3. Tweede bestuursrapportage 2021 - tweede bestuursrapportage 2021

Inhoud Tijdens de twee bijeenkomsten van het vrijwilligersplatform is er gesproken over elkaars expertise en activiteiten die er georganiseerd zijn. Stichting Veens Welzijn geeft ook aandacht aan het promoten van vrijwilligerswerk. Zij zijn nu aan het brainstormen over hoe aandacht te geven aan het jaar van de vrijwilliger, om zo ook het vrijwilligerswerk op de kaart te zetten.

78

In de krant zijn afgelopen periode meerdere vrijwilligers in het zonnetje gezet, mede ter promotie van het vrijwilligerswerk. Planning Er is via het vrijwilligersplatform op waardering van vrijwilligers ingezet.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VIII.b. Versterken van de sociale basis (MD03, IBK BE9).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VIII.b.1. We kiezen in 2021 een thema waarvoor we een aanvullende ondersteuning bieden waar een hiaat is gesignaleerd. Inhoud Er is een hiaat geconstateerd bij het ondersteunen van inwoners bij het invullen van allerlei formulieren. Er zijn (vrijwilligers)organisaties die dit in Veenendaal oppakken zoals 'Hulpdienst in zicht'. Het 1e halfjaar is duidelijk geworden dat dit aanbod niet voldoende is om aan de vraag te kunnen voldoen. Stichting Veens Welzijn is aan de slag gegaan om het bestaande aanbod uit te bereiden, gericht op informele en collectieve mogelijkheden. Een ander punt dat nog in ontwikkeling is, is de hulp aan inwoners die nu (lang) wachten op behandeling. Veens Welzijn ziet dat hier nu een gat zit voor inwoners en pakt dit hiaat actief op om hier passend aanbod op te ontwikkelen. Planning In het eerste half jaar zijn meerdere hiaten geconstateerd waar acties op zijn uitgezet door Veens Welzijn. VIII.b.2. Het bereik van de netwerk-app die in 2020 is ontwikkeld groeit met 5%. Inhoud Om de gewenste stijging in het bereik van de netwerk-app te realiseren is het wenselijk om nog meer bekendheid aan de app te geven. In het tweede kwartaal zijn hierop een aantal acties uitgevoerd. De app is onder de aandacht gebracht bij het Wonen, Welzijn en Zorg overleg (WWZ).

De afspraak is gemaakt dat zorgaanbieders informatie over de app actief binnen hun organisatie verspreiden, zodat de app bij de uitvoerende zorgprofessionals bekendheid krijgt. Daarnaast is een presentatie gegeven aan de wijkcoaches van Veens Welzijn. De verwachting is dat we hierdoor de komende periode een stijging zien in het aantal deelnemers van de app. Planning De planning loopt conform verwachting. VIII.b.3. Samen met de Stichting Veens/Toegang wordt continu afgestemd waar hiaten zitten en op welke wijze de sociale basis hier een rol in kan spelen. Inhoud Tussen de Toegang (gemeente) en Stichting Veens Welzijn vindt regelmatig afstemming plaats. We zien in het tweede kwartaal dat het steeds beter lukt om met elkaar te bepalen welke vraag/taak bij wie thuishoort. Daar waar kan en mogelijk (binnen de 79

coronamaatregelen) wordt ondersteuning vanuit Veens Welzijn geboden. Planning Verloopt volgens planning.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VIII.c. Veenendalers nemen verantwoordelijkheid voor eigen zelfredzaamheid en eigen kwetsbaarheid, passend bij de levensfase (MD1, IBK BE1).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VIII.c.1. In het contact met de inwoners sturen we nadrukkelijker op en/of stimuleren we de inwoners om op zoek te naar oplossingen binnen hun eigen mogelijkheden, hun sociaal netwerk en de sociale basis. Inhoud Door de toename van het aantal aanvragen en meldingen binnen de Wmo blijft de inzet op deze doelstelling in het tweede kwartaal achter. De druk bij de uitvoerende medewerkers zorgt ervoor dat dit een blijvend aandachtspunt is ook voor de tweede helft van dit jaar. Extra formatie binnen het uitvoeringsteam draagt bij om nadrukkelijker aan deze doelstelling te kunnen werken. Planning Extra formatie binnen het uitvoeringsteam is ingezet om nadrukkelijker aan deze doelstelling te kunnen werken.

Financiële ontwikkelingen Sociale leefomgeving Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024

Lasten 4.2B - Openbaar basisonderwijs

11

11

11

11

2.702

0

0

0

5.1A - Sportbeleid en activering

-29

-29

-29

-29

6.3C - Inkomensregelingen

-40

0

0

0

6.4 - Begeleide participatie

-392

-116

-193

-605

Totaal Lasten

2.253

-134

-211

-623

-12

-12

-12

-12

0

0

0

0

4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Baten 4.2A - Openbaar basisonderwijs 4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Baten Saldo van baten en lasten

-12

-12

-12

-12

-2.265

122

199

611

2.702

0

0

0

437

122

199

611

Onttrekkingen 0.10C - Mutaties reserves Sociale Leefomgeving Totaal 2e bestuursrapportage

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 4.2 - Openbaar basisonderwijs (hogere lasten € 11.000): De geïndexeerde bedragen van de huurverhoging voor de huur van de accommodaties is hoger dan het budget opgenomen in de begroting.

80

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken (hogere lasten € 2.702.000): Op 24 juni is de jaarrekening 2020 van de gemeente vastgesteld. Inclusief de geconsolideerde jaarcijfers van het Rembrandt College. Met de verzelfstandiging van het Rembrandt college per 1 januari 2021 is de definitieve afwikkeling van het Rembrandt College opgesteld. Deze afwikkeling moet conform BBV voorschriften afgewikkeld worden via de exploitatie. In deze rapportage wordt deze financiële afwikkeling meegenomen. 5.1 - Sportbeleid en activering (lagere lasten € 29.000): De subsidiebeschikking vastgesteld voor SSV is € 29.000 lager dan het opgenomen bedrag in de gemeentebegroting. De financiële consequenties hiervan wordt structureel verwerkt in deze bestuursrapportage. 6.3 - Inkomensregelingen (lagere lasten € 40.000): Verlaging kosten kwijtschelding afvalstoffenheffing op basis van de laatste prognose. 6.4 - Begeleide participatie (lagere lasten € 392.000): In 2018 zijn middellange termijn afspraken gemaakt over de financiering van de WSW en de toekomst van IW4. Daarbij is besloten dat de gemeente een gedeelte van het subsidietekort WSW per standaardeenheid (SE) financiert. Dit subsidietekort wordt berekend aan de hand van de rijkssubsidie. Tevens is in het zogenaamde scenario 1+ besloten dat alle dienstverlening - anders dan SW kostendekkend moet worden uitgevoerd.

In de afgelopen periode is geconstateerd dat binnen taakveld 6.4 Begeleide participatie in de begroting meerjarig - en met name in de jaren 2024 en 2025 - te ruime budgetten zijn opgenomen: deze staan inmiddels niet meer in verhouding tot de rijksmiddelen. Voorgesteld wordt om voor de benodigde budgetten meer aansluiting te zoeken bij de rijksmiddelen en vervolgens de resterende middelen (structureel) af te ramen. Indien zich bijzondere of nieuwe (financiële) ontwikkelingen voordoen, dan wordt hierover binnen de reguliere P&C cyclus gerapporteerd. De besluitvorming en rekenregels uit 2018 worden in 2022 geëvalueerd. In dit evaluatieproces worden ook de opdrachtformulering en de kosten voor de uitvoering van Beschut werk betrokken. Baten 4.2 - Openbaar basisonderwijs (lagere baten € 12.000): Het mediation traject met het CLV heeft geleid tot afspraken die zijn vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Op basis daarvan wordt de jaarlijkse BENG bijdrage van het CLV aan de gemeente met afgerond € 12.000 verlaagd. Zie uitgebreide toelichting bij het onderdeel risico’s en ontwikkelingen. Reservemutaties Egalisatiereserve Rembrandt College (hogere baten € 2.702.000): Met de verzelfstandiging van het Rembrandt college per 1 januari 2021 is de definitieve afwikkeling van het Rembrandt College opgesteld.

In deze rapportage wordt deze financiële afwikkeling meegenomen en verloopt het via de egalisatiereserve Rembrandt College

Risico's / ontwikkelingen Sociale Leefomgeving CLV Gedurende het bouwproces van de sloop en nieuwbouw van het CLV is het CLV tegen tegenvallers aangelopen, waardoor het budget met € 900.000 is overschreden. Echter omdat de gemeente duidelijke afspraken had gemaakt in de overeenkomst was dit een risico dat naar de mening van de gemeente lag bij het CLV. Omdat het CLV hier anders over dacht hebben zij een verzoek ingediend om de volledige overschrijding te laten betalen door de gemeente. Dit is in eerste instantie door het college afgewezen met een beroep op artikel 1.10 van de Samenwerkingsovereenkomst. In het kader van artikel 9.3 van de eerder genoemde overeenkomst kunnen partijen, indien partijen niet tot een oplossing komen, zich wenden tot een mediator. Omdat beide partijen de intentie hadden om er samen uit te komen is een mediation traject gestart. Dit heeft geleid tot een overeenstemming over de verdeling van de kosten. Deze afspraken zijn vastgelegd in 81

de betreffende Vaststellingsovereenkomst. Over de uitkomsten van het mediation traject bent u door middel van een separate raadsinformatiebrief geïnformeerd. De uitkomst van het mediation traject is dat de gemeente bereid is om afgerond € 499.000 voor haar rekening te nemen. Het overige deel komt voor rekening van het CLV. Het voorstel is dat wij de het genoemde bedrag aan het CLV voldoen door de jaarlijkse BENGbijdrage te verlagen met afgerond € 12.000. Dit is financieel in deze rapportage verwerkt. Toename aantal Wmo aanvragen zet taakstelling mogelijk onder druk We zien een toename van aanvragen binnen de Wmo. Deze groei is al eerder ingezet en blijven we ook dit jaar zien. Een toename van aanvragen betekent dat de zorgkosten stijgen en dit zet het budget onder druk. Belangrijkste oorzaken zijn het Wmo abonnementstarief en een groeiende kwetsbaarheid bij jongvolwassenen. De gesignaleerde ontwikkelingen sluiten aan bij landelijke cijfers. Het is op dit moment nog niet duidelijk of het gaat om incidentele of structurele ontwikkelingen. Voor 2021 verwachten we vooralsnog dat de stijging kan worden opgevangen in de huidige begroting, vanwege een daling in kosten op de materiële voorzieningen. Op materieel is een aanbesteding gaande waarvan het financiële effect zoveel mogelijk wordt gestuurd, onder andere door een ondergrens en een bovengrens aan te houden.

Schoonmaakondersteuning (Wmo) Het aantal klanten Schoonmaakondersteuning groeit sinds het tweede kwartaal van 2021 sneller dan eerder werd voorzien. De voornaamste oorzaak van deze stijging is het abonnementstarief. Dit is een landelijke trend. De groei in 2021 kan naar verwachting worden opgevangen binnen de huidige Wmo begroting. We onderzoeken de mogelijkheden om de groei te remmen en volgen de landelijke ontwikkelingen. Collectief vraagafhankelijk vervoer (Wmo) In opdracht van de bestuurders van de acht gemeenten wordt er regionaal gewerkt aan opties om grip te houden op de kosten van de Valleihopper, wegens de verwachte stijging van deze kosten na de afbouw van de provinciale subsidie, opheffing van het OV-Vangnet en inrichting van de minder toegankelijke HaltetaxiRRReis. Hoewel momenteel verschillende opties worden uitgewerkt, verwachten we vooralsnog dat hiermee de kosten niet dusdanig kunnen worden beperkt dat het intrekken van de provinciale subsidie en toestroom van nieuwe cliëntgroepen in het Wmo-vervoer volledig kan worden gecompenseerd. In de reguliere P&C cyclus wordt periodiek gerapporteerd over de ontwikkelingen. Welzijn De door Veens Welzijn geplande werkzaamheden zijn als gevolg van de coronamaatregelen in de eerste helft van 2021 anders gelopen dan vooraf gedacht.

Activiteiten die op afstand of digitaal konden worden uitgevoerd alsmede incidentele vragen zijn opgepakt. De groepsgerichte werkzaamheden van Veens Welzijn in de ontmoetingslocaties hebben het eerste half jaar nauwelijks doorgang kunnen vinden. De verwachting is dat het tweede half jaar de meeste activiteiten weer opgestart kunnen worden. Niet ingezette middelen over het 1e halfjaar worden o.a. benut om extra aandacht te geven aan jongerenwerk. Vastgoed Zwembad De afgelopen jaren hebben we te maken gehad met steeds terugkerende vorstschade aan de zwembadranden aan onze drie buitenbaden bij zwembad De Vallei. Dit is tot nu toe tijdelijk opgelost, maar het probleem is daarmee niet weg. In samenspraak met SSV is gezocht naar een goede definitieve oplossing voor deze problemen, zodat met ingang van het nieuwe buitenzwemseizoen (vanaf voorjaar 2022) weer een veilige situatie bestaat, deze oplossing is gevonden in het aanbrengen van natuursteenranden. Wij schatten de kosten vooralsnog in op circa € 125.000. Aangezien deze werkzaamheden niet in het MOP zijn opgenomen, en eveneens niet onder de exploitatie van de SSV vallen, stellen wij voor in de 3e bestuursrapportage de definitieve kosten te verwerken.

82

Jeugdzorg

Ontwikkeling in de baten: Voor het jaar 2021 kan de gemeente Veenendaal een incidentele rijksbijdrage van € 1.966.000 tegemoet zien. Het Rijk zal op basis van het rapport van de abitragecommissie de gemeenten ook in de komende jaren extra middelen verstrekken. Het nieuwe kabinet zal hierover een (definitief) besluit nemen. Prognose en tekort (Risico) In het derde kwartaal van 2021 is de prognose voor de uitgaven voor de jeugdhulp in Veenendaal vanuit de Jeugdhulpregio Foodvalley ontvangen. De prognose uit de regio gaat uit van de facturatiedata van 4 maanden. Deze cijfers geven richtingen aan de ontwikkeling van de lasten. Het verwachte tekort voor 2021 ten opzichte van de begroting 2021 wordt ingeschat op 2,6 mln. euro. Door de incidentele middelen van (afgerond) 2,0 mln. euro als incidentele bijdrage in de algemene uitkering resteert een tekort van 0,6 mln. euro. Vanwege de mogelijke doorrekening van incidentele kosten in de prognose en door de ingezette en/of nog in te zetten maatregelen wordt verwacht dat dit tekort in de tweede helft van 2021 deels lager uitvalt en (deels) wordt inverdiend. Corona en GGZ De GGZ laat goed zien wat het Coronajaar voor gevolgen had in de jeugdhulp. In de vorige voortgangsrapportage lieten we dit al zien, ook in 2021 zet zicht dit voort. In de eerste 2 tot 3 maanden was het zoeken hoe (op afstand) alle jeugdigen ondersteuning konden krijgen.

Dit zorgde voor iets minder inzet. In de maanden juni / juli 2020 was er een inhaal piek. En vanaf het najaar een fors hogere intensiteit van de hulpverlening. Niet op iedere jongere, maar wel op een fors aantal. Met name in de groep 12 – 18 jarigen. Dit zien we in vele gemeenten gebeuren. In Veenendaal nemen met name de kosten van de GGZ toe. In onderstaande Figuur 1 worden de pieken zichtbaar in de totale uitgaven voor specialistische GGZ in de regio die inmiddels in april 2021 meer dan 2 miljoen euro per maand bedragen. In figuur 2 zijn de gemiddelde declaratiewaarden voor Veenendaal van de GGZ te zien. Hier zien we dat er in 2021 een stijging te zien is in de gemiddelde prijs per cliënt. Door de product indeling van de regio kan gesteld worden dat de intensiteit (aantal gedeclareerde uren) aan het toenemen is. Dit klopt met het beeld dat vooral ook in al lopende / bekende complexe situaties de ernst van de problematiek van jeugdigen in corona-tijd escaleert / geëscaleerd is.

83

Maatregelen We bevinden ons halverwege 2021. Inmiddels hebben we beeld van welke maatregelen meetbaar bijdragen. Ook zijn er ongewenste effecten die de maatregelen tegenwerken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan extreem dure zorg voor complexe casuïstiek binnen het landelijk zorgaanbod. In het eerste halve jaar hebben we gesprekken gevoerd met aanbieders over het aanscherpen van de huidige kaders. We zien dat deze gesprekken vruchten afwerpen. Maandelijks wordt er gekeken naar de voortgang aan de hand van de maatregelenmonitor. Het uitgangspunt "Alleen de meest effectieve en efficiënte voorziening" is in artikel 3.1.9 Verstrekking individuele voorziening onder lid 5 vastgelegd in de nieuwe integrale verordening. Deze verordening is per 1 juni 2021 in werking getreden (onder passende voorziening wordt verstaan: zo licht en kortdurend als mogelijk). In de maatregelen is afbakening van ambulante vormen van jeugdhulp een belangrijk punt. Dit kan primair geregeld worden in de inkoopstrategie die regionaal is georganiseerd (knooppunt Jeugdhulp FoodValley), Veenendaal heeft een actieve rol in de vorming van de inkoopstrategie, de implementatie van de nieuwe inkoop wordt per 1 januari 2023 verwacht. Elk kwartaal vindt er een samenwerkingsoverleg (Lokaal Overleg) plaats tussen Onderwijs, Jeugd, de samenwerkingsverbanden onderwijs ( SWV), CJG en Gemeente.

Centraal staat de samenwerking, het gelijktijdig inzetten van ondersteuning en de vertaalslag van de maatregel ‘jeugdhulp op school’ naar de praktijk in relatie tot het regionale model passende samenwerking. Er is een procesregisseur aangesteld door het samenwerkingsverband en het CJG om de samenwerking op casusniveau verder te ontwikkelen. Er heeft ondertussen een tussentijdse evaluatie plaatsgevonden op intensieve begeleiding op school. Er zijn geen nieuwe beschikkingen afgegeven welke de norm van 2,5 uur per dag overschrijden en er zijn ook geen nieuwe verzoeken ingediend.

84

Leerlingenvervoer In de eerste bestuursrapportage 2021 is het budget van leerlingenvervoer structureel met € 305.000 verhoogd. Als gevolg van de coronacrisis is het gebruik van het leerlingenvervoer in het 2e kwartaal 2021 achtergebleven bij de prognose. Vanwege de coronamaatregelen reizen kinderen nog niet alle schooldagen en enkele scholen zijn ook nog niet volledig open. Na de zomer wordt duidelijk of kinderen weer volledig naar school kunnen en ook naar school gaan. In de derde bestuursrapportage 2021 informeren wij u hier over. Gezonde leefstijlinterventies Via het Sportakkoord verleent het ministerie van VWS eenmalig middelen ter ondersteuning bij de extra inzet op gezonde leefstijlinterventies en de impuls op bewegen. Voor Veenendaal gaat het om een bedrag van maximaal € 90.284. Voor deze regeling geldt dat niet besteed budget kan worden teruggevorderd. Vroegsignalering Vanaf 1 januari 2021 is het een wettelijk taak om naar aanleiding van signalen van een betalingsachterstand contact te zoeken met schuldenaars om zodoende in een vroeg stadium schulden aan te pakken. Het project is in het eerste kwartaal van 2021 gestart en wordt aan het einde van 2021 afgerond. In plaats van de verwachtte 500 signalen werden in de maand juni 100 signalen ontvangen.

De belangrijkste signaalpartners - Patrimonium Woonservice en Veenendaalse Woningstichting – zijn pas vanaf de maand juli aangesloten. De evaluatie, die gepland stond voor medio 2021, is doorgeschoven naar het najaar 2021, omdat er op dit moment nog onvoldoende data beschikbaar is om te evalueren. De inhuur van de projectleider wordt verlengd en de kosten ervan kunnen worden betaald uit het restantbudget 2021 en de niet-ingezette uren. De opbrengsten van dit project moeten leiden tot een nieuwe werkwijze voor de methode Vroegsignalering. Adviesrecht In april 2021 zijn we gestart met het adviesrecht beschermingsbewind en deelname aan het inloopspreekuur met de rechtbank. De gemeente Veenendaal schuift regelmatig aan bij het spreekuur: dit leidt tot een snellere en kwalitatief betere besluitvorming over beschermingsbewind. Het adviesrecht is voor tien gevallen ingezet (medio juli). Begin oktober wordt -conform de notitie adviesrecht- een evaluatie uitgevoerd. Hersteloperatie Toeslagenaffaire In Veenendaal gaat het om ongeveer negentig ouders die als gedupeerde zijn aangemerkt door de Belastingdienst vanuit de Toeslagenaffaire. Deze ouders zijn of worden benaderd om inzicht te krijgen in de persoonlijke situatie en eventuele problematiek vanuit de Toeslagenaffaire.

Op basis van deze analyse wordt een plan van aanpak opgesteld om gerichte hulp te bieden binnen de ondersteuningsstructuur zoals we die in Veenendaal kennen. De taak wordt uitgevoerd door een externe projectleider waarbij de kosten worden gedekt via een Specifieke Uitkering (SPUK). Het is de verwachting dat in het derde kwartaal deze analyse is afgerond met daaraan gekoppeld een plan van aanpak hoe dit verder uit te voeren. Inburgering De implementatie van de Wet inburgering is in gang gezet. Vanuit het uitvoeringsbudget zijn middelen besteed voor de aanstelling van de noodzakelijke formatie. Met de aanstelling van de procesregisseur wordt vanaf het derde kwartaal gestart met de ontwikkeling van het proces brede intake en een Plan Inburgering en Participatie (PIP). Voor de inrichting van de processen wordt externe expertise ingezet. De kosten worden betaald uit het implementatiebudget. In het najaar 2021 wordt bezien op welke wijze de resterende structurele uitvoeringsmiddelen het beste kunnen worden ingezet. Verder is gestart met de ontwikkeling van de module financiële zelfredzaamheid. Dit wordt vanaf 1 januari 2021 grotendeels uitgevoerd door onze eigen organisatie. De overige 85

onderdelen en een deel van de module financiële zelfredzaamheid worden via een lokale aanbestedingsprocedure belegd bij een externe partij. Tevens is een regionale aanbesteding gestart voor diverse leerroutes. Het is mogelijk dat het budget voor de zogenaamde onderwijsroute te laag is en dat opdrachtnemers niet inschrijven bij de aanbesteding. Dit is een landelijk probleem. Bijkomend probleem is dat de B1 entree route in hetzelfde perceel als de onderwijsroute is opgenomen. De aanbestedingsprocedures worden naar verwachting in het derde kwartaal afgerond. Daarnaast is een knelpunt dat de budgetten van het Rijk niet voldoende lijken te zijn. De kosten voor de tolkendienst zijn hoger dan vergoed, zeker als we op basis van losse opdrachten met een tolk blijven werken. Dit probleem proberen we op te lossen door regionaal een contract aan te gaan met als insteek lagere kosten. Tot slot worden er door het rijk geen middelen beschikbaar gesteld voor de Z-route (participatiedeel) en de onderdelen ontzorgen/financiële zelfredzaamheid. Hiervoor wordt vooralsnog een oplossing gevonden binnen het participatiebudget. Beschut werken De opdracht vanuit de gemeenten aan IW4 in het zogenaamde scenario 1+ is dat alle dienstverlening -anders dan SW- kostendekkend moet worden uitgevoerd.

IW4 heeft onderbouwd aangegeven dat de landelijke standaardvergoeding voor beschut werk voor hen niet toereikend is. Bovendien neemt het aantal beschut werkers alleen maar toe. Hiermee neemt ook het financieel risico voor IW4 toe. Met de landelijke bonus beschut werk bleven de verliezen beperkt. Deze bonus is inmiddels komen te vervallen en met het restant 2020 zijn er voldoende middelen om voor 2021 de kosten te dekken. De ontoereikende financiering is ook aangekaart door de VNG. Bij de evaluatie van het transitieplan (oplevering mei 2022, inclusief financieringsafspraken) worden mogelijke oplossingen voor dit vraagstuk op de langere termijn betrokken. Minimaregelingen Op 1 december 2021 lanceren we de Veenendaalpas waarmee inwoners op een relatief eenvoudige wijze gebruik kunnen maken van de minimaregelingen. Het aansluiten van voldoende ondernemers en verenigingen is cruciaal voor het slagen van dit initiatief. Hiervoor zijn prestatieafspraken gemaakt met de uitvoerende partij achter Bureau Minimaregelingen. De implementatie leidt mogelijk incidenteel in 2021 tot hogere kosten dan tot op heden rekening mee is gehouden. De verwachting is dat deze kosten gedekt kunnen worden binnen het beschikbare budget. TONK Op 28 mei jl. werd door minister Koolmees bekend gemaakt dat de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) wordt verlengd tot 1 oktober 2021.

Er worden geen extra middelen beschikbaar gesteld maar de aanvraagtermijn wordt verlengd van 1 juli tot 1 oktober 2021. We ontvangen van het Rijk naar verwachting € 991.915 voor de uitvoerings- en programmakosten van de regeling TONK. Deze middelen worden na afloop van de aanvraagperiode in het vierde kwartaal verdeeld over uitvoerings- en programmakosten. Ditzelfde geldt voor de ontvangst van de uitvoeringskosten vanuit Rhenen en Renswoude. Op dit moment blijft het aantal aanvragen achter bij de verwachtingen, dit is in lijn met het landelijke beeld. Om deze reden heeft het college in juni twee keer besloten om de bedragen met terugwerkende kracht tot 1 januari 2021 te verhogen. Ondanks deze verhoging ontstaat het beeld dat – gezien het lage aantal aanvragen – niet alle middelen worden besteed. Dit hoeft niet teruggeven te worden aan het Rijk. Voor de resterende middelen wordt te zijner tijd een voorstel ontwikkeld voor de begeleiding van ondernemers die in het komende jaar alsnog in de financiële problemen komen wanneer de steunmaatregelen wegvallen en de schuldeisers weer gaan invorderen.

86

Bestandsontwikkeling en BUIG Gemeenten ontvangen van het rijk een gebundelde uitkering welke toereikend wordt geacht om de bijstandsuitkeringen uit te kunnen betalen (BUIG-budget). De afgelopen jaren kende de gemeente Veenendaal een voordelig resultaat van meer dan 10% ten opzichte van de rijksmiddelen. Op basis hiervan zijn de beschikbare middelen in onze gemeentelijke meerjarenbegroting voor de uitvoering van deze taak sinds enkele jaren structureel naar beneden bijgesteld. In 2020 zagen we dat -ondanks een bovengemiddelde stijging van ons bestand- de in de begroting beschikbaar gestelde middelen nog toereikend waren. In mei 2021 is het zogenaamde 'nader voorlopig BUIG-budget' bekend geworden. Dit budget is lager vastgesteld dan het voorlopige budget. Op basis van onze bestandsontwikkeling en de negatieve bijstelling van het nader voorlopig Buig-budget is in de eerste bestuursrapportage het verwachte resultaat 2021 met € 500.000 naar beneden bijgesteld. Het is gebruikelijk om dergelijke financiële ontwikkelingen structureel te verwerken. Het genoemde nadeel is in de eerste bestuursrapportage echter niet structureel, maar incidenteel verwerkt. Hier is voor gekozen vanwege diverse onzekerheden en nog niet goed te duiden ontwikkelingen: • Het definitieve BUIG-budget 2021 wordt naar verwachting eind september 2021 bekend gemaakt.

Hoewel ons nog geen indicatie bekend is, moeten we rekening houden met een negatieve bijstelling t.o.v. het nader voorlopig budget zoals dat in mei jl. is gepubliceerd. • Eind september wordt naar verwachting ook het voorlopig budget 2022 bekend gemaakt. Momenteel is nog geen indicatie bekend van de hoogte van dit budget. Het voorlopig budget verwerken we normaliter in de derde bestuursrapportage. • Enerzijds zien we medio 2021 -zowel lokaal als landelijk- dat de eerdere stijging van het bijstandsbestand is gestopt. • Ook zijn er signalen dat de economie sneller herstelt dan verwacht en het aantal vacatures toeneemt. • Tegelijk is het echter nog onduidelijk wat de impact van het aflopen van de coronasteunmiddelen per 1 oktober 2021 zal zijn op de arbeidsmarkt en vervolgens (al dan niet vertraagd) op onze bestandsontwikkeling. Bij het opstellen van de derde bestuursrapportage wordt opnieuw een financiële analyse uitgevoerd op basis van de actuele ontwikkelingen ten aanzien van het BUIG-budget en de bestandsontwikkeling, en worden de financiële effecten structureel verwerkt. Gezien de onzekerheden moet er rekening mee worden gehouden dat er sprake kan zijn van een structurele negatieve bijstelling. Het NVVK-arrangement: saneringskrediet, collectief schulden regelen en het schuldenknooppunt Na de zomer van 2021 starten we met dit arrangement van het NVVK.

Met het arrangement worden schulden makkelijker en sneller opgelost. Ook kan naar verwachting efficiënter worden gewerkt binnen het Budgetloket. Dit laatste biedt naar verwachting enige formatieve ruimte om nieuwe taken op te kunnen pakken, bijvoorbeeld de Wet inburgering 2021. Maatwerkbudget In 2020 zijn we met het toenmalige BAC en het Triage team gestart met een pilot voor de uitvoering van het maatwerkbudget. Doelstelling van het maatwerkbudget was om te voorkomen dat mensen ‘financieel door het ijs dreigen te zakken’ vanwege de bezuinigingen binnen de Wmo. Op basis van de aanvragen van 2020 en 2021 en de ervaringen bij het minimabeleid en Wmo wordt de doelgroep in kaart gebracht. Op basis hiervan onderzoeken we de juridische mogelijkheden om bovengenoemde doelstelling te bereiken. Deze blijkt complexer dan gedacht. Voor de doelgroep met problematische schulden is het verstrekken van een vergoeding uit het maatwerkbudget inmiddels juridisch geborgd in de beleidsregel schuldhulpverlening. Voor de overige doelgroep worden de verdere mogelijkheden onderzocht. Naar verwachting wordt hiervoor in de eerste helft van 2022 een voorstel

87

ingediend. Hoewel we – gezien het aantal aanvragen tot nu toe – verwachten dat niet alle beschikbare middelen worden ingezet, wordt 2021 nog als pilotjaar gezien. Bij de derde bestuursrapportage bezien we de stand van zaken en wordt een voorstel gedaan over eventuele resterende middelen.

88

Programma 4: Burger en Bestuur Thema I: Dienstverlening (extern) Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. De eerstelijns dienstverlening is klant-, service- en oplossingsgericht, waardoor er balans is tussen efficiënte inrichting en klantbeleving.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. Jaarlijks worden balie en telefonie gemeten op bereikbaarheid (telefonie), toegankelijkheid (balie, o.a. openingstijden), middels een klanttevredenheidsonderzoek. Inhoud In 2019 en 2020 zijn in totaal 4 klanttevredenheidsonderzoeken ten behoeve van de tweejarige pilot werken op afspraak binnen het KCC uitgevoerd. Voor 2021 staan daarom geen klanttevredenheidsonderzoeken gepland. Overweging: In het kader van Het Kantoor van de Toekomst/Het Veens Nieuwe Werken en de hiervoor te faciliteren mobiele telefoons en laptops kan de directie overwegen een gemeente breed klanttevredenheidsonderzoek uit te voeren. Aandachtspunten daarbij kunnen zijn: uniforme beantwoording binnen de teams/functies en telefonische bereikbaarheid monitoren middels een nulmeting en later een vergelijkend onderzoek. Planning Geen kwaliteitsonderzoeken gepland in 2021. Indien hiervoor aanleiding is kan dit worden opgepakt binnen het beschikbare budget. I.a.2. Signalen die hieruit voortkomen onderzoeken en waar mogelijk oppakken om het doel op de dienstverlening te bereiken. Inhoud In het 2e kwartaal van 2021 heeft geen klanttevredenheidsonderzoek plaatsgevonden. Deze staat ook niet gepland voor 2021.

De bij het Klantcontactcentrum ontvangen signalen van klanten over de website, webformulieren, telefonie, balie en chatbot zijn opgepakt en teruggekoppeld aan de klant binnen de afhandelingstermijn. Afstemming met communicatie/Medialab heeft plaatsgevonden. Daar waar mogelijk en bij gegronde signalen zijn kleine structurele of incidentele wijzigingen doorgevoerd. Planning Geen geplande aanpassingen aangezien er geen klanttevredenheidsonderzoeken gepland staan voor 2021. Daar waar mogelijk en bij gegronde signalen worden kleine structurele of incidentele wijzigingen doorgevoerd. In geval van grote aanpassingen wordt gekeken of uitvoeren binnen bestaande formatie en budget toereikend is. I.a.3. Meten klantwaardering door middel van o.a. dashboard, klanttevredenheids- of CESonderzoeken. Inhoud In maart 2021 zijn team KCC en team Communicatie gestart met de live chat naast de

89

chatbot, de virtuele medewerker Bo op de website. In het tweede kwartaal zijn in totaal 2279 gesprekken gevoerd waarvan 1056 door de chatbot (1e kwartaal 900) en 1223 via de live chat (1e kwartaal 400). De live chats betroffen allen vragen waarop de chatbot geen antwoord had en zijn door medewerkers beantwoord. Het doel voor 2021 is chatbot Bo intelligenter maken door meer vraag antwoord combinaties toe te voegen op basis van de live chat gesprekken. In het tweede kwartaal hebben geen onderzoeken plaatsgevonden. Planning De doorontwikkeling van de chatbot en de live chat is in april gestart en wordt voort gezet gedurende 2021. I.a.4. Innovatieve service aanbieden via digitaal loket, de balie en telefonie aan onze klanten (particulieren, bedrijven en instellingen). Inhoud Over het tweede kwartaal zijn geen bijzonderheden of vernieuwingen te melden, op het incidenteel functioneel bijstellen na en de lopende doorontwikkeling van de chatbot en live chat. De landelijke ontwikkelingen worden gevolgd. Planning Het volgen van landelijke ontwikkelingen is een continue proces. Momenteel geen noodzakelijke ontwikkelingen op te pakken. Indien aan de orde zal een planning worden opgesteld.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. We streven naar steeds meer zelfregie voor de klant om zijn zaken met de gemeente (digitaal) zelf te kunnen regelen.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. Pilot ‘Werken op afspraak’ voortzetten Inhoud De tweejarige pilot 'werken op afspraak' is eind 2020 succesvol afgerond en na akkoord van het college als definitieve dienstverlening voortgezet per 1 januari 2021. Het heeft een grote bijdrage geleverd aan de voortzetting van de dienstverlening in coronatijd (sinds maart 2020 tot heden). Klanten en medewerkers voelen zich veilig door de afhandeling op afspraak en de getroffen maatregelen zoals kuchschermen, looproutes, 1,5 meter afstand en desinfectiegel bij de entree. Ondanks de landelijke versoepelingen blijven deze maatregelen gehandhaafd. Het dragen van een mondkapje in de publiekshal is niet meer verplicht. Planning Afgerond. I.b.2. Optimaliseren van de 24/7 digitale dienstverlening aan inwoners en bedrijven en waar mogelijk aansluiten bij de landelijke projecten. Inhoud Dit punt is vergelijkbaar met 1.a.4. Optimaliseren digitale dienstverlening t.b.v. onze klanten op alle kanalen; telefonie, digitaal en balie. Landelijke ontwikkelingen worden gevolgd en daar waar noodzakelijk en (financieel) mogelijk wordt aangehaakt of een 90

systeem aangeschaft. Pilot Medialab is een samenwerking met KCC en communicatie ten behoeve van uniformiteit in beantwoording, snel schakelen in informatievoorziening en tijdige beantwoording van de diverse klantkanalen telefonie, social media (Facebook, Twitter en Instagram) en live chat. Het Medialab is ondersteunend aan de organisatie en vanwege het communicatieve en signalerende karakter. Planning De evaluatie van de pilot Medialab heeft in het directieoverleg plaatsgevonden in mei 2021. Enkele verduidelijkingsvragen worden uitgewerkt en in een gesprek met de directie toegelicht in het derde kwartaal. I.b.3. Meten van gebruik webformulieren. Inhoud In het eerste kwartaal valt het volgende op in het klantgebruik van de webformulieren: •

9.596 paginaweergaves voor de afspraakmodule (1e kwartaal 6881) waarvan 4533 (1e kwartaal 3259) geplande afspraken en 3838 (1e kwartaal 2738) daadwerkelijk plaatsgevonden aan de balie. Het tussentijds afhaken kan meerdere redenen hebben. Het belangrijkste is dat mensen vragen hebben ten aanzien van de persoonlijke situatie en daarom kozen telefonisch een afspraak te maken (1262 keer) of te wachten met digitaal een afspraak te plannen.

•

In het tweede kwartaal kwam 13% van de klanten niet opdagen en gelijk gebleven aan het eerste kwartaal.

•

615 klanten meldden zich te laat binnen waarvan het merendeel geholpen kon worden vanwege de margetijd.

•

Het formulier melding/vraag is 1480 keer bekeken (79 meer dan in het eerste kwartaal).

•

Het formulier verhuizing is 1883 keer gestart (1e kwartaal 2113) en door 50,64% voltooid. Het tussentijds afhaken kan meerdere redenen hebben. Het belangrijkste is dat een verhuizing binnen een maand voor de verhuisdatum tot 5 dagen erna doorgeven kan worden. Eerder is wettelijk niet toegestaan.

Planning Geen planning van toepassing.

Thema II: Burger en samenwerking Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. Veenendaal zet zich (ook) in 2021 in voor de verdere ontwikkeling van de regio Foodvalley.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. Veenendaal levert een (ambtelijke) bijdrage aan het in de tweede helft van 2020 en in 2021 binnen de regio invulling geven aan de Regiodeal Foodvalley. Inhoud Veenendaal levert een (ambtelijke) bijdrage aan het in de tweede helft van 2021 en 2022 binnen de regio invulling geven aan de Regiodeal Foodvalley. 91

Planning Verloopt volgens planning. II.a.2. Naar verwachting wordt eind 2020 een geactualiseerde strategische agenda Foodvalley vastgesteld. Daarna vindt actualisatie van de uitvoeringsagenda plaats. Veenendaal levert daaraan zijn bijdrage. Inhoud Eind 2020 is de geactualiseerde Strategische Agenda Foodvalley (2020-2025) vastgesteld. De komende jaren wordt in Triple Helix-verband vorm gegeven aan de uitvoering van deze Strategische Agenda. Veenendaal levert hieraan zijn bijdrage. Planning Verloopt volgens planning. II.a.3. Als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling geeft Veenendaal mede invulling aan de overheidsgeleding van de Triple Helix regio Foodvalley (3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen) Inhoud Als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling geeft Veenendaal mede invulling aan de overheidsgeleding van de Triple Helix regio Foodvalley (3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen). Begin 2020 is deze Triple Helix Foodvalley overgegaan in de Economic Board Foodvalley. Planning Verloopt volgens planning.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. Vanuit organisatie en bestuur is doorlopende aandacht voor bestuursstijl en bestuurscultuur.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. Wij geven blijvend aandacht aan participatie door inwoners, bedrijven en instellingen bij de voorbereiding van beleid en activiteiten. In 2021 geven we daar concrete invulling aan bij onder andere Omgevingsvisie, -plan, etc. Inhoud In juni 2021 is het implementatieplan Participatie Veenendaal aangeboden aan de gemeenteraad. De Visie op Participatie Veenendaal en het Veens stappenplan Participatie, vastgesteld door de gemeenteraad waren het vertrekpunt voor dit implementatieplan participatie Veenendaal. Deze documenten vormen samen een duidelijke visie en een meer gestructureerde werkwijze van participatie in Veenendaal. De Omgevingswet wordt naar verwachting 1 juli 2022 ingevoerd. Alle medewerkers, die gaan werken volgens de nieuwe Omgevingswet, willen we voor 2022 getraind en goed voorbereid hebben. Planning Het college van B&W heeft in mei 2021 een besluit genomen over het implementatieplan Participatie Veenendaal.

92

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. Veenendaal is een betrouwbare samenwerkingspartner.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. We geven blijvend invulling aan de scharnierfunctie van Veenendaal in de Regio FoodValley en tussen de provincies Utrecht en Gelderland. Inhoud De scharnierfunctie blijft onverkort van kracht. Er is structureel overleg met de provincie Utrecht en de twee andere Utrechtse Foodvalley-gemeenten Renswoude en Rhenen over adequate belangenbehartiging in de regio. Planning Verloopt volgens planning. II.c.2. We richten ons op Renswoude en Rhenen, maar zeker ook op de andere (buur)gemeenten zoals Ede, Wageningen, Woudenberg en Scherpenzeel. Inhoud De samenwerkingsverbanden worden conform de overeenkomsten voortgezet. Er vindt geregeld overleg plaats om de overeenkomsten te evalueren en waar nodig te actualiseren. Planning Planning verloopt conform afspraken.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.d. Adequate sturing en controle ten aanzien van verbonden partijen waarin de gemeente Veenendaal deelneemt.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.d.1. De door de gemeenteraad vastgestelde Kadernota Verbonden partijen wordt gelijk voorgaande jaren ook in 2021 gemonitord en zo nodig geactualiseerd. Inhoud Geen wijzigingen ten opzichte van de begroting te melden. Planning Geen wijzigingen ten opzichte van de begroting te melden.

93

Thema III: Veiligheid samenleving Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a. Inwoners/ondernemers zijn zich bewust van cybercriminaliteit en nemen voldoende maatregelen om dit te verminderen.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1. Inzetten op preventie en bewustwording van de digitale dreiging naar bewoners, ondernemers en het maatschappelijk middenveld Inhoud De uitvoering verloopt zoals beschreven in het Uitvoeringsplan IVP 2020-2021. Vanwege de coronacrisis is het aanbod aan trainingen voor ondernemers en inwoners alleen online mogelijk. We hebben geen zicht op de deelname aan deze trainingen vanuit Veenendaal. Voor scholen zijn er aparte lesprogramma's beschikbaar zoals Hackshield en Cyber24. Planning Uitvoering verloopt volgens planning. III.a.2. Het bevorderen van een goede registratie waardoor de zichtbaarheid wordt vergroot en opsporing meer prioriteit krijgt Inhoud Het gaat hier om een registratie van cybercriminaliteit. De uitvoering vindt plaats zoals beschreven in het Uitvoeringsplan 2021-2022. Planning Uitvoering verloopt volgens planning. III.a.3. We sluiten aan bij landelijke en regionale initiatieven met als doel de cyberweerbaarheid te vergroten Inhoud In het Uitvoerinsplan IVP 2021-2022 zijn de acties beschreven die we uitvoeren samen met de andere gemeenten uit het basisteam Heuvelrug (Rhenen, Renswoude, Wijk bij Duurstede, Utrechtse Heuvelrug). Daarnaast maken we gebruik van het aanbod vanuit Bureau Regionale Veiligheidsstrategie (RVS) en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV).

Tenslotte wordt het onderwijsaanbod groepsinterventies ‘omgaan social engineering’ voor groepen 7 en 8 (basisonderwijs) op haalbaarheid onderzocht. Dit lesprogramma wordt ontwikkeld in een publiek-private samenwerking met de Cybercampus, Gemeente Veenendaal, RVS (Bureau Regionale Veiligheidsstrategie), Universiteit Twente en de (studenten van de) ICT opleiding CHE (Christelijke Hogeschool Ede). Planning Uitvoering verloopt volgens planning.

94

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.b. In 2021 als 1 overheid de vervolgstap maken naar een effectieve aanpak van ondermijnende criminaliteit in Veenendaal.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.b.1. Inzicht krijgen in ondermijnende activiteiten en de factoren die het voor criminelen aantrekkelijk maken zich te vestigen Inhoud Vanuit de literatuur en vanuit de controles krijgen we hier steeds meer zicht op. Vanwege de coronacrisis vinden er op dit moment minder controles plaats. We willen de ondermijnende activiteiten en de risicofactoren daarom ook meer inzichtelijk maken via datagedreven werken. Hiervoor zoeken we samenwerking met datalab, VNG, Regionale Informatie en Expertise Centrum (RIEC) en andere gemeenten, die ook bezig zijn met soortgelijke projecten. We zijn hiervoor afhankelijk van de data die we kunnen ontsluiten en de data die we mogen ontsluiten. Het eerste is een organisatiebrede ontwikkeling binnen de opgave informatiesamenleving. Voor het tweede wordt een Privacyprotocol informatiedeling bij ondermijning opgesteld en een DPIA (data protection impact assessment) uitgevoerd. Planning Verloopt conform planning. III.b.2. Intensiveren van samenwerking met 4 Heuvelruggemeenten waardoor we criminele samenwerkingsverbanden aanpakken en als 1 overheid naar buiten treden. Inhoud De samenwerking met de andere gemeenten binnen het basisteam Heuvelrug is geëvalueerd.

De gezamenlijke activiteiten bij de aanpak van ondermijning staan in het Uitvoeringsplan IVP Heuvelrug en zijn ook verwerkt in de Tussenevaluatie Ondermijning in Veenendaal: Van beeld naar aanpak. Planning Verloopt conform planning. III.b.3. Zorgen dat het instrumentarium voor de aanpak van ondermijning en drugsproblematiek op orde is. Hiervoor nieuwe wetgeving (bijv. Bibob) implementeren, handhaven en uitvoeren o.a. door integrale controles Inhoud De raad heeft de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zodanig gewijzigd dat deze op dit moment ondermijningsproof gemaakt is. Voor de Wet BIBOB (Bevordering Integriteitbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) zijn we de mogelijkheden aan het onderzoeken om de toepassing van deze wet in te bedden in het inkoopproces bij onder andere zorgcontracten. Planning Verloopt conform planning. III.b.4. Bestuurlijke, maatschappelijke weerbaarheid vergroten door (daar waar mogelijk samen met de andere 4 heuvelruggemeenten) bijeenkomsten en trainingen te organiseren.

95

Inhoud Vanwege de coronacrisis zijn veel trainingen op dit moment alleen online mogelijk. Meerdere collega's hebben ook gebruik gemaakt van online trainingen. In samenwerking met het Regionale Informatie en Expertise Centrum (RIEC) is er een weerbaarheidsscan en een veilig werken scan gedaan. Samen het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en de andere gemeenten uit het basisteam zijn we op zoek naar de mogelijkheden om ook voor de samenleving bijeenkomsten te organiseren. Daarnaast wordt er gewerkt aan de website veilig.veenendaal.nl waar ook veel informatie op vindbaar zou moeten zijn en gebruiken we de actualiteit om via social media aandacht te vragen voor het tegengaan van ondermijning. Planning Gedurende de looptijd van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) en het plan van aanpak ''Ondermijning in Veenendaal: van beeld naar aanpak'', willen we dergelijke bijeenkomsten en trainingen organiseren. De coronamaatregelen bepalen wanneer er ook weer een fysieke bijeenkomst kan plaatsvinden. III.b.5. Specifiek voor het onderwerp drugs zetten we ook voorlichting in gericht op jongeren met betrekking tot gebruik en handel en ontwikkelen we interventies om te zorgen dat jongeren stoppen met de handel in drugs.

Inhoud Er wordt gewerkt aan een voorlichtingslijn binnen het primair en het voortgezet onderwijs over drugs met de combinatie gezondheidsrisico's én de criminele wereld achter drugs. Daarnaast willen we informatie over de risico's van drugsgebruik, de drugshandel en de signalen opnemen in de website veilig.veenendaal.nl. Planning Verloopt conform planning.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.c. De kans op High Impact Crime (woninginbraken, overvallen, snel-, of plof- en ramkraken) in Veenendaal verminderen.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.c.1. De meldingsbereidheid en de heterdaadkans vergroten door het stimuleren van burgerparticipatie (bv Burgernet en Whatsappbuurtpreventie voor criminaliteit en het bekendmaken van de meldcode voor huiselijk geweld) Inhoud Er zijn vanwege corona geen bijeenkomsten georganiseerd voor WhatsApp beheerders, deze zijn digitaal op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. Via social media zijn beide thema's meermaals onder aandacht gebracht en de digitale WhatsApp kaart wordt goed bezocht. Burgernet en Meldcode huiselijk geweld lopen conform planning. Burgernet wordt momenteel landelijk doorontwikkeld. Planning In het najaar verwachten we weer fysieke bijeenkomsten met bewoners te organiseren om zodoende burgerparticipatie op gebied van veiligheid te vergroten. We organiseren hiervoor o.a. een Week van de Veiligheid in week 41.

96

III.c.2. Inventariseren van risicolocaties voor ram-, plof- en snelkraken en uitvoeren van gerichte maatregelen op deze locaties Inhoud Straatovervallen zijn toegevoegd aan deze maatregelen. In samenwerking met de politie zijn meerdere inventarisaties uitgevoerd. De overvallen blijven een belangrijk aandachtspunt voor gemeente en politie, o.a. met de inzet van extra gerichte surveillances. Er wordt een plan uitgewerkt voor de inzet van tijdelijk, mobiel cameratoezicht op risicolocaties. Planning Inventarisaties en uitvoeringsmaatregelen verlopen conform planning. III.c.3. Ondernemers en personeel bewust maken van hun veiligheidssituatie door training en bijeenkomsten en de nazorg overvalscan bij getroffen ondernemers aanbieden. Inhoud Er zijn vanwege corona geen bijeenkomsten en trainingen georganiseerd, wel zijn er bij meerdere ondernemers veiligheidsscans uitgevoerd vanuit de aanpak bedrijfsovervallen. Als alternatief worden er digitale trainingen aangeboden aan de sectoren welke het meeste risico lopen op overvallen. Planning In mei hebben vijf digitale overvalstrainingen voor supermarktpersoneel plaatsgevonden, het animo hiervoor was bijzonder groot. In het najaar worden er daarnaast fysieke trainingen georganiseerd. III.c.4.

Voorkomen van heling door ondernemers te wijzen op hun verantwoordelijkheden en door de handhaving van het Digitaal opkopersregister (DOR) Inhoud Met de sluiting van detailhandel en de strenge coronamaatregelen zijn er geen fysieke controles geweest bij opkopers van tweede hands goederen. In plaats van fysiek worden de registers nu enkel digitaal gecontroleerd. Planning In het najaar verwachten we weer fysieke controles te kunnen uitvoeren en worden alle opkopers van tweedehands goederen alsnog gecontroleerd. III.c.5.Het verbeteren van een integrale persoonsgerichte aanpak van de daders van HIC door het inzetten van het bestuursrechtelijke instrumentarium. Inhoud Het standaard inzetten van een bestuurlijk instrumentarium bij (veel)plegers van High Impact Crimes is steeds meer geborgd binnen de organisatie. Zo krijgen woninginbrekers met inbraakgereedschap standaard een last onder dwangsom inbrekerswerktuig en worden zij direct aangemeld voor de PGA (persoonsgerichte aanpak). Samen met onze juristen kijken we naar de inzet van andere bestuurlijke maatregelen, zoals de gebiedsontzegging. Planning Verloopt conform planning.

97

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.d. In de samenleving is er begrip voor elkaar en tolerantie waarbij er geen plek is voor extreem gedachtegoed en parallelle samenlevingen.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.d.1. Netwerken in de samenleving te versterken met als doel om polarisatie te signaleren en tegen te gaan. Inhoud In het eerste half jaar van 2021 is geïnvesteerd in extra verbinding en samenhang binnen het professionele netwerk en het verstevigen van de informatiepositie. Daarnaast wordt door middel van trainingen ingezet op bewustwording, signalering en het handelingsperspectief bij professionals in het veiligheids-, zorg- en sociaal domein. Die trainingen worden voorbereid en in het najaar gerealiseerd. In het kader van bewustwording en weerbaarheid kijken we op dit moment specifiek naar hoe we de verbinding met scholen op dit thema kunnen versterken en wat daarin nodig is. Net als voorgaande jaren onderhouden we de contacten in de samenleving en kijken we in samenwerking met een gespecialiseerd adviesbureau wat actuele ontwikkelingen voor onze inzet en aanpak betekenen. Daarbij geldt dat de focus vanuit veiligheid ligt op het tegengaan van polarisatie die kan leiden tot risico's voor de openbare orde en veiligheid. Daar waar signalen of vermoedens zijn, staat veiligheid aan de lat. Het breder investeren op verbinding, sociale cohesie, inclusie en participatie moet in samenwerking met de wijkteams en het sociaal domein worden opgepakt.

We zetten in op het versterken van die bredere inzet en zoeken naar hoe dat structureel vorm kan krijgen. Planning De ondernomen activiteiten en inspanningen op dit punt lopen goed. III.d.2. Samen met onze samenwerkingspartners ontwikkelen we interventies om extreem gedachtegoed en creëren van parallelle samenlevingen aan te pakken. 1) Het voeren van de dialoog, 2) Confronteren en aanspreken en 3) Verstoren en handhaven. Inhoud We trekken nadrukkelijk op met samenwerkingspartners. Niet alleen om onze informatiepositie te vergroten maar ook om de vertaling te maken naar een concrete (lokale) aanpak. Vanwege o.a. de aard van de thema's en problematiek is dat best complex. We werken op lokaal niveau goed samen, hebben een goed lopend casusoverleg, maar richten ons ook op de verbinding met andere gemeenten die tegen dezelfde problematiek aanlopen en de korte lijnen met een aantal regionale en landelijke actoren en organisaties. We kijken continu naar de actuele situatie en naar welke inzet op de drie sporen passend en nodig is. Bij elke vorm van polariserend en/of extremistisch gedrag gaan we het gesprek aan, pakken we onrechtmatige of strafbare uitingen aan en stimuleren we gedrag dat onderling gewenst is ten behoeve van het goed functioneren van de democratische rechtsorde en onze samenleving.

Planning Het ontwikkelen van interventies en/of het vertalen ervan naar een lokale aanpak vordert gestaagd. Het is complexe thematiek waarbij nuance en zorgvuldigheid belangrijk zijn.

98

Financiële ontwikkelingen Burger en bestuur Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024

0.1A - Bestuur

76

49

0

0

0.2 - Burgerzaken

-80

80

0

0

1.2 - Openbare orde en veiligheid

85

0

0

0

Totaal Lasten

81

129

0

0

0.2 - Burgerzaken

-65

-65

-65

-65

Saldo van baten en lasten

-146

-194

-65

-65

0

80

0

0

80

0

0

0

Lasten

Baten

Onttrekkingen 0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur Stortingen 0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur Saldo mutaties reserves

-80

80

0

0

Totaal 2e bestuursrapportage

-226

-114

-65

-65

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.1 - Bestuur (hogere lasten € 76.000): Binnen de griffie is sprake van een toename in de werkvoorraad. Dit wordt deels veroorzaakt door de ambitie van de raad en de griffie, maar ook door de vraagstukken die de raad betreffen. Deze vraagstukken komen voort uit de gemeente, maar ook vanuit de regio. En rond de wat grotere vraagstukken zitten vaak ook veel overleg momenten en extra vergaderingen. Kijkend naar het lopende en komende jaar komen er weer veel extra werkzaamheden op de griffie af zoals: vergaderwijze (fysiek of digitaal), regionale ruimtelijke ontwikkelingen, werving nieuwe griffier, inwerken interim en nieuwe griffier, verkiezingen (inwerkprogramma en opkomstbevordering) etc. Met de werkgeverscommissie is afgesproken dat voor de periode 1 september 2021 tot en met 9 juli 2022 een interim raadsadviseur voor 32 uur per week wordt ingehuurd. Daarnaast wordt er, door het vertrek van de griffier, tot 1 januari 2022 een interim griffier ingehuurd. Deze (extra) kosten worden hier ook opgevoerd. In totaal is er in 2021 € 76.000 en in 2022 € 49.000 extra benodigd. De werkgeverscommissie van de raad heeft deze ontwikkelingen afgestemd met de fractievoorzitters. 0.2 - Burgerzaken (lagere lasten € 80.000): In de huidige begroting zal dit jaar € 80.000 van het budget verkiezingen niet besteed worden.

Voorgesteld wordt om dit bedrag via de reserve verkiezingen over te hevelen naar 2022 voor de verwachte kosten van de gemeenteraadsverkiezingen in dat jaar. 1.2 - Openbare orde en veiligheid (hogere lasten € 85.000): Na ruim anderhalf jaar werken binnen het Zorg & Veiligheidsdomein in coronatijd, is duidelijk dat dit zorgt voor een toename van complexe casuïstiek en extra werkdruk binnen het Interventieteam. Hierbij kan gedacht worden aan, onder andere, de overlast die ontstond, bleef bestaan of escaleerde doordat woningcorporaties langere tijd niet over mochten gaan tot ontruimingen, de opnamestop bij de verschillende maatschappelijke opvangen, toename van zorg- & veiligheidsissues binnen lopende en nieuwe casuïstiek door afname van face to face contact, schrijnende casuïstiek binnen kwetsbare gezinnen en huiselijk geweld en kindermishandeling en de steeds verder oplopende wachtlijsten binnen de (kinder- en jeugd) GGZ. Dit heeft er toe geleid dat we binnen het Interventieteam lopende 99

begeleidingstrajecten hebben moeten intensiveren, een langere doorlooptijd hebben gekregen dan wel nieuwe trajecten met spoed opgestart (moesten) worden om (verdere) escalaties te voorkomen. De balans op de helft van het jaar 2021 opmakend, is duidelijk te zien dat er exponentiële stijging is van de intensieve begeleidingstrajecten voor complexe en schrijnende casuïstiek en de hiermee samengaande kosten. Dit heeft als consequentie dat er op dit moment reeds een overschrijding is van het budget. Alle extra gemaakte kosten, de gehele overschrijding is direct te relateren aan de coronacrisis. Gezien de lange wachtlijsten binnen de (kinder- en jeugd-) GGZ, de onvoorspelbare consequenties ten aanzien van zorg en veiligheidscasuïstiek die de nasleep van deze coronaperiode nog met zich mee zal gaan brengen, zorgt er eveneens voor dat de verwachting is dat ook extra inzet voor, in ieder geval volgend jaar, noodzakelijk zal zijn om te kunnen voldoen aan de ernst en complexiteit van de casuïstiek. Baten 0.2 - Burgerzaken (lagere baten € 65.000): in de gemeentelijke begroting is structureel € 165.000 aan inkomsten geraamd voor 'gemeenteleges burgerzaken'. Het gaat dan o.a. om leges i.v.m. huwelijken, waarmerken kopie, legalisatie handtekening en uittreksels BRP. In de afgelopen jaren bedroegen de werkelijke inkomsten afgerond € 100.000.

De verwachting is dat de werkelijke opbrengst ook in 2021 en de komende jaren afgerond € 100.000 zullen bedragen. Daarom wordt voorgesteld wordt om de inkomsten 'gemeenteleges burgerzaken' structureel met € 65.000 te verlagen zodat meerjarig sprake is van een realistische raming voor dit onderdeel. Reservemutatie Egalisatiereserve verkiezingen (hogere lasten € 80.000): In de huidige begroting zal dit jaar € 80.000 van het budget verkiezingen niet besteed worden. Voorgesteld wordt om dit bedrag via de reserve verkiezingen over te hevelen naar 2022 voor de verwachte kosten van de gemeenteraadsverkiezingen in dat jaar.

Risico's / ontwikkelingen Burger en Bestuur Covid-19 Bij veiligheid vindt momenteel nog veel inzet plaats in het kader van corona. Dat zal voor de 2de helft van het jaar ook nog gelden. Een overschrijding van het budget van Zorg & Veiligheid ten gevolge van corona is bij taakveld 1.2 - Openbare orde en veiligheid gemeld.

100