Bijlage 1_Visie op gemeente Veldhoven 20250220
Tekst van het document
Waar kiezen we voor: De gemeente kiest ervoor in te zetten op het vergroten van sociale cohesie [2, 6]; We stimuleren en faciliteren het ‘ontmoeten’. Onder meer door ontmoetingsplekken te creëren in de buitenruimte, maar ook in nieuwbouw en zorg te dragen voor de goede spreiding van wijkvoorzieningen [0, 6]; Aandacht te hebben voor de nabijheid van banen, banen voor elk opleidingsniveau én banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Bedrijven zorgen voor deze banen. Het is daarom van belang dat een divers palet van bedrijven zich lokaal kan blijven ontwikkelen [2].
Een aantrekkelijk groen en veilig Veldhoven Over de kwaliteit en het functioneren van onze fysieke leefomgeving en ecologische systemen, vanuit het perspectief van duurzame energie, circulariteit, biodiversiteit en ecologie, klimaatbestendig, groen (stedelijk en natuur), ‘schoon, gezond en veilig’, water, openbare ruimte, veiligheid (fysiek) 40
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
41
Wat is de opgave?
op luchtkwaliteit, energie, natuur, klimaat en veiligheid te beperken, maar juist om deze groei te benutten om de leefomgeving structureel te verbeteren.
Een vitale leefomgeving is cruciaal voor de gezondheid van onze inwoners en werknemers. Om nu en in de toekomst te kunnen leven en ondernemen in Veldhoven, hebben we een veerkrachtige leefomgeving nodig. Denk bijvoorbeeld aan schone lucht, en bodem, veilig en voldoende (drink)water, droge voeten en verkoeling, schone energie om te wonen,
Wat staat er in de inwonersvisie?
vervoeren en ondernemen en ruimte om te bewegen en te recreëren. Ook de esthetische waarde van de leefomgeving draagt bij aan het woongenot en de uitstraling van Veldhoven, waarbij groen en water onmisbaar zijn.
Voor veel Veldhovenaren is het groene karakter een belangrijk element waardoor het fijn wonen is in Veldhoven. Mensen benoemen hoe belangrijk de natuur om Veldhoven heen is. Dit is voor mensen ook een uitdrukkelijke reden om in Veldhoven
Groen speelt bovendien een belangrijke rol in de klimaatopgave. Het zorgt voor verkoeling, helpt water op te vangen
te willen (blijven) wonen. Tegelijkertijd spreken mensen hun angst uit: er wordt meer en meer gebouwd, waardoor groen
en voorkomt zowel overstroming, als uitdroging van de bodem. Biodiversiteit is hierbij een belangrijke bondgenoot:
en natuur niet meer vanzelfsprekend voldoende plek krijgen. Bovendien is veel natuur niet (meer) in de dorpskernen
gezonde ecosystemen fungeren als natuurlijke buffers bij overstromingen en droogte en zijn essentieel voor
terug te vinden maar om de kernen heen. Hierdoor ervaren mensen minder groen op dagelijkse basis in de kernen.
voedselproductie. In 2040 heeft Veldhoven zich met succes ontwikkeld tot een groene, leefbare gemeente die zowel de lokale als We moeten er verder voor zorgen dat Veldhoven (en de rest van de planeet) in de toekomst een fijne plek blijft om
internationale gemeenschap omarmt. Door slimme combinaties van groenbehoud en -ontwikkeling met de groeiende
te leven. Daarom proberen we onze impact op ‘later’ en ‘elders’ te beperken. Dat betekent dat we in lijn met het
en veranderende behoeften van haar inwoners, heeft Veldhoven bewezen dat duurzaamheid, leefbaarheid en sociale
klimaatakkoord onze uitstoot door energie, mobiliteit, industrie en materialen beperken. Een aandachtpunt hierbij,
inclusie hand in hand kunnen gaan. Ook hier werkt Veldhoven waar het kan samen met de regio – of neemt zelf het
is de toegang tot, en betaalbaarheid van basisvoorzieningen, zoals energie voor alle inwoners en ondernemers
initiatief als dat moet.
behouden blijven en worden lusten en lasten eerlijk verdeeld. Hiervoor is een robuust energiesysteem nodig op basis van hernieuwbare bronnen (elektriciteit en warmte). Verder zetten we samen met de regio in op een circulaire economie, waarin grondstoffen efficiënter en duurzamer worden gebruikt. Dit vermindert onze ecologische impact en creëert toekomstbestendige economische kansen. We werken verder aan een Veldhovense leefomgeving, die vrij is van schadelijke invloeden voor mens, dier en milieu
De samenleving wil:
• Groen en groei in evenwicht • Ruimte behouden • Meer groen
en bijdraagt aan de gezondheid van mensen. We dringen daarom vervuiling van lucht, bodem en water terug, minimaliseren hinder door bijvoorbeeld geluid en geur, en voorkomen we onveilige situaties door bijvoorbeeld gevaarlijke stoffen.
Wat willen we bereiken of behouden:
Er wordt flink gebouwd in Veldhoven. Als we dat niet zorgvuldig doen, gaat het ten koste van de kwaliteit van onze
In 2040 leven we in Veldhoven op een volhoudbare manier in balans met onze directe omgeving en binnen de
leefomgeving. Niet alleen het groen, maar ook op het vlak van gezondheid (verontreiniging), gevaar (bijv. opslag ammoniak, of vervoer brandstoffen), en sociale veiligheid in openbare ruimte. Tegelijkertijd biedt de schaalsprong de gelegenheid om de leefomgeving verder te versterken. Onze opgave is dan ook niet alleen om negatieve effecten
42
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
draagkracht van de aarde als geheel. We streven daarom naar een:
• Een klimaatneutrale en energieneutrale gemeente; • Een natuurinclusieve en groene gemeente;
43
• Een waterrobuuste en klimaatbestendige gemeente; • Een circulaire gemeente; • Een schone, gezonde en veilige gemeente; De hoeveelheid en kwaliteit van de groene inrichting van Veldhoven behouden en waar mogelijk versterken;
• De ‘groene vingers’ worden behouden en waar mogelijk versterkt. Dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers [12];
• Natuurinclusief ontwerpen en (ver)bouwen: bij nieuwbouw, wijzigingen in bestaande gebouwen
(bijvoorbeeld isoleren) en inrichting van openbare ruimte houden we rekening met aanwezige flora en fauna en nemen we maatregelen om deze te behouden of te versterken [12] Duurzame afwegingen maken als het gaat om multifunctioneel ruimtegebruik. Denk hierbij aan groen
Waar geloven we in?
implementeren, ontmoetingsplaatsen, groene energie, duurzame verlichting en waterrobuuste omgeving. Waardoor gezonde wijken in het groen ontstaan [7].
Dat een vitale, aantrekkelijke groene en veilige buitenruimte van belang is voor de gezondheid en het welzijn van onze inwoners en ondernemers/werknemers en recreanten/bezoekers; Dat we samen met onze partners, inwoners en ondernemers onze lokale verantwoordelijkheid moeten nemen en problemen niet voor ons uit moeten schuiven.
Klimaatbestendig: we werken aan een ruimtelijke inrichting van Veldhoven die omstandigheden als gevolg van klimaatverandering op kan vangen (hitte, droogte en wateroverlast) [7] Circulair: door minder materialen toe te passen en deze beter, langer en opnieuw te gebruiken werken we toe naar een circulaire economie. We faciliteren onze inwoners, bijvoorbeeld via ons afvalbeleid en de milieustraat, het werken aan duurzamere ketens in de bouw en het stimuleren circulair ondernemen [12]. Schoon, gezond en veilig: we werken aan een Veldhovense leefomgeving die vrij is van schadelijke invloeden en
Waar kiezen we voor:
bijdraagt aan de gezondheid. We werken aan gezonde woonwijken en werklocaties. [12] Onze ambitie is een duurzaam, veilig, bereikbaar, inclusief, gezond en leefbaar mobiliteitssysteem.
We zetten in op duurzame energie en voldoen minimaal aan nationale en regionale afspraken [11]:
• Besparing van energie (elektriciteit en warmte) door gebouwen te isoleren en andere energiebesparende
Zonder aanpassingen in het mobiliteitsbeleid loopt het huidige mobiliteitssysteem vast en komt een gezonde en duurzame leefomgeving in gevaar [17].
maatregelen te nemen. We ondersteunen inwoners en ondernemers in onze gemeente hierbij, maar we geven ook zelf het goede voorbeeld voor onze eigen organisatie en gebouwen [10, 11];
• Duurzame warmte: we werken aan alternatieven voor aardgas, die betaalbaar, duurzaam en toegankelijk zijn voor al onze inwoners en ondernemers [8, 11];
• Opwek hernieuwbare energie: we wekken zoveel mogelijk energie op binnen de eigen gemeente [10, 11]; • Duurzame mobiliteit: we zetten in op uitstootvrije mobiliteit. We bevorderen duurzame vervoersvormen zoals OV, fiets en lopen. Daarnaast faciliteren we elektrisch vervoer [17];
• Duurzame industrie [8];
Groen en natuur: We behouden en versterken de hoeveelheid en kwaliteit van groen en natuurwaarden in onze gemeente (zoals biodiversiteit, ecologische waarde, belevingswaarde)
• We gaan voor een toekomstgerichte groene inrichting van de leefomgeving, zowel in woonwijken, op werklocaties als in overige delen van onze gemeente. We doen dat aan de hand van de Brainport Principes en andere bovenlokale afspraken. We maken hierbij duurzame afwegingen [7,9,15].
44
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
45
Wat is de opgave? Veldhoven is voor veel mensen een aantrekkelijke gemeente om te wonen. Maar het vinden van een betaalbare woning wordt steeds moeilijker. De woningmarkt is krap, bouwlocaties zijn schaars, bouwkosten stijgen en vakmensen en materialen zijn lastig te krijgen. Wachttijden voor sociale huurwoningen lopen op en veel mensen blijven wonen op een plek die niet meer bij hun situatie past, omdat er te weinig betaalbare alternatieven zijn. Verschillende maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden de woningbehoefte. Onze inwoners worden steeds ouder en blijven zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Er is veel meer behoefte aan woningen voor één of twee personen. Mensen die zorg nodig hebben, wonen minder vaak in zorginstellingen. Ook neemt het aantal nieuwkomers toe en stijgende woonlasten, zoals energiekosten, maken betaalbaar wonen extra uitdagend. De opgave is om voldoende woningen te realiseren die passen bij de toekomstige behoeften van een groeiend en divers Veldhoven. Het spanningsveld tussen ambities en mogelijkheden vraagt om duidelijke bestuurlijke keuzes en maatschappelijke bewustwording. Inwoners en woningzoekenden moeten zich realiseren dat deze uitdaging het aanzien van Veldhoven en de woningvoorraad zal veranderen. Samen moeten we ruimte maken voor nieuwe en veranderende woonbehoeften.
De opgave ligt in het creëren van gezonde, diverse en leefbare woonomgevingen, waarin iedereen zijn woonwensen kan vervullen. Zo blijft Veldhoven voor álle inwoners een fijne plek om te wonen en leven. Dit doen we samen met partners, bewoners en woningzoekenden. Werken aan goed wonen in Veldhoven is een belangrijk onderdeel van de opgave en een gedeelde verantwoordelijkheid.
Wat staat er in de inwonersvisie?
Goed Wonen Over wonen (betaalbaar, divers, beschikbaar), behoud jeugd
moeilijk te vinden. Hierdoor zijn zij genoodzaakt om uit te wijken naar andere plekken. Het viel daarnaast op dat de jonge mensen (20-30 jaar) die we spraken hier ook graag zouden willen blijven wonen, maar dat praktische zaken, zoals de plek om een bedrijfje op te zetten, hen dwingt om op zoek te gaan naar andere plekken. Ook ouders noemen het gebrek aan woningen voor jonge mensen met gelatenheid; zij ondernemen zelf nog geen actie om initiatieven te ontwikkelen,
en doorstroming 46
Jongeren die in Veldhoven geboren zijn, willen graag in Veldhoven blijven wonen. Echter, (betaalbare) woningen zijn
bijvoorbeeld als collectief-particulier opdrachtgever
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
47
De samenleving wil:
• Prioriteit: jeugd moet zich kunnen blijven vestigen • Doorstroomwoningen voor ouderen • Creatieve woonvormen • Hoogbouw (mits logisch en goed uitgelegd) • Aandacht voor ‘expatwijken’ • Actief meedenken over wonen en bouwen Wat willen we bereiken of behouden: We willen dat wonen in Veldhoven beschikbaar en betaalbaar is; [6] De Veldhovense woningvoorraad is passend en toekomstbestendig. Voor iedereen is een geschikte woning, ook voor wie zorg nodig heeft; [6]
nog wordt ingezet op economische groei (en dus nieuwe inwoners die een woning zoeken), wil Veldhoven daarin haar steentje bijdragen – dat betekent dat we ook na 2032 een flink bouwtempo willen volhouden als er op dat moment nog steeds sprake is van krapte op de woningmarkt [i];
• Veldhoven zet in op een toekomstbestendige en passende woningvoorraad, onder meer door: • het vergroten van het aanbod voor kleine huishoudens, ouderen en mensen met zorgbehoeften; • verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt; • het bieden van meer ruimte aan spoedzoekers op de woningmarkt; • voldoende betaalbare woningen, onder andere in de sociale huur • een duurzame, levensloopbestendige woningvoorraad in een aantrekkelijke, inclusieve, klimaatbestendige woonomgeving.
• een gezonde mix van inwoners en woningtypen, in wijken waar iedereen welkom is; • beschikbaarheid van betaalbare, duurzame energie [6,i]; We voegen nieuwe aantrekkelijke, meer stedelijke woonmilieus toe en voegen aanvullende en innovatieve woonvormen toe voor meer differentiatie [6];
Veldhoven wil dat inwoners met een zorgvraag kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen in een geschikte woning in hun eigen omgeving; [6] We willen wonen in een vitale en gezonde woonomgeving, met actieve woon- en leefgemeenschappen [6].
We maken beter gebruik van data om te monitoren en sturen op een passende en toekomstbestendige woningvoorraad [6, *]; We geven gebiedsgericht invulling aan deze opgaven [6].
Waar geloven we in? De kracht van vitale en gemengde gemeenschappen met passende en toekomstbestendige woningen [6].
Waar kiezen we voor: Woningzoekenden moeten op redelijke termijn een passende woning in Veldhoven kunnen vinden. Dat doen we voor de huidige inwoners, maar ook voor nieuwe mensen die in Veldhoven een woningzoeken [6]; Veldhoven streeft ernaar om in ieder geval tot 2040 (gemiddeld) ten minste 400 woningen per jaar te blijven bouwen [1,6]; Veldhoven wil een flinke bijdrage blijven leveren aan de vraag naar woningen in de regio. Zo lang er in de regio
48
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
49
Wat is de opgave? Onder voorzieningen verstaan we de verschillende faciliteiten en diensten in onze gemeente, die bijdragen aan de kwaliteit van leven en het gemak van dagelijkse activiteiten. Voorbeelden zijn onder meer winkels, supermarkten, scholen, gezondheidszorg, openbaar vervoer, parken, recreatiecentra, restaurants, bibliotheek, sportvoorzieningen, wijkgebouwen en speeltuinen. Recreatieve, sport- en cultuurvoorzieningen hebben een sterk positief effect op lichamelijke en geestelijke gezondheid en bieden daarmee antwoorden op maatschappelijke uitdagingen op het gebied van vitaliteit. Veldhoven wil graag een vijftien-minutenstad zijn. Dat betekent dat de belangrijkste voorzieningen binnen vijftien minuten lopen of fietsen bereikbaar zijn. Dat heeft een positief effect op verschillende aspecten zoals ‘ontmoeten’, ‘werkprivé balans’, ‘duurzame mobiliteit’, ‘gezondheid’, ‘reuring’, 'bruikbaar voor iedereen’ en daarmee ook de leefbaarheid. Momenteel is het voorzieningenniveau goed, maar veel maatschappelijke en sportvoorzieningen uit de jaren ’60 en ’70 voldoen niet meer aan de huidige eisen. Naast een goede lokale bereikbaarheid is ook de verbinding met Eindhoven en de regio essentieel voor een aantrekkelijk voorzieningenaanbod.
De regionale groei (schaalsprong) vergroot de vraag naar gezondheidszorg, onderwijs en sportvoorzieningen, die mee moeten groeien om in de behoeften te blijven voorzien. Daarbij moet oog zijn voor een inclusieve samenleving, waardoor ook nieuwe inwoners goed kunnen meedoen en integreren in Veldhoven. Ook de behoefte aan winkel- en horecaruimte verandert. Veldhoven heeft diverse winkel- en horecagebieden met
Voorzieningen voor iedereen
unieke functies en kwaliteiten. Dit karakter willen we behouden, terwijl het aanbod blijft aansluiten op de groei en diversiteit van de bevolking.
Over de kwaliteit van leven vanuit perspectief van
Wat staat er in de inwonersvisie?
maatschappelijke voorzieningen, detailhandel, horeca,
Het evenwicht tussen het gevoel van een dorp en het leven in een grote stad. Dit gaat steeds om keuzes maken.
sport, cultuur, recreatie, vijftien-minutenstad 50
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
Het is belangrijk om te weten wat mensen zo fijn vinden aan het dorpsgevoel. Dit gaat over gezelligheid, vriendelijkheid, het gevoel van samen zijn, elkaar kennen en dingen herkennen. Dit is heel anders dan hoe het in grote steden is,
51
waar mensen vaak anoniem zijn en meer op zichzelf. Maar mensen in Veldhoven vinden stedelijke dingen zoals een bioscoop en winkelcentrum ook belangrijk voor een fijn leven. Zo hebben ze alles wat ze nodig hebben dichtbij. Ook is Eindhoven, dat nog meer winkels en voorzieningen heeft, maar vijftien minuten fietsen van Veldhoven.
Veldhoven houdt het voorzieningenniveau op peil, zodat de belangrijkste dagelijkse voorzieningen voor de Veldhovenaren binnen vijftien minuten fietsen zijn te bereiken [*]; Als derde gemeente van de Zuidoost Brabant met een ligging in het stedelijke hart van de regio, ligt het voor de
Wat maakt ons samen sterk? Ontmoeting in de buurt. Dit zorgt voor een veilig en verbonden gevoel in de wijk en
hand dat Veldhoven ook een beperkt aantal bovenlokale voorzieningen huisvest (zoals nu al het Maxima Medisch
uiteindelijk in heel Veldhoven. Daarom is het belangrijk dat er plekken zijn in de wijken waar mensen elkaar kunnen
Centrum en congrescentrum Koningshof). Daarom wil Veldhoven actief betrokken zijn bij het gesprek over regionale
ontmoeten. Wijkcentra zijn hierin heel belangrijk en moeten zo gezien worden. Het is belangrijk dat er geïnvesteerd
voorzieningen [*];
wordt in deze plekken, zodat ze een belangrijke rol in de samenleving kunnen blijven spelen.
De transformatie van het Citycentrum zodat dit nog meer een toekomstbestendig kloppend hart voor alle Veldhovenaren is [12]; Veldhoven streeft naar compacte, complete en comfortabele winkelgebieden [24];
Wat willen we bereiken of behouden:
Veldhoven zet zich in om de aanwezige voorzieningen mee te laten groeien met de groei van het aantal inwoners en banen. Dat doen we door investeringen in brede welvaart daar waar mogelijk rechtstreeks te koppelen aan
Het huidige (basis-)voorzieningenniveau [*]; Dat Veldhoven en de Veldhovenaren goed zijn verbonden op de (bovenlokale) voorzieningen in Eindhoven en de regio [*];
ruimtelijke ontwikkelingen [*]; We faciliteren voldoende ontmoetingsplekken, zowel in gebouwen als in openbare ruimte, die aansluiten bij het schaalniveau van de wijk [0, 6];
Een hoogstaand voorzieningenaanbod in de regio als onderdeel van een concurrerend woon-, werk- en leefklimaat [18];
Winkelcentra zijn compact en hebben een elkaar aanvullend profiel [16]; Een aanbod aan voorzieningen en evenementen dat in belangrijke mate bijdraagt aan het veraangenamen van
Een optimaal sport- en beweegklimaat, dat mensen uitnodigt om te sporten en bewegen als onderdeel van een gezonde levensstijl. Het doel is dan ook: ‘Alle Veldhovenaren in beweging’ [28].
wonen en verblijven in de regio, passend bij de diverse bevolkingssamenstelling van het stedelijk gebied [18]; We proberen onze gemeentelijke gebouwen multifunctioneel te gebruiken, zodat de beschikbare ruimte optimaal benut wordt [23]; Realisatie van een sport- en beweegvriendelijke openbare ruimte en het beter benutten van parken en groen voor
Waar geloven we in?
sport en sportieve recreatie [28]; Een toegankelijk, aantrekkelijk, betaalbaar en duurzaam aanbod van sportieve ruimte en sportaccommodaties,
De vijftien-minutenstad: De vijftien-minutenstad is een leefbare, duurzame en sociaal inclusieve stad die uitnodigt
die bijdragen aan de gemeente en wijken [28].
tot verblijven en elkaar ontmoeten. In de vijftien-minutenstad treffen bewoners binnen vijftien minuten wandelen of fietsen alle essentiële voorzieningen aan [0, 17]; Dat cultuur bijdraagt aan maatschappelijke deelname [19]; Dat lokale, bovenlokale, regionale én topvoorzieningen ieder op eigen wijze van belang zijn voor het woon-, werk- en leefklimaat én de sociale samenhang in Veldhoven en de regio [18];
Waar kiezen we voor:
52
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
53
Wat is de opgave? Schaalsprong Brainport en ontwikkeling HTSM-sector Veldhoven heeft – vooral dankzij ASML– een ongekend hoog aantal werknemers in verhouding tot het aantal inwoners en die groei lijkt nog even door te zetten. Op dit moment is Veldhoven de vierde gemeente in Nederland, als het gaat om de verhouding banen-woningen. We verwachten dat we in 2030 op de derde plek staan. Dat betekent dat sommige bedrijven zich alleen kunnen doorontwikkelen, door werknemers vanuit het buitenland te halen. Dat lukt alleen als onze regio een aantrekkelijke plek is om te wonen, werken en leven. Belang van MKB voor een leefbaar Veldhoven Veldhoven is een aantrekkelijke gemeente om te ondernemen. Mkb-ondernemers vervullen met hun ondernemerschap vaak een sociale functie en hebben daardoor grote maatschappelijke waarde. Het wordt wel steeds moeilijker voor ondernemers in Veldhoven om ruimte en financiering te vinden om te kunnen ondernemen. Er is nauwelijks aanbod van nieuwe kavels, en als er al panden op de reguliere markt vrijkomen, dan zijn de prijzen fors gestegen en niet betaalbaar. Daarnaast zijn vakmensen steeds moeilijker te krijgen (tekorten op de arbeidsmarkt), en zorgen de mobiliteitstransitie, het woningbouwtekort, de opgave met betrekking tot circulariteit én de energietransitie, voor ruimteclaims op de bestaande werklocaties.
De opgave ligt in het voorzien in voldoende passende werklocaties in onze regio, waarbij de bedrijven op de juiste plek kunnen ondernemen en er voor de meeste inwoners een passende baan in de buurt is. Energie Het energienetwerk vormt een obstakel bij de uitvoering van het verstedelijkingsakkoord en de economische groei.
Betrokken ondernemen en een bereikbaar Veldhoven Over economie, Brainport, mobiliteit, energie (beschikbaarheid van), arbeidsmarkt en talentontwikkeling 54
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
De energietransitie legt een steeds grotere druk op het elektriciteitsnet. Om ambities op het gebied van woningbouw, mobiliteit, bedrijfsuitbreiding en verduurzaming van productieprocessen te realiseren, is een flinke uitbreiding en verzwaring van het netwerk nodig. Daarnaast moet het gebruik van energie flexibeler en versneld worden aangepast. Mobiliteit Meer inwoners, werkplekken en voorzieningen zorgen voor extra verkeer binnen Veldhoven en naar andere bestemmingen. Nu al leidt dit, vooral tijdens spitsuren, tot drukte. Zonder aanpassingen in het mobiliteitsbeleid raakt het huidige systeem overbelast, met negatieve gevolgen voor een gezonde en duurzame leefomgeving.
55
Wat staat er in de inwonersvisie:
Dat het hebben van (betaald) werk is belangrijk voor een sterke sociale basis [2].
Economische groei wordt gezien als een kans om de levenskwaliteit voor alle inwoners van onze regio te verbeteren. De hele samenleving mag immers profiteren als het economisch goed gaat. Dat vertaalt zich naar voorzieningen als
Waar kiezen we voor:
zorg en onderwijs. Veldhoven werkt samen met de regio om de voordelen van deze groei te spreiden en neemt zelf
Veldhoven blijft het regionale beleid, gericht op economische groei met (voor de hele regio)
het initiatief als dat nodig is.
de focus op enkele topsectoren ondersteunen [13, 15, i];
Het doel is een evenwichtige groei die zowel economische als brede welvaart ondersteunt, waarbij iedereen, ongeacht
Veldhoven houdt daarbij zelf de focus op de sector ‘Advanced additive manufacturing’ [15, i];
achtergrond, een stem heeft in de toekomst van de gemeente.
Samen met regio en bedrijfsleven zoekt Veldhoven naar mogelijkheden om werklocatie De Run
Partnerschap tussen inwoners, ondernemers en overheid is essentieel voor het bepalen van de koers en het bewaken van de balans tussen groei en levenskwaliteit.
duurzaam bereikbaar te houden [i]; Werken bij een bedrijf is onderdeel van het dagelijks leven. Daarom is op de werklocaties inspirerende ruimte nodig met recreatieve waarden voor de werknemers van de bedrijven [16] Veldhoven zet in op een transitie naar duurzame mobiliteit. Dit betekent dat bij personenmobiliteit
Wat willen we bereiken of behouden:
primair in wordt gezet op voetgangers, fietsers en OV. Stad-, bouw- en bedrijfslogistiek moeten vooral schoner, stiller en veiliger worden [17].
Een bereikbaar Veldhoven [17];
Realiseren van voldoende en passende werklocaties waarbij met prioriteit aan de slag wordt gegaan met de (her)
Voldoende werkgelegenheid en een lage werkloosheid in Veldhoven én de regio;
ontwikkeling van diverse werkmilieus op De Run en de verdere uitgifte van werklocatie Habraken (schuifruimte,
De economische positie van de Brainportregio [i];
transformatie, herstructurering, intensivering, meervoudig ruimtegebruik) [15, i];
Een duurzaam, veilig, bereikbaar, inclusief, gezond en leefbaar mobiliteitssysteem, waarbij ook meer gebruik wordt gemaakt van duurzame vormen van mobiliteit [17];
We voegen op delen van De Run nieuwe aantrekkelijke gemengde werk-woonmilieus toe voor meer differentiatie (koppeling met onderdeel wonen) [12, 9, i];
Een betere verkeersveiligheid [1];
We maken beter gebruik van data om te monitoren en sturen op een passende en toekomstbestendige voorraad [15];
Voldoende en passende werkmilieus voor zowel de Brainport HTSM sector als lokaal MKB [15];
Ervoor zorgen dat er in samenhang met de ambities van wonen en bereikbaarheid en functies van economie, zoals
Juiste bedrijf op de juiste plaats [15]; Beschikbaarheid van duurzame energie
bedrijventerreinen, voldoende capaciteit op het energienetwerk is en voldoende stikstofruimte [13]; Circulariteit op werklocaties bevorderen [12]; Veldhoven zet samen met de regio in op een uitbreiding van het energienetwerk [13]; In afstemming met het bedrijfsleven bekijken of bij deze bedrijven meer kansen gecreëerd kunnen worden
Waar geloven we in?
voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt [16]; Samen met de regio in te zetten op de beschikbaarheid van voldoende talent in tech en IT,
Dat het lokaal MKB een belangrijke pijler is voor de sociaal-economische ruggengraat van Veldhoven [*];
maar ook ten behoeve van andere kritische sectoren zoals onderwijs, zorg, kinderopvang, bouw, etc. [13].
Dat het behoud van ASML (en haar technologie) van groot belang is voor Nederland [i]; Dat een transitie naar duurzame mobiliteit noodzakelijk is voor behoud van een gezonde en duurzame leefomgeving in Veldhoven [17].
56
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
57
Wat is de opgave? De opgaven voor de gemeentelijke overheid worden steeds groter en complexer. Denk aan de duurzaamheidstransities (energie, mobiliteit), jeugdzorg, veiligheid, participatie en transparantie, informatisering en gebruik van data, en ga zo maar door. Tegelijkertijd stijgen de kosten sterk, terwijl bijdragen uit het gemeentefonds vaak onvoldoende zijn en inkomsten uit grondexploitaties afnemen. Door de decentralisatie van taken is de rol van rijk en provincie afgebouwd, waardoor veel verantwoordelijkheden – zoals economie, ruimtelijke ordening, mobiliteit, duurzaamheid, volkshuisvesting, jeugdzorg en arbeidsmarkt – nu op regionaal niveau liggen. Duidelijk is dat regionaal samenwerken op thema’s als mobiliteit, ruimtelijke ontwikkeling, wonen, werklocaties, economische ontwikkeling, energie, arbeidsmarkt en voorzieningen onontkoombaar is. Niet alleen omdat inwoners, werknemers en ondernemers zich regionaal bewegen, maar ook omdat de opgaven te groot en complex zijn om als gemeente alleen op te lossen. Veldhoven heeft zich de afgelopen jaren vooral gericht op samenwerking met de negen gemeenten van het Stedelijk Gebied Eindhoven.
De opgaven die volgen uit de regionale schaalsprong, waarbij de Brainportregio samen met provincie en rijk optrekt om de technologische positie van deze regio te behouden voor Nederland, vragen om samenwerking op meerdere schaalniveaus: één-op-één met Eindhoven, met de eenentwintig gemeenten van Zuidoost Brabant, maar soms ook met de Kempengemeenten. Dat maakt het speelveld uitdagend. Veldhoven kan daarin – vanwege ligging en omvang – een verbindende rol spelen
Samenwerken aan de regio Over regionale samenwerking (o.a. MRE en SGE) en
Wat willen we bereiken of behouden: Versterken van de positie van Veldhoven in de regio [*]; Een nog actievere positie in de regionale samenwerking, waarbij de kracht van Veldhoven het uitgangspunt vormt [25, i].
bestuurlijke relaties (rijk, provincie, GGD, waterschap, etc.) 58
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
59
Waar geloven we in? Veldhoven gelooft in de kracht van een middelgrote gemeente als ideale maat om zowel grotere opgaven het hoofd te bieden, maar toch dicht bij de inwoners te staan. [25, *]; Samenwerkingsverbanden op verschillende schaalniveaus moeten elkaar versterken en niet concurrerend zijn met elkaar: samen kunnen we meer dan alleen [26, 27, i]; Ook op de arbeidsmarkt zullen we moeten samenwerken, de gemeenten uit de regio vissen uit dezelfde (veel te kleine) vijver om aan voldoende ambtenaren te komen [i]; Veldhoven doet ertoe! De rol in de regio, de geografische positie én de betekenis voor niet alleen het Brainportecosysteem, maar ook de landelijke economie zorgen voor een natuurlijke positie [*];
Waar kiezen we voor: Veldhoven werkt actief mee aan de doorontwikkeling van de regionale samenwerking [i]; Veldhoven pakt een verbindende of zelfs leidende rol in de regionale samenwerking [*]; Onze gezamenlijke ambitie is een sterke regio met behoud van het kenmerkend innovatieve Brainportprofiel en een stabiele sociale basis en vitale leefomgeving voor al onze inwoners. De grote achterliggende opgave is de duurzame verstedelijkingsopgave en de opgaven voor een vitaal landelijk gebied die in onze regio samenkomen met elkaar te verbinden. [27];
Een gemeente vóór alle Veldhovenaren Over communicatie, participatie, netwerk, gemeentelijke organisatie en dienstverlening 60
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
61
Wat is de opgave?
Waar geloven we in?
Het recente verleden maakt ons duidelijk dat ontwikkelingen zich niet laten sturen door de overheid, maar dat de keuzes
We geloven dat voorkomen beter is dan genezen. Daarom zetten we daar waar dat mogelijk en effectief is vooral
van de overheid wél bepalend zijn voor we hiermee omgaan. Snelle en ingrijpende veranderingen dwingen de overheid haar eigen rol en werkwijze opnieuw te overdenken.
in op preventie [i]; Het is belangrijk in contact te blijven met onze bedrijven en hun belangenorganisaties om hun wensen te vertalen naar gemeentelijke opgaven voor de toekomst. We geloven in de kracht van gezamenlijke vooruitgang [16];
Niet meebewegen is geen optie, want dat tast het draagvlak aan en zet de identiteit en legitimiteit van de overheid
Dat we daar waar mogelijk het goede voorbeeld moeten geven [i].
onder druk. Het vertrouwen in de overheid staat al onder spanning. Daarom moet de overheid naar nieuwe rollen en werkwijzen vinden, die aansluiten bij de eisen van de moderne samenleving, terwijl ze tegelijkertijd de koers bewaakt.
Waar kiezen we voor: Dat valt niet mee. De samenleving verwacht veel van de overheid, alleen zijn de wensen van die samenleving niet altijd even eenduidig. Polarisatie rond thema’s als asiel en de energietransitie laat zien hoe complex deze opgave is.
We gaan in gesprek over ons beleid en onze plannen [20]; We gaan aan de slag met structurele participatie via adviesraden, wijkplatforms, inwonerpanel en gebruiken een online platform voor participatie [20];
Wat staat er in de inwonersvisie:
We bieden maatwerk in participatie voor doelgroepen zoals jongeren, ondernemers en anderstaligen [20]; We geven inwoners en partners de ruimte om met ideeën en initiatieven te komen [20];
De samenleving wil:
• Serieus genomen worden; • Heldere verwachtingen en communicatie; • Actief opgezocht en betrokken worden; • Het netwerk uitbreiden.
We zetten in op een sterk accountmanagement [16]; Inwoners, bedrijven en organisaties mogen rekenen op een goede dienstverlening. Hierbij gaat het niet alleen om wat we leveren, maar ook om hoe we dat leveren. In de gemeente Veldhoven staat daarbij de vraag centraal. We staan dan ook voor toegankelijke en passende dienstverlening, waarin we inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties zo goed mogelijk helpen [21]; We zorgen voor een overheid die snel, daadkrachtig en betrouwbaar handelt [21]; De maatschappelijke opgaven (van buiten) zijn ons leidende principe [22].
Wat willen we bereiken of behouden: Het is onze ambitie om met inwoners en partners open gesprekken te voeren, met wederzijdse betrokkenheid, kennis en begrip [20]. De gevolgen van de sterke groei van Veldhoven en de regio zorgen voor grote opgaven en uitdagingen op diverse terreinen. Dat vraagt om een gezonde en flexibele organisatie (bestuurlijk en ambtelijk) die dicht bij de inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties van Veldhoven staat. En in de regio zichtbaar en actief is [22].
62
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
63
bijlagen.
64
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
65
Bijlage 1: Beleidsdocumenten waarnaar wordt verwezen [*]
Nieuwe keuze (nog niet eerder door de raad zo uitgesproken)
-
[i]
Impliciete keuze (keuze die logisch volgt uit andere gemaakte keuzes)
-
[0]
InwonersVisie op gemeente Veldhoven – Veldhoven op weg naar 2040
2024
[1]
Kadernota 2025
2024
[2]
Visie sociaal maatschappelijke ontwikkeling
2024
[3]
Kadernota Focus op alle jeugd
2017
[4]
Integraal veiligheidsplan De Kempen
2023
[5]
Strategisch beleidskader Opvang en huisvesting vluchtelingen
2023
[6]
Woon(zorg)visie: Goed wonen in een groeiend Veldhoven
2023
[7]
Integraal Maatschappelijk Beheerkader (IMBK)
2024
[8]
Transitievisie Warmte
2021
[9]
Verstedelijkingsakkoord SGE
2022
[10]
Beleidskader hernieuwbare elektriciteit en besparing
2022
[11]
Regionale Energiestrategie
2021
[12]
Omgevingsvisie
2022
[13]
Strategische agenda Brainport
2023
[14]
Convenant Beethoven
2024
[15]
Visie werklocaties
2024
[16] [17] [18] [19] [20] [21] [22] [23] [24] [25] [26] [27] [28]
De economie trekt aan jou!
2016
Mobiliteitsvisie
2023
Groots! - Strategie voor samenwerking in het Stedelijk Gebied Eindhoven op het vlak van Voorzieningen & Evenementen 2021 Cultuur verbindt Veldhoven!
2017
Visie op participatie
2024
Visie dienstverlening
2024
Organisatievisie
2024
Integraal huisvestingsplan onderwijs
2024
Detailhandels- en horecavisie gemeente Veldhoven Bestuurlijke toekomstvisie gemeente Veldhoven Samenwerkingsagenda SGE 2023 In goede banen – Samenwerkingsakkoord 2023-2026 - MRE Visiedocument ‘Veldhoven beweegt!’
2024 2015 2023 2023 2016
Bijlage 2: Samenhang tussen de vergezichten en de thema’s
68
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
Goed gegroeid
Samen sterk
Klaar voor de toekomst
Stad die groeit op dorpse waarden
• Verstedelijken met de menselijke maat. • Groei benutten om kwaliteit van leven in Veldhoven te versterken.
• Verstedelijking moet bijdragen aan de identiteit van Veldhoven, door een eigen ‘signatuur’ te ontwikkelen en aandacht te hebben voor het bouwen van nieuwe iconen. • Aandacht voor voldoende ontmoetingsplekken, zowel binnen als buiten. • Behoud van het dorpse gevoel in de samenleving
• Focus op inbreiding en transformatie. Verstedelijking inzetten als hefboom voor andere opgaven.
De Veldhovenaar heeft het prima voor elkaar
• Gemeentelijke producten en diensten mee laten groeien met de groei van Veldhoven.
• Werken aan normalisatie, zelfredzaamheid en veerkracht bij de inwoners. • Preventie: samen met de inwoners problemen voorkomen.
• Investeren in de zelfredzaamheid van de inwoners
Een sterke gemeenschap
• Verstedelijken in balans met sociale waarden. • Samenleving betrekken bij plannen. Heldere communicatie en betekenisvolle participatie.
• Investeren in sociale cohesie. • Integratie en inclusie. • Werken aan een samenredzame samenleving.
• Aandacht voor nabijheid van banen voor elk opleidingsniveau en achtergrond. • In iedere levensfase heb je een rol in de samenleving, ook als je geen betaald werk (meer) hebt.
69
Een aantrekkelijk groen en veilig Veldhoven
Goed gegroeid
Samen sterk
Klaar voor de toekomst
• Verstedelijken in balans met ecologische waarden.
• P reventie is ook zorgen voor een gezonde en veilige leefomgeving.
• We zetten in op duurzame energie en voldoen minimaal aan nationale en regionale afspraken • Klimaatbestendig: we werken aan een ruimtelijke inrichting van Veldhoven die omstandigheden als gevolg van klimaatverandering op kan vangen • We behouden en versterken de hoeveelheid en kwaliteit van groen en natuurwaarden in onze gemeente (zoals biodiversiteit, ecologische waarde, belevingswaarde)
Goed Wonen
• Aandacht voor voldoende en divers woningaanbod.
• V eldhoven zet in op een gezonde mix van inwoners en woningtypen, in wijken waar iedereen zich welkom voelt
• V eldhoven zet in op een toekomstbestendige en passende woningvoorraad
Voorzieningen voor iedereen
• Voorzieningen mee laten groeien met groei van inwoners.
• W e faciliteren onder andere voldoende ontmoetingsplekken, zowel in gebouwen als in openbare ruimte, die aansluiten bij de behoefte en het schaalniveau van de wijk.
• W e zorgen voor voorzieningen die bijdragen aan zelf- en samenredzaamheid, sociale cohesie en leefbaarheid in de samenleving.
70
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
Goed gegroeid
Samen sterk
Klaar voor de toekomst
Goed ondernemen en een bereikbaar Veldhoven
• V inden van een goede balans tussen doorontwikkeling Brainport en behoud van ruimte voor lokaal MKB.
• Het hebben van werk is belangrijk voor het kunnen meedoen aan de samenleving. • M obiliteit kan kostbaar en tijdrovend zijn. Een goede bereikbaarheid van werk en voorzieningen draagt dan ook bij aan de kwaliteit van leven van onze inwoners.
• Een transitie naar duurzame mobiliteit is noodzakelijk voor behoud van een gezonde en duurzame leefomgeving in Veldhoven. • Behoud van voldoende werkgelegenheid in onze regio. • Een toekomstbestendig en duurzaam economisch systeem in Brainport.
Samenwerken aan de regio
• Samenwerking in de regio is noodzakelijk om de economische positie van de regio te borgen.
• Om als Veldhoven een stevige positie in de regio te behouden, helpt het om een sterke identiteit te hebben en een unieke bijdrage aan het totaal te bieden.
• Een sterke regionale samenwerking, zodat de kracht van de regio benut wordt om de grote opgaven aan te kunnen, maar de lijnen met de inwoners kort kunnen blijven.
Een gemeente vóór de Veldhovenaren
• D e gevolgen van de sterke groei van Veldhoven en de regio zorgen voor grote opgaven en uitdagingen op diverse terreinen. Dat vraagt om een gezonde en flexibele organisatie (bestuurlijk en ambtelijk) die dicht bij de inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties van Veldhoven staat. En in de regio zichtbaar en actief is
• Het is onze ambitie om met inwoners en partners open gesprekken te voeren, met wederzijdse betrokkenheid, kennis en begrip. • We geven inwoners en partners de ruimte om met ideeën en initiatieven te komen.
• De gemeente wil nu en in de toekomst in staat zijn om haar inwoners te helpen en samen de uitdagingen van de toekomst aan te gaan.
71
Gemeente Veldhoven Meiveld 1 5501 KA Veldhoven Postbus 10101 5500 GA Veldhoven E gemeente@veldhoven.nl T 14 040 www.veldhoven.nl
februari 2025
72
Groeiend & trots visie op gemeente Veldhoven
73
74