3. Jaarstukken 2020 - jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

Inleiding Voor u liggen de Jaarstukken 2020. Daarmee legt het college verantwoording af aan de raad over de uitvoering van het beleid en de financiële gevolgen daarvan in 2020. De basis voor deze Jaarstukken ligt in artikel 197 van de Gemeentewet. De uitwerking heeft plaatsgevonden met inachtneming van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV).

De jaarstukken zijn het sluitstuk van de budgetcyclus van 2020. Op 11 november 2019 stelde de raad de Programmabegroting 2020 en meerjarenraming 2021-2023 vast. In drie bestuursrapportages is de raad geïnformeerd over de tussentijdse inhoudelijke en financiële ontwikkelingen. Deze rapportages zijn vastgesteld in de raadsvergaderingen van 25 juni, 15 oktober en 17 december 2020. De informatie die in deze jaarstukken is opgenomen, geeft een cijfermatig beeld van de situatie per 31 december 2020. In de teksten worden de ontwikkelingen gedurende het jaar toegelicht. In de financiële overzichten zijn de bedragen in de meeste gevallen opgenomen per duizend euro (€ 1.000). Hierdoor zijn er in enkele gevallen afrondingsverschillen ontstaan die leiden tot een geringe afwijking van € 1.000.

Leeswijzer In deze Jaarstukken treft u allereerst een samenvatting aan. Vervolgens vindt u in een apart hoofdstuk de gevolgen van de coronacrisis in 2020 terug. Hierop volgt het Jaarverslag. Daarin worden per begrotings programma de resultaten en de baten en lasten uiteengezet. Verder worden in de paragrafen A tot en met G dwarsdoorsnedes op een aantal onderwerpen gepresenteerd. In paragraaf A zijn bovendien ook de (verplichte) financiële kengetallen volgens het BBV opgenomen.

Vervolgens is de Jaarrekening aan de orde, met de balans per 31 december 2020, de samenvatting van de programmarekening, de grondslagen van de jaarrekening en de SISA -verantwoording. Daarna is het Burgerjaarverslag 2020 opgenomen. Tenslotte volgt een aantal bijlagen: − Bijlage 1 bevat het overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld. − Bijlage 2 geeft een specificatie van de resultaatbestemming 2020. − Bijlage 3 bevat een overzicht van de naar 2021 over te hevelen restant-investeringsbedragen, de niet-uitgevoerde investeringen en af te sluiten investeringen. − Bijlage 4 geeft een overzicht van de incidentele baten en lasten. − Bijlage 5 betreft het overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. − Bijlage 6 geeft de staat van reserves en voorzieningen weer. − Bijlage 7 is een overzicht van de in 2020 verleende subsidies. − Bijlage 8 is het verslag van de medebewindstaken 2020. − Bijlage 9 bevat een overzicht van reservemutaties afwijkend van de begroting. − Bijlage 10 betreft een gedetailleerd financieel overzicht van de gevolgen van de coronacrisis

Single information, single audit: de verantwoording van specifieke uitkeringen aan andere overheden.

1

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 2

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

Samenvatting

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 3

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

Samenvatting Uit de tabel blijkt dat het gerealiseerde totaalsaldo van baten In de Jaarstukken 2020 legt het college verant- Kort samengevat sluit de gemeente Veenendaal het jaar 2020 en lasten € 3.422.000 voordelig bedraagt. Na verwerking van af met een gerealiseerd resultaat van € 5.722.000 voordelig, woording af aan de SAMENVATTING raad over de uitvoering SAMENVATTING de mutaties in de reserves bedraagt het gerealiseerd resultaat ten opzichte van de bij de 3e bestuursrapportage bijgestelde van het beleid en de financiële gevolgen daar€ 5.722.000 voordelig. Voorgesteld wordt om in totaal begroting 2020. De raad neemt op basis van het Besluit de Jaarstukken 2020 legt het college verantwoording In de Jaarstukken af aan de 2020 raad over legt het de uitvoering college verantwoording van het beleidafen aan de de financiële raad over gevolgen de uitvoering daarvan van in het 2020. beleid In deze en de financiële gevolgen daarvan in 2020. In deze van in 2020. In dezeIn samenvatting worden de € 3.332.000 te bestemmen voor nog uit te voeren activiteiten Begroting enworden Verantwoording (BBV) een besluit over het samenvatting worden de belangrijkste resultaten, samenvatting afwijkingen, gevolgen deen belangrijkste voorgestelde resultaten, besluiten afwijkingen, – op hoofdlijnen gevolgen – toegelicht. en voorgestelde besluiten – op hoofdlijnen – toegelicht.

belangrijkste resultaten, afwijkingen, gevolgen in 2021 en volgende jaren. Daarna resteert een positief bestemmen van het gerealiseerde resultaat. Hierna wordt dat Kort samengevat sluit de gemeente VeenendaalKort het samengevat jaartoegelicht. 2020 af sluit met een de gemeente gerealiseerd Veenendaal resultaat het vanjaar € 5.722.000 2020 af met voordelig, een gerealiseerd tenresultaat opzichte resultaat van bij de € 5.722.000 3e voordelig, vanhet de bij de 3e vande€van 2.390.000. Wij stellen ten de opzichte raad voor verder en voorgestelde besluiten – op hoofdlijnen – 2020.bestuursrapportage bestuursrapportage bijgestelde begroting De raad neemt op basis bijgestelde van hetbegroting Besluit Begroting 2020. De en raad Verantwoording neemt op basis (BBV) van het eenBesluit besluitBegroting over het en Verantwoording (BBV) een besluit over het positieve rekeningresultaat van € 2.390.000 te storten bestemmen van het gerealiseerde resultaat. Hierna bestemmen wordt dat van verder het gerealiseerde toegelicht. resultaat. Hierna wordt dat verder toegelicht. toegelicht. Financieel resultaat Jaarrekening 2020

Financieel resultaat Jaarrekening 2020 Financieel (bedragen resultaat x € 1.000) Jaarrekening 2020 (bedragen x € 1.000)

in de algemene reserve.

(bedragen x € 1.000)

Samengevat ziet resultaat van er 2020 er als Samengevat ziet het resultaat van 2020 er als volgt Samengevat uit. ziet hethet resultaat van 2020 als volgt uit.volgt uit. Resultaat 2020

Resultaat 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

Lasten

Baten

203.525

206.947

9.785

12.085

Net als voorgaande jaren wordt het gerealiseerd resultaat nog nader geanalyseerd op Saldo Lasten Baten Saldo eventuele structurele budgettaire effecten. Conform de afspraken structurele effecten 3.422 203.525worden die 206.947 3.422 meegenomen bij de opstelling van de 1e bestuursrapportage 2.300 9.785 12.085 2.300 2021 en de Kadernota 2022-2025.

Mutaties in reserves

Mutaties in reserves

Gerealiseerd resultaat

Gerealiseerd resultaat

5.722

5.722

Saldo voorgestelde resultaatbestemmingen

Saldo voorgestelde resultaatbestemmingen

3.332

3.332

Gerealiseerd resultaat na voorgestelde resultaatbestemming Gerealiseerd resultaat (excl. na algemene voorgestelde reserve) resultaatbestemming (excl. algemene reserve)

2.390

2.390

Uit de tabel blijkt dat het gerealiseerde totaalsaldo Uit van de tabel batenblijkt en lasten dat het€gerealiseerde 3.422.000 voordelig totaalsaldo bedraagt. van baten Na verwerking en lasten €van 3.422.000 de mutaties voordelig in de reserves bedraagt. Na verwerking van de mutaties in de reserves bedraagt het gerealiseerd resultaat € 5.722.000bedraagt voordelig. het Voorgesteld gerealiseerd wordt resultaat om in€totaal 5.722.000 € 3.332.000 voordelig. te bestemmen Voorgesteldvoor wordt nog om uitintetotaal voeren € 3.332.000 activiteitenteinbestemmen voor nog uit te voeren activiteiten in Concept jaarstukken 2020

Concept jaarstukken 2020

16

16

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 4

Inleiding

De coronacrisis (COVID-19)

Samenvatting

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Resultaat per (bedragen x € 1.000) Resultaat perprogramma programma (bedragen x € 1.000) Resultaat per programma (bedragen x € 1.000) Resultaat jaarrekening 2020 Resultaat jaarrekening 2020

Begroting na wijziging Begroting na wijziging Lasten Baten Lasten Baten

-8.305 -8.305

Lasten Lasten

37.963 37.963

Realisatie Realisatie Baten Baten

32.381 32.381

Saldo Saldo

-5.582 -5.582

Lasten Lasten

Verschillen Verschillen Baten Baten

553 553

2.723 2.723

834 834

-632 -632

1.639 1.639

1.005 1.005

-634 -634

-173 -173

171 171

-2 -2

120.852 120.852

47.512 47.512

-73.340 -73.340

113.280 113.280

43.772 43.772

-69.507 -69.507

7.572 7.572

-3.740 -3.740

3.832 3.832

4.Burger en Bestuur 4.Burger en Bestuur

7.567 7.567

1.162 1.162

-6.405 -6.405

7.706 7.706

1.026 1.026

-6.680 -6.680

-139 -139

-136 -136

-275 -275

5.Algemene dekkingsmiddelen 5.Algemene dekkingsmiddelen

3.614 3.614

128.940 128.940

125.326 125.326

-17 -17

125.440 125.440

125.457 125.457

3.632 3.632

-3.500 -3.500

131 131

6. Bedrijfsvoering 6. Bedrijfsvoering

43.887 43.887

2.499 2.499

-41.388 -41.388

42.954 42.954

3.322 3.322

-39.631 -39.631

933 933

823 823

1.756 1.756

Gerealiseerd totaal saldo van baten en Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten lasten 1.Fysieke Leefomgeving 1.Fysieke Leefomgeving

217.521 217.521

212.777 212.777

-4.744 -4.744

1.308 1.308

3.193 3.193

1.884 1.884

203.525 203.525 3.521 3.521

206.947 206.947 3.487 3.487

3.422 3.422 -34 -34

13.996 13.996 -2.213 -2.213

-5.830 -5.830 295 295

8.166 8.166 -1.918 -1.918

431 431

2.107 2.107

1.676 1.676

850 850

2.190 2.190

1.340 1.340

-419 -419

83 83

-335 -335

1.120 1.120

3.054 3.054

1.934 1.934

1.354 1.354

3.098 3.098

1.744 1.744

-234 -234

44 44

-190 -190

226 226

23 23

-203 -203

226 226

23 23

-203 -203

0 0

0 0

0 0

2.921 2.921

2.405 2.405

-516 -516

3.250 3.250

2.733 2.733

-517 -517

-329 -329

328 328

-1 -1

6. Bedrijfsvoering 6. Bedrijfsvoering

584 584

553 553

-31 -31

584 584

553 553

-31 -31

0 0

0 0

0 0

Mutaties reserves Mutaties reserves

6.591 6.591

11.335 11.335

4.744 4.744

9.785 9.785

12.085 12.085

2.300 2.300

-3.194 -3.194

750 750

-2.444 -2.444

224.112

224.112

0

213.310

219.032

5.722

10.803

-5.080

5.722

(bedragen x € 1.000) (bedragen x € 1.000) 1.Fysieke Leefomgeving 1.Fysieke Leefomgeving

40.134 40.134

31.829 31.829

2.Economie, Werk en Ontwikkeling 2.Economie, Werk en Ontwikkeling

1.467 1.467

3.Sociale Leefomgeving 3.Sociale Leefomgeving

2.Economie, Werk en Ontwikkeling 2.Economie, Werk en Ontwikkeling 3.Sociale Leefomgeving 3.Sociale Leefomgeving 4.Burger en Bestuur 4.Burger en Bestuur 5.Algemene dekkingsmiddelen. 5.Algemene dekkingsmiddelen.

Gerealiseerd resultaat

Saldo Saldo

2.171 2.171

Saldo Saldo

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten komt uit op € 3.422.000 voordelig. In de gewijzigde begroting 2020 werd een nadelig resultaat voorzien van € 4.744.000. Uiteindelijk zijn er voor € 13.996.000 lagere lasten gerealiseerd, en zijn er voor € 5.830.000 lagere baten gerealiseerd. Mutaties reserves De inzet van reserves hebben per saldo voor een bedrag van € 2.300.000 een positief effect op het gerealiseerde resultaat 2020. In de gewijzigde begroting werd dit effect nog geraamd op € 4.744.000 positief. Uiteindelijk is er € 3.194.000 meer gestort in de reserves en € 750.000 meer onttrokken. Per saldo leidt dit tot een nadeel van € 2.444.000 voor de reservemutaties. Gerealiseerd resultaat Het gerealiseerd resultaat komt uit op € 5.722.000 voordelig. Enerzijds is er voor een bedrag van € 10.803.000 aan lagere lasten gerealiseerd, anderzijds zijn voor een bedrag van € 5.080.000 aan lagere baten gerealiseerd ten opzichte van het geraamde resultaat in de gewijzigde begroting.

Voor de saldokolommen geldt: - is nadelig en + is voordelig Concept jaarstukkengeldt: 2020 18 Voor de saldokolommen - is nadelig en + is voordelig Concept jaarstukken 2020 18 Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten komt uit op € 3.422.000 voordelig. In de gewijzigde begroting 2020 werd een nadelig resultaat voorzien van € 4.744.000. Uiteindelijk zijn er voor € 13.996.000 lagere lasten gerealiseerd, en zijn er voor € 5.830.000 lagere baten gerealiseerd.

Mutaties reserves De inzet van reserves hebben per saldo voor een bedrag van € 2.300.000 een positief effect op het gerealiseerde resultaat 2020. In de gewijzigde begroting werd dit effect nog geraamd op € 4.744.000 positief. Uiteindelijk is er € 3.194.000 meer gestort in de reserves en € 750.000 meer onttrokken. Per saldo leidt dit tot een nadeel van € 2.444.000 voor de reservemutaties. Gerealiseerd resultaat Het gerealiseerd resultaat komt uit op € 5.722.000 voordelig. Enerzijds is er voor een bedrag van € 10.803.000 aan lagere lasten gerealiseerd, anderzijds zijn voor een bedrag van € 5.080.000 aan lagere baten gerealiseerd ten opzichte van het geraamde resultaat in de gewijzigde begroting.

Vergelijking met (prognose) bestuursrapportages In onderstaande tabel vindt u de gerealiseerde financiële ontwikkeling over 2020: (bedragen x € 1.000)

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 5 Voor resultaatbestemming

Na resultaatbestemming

o van baten enGerealiseerd lasten totaalsaldo van baten en lasten saldo van batenHet en lasten gerealiseerde komt uittotaal op € 3.422.000 saldo van voordelig. baten en lasten In de gewijzigde komt uit op begroting € 3.422.000 2020 voordelig. werd een In nadelig de gewijzigde resultaat begroting voorzien2020 werd een nadelig resultaat voorzien elijk zijn er voor van € 13.996.000 € 4.744.000. lagere Uiteindelijk lasten gerealiseerd, zijn er voor €en 13.996.000 zijn er voorlagere € 5.830.000 lasten gerealiseerd, lagere baten en gerealiseerd. zijn er voor € 5.830.000 lagere baten gerealiseerd.

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis

Jaarverslag 2020

Mutaties reserves (COVID-19) bben per saldo De voorinzet eenvan bedrag reserves van €hebben 2.300.000 per een saldo positief voor een effect bedrag op hetvan gerealiseerde € 2.300.000resultaat een positief 2020. effect In de opgewijzigde het gerealiseerde begroting resultaat 2020. In de gewijzigde begroting md op € 4.744.000 werdpositief. dit effect Uiteindelijk nog geraamd is er op € 3.194.000 € 4.744.000 meer positief. gestort Uiteindelijk in de reserves is er €en3.194.000 € 750.000meer meergestort onttrokken. in de reserves Per saldoen leidt € 750.000 meer onttrokken. Per saldo leidt 2.444.000 voor de dit reservemutaties. tot een nadeel van € 2.444.000 voor de reservemutaties.

Jaarrekening

Burgerjaarverslag 2020

Gerealiseerd resultaat t komt uit op € 5.722.000 Het gerealiseerd voordelig. resultaat Enerzijds komtisuit erop voor € 5.722.000 een bedrag voordelig. van € 10.803.000 Enerzijds aan is erlagere voor een lasten bedrag gerealiseerd, van € 10.803.000 anderzijds aan lagere lasten gerealiseerd, anderzijds € 5.080.000 aan zijn lagere voor baten een bedrag gerealiseerd van € 5.080.000 ten opzichte aanvan lagere het geraamde baten gerealiseerd resultaat ten in de opzichte gewijzigde van het begroting. geraamde resultaatTaakveld in de gewijzigde begroting. Vergelijking met (prognose) bestuursrapportages (bedragen x € 1.000) Taakveld (bedragen x € 1.000)

Afval Afval Begraafplaatsen Begraafplaatsen rognose) bestuursrapportages Vergelijking met (prognose) bestuursrapportages In onderstaande tabel vindt u de gerealiseerde financiële ontwikkeling over 2020: Beheer overige gebouwen en gronden Beheer overige gebouwen en gronden Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed ndt u de gerealiseerde In onderstaande financiële tabel ontwikkeling vindt u de over gerealiseerde 2020: financiële ontwikkeling over 2020: Bouwgrondexploitatie Bouwgrondexploitatie Fysieke bedrijfsinfrastructuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur (bedragen x € 1.000) Voor resultaatbestemming NaVoor resultaatbestemming resultaatbestemming Na resultaatbestemming Maatwerkdienstverlening 18Maatwerkdienstverlening 18Parkeren 020 Programmabegroting 2020 -1.055 -1.055 0 Parkeren 0 Riolering Riolering 2020 1e bestuursrapportage 2020 - 527 - 935- 527 - 935 Ruimtelijke Ordening Ruimtelijke Ordening 2020 2e bestuursrapportage 2020 1.188 - 881.188 - 88 en burgerparticipatie Samenkracht en burgerparticipatieSamenkracht Wonen Wonen en bouwen 2020 3e bestuursrapportage 2020 3.877 1383.877 138 en bouwen Milieubeheer Milieubeheer Jaarstukken 2020 5.722 2.3905.722 2.390 Overige verschillen Overige verschillen Totaal programma Fysieke Leefomgeving Totaal programma Fysieke Leefomgeving Economische ontwikkeling Economische ontwikkeling Economische promotie Economische promotie Openbaar groen en

(openlucht) recreatie Openbaar groen en (openlucht) recreatie Overige verschillen Overige verschillen Totaal programma Economie, Werk Totaal en programma Ontwikkeling Economie, Werk en Ontwikkeling Arbeidsparticipatie Arbeidsparticipatie Begeleide participatie Begeleide participatie 0 Concept jaarstukken 2020 19 19 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18+ Inkomensregelingen Inkomensregelingen Maatwerkdienstverlening 18Maatwerkdienstverlening 18Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerk-voorzieningen (WMO) Maatwerk-voorzieningen (WMO) Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Concept jaarstukken 2020 Concept jaarstukken 2020 Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting

Bijlagen

Afwijkingen

681 72 70 139 1.225 145 37 138 19 110 259 616 22 60 2.723 214 98 118 4 2 716 97 43 118 647 7 304 428 400 20 225 324 119 333 48 637 8 3.832 211 25 53 14 275 573 57 143 644 2 131 1.756 1.756 8.166 2.444 5.722

20

Samenkracht en burgerparticipatieSamenkracht en burgerparticipatie Sportaccommodaties Sportaccommodaties Sportbeleid en activering Sportbeleid en activering Volksgezondheid Volksgezondheid Wijkteams Wijkteams Overige verschillen Overige verschillen Totaal programma Sociale Leefomgeving Totaal programma Sociale Leefomgeving Bestuur Bestuur Burgerzaken Burgerzaken Crisisbeheersing en Brandweer Crisisbeheersing en Brandweer Overige verschillen Overige verschillen Totaal programma Burger en Bestuur Totaal programma Burger en Bestuur Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Onvoorzien Onvoorzien OZB niet-woningen OZB niet-woningen Treasury Treasury Overige verschillen Overige verschillen Totaal programma Algemene Dekkingsmiddelen enAlgemene Onvoorzien Totaal programma Dekkingsmiddelen en Onvoorzien Overhead: bedrijfsvoering Overhead: bedrijfsvoering Totaal programma Bedrijfsvoering Totaal programma Bedrijfsvoering Gerealiseerd totaal saldo van baten en lastentotaal saldo van baten en lasten Gerealiseerd Reservemutaties Reservemutaties Gerealiseerd resultaat Gerealiseerd resultaat ** V = voordeel; N = nadeel ** V = voordeel; N = nadeel

V V N V V N V N V V V V N N V N V V N N V V V V V N N V V V V V V V V V V N N N V N V V V N V V V V V N V

Afwijkingen

681 72 70 139 1.225 145 37 138 19 110 259 616 22 60 2.723 214 98 118 4 2 716 97 43 118 647 7 304 428 400 225 324 119 333 48 637 8 3.832 211 25 53 14 275 573 57 143 644 2 131 1.756 1.756 8.166 2.444 5.722

Toelichting verschillen tenToelichting opzichte van de 3e bestuursrapportage verschillen ten opzichte van 2020 de 3e bestuursrapportage 2020

V V N V V N V N V V V V N N V N V V N N V V V V V N N V V V V V V V V V V N N N V N V V V N V V V V V N V

Het gerealiseerd resultaat wijkt afgerond € 5,7 miljoen af vanwijkt het geprognosticeerde saldo en baten zoals ditsaldo bij devan 3e bestuursrapportage 2020 Het gerealiseerd resultaat afgerond € 5,7 miljoen afvan vanlasten het geprognosticeerde lasten en baten zoals dit bij de 3e bestuursrapportage 2020 aan u is gepresenteerd. Dit wordt voornamelijk door de volgende ontwikkelingen aan u is gepresenteerd. Dit wordt voornamelijkveroorzaakt: door de volgende ontwikkelingen veroorzaakt: e e 2020 ontwikkeling/risico 2020 gemeld zijn als en waarvan de financiële effecten nu waarvan in de 1. Het betreffen afwijkingen die in1.de Het 3 bestuursrapportage bestuursrapportage reeds ontwikkeling/risico gemeld zijn en de financiële effecten nu in de betreffen afwijkingen die reeds in de 3als jaarrekening verwerkt zijn. Dit is onder meer hetverwerkt geval bijzijn. de afwijkingen de taakvelden en wonen jaarrekening Dit is onderop meer het geval bijbouwen de afwijkingen op (bouwleges), de taakveldenarbeidsparticipatie bouwen en wonen(BTW (bouwleges), arbeidsparticipatie (BTW voorgaande dienstjaren) en overhead (uitvoeringsmiddelen TOZO-regeling); voorgaande dienstjaren) en overhead (uitvoeringsmiddelen TOZO-regeling);

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 6

Concept jaarstukken 2020

Concept jaarstukken 2020

21

21

Net als in de Jaarstukken 2019 worden de reservemutaties waar reeds een raadsbesluit aan ten grondslag ligt, niet meer afzonderlijk in het raadsvoorstel

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis aan u voorgelegd. De betreffende mutaties zijn reeds in de administratie c.q. deze jaarstukken verwerkt. De reservemutaties, waarover uw raad in een Jaarverslag 2020 Jaarrekening Burgerjaarverslag 2020 Bijlagen (COVID-19) eerder stadium nog geen besluit heeft genomen, worden zoals gebruikelijk wel via een afzonderlijk beslispunt in het raadsvoorstel aan u voorgelegd.

In bijlage 9 vindt u het overzicht van de reservemutaties, welke afwijken van de begroting, maar die reeds op basis van eerdere besluitvorming verwerkt zijn in de Jaarstukken 2020.

Toelichting verschillen ten opzichte van de 3e bestuursrapportage 2020 Het gerealiseerd resultaat wijkt afgerond € 5,7 miljoen af van het geprognosticeerde saldo van lasten en baten zoals dit bij de 3e bestuursrapportage 2020 aan u is gepresenteerd. Dit wordt voornamelijk door de volgende ontwikkelingen veroorzaakt: 1. Het betreffen afwijkingen die in de 3e bestuursrapportage 2020 reeds als ontwikkeling/risico gemeld zijn en waarvan de financiële effecten nu in de jaarrekening verwerkt zijn. Dit is onder meer het geval bij de afwijkingen op de taakvelden bouwen en wonen (bouwleges), arbeidsparticipatie (BTW voorgaande dienstjaren) en overhead (uitvoeringsmiddelen TOZO-regeling); 2. De afwijkingen dienden zich aan na het opstellen van de 3e bestuursrapportage 2020. Dit effect is onder andere zichtbaar bij de taakvelden inkomensregelingen (vrijval voorziening), wijkteams (jaarwerk CJG), sportbeleid (SPUK) en algemene uitkering (decembercirculaire 2020). Voor de specifieke toelichtingen op bovengenoemde afwijkingen wordt verwezen naar de toelichtingen bij de diverse programma’s.

Reservemutaties Net als in de Jaarstukken 2019 worden de reservemutaties waar reeds een raadsbesluit aan ten grondslag ligt, niet meer afzonderlijk in het raadsvoorstel aan u voorgelegd. De betreffende mutaties zijn reeds in de administratie c.q. deze jaarstukken verwerkt. De reservemutaties, waarover uw raad in een eerder stadium nog geen besluit heeft genomen, worden zoals gebruikelijk wel via een afzonderlijk beslispunt in het raadsvoorstel aan u voorgelegd. In bijlage 9 vindt u het overzicht van de reservemutaties, welke afwijken van de begroting, maar die reeds op basis van eerdere besluitvorming verwerkt zijn in de Jaarstukken 2020.

Nog te bestemmen resultaat 2020

Nog tegaven bestemmen resultaat 2020 met een voordeel van € 5.722.000. We stellen als resultaatbestemming voor om een gedeelte van de Hiervoor we aan dat 2020 wordt afgesloten

middelen tegaven stortenwe in de bestemmingsreserve meerjarige middelen. voorgesteld omWe een stellen deel vanals de resultaatbestemming middelen die nog niet zijnvoor uitgegeven Hiervoor aan dat 2020 wordt afgesloten met eenDaarnaast voordeelwordt van € 5.722.000. om in 2020 via de algemene reserve over te hevelen naar 2021. Bijlage 2 geeft een totaaloverzicht hiervan. een gedeelte van de middelen te storten in de bestemmingsreserve meerjarige middelen. Daarnaast wordt voorgesteld om een deel van destellen middelen nog niet zijn uitgegevenvoor: in 2020 via de algemene reserve over te hevelen naar 2021. Bijlage 2 geeft een Samengevat wij dedie volgende resultaatbestemming totaaloverzicht hiervan. Samengevat stellen wij de volgende resultaatbestemming voor: Nog te bestemmen resultaat

Bedrag

Gerealiseerd resultaat 2020

5.722.000 V

Voorgestelde bestemmingen: 2a: Storting in de bestemmingsreserve meerjarige middelen in verband met overheveling van meerjarige middelen naar 2021 en volgende jaren (bijlage 2, onderdeel a) 2b: Storting in de algemene reserve wegens overheveling van diverse exploitatiebudgetten naar 2021 (bijlage 2, onderdeel b)

19.000 N 2.829.000 N

2c: Storting in de egalisatiereserve bouwleges (bijlage 2, onderdeel 2)

484.000 N

Totaal voorgesteld resultaatbestemmingen

3.332.000 N

Gerealiseerd resultaat na resultaatbestemming (excl. algemene reserve)

2.390.000 V

Wij stellen dede raad voorvoor het positieve rekeningresultaat van € 2.390.000 storten in de reserve. Wij stellen raad het positieve rekeningresultaat van €te2.390.000 tealgemene storten in de algemene reserve.

Stand van de algemene reserve

Conceptvan jaarstukken 2020 22 Stand de algemene reserve De voorstellen voor de resultaatbestemming brengen mutaties van de algemene reserve met zich mee. Voorgesteld wordt onder meer om de in 2020 over te hevelen budgetten opnieuw te stellen 2021. bedraagt stand van De voorstellen voor de resultaatbestemming brengen mutaties vanbeschikbaar de algemene reserve metin zich mee.Hierna Voorgesteld wordtde onder meer omde dealgemene in 2020 over reserve 19.261.000. te hevelen€budgetten opnieuw beschikbaar te stellen in 2021. Hierna bedraagt de stand van de algemene reserve € 19.261.000.

Stand algemene reserve (bedragen in €)

Bedrag

Stand voor resultaatbestemming (31-12-2020)

16.871.000

Storting wegens overheveling van diverse exploitatiebudgetten naar 2021

2.829.000

Onttrekking in verband met het opnieuw beschikbaar stellen van diverse exploitatiebudgetten in 2021

- 2.829.000

Storting restant resultaat

2.390.000

Stand na resultaatbestemming

19.261.000

Het dede raad vastgestelde minimumniveau in de algemene reserve bedraagt € 16,5 miljoen. Hetdoor door raad vastgestelde minimumniveau in de algemene reserve bedraagt € 16,5 miljoen.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 7

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

De Coronacrisis (Covid-19)

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 8

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

De Coronacrisis (Covid-19) Het jaar 2020 is door de gevolgen van de coronacrisis een jaar met veel financiële en economische onzekerheden geweest. Eind 2020, midden in de tweede golf, is die onzekerheid zeker nog niet voorbij. Ook het komende jaar en mogelijk de jaren daarna zullen de gevolgen van deze crisis na-ijlen.

De financiële gevolgen en de risico ‘s voor de gemeente door de uitbraak van het coronavirus hingen van verschillende factoren af. Dit gold allereerst voor het verloop van de pandemie zelf. Het was niet bekend hoe lang het virus zich zou manifesteren en in welke mate dat het geval zou zijn. Rond de zomer werden de maatregelen gefaseerd versoepeld en leken de grootste zorgen voorbij. In het najaar manifesteerde zich echter het virus opnieuw en was er in de laatste weken van 2020 wederom een lockdown met grote gevolgen voor de internationale en de nationale economie. Effecten derhalve die weer van invloed waren op de ontwikkeling van de lokale economie en daarmee op de gemeentelijke financiën. Voor wat betreft de gemeentelijke financiën was er naast de onzekerheid over de mogelijke uitgaven in eerste instantie ook veel onduidelijk over de uitkeringen van het Rijk aan de gemeenten en de financiële compensatie van het rijk voor de extra kosten die werden gemaakt. De grote mate van onzekerheid voor wat betreft het verloop van de crisis en de effecten daarvan voor de korte en langere termijn maakte het in 2020 vrijwel onmogelijk om in de Bestuursrapportages met enige mate van zekerheid een uitspraak te doen over de omvang van de financiële impact voor de gemeente Veenendaal.

Visie aanpak maatregelen/activiteiten 2020 Vanaf maart 2020 is de raad periodiek via de raadsinformatie­ brieven op de hoogte gehouden van de actuele stand van zaken en de aanpak van de maatregelen als het gevolg van het Corona-virus. In juli en september 2020 is er met de raad

gesproken over de koers in deze onzekere tijd. Gekozen is voor een aanpak waarin niet werd uitgegaan van het Corona-virus en de landelijke ontwikkelingen (waar wij geen vat op hebben). Wij zijn uitgegaan van onze eigen omstandigheden en ambities. We hebben dit mogelijk gemaakt door te kiezen voor een milde benadering voor wat betreft de mogelijke financiële effecten van de pandemie voor de gemeente en door een aantal kritische indicatoren te benoemen. En daarbij het handelingsperspectief af te laten hangen van deze indicatoren. Met deze aanpak wilden wij voorkomen dat er onnodig noodmaatregelen zouden worden genomen met verstrekkende gevolgen voor de samenleving, zowel in economisch als in sociaal-cultureel opzicht. De milde benaderingswijze veronderstelde dat de uitbraak van het virus binnen redelijke tijd onder controle zou zijn. Hierbij werd aangenomen dat de overgangsperiode na de lockdown, waarin de contactbeperkende maatregelen zijn versoepeld, duurde tot aan de zomer 2020. Tevens werd verondersteld dat vanaf het tweede halfjaar van 2020 een doorzettend economisch herstel zou optreden, dat de woningmarkt niet of nauwelijks gevolgen van de pandemie zou ondervinden en de impact van de pandemie op sociaal-cultureel terrein niet in omvang toenam ten opzichte van de situatie in mei 2020.

Hoewel de pandemie zich veel ongunstiger ontwikkelde dan in eerste instantie werd verondersteld, hebben de Kritische Prestatie Indicatoren geen aanleiding gegeven om in te grijpen en hebben we Koers kunnen houden.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 9

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Gevolgen ambtelijke organisatie 2020 Het jaar 2020 stond voor de ambtelijke organisatie vooral in het teken van corona. Als organisatie zijn wij vanaf 16 maart vanuit huis gaan werken. Dit is door de organisatie en nog meer door onze medewerkers heel snel opgepakt. Van de een op andere dag hebben collega’s zich een nieuwe, digitale, manier van werken aangeleerd. Voor leidinggevenden was het een spoedcursus ‘heb vertrouwen in je team’. Naast de wendbaarheid en flexibiliteit van organisatie en mens hebben we ook gemerkt dat het werken op afstand ook zo zijn beperkingen heeft. We wisten natuurlijk al wel dat wij als mens van gezelschap houden en menselijk contact nodig hebben om goed te functioneren. In deze tijd van thuiswerken is dat nog maar eens heel duidelijk geworden. Daarnaast speelde ook nog de balans werk en privé een rol. Naast de mentale belasting kwamen er hier en daar ook signalen ten aanzien van de fysieke belasting. Als organisatie hebben wij middelen en materialen beschikbaar gesteld die nodig waren om goed thuis te kunnen werken. De vervolgstap is om het structureler in te vullen en te regelen. Dit wordt momenteel door een werkgroep opgepakt en ingebed. In de volgende paragraaf wordt nader op de financiële gevolgen ingegaan.

Financiële gevolgen Algemeen Zoals eerder aangegeven zijn de coronacrisis en de hieraan gekoppelde maatregelen in 2020 in belangrijke mate van invloed geweest op het financiële reilen en zeilen van onze gemeente. In de drie bestuursrapportages hebben we u tussentijds over de (verwachte) financiële gevolgen en risico’s geïnformeerd. In deze jaarrekening vindt u de definitieve financiële effecten van de coronacrisis zoals die zich in 2020 hebben voorgedaan.

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

De financiële gevolgen zijn in grote lijnen onder te verdelen in 3 categorieën, t.w. extra kosten dan wel lagere uitgaven vanwege de maatregelen, gederfde inkomsten en compensatie vanuit het rijk. Daarbij is belangrijk te vermelden dat de VNG met het kabinet heeft afgesproken dat gemeenten reëel gecompenseerd worden voor de extra kosten en inkomstenderving naar aanleiding van de coronacrisis. Deze financiële compensatie vanuit het rijk is dan ook een belangrijke pijler gebleken om de crisis in financiële zin het hoofd te kunnen bieden.

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

ontwikkelingen integraal te beoordelen in hoeverre de compensatie voor de betreffende maatregel nodig is c.q. daarvoor ingezet dient te worden. Dit mede gezien het feit dat er op gemeentelijk gebied ook effecten op kunnen treden, die niet of niet volledig gecompenseerd worden. Uit financieel oogpunt hebben we er dus voor gekozen om de gevolgen van de coronacrisis integraal te beoordelen. De financiële gevolgen zijn gedurende het jaar geïnventariseerd, inzichtelijk gemaakt en gemonitord. Een verwacht tekort zou ten laste van de algemene reserve worden gebracht, een geprognosticeerd overschot zou als ‘stelpost’ in de begroting beschikbaar blijven voor nog niet voorziene ontwikkelingen.

De compensatie vanuit het rijk is voor een deel verstrekt via specifieke regelingen (o.a. TOZO) en voor een ander deel via de algemene uitkering. Voor de specifieke regelingen geldt dat de gemeente de rijksvergoeding moet inzetten voor het door Gedurende de monitoring in 2020 (via de bestuursrapportages) het rijk bepaalde doel (en ook achteraf moet verantwoorden). blijkt dat de financiële gevolgen van de coronacrisis binnen Bij de compensatie via de algemene uitkering heeft de de bestaande begroting en de ontvangen compensatie vanuit Uit financieel oogpunt hebben we er dus voor gekozen om de gevolgen van de coronacrisis integraal te beoordelen. De financiële gevolgen zijn gedurende gemeente de vrijheid om het naar eigen inzicht in te zetten. worden opgevangen. Ook worden het eindbeeld het jaar geïnventariseerd, inzichtelijk gemaakt en gemonitord Een verwacht tekorthet zouRijk ten laste van de algemene reserve gebracht,over een 2020 Daarmee is hetoverschot een algemeen datvoorziene de budgettaire consequenties van de coronacrisis geprognosticeerd zou als dekkingsmiddel. ‘stelpost’ in de begroting beschikbaar blijven laat voor zien nog niet ontwikkelingen. opgevangen zijn met de beschikbare middelen en dat er per De compensatie vanuit de algemene uitkering voor de saldo een positief resultaat resteert van € 1.893.000.

Gedurende de monitoring in 2020 (via de bestuursrapportages) blijkt dat de financiële gevolgen van de coronacrisis binnen de bestaande begroting en de effecten van de corona-maatregelen bestaat uit meerdere ontvangen compensatie vanuit het Rijk worden opgevangen. Ook het eindbeeld over 2020 laat zien dat de budgettaire consequenties van de coronacrisis tegemoetkomingen. We hebbenmiddelen ervoor en gekozen om deze In onderstaand vindt u per programma de financiële opgevangen zijn met de beschikbare dat er per saldo een positief resultaat resteert vanoverzicht € 1.893.000. compensatie als algemeen dekkingsmiddel te gebruiken voor gevolgen van de coronacrisis voor 2020. In overzicht u per programmaEn debij financiële gevolgen van de coronacrisis voor 2020. deonderstaand bekostiging van devindt corona-effecten. alle afzonderlijke Programma (bedragen in €) 1. Fysieke Leefomgeving 2. Economie, Werk en Ontwikkeling 3. Sociale Leefomgeving 4. Burger en Bestuur 5. Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 6. Bedrijfsvoering Eindtotaal

Werkelijke inkomsten compensatie 2020 -

Werkelijk gederfde inkomsten 2020 - 453.000 -

Werkelijke uitgaven 2020

Saldo 2020

84.000 - 211.000

- 537.000 211.000

6.460.000 2.311.000

- 80.000 - 38.000 -149.000

6.047.000 303.000 2.000

333.000 - 341.000 2.160.000

216.000

-

149.000

67.000

8.987.000

-720.000

6.374.000

1.893.000

Toelichting overzicht De belangrijkste financiële gevolgen (vanaf € 50.000) worden hieronder inzichtelijk gemaakt. Voor het totaaloverzicht en een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar bijlage 10 van deze jaarstukken en de toelichtingen op de afwijkingen bij de diverse programma’s.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 10

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Toelichting overzicht De belangrijkste financiële gevolgen worden hieronder inzichtelijk gemaakt. Voor het totaaloverzicht en een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar bijlage 10 van deze jaarstukken en de toelichtingen op de afwijkingen bij de diverse programma’s. 1. Inkomsten vanuit compensatie 2020: − rijksvergoeding TOZO (€ 5.902.000 voordelig); − aanvullende rijksvergoeding bijstand (€ 558.000 voordelig); − compensatie Corona via algemene uitkering (€ 2.311.000 voordelig), een specificatie hiervan vindt u verderop in dit hoofdstuk; − vergoeding TOZO buurgemeenten (€ 216.000 voordelig);

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

− hogere uitgaven sociale werkvoorziening (€ 519.000 nadelig); − hogere uitgaven cultuur (€ 171.000 nadelig); − lagere uitgaven implementatiebudget quasi inbesteden welzijn (€ 63.000 voordelig); − lagere uitgaven arbeidsparticipatie (€ 217.000 voordelig); − lagere uitgaven CJG (€ 100.000 voordelig); − hogere uitgaven toezicht en handhaving (€ 176.000 nadelig); − hogere uitgaven verkiezingen (€ 111.000 nadelig); − hogere detacheringsvergoeding TOZO (€ 216.000 voordelig); − hogere uitgaven bedrijfsvoeringskosten (€ 129.000 nadelig); − overige afwijkingen < € 50.000 (€ 353.000 nadelig).

2. Gederfde inkomsten 2020: − lagere inkomsten parkeergelden (€ 453.000 nadelig); − lagere eigen bijdrage Wmo (€ 80.000 nadelig); − lagere inkomsten huwelijken en APV (€ 38.000 nadelig); − lagere inkomsten dividend (€ 71.000 nadelig); − lagere inkomsten toeristenbelasting (€ 45.000 nadelig); − lagere inkomsten precariobelasting (€ 33.000 nadelig); 3. Uitgaven 2020: − hogere uitgaven verkeer en vervoer (€ 50.000 nadelig); − lagere uitgaven evenementen (€ 171.000 voordelig); − lagere uitgaven transformatiebudget jeugdhulp (€ 138.000 voordelig); − hogere uitgaven TOZO (€ 5.277.000 nadelig); − hogere uitgaven bijstand (€ 558.000 nadelig); − lagere uitgaven leerlingenvervoer (€ 120.000 voordelig); − hogere uitgaven jeugdzorg (€ 127.000 nadelig); − lagere uitgaven opgavebudget sociaal domein (€ 204.000 voordelig); − hogere uitgaven Wmo (€ 55.000 nadelig); − hogere uitgaven peuterwerk en kinderopvang (€ 51.000 nadelig);

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 11

Inleiding

De coronacrisis (COVID-19)

Samenvatting

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

Nadere specificatie compensatie via de algemene uitkering Zoals u uit bovenstaande toelichting kunt opmaken, hebben we in 2020 vanuit het rijk via de algemene uitkering afgerond Zoals uit bovenstaande bovenstaande toelichting kunt opmaken, opmaken, hebben we in in 2020 2020van vanuit het rijk via via de de algemene algemene uitkering afgerond afgerond € 2,3 2,3 miljoen ontvangen als € 2,3 uumiljoen ontvangen als compensatie voor de gevolgen dehet coronacrisis. In onderstaand overzicht treft u een specificatie Zoals uit toelichting kunt hebben we vanuit rijk uitkering € miljoen ontvangen als compensatie voor van In overzicht compensatie voor de de gevolgen gevolgen van de de coronacrisis. coronacrisis. In onderstaand onderstaand overzicht treft treft u u een een specificatie specificatie aan aan van van de de ontvangen ontvangen compensatie compensatie via via de de algemene algemene aan van de ontvangen compensatie via de algemene uitkering. uitkering. uitkering.

Onderwerp Onderwerp (bedragen (bedragen in in €) €) Inhaalzorg en en meerkosten meerkosten Jeugdzorg Jeugdzorg Inhaalzorg Inhaalzorg en en meerkosten meerkosten WMO WMO Inhaalzorg Continuïteit Continuïteit van van zorg zorg (COVID-19) (COVID-19) Wegvallen eigen eigen bijdrage bijdrage ouders: ouders: Wegvallen peuteraanbod, peuteraanbod, SMI SMI en en VVE VVE Noodopvang kinderen kinderen Noodopvang Minder inkomsten inkomsten toeristenbelasting toeristenbelasting Minder Minder Minder inkomsten inkomsten parkeergelden parkeergelden

SW bedrijven bedrijven SW Lokale Lokale culturele culturele voorzieningen voorzieningen Precariobelasting en en marktmarkt- en en Precariobelasting evenementenleges evenementenleges

Toegekende Toegekende compensatie 1 1ee trance trance compensatie 157.000 157.000 45.000 45.000

Toegekende Toegekende compensatie 2 2ee trance trance compensatie 2020 2020

Toegekende Toegekende compensatie 3 3ee trance trance compensatie

78.000 78.000

30.000 30.000 10.000 10.000 27.000 27.000 271.000 271.000

334.000 334.000 230.000 230.000

Eigen Eigen bijdrage bijdrage WMO WMO Compensatie quarantainekosten quarantainekosten 2020 2020 Compensatie Aanvullende Aanvullende pakket pakket re-integratiekosten re-integratiekosten 2020 2020 Gemeentelijk schuldenbeleid schuldenbeleid 2020 2020 Gemeentelijk

185.000 185.000 235.000 235.000

519.000 519.000 465.000 465.000

43.000 43.000 65.000 65.000 166.000 166.000 32.000 32.000 111.000 111.000

27.000 27.000

Bijzondere bijstand bijstand 2020 2020 Bijzondere

15.000 15.000 88.000 88.000 56.000 56.000

27.000 27.000 15.000 15.000 88.000 88.000 56.000 56.000

256.000 256.000

2.311.000 2.311.000

19.000 19.000

1.104.000 1.104.000

951.000 951.000

In In de de decembercirculaire decembercirculaire 2020 2020 is is aangegeven aangegeven dat dat er er nog nog aanvullende aanvullende compensatie compensatie (over (over 2020) 2020) vanuit vanuit het het Rijk Rijk verstrekt verstrekt zal zal worden worden voor: voor: Concept jaarstukken jaarstukken 2020 2020 Concept

157.000 157.000 45.000 45.000 78.000 78.000

30.000 30.000 97.000 97.000 27.000 27.000 271.000 271.000

87.000 87.000

43.000 43.000 65.000 65.000 166.000 166.000 32.000 32.000 111.000 111.000

Buurt- en en dorpshuizen dorpshuizen BuurtToezicht en en handhaving handhaving Toezicht Vrijwilligersorganisaties Vrijwilligersorganisaties jeugd jeugd Extra kosten kosten verkiezingen verkiezingen Extra

Totaal compensatie compensatie algemene algemene uitkering uitkering Totaal

Totaal Totaal toegekende toegekende compensatie compensatie 2020 2020

28 28

19.000 19.000

Zoals eerder aangegeven, hebben we ervoor gekozen om deze compensatie als algemeen dekkingsmiddel te gebruiken voor de bekostiging van de corona-effecten. En bij alle afzonderlijke onderwerpen integraal te beoordelen in hoeverre de compensatie voor de betreffende maatregel ingezet dient te worden. Dit mede gezien het feit dat er op gemeentelijk gebied ook effecten optreden, die niet of niet volledig gecompenseerd worden. Bij de bestuursrapportages heeft deze integrale afweging plaatsgevonden. Eerder in dit hoofdstuk zijn de financiële gevolgen op programmaniveau inzichtelijk gemaakt. Voor het gedetailleerde overzicht van de financiële effecten van de Coronacrisis (waaronder de inzet van de compensatiemiddelen) wordt verwezen naar bijlage 10 van deze jaarstukken. In de decembercirculaire 2020 is aangegeven dat er nog aanvullende compensatie (over 2020) vanuit het Rijk verstrekt zal worden voor: 1. de inkomstenderving (o.a. parkeergelden en toeristenbelasting) over het 2e halfjaar; 2. de extra uitgaven/gederfde inkomsten m.b.t. de afvalinzameling; 3. de verlenging van de steun aan sportverenigingen (periode 1/10-31/12); 4. de inkomstenderving van zwembaden en ijsbanen. Ten tijde van het opstellen van deze jaarstukken is nog niet bekend om welke bedragen het voor de gemeente Veenendaal gaat.

De aanvullende compensatie zal daarom, zodra deze beschikbaar is, in 2021 in de diverse P&C-documenten verwerkt worden.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 12

Inleiding

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

Doorbetaling (zorg)leveranciers

Risico’s

De VNG en het Rijk hebben in 2020, kort na het uitbreken van de coronacrisis, afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan zorgorganisaties en professionals. Deze afspraken zijn voornamelijk gericht op het zo goed mogelijk organiseren van de continuïteit van zorg voor cliënten.

In de risicoparagraaf A (weerstandvermogen en risicobeheersing) zijn de mogelijke toekomstige risico’s in verband met de coronacrisis opgenomen. De inschatting is dat het gaat om een bedrag van € 1,7 miljoen en we gaan er in de risicoparagraaf van uit dat de risico’s een incidenteel karakter hebben.

In dat kader zijn in 2020 bij 3 beleidsterreinen betalingen verricht aan (zorg)leveranciers terwijl de prestatie op dat moment door de coronamaatregelen niet geleverd kon worden. Het gaat specifiek in 2020 om de volgende beleidsterreinen en bedragen: 1. Leerlingenvervoer € 176.000 2. Jeugd € 387.000 3. Wmo € 292.000 Totaal € 855.000

Lange termijn effecten

Bovengenoemde (door)betalingen zijn bekostigd vanuit de reguliere budgetten en veroorzaken daarmee geen budgettair effect in deze jaarrekening. Om die reden zijn ze niet in het financiële overzicht opgenomen.

Schrappen opschalingskorting Het kabinet heeft in 2020 besloten om de oploop van de opschalingskorting in de algemene uitkering incidenteel voor 2020 en 2021 te schrappen. Dit om gedeeltelijk tegemoet te komen aan de toegenomen financiële druk bij gemeenten door onder meer de coronacisis. Het schrappen van deze korting levert een voordelig effect op van € 256.000 in 2020 en € 585.000 in 2021 (bron: septembercirculaire 2020). Deze bedragen zijn als algemene mutatie in de 3e bestuursrapportage 2020 en als algemeen dekkingsmiddel voor het sluitend maken van de Programmabegroting in 2021 opgenomen en daarmee niet in het gepresenteerde overzicht verwerkt.

Naar verwachting zullen de gevolgen van de Corinacrisis ook op de langere termijn doorwerken. Daarbij denken we onder andere aan de mogelijke economische effecten (faillissementen, stijging van de werkeloosheid) en sociale effecten die direct en indirect hun weerslag hebben op het gemeentelijke reilen en zeilen. Op dit moment is nog niet in te schatten wat de exacte effecten op de langere termijn zullen zijn. Wij houden dit nauwlettend in de gaten en informeren u in financiële zin via de diverse P&C-documenten over de verwachte ontwikkelingen.

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

Vervolgens resteert er nog een voordelig saldo van € 118.000. Dit saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat in de 3e bestuursrapportage 2020 een bedrag van € 311.000 is gereserveerd voor de gevolgen van de effecten van de Coronacrisis. Op basis van het eindoverzicht en de aangedragen voorstellen voor overheveling van budget van 2020 naar 2021, resteert van deze oorspronkelijke reservering nog € 118.000. Het is belangrijk rekening te houden met het feit dat we in 2021 nog steeds te maken hebben met de gevolgen van de coronacrisis en dat op dit moment onduidelijk is in hoeverre de financiële gevolgen in 2021 en volgende jaren binnen de bestaande middelen c.q. de te ontvangen compensatie kunnen worden opgevangen. Daarom wordt voorgesteld om het resterende voordeel, ad € 118.000, via de resultaatbestemming bij deze jaarstukken over te hevelen voor het opvangen van deze gevolgen in 2021 en volgende jaren.

Conclusie In deze jaarstukken zijn de financiële gevolgen van de coronacrisis voor zover bekend verwerkt. Uit het totaaloverzicht valt op te maken dat er eind 2020 een saldo resteert van € 1.893.000. Dit positieve resultaat wordt mede veroorzaakt doordat een aantal voorgenomen activiteiten in 2020 door de corona-maatregelen niet volledig uitgevoerd konden worden. Voor een aantal van deze activiteiten, voor een bedrag van € 1.775.000, worden concrete voorstellen aan u voorgelegd om ze in 2021 alsnog uit te voeren en het nog beschikbare budget van 2020 hiervoor over te hevelen naar 2021.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 13

Inleiding Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Jaarverslag

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 14

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Programma 1. Fysieke leefomgeving Visie De gemeente werkt aan de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn en stelt hiervoor in 2021 een 2e programmaplan ENV (periode 20222025) op en neemt de benodigde stappen voor aardgasvrije wijken met een Transitievisie Warmte. Wij geven daarnaast uitwerking aan de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn door in Regio Foodvalley samen te werken aan een Regionale Energie Strategie (RES).

Veenendaal denkt en handelt daarom in alle besluiten in kringlopen. Afval bestaat deels uit opnieuw te gebruiken grondstoffen. Veenendaal inspireert inwoners, bedrijven en organisaties in duurzaam denken en doen door zelf het goede voorbeeld te geven.

Zoals in de Omgevingsvisie benoemd is, wil de gemeente in 2040 de transitie naar een duurzame gemeente hebben afgerond. Voor verplaatsingen in de stad kiezen inwoners vooral voor lopen en fietsen. In 2040 moet Veenendaal groener zijn dan nu en is onze buitenruimte klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. We zetten ons actief in voor een circulaire economie.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 15

neemt de benodigde stappen voor aardgasvrije wijken met een Transitievisie Warmte. Wij geven daarnaast uitwerking aan de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn door in Regio Foodvalley samen te werken aan een Regionale Energie Strategie (RES). Zoals in de Omgevingsvisie benoemd is, wil de gemeente in De 2040 de transitie naar een duurzame gemeente hebben afgerond. Voor verplaatsingen in de coronacrisis Inleiding Samenvatting Jaarverslag 2020 Jaarrekening Burgerjaarverslag 2020 stad kiezen inwoners vooral voor lopen en fietsen. In 2040 moet(COVID-19) Veenendaal groener zijn dan nu en is onze buitenruimte klimaatbestendig en water-robuust ingericht. We zetten ons actief in voor een circulaire economie. Veenendaal denkt en handelt daarom in alle besluiten in kringlopen. Programma 1: Programma 2: Economie, Werk Programma 3: Programma 4: Programma 5: Algemene Afval bestaat deels uit opnieuw te gebruikenengrondstoffen. Veenendaal inspireert inwoners, bedrijven en organisaties in duurzaam denken en doen door zelf Fysieke leefomgeving Ontwikkeling Sociale leefomgeving Burger en Bestuur Dekkingsmiddelen en Onvoorzien het goede voorbeeld te geven.

Moties Moties Motie

Behandeling

Motie M9 ontstening terreinen gemeente Veenendaal, waarin het college wordt verzocht om: 1. Het goede voorbeeld te geven en de mogelijkheden voor ontstening van haar terreinen te onderzoeken daar waar ontstening mogelijk is én bijdraagt aan klimaatadaptatie; de uitvoering voortvarend ter hand te nemen bij de uitvoering van ontstening en waar mogelijk aansluiten bij reeds geplande onderhoudswerkzaamheden. 2. Een plan van aanpak voor bovenstaand (het vierde kwartaal van 2020) ter kennisgeving aan de raad te doen toekomen. Motie M10: In kaart brengen van verstening in Veenendaal, waarin het college wordt verzocht: 1. Een onderzoek te doen naar de mate waarin het oppervlak van Veenendaal door verharding en dakoppervlakken wordt bedekt. Daarbij te betrekken of deze oppervlakken afwateren op het riool. 2. Dit te verwerken in een kaart waarop dit op straatniveau is aangegeven. Dit onderzoek en de kaart aan te bieden aan de raad in het derde kwartaal van 2020 (raad Motie M23: 09.07.19). Bevordering buitensport in de wijk, waarin het college wordt verzocht

In RIB 2020.125 (oktober 2020) bent u geïnformeerd over ons plan van aanpak ontstenen.

Motie Bevordering buitensport in de wijk, waarin het college om wordt verzocht om: InM23: samenwerking met Sportservice mogelijkheden te creëren bewegen en om: In samenwerking met Sportservice mogelijkheden te creëren om bewegen sporten in de buitenlucht verder te bevorderen, en voor de uitvoering financiële en sporten de buitenlucht verder te bevorderen, voor de uitvoering financiële dekking in te zoeken binnen bestaande budgettenen voor sport en/of openbare ruime. Concept jaarstukken 2020 dekking binnen bestaande budgetten sport en/ofvan openbare ruime. De raad te in zoeken het 2e kwartaal 2020 informeren overvoor de uitvoering deze motie. De raad in Inventarisatie het 2e kwartaal 2020 informeren over de uitvoering van motie. Motie M5: Kunstobjecten openbare ruimte, waarin hetdeze college wordt Motie M5:om: Inventarisatie Kunstobjecten openbare ruimte, waarin het college wordt verzocht verzocht 1. Eenom: actuele inventarisatie te maken van de staat van onderhoud van 1.

Een actuele inventarisatie te maken staat van vande kunstobjecten in de openbare ruimte,van metdedaarbij een onderhoud prognose van kunstobjecten in de openbare ruimte, met daarbij een prognose van de dit technische restlevensduur, de kosten voor het onderhoud en in hoeverre technische restlevensduur, de kosten voor het onderhoud en in hoeverre dit gedekt kan worden vanuit de bestaande middelen of dat er eventueel gedekt kan budgetten worden vanuit dezijn bestaande middelen of dat er eventueel additionele nodig en een onderhoudsplan instelt. additionele budgetten nodig zijn en een2019 onderhoudsplan 2. De raad hierover uiterlijk in december te informereninstelt. (raad 2. De raad hierover uiterlijk in december 2019 te informeren (raadwat er al 09.07.19).Voorstel: 2020.12 De raad informeren over datgene 09.07.19).Voorstel: raad informeren over datgene gebeurt ten aanzien2020.12 van het De ontstenen van de openbare ruimtewat er al gebeurt ten aanzien van het ontstenen van de openbare ruimte (M9)(toezegging raad 09.07.19) Voorstel: 2020.09 (M9)(toezegging raad 09.07.19) Voorstel: 2020.09 De raad informeren over datgene wat er al gebeurt ten aanzien van het ontstenen De raad informeren over(M9) datgene wat er alraad gebeurt ten aanzien van het ontstenen van de openbare ruimte (toezegging 09.07.19) van de openbare ruimte (M9) (toezegging raad 09.07.19)

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

In RIB 2020.81 (juni 2020) bent u geïnformeerd over de verstening van Veenendaal.

In RIB 2020.110 (september 2020) bent u geïnformeerd over de mogelijkheden om de buitensport in (september de wijk te bevorderen. wordt begin 2021 memo voorgelegd In RIB 2020.110 2020) bent Er u geïnformeerd over een de mogelijkheden om aan het collegeinmet ontwikkelrichting betrekking totmemo deze motie. de buitensport de daarin wijk te de bevorderen. Er wordtmet begin 2021 een voorgelegd Vervolgens wordt uitvoering gegeven aan de motie. aan het college met daarin de ontwikkelrichting met betrekking tot deze motie. Vervolgens wordt uitvoering 32 gegeven aan de motie. In RIB 2020.136 (november 2020) bent u geïnformeerd over de inventarisatie van In RIB 2020.136 (november 2020) bent u geïnformeerd over de inventarisatie van de kunstobjecten. de kunstobjecten.

In RIB 2020.28 (november 2020) bent u geïnformeerd over wat reeds wordt In RIB 2020.28 (november 2020) u geïnformeerd uitgevoerd rondom ontstenen vanbent de openbare ruimte.over wat reeds wordt uitgevoerd rondom ontstenen van de openbare ruimte.

Thema’s Thema’s De visie van het Programma Fysieke Leefomgeving komt tot uiting in drie thema’s: DeI.visie Ruimtelijke van het Programma Fysieke Leefomgeving komt tot uiting in drie thema’s: ontwikkeling I. Ruimtelijkeruimte ontwikkeling II. Openbare II. Openbare ruimte III. Wijkgericht werken III. Wijkgericht werken

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 16

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Thema’s De visie van het Programma Fysieke Leefomgeving komt tot uiting in drie thema’s: I. Ruimtelijke ontwikkeling II. Openbare ruimte III. Wijkgericht werken Ruimtelijke ontwikkeling Bij het opstellen van het ruimtelijk beleid is consequent de balans gezocht tussen het faciliteren van nieuwe ontwikkelingen en het beschermen van de algemene belangen. In het afgelopen jaar zijn diverse ruimtelijke procedures voor inbreidingslocaties gestart dan wel afgerond. Voorbeelden hiervan zijn de herontwikkeling van Julianastraat en Boompjesgoed 217. In december 2020 is de Omgevingsvisie vastgesteld. Nieuwe ruimtelijke initiatieven moeten bijdragen aan de uitgangspunten van de Omgevingsvisie. Gevolgen uitspraak RvS inzake Programma Aanpak Stikstof (PAS) In mei 2019 heeft de Raad van State een uitspraak gedaan waarbij de systematiek van de PAS is afgekeurd. In het najaar van 2019 en het begin van 2020 is geïnventariseerd welke gevolgen dit heeft voor bouwprojecten in Veenendaal. Dit heeft geresulteerd in een aantal acties. Voor kleinere initiatieven is er een algemene voortoets stikstof ontwikkeld op grond waarvan zonder aanvullende onderzoeken toch een Omgevingsvergunning kan worden verleend. Voor grotere projecten, of projecten dichterbij Natura2000-gebieden is maatwerk toegepast.

Ontwikkelaars hebben voor grotere projecten met berekeningen aangetoond dat er geen negatieve effecten waren door stikstofemissies als gevolg van de bouw van woningen. In veel gevallen ontstaan knelpunten bij de aanlegfase (bouw). Door inzet van nieuw, schoner materieel (en soms de inzet van elektrisch materieel) hebben veel projecten doorgang kunnen vinden. In Groenpoort is ingezet op saldering van de stikstofdepositie door het eerdere agrarische gebruik

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

te verrekenen met de depositie voor toekomstige situatie. Door de snelheidsverlaging op de snelwegen die landelijk is doorgevoerd is er in het voorjaar van 2020 ruimte ontstaan voor grotere projecten om doorgang te vinden. Voor het laatste deel van Veenderij heeft dit uitkomst geboden. Inmiddels zijn de benodigde natuurvergunningen voor Groenpoort en Veenderij onherroepelijk. De gemeente blijft de komende tijd actief betrokken bij de ontwikkelingen rondom stikstof, onder andere door het aantrekken van een medewerker die zich met dit thema bezig gaat houden. Het ontwikkelen van een gebiedsaanpak rondom het Natura2000-gebied ‘het Binnenveld’ heeft daarbij grote prioriteit. Anders dan bij veel andere natuurgebieden levert in Veenendaal mobiliteit en de gebouwde omgeving een aanzienlijke bijdrage aan de stikstofbelasting. Enerzijds biedt dit kansen voor duurzame oplossingen om én de stikstofuitstoot te reduceren én een bijdrage te leveren aan de ambities voor een energieneutraal Veenendaal, anderzijds vraagt dit extra aandacht om noodzakelijke wijzigingen op het gebied van mobiliteit en bedrijvigheid juridisch mogelijk te laten blijven. Openbare ruimte Er is in 2020 gewerkt om de kwaliteit van de buitenruimte in Veenendaal op peil te houden. Werkzaamheden zijn waar mogelijk uitgevoerd in samenwerking met de bewoners (scholen, instellingen voor dagbesteding).

Vanwege de situatie rondom corona heeft het echter veel moeite gekost de beheerkwaliteit op alle vlakken op orde te houden; met name rondom zwerfafval en straatmeubilair is de kwaliteit niet in alle gevallen gerealiseerd. Ook zijn verschillende reconstructies van de openbare ruimte uitgevoerd. Bij deze reconstructies is zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van digitale manieren (www. meedoeninveenendaal.nl) om bewoners mee te laten

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

praten over de herinrichting. Bij reconstructies is aandacht geweest voor het realiseren van groen/biodiversiteit en het afkoppelen van regenwater. Voor een overzicht van de uitgevoerde reconstructies wordt verwezen naar de paragraaf kapitaalgoederen. In de projecten zijn de minimale eisen ten aanzien van circulariteit en CO2 besparing uitgevraagd en wordt opdrachtnemers gevraagd wat er nog meer mogelijk is. Dit heeft in een aantal gevallen (zie ook de doelenboom) tot mooie resultaten geleid. Bereikbaarheid Samen met de provincie Utrecht wordt gewerkt aan de realisatie van de snelfietsroute Veenendaal-Utrecht. Het is de verwachting dat in 2021 de eerste participatie met de inwoners gaat plaatsvinden. Eveneens is, samen met de gemeente Ede, gewerkt aan de laatste schakel van de snelfietsroute tussen Ede en Veenendaal. Realisatie van deze laatste schakel is voorzien (Buurtlaan Oost – Pakhuisviaduct) in 2021. Teneinde de doorstroming op de Rondweg-west te verbeteren is onderzoek gedaan naar een optimalisatie van de verkeerslichten op de Rondweg. Dit onderzoek heeft geleid tot een aantal verbetervoorstellen. Wij willen deze verbeteringen, bij voorkeur in samenloop met andere reguliere werkzaamheden, zo mogelijk de komende jaren uitvoeren. Openbaar vervoer Het afgelopen jaar is er gewerkt aan een verkeersvisie voor station Veenendaal-De Klomp en omgeving.