Accountantsverklaring 2024 gemeente Veldhoven (ACV-2024)

0I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Accountantsverslag 2024

Gemeente Veldhoven PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. 2 juni 2025 Bron: www.veldhoven.nl

1

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Aanbiedingsbrief Gemeente Veldhoven T.a.v. de raad en het college van burgemeester en wethouders Postbus 10101 5500 GA Veldhoven 2 juni 2025

Vooruitblik Onze samenwerking

Geachte leden van de raad en het college,

Bijlagen

Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het kader van onze opdracht om de jaarrekening 2024 inclusief de rechtmatigheidsverantwoording (de ‘jaarrekening’) van gemeente Veldhoven te controleren. We hebben de controle uitgevoerd in overeenstemming met de kernboodschappen van ons controleplan van 3 juni 2024 en de board letter van 10 januari 2025 en daarbij rekening gehouden met de aanpassingen in de kadernota rechtmatigheid en de bijbehorende Audit Alert van de NBA. Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle van uw jaarrekening en is met uw ambtelijke organisatie en portefeuille houder Financïen besproken op 9 mei en 12 mei. Wij bespreken de inhoud van dit verslag tijdens de vergadering van de auditcommissie op 2 juni 2025.

Hebt u in de tussentijd nog vragen, neemt u dan gerust contact met ons op. Wij bedanken u en uw medewerkers voor de medewerking tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.

A.C.M. Kros RA Director

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Boschdijktunnel 10, 5611 AG Eindhoven, Postbus6365, 5600 HJ Eindhoven T: +31 (0) 88 792 00 40, F: +31 (0) 88 792 94 13,, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.

2

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Onze kernboodschappen In dit hoofdstuk hebben we onze kernboodschappen samengevat.

01

2I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief

Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

•

•

Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking

• •

Onze conclusies

Speerpunt Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024

•

•

Bijlagen

Onze controle is afgerond en op basis daarvan verstrekken wij een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording voldoet aan de vereisten en geeft inzicht in de geconstateerde fouten van €5,3 miljoen, waarvan €3,8 miljoen aan begrotingsafwijkingen als acceptabel zijn aangemerkt. Daarnaast verstrekken wij een goedkeurend oordeel over de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen (SiSa-bijlage). Verder geldt dat we geen indicaties van materiele fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving hebben.

Onze conclusies

Uitkomsten controle

Samenwerking

Financiële positie

•

Onze samenwerking •

We hebben een prettige samenwerking ervaren tijdens het controleproces. Om het proces te verbeteren, plannen we op korte termijn een evaluatie in.

Speerpunt en vooruitblik

Jaarverslag

Dit verslag is opgesteld uitsluitend voor gebruik door de raad en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Veldhoven. Op dit verslag kan niet door derden worden gesteund aangezien derden niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden en de resultaten onjuist kunnen interpreteren. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan de gemeente Veldhoven.

•

Door de schaalsprong komen er significante ontwikkelingen en vraagstukken op de gemeente Veldhoven af. In de uitwerking van het speerpunt reflecteren wij op de beheersing de projecten en inkomende gelden, waaronder van regio-gelden. Hierbij constateerde we een wisselende visie omtrent de urgentie en complexiteit van de vraagstukken binnen de organisatie. Momenteel wordt daarom gewerkt aan uitwerking aan de programmasturing die hierbij voor ogen is. De maximale materialiteit is met ingang van 2025 gewijzigd naar 2% van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves en zal betrekking hebben op afwijkingen en onzekerheden samen.

Financiële positie

•

Speerpunt en vooruitblik •

•

Observaties jaarverslag

•

•

De jaarrekening en het jaarverslag zijn verenigbaar, het jaarverslag voldoet aan de vereisten van het BBV. De kwaliteit en informatiewaarde van het jaarverslag zijn goed. Dit kan nog verder verbeterd worden door toelichtingen meer specifiek te maken op het beleid van Veldhoven en tevens toe te lichten of het gewenste resultaat daarmee is behaald.

Geen wijzigingen ten opzichte van het controleplan 2024. In het ruimtelijk domein zien we een significante daling in eindwaarde (van €21,7 miljoen in de jaarrekening 2023 naar €9,8 miljoen ultimo 2024) en een grote opgave voor woningbouw die samen zorgen voor een toename in het risicoprofiel. De daling in de eindwaarde wordt namelijk veroorzaakt door een verlenging van de looptijd van Zilverackers met 2 jaar en voor Habraken met 5 jaar, waardoor de kosten toenemen. De verlies-voorziening van Zilverackers is hierdoor gestegen met €3,6 miljoen ten opzichte van 2023. Onzekerheden ten aanzien van prestatielevering zorg in het sociaal domein zijn verder afgenomen ten opzichte van 2023 naar een totaal van €86.000 in 2024. Belangrijke schattingen, zoals de waardering van de grondexploitaties, vaste activa en debiteuren en het toereikend zijn van voorzieningen, zijn evenwichtig ingeschat.

•

De kerngetallen in 2024, en in de meerjarenbegroting 20252028 laten een solide financiële positie zien, maar omvat met name in de meerjarenbegroting enkele uitdagingen. Het resultaat voor mutaties reserves is in de jaarrekening 2024 €10,3 miljoen positief. Dit resultaat is €8,4 miljoen lager dan begroot na wijzigingen wat laat zien dat het voorspellend vermogen van de gemeente Veldhoven moet worden verbeterd. Dit wordt ook steeds belangrijker gezien de voorgestelde wijzigingen in de P&C cyclus en de onzekerheden ten aanzien van de financiële posities van gemeenten in het algemeen in de toekomst. Het totale vermogen (weerstandscapaciteit €4,3 miljoen) van de gemeente is ruim voldoende om de geïdentificeerde risico’s (€2,4 miljoen) op te vangen.

3

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Onze conclusies In dit hoofdstuk wordt uitleg gegeven over ons oordeel bij de jaarrekening. Hierin lichten we de geconstateerde fouten en onzekerheden voor de getrouwheid van de verantwoording over de financiële positie en over rechtmatigheid toe.

02

3I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Ons oordeel bij uw jaarstukken 2024 is goedkeurend

Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2024 van de gemeente Veldhoven afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring inzake de getrouwheid van de jaarrekening, waarin ook de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen, onder het voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Wij hebben geen controlebevindingen in de WNT-verantwoording 2024. Rechtmatigheid specifieke uitkeringen Wij verstrekken in onze controleverklaring ook een goedkeurend oordeel over de baten en lasten als mede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen.

Getrouwheid Oordeel:

In totaliteit hebben we 5 controleverschillen geconstateerd in relatie tot getrouwheid, waarvan er 2 zijn gecorrigeerd. De overzichten van deze fouten en onzekerheden inzake getrouwheid worden hier getoond. Geen wijzigingen van het controleplan Ten opzichte van ons controleplan hebben wij geen risico’s geïdentificeerd. Overige informatie in uw jaarverslag is consistent met uw jaarrekening Als accountants zijn wij ervoor verantwoordelijk dat wij in onze controleverklaring verslag uitbrengen over de overige informatie die in het jaarverslag is opgenomen. De overige informatie omvat uw algemeen jaarverslag, programmaverslag en de paragrafen. Wij hebben geen materiële inconsistenties, materiële onjuistheden en/of omissies opgemerkt in de informatie die op grond van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) moet worden verstrekt. Geen aanwijzingen of signalen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving geïdentificeerd

Goedkeurend

Tijdens de controle van de jaarrekening 2024 zijn er geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.

6.000 4.000 2.000

Fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid

-

Fouten

 = absoluut bedrag fouten of onzekerheden x €1.000

Onzekerheden  = door u vastgestelde goedkeuringstolerantie x €1.000

3II

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking

Overzicht van gecorrigeerde fouten inzake getrouwheid De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de gecorrigeerde fouten in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van € 163.715. #

Bijlagen 1

2

Beschrijving

Jaarrekeningpost

Fouten

Te hoog opgenomen verliesvoorziening grondexploitatie

Voorzieningen verlies grondexploitatie

€1.189.362

Overige bedrijfskosten

€1.189.362

Onzekerheden

Meerdere bevindingen in de WNT-verantwoording, gezien rapportagetolerantie van €0 dienen alle bevindingen aangepast te worden.

Totaal

€1.189.362

3III

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Overzicht van ongecorrigeerde fouten en onzekerheden inzake getrouwheid

Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de ongecorrigeerde fouten en onduidelijkheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van € 163.715. Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college.

Vooruitblik Onze samenwerking

#

Beschrijving

Jaarrekeningpost

Fouten

1

Een fout in de berekening van de winstneming van de grondexploitaties leidt tot een verhoging van de winstneming (en dus het resultaat)

Voorraden @ Winst grondexploitaties

Door een dubbele doorrekening van inflatie zijn de nog te maken kosten in de grondexploitaties te hoog.

Toelichting Voorraden

€ 297.000

Facilitair grondbeleid – overlopende passiva en kosten

Overlopende passiva @ Lasten

€ 220.000 € 220.000

Bijlagen

2

3

Totaal

€ 206.000 € 206.000

€ 723.000

Onzekerheden

4

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Speerpunt Bij de uitvoering van de controle kunt u ons specifieke speerpunten meegeven. Dit hebben we met u besproken in de auditcommissievergadering van 3 juni 2024. In dit hoofdstuk geven we onze bevindingen over dat speerpunt.

06

4I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Speerpunt: Beheersing van de projecten en inkomende gelden, waaronder de regio-gelden (1/2)

Inzichten ten aanzien van de beheersing van regio-gelden

Als gevolg van de Brainportdeal en project Beethoven maakt de Brainportregio over de komende jaren een enorme schaalsprong. De uitvoering van de Brainportdeal en Project Beethoven stellen hoge eisen aan de hele regio, en

Conclusies De gemeente Veldhoven heeft niet alleen de wens om projecten ‘simpel’ op te leveren, maar om consequent en weloverwogen beslissingen te nemen die de impact van de schaalsprong op de brede welvaart van de Veldhovenaren

vanzelfsprekend ook aan de gemeente Veldhoven. Hoewel de gemeente

optimaliseren.

Vooruitblik

Veldhoven een bewezen staat van dienst heeft in het nakomen van afspraken en

Binnen deze context zijn een aantal uitdagingen naar boven gekomen die de

Onze samenwerking

Run, realisatie van grote infrawerken en de realisatie van meerdere

Bijlagen

het behalen van resultaten (zoals faciliteren van de uitbreiding van ASML op De

toevoeging van 1.000 woningen in het centrum en het toevoegen van 3.000

gemeente kunnen beperken in het bereiken van deze ambitie: • Nadruk op financiële sturing zonder dat er expliciet strategisch inhoudelijke financiële afwegingen worden gemaakt; zo kan het voorkomen dat afwegingen omtrent brede welvaart beperkt of sporadisch worden meegenomen.

woningen aan bestaand bedrijventerrein De Run is namelijk een enorm

•

Nadruk op werken met de kennis en denkkracht van de mensen die er zijn, terwijl specifieke specialistische kennis niet of beperkt in huis is en/ of het beschikbare specialisten onduidelijk is wat hun rol is en wat verwacht wordt.

•

Nadruk op werken binnen de nieuwe structuur zoals deze per oktober geimplemneteerd is in termen van structuur en besluitvorming, terwijl gewerkt wordt aan meer programma sturing, en meer samenhang en een holistisch perspectief nodig is om tot optimale resultaten te kunnen komen.

•

aanbevelingen. Hierbij constateerde een wisselende visie omtrent de urgentie en

Nadruk op werken vanuit de eigen gemeentelijke context, terwijl juist een bovenregionaal perspectief en samenwerking kan leiden tot effectieve en doelmatige samenwerking over doelstellingen heen.

complexiteit van de vraagstukken binnen de organisatie, waarbij momenteel een

Samenvattend is het beeld dat de gemeente Veldhoven in het verleden veel heeft

huisvestingsprojecten), zijn de huidige uitdagingen dermate complex dat niet vanzelfsprekend is dat Veldhoven ook kan blíjven leveren. Onder andere de

uitdagende transitie. Vanuit deze context heeft u ons dit speerpunt meegegeven. In de boardletter van 10 januari 2025 hebben wij reeds gereflecteerd op de beheersing van inkomende gelden en projectbeheersing in zijn algemeen. Hier zullen wij onze inzichten delen ten aanzien van de beheersing van specifiek de regio-gelden. Onze conclusies en aanbevelingen Naar aanleiding van de gesprekken komen we tot een aantal conclusies en

uitwerking gegeven wordt aan de programmasturing die hierbij voor ogen is. De uitwerking hiervan geeft echter nog ruimte voor interpretatie en verdere concreetheid, en kent momenteel nog wisselende visies in de organisatie.

bereikt in de huidige manier van werken, terwijl de voorliggende uitdaging een andere manier van aansturing en uitvoering vraagt. Daarmee bestaat het risico dat doelen niet of in beperkte mate behaald zullen worden.

4II

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Speerpunt: Beheersing van de projecten en inkomende gelden, waaronder de regio-gelden (2/2) Aanbevelingen •

aan projecten, en stel vast in hoeverre deze doelen op basis van de huidige

•

voorbeeld hiervan is het opstellen van een heldere ontwikkelingsvisie en – strategie voor de opgaven binnen de schaalsprong van Veldhoven.

Onze samenwerking •

Ontwerp op basis van de inzichten de optimale programmasturing, bijvoorbeeld met een apart programma voor de Schaalsprong, concreet uit in termen van governance, besluitvorming(scadans), monitoring, organisatiestructuur en projectsamenhang – en implementeer deze zo snel mogelijk, stapsgewijs.

•

Geef tijdig fiscale duiding aan de subsidies die de gemeente ontvangt voor de realisatie van de onderliggende plannen en projecten in de Brainportdeal en Project Beethoven. Dit is essentieel om ongewenste financiële en fiscale nadelen te voorkomen. Concrete voorbeelden hiervan zijn het vaststellen van (de mate van) het recht op compensatie vanuit het BtwCompensatiefonds en het optimaal benutten van de zogenoemde doorschuifmethodiek in dit kader, rekening houdend met de rol van andere partijen in de projecten waarbij de gemeente Veldhoven de regierol vervult. Wij raden met klem aan om hiervoor specialistische fiscale expertise in te schakelen en tijdig afspraken met de Belastingdienst te maken om zekerheid te krijgen over de fiscale uitwerking van de projecten.

Werk vervolgens concrete en congruente plannen, inclusief strategische en financiële besluitvorming en benodigde personele inzet (aantal, expertise)

sturing en uitvoering effectief worden gerealiseerd – en waarom (niet). Een

Vooruitblik

Bijlagen

Investeer in het transparant maken van de (bredere) doelen onderliggend

uit, en bemens deze. •

Identificeer ook op welke onderdelen bovenregionale samenwerking met andere gemeenten en bestaande samenwerkingstafels (zoals op het niveau van Metropoolregio Eindhoven) versterkend kan zijn (bijvoorbeeld in termen van (volgordelijkheid van) aanbestedingen of afwegingskaders brede welvaart), en zet hierop in.

5

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Uitkomsten controle 2024

Speerpunt

In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste uitkomsten van de controle voor het ruimtelijk domein, het sociaal domein en de overige domeinen, waaronder de bedrijfsvoering.

Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Schattingen Rechtmatigheid Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

03

6

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Schattingen Rechtmatigheid Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Ruimtelijk domein (1/2) Significante daling in eindwaarde en een grote opgave voor woningbouw zorgen voor een toename in het risicoprofiel Een significante daling in de eindwaarde wordt veroorzaakt door verlengen van de looptijd van de twee grootste grondexploitaties. In 2024 waren er zeven actieve grondexploitaties, waarbij geen nieuwe grondexploitaties zijn geopend of grondexploitaties zijn afgesloten. De verwachte eindwaarde van deze grondexploitaties is gedurende het jaar significant gedaald van €21,7 miljoen in de jaarrekening 2023 naar €9,8 miljoen ultimo 2024. De boekwaarde van deze grondexploitaties is gedaald van €57,0 miljoen naar €50,7 miljoen. De significante daling in de eindwaarde ziet met name toe op een daling van de verwachte eindwaarde in Habraken (€6,9 miljoen) en Zilverackers (€3,6 miljoen) en zijn te verklaren door een stijging van de nog te verwachten kosten door enerzijds een verlenging van de looptijd van Habraken van 5 jaar en 2 jaar van Zilverackers. Gedurende 2024 is voor een totaal aan €279.000 aan winst genomen, dit ziet onder andere toe op een winstneming van €1,6 miljoen bij Springplank, en een terugname van de winst van €1,7 miljoen bij Habraken. In de berekening van de terugname van deze winst is nog een ongecorrigeerd controleverschil geconstateerd van €0,2 miljoen.

Tevens is de verliesvoorziening voor Zilverackers toegenomen van €1,8 miljoen in 2023 naar €5,4 miljoen per 31 december 2024. Verwacht resultaat Zilverackers naar beneden bijgesteld, schattingen in de grondexploitatie zijn als evenwichtig beoordeeld. Ook dit jaar laat de grondexploitatie Zilverackers een verdere daling zien van het verwachte resultaat. In 2020 was dit resultaat nog €15,7 miljoen positief,

Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties 25

23,544 2024

20

15

2023

15,217

10 5,43 5 1,824 0

Prognose resultaat (positieve grondexploitaties)

Verliesvoorziening (negatieve grondexploitaties)

terwijl dit jaar een verwacht verlies genomen is van €5,4 miljoen. Gemeente Veldhoven heeft in haar jaarrekening de tendentie ten aanzien van deze grondexploitatie verder toegelicht. Zo is de hoeveelheid uitgeefbare bouwgrond binnen het ontwikkelgebied gedaald, zijn verwervingskosten gestegen evenals een stijging in de kosten voor bouw- en woonrijp maken en groen. Het zwaartepunt in deze grondexploitatie ligt in de komende 3 jaar, waarin de grootste opbrengsten en kosten geraamd zijn. Uiteindelijk is de prognose dat het project in 2030 afgesloten zal worden.

6I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Schattingen Rechtmatigheid Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Ruimtelijk domein (2/2) Significante daling in eindwaarde en een grote opgave voor woningbouw zorgen voor een toename in het risicoprofiel Verlenging van de looptijd van Habraken met 5 jaar en projectspecifieke risico’s omtrent onder andere netcongestie zorgen voor winst terugname in 2024 Door risico’s omtrent onder ander netcongestie is de looptijd van de grondexploitatie verlengd naar 2035, omdat de uitgeefbaarheid van kavels hierdoor mogelijk in het gedrang komt. Gezien er dan een looptijd van langer dan 10 jaar is, stelt het BBV dat er passende maatregelen genomen moeten worden in het kader van voorzichtigheid. Dit is dan ook de reden dat er geen winsten genomen worden voor Habraken en zelfs winsten teruggenomen zijn in 2024. Deze risico’s geven een grote onzekerheid ten aanzien van de schattingen in deze grondexploitatie. Voor de kosten ligt het zwaartepunt in de komende 3 jaar is de verwachting, daarin zal 90% van de nog te maken kosten van de gehele looptijd van het project worden gemaakt. De opbrengsten worden geraamd voor ongeveer 1/3 in 2025, 1/3 in 2030 en 1/3 in 2035. Voor het meerendeel van de opbrengsten in 2025 is reeds een overeenkomst met derden gesloten. Echter de opbrengsten in 2030 en 2035 zijn nog een schatting in de tijd. Ten aanzien van de beschikbare informatie per heden, beoordelen wij deze schattingen als evenwichtig.

Parameter

Beoordeling

Observaties

2024 De gehanteerde rekenrente



Het rentepercentage wordt berekend over de boekwaarde van grondexploitaties op 1 januari en bedraagt voor 2024 1,6%.

De kostenstijging



Gemeente Veldhoven hanteert voor de kostenstijging een percentage van 4,5% in 2025, 3,5% in 2026, 3% in 2027, daarna 2%.

De opbrengstenstijging



Gemeente Veldhoven hanteert voor de opbrengstenstijging bij woningbouw 5% in 2025, 3,5% in 2026, 3,5% in 2027, daarna 2%; en bij bedrijventerreinen 0%.

De gehanteerde programmering



De huidige grondexploitaties passen binnen de nieuwbouwopgave vanuit de Woon(zorg)visie Veldhoven (vastgesteld in april 2023) om tot 2032 zo’n 5.000 woningen toe te voegen. Ook richting 2040 wordt verdere groei verwacht.

Verkoopprijzen



Disconteringsvoet van 2% is een vast gegeven conform de BBV-regelgeving en wordt overeenkomstig gehanteerd door de gemeente.

 Controleverschil

 Optimistisch

 Evenwichtig

 Voorzichtig

7

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Sociaal domein (1/2) Lasten sociaal domein nemen toe en onzekerheden ten aanzien van prestatielevering nemen verder af

Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Schattingen Rechtmatigheid Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

De lasten in het sociaal domein nemen toe; de risico inschatting is gereflecteerd in het weerstandsvermogen Sinds de decentralisatie van het sociaal domein zien we een stijging in de uitgaven. De stijging is zowel zichtbaar in de uitgaven voor de Wmo als in de lasten omtrent de jeugdzorg. Een belangrijke oorzaak hiervan is de verschuiving in de zorgzwaarte voor jeugdige patiënten, waarbij de zorgtrajecten langer en intensiever worden. Dit jaar zorgt deze stijging tevens voor een overschrijding van de begrote kosten waarbij het totaal gerealiseerde lasten uitkomen op €26,9 miljoen, ten opzichte van €24,8 miljoen in de primaire begroting. Het risico met betrekking tot het sociaal domein is ook gereflecteerd in het weerstandsvermogen. Grip op zorgstroom via productieverantwoordingen Door middel van het prognosemodel heeft gemeente Veldhoven effectief inzicht en controle verkregen over de zorgstroomlasten die via de productieverantwoordingen lopen. Uit de controle door de ambtelijke organisatie van deze productieverantwoordingen is gebleken dat er geen financiële aanpassingen nodig waren in de lasten. Dit duidt erop dat er steeds meer grip komt op de zorgstroom via productieverantwoordingen.

Ontwikkeling zorglasten 30 25 20 15 10 5 0

2021

2022

2023

Totale zorglasten (WMO + Jeugd) WMO Jeugd Begrootte totale zorglasten (WMO + Jeugd)

2024

7I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Sociaal domein (2/2) Lasten sociaal domein nemen toe en onzekerheden ten aanzien van prestatielevering nemen verder af

Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Schattingen Rechtmatigheid Jaarverslag

Ook in 2024 blijken er onzekerheden rondom de prestatielevering zorg in natura, maar deze nemen verder af De gemeente Veldhoven is voor het vaststellen van de prestatielevering afhankelijk van de productieverklaringen van aanbieders. Daarnaast voert zij aanvullende belonderzoeken uit om de prestatielevering van zorg achteraf te controleren. Dit zorgt ervoor dat de onzekerheid op de prestatielevering ten opzichte van 2023 verder is afgenomen. Gemeente Veldhoven werkt wel aan het inbedden van de interne beheersmaatregelen in de eerste lijn. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van de SDO-notitie van de NBA. Zodat middels standaardagenda’s en templates voor de vastlegging van gesprekken met de zorginstellingen en cliënten de prestatielevering in het proces getoetst kan worden.

Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Prestatielevering pgb vastgesteld middels aanvullend onderzoek Voor alle cliënten die een pgb ontvangen, worden door de gemeente beschikkingen verstrekt aan de cliënt. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verzorgt het administratieproces en legt daarvoor verantwoording af, maar controleert niet of de prestatie is geleverd voor gedeclareerde zorgkosten. De gemeente Veldhoven heeft op dit aspect aanvullende werkzaamheden verricht zoals een belonderzoek. Daarmee is er meer grip verkregen op de mate van onzekerheid inzake de pgb-lasten.

Getrouwheid

2024 (x €1.000)

2023 (x €1.000)

Fout

Fout

Onzeker

Onzeker

Jeugdzorg ZiN

0

14

0

0

Jeugdzorg pgb

0

9

0

139

Wmo ZiN

0

60

0

0

Wmo pgb

0

3

0

254

Totaal

0

86

0

393

Tabel x: Overzicht van fouten en onzekerheden sociaal domein

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

8

Overige ontwikkelingen

Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein

Geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing In onze board letter 2024 hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van de gemeente Veldhoven.

Sociaal domein

Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe belangrijke aandachtspunten in de interne beheersing geconstateerd.

Overige ontwikkelingen

Geen nieuwe bevindingen ten aanzien van uw IT-omgeving Wij zijn verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze werkzaamheden richten zich op de algemene ITbeheersingsmaatregelen rondom de systemen Key2Financiën en Motion. Wij hebben geen nieuwe bevindingen naar aanleiding van deze werkzaamheden.

Schattingen Rechtmatigheid Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Wet DBA Per 1 januari 2025 is de afspraak dat de belastingdienst niet repressief handhaaft (“het handhavingsmoratorium”) beëindigd. De Belastingdienst kan vanaf dat moment weer handhaven op schijnzelfstandigheid bij inhuur van ZZP’ers met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. In 2025 zal de Belastingdienst bij een correctie nog geen vergrijp-of verzuimboete opleggen indien de provincie aantoonbaar stappen heeft ondernomen om schijnzelfstandigheid te voorkomen. We hebben begrepen dat eind 2024 het MT van gemeente Veldhoven besloten heeft om 2026 te gebruiken om risico’s te inventariseren. In juni 2025 volgt een plan hoe Veldhoven met de verschillende situaties om wil gaan en welke (herstel)maatregelen er getroffen moeten worden zodat de risico’s beheerst worden en om zoveel mogelijk in control komen t.a.v. de wet DBA. Wij onderstrepen het belang van deze interne analyse.

9

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein

Schattingen (1/2)

De schattingen van het college nader uitgelicht Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames die door het college zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.

Schatting

Overige ontwikkelingen Schattingen Rechtmatigheid Jaarverslag Vooruitblik

Waarde (x €1 miljoen) 2024

Waardering debiteuren en overige uitzettingen

Waardering financiële vaste activa

13,4

4,0

2023 6,1

Oordeel 2024

2023





De voorziening dubieuze debiteuren (incl debiteuren sociale zaken) is bepaald op basis van ervaringscijfers van het afgelopen jaar en individuele gevallen. Hierbij zijn door ons geen bevindingen geconstateerd.





We hebben de inbaarheid van kapitaalverstrekkingen en verstrekte leningen beoordeeld. Het college verwacht dat deze vorderingen volledig zullen worden geïnd. Op grond van de meest recente jaarcijfers van de beoordeelde partijen zijn de zichtbare liquiditeiten en het vermogen toereikend om de vorderingen te innen.





Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. De uitgangspunten die in de berekeningen gehanteerd worden zijn voor zover mogelijk onderbouwd met rapportages van externe partijen.





Het activabeleid van de gemeente ligt ten grondslag aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn gebruikelijk in de sector. Verder hebben wij geen indicaties van duurzame waardeverminderingen geconstateerd.

3,7

Onze samenwerking Bijlagen

De waardering van de grondexploitaties

Waardering materiële vaste activa  Controleverschil

45,3

168,9

Opmerkingen

55,2

168,1

 Optimistisch

 Evenwichtig

 Voorzichtig

9I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Schattingen (2/2) De schattingen van het college nader uitgelicht

Speerpunt Uitkomsten controle 2024

Schatting

Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Schattingen Rechtmatigheid

Waarde (x €1 miljoen) 2024

Juistheid en volledigheid overige voorzieningen De waardering en indexatie van de APPAvoorziening

2023

16,0

15,9

4,6

3,6

Oordeel 2024

2023





We hebben de voorzieningen in detail gecontroleerd en hebben geen bijzonderheden geconstateerd. Schattingen in onderhoudsvoorzieningen liggen in lijn met het onderhoudsplan en zijn evenwichtig opgesteld.





De voorziening voor wethouderspensioenen (APPA) per eind 2024 is onderbouwd door actuariële berekeningen van een externe serviceorganisatie. Deze organisatie heeft de uitgangspunten uit de circulaire van het ministerie gebruikt. Daarnaast is de voorziening geïndexeerd. Wij zijn akkoord met de uitgangspunten die de gemeente Veldhoven heeft gehanteerd. Wij merken nog op dat verplichtingen voor oud-wethouders ontstaan vóór 2013 nu geen deel uitmaken van de APPA-voorziening en daarmee gedekt worden vanuit de begroting. Conform de Wet Toekomst Pensioenen worden uiterlijk 2028 ook deze pensioenverplichtingen ondergebracht bij het ABP, waarmee deze verplicht voorzien moeten worden. Wij adviseren de omvang van de verplichting inzichtelijk te maken en te doteren aan de voorziening voor komende jaren.

Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

 Controleverschil

Opmerkingen

 Optimistisch

 Evenwichtig

 Voorzichtig

10

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Rechtmatigheid Uw rechtmatigheidsverantwoording voldoet aan de vereisten, onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens

Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Ruimtelijk domein Sociaal domein Overige ontwikkelingen Schattingen Rechtmatigheid Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Rechtmatigheidsverantwoording van het college voldoet aan de vereisten Het college legt verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties via de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Als uw accountant hebben wij de getrouwheid van de rechtmatigheids-verantwoording meegewogen in ons oordeel over de jaarrekening als geheel (indirect oordeel over de rechtmatigheid). Het college heeft onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van €1.649.000 geconstateerd. Deze zien toe op zowel het begrotingscriterium als het voorwaardecriterium. U heeft over 2024 €4.017.000 aan begrotingsafwijkingen gerealiseerd. Hiervan is €3.844.000 acceptabel en €173.000 een onacceptabele onrechtmatigheid. Van deze begrotingsafwijkingen heeft €390.000 betrekking op overschrijdingen van investeringskredieten. Ten aanzien van het voorwaardencriterium zijn onrechtmatigheden geconstateerd ten aanzien van de Europese aanbestedingswet van €1.246.000 en ten aanzien van de legesverordening inzake omgevingsvergunningen van €15.000. De onrechtmatigheden ten aanzien van de Europese aanbestedingswet zijn geconstateerd als onderdeel van de Verbijzonderde Interne Controle en zien toe op 11 crediteuren. Hiervan is één crediteur ter waarde van €49.000 een doorlopende fout uit 2023, de rest betreffen nieuwe fouten.

Onrechtmatigheden € 6.000.000

€ 5.000.000

€ 4.000.000

€ 3.000.000

€ 2.000.000

€ 1.000.000

€-

 = Acceptabele onrechtmatigheden

Onrechtmatigheden

 = Onacceptabele onrechtmatigheden = Verantwoordingsgrens

11

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Jaarverslag In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is In dit hoofdstuk beschrijven opgevallen in relatie tot de we wat ons is opgevallen in relatie de informatiewaarde van hettot jaarverslag. informatiewaarde vanwe hetonze jaarverslag. Daarnaast beschrijven visie op Daarnaast beschrijven we onze visie X. op de financiële positie van de gemeente de financiële positie.

04

12

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Financiële positie (1/3) De kerngetallen laten een solide financiële positie zien van de gemeente Veldhoven Wij hebben uw financiële positie aan de hand van zes kengetallen onder elkaar gezet. Hierbij hebben wij ook de landelijke cijfers gepresenteerd (zie de tabel hiernaast). Het exploitatieresultaat over 2024 is positief voor een bedrag van €10,3 miljoen (voor mutatie reserves). Ten opzichte van de begrootte cijfers zijn grote verschillen te zien. Zo werd in de primaire begroting een resultaat begroot van €3,8 miljoen en in de bijgestelde begroting werd een resultaat voorspeld van €18,7 miljoen. Dit laat zien dat het voorspellend vermogen van de gemeente Veldhoven moet verbeteren. Daarnaast is het zichtbaar in de BURAP I over 2025 dat dit positieve resultaat voor het eerst omslaat in een verwacht tekort voor de gemeente in 2025. In de komende jaren staan grote investeringen op het programma binnen de gemeente. De investeringen zijn tot en met 2027 meer dan €189 miljoen, waarbij met name in 2026 en 2027 een piek in de geplande investeringen te zien is met €60 en €73 miljoen. Dit betekent dat de financiële positie van de gemeente voor komende jaren enkele risico’s bevat, maar daarentegen een reserve positie van €90,5 miljoen bevat (waarvan slechts € 23,9 miljoen is bestemd) om mogelijke risico’s op te vangen.

Ten aanzien van de kengetallen laat de gemeente een solide financiële positie zien. De solvabiliteit is daarbij verder verbeterd ten opzichte van 2023 naar 31%. Ook de structurele exploitatieruimte laat zien dat de structurele lasten ruim door structurele baten worden gedekt. In de meerjarenbegroting 2025 – 2028 is te zien dat deze kengtallen zich ook in de komende periode voldoende blijven, met een solvabiliteit in 2028 van 30% en een structurele exploitatieruimte in 2028 van 2%.

Het kengetal omtrent grondexploitaties daalt dit jaar verder en zorgt voor een aandachtspunt vanaf de begroting 2026. Dit kengetal geeft de boekwaarde van de bouwgrondexploitatie weer in verhouding tot de totale baten, en laat in de begroting 2025-2028 voor het jaar 2026 een negatief kengetal zien van -9%. Deze sterke terugloop wordt veroorzaakt door ontvangsten uit de grondexploitaties. Als laatste laat de belastingcapaciteit een stabiel beeld zien ten opzichte van 2023, maar is dit onder het landelijk gemiddelde. In de begroting 2025 is te zien dat de benutte belastingcapaciteit omhoog wordt gebracht door een keuze van de raad naar een kengetal van 105% in 2028. Kengetallen

Gemeente Veldhoven

Landelijk**

2024

2023

2024*

2023

Solvabiliteit

31%

30%

35,2%

39,1%

Grondexploitaties

27%

37%

7,4%

5,6%

Structurele exploitatieruimte

8%

5%

2,0%

3,3%

Nettoschuldquote

64%

85%

56,5%

37,6%

Nettoschuldquote gecorrigeerd

61%

82%

51,4%

32,3%

Belastingcapaciteit

91%

91%

101%

99,7%

Weerbaarheid

Wendbaarheid

* **

Op basis van de begroting 2024. Bron: https://findo.nl/jive

12I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Financiële positie (2/3) Het weerstandsvermogen is voldoende

Speerpunt

Ontwikkeling van het weerstandsvermogen

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

2024

€ 4.290

€ 2.415

Financiële positie 2023

€ 3.576

Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

2022

€ 3.308 Weerstandscapaciteit (x €1.000)

€ 4.290

€ 4.460

Risico's (x €1.000)

Het weerstandsvermogen is afgelopen jaren voldoende De gemeente Veldhoven stuurt voor de ratio weerstandsvermogen (beschikbaar/ benodigd) op een waarde van 100% met een bovengrens van 141%. Een ratio van 100% (of meer) betekent dat de risico’s van de gemeente opgevangen kunnen worden door de reserve gevormd voor benoemde risico’s. Op basis van de huidige risico’s en weerstandscapaciteit wordt de ratio berekend op 178% waardoor een afstorting van de reserve zal plaatsvinden naar 100% in de tussentijdse rapportages over het jaar 2025. In lijn met voorgaande jaren licht de gemeente Veldhoven enkel de tien risico’s met de meeste invloed toe. Ook dit jaar is het risico met de meeste invloed gericht op de grondexploitatie Zilverackers, waarin zowel het planologisch risico, het afzetrisico als het stikstofrisico voor dit project is opgenomen. Deze risico’s zijn niet opgenomen in de waardering van de grondexploitaties, en derhalve opgenomen in de bepaling van het weerstandsvermogen.

De rol van de raad bij ombuigingen Ondanks de solidie financiële positie momenteel, heeft Gemeente Veldhoven net als veel andere gemeenten de komende periode te maken met beleidskeuzes en bezuinigingen. Voor de begroting 2026 worden de geïnventariseerde opties verder uitgewerkt door het college. Hieruit komt een beeld naar voren van interventies die maatschappelijke impact gaan hebben (leefbaarheid, bestaanszekerheid, bepaalde voorzieningen) en op de kwaliteit van de dienstverlening. Ook zien we dat de druk op de organisatie verder gaat toenemen door efficiency doelstellingen. In dit artikel geven we de volgende adviezen aan raadsleden: Raad aan het roer! Geef kaders vooraf over het proces van inventariseren, de betrokkenheid van de raad, de denkrichtingen/voorkeuren en de gewenste informatie bij besluitvorming. Denk opgavegericht Maak onderscheid tussen de dagelijkse uitvoering/wettelijke taken en de ambities/opgaven van de gemeente en kies aan de hand van het effect van de ombuiging. Hou hierbij rekening met de beschikbare capaciteit (realisatiekracht). Bewaak de wendbaarheid en weerbaarheid van de financiële positie Zorg bij de voorgestelde ombuigingen voor inzicht in het effect op de wendbaarheid voor de toekomst en laat de (realisatie)risico’s vertalen naar het weerstandsvermogen.

Na kiezen volgt monitoren: zorg dat daarvoor een dashboard is ingericht Worden de ombuigingen wel gerealiseerd (financieel) en zoals bedoeld is conform de voorgestelde uitwerking? Is het negatieve effect op de gemeente niet te groot? Worden de opgaven gerealiseerd?

12II

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Financiële positie (3/3)

Onze conclusies

Het resultaat voor reservemutaties van de gemeente Veldhoven is positief

Speerpunt

Het voorspellend vermogen van de gemeente Veldhoven moet worden verbeterd Met de toekomstige onzekerheden over de compensatie vanuit het Rijk na 2026 is het voorspellend vermogen des te belangrijk geworden. Wij hebben uw voorspellend vermogen beoordeeld op basis van een vergelijking tussen begrote en gerealiseerde saldi van baten en lasten.

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Er is een trend te zien waaruit blijkt dat de gemeente Veldhoven consistent een positief resultaat heeft begroot. Daarbij zien we, met name in de afgelopen twee jaar, dat de oorspronkelijke begroting een lager resultaat laat zien, dat vervolgens significant positief wordt bijgesteld in tussentijdse rapportages, maar uiteindelijk in de jaarrekening blijkt het minder positief te zijn. Zo werd in de oorspronkelijke begroting 2024 rekening gehouden met een resultaat van €3,8 miljoen positief. Dit werd bijgesteld naar een verwacht resultaat van €18,7 miljoen, terwijl de realisatie uitkomt op een resultaat van €10,3 miljoen.

Voorspellend vermogen van de gemeente Veldhoven 100% 50% 0% -50%

Hierdoor kan geconcludeerd worden dat het voorspellend vermogen van de gemeente te verbeteren is.

-100%

Deze conclusie is ook te trekken naar aanleiding van de recent gepubliceerde BURAPI van 2025 waarin een bijstelling ten opzichte van de oorspronkelijke begroting van €2 miljoen werd opgenomen. De gemeente maakt hiervan momenteel een analyse op de oorzaak en onderzoekt haar budgetprocessen om deze vervolgens aan te scherpen.

-150%

Om de sturing, en daarmee het voorspellend vermogen te vergroten, is het belangrijke dat de tussentijdse informatie betrouwbaar is en dat de onderliggende processen daarvoor op orde zijn. Dit kan bijvoorbeeld bereikt worden door periodieke afsluitingen van de administratie te waarborgen, waarbij ook tussenrekeningen beoordeeld worden.

2021

2022

2023

2024

% verschil gerealiseerd resultaat / oorspronkelijk begroot resultaat % verschil gerealiseerd resultaat / bijgesteld begroot resultaat

13

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Observaties jaarverslag (1/2) De kwaliteit van uw jaarverslag is goed

Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Jaarverslag

Beoordeling

Observaties

Verenigbaarheid jaarrekening en het jaarverslag



Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.

Inzicht in fraudepreventiesysteem in paragraaf ‘Bedrijfsvoering’



In onze controleverklaring rapporteren wij over de risico-inschatting, onze verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Daarbij hebben we ook aandacht besteed aan de toelichtingen die de gemeente Veldhoven heeft opgenomen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. Wij vinden dat er op dit moment voldoende wordt toegelicht over het vastgestelde frauderisicomanagement en de genomen acties en uitkomsten op basis van het frauderisicomanagement.

Voldoende inzicht in het vermogen om risico’s uit de bedrijfsvoering financieel op te vangen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’



Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Veldhoven alle relevante informatie heeft opgenomen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’. Wij vinden dat de gemeente Veldhoven in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ voldoende reflectie heeft gegeven op het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen.

Informatiewaarde jaarverslag



Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag de raad de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein. Wij missen daarin nog een duiding van wat de effecten zijn en wat bereikt is voor de ‘staat van de gemeente’ als geheel. Zo merken wij op dat in de jaarstukken de totstandkoming van de indicatoren vaak wordt toegelicht, maar dat weinig wordt ingegaan op wat het college vindt van de ontwikkeling in de kengetallen.

 Bevinding  Voldoende maar voor verbetering vatbaar

 Voldoende

13I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Observaties jaarverslag (2/2) Toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering inzake rechtmatigheid

Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik

Paragraaf bedrijfsvoering

Beoordeling

Observaties

Afwijkingen + maatregelen toegelicht



Gemeente Veldhoven een toelichting op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording heeft opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden. Daarnaast zijn de maatregelen toegelicht over hoe deze afwijkingen in de toekomst worden voorkomen

Toelichting begrotingsrechtmatigheid



Volgens artikel 28 van de BBV dienen overschrijdingen en onderschrijdingen van zowel de baten als de lasten ten opzichte van de begroting na wijziging bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te worden toegelicht. ​W ij hebben vastgesteld dat de toelichting inzake begrotingsrechtmatigheid voldoet aan de vereisten van de BBV.

Onze samenwerking Bijlagen

 Bevinding  Voldoende maar voor verbetering vatbaar

 Voldoende

14

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Vooruitblik In dit hoofdstuk van het verslag bespreken wij de relevante ontwikkelingen die vanaf het jaar 2024 relevant zijn voor uw gemeente. Dat zijn onder meer de veranderende controleverklaring, de komst van de rechtmatigheidsverantwoording en een wijzigingen in (onze) controlestandaarden.

07

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Belangrijke aandachtspunten komend jaar

Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Wijziging van het BBV en Bado definitief geworden met ingang van boekjaar 2025 Het ministerie van BZK heeft artikel 2 van het Bado met betrekking tot de materialiteit gewijzigd. De maximale materialiteit is met ingang van 2025 gewijzigd naar 2% van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves en zal betrekking hebben op afwijkingen en onzekerheden samen. Hier hebben we inzichtelijk gemaakt wat dat op basis van de 2024 cijfers voor u betekent. De verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording kent een mogelijke range van 0-2% (met dezelfde omvangsbasis). Wij adviseren deze grens gelijk te stellen met de materialiteit voor de controle en tijdig de financiële verordening aan te passen aan de nieuwe wetgeving. Overigens is met deze wetgeving ook de rechtmatigheidsverantwoording (eindelijk) formeel onderdeel van het BBV en daarmee de jaarstukken. De wijziging betekent een verlichting voor de (interne) controledruk In het controleplan 2024 zijn wij reeds ingegaan op de mogelijk impact.

Samengevat betekent de wijziging van de materialiteit een aanpassing van de diepgang van de (interne) controle: het aantal posten en stromen die in de reikwijdte vallen van de (interne) controle neemt af en het aantal deelwaarnemingen van gegevensgerichte werkzaamheden kan over het algemeen verminderen, tenzij het aantal fouten en onzekerheden dichtbij de materialiteitsgrens komt.In het controleplan 2025 zullen we de impact voor uw gemeente concreet uitwerken.

14I

15

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze samenwerking

Speerpunt

In dit hoofdstuk beschrijven we hoe wij hebben samengewerkt met u en uw medewerkers. Daarnaast presenteren wij een overzicht van het aantal uren dat er is gewerkt aan de controle.

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

08

15I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze samenwerking We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces

Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

We hebben opnieuw een plezierige samenwerking ervaren en de communicatie tussen diverse contactpersonen van de gemeente Veldhoven en PwC zijn goed verlopen. De communicatielijnen waren kort en dit heeft eraan bijgedragen dat het over het algemeen een meer gestructureerd proces is geweest. Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren we dit proces graag op korte termijn. We kijken ernaar uit om samen te blijven werken aan het optimaliseren van onze processen en het versterken van onze samenwerking. Onze reflectie op het proces van de jaarrekeningcontrole Als onderdeel van de evaluatie van de 2023 controle waren diverse afspraken gemaakt ten aanzien van enkele specifieke onderwerpen. Deze zagen onder andere toe op de samenwerking en oplevering van de grondexploitaties, inkoop & aanbestedingen en sociaal domein. Als onderdeel van de controle hebben we in periodieke updates onze evaluaties ten aanzien van deze onderwerpen met de ambtelijke organisatie gedeeld. Ten aanzien van enkele processen, waaronder grondexploitaties en aantoonbaarheid van prestatielevering, merken we bij het opvragen van informatie dat de organisatie moeite heeft om vragen met voldoende diepgang en kwaliteit te beantwoorden.

Daarnaast is de dossiervorming in de organisatie aanvankelijk onvoldoende om tijdig geschikte controle-informatie te verkrijgen. Ook bij de SiSa-verantwoording is het moeilijk gebleken de regelingen tijdig met voldoende diepgang op te leveren. Hierdoor is de controle op onderdelen een zeer tijdsintensief proces geweest.

Een reden voor dit tijdsintensieve proces zijn ook de wijzigingen in de organisatiestructuur die met ingang van 1 oktober 2024 zijn doorgevoerd. We merken daarbij dat er enkele posities nog niet vervuld waren, medewerkers nog zoekende waren in hun nieuwe rollen en verantwoordelijkheden, en dat daardoor de druk op de organisatie hoog was. Een van de posten waar we een mooie verbetering zien ten opzichte van voorgaande jaren is de aanbestedingen. Oplevering verliep soepel en de gemeente heeft twee keer een spendanalyse opgesteld en een tussentijdse risicoanalyse waardoor veel dossiers reeds voor jaareinde getest konden worden. Aandachtspunt is de accuratesse in de verdeling in diverse categorieen in de spendanalyse waar komend jaar verdere focus kan worden aangebracht. Geen bevindingen te melden rondom onafhankelijkheid Wij hebben onze naleving van externe normen en ons wereldwijde onafhankelijkheidsbeleid met betrekking tot onze dienstverlening in 2024 bewaakt en bevestigen dat wij aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.

16

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden

Bijlagen In de eerste bijlage beschrijven we de uitkomsten van de werkzaamheden ten aanzien van de SiSa-bijlage. Daarna staan we stil bij onze controle van de Wnt-verantwoording. Vervolgens lichten we de materialiteit toe. Tot slot geven we een update over de verplichte communicatie.

09

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

SiSa Ongecorrigeerde bevindingen in de SiSa-bijlage zijn toegelicht in deze bijlagen

Speerpunt Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden

Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2024. Ook in 2024 zijn er weer nieuwe SiSa-regelingen bijgekomen. Van de 29 huidige regelingen zijn er 4 nieuw ten opzichte van voorgaand jaar. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • €12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000; • €125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de volgende tabel hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

17

17I

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling (1/4)

Onze conclusies Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/ onzekerheid

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

3

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

4

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

5

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

OCW D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingenonderwijsvertragingen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

7

OCW D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

8

IenW E32B

Incidentele specifieke uitkering Smartwayz (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Communicatie

9

IenW E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Verantwoordelijkheden

10

IenW E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewetgemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G2

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Speerpunt Uitkomsten controle 2024

Nr.

1

Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit

2

6

11

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

JenV A20B

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

17II

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling (2/4)

Onze conclusies Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/ onzekerheid

Uitkomsten controle 2024

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Jaarverslag

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G3

BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar Tgemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G4

Tozo 2 gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G4

Tozo 3 gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G4

Tozo 4 gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G4

Tozo 5 gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Speerpunt

Nr.

Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

12

SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden

13

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

17III

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Veldhoven

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling (3/4)

Onze conclusies Speerpunt

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/ onzekerheid

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G10

Wet inburgering gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar Tgemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G13

Besteding/baten onderwijsroutegemeentedeel 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

SZW G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024