Informatie gemeente Veenendaal - rapport informateur (april 2026)

4. Te vormen college Het is logisch dat het initiatief bij de vier grote partijen ligt. De VVD heeft punten gemeen met Lokaal Veenendaal en de SGP. Hoewel ProVeenendaal en met name CU inhoudelijk iets verder afstaan van de VVD, is hier wel goed mee samengewerkt. Als VVD mee zou doen aan een college, dan moet het college een evenwichtig college zijn (waarbij de VVD niet de enige “rechtse” partij is). Het college moet stabiel zijn, gedragen door

Informatie gemeente Veenendaal - Rapportage informateur | 20

Inhoud

Rapportage informatie gemeente Veenendaal

Gespreksverslagen met informateur

fracties die eveneens stabiel zijn. In dat verband is het de vraag hoe Lokaal Veenendaal het gaat doen vanwege alle nieuwe raadsleden, terwijl er programmatisch veel overeenkomsten met Lokaal Veenendaal zijn. Het zou overigens wel vreemd zijn, gezien de verkiezingswinst, Lokaal Veenendaal te passeren. De VVD zal niet weglopen voor het dragen van bestuurlijke verantwoordelijkheid. Is een vijfde wethouder logisch en uitlegbaar? Het kost in ieder geval extra geld. Bovendien is het de vraag of met het toevoegen van een vijfde partij aan het college de balans in de raad van collegedragende en niet-collegedragende partijen dan niet teveel verstoord wordt. Verder moet elke wethouder wel een echte politieke portefeuille hebben. En als vijfde wethouder is het niet aantrekkelijk om als een vijfde wiel aan de wagen te functioneren. Dan is een variant van drie partijen met zes zetels en een partij van drie zetels eerder aan te bevelen. Bij het maken van een portefeuilleverdeling is het van belang te kijken naar de personen: wie past waar het best.

5. Proces Bij het maken van de politieke keuzes hoeft de ambtelijke organisatie nog niet langszij te komen. Bij de uitwerking (als het naar een plan gaat) is dat wel nuttig. De contacten met de ambtelijke organisatie zijn in de afgelopen periode overigens wel helpend geweest; het is goed en nuttig die kennis te benutten. Daarbij moet er wel voor gewaakt worden dat de ambtenarij niet te dicht op de stoel van de politiek gaat zitten. Een participatietraject bij het tot stand komen van het raadsakkoord is voor de VVD niet nodig, tenzij het om specifieke onderbelichte thema’s gaat. Als participatie te algemeen is, levert het ook onvoldoende op. De inwoner wil dat de raad aan de slag gaat.

Informatie gemeente Veenendaal - Rapportage informateur | 21

Inhoud

Rapportage informatie gemeente Veenendaal

Gespreksverslag met informateur

GroenLinks PvdA Fractie: GroenLinksPvdA | Kim Faber en Becir Ogrić Datum: 28 maart 2026 In het gesprek zijn de vijf volgende hoofdonderwerpen de revue gepasseerd: 1. raadsakkoord; 2. politieke bestuursstijl; 3. thema’s; 4. samenstelling college en 5. proces en betrokkenen tijdens het formatieproces.

Gespreksverslagen met informateur

1. Raadsakkoord GroenLinksPvdA heeft een positieve ervaring met het raadsakkoord. Je hebt elkaar nodig. Als kleine partij doe je ertoe. Er wordt met wisselende meerderheden gewerkt; de wethouders komen eerder naar de raad en zetten de raad in zijn kracht. De wens is wel dat het raadsakkoord meer richting geeft en een aantal basisafspraken heeft (stip op de horizon). Maak het nieuwe raadsakkoord dus iets minder vrijblijvend en concreter dan dat van 2022. De groei van de gemeente en het ruimtevraagstuk vragen keuzes te maken: wat voor gemeente wil Veenendaal zijn.

2. Politieke bestuursstijl In de afgelopen periode is een eerste stap gezet; het waren toen dezelfde vier wethouders. Het lukt de ene wethouder beter om aan de bestuursstijl een invulling te geven, dan de andere. De contacten met de ambtelijke organisatie zijn een goede verbetering, zeker met het oog op de uitvoerbaarheid van beleid. Een recent voorbeeld is het ambtelijk overleg over de Omgevingsvisie. Een verbeterslag kan nog gemaakt worden in de relatie/contacten tussen college en inwoners. Zoek meer die samenwerking op; laat het gemeentehuis meer staan in de samenleving.

3. Thema’s Woningbouw en leefbaarheid staan bij GroenLinksPvdA hoog op het lijstje. Het ruimtevraagstuk, de groeiende gemeente, vastlopende gesprekken met de buurgemeenten vragen om een keuze welke gemeente je wilt zijn. Er is zorg om de balans tussen groei en leefbaarheid. Aandachtspunten hierbij zijn de benodigde voorzieningen (die dichtbij moeten zijn), groen en de leefbaarheid. In de relatie met Rhenen moet geïnvesteerd; wellicht moeten we de provincie daarbij meer betrekken. Wanneer Het Ambacht klaar is, waar is er dan nog ruimte? Binnen de grenzen van Veenendaal is leefbaarheid van groot belang. En wat voor woningen worden gebouwd? Sociale huur is belangrijk. Maar de gemeente kan echt niet tot het oneindige

bouwen. Dat moet buiten de gemeentegrenzen gebeuren. Dat vereist goede afspraken met de buurgemeenten, maar eveneens een andere manier van communiceren. Werk aan de relaties tussen de personen. Een portefeuillewissel kan goed zijn om frisse energie te creëren. Bestaanszekerheid, dat ieder kan meedoen in onze gemeente, is een tweede thema. Er moet geen versobering komen op het thema minimabeleid. Belangrijker is meer de vraag: hoe worden de inwoners geholpen. Chronisch zieken worden soms van het ene naar het andere loket gestuurd; veel formulieren moeten soms worden ingevuld, brieven zijn soms niet te begrijpen. In Wageningen is een omslag bewerkstelligd. Mensen moeten de gemeente kunnen vinden. Een derde thema is de vluchtelingenopvang. Dat is in Veenendaal goed opgepakt en uitgevoerd; het is een voorbeeld hoe het kan gaan. De gemeente heeft echter nog niet de volledige opgave die de Spreidingswet vraagt, gerealiseerd. Het is zaak ons aan die opgave te houden en die dan op dezelfde wijze uit te voeren. Gezien het ruimtevraagstuk is het vinden van een locatie ingewikkeld, dus realisme is eveneens nodig. Maar voor GroenLinksPvdA is het een belangrijk thema. En het is goed hierover afspraken te maken in het raadsakkoord; voorkom daarmee dat je je eigen weerstand creëert. Het drukken van de kosten jeugdzorg zal de komende jaren op de agenda staan.

Het is daarbij van belang oog te hebben voor de onderliggende problematiek. Hoe voorkom je dat mensen in de jeugdzorg terechtkomen? Bestaande organisaties kunnen daarin een rol spelen. Keuzes zullen gemaakt moeten worden; het is relevant te investeren in de fase ervoor.

4. Te vormen college Je kunt puur tellen en zo een collegevoorkeur aangeven. Op basis daarvan zouden de vier grootste partijen met elkaar verder kunnen. GroenLinksPvdA benadert het graag vanuit de inhoud en wil natuurlijk het liefst een zo sociaal mogelijk college. Dan passen ProVeenendaal en ChristenUnie het beste.

Informatie gemeente Veenendaal - Rapportage informateur | 22

Inhoud

Rapportage informatie gemeente Veenendaal

Gespreksverslagen met informateur

Maar SGP kenmerkt zich door inzet op duurzaamheid en groen. De fractie zoekt naar haar rol als GroenLinksPvdA; de fractie ziet op thema’s minder aanknopingspunten bij Lokaal Veenendaal. Het is tevens afwachten wat de bestuurlijke inbreng van Lokaal Veenendaal zal gaan worden. In de campagnetijd profileerde Lokaal Veenendaal zich als partij tegen AZC en dat strookt niet met de waarden waar GroenLinksPvdA voor staat. We moeten ook een betrouwbaar bestuur zijn naar onze inwoners. Anderzijds heeft de fractie ook diverse keren met Lokaal Veenendaal samengewerkt. De fractie ziet de realiteit van twee zetels. Natuurlijk wil de fractie bijdragen aan het bestuur. Kunnen belangrijke punten via het college gerealiseerd worden? En krijgen we die kans, dan doen we dat. Maar anders kan de fractie aan haar idealen werken via de raad, dankzij het raadsakkoord. GroenLinksPvdA heeft wel twee eventuele kandidaten voor het college. De een is gericht op wonen, groen en duurzaamheid en kent Rhenen goed; de ander is gericht op de sociale thema’s (en heeft bestuurlijke ervaring).

5. Proces De raadsverkiezingen zijn net achter de rug. Dan hoeft er geen participatietraject gevolgd te worden voor de vaststelling van het raadsakkoord. Geef maar tijdens de bestuursperiode ruimte voor die participatie. Wel is het goed met het oog op de uitvoerbaarheid de gemeentelijke organisatie en maatschappelijke organisaties te betrekken bij het opstellen van het raadsakkoord. Dan wordt het akkoord een zaak van de raad, de gemeentelijke organisatie en maatschappelijke organisaties.

Informatie gemeente Veenendaal - Rapportage informateur | 23

Inhoud

Rapportage informatie gemeente Veenendaal

Gespreksverslag met informateur

D66 Fractie: Datum:

D66 | Sabine Reeder en Robin Palma 31 maart 2026

In het gesprek zijn de vijf volgende hoofdonderwerpen de revue gepasseerd: 1. raadsakkoord; 2. politieke bestuursstijl; 3. thema’s; 4. samenstelling college en 5. proces en betrokkenen tijdens het formatieproces.

Gespreksverslagen met informateur

1. Raadsakkoord

3. Thema’s

D66 wil een open raadsakkoord vasthouden. Uit de afgelopen jaren twee lessen getrokken: neem de partijen die geen wethouder leveren vooraf aan het raadsakkoord mee (voor een gedragen raadsakkoord) en schets een stip op de horizon (maak het ‘wat’ iets concreter, meer gekaderd en meer prioritering). De doelen zouden zo concreet mogelijk beschreven moeten worden. Zouden inwoners in het kader van een nieuw raadsakkoord benaderd worden, moet goed nagedacht worden over wie we benaderen, hoe we dat doen en hoe we het resultaat wegen. Als het mogelijk is, dat de ambtelijke organisatie de zaken die in het raadsakkoord komen, technisch toetsen, zou D66 dat een goed idee vinden. Laat de organisatie bij het schrijven van het raadsakkoord een startsessie organiseren voor de onderwerpen die aan de orde komen. Dan weet de raad ook wat kan. Betrek de organisatie er dus vroegtijdig bij. Er zijn goede ervaringen opgedaan in de samenwerking met de ambtelijke organisatie. Laten we daarmee verder gaan.

Er is een aantal thema’s die D66 terug wil zien. De woningbouw is voor D66 het belangrijkste thema. Er moet fors meer bijgebouwd worden. Een deel kan dat binnenstedelijk, maar ook in samenwerking buiten Veenendaal. Als je in de hoogte bouwt, kun je meer groen en voorzieningen toevoegen. Het betekent mogelijk meer geclusterd parkeren en een breder palet aan vervoersopties toevoegen. De binnenstad - de winkelstad - is een economische motor van Veenendaal, waar mensen hun werk vinden en plezier en recreatie krijgen. De leegstand moet aangepakt worden door de beleving voor de bezoekers te vergroten waardoor meer mensen naar Veenendaal komen. Dat vraagt investeringen, die zichzelf terugverdienen. De Veenendalers moeten naar de binnenstad verleid worden. Er is sprake van een toenemende polarisatie in samenleving. Dat gaat over de houding van de gemeente en van de politieke partijen zelf. De gemeente staat van alle bestuurslagen het dichtste bij de mensen; daar moet de gemeente in gaan investeren (wijkcentra; sterke wijkteams; proactief met mensen in gesprek; erken als gemeente fouten). Denk ook aan communicatie en duidelijker/eenvoudiger taalgebruik in bijvoorbeeld brieven. Voldoende variatie in onderwijs- en kinderopvang-aanbod in de stad; meer toegespitst in het IHP.

Hoe richt je de IKC’s in? En hoe zorgen we voor voldoende keuzevrijheid voor ouders en kinderen? Wat D66 betreft hoeven er op financieel terrein geen ingrijpende keuzes gemaakt te worden. Het tekort over vier jaar is relatief klein. Financieel is geen doel; wel moet alles betaalbaar blijven. Wat D66 betreft zijn aanvullende afspraken omtrent de opvang van asielzoekers niet noodzakelijk in het raadsakkoord. De partij geeft aan dat er een duidelijke landelijke opdracht is waaraan de gemeente zich moet houden. Of dit nu in het raadsakkoord staat of niet. Ook benadrukt de partij dat we als raad een verantwoordelijkheid hebben om het debat hierover

2. Politieke bestuursstijl Het is goed om de raad vroegtijdig mee te nemen door middel van een startnotitie of consultatiememo of wanneer de raad goed wordt bijgepraat over een belangrijk dossier. Dat zijn belangrijke punten om te behouden. De afgelopen jaren is de raad een stuk dualer geworden, D66 ziet dit als een kracht, toch zijn er op dit gebied nog stappen te zetten. D66 pleit voor een volledig duaal systeem waarbij raad en college compleet op afstand van elkaar staan. Hierdoor begint iedere fractie met eenzelfde startpositie wat betreft kennis. De goede persoonlijke banden moeten bewaard blijven; een scherp debat hoeft daaraan geen afbreuk te doen. Er zijn goede ervaringen opgedaan in de samenwerking met de ambtelijke organisatie. Laten we daarmee verder gaan.

Informatie gemeente Veenendaal - Rapportage informateur | 24

Inhoud

Rapportage informatie gemeente Veenendaal

Gespreksverslagen met informateur

niet te laten polariseren. De wijze waarop tot op heden uitvoering is gegeven aan de opvang is goed. Jeugdzorg is een belangrijk punt voor D66, maar gezien de gemeente net een nieuwe koers is ingegaan ziet de partij niet de noodzaak om hier het roer snel volledig om te gooien. Het is een financieel risico; het roer hoeft niet direct omgegooid te worden; over twee jaar kan het net worden opgehaald.

4. Te vormen college D66 staat voor een zo progressief mogelijk college. Een college dat grote stappen in de ambities wil zetten. D66 neemt met twee zetels nu een bescheiden positie in, maar staat zeker klaar om mee te doen als de kans zich voordoet. D66 zou frisse wind in het nieuwe college waarderen, waarbij een portefeuillewissel ook tot de mogelijkheden kan behoren naast vernieuwing. D66 kan op alle denkbare portefeuilles wethouderskandidaten leveren. Doet D66 mee, dan wil zij echt een volwaardige partner zijn. Gezien de (groeiende) werkdruk is een vijfde wethouder geen overbodige luxe. Een vijfde wethouder betekent voor D66 bij voorkeur ook een vijfde partij.

5. Proces Participatie bij het raadsakkoord is geen doel op zich. Hoe weet je dat je een goede afspiegeling van Veenendaal gesproken hebt? De verkiezingen zijn net achter de rug. Doe je het, dan moet het om een goede afspiegeling gaan (hoe betrek je de mensen erbij die je zeker moet betrekken) en moet het resultaat goed gewogen worden. Je kunt ook later als het raadsakkoord er is, heel gericht met de mensen in gesprek (bij de uitvoering; per thema gericht participeren). De ambtelijke organisatie kan de raad bij de start van het (schrijven van het) raadsakkoord bijpraten op de verschillende beleidsterreinen die aan de orde komen.

Informatie gemeente Veenendaal - Rapportage informateur | 25

Inhoud

Rapportage informatie gemeente Veenendaal

Gespreksverslag met informateur

SP Fractie: Datum:

SP | Sietse van der Bij en Jan Breur 31 maart 2026

In het gesprek zijn de vijf volgende hoofdonderwerpen de revue gepasseerd: 1. raadsakkoord; 2. politieke bestuursstijl; 3. thema’s; 4. samenstelling college en 5. proces en betrokkenen tijdens het formatieproces.

Gespreksverslagen met informateur

1. Raadsakkoord De SP wil graag doorgaan met een raadsakkoord. De raad werd echt in stelling gebracht. Iedere fractie kon zijn eigen geluid laten horen in de achterliggende periode. De raad is als geheel in het begin van het raadsakkoord niet meegenomen. Dat wil de SP deze periode anders zien; weer een open raadsakkoord en agendastellend, maar dan door de gehele raad. Met dat akkoord gaat het college dan aan de slag. Het zou mooi zijn om daarbij nog een volgende stap te zetten: zoek vervolgens collegeleden uit de raad die het beste passen bij de opdracht die voorligt in het raadsakkoord. Wil je doelen benoemen; is het dan nog een raadsakkoord? Want dan zou iedereen daarin mee moeten gaan. Hoe concreter je het maakt, des te groter is de kans dat je iemand verliest.

2. Politieke bestuursstijl De ambtelijke organisatie is steeds meer in haar rol gekomen. Het meegenomen worden in het proces naar het eindresultaat van de jeugdzorg is een mooi voorbeeld. Dat staat los van hoe een eindresultaat beoordeeld wordt, maar brengt een grote meerwaarde in inzicht en het goed meenemen van de raad. Daarnaast moet de raad in control zijn. Een aandachtspunt daarbij is hoe een wethouder zijn meerderheid vindt. De raadsvergadering is het hoogste orgaan waar de besluitvorming plaatsvindt en waar die besluitvorming ook voor de inwoner goed zichtbaar moet zijn. In de raadzaal moet het plaatsvinden. De ambtelijke organisatie kan de raad helpen bij de vraag hoe zaken omgezet moeten worden in beleid. Betrek de organisatie er vrij vroeg bij.

3. Thema’s Betaalbaarheid van het leven is voor de SP een belangrijk onderwerp. Hoe kunnen inwoners die de huidige lasten niet meer kunnen dragen ontlast worden en de echt nodige lasten gebracht worden bij de mensen die dat het beste kunnen dragen. Een ander onderwerp is het creëren van draagvlak bij grote onderwerpen. Participatie moet hoog op de participatie­

ladder zitten en een breed palet aan inwoners aantrekken. De dichtheid is fors in Veenendaal en dat vereist juist goede participatie. Grote woningbouwplannen doen wat met de omgeving; zorg ervoor dat de omgeving het kan steunen en dragen. Voor de woningbouw is er niet veel ruimte meer; de grond is op. Dit vraagt samenwerking met andere partijen/ gemeenten in een goede verstandhouding. Meer hoogbouw kan eigenlijk alleen als de voorzieningen toenemen. Zorg en inkomen zijn eveneens belangrijke thema’s; iedereen moet de voorzieningen die hij/zij nodig heeft bereiken, maar we moeten dat wel kunnen blijven dragen. Daarvoor mag de OZB stijgen. Bij de asielopvang is ruimte een uitdaging. De SP staat ervoor mensen die in nood zijn op te vangen. Belangrijk is die opvang goed te organiseren en te verdelen over de samenleving en ervoor te zorgen dat het gedragen wordt. De wijze waarop we het hebben gedaan, is goed. Veel (rijke) gemeenten geven echter helemaal niet thuis. Des te knapper dat Veenendaal een passende stap heeft gezet. Maar nu is er weinig meer mogelijk lijkt het. De vraag is of in samenwerking met andere gemeenten iets bereikt kan worden.

4. Te vormen college Voor de SP is het uitgangspunt: degenen die goed bij de opdracht van het raadsakkoord passen, kunnen het college vormen. Zij wil het dus laten afhangen van het raadsakkoord. Het is verder belangrijk dat het een team is; er moet chemie zijn binnen het college en tussen de partijen. Stabiliteit is ook belangrijk voor de komende periode. De SP ziet met deze uitslag in principe geen ruimte om deel te nemen aan het college.

5. Proces Bij participatie bij het raadsakkoord moet je niet (enkel) naar de bekende stakeholders gaan. Je moet uitgaan van de raad als volksvertegenwoordiging. De organisatie kan tijdig betrokken worden bij het opstellen van het raadsakkoord. Voor het benoemen van de (on)mogelijkheden is dat nuttig.

Informatie gemeente Veenendaal - Rapportage informateur | 26

Adres: Raadhuisplein 1 Veenendaal Telefoon:

(0318) 538 538

Postadres: Postbus 1100 3900 BC Veenendaal Website:

www.veenendaal.nl