3. Eerste bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
1E BESTUURSRAPPORTAGE 2025
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE .............................................................................................................. 2 INLEIDING ............................................................................................................................ 3 PROGRAMMA 1: FYSIEKE LEEFOMGEVING .................................................................... 9 Thema I: De groei en ontwikkeling van de stad .................................................................. 9 Thema II: De duurzame stad............................................................................................ 10 Thema III: Het beheer van de stad ................................................................................... 13 PROGRAMMA 2: ECONOMIE, WERK EN ONTWIKKELING ............................................ 17 Thema I: Economische ontwikkeling en werkgelegenheid ............................................... 17 Thema II: Recreatie en toerisme ...................................................................................... 18 PROGRAMMA 3: SOCIALE LEEFOMGEVING .................................................................. 20 Thema I: Inkomen ............................................................................................................
20 Thema II: Sociaal domein - Participatie en re-integratie ................................................... 21 Thema III: Sociaal domein - WMO ................................................................................... 22 Thema IV: Sociaal domein - Jeugd .................................................................................. 24 Thema V: Onderwijs en ontwikkeling ............................................................................... 25 Thema VI: Sport............................................................................................................... 25 Thema VII: Cultuur ........................................................................................................... 25 Thema VIII: Welzijn .......................................................................................................... 27 PROGRAMMA 4: BURGER EN BESTUUR ........................................................................ 33 Thema I: Dienstverlening (extern) .................................................................................... 33 Thema II: Burger en samenwerking ................................................................................. 33 Thema III: Veiligheid samenleving ...................................................................................
34 PROGRAMMA 5: ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN ...................... 37 PROGRAMMA 6: BEDRIJFSVOERING ............................................................................. 40 Thema V: Bedrijfsvoering algemeen ................................................................................ 40 VOORTGANG RISICO'S .................................................................................................... 45 BIJLAGEN .......................................................................................................................... 47
2
Inleiding Algemeen Voor u ligt de 1e bestuursrapportage van 2025 die is opgezet als een afwijkingenrapportage met peildatum 1 mei 2025. In het najaar van 2024 is de Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 opgesteld die u in november 2024 heeft vastgesteld. Via deze bestuursrapportage rapporteert het college over de voortgang van de uitvoering van doelstellingen uit de Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 en licht het college de afwijkingen nader toe. In de programma’s zijn de doelstellingen, inspanningen en acties van de gemeente opgenomen en middels een stoplichtmodel rapporteert het college over beleid. De drie kleuren voor de realisatie van beleid op inhoud en planning betekenen het volgende: •
Groen:
•
Oranje: realisatie doel conform prognose begroting is onzeker en/of bijsturing beleid is gewenst;
•
Rood:
doel is gerealiseerd of verloopt conform prognose begroting;
realisatie doel verloopt niet conform prognose begroting.
De 'groene' doelen worden niet meer opgenomen in de bestuursrapportages. De doelstellingen staan er wel, maar niet voorzien van 'groen' en toelichting. Alleen de oranje en rode doelen zijn wel zichtbaar en worden toegelicht. De bestuursrapportage geeft per programma ook inzicht in de (verwachte) financiële meeen tegenvallers. Deze financiële afwijkingen zijn per programma in een tabel opgenomen. In de rapportage hebben wij in principe alleen de financiële afwijkingen van € 25.000 en hoger opgenomen. Voor de toelichtingen op de afwijkingen verwijzen we u graag naar de toelichtingen zoals die zijn opgenomen bij de diverse programma’s. Daarnaast worden u in deze bestuursrapportage de afwijkingen van de risico’s voorgelegd. Om de leesbaarheid van de rapportage te vergroten kunt u de lijst van afkortingen raadplegen. De meest voorkomende afkortingen binnen de Planning & Control documenten zijn hier opgenomen. Vanuit de provincie is een opdracht gekomen om de voortgang van de heroverwegingsvoorstellen vanuit de kadernota 2025 – 2028 te monitoren in de 1e bestuursrapportage 2025. De organisatie is gevraagd om de voortgang heroverwegingsvoorstellen van de kadernota 2025 - 2028 aan te geven. De voortgang is als bijlage toegevoegd.
3
Investeringskredieten De Raad wordt voorgesteld om de volgende investeringsbedragen beschikbaar te stellen: Brandweerkazerne (€ 320.000) Een aanvullend investeringsbudget voor Nieuwbouw Brandweer beschikbaar te stellen van € 320.000 ter dekking van indexatie en netcongestie. Het verwachte tekort is € 320.000, wat vooral veroorzaakt wordt door enorme prijsstijging (€ 1.815.000 tegenover € 671.500 begroot) en opwekkingscentrale WKO i.v.m. netcongestie (€ 440.803 tegenover € 0 begroot). Totale post onvoorzien was € 726.000. Doordat we op andere posten nog wat restantbudget hebben, is het uiteindelijke verwachte tekort € 320.000. De extra kapitaallasten voor de brandweerkazerne worden geraamd als volgt: 2026 € 19.200, 2027 € 18.920, 2028 € 18.640 en 2029 € 18.360. Aankoop Achterstraatje 5 (€ 603.000) Het college heeft op 12 november 2024 besloten om het pand Achterstraatje 5 aan te kopen. Vanwege de oorlog in Oekraïne heeft Nederland, net als andere landen, te maken met een vluchtelingencrisis. Ook in Veenendaal vangen we op diverse locaties Oekraïense vluchtelingen op. Dit doen we sinds het begin van de oorlog. De vluchtelingen hebben in de eerste plaats een woning nodig. Vanwege de aanhoudende toestroom van Oekraïners, is er nog steeds veel huisvesting nodig. De gemeente heeft vanuit het Rijk een taakstelling gekregen om 310 ontheemden op te vangen.
Op dit moment zijn er ongeveer 290 plekken beschikbaar, inclusief particuliere opvang en pand aan het Achterstraatje. Het is daarom van belang om naast het vinden van nieuwe locaties, de huidige locaties efficiënt in te delen ter voorkoming van snijverlies. Het gebouw aan het Achterstraatje 5 is geschikt voor de opvang van vluchtelingen. We hebben in het gebouw een aantal aanpassingen gemaakt, waarbij er voor ongeveer 25 tot 30 Oekraïense vluchtelingen woonruimte is. De investeringskosten hiervoor zijn € 603.000. De kapitaallasten en investeringskosten worden gedekt uit de reserve ontheemden.
Saldo 1e bestuursrapportage 2025 Deze 1e bestuursrapportage 2025 (na verwerking van de mutaties in de bestemmingsreserves) resulteert in een negatief saldo van € 723.000 voor 2025. Voorgesteld wordt dit resultaat te onttrekken uit de algemene reserve. Het raadsvoorstel bij de bestuursrapportage bevat een begrotingswijziging waarin we de financiële over- en onderschrijdingen aan u voorleggen.
4
Samenvatting beleidsmatige verantwoording 1e bestuursrapportage 2025
Financieel vertrekpunt Het financieel vertrekpunt voor deze rapportage is de Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028. Vervolgens zijn de meerjarige gevolgen van deze Programmabegroting en de structurele effecten vanuit de 3e bestuursrapportage 2024 meegenomen bij de bepaling van het vertrekpunt. De effecten van de septembercirculaire en decembercirculaire 2024 zijn voor het jaar 2025 in deze rapportage verwerkt. bedragen x € 1.000
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Saldi Programmabegroting 2025-2028
63
-2.615
38
20
Verrekening saldo Programmabegroting 2025-2028 met de algemene reserve
-63
-
-
-
Saldi septembercirculaire 2024*
-
15
5
23
Saldi 3e bestuursrapportage 2024
-
28
28
28
Saldo voor 1e bestuursrapportage 2025
0
-2.572
71
71
*de effecten over 2024 zijn een onderdeel van de 1e bestuursrapportage 2025
Financiële effecten 1e bestuursrapportage 2025 In onderstaand overzicht vindt u de totaalbedragen voor de jaren 2025 tot en met 2028 van de financiële effecten c.q. ontwikkelingen zoals ze in deze rapportage zijn opgenomen.
In de bestuursrapportage hebben we een splitsing aangebracht tussen: •
financiële ontwikkelingen (afwijkingen) die effect hebben op het begrotingssaldo; deze ontwikkelingen zijn opgenomen en toegelicht bij de diverse programma’s;
•
budgettair neutrale afwijkingen; deze ontwikkelingen (die geen effect hebben op het begrotingssaldo, maar wel programma overschrijdend kunnen zijn) zijn opgenomen in bijlage 1;
•
In het gepresenteerde financieel overzicht hieronder zijn structurele gevolgen van ontwikkelingen die zich in 2025 voordoen opgenomen. Het gaat concreet om ontwikkelingen die zich binnen het bestaande beleid voordoen. De structurele gevolgen worden opgenomen in de Kadernota 2026-2029. In bijlage 2 vindt u een overzicht van deze structurele mutaties.
5
Financiële effecten voor 2025 Op basis van deze rapportage laat het begrotingsjaar 2025 een verwacht negatief saldo zien van € 723.000. De grootste afwijkingen die van invloed zijn op dit resultaat betreffen o.a. jeugdhulp (€ 1.337.000 nadeel) en OZB (niet) woningen samen ( nadeel € 400.000) en algemene uitkering effecten voorjaarmoment ( voordeel € 940.000). Voorgesteld wordt om het nadeel van € 723.000 te onttrekken aan de algemene reserve. Financiële effecten voor 2026-2028 In de rapportage worden meerdere financiële ontwikkelingen gemeld die van invloed zijn op het meerjarenperspectief 2025-2028. U vindt deze ontwikkelingen terug bij de diverse programma’s. Per saldo is sprake van de volgende afwijkingen: € 1.137.000 nadelig in 2026, € 1.359.000 nadelig in 2027 en € 1.118.000 nadelig in 2028. Het financieel perspectief na deze bestuursrapportage laat een negatief saldo zien van € 3.709.000 in 2026, een negatief saldo van € 1.288.000 in 2027 en een negatief saldo van € 1.047.000 in 2028. Bedragen x €1.000 Financieel overzicht (bedragen x € 1.000)
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Lasten
2.717
746
665
640
Baten
1.628
-522
-825
-608
A. Saldo van baten en lasten 1e bestuursrapportage 2025
-1.089
-1.269
-1.491
-1.249
Onttrekkingen
366
132
131
131
B. Mutaties reserves 1e bestuursrapportage 2025
366
132
131
131
Totaal 1e bestuursrapportage 2025 (A+B)
-723
-1.137
-1.359
-1.118
Financieel perspectief na verwerking 1e bestuursrapportage 2025 bedragen x € 1.000
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
0
-2.572
71
71
Totaal 1e bestuursrapportage 2025
-723
-1.137
-1.359
-1.118
Financieel perspectief na 1e bestuursrapportage 2025
-723
-3.709
-1.288
-1.047
Saldo voor 1e bestuursrapportage 2025
Samenvatting financiële afwijkingen 1e bestuursrapportage 2025 Hieronder vindt u de financiële afwijkingen per programma. Bedragen x €1.000
6
Raming 2028
Programma
Raming 2025 Lasten
Baten
Onttrekkingen
Stortingen
Saldo
1 Fysieke Leefomgeving 0.10A - Mutaties reserves Fysieke Leefomgeving
0
0
366
0
366
0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden
76
0
0
0
-76
5.7A - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
96
0
0
0
-96
7.4A - Milieubeheer
72
0
0
0
-72
8.1A - Ruimtelijke Ordening
50
0
0
0
-50
8.1C - Ruimtelijke Ordening
150
0
0
0
-150
8.3B - Wonen en bouwen
0
40
0
0
40
8.3D - Wonen en bouwen
270
0
0
0
-270
Totaal 1 Fysieke Leefomgeving
714
40
366
0
-308
3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur
0
-5
0
0
-5
3.4A - Economische promotie
0
0
0
0
0
Totaal 2 Economie, Werk en Ontwikkeling
0
-5
0
0
-5
2 Economie, Werk en Ontwikkeling
3 Sociale Leefomgeving 4.2A - Openbaar basisonderwijs
74
37
0
0
-37
5.1A - Sportbeleid en activering
0
157
0
0
157
5.2A - Sportaccommodaties
0
31
0
0
31
5.3A - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
0
-232
0
0
-232
6.22A - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
79
0
0
0
-79
6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal
823
0
0
0
-823
6.762 - Jeugdhulp met verblijf regionaal
330
0
0
0
-330
6.821 - Jeugdbescherming
105
0
0
0
-105
1.412
-6
0
0
-1.418
0.1A - Bestuur
120
0
0
0
-120
0.2 - Burgerzaken
40
0
0
0
-40
Totaal 4 Burger en Bestuur
160
0
0
0
-160
Totaal 3 Sociale Leefomgeving 4 Burger en Bestuur
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 0.5 - Treasury
0
64
0
0
64
0.61 - OZB-woningen
57
-708
0
0
-765
0.62 - OZB niet-woningen
0
380
0
0
380
0.64A - Belastingen overig
0
-87
0
0
-87
0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
0
1.949
0
0
1.949
Totaal 5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien
57
1.598
0
0
1.541
0.4C - Overhead (interne dienstverlening)
259
0
0
0
-259
0.4G - Overhead (Juridische zaken)
45
0
0
0
-45
0.4P - Overhead (Strategie)
70
0
0
0
-70
Totaal 6 Bedrijfsvoering
374
0
0
0
-374
Gerealiseerd resultaat
2.717
1.628
366
0
-723
6 Bedrijfsvoering
7
Prognose stand algemene reserve Onderstaand vindt u de prognose van de stand van de algemene reserve. In deze prognose is nog geen rekening gehouden met het saldo van deze bestuursrapportage. Stand algemene reserve (bedragen x € 1.000)
2025
Stand per 1/1
30.616
Onttrekking vanuit Projectenboek 2024 Resultaat Jaarstukken 2024
2.942
Prognose stand algemene reserve per 30-04-2025
33.558
8
Programma 1: Fysieke leefomgeving Thema I: De groei en ontwikkeling van de stad Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Een prettig leefbare, gezonde en groene stad. Een aantrekkelijke stad met een passend cultureel aanbod, sportvoorzieningen en een bruisende binnenstad. Een stad waar een goed evenwicht is tussen het wonen en werken.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. Verder ontwikkelen van de integrale strategische aanpak voor de fysieke leefomgeving door het verdiepen en updaten van de Omgevingsvisie. I.a.2. In het verlengde van de verstedelijkingstrategie en het Regionaal Ruimtelijk Programmeren, samen met de partners in Regio Foodvalley in 2025 komen tot een gedragen keuze voor een volgend ontwikkelgebied. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het traject van regionaal ruimtelijk programmeren vraagt meer tijd vanwege afstemming met betrokken partijen. I.a.3. In 2025 zetten we in op de verdere ontwikkeling van Spoorzone en stellen hiervoor een omgevingsplan vast. We starten met de realisatie van Het Ambacht en het, voor de ontwikkeling van Spoorzone noodzakelijke, Stadspark. De visie Spoorzone I.a.4. In 2025 worden regels vanuit een bestemmingsplan voor een deel van de woongebieden vertaald naar het omgevingsplan. I.a.5. We onderzoeken in 2025 op basis van een verkeerscirculatieplan de mogelijkheden waarin een groeiend Veenendaal duurzaam bereikbaar blijft. I.a.6. In het verlengde van het pact Groen Groeit Mee (Provincie Utrecht) werken we aan de versterking van natuurontwikkeling en inrichting van een recreatief uitloopgebied ‘De Roode Haan’. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Er wordt onder leiding van de provincie Utrecht een gebiedsproces voor de Roode Haan opgestart.
Inschatting is dat dit meer tijd kan gaan vergen dan projectmatig zonder gebiedsproces te starten. I.a.7. Voor 2025 worden de plannen verder uitgewerkt en gezocht naar (co)financiering voor de aanleg van de eerste wandelpaden (valleikanaal, landgoederen en turfweide). Tijd (indicator)
9
Tijd (toelichting) Er wordt onder leiding van de provincie Utrecht een gebiedsproces voor De Roode Haan opgestart. Inschatting is dat dit meer tijd kan gaan vergen dan projectmatig zonder gebiedsproces te starten.
Thema II: De duurzame stad Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. 75% van de inwoners van Veenendaal weet wat een circulaire economie, energieneutraal of klimaatbestendig is, waarom dit nodig is en welke kansen het geeft; welke stappen nodig zijn om tot een aardgasvrij Nederland te komen;
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. We publiceren jaarlijks minstens 7 verhalen van inwoners en bedrijven die al actief zijn, als voorbeeld voor de anderen in Veenendaal om hen te laten zien wat eenieder in zijn eigen omgeving en met soms simpele aanpassingen kan doen. II.a.2. Met het bedrijfsleven werken we samen aan verduurzaming van bedrijventerreinen. In Veenendaal in 2025 zijn er tenminste 5 projecten gestart die een substantiële bijdrage leveren aan de transities van Duurzaam Veenendaal.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. Veenendaal wil zich inzetten voor het waardebehoud van grondstoffen en materialen door het vrijkomende ‘huishoudelijke afval’ op een doelmatige wijze in te zamelen en zo weer in te zetten als grondstof.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. In 2025 wordt 75% van het huishoudelijke afval gescheiden, 65% gerecycled en wordt nog maximaal 100 kilo restafval per inwoner ingezameld.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. In 2050 is Veenendaal volledig circulair ingericht waarbij gemeente, bedrijven, onderwijs en inwoners met elkaar samenwerken om de grondstoffenkringloop te sluiten, afval te minimaliseren, levensloop van producten zo lang mogelijk laten zijn.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. Bij het renoveren of bouwen van het gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed is de maximale MPG-score (Milieu Prestatie Gebouwen) 0,70. Tenminste 35% van grondstoffen is hernieuwbaar en/of biobased. II.c.2. Voor de aanleg en het beheer van de openbare ruimte wordt de MKI-waarde (Maatschappelijke kosten indicator) als gunningscriterium gebruikt volgens de methodiek van de Beste Prijs/kwaliteitverhouding (BPKV). Aanbiedingen met een lage MKI-waarde scoren beter.
10
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.d. Veenendaal is in 2050 een energieneutrale gemeente, die 100% hernieuwbare energie gebruikt en klimaatneutraal (CO2-emissieloos) is.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.d.1. Door gerichte wijkacties en gemeente brede communicatie, helpen we in 2025 ten minste 200 slecht geïsoleerde woningen in Veenendaal aan isolatiemaatregelen. II.d.2. Van de overeenkomstig het programma ENV opgestelde buurtuitvoeringplannen: zijn er 2 in de uitvoeringsfase en worden 2 plannen opgesteld. Tenminste 2 initiatieven om aardgas te besparen en op langere termijn uit te faseren worden actief. II.d.3. We zetten in op de reductie van het aardgasgebruik en de inzet van duurzaam opgewekte (lokale)energie in al ons vastgoed en in de openbare ruimte. In 2025 is het energiegebruik van ons vastgoed in beeld en ligt er een energie-reductieplan.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.e. Netcongestie stagneert de energietransitie. Met bedrijven of inwoners werken we samen aan oplossingen om in de blijvende behoefte van (betaalbare) energie te voorzien door een betere balans tussen vraag en aanbod te realiseren
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.e.1. In 2025 schalen we de aanpak voor Smart Energy Hubs op naar 5 bedrijventerreinen. Voor het actief inzetten op netbewuste nieuwbouw bieden we handelingsperspectief middels een handreiking netbewust bouwen.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.f. Veenendaal heeft een gezonde, duurzame en groene klimaatbestendige leefomgeving met een robuust en gevarieerd aanbod van groen en water.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.f.1. We leggen de basis voor een integraal groenbeleid met een duidelijke visie op de hoofdgroenstructuur van Veenendaal. Daarom integreren en actualiseren wij ons bestaande, versnipperde groenbeleid, en leggen dit vast in de Omgevingsvisie. II.f.2. We brengen de huidige situatie op deze indicatoren in beeld en stellen op basis van deze 0-meting onze opgave vast in een uitvoeringsagenda klimaatadaptatie van het programma Groen en Klimaatbestendig. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) 0-meting vindt plaats in 2025 en waarschijnlijk ook deels in 2026. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Work in progress. 0-meting heeft nog niet systematisch plaatsgevonden. Is onderdeel van maatregelprogramma (inspanningen) van het programma Groen en Klimaatbestendig.
11
II.f.3. Langdurige droogte en hevige neerslag leidt in 30% van de gemeente niet tot structurele schade aan groen, vitale en kwetsbare functies, infrastructuur en bebouwing. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoering: 2025-2026 . Toelichting proces: zie toelichting bij Inhoud. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Het integrale model voor lokale wateroverlast is nagenoeg afgerond. Met dit model voeren we analyses uit. Ook moeten concepten als ‘structurele schade’ en ‘vitale en kwetsbare functies’ concreet en op kaart zichtbaar worden gemaakt. Confrontatie tussen model en kaart van ‘groen, vitale en kwetsbare functies, infrastructuur en bebouwing’ maakt duidelijk in hoeverre matregelen noodzakelijk zijn om aan deze doelstelling te voldoen. II.f.4. In 2025 zijn er schaduwrijke verblijfsplekken op 600 meter van ieder huishouden; ligt 20% van de fiets- en wandelroutes en verblijfsplekken in de schaduw; is 7% van alle horizontale en verticale oppervlakten warmte werend of verkoelend. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Analyse in 2025-2026 Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Deze doelen zijn op basis van beschikbare gegevens (zoals bijvoorbeeld weergegeven in het Nationale Dashboard Toekomstbestendige Leefomgeving) nog niet te monitoren. Voor een deel van de indicatoren geldt dat deze nog niet concreet zijn gemaakt.
Een complete analyse zullen we pas in 2026 kunnen uitvoeren.
12
Thema III: Het beheer van de stad Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a. Veenendaal heeft een gezonde, duurzame en veilige leefomgeving. De infrastructuur is van goede kwaliteit en de openbare ruimte biedt voldoende aantrekkelijke groene ruimte met plekken om te spelen, te sporten, te ontspannen en te ontmoeten.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1. De openbare ruimte duurzaam en milieuvriendelijk onderhouden. In de winkelcentra en op de begraafplaats beheren wij de wegen en het groen op A-niveau in de rest van Veenendaal op B-niveau. III.a.2. Samen met de bewoners de in 2025 geplande BOSS-plekken in de stad inrichten, waar we elkaar kunnen ontmoeten en veilig kunnen bewegen, spelen en sporten. De plekken zijn circulair, groen, aantrekkelijk en klimaatbestendig ingericht. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Vanwege beperkte personele capaciteit is er achterstand ontstaan in voorgaande jaren (zie jaarstukken). Deze achterstand wordt in 2025 en 2026 ingelopen.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.b.In 2050 is Veenendaal volledig circulair ingericht waarbij gemeente, bedrijven, onderwijs en inwoners met elkaar samenwerken om de grondstoffenkringloop te sluiten, afval te minimaliseren, levensloop van producten zo lang mogelijk te laten zijn
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.b.1.Voor het beheer en onderhoud van de openbare inrichting en het gemeentelijk vastgoed ontwikkelen we een vaste set met verduurzamingsmaatregelen die wordt toegepast in de projecten.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.c. Veenendaal is in 2050 een energieneutrale gemeente, die 100% hernieuwbare energie gebruikt en klimaatneutraal (CO2-emissieloos) is.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.c.1. We actualiseren ons vastgoedbeleid en verwerken in dit beleid onze routekaart voor de verduurzaming van ons vastgoed richting 2050, we koppelen hieraan een uitvoeringsplan. III.c.2. We laten de laadinfrastructuur meegroeien met de groei van het elektrisch vervoer. Conform de EV-outlooks willen we in 2030 ruim 1600 (semi)publieke laadpunten hebben en 27 snellaadpunten.
13
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.d. Veenendaal beheert haar Vastgoed duurzaam.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.d.1. We beheren ons vastgoed op een redelijk conditieniveau op basis van het meerjarenonderhoudsplan. Bij vervangingen aan installaties kiezen we voor die technieken waarbij de totale levensduurkosten zo laag mogelijk zijn. Financiële ontwikkelingen Fysieke leefomgeving Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Lasten 0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden
76
36
35
35
5.7A - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
96
96
96
96
7.4A - Milieubeheer
72
0
0
0
8.1A - Ruimtelijke Ordening
50
25
25
25
8.1C - Ruimtelijke Ordening
150
0
0
0
8.3D - Wonen en bouwen
270
0
0
0
Totaal Lasten
714
157
156
156
8.3B - Wonen en bouwen
40
0
0
0
Totaal Baten
40
0
0
0
-674
-157
-156
-156
0.10A - Mutaties reserves Fysieke Leefomgeving
366
132
131
131
Totaal Onttrekkingen
366
132
131
131
Saldo mutaties reserves
366
132
131
131
Totaal 1e bestuursrapportage
-308
-25
-25
-25
Baten
Saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Toelichting financiële ontwikkelingen Lasten 0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden nadeel €76.000 Op 18-02-2025 heeft het college besloten kiosk Hoofdstraat 40K aan te kopen en te slopen. De kiosk zelf is door middel van een opstalrecht eigendom van de kioskhouder. Na de aankoop en sloop ( ad € 76.000 ) van de kiosk op de Hoofdstraat 113K vorig jaar, betreft dit de laatste kiosk in de Hoofdstraat. Door de aankoop beschikt de gemeente weer over de grond en geeft daarmee ruimte voor een goede inrichting bij een toekomstige herinrichting van de Hoofdstraat. 5.7A - Openbaar groen neutraal € 96.000 In december 2024 heeft de raad de bestemmingsreserve 'Dekking beheer Groene Grens ingesteld voor de kosten voor het beheer van de Groene Grens tot en met 2063 . Jaarlijks wordt hieruit € 96.000,- onttrokken voor de beheerkosten van de Groene Grens. 7.4A - Milieubeheer nadeel € 72.000 Het tekort van € 72.346 zal voor 2025 incidenteel moeten worden aangevuld, omdat het onduidelijk is wat de gemeentelijke bijdrage voor 2026 zal zijn gezien de voorgenomen fusie van de ODRU en de RUD Utrecht tot ODU op 1 januari 2026. In de afgelopen jaren zijn de gemeentelijke bijdragen niet opgehoogd, gezien de voorgenomen fusie en de onzekerheid die dat met zich meebrengt in de begroting. De 14
besluitvorming rondom de nieuwe financieringssystematiek vindt namelijk pas vlak voor de voorgenomen fusie plaats, op 11 juli 2025. Daarnaast wordt volgens de besluitvormingskalender integratie ODRU en RUD Utrecht op 10 november 2025 de begroting 2026 ODU (inclusief Kadernota) en bijdrageverordening vastgesteld. Hierdoor is het op dit moment onzeker voor de gemeente Veenendaal wat het begrote totaalbedrag voor de ODU in 2026 zal zijn en wat dit voor impact heeft op de (meerjaren)begroting van de gemeente. 8.1A - Ruimtelijke Ordening nadeel € 50.000 Herziening ontwikkeling van bestemmingsplannen nadeel € 25.000 Kosten voor planschade wordt bij de initiatiefnemer in rekening gebracht. Recent is planschade toegekend vanwege ons eigen initiatief, te weten het IKC Franse Gat. Hiervoor is geen budget opgenomen. De kosten bedragen € 24.581. Verbetering woonomgeving nadeel € 25.000 Op dit moment is ons budget voor dierenwelzijn niet toereikend. We stellen voor het budget van € 50.000 verhogen naar € 75.000. Dit bedrag van € 75.000 is zo goed als enkel toereikend voor de strikt noodzakelijke wettelijke taken en de zorg voor wilde dieren in nood met een kleine buffer en flexibiliteit voor de toekomst van oplopende vergoedingen.
Immers: de vergoedingen van partijen die de wettelijke taken uitvoeren zijn gebaseerd op een bedrag per inwoner (en de bevolking van Veenendaal groeit) en de mogelijkheid jaarlijks te indexeren. 8.1C - Ruimtelijke Ordening nadeel € 150.000 Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Op 14 december 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het opstarten van het proces voor het actualiseren van de Omgevingsvisie. Inmiddels is het koersdocument besproken in de raad en in de LTA staat de vaststelling door de gemeenteraad geagendeerd voor december 2025. Voordat de omgevingsvisie kan worden vastgesteld is het doorlopen van een MER-procedure noodzakelijk. Tevens moet er een zorgvuldig participatieproces plaatsvinden en moeten nog een aantal kleine onderzoeken worden uitgevoerd. De hieraan gekoppelde kosten bedragen € 150.000. 8.3D - Wonen en bouwen neutraal € 270.000 Volgens het bestaande beleid worden de rentekosten van de startersleningen ten laste gebracht van de reserve starters -en blijversleningen. De rentekosten bedragen in 2025 € 270.000. Door de verrekening via de reserve verloopt deze mutatie budgettair neutraal. Baten 8.3B - Wonen en bouwen voordeel € 40.000 Subsidietoekenning voor het project ‘Ondersteuning vergunningverlener woningbouw’ in het kader van de Uitvoeringsverordening subsidie Versnelling woningbouw provincie Utrecht 2021-2024.
Reservemutaties Reserve starters- en blijversleningen onttrekking € 270.000 Volgens het bestaande beleid worden de rentekosten van de startersleningen ten laste gebracht van de reserve starters -en blijversleningen. De rentekosten bedragen in 2025 € 270.000. Door de verrekening via de reserve verloopt deze mutatie budgettair neutraal. 15
Reserve Beheer groene grens onttrekking € 96.000 Beheer Groene Grens In december 2024 heeft de raad de bestemmingsreserve 'Dekking beheer Groene Grens ingesteld voor de kosten voor het beheer van de Groene Grens tot en met 2063 . Jaarlijks wordt hieruit € 96.000 onttrokken voor de beheerkosten van de Groene Grens.
Risico's / ontwikkelingen Fysieke leefomgeving Recontructiesprojecten Naast stijgende prijzen worden de reconstructieprojecten steeds kostbaarder door aangepaste technische richtlijnen en onze eigen ambities op het gebied van groen, klimaat en duurzaamheid. Hierdoor worden de beschikbare investeringsbudgetten steeds krapper en zullen naar verwachting niet meer toereikend zijn. In het Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (OPOR) en in een van de volgende P&C-producten komen we hierop terug. Daarnaast proberen we door meer circulariteit toe te passen dit risico te verkleinen.
16
Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling Thema I: Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Veenendaal is een aantrekkelijke stad om te werken en ondernemen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. We stimuleren en faciliteren startende ondernemers door o.m. organiseren van een jaarlijks startersevent en het informeren en ondersteunen van starters bij vragen.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. Behouden en uitbreiden werkgelegenheid voor Veenendaal.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. We faciliteren en ondersteunen bestaande en nieuwe ondernemers door inzet van onze accountmanager, periodieke overleggen met het bedrijfsleven, zorgen voor een goede doorgeleiding en coördinatie van afhandeling van ondernemersvraagstukken.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.c. Vanwege de beperkte ruimte zetten we in op intensivering en verduurzamen van bestaande bedrijventerreinen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.c.1. We gaan aan de slag met het intensiveren en verduurzamen van één bedrijventerrein.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.d. Veenendaal profileert zich met de ICT-campus en richt zich op de ontwikkeling van Food en Metaal.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.d.1. We stimuleren en faciliteren de mogelijkheden voor ecosystemen, clustervorming en campussen binnen de sectoren ICT, Food en Metaal. Het gaat dan om netwerkvorming, samenwerking en verbinding tussen onderscheiden bedrijven. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Er zijn verschillende activiteiten in uitvoering om de ambities te realiseren. Tevens vindt er een herijking van ambities, doelen en activiteiten plaats met de verzelfstandiging van ICT Campus en op basis van het ICT-ecosysteem dat in kaart wordt gebracht.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.e. We willen uitbreiding van het aantal bedrijventerreinen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.e.1. In samenspraak met provincie Utrecht, Regio Foodvalley en met de Groene Metropool (Verstedelijkingsstrategie) onderzoeken we welke uitbreidingslocaties voor bedrijventerreinen mogelijk zijn.
17
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.f. Veenendaal is een aantrekkelijke stad om te wonen, werken en leven.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.f.1. We werken aan de Vitale Binnenstad met aandacht voor een divers pallet aan functies, vergroening, duurzame stadsdistributie, tegengaan van leegstand, aantrekkelijke activiteiten en de projecten Tuinstraat en nieuw theater in de Duivenweide. I.f.2. Met #DitisVeenendaal werken gemeente, cultuur, bedrijfsleven en diverse maatschappelijke partijen samen om Veenendaal op de kaart te zetten als interessante vestigingsplaats voor bedrijven, als dé stad om te winkelen
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.g. We realiseren in Foodvalley verband een volledig circulaire economie in 2050. 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (metalen, fossiel, mineralen) in 2030.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.g.1. We voeren het regionale actieplan Living Lab uit waarbij de actiepunten zich richten op: - duurzamer gebruik van grondstoffen - meer concurrerend vermogen - Regio Foodvalley als innovatieve kennisregio voor circulaire economie.
Thema II: Recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. Veenendaal heeft een aantrekkelijke binnenstad waar bezoekers uit de regio en toeristen graag op bezoek komen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. Via het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) zetten we (de binnenstad van) Veenendaal en de ons omringende regio op de kaart. II.a.2. Met #DitisVeenendaal voorzien wij zowel online als offline onze eigen inwoners en toeristen van informatie over wat er te doen is in Veenendaal. II.a.3. Wij vertellen het (historische) verhaal van Veenendaal. II.a.4. Wij vergroten de bekendheid van Veenendaal in de regio door het profileren van evenementen die passen bij het DNA van Veenendaal.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. Veenendaal heeft een kwalitatief goed fiets-, wandel- en vaarnetwerk.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. Samen met het Routebureau Utrecht leggen wij een nieuw wandel- en fietsknooppuntennetwerk aan in Veenendaal dat aansluit op de rest van de regio. II.b.2. Wij bevorderen het gebruik van duurzame mobiliteit van en naar recreatiegebieden. Financiële ontwikkelingen Economie, Werk en Ontwikkeling Bedragen x €1.000
18
Feiten en ontwikkelingen
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Lasten 3.4A - Economische promotie
0
0
0
0
Totaal Lasten
0
0
0
0
3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-5
-5
-5
-5
Totaal Baten
-5
-5
-5
-5
Saldo van baten en lasten
-5
-5
-5
-5
Totaal 1e bestuursrapportage
-5
-5
-5
-5
Baten
Toelichtingen financiële ontwikkelingen Baten 3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur (nadeel € 5.000) Op 18-02-2025 heeft het college besloten kiosk Hoofdstraat 40K aan te kopen en te slopen. Dit conform raadsbesluit te verwerken in 1e bestuursrapportage. De opbrengst van € 5.000 voor recht van opstal komt door de aankoop te vervallen.
Risico's / ontwikkelingen Economie, Werk en Ontwikkeling Niet van toepassing.
19
Programma 3: Sociale leefomgeving Thema I: Inkomen Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Er blijft kwalitatief goede ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1 We stellen een handreiking menselijke maat op en we implementeren deze in de werkwijze. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Oorspronkelijk was de handreiking bedoeld voor het eerste kwartaal. Dit is uiteindelijk het tweede kwartaal geworden. Dit heeft verdere doorvoering van het begrip Menselijke maat in de beleid en uitvoering niet in de weg gestaan. I.a.2. We implementeren de wijzigingen in de Participatiewet. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het wetsvoorstel Participatiewet in balans bestaat uit een 21-tal maatregelen die op korte termijn verandering moeten brengen. De maatregelen bieden gemeenten meer mogelijkheden voor maatwerk, versoepelen strikte regels en dragen bij aan een meer menselijke aanpak. De impact hiervan is groot: de uitvoering van de Participatiewet wordt in de volle breedte geraakt, van intake en terugvordering tot re-integratie. Het wetsvoorstel is in juni 2024 aan de Tweede Kamer aangeboden, Het ministerie van Sociale Zaken mikt(e) op een gedeeltelijke inwerkingtreding per 1 juli 2025. De verwachting is dat de inwerkingtreden op 1 januari 2026 waarschijnlijker is. VNG en Divosa ondersteunen gemeenten bij de implementatie van de wet.
Vooralsnog kunnen gemeenten pas de maatregelen doorvoeren (waaronder in verordeningen, beleidsregels, werkinstructies etc.) als meer zeker is over de ingangsdatum van de wet. Ondertussen bereidt de gemeente Veenendaal zich al wel voor op de komst van de nieuwe wet.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners (MD01).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. We zetten in op het verkleinen van de effecten van inkomensongelijkheid. I.b.2. We versterken de positie van statushouders op de arbeidsmarkt. Inhoud (indicator)
20
Inhoud (toelichting) Er vindt regionaal overleg plaats om een addendum toe te voegen aan het lopende contract met Toptaal om inburgeraars die geen avondlessen kunnen volgen bij Toptaal elders een leerroute te laten volgen . Hiervoor moet uiterlijk 31 juli 2025 een addendum zijn gesloten.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.c. We bevorderen zelfredzaamheid (MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.c.1. We ontwikkelen de methodiek van vroegsignalering door, samen met de signaalpartners. I.c.2. We verbeteren de begeleiding en nazorg tijdens het traject schuldsanering. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De aanpak begeleiding en nazorg staat voor 2025 op de planning.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.d. Er blijft kwalitatief goede ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.d.1. We vergroten de efficiëntie en de kwaliteit van ondersteuning.
Thema II: Sociaal domein - Participatie en re-integratie Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II. a. We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. We ondersteunen jongvolwassenen bij de overgang van onderwijs naar werk. II.a.2. We faciliteren de overgang van zorg naar werk en vice versa. II.a.3. De ontwikkeling van ons bijstandsbestand is gelijk aan of beter dan het landelijke beeld
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. Er blijft kwalitatief goede ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. We willen het inburgeringsproces efficiënter maken. Inhoud (indicator)
21
Inhoud (toelichting) Er wordt een startdocument vastgesteld waarin het verbeterde proces is vastgelegd. dit document wordt begin juni bestuurlijk vastgesteld. Na vaststelling start het inkoopproces.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. We onderzoeken de belemmeringen bij uitstroom naar werk en kijken naar de mogelijkheden binnen de participatiewet, beleid schulddienstverlening en lokaal armoedebeleid.
Thema III: Sociaal domein - WMO Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a. Intensivering samenwerking in 2025 met de gemeenten in de Valleiregio de komende jaren t.b.v. het zorgdragen voor een kwalitatief goede ondersteuningsstructuur voor de doelgroep van Beschermd Wonen (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1. Opstellen van een samenwerkings convenant met de Vallei gemeenten.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.b. Een duurzame beweging voort te zetten om kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare hulp dichtbij mensen te organiseren: Van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.b.1. Uitvoeren van het lokaal uitvoeringsplan in 2025 van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.c. Bemoeizorg op een eenduidige wijze vormgeven in de regio (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.c.1. Regionale afspraken maken in 2025 over de inrichting van bemoeizorg
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.d. Stevige basis voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis met als stip op de horizon een gezonde generatie in 2040 (MD1, MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.d.1. We geven in 2025, conform het plan van aanpak, verder uitvoering aan de vijftien thema’s uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) waaronder de vijf ketenaanpakken.
22
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.e. Een omgeving waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Zodat ze lekkerder in hun vel zitten en minder/geen alcohol drinken, roken of drugs gebruiken (MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.e.1. We implementeren de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) van 2024-2026, conform het plan van aanpak.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.f. Inclusieve samenleving.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.f.1. Visie op Diversiteit en Inclusie in 2025 vaststellen, ontwikkelen uitvoeringsprogramma en start uitvoering.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.g. Toegankelijke samenleving.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.g.1. Agenda Toegankelijkheid actualiseren in 2025. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De opzet van de agenda hangt vanaf dit jaar samen met de uitvoering van de visie Verbindend en Veelzijdig. Het vaststellen van de visie door de raad is nog niet gebeurd. Na vaststelling kan worden bepaald hoe de Agenda Toegankelijkheid een plaats kan krijgen in de uitvoering van de visie. Voor de actualisering van de Agenda Toegankelijkheid wordt desalniettemin alvast input opgehaald bij zowel interne als externe betrokkenen. Het voorleggen van een geactualiseerde versie, heeft daardoor wat vertraging opgelopen.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.h. Implementeren van mogelijke wetswijzigingen (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.h.1. In 2025 implementeren we de verwachte wetswijziging Wmo voor de nieuwe eigen bijdrageregeling. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Deze maatregel verplaatsen naar 2026 doordat de invoering van de nieuwe regeling een jaar later is. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De eigenbijdrageregeling wijzigt niet per 2026 maar per 2027. De implementatie van de wetswijziging volgt in 2026 en niet in 2025.
23
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.i. Met het IZA:
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.i.1. In 2025 uitvoeren van het regioplan Vitale Gelderse Vallei 2023-2027 door actief deel te nemen vanuit Veenendaal aan de vijf coalities (Vitaal ouder worden, Kansrijk opgroeien, Mentaal Vitaal, Passende zorg multiproblematiek en Acute zorg).
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.j. De ondersteuning wordt kwalitatief, rechtmatig en doelmatig ingezet door zorgaanbieders (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.j.1. De applicatie voor contractmanagement en de toezichthouder wordt in 2025 doorontwikkeld.
Thema IV: Sociaal domein - Jeugd Wat willen we bereiken? (doelstellingen) IV.a. Het doel van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is enerzijds de implementatie van het regionaal veiligheidsteam en de versterking van het lokale team. Anderzijds om de integrale samenwerking en effectiviteit van deze teams te
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) IV.a.1. In 2025 werken we verder aan het regionaal veiligheidsteam en de versterking van het lokale team conform Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Het uitgangspunt voor de transitie van het estafettemodel binnen de jeugdzorgketen naar het nieuwe werken binnen het Regionaal Veiligheids Team (RVT) is dat deze budgetneutraal uitgevoerd wordt. Voor het Utrechtse deel van de RVT Foodvalley ligt de opdracht om scherper in beeld te brengen wat de instroom/formatie/kosten zijn. Doel hiervan is de opdrachtnemer duidelijkheid te geven om de opdracht aan te kunnen nemen en de opdrachtgever inzicht te geven over de geboden dienstverlening en de financiën. Medio april 2025 ligt dit voor aan de actiegroep (bestuurders van samenwerkende partners), het uiteindelijke besluit ligt in de Bestuurlijk Overleg Jeugd. Onduidelijk is of we de huidige proeftuinen vanaf 2026 in stand kunnen houden, omdat het Rijk nog geen middelen gereserveerd heeft voor het hervormen van het stelsel voor kind en gezinsbescherming van 2026.
24
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) IV.b. De in 2024 inzichtelijk gemaakte gevolgen van de Hervormingsagenda worden vertaald naar maatregelen op lokaal en regionaal niveau voor het jaar 2025. Ook blijven wij nieuwe ontwikkelingen nauwgezet volgen en nemen daarop actie indien gewenst.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) IV.b.1. Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan van de Hervormingsagenda. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De maatregelen van de Hervormingsagenda Jeugd zijn doorgevoerd in Veenendaal. Maar deze leiden niet tot een daling van de kosten. Het rapport Groeipijn (Januari 2025) trekt als belangrijke conclusie voor de financiën: "alle goede bedoelingen en inzet van zovelen ten spijt, heeft de commissie er onvoldoende vertrouwen in dat de huidige aanpak en voortgang van de Hervormingsagenda Jeugd en de financiële risicoverdeling die hierover is afgesproken tussen Rijk en gemeenten, tot de beoogde effecten gaan leiden. Doorgaan op dezelfde weg is niet voldoende om een goed werkend, beter beheersbaar en financieel houdbaar jeugdstelsel tot stand te brengen". Een belangrijke inhoudelijke conclusie uit dit rapport is: "de scope van de Hervormingsagenda is te smal; er ligt een te grote nadruk op het anders organiseren van de jeugdzorg. De oplossing voor de grote vraag naar jeugdhulp ligt vooral in de systemen buiten de jeugdzorg: in het gezin, op school, en in de samenleving. Jeugdhulp is aanpalend aan de andere levensdomeinen, en niet andersom".
Op verzoek van de gemeenteraad is als vervolg op de al genomen maatregelen in januari 2025 gestart met het lokale project: Hervormingsagenda, Grenzen aan onze jeugdzorg: Hoe verdelen wij schaarse middelen goed over de jeugdigen in Veenendaal?
Thema V: Onderwijs en ontwikkeling Wat willen we bereiken? (doelstellingen) V.a. We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners. Middels de nieuwe wet vergroten we de kansen voor jongvolwassenen tot 27 jaar met een (risico) op afstand tot de arbeidsmarkt.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) V.a.1 In 2025 hebben we de Wet van school naar duurzaam werk inzichtelijk gemaakt en geïmplementeerd waarbij we de maatregelen vertalen naar lokaal niveau.
Thema VI: Sport Thema VII: Cultuur Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VII.a. Vaststellen van nieuw Beleid op de beeldende kunst.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VII.a.1. In afstemming met stakeholders uit het culturele veld en daarbuiten wordt in 2025 nieuw beleid op de beeldende kunst opgesteld.
25
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VII.b. Van Cultuurvisie Verhaallijn 1 –5 wordt de balans opgemaakt en het vervolg bepaald.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VII.b.1 In 2025 wordt nagegaan of- en in hoeverre de KPI's, uitwerking verhaallijn 1-5 in cultuurvisie, zijn behaald, welk eventueel vervolg hieraan gegeven kan worden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Zie toelichting bij 'inhoud'. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In verband met de druk op het dossier cultuur (vanwege een aantal andere grote onderwerpen en ontwikkelingen, waaronder het cultuurbedrijf) is hier de afgelopen maanden geen prioriteit aan gegeven.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VII.c. Verhaallijnen 6 en 7 worden, conform het tijdpad uit de cultuurvisie opgestart.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VII.c.1. Er vindt begin 2025 een verkenning plaats of er aan de voorwaarden zoals genoemd in de cultuurvisie wordt voldaan om verhaallijn 6 en 7 uit de cultuurvisie op te starten. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Zie toelichting bij 'inhoud'. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In verband met de druk op dossier cultuur (vanwege een aantal andere grote onderwerpen en ontwikkelingen, waaronder het cultuurbedrijf) is hier de afgelopen maanden geen prioriteit aan gegeven .
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VII.d. Invoering zorgplicht bij bibliotheken naar aanleiding van de wetswijziging Wsob (Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VII.d.1. We bereiden ons voor op de wetswijziging die in 2026 naar verwachting in werking zal treden omtrent zorgplicht voor bibliotheken en stellen hiertoe een uitvoeringsplan op. Tijd (indicator)
26
Tijd (toelichting) Hoewel er wel voorbereidingen zijn getroffen wordt deze maatregel niet gerealiseerd binnen het hiervoor gestelde tijdspad. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorziening (Wsob), waarin een zorgplicht voor gemeenten wordt opgenomen, heeft vertraging opgelopen. De verwachte ingangsdatum van de nieuwe Wsob is nu medio 2026, maar of dit daadwerkelijk gehaald gaat worden is niet zeker. Dit heeft als gevolg dat er op dit moment nog geen duidelijkheid is over wat er precies van gemeentes verwacht wordt ten aanzien van de zorgplicht. Om deze reden is er nog geen uitvoeringsplan opgesteld. Wel zijn er een aantal andere voorbereidingen getroffen, waaronder het oprichten van een zogeheten 'Wijkhuiskamer' met de specifieke uitkering (SPUK), bedoeld voor het versterken van het lokale bibliothekennetwerk in voorbereiding op de zorgplicht. Daarnaast zijn gesprekken met de bibliotheek gevoerd over hoe zij zich, voor zover nu mogelijk, voorbereiden op de zorgplicht.
Thema VIII: Welzijn Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VIII.a. In 2025 werken we verder met de publiekscampagne om bewustwording te creëren en inwoners aan te sporen om hun leven zelf en samen vorm te geven.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VIII.a.1. We gaan minimaal twee publiekscampagnes houden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Er is nog geen publiekscampagne in voorbereiding voor dit jaar. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Publiekscampagne is een middel en geen doel op zich. Op dit moment zijn er nog geen onderwerpen waarover we een publiekscampagne willen starten. Zodra er een onderwerp is gaan we daarmee aan de slag.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VIII.b. We zorgen in 2025 voor meer samenhang in de sociale basis (MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VIII.b.1. We intensiveren de netwerksamenwerking tussen organisaties in de sociale basis.
27
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VIII.c. We geven uitvoering aan de aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek Veens Welzijn (MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VIII.c.1 We verscherpen de opdracht aan Veens Welzijn conform de uitkomsten en aanbevelingen. Financiële ontwikkelingen Sociale leefomgeving Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Lasten 4.2A - Openbaar basisonderwijs
74
56
56
32
6.22A - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
79
0
0
0
6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal
823
0
0
0
6.762 - Jeugdhulp met verblijf regionaal
330
0
0
0
6.821 - Jeugdbescherming
105
0
0
0
1.412
56
56
32
4.2A - Openbaar basisonderwijs
37
37
37
37
5.1A - Sportbeleid en activering
157
0
0
0
5.2A - Sportaccommodaties
31
31
31
31
-232
-34
-34
-34
Totaal Lasten Baten
5.3A - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Totaal Baten
-6
35
35
35
Saldo van baten en lasten
-1.418
-21
-21
3
Totaal 1e bestuursrapportage
-1.418
-21
-21
3
Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 4.2A - Openbaar basisonderwijs nadeel € 74.000 Vastgoed Huisvestingskosten bijzonder onderwijs nadeel € 30.000 Dr. C.P. van Leersumschool In het Huisvestingsprogramma onderwijs 2024 is opgenomen dat de Dr. C.P. van Leersumschool een capaciteitstekort heeft van 460 m2. Het schoolbestuur Gewoon Speciaal Onderwijs huurt ruimte bij Youké in hetzelfde pand. Om invulling te geven aan het ruimtetekort heeft het college van B&W op 26-11-2024 besloten om een bijdrage voor medegebruik voor de jaren 2025, 2026 en 2027 beschikbaar te stellen van €12.000,- per jaar. Medegebruik Het Erf Op 10 september 2024 heeft het college het huisvestingsprogramma onderwijs voor 2025 vastgesteld. Op basis van dit programma dient in 2025 € 18.000 beschikbaar gesteld te worden voor medegebruik (huur van ruimte) van 2 klassen voor basisschool Het Erf. Vastgoed Huisvestingskosten IKC Franse gat nadeel € 32.000 Met de ingebruikneming van het IKC Franse Gat zijn ook de bijdragen aan de Vereniging van Eigenaars Integraal Kind Centrum verschuldigd, ad € 32.000. Tevens dient het gebouw verzekerd te zijn en moeten de verschuldigde verzekeringspremies opgenomen worden in de begroting. Vastgoed Bijzonder voortgezet speciaal onderwijs nadeel € 12.000 Op 26 november 2024 heeft het college besloten een bijdrage voor medegebruik 28
beschikbaar te stellen van € 12.000,- voor vergoeding van de huurkosten die Stichting Gewoon Speciaal Onderwijs maakt voor het huren van 460 m2 onderwijsruimte bij Youké voor de jaren 2025, 2026 en 2027. 6.22A - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd - 6.752 Jeugdhulp ambulant 6.762 Jeugdhulp met verblijf - 6.821 Jeugdbescherming regionaal nadeel € 1.337.000 Op basis van de definitieve jaarrapportage over 2024 van de regio JeugdFV is er sprake van een structurele stijging van de kosten (Zorg In Natura, ZIN) voor de jeugdhulp. De bedragen zijn gebaseerd op een extrapolatie van de huidige trends. Daarnaast is er sprake van een stijging van Veilig Thuis. In deze bestuursrapportage worden de consequenties opgenomen voor 2025 ad € 1.337.000. Als we deze kostenstijging laten doorwerken in ons meerjarenperspectief dan is er sprake van een negatief effect van afgerond € 1,4 miljoen in 2026 en 2027 en afgerond naar € 1,3 miljoen in 2028 en 2029. Deze kostenstijging dient in samenhang bezien te worden met het huidige budgettaire kader en de door de raad vastgestelde taakstellingen op de jeugdzorg. Daarbij is het uitgangspunt dat we kostenstijgingen trachten op te lossen binnen de huidige budgetten. En in de afgelopen periode heeft met name de kostenstijging in de jeugdzorg reeds een groot beslag gelegd op de gemeentelijke middelen.
Om deze kosten te beheersen zijn we, naast het uitvoeren van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd en het uitvoeren van de door ons zelf ingezette maatregelen, met de raad het traject ‘Grenzen aan onze jeugdzorg’ gestart. Dit traject dient ter facilitering van de raad in het maken van bewuste keuzes omtrent de verdeling van schaarse middelen over de jeugdigen in Veenendaal. Dit mede om de jeugdzorg in Veenendaal in financieel opzicht toekomstbestendig te maken. Gelet op het bovenstaande stellen we voor om het huidig financieel kader voor de jaren 2026 tot en met 2029 voor de jeugdzorg op dit moment niet te verhogen met de doorwerking van de kostenstijging vanuit 2024 en het kader zoals voorgesteld in de kadernota 2026 als taakstellend voor deze jaren te hanteren. En daarbij het mogelijke risico op overschrijding van dit kader in de risicoparagraaf te verwerken. Hiermee wordt immers de facto de opgave voor het terugdringen van de kosten van de jeugdzorg, onder andere in genoemd traject, vergroot. Baten 4.2A - Openbaar basisonderwijs voordeel € 37.000 Bij de bestuursrapportage wordt de begrote huuropbrengsten geactualiseerd aan de hand van de nieuwe huurovereenkomsten. Deze kunnen wijzigen n.a.v. het nieuwe indexpercentage en/of aantal m2.
5.1A - Sportbeleid en activering voordeel € 157.000 Op de rijksbijdrage stimulering specifieke uitkering sport ontstaat een incidenteel voordeel van € 157.000. De vaststellingsbeschikking van 2023 is ontvangen en valt conform sisa opgave iets hoger uit dan opgenomen in 2023. Dit komt hoofdzakelijk omdat er een hoger percentage aan btw te compenseren valt. Dit is bij de jaarrekening 2023 opgenomen, nu de definitieve vaststelling binnen is kan het restant vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. 5.2A - Sportaccommodaties voordeel € 31.000 Voorafgaand aan het opstellen van de nieuwe begroting van de gemeente Veenendaal worden de financiële kaders vastgesteld. De daadwerkelijke index voor de huuraanpassing wordt echter, zoals opgenomen in de afgesloten huurcontracten, gebaseerd op de consumenten prijsindexcijfers die maandelijks gepubliceerd worden door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waardoor de begrote huuropbrengsten geactualiseerd
29
dienen te worden. 5.3A - Cultuurpesentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie nadeel € 232.000 Vastgoed het Spectrum nadeel € 198.000 Met het vertrek van de Volksuniversiteit uit het Spectrum komen er minder huurinkomsten binnen. De verhuurder van het Spectrum is de beheerstichting. De afgelopen jaren bleek de verhuurbaarheid van de ruimtes in het Spectrum niet hoog. Dit resulteerde in leegstand. Gedeeltelijk zijn de leegstaande ruimtes in het onderhuurcontract met De Muzen opgenomen (zoals enkele kantoorruimtes, de Spectrumzaal en enkele praktijkruimtes). Echter is er niet meer subsidie uit de cultuurbegroting beschikbaar om de laatste ruimtes en de algemene ruimtes (verkeersruimtes) hier onder te brengen. De marktomstandigheden lijken positiever te zijn; vanuit meerdere kanten is een huurvraag binnengekomen bij de gemeente. Deze vragen worden doorgespeeld aan de verhuurder. Omdat de huidige situatie niet wenselijk is, wordt er bij de beheerstichting op aangedrongen om elke huurvraag nauwkeurig te beoordelen. Bij een nieuwe verhuring dienen de verkeersruimtes ook te worden omgeslagen in de huurprijs. Op dit moment zijn echter nog geen nieuwe huurovereenkomsten die de begrote huuropbrengst ook daadwerkelijk zullen realiseren.
Vastgoed Sociaal cultureel werk € 34.000 Aan de hand van de afgesloten huurovereenkomsten blijkt de begrote huuropbrengsten voor het Vastgoed Sociaal Cultureel Werk structureel te hoog opgenomen in de begroting. Daarom wordt de opbrengst met € 34.000 verlaagd.
30
Risico's / ontwikkelingen Sociale Leefomgeving Inburgering De grip op het budget inburgering (voor zowel uitvoeringskosten als programmakosten) is beperkt, omdat de in- en uitstroom sterk afhankelijk is van diverse externe factoren waar weinig invloed op is. Er wordt landelijk gewerkt aan beleidsmaatregelen die nadelig kunnen zijn voor een soepele uitvoering van de inburgering en mogelijk op termijn een stelselwijziging inhouden. Dit kan invloed hebben op de aanbestedingstrajecten die in 2025 voor inburgering zijn gepland. De inburgeringsmarkt wordt gedomineerd door een paar grote spelers en dit leidt nu al tot een probleem in de prijs-kwaliteitsverhouding. Bovendien kan dit negatief van invloed zijn op de beschikbare uitvoeringsbudgetten. Daarnaast is de financiering van de inburgering gebaseerd op de aanname dat de inburgeraar binnen drie jaar klaar is met het traject, waarbij in het eerste jaar 60% van het inburgeringstraject wordt afgerond. Bij deze aanname wordt geen rekening gehouden met wachtlijsten. Het Rijk vordert echter wel middelen terug als gemeenten niet tijdig geld uitgeven aan de trajecten. Tot slot heeft het Rijk een korting van 10% op specifieke uitkeringen zoals de specifieke uitkering voor inburgering aangekondigd.
Programma Opvang De financiering van het programma Opvang wordt primair bekostigd uit de rijksvergoeding die we ontvangen voor opvang van Oekraïense ontheemden. Binnen het programma Opvang zien we nut en noodzaak om projecten te organiseren die bijvoorbeeld gericht zijn op het naar werk begeleiden van vluchtelingen en statushouders of huisvestingsvraagstukken voor statushouders. Deze kunnen niet uit de functionele budgetten worden bekostigd. We willen daarom binnen het programmabudget projectgelden vrijmaken voor een bedrag van € 300.000,- om dergelijke projecten te kunnen uitvoeren. Wmo Wetswijziging rechtspositie pgb-zorgverleners De ministerraad heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat de rechtspositie van zorgverleners met een pgb versterkt. Hierdoor krijgen pgb-zorgverleners met een arbeidsovereenkomst voor minder dan vier dagen per week ook wettelijk recht op WW, Ziektewet en WIA. Het gaat om pgb-zorgverleners die gemiddeld maximaal drie dagen per week zorg aan huis leveren en daarmee vallen onder de Regeling dienstverlening aan huis (Rdah). Dit wetsvoorstel heeft gevolgen voor onze gemeente. Door een toename in kosten en administratieve verplichtingen voor budgethouders zullen de pgb-tarieven verhoogd moeten worden, wat resulteert in kostenstijgingen van ongeveer 20% voor de budgethouders die het betreft, en mogelijk minder pgb-aanvragen.