3. Derde bestuursrapportage 2023

2023 pas op 3 oktober 2023 vastgesteld. Het kabinet heeft een nieuwe verdeelsleutel toegepast op de verdeling van de budgetten. Door deze nieuwe verdeling ontvangt de gemeente Veenendaal € 738.000,- minder dan in 2022. In 2022 was dit budget voldoende om de energietoeslag beschikbaar te stellen voor huishoudens tot 150% van het sociaal minimum in plaats van de door het Rijk voorgestelde 120%. Om deze doelgroep ook voor 2023 de energietoeslag uit te kunnen keren is er incidenteel € 738.000,- extra budget nodig. De beoogde datum van uitkering van de ambtshalve betalingen is 18 december 2023. Naar verwachting gaat dan ook GezondVerzekerd open voor nieuwe aanvragen. Aanvraag ESF-subsidie De gemeenten in de arbeidsmarktregio Foodvalley nemen samen deel aan het subsidietraject ESF REACT-EU. Dit traject richt zich op re-integratie van inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt en loopt door tot en met 2027. De verantwoording over de periode 2020-2022 is dit jaar ingediend. Wij verwachten volgend boekjaar (2024) de subsidie te ontvangen. De hoogte van de subsidie is afhankelijk van de toetsing door het ministerie. Ontwikkeling bijstandsbestand Bij de bestandsontwikkeling stellen we onszelf ten doel om beter te presteren dan het landelijk gemiddelde.

Hiervoor toetsen wij onze prestaties gedurende het jaar aan de landelijke trend met behulp van de Divosa Benchmark Werk en Inkomen. Wij presteren in lijn met de landelijke ontwikkelingen en zien hierin dat het aantal bijstandsgerechtigden stijgt. Het instroomcijfer is hoger dan het uitstroomcijfer, dit resulteert in toename van het bijstandsbestand. De toename over het kalenderjaar 2023 bedraagt 3,6%. De hogere instroomcijfers kunnen diverse oorzaken hebben, zoals de verhoogde taakstelling van statushouders, verruiming van de kostendelersnorm, afzwakken van de krapte op de arbeidsmarkt. Ook het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) onderschrijft de lichte stijging in werkeloosheid in de loop van het jaar. De arbeidsmarktregio Foodvalley geeft aan dat de voortdurende groei van het aantal vacatures is afgezwakt. Dagelijks is er nog steeds sprake van een krappe arbeidsmarkt. Naar verwachting gaat dit de komende jaren niet wezenlijk veranderen. Vanwege de vergrijzing zijn er naar verhouding minder arbeidskrachten beschikbaar en neemt de vraag naar arbeidskrachten bijvoorbeeld in de zorgsector toe. De ontwikkeling van het bijstandsbestand geeft momenteel geen financiële risico’s. Beschut werk Het aantal beschut werkers in Veenendaal blijft iets achter op de taakstelling vanuit het Rijk. Wij hebben voor 2023 een taakstelling van 35 beschutte werkplekken en momenteel 29 vervuld.

Het overgrote gedeelte werkt bij IW4 en de rest bij overige bedrijven in de regio. Het Rijk is bezig om de verdeling van de aantallen te herzien. Hierdoor is de kans groot dat Veenendaal op termijn minder beschut werkers toegewezen krijgt met als gevolg minder budget. Minister Schouten heeft op 6 juli 2023 een brief naar de Tweede Kamer gezonden over de extra financiële middelen voor beschut werk. De brief komt tegelijk met de publicatie van een onderzoek van Significant APE, waaruit blijkt dat gemeenten en sociaal werkbedrijven op dit moment tot € 10.000,- per beschutte werkplek tekort komen. Per 2024 ontvangen gemeenten een aanvullend bedrag van € 2.157,- per beschutte werkplek, maar dat is onvoldoende om het tekort volledig af te dekken. Daarnaast investeert het Rijk € 63,9 miljoen om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te verbeteren. Het is momenteel onduidelijk hoe deze middelen worden verdeeld. Ook IW4 draait momenteel verlies op het onderdeel beschut werk, maar door andere winstgevende bedrijfsactiviteiten wordt dit verlies opgevangen. Voor de toekomst groeit het financiële risico. Immers is er wel instroom in beschut werk (verlieslatende activiteit), maar enkel uitstroom bij werknemers die onder de Wet Sociale Werkvoorziening vallen

25

(winstgevende activiteit). Hierdoor wordt de verhouding beschut werk groter ten opzichte van de andere doelgroepen. Inkomensregelingen Recentelijk is het definitief budget voor de bijstand bekend geworden voor het jaar 2023. Dit budget is een bijstelling van het nader voorlopige macrobudget 2023 op basis van de verwerking van de realisatiecijfers (prijs en volume) over 2022 en de bijgestelde werkloosheidsramingen van het Centraal Planbureau (CPB). Het definitieve budget voor Veenendaal is € 21.660.00,-. Een positieve budgetmutatie ten opzichte van het nader voorlopige budget voor Veenendaal van € 2.243.000,-. De forse verhoging van het minimumloon per 1 januari 2023 is de primaire oorzaak van de grote bijstelling. Deze en andere prijsbijstellingen worden jaarlijks bij het definitieve budget verwerkt. De extra inkomsten zijn dus gerelateerd aan de extra uitgaven die reeds per 1 januari 2023 zijn ingezet. De hoogte van de uitkering steeg met ruim 10%. De mutatie van het BUIG-budget wordt budgetneutraal verwerkt.

26

Programma 4: Burger en Bestuur Financiële ontwikkelingen Burger en bestuur Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten 0.1C - Bestuur

0

0

0

0

0.2 - Burgerzaken

35

0

0

0

-3.224

0

0

0

-151

0

0

0

Totaal Lasten

-3.340

0

0

0

Saldo van baten en lasten

3.340

0

0

0

0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur

35

0

0

0

Totaal Onttrekkingen

35

0

0

0

0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur

3.375

0

0

0

Totaal Stortingen

3.375

0

0

0

Saldo mutaties reserves

-3.340

0

0

0

0

0

0

0

1.1A - Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 - Openbare orde en veiligheid

Onttrekkingen

Stortingen

Totaal 3e bestuursrapportage

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.2 - Burgerzaken ( nadeel € 35.000 ) Bij de 2e berap 2023 is budget aangevraagd (€ 215.000) voor de organisatie van de extra verkiezingen dit jaar, voor de Tweede Kamer als gevolg van de val van het kabinet deze zomer. Nu de organisatie bijna rond is, blijkt het toegekende bedrag niet toereikend. De oorzaak hiervan is het besluit om het aantal stemlokaties fors uit te breiden, waardoor de personeelskosten hoger zijn, er extra toegankelijkheidsmaatregelen zijn genomen. Verzocht wordt het budget voor de organisatie van deze verkiezingen eenmalig extra te verhogen met € 35.000 ten laste van de egalisatiereserve verkiezingen. 1.1A - Crisisbeheersing en Brandweer (voordeel € 3.224.000) Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne is een kostenprognose gemaakt voor het hele jaar 2023, deze kostenprognose is gebaseerd op informatie zoals deze ten tijde van het schrijven van deze bestuursrapportage bekend is. De opvang van ontheemden uit Oekraïne zal ook in 2024 worden gecontinueerd. Op basis van de prognose 2023 bedraagt de rijksbijdrage € 5.000.000 en is de verwachting dat ca. € 3.300.000,- aan kosten ten laste komt van 2023. Er resteert een bedrag van € 1.700.000. Het uit 2022 overgehevelde restant budget van € 1.524.000,- is in 2023 niet gebruikt voor de opvang van ontheemden.

In totaal resteert een bedrag van € 3.224.000.Voorgesteld wordt om dit bedrag te storten in de nieuw te vormen reserve Opvang ontheemden. 1.2 - Openbare orde en veiligheid ( voordeel € 151.000 ) Veiligheidsbeleid ( voordeel € 153.000) Voor de lokale, integrale aanpak van polarisering, radicalisering, extremisme en terrorisme ontvangen we van het Rijk budget. Dit is bedoeld voor zowel de aanpak vanuit veiligheidsperspectief, als voor de meer preventieve inzet waarbij we samen optrekken met de adviseur diversiteit en inclusie. Een aantal onderdelen of elementen van die aanpak zijn dit jaar wel gestart en lopen door. Voorgesteld wordt het restant (€ 63.000,-) van de vanuit het Rijk ontvangen gelden met een specifiek doel over te hevelen van 2023 naar 2024.

27

Voor het verbeteren van de infrastructuur van het cameratoezicht in het kader van de openbare orde en veiligheid en op enkele punten verbeteren of uitbreiden ervan hebben we dit jaar, nadat de raad in 2023 extra budget hiervoor vrijmaakte, zaken in gang gezet. Voor het werk zijn we afhankelijk van een aantal partijen met wie we het cameratoezicht in Veenendaal realiseren. De uitvoering van de werkzaamheden en bijvoorbeeld aanschaf van materiaal zal grotendeels in 2024 plaatsvinden. Het voorstel is het bestemde budget daarvoor van € 90.000 beschikbaar te houden en over te hevelen van 2023 naar 2024. Vanuit de september circulaire 2023 is € 7.000 ontvangen tbv veiligheidsbeleid. In deze rapportage worden de middelen toegevoegd aan het budget veiligheidsbeleid. Toezicht handhaving openbare ruimte ( nadeel € 35.000 ) Het budget wordt in 2023 met € 35.000,- overschreden. Dit jaar is een aantal extra uitgaven gedaan, dit betreft de vervanging van dienstfietsen en telefoons en vanuit veiligheidsoverwegingen het in gebruik nemen van bodycams. Interventieteam ( voordeel € 40.000 ) Door intense en uitzonderlijke jaren in coronatijd, ontstond een toename van complexe casuïstiek, extra werkdruk en daardoor een toename van multi complexe Zorg & Veiligheid casuïstiek binnen het Interventieteam.

Hierbij denkend aan, onder andere, de overlast die ontstond, bleef bestaan of escaleerde doordat woningcorporaties langere tijd niet over mochten gaan tot ontruimingen, de opnamestop bij de verschillende maatschappelijke opvangen, toename van zorg- & veiligheidsissues binnen lopende en nieuwe casuïstiek door afname van face to face contact, schrijnende casuïstiek binnen kwetsbare gezinnen en huiselijk geweld en kindermishandeling en de steeds verder oplopende wachtlijsten binnen de (kinder- en jeugd-) GGZ. Dit heeft er toen toe geleid dat we binnen het Interventieteam lopende begeleidingstrajecten hebben moeten intensiveren, een langere doorlooptijd kregen, nieuwe trajecten met spoed opgestart (moesten) worden om (verdere) escalaties te voorkomen en we hiervoor extra financiële ruimte nodig hadden om dit te kunnen financieren. Inmiddels lijkt er voor het eerst sinds het einde van het corona-tijdperk, de situatie weer meer en meer in balans te komen en te stabiliseren. Uiteraard zijn er door deze heftige jaren nieuwe uitdagingen ontstaan maar momenteel lijkt er, ook ten aanzien van de financiële, noodzakelijke extra ruimte die noodzakelijk is geweest nu meer balans zichtbaar te worden. Hierdoor is het verstandig om hierin op dit moment het totale budget te verlagen met een bedrag van € 40.000,-.

Reservemutaties: Egalisatiereserve verkiezingen : onttrekking ( 35.000 ) Mutatie verkiezingen zie 0.2 Burgerzaken. Reserve meerjarige middelen: storting ( € 151.000 ) Betreft overheveling van 2023 naar 2024 voor een bedrag van € 151.000. Reserve Opvang ontheemden: storting ( € 3.224.000 ) Betreft storting in de nieuw te vormen reserve Opvang ontheemden voor een bedrag van € 3.224.000.

Risico's/ ontwikkelingen Burger en Bestuur Opvang Oekraïense ontheemden Eerder is gemeld dat de gemeentelijke opvang van Oekraïense ontheemden verspreid is over 7 locaties. De stand van zaken is dat er totaal (gemeentelijke- en particuliere opvang) in Veenendaal 224 personen worden opgevangen. Een nieuwe ontwikkeling is dat de gemeente zich oriënteert op de aankoop van een pand met als doel uitbreiding van de opvang, omdat de opvangbehoefte voor Oekraïense ontheemden zich – landelijk en provinciaal gezien – nog steeds uitbreidt. Bij succesvolle aankoop zorgt dit ervoor dat proactief wordt gereageerd op deze ontwikkeling. Mocht de onderhandelingen niet resulteren

28

in de aankoop van deze locatie dan gaan wij op zoek naar een andere locatie. De financiering vanuit het Rijk van de opvang zelf voorziet tot dusver in de door de gemeente gemaakte kosten van opvang, leefgeld, ambtelijke inzet, e.d.. De uitkomsten van de herijking van de huidige Bekostigingsregeling zijn op moment van schrijven nog niet bekend. Een eventuele bijstelling van het vergoedingsbedrag per opvangplek zal eerst per 1 januari 2024 ingaan.

29

Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Financiële ontwikkelingen Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten 0.5 - Treasury

-229

0

0

0

0.8 - Overige baten en lasten

-210

1.572

0

0

Totaal Lasten

-439

1.572

0

0

0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds

-22

1.572

0

0

Totaal Baten

-22

1.572

0

0

Saldo van baten en lasten

417

0

0

0

Totaal 3e bestuursrapportage

417

0

0

0

Baten

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.5 - Treasury ( voordeel € 229.000 ) Rente langlopende geldleningen ( voordeel € 109.000 ) In de afgelopen periode is minder langlopende geld geleend dan geraamd. Ook viel de rente mee door een lening aan te gaan bij de provincie Gelderland in plaats van bij een sectorbank. E.e.a. heeft geresulteerd in een meevaller van € 108.704. Rente kortlopende geldleningen ( voordeel € 120.000 ) Door een hogere liquiditeit dan geraamd bij een weliswaar stijgende rente zijn de rente uitgaven aan korte leningen lager dan geraamd. Dit levert een meevaller van € 120.000 op. 0.8 - Overige baten en lasten ( voordeel € 210.000 ) Voordeel afschrijvingen € 210.000 Er ontstaat een voordeel op de afschrijvingslasten van € 210.000 incidenteel. Dit is een aanvullend voordeel ten opzichte van het bedrag wat in de 2e bestuursrapportage is gemeld. Reden van dit voordeel is dat er dekking is voor de kapitaallasten vanwege de aanschaf openbare verlichting. Deze dekking was technisch nog niet verwerkt op de afschrijvingskosten tijdens de 2e bestuursrapportage. Hierdoor was de verwachting bij de 2e bestuursrapportage dat er een nadeel ontstond op dit onderdeel. Dit blijkt echter niet correct te zijn geweest en het nadeel wordt in deze bestuursrapportage gecorrigeerd.

Baten 0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds ( nadeel € 22.000 ) De uitkomsten van de septembercirculaire 2023 resulteren in een lagere algemene uitkering van € 22.000. Deze mutatie bestaat voornamelijk uit een hogere inkomst € 109.000,- vanwege taakmutaties. Deze mutaties zijn voor 2023 ook als hogere lasten opgenomen binnen de taakvelden waarop ze betrekking hebben. Daarnaast zijn in de septembercirculaire 2023 de technische mutaties aangepast op basis van de meest recente gegevens. Per saldo bedraagt de uitkering voor 2023 € 131.000,lager dan begroot.

Risico's/ ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien De donatie van € 68.000 aan Stichting VNG Fonds voor Noodhulp, Wederopbouw en Vredesbevordering ten behoeve van de slachtoffers van de aardbevingen in Marokko is

30

conform de Notitie gemeentelijke bijdrage bij humanitaire rampen ten laste gebracht van de post onvoorzien. Hiermee is de post onvoorzien 2023 volledig ingezet.

31

Programma 6: Bedrijfsvoering Financiële ontwikkelingen Bedrijfsvoering Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten 0.4G - Overhead (Juridische zaken)

-65

0

0

0

0.4J - Overhead (A&A)

25

0

0

0

0.4Z - Overhead (Interne dienstverlening)

-212

0

0

0

9.914 - Algemeen Bijstand, Reintegratie en Participatie

-353

0

0

0

Totaal Lasten

-605

0

0

0

Saldo van baten en lasten

605

0

0

0

0.10F - Mutaties reserves Bedrijfsvoering

630

0

0

0

Totaal Stortingen

630

0

0

0

Saldo mutaties reserves

-630

0

0

0

Totaal 3e bestuursrapportage

-25

0

0

0

Stortingen

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.4G - Overhead (Juridische zaken )( voordeel € 65.000 ) Het voorbereidingsproces voor de inkoop en implementatie van een nieuwe inkoopapplicatie (S2P) vraagt meer tijd dan vooraf ingeschat. Om deze reden wordt het in 2023 toegekende budget niet volledig gebruikt en zal dit doorgezet moeten worden naar 2024 om een verdere succesvolle voorbereiding, aanbesteding en implementatie te garanderen. Voorgesteld wordt om het geprognotiseerde restant budget ad € 65.000 over te hevelen van 2023 naar 2024. 0.4J - Overheid ( A&A) ( nadeel € 25.000 ) Om te komen tot een nieuw convenant met de Belastingdienst inzake horizontaal toezicht, is een plan van aanpak opgesteld teneinde op korte termijn te voldoen aan een 6-tal eisen ten aanzien van de financiële strategie, fiscale risico's en beheersing. Hiertoe wordt extra capaciteit en deskundigheid ingezet waarvan de kosten, verdeeld over 2023 € 25.000 en 2024 € 122.000 bedragen. De mutatie van 2024 nemen we mee in de eerste bestuursrapportage 2024. 0.4Z Overhead ( Interne dienstverlening ) ( voordeel € 212.000 ) Ontwikkelen dataorganisatiemanagement ( voordeel € 57.000 ) Verschillende projecten en daarmee gepaard gaande uitgaven moeten nog op volle snelheid komen. In het eerste jaar van uitvoering, lopen wij derhalve achter.

Bovendien zijn enkele medewerkers vertrokken, waardoor de uitvoeringskracht tijdelijk afnam. Dit wordt in het tweede jaar (2024) zoveel mogelijk ingehaald. Voorgesteld wordt om € 57.000 over te hevelen van 2023 naar 2024. Begeleiden verandering door datagedreven werken ( voordeel € 85.000 ) Het vertrek van een aantal medewerkers en de afstemming binnen de organisatie heeft meer tijd nodig gehad. Hierdoor loopt de effectuering van een aantal projecten vertraging op. Voorgesteld wordt om een bedrag van € 85.000,- over te hevelen van 2023 naar 2024. Implementatie van Woo ( voordeel € 70.000 ) Het zwaartepunt van de uitvoering van de implementatie van de Wet Open Overheid (Woo) ligt in 2024. Voorgesteld wordt om de resterende middelen van € 70.000,- over te hevelen van2023 naar 2024 om de grote hoeveelheid projecten in dat jaar te kunnen uitvoeren. 9.914 - Algemene Bijstand, Reintegratie en Participatie ( voordeel € 353.000 ) De Tozo-regeling is per 1 oktober 2021 afgeschaft. echter kent de regeling nog wel een 32

nasleep. De komende jaren dienen er middelen gereserveerd te worden voor de uitvoering van de werkzaamheden. We verwachten nog € 229.000 nodig te hebben voor een correcte afwikkeling. Daarnaast is er een grote wetswijziging doorgevoerd. De ontvangen middelen voor implementatie zijn deels uitgegeven. Het restant ad € 53.000 willen we komend jaar inzetten. Verder zijn € 71.000 aan rijksmiddelen ontvangen voor Breed Offensief welke bestemd zijn voor inhuur ter verbetering van de processen rondom de Wet verbetering Poortwachter (WvP). Er wordt voorgesteld om in totaal € 353.000 over te hevelen van 2023 naar 2024. Reservemutaties Reserve meerjarige middelen: storting ( € 630.000 ) Betreft overheveling van 2023 naar 2024 voor een bedrag van € 630.000.

Risico's/ ontwikkelingen Bedrijfsvoering

33

Voortgang risico's Voortgang risico’s Voor de 3e bestuursrapportage 2023 zijn de gemeentelijke risico’s opnieuw beoordeeld voor de laatste 2 maanden van 2023. Internationaal zien we dat de spanningen en de risico's toenemen. De oorlog in Oekraïne duurt voort en het conflict in het Midden Oosten breidt zich fors uit. Deze ontwikkelingen hebben ook gevolgen voor de wereldeconomie en dus ook onze economie, denk maar eens aan een stijging van de energieprijzen. Gelet op deze onzekerheden neemt het belang om de gemeentelijke risico's en weerstandscapaciteit op orde te hebben toe. Alleen zo kunnen de huidige en toekomstige risico's worden opgevangen. De krapte op de arbeidsmarkt, zoals ook al gemeld bij de 2e bestuursrapportage 2023, blijft een serieus probleem waar we als gemeente tegen aan blijven lopen. Bij het opstellen van de begroting 2023 was dit niet in deze mate voorzien. Verder is ten opzichte van de 2e bestuursrapportage 2023 het risico bij de jeugdzorg toegenomen. Het risico op dit terrein werd oorspronkelijk ingeschat op € 0,8 miljoen. Het risico bij de jeugdzorg is echter op basis van de laatste gegevens opgelopen naar € 2,2 miljoen. Zie hiervoor de toelichting bij programma 3 ( risico's en ontwikkelingen ). In de toelichting van tabel 2 vindt u informatie over de risico’s, beheersmaatregelen en andere ontwikkelingen.

In tabel 1 treft u de wijze van berekening van een risico aan: 1. Kans 2. Gevolg Tabel 1 Kans

Score Kans

Gevolg

Score Gevolg

> 10 jaar

10%

1

X < € 50.000

1

5 jaar < x < 10 jaar

30%

2

€ 50.000 < x < € 200.000

2

2 jaar < x < 5 jaar

50%

3

€ 200.000< x < € 500.000

3

1 jaar < x < 2 jaar

70%

4

€ 500.000< x < € 1.000.000

4

X < 1 jaar

90%

5

X > 1.000.000

5

De risicoscore wordt als volgt berekend: Een risico dat zich 1 maal in de 3 jaar kan voordoen met een gevolg van € 250.000 krijgt voor kans een 3 en voor gevolg een 3 en scoort dus 3 x 3 = 9. Een risico dat zich 1 maal in de 2 jaar kan voordoen met een gevolg van € 600.000 krijgt voor kans een 4 en voor gevolg een 4 en scoort dus 4 x 4 = 16. In de hiernavolgende tabel is een overzicht opgenomen van de belangrijkste gemeentelijke risico’s. Het betreft hier risico’s waarvan de omvang hoger is dan € 0,3 miljoen. De risico’s zijn extern van karakter. Het betreft een totaalbedrag van € 12,85 miljoen (€ 11,85 miljoen in de 2e bestuursrapportage 2022) aan incidentele risico’s. De structurele risico’s bedragen € 1,3 miljoen (was eveneens € 1,3 miljoen in de 2e bestuursrapportage 2022).

34

Tabel 2: Top 10 risico's (in miljoenen euro's) Omschrijving risico (omschrijving beheersmaatregel)

Effect Kans BSc NSc

1. Onvoldoende beschikking over kwalitatief en kwantitatief personeel (Strategische personeelsplanning – Monitoring budget loonkosten – werving op basis van toekomstige talenten).

€ 2,5 90% 25 (i)

25

2. Hogere kostenstijgingen investeringen MIP door stijging inflatie en gevolgen van de oorlog in Oekraïne. (Doorberekenen prijsstijgingen waar mogelijk).

€ 2,0 90% 25 (i)

25

3. Hogere kosten Jeugdzorg (2 maandelijkse monitor)

€ 2,2 70% 16 (s)

16

4. Aantrekken van leningen wordt als gevolg van de stijging van de rente boven de 2,5% duurder dan geraamd € 2,5 50% 15 in de begroting (Anticiperen op rentestijging – kasgeldfinanciering toepassen). (i)

15

5. Daling inkomsten uit het gemeentefonds als gevolg van een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026 en de terugval van de rijksvergoeding van 2025 naar 2026 (monitoring ontwikkelingen rijksoverheid, gemeentefonds en lobby VNG).

€ 1,5 50% (s)

6. De BUIG-uitkering van het rijk neemt af of de uitkeringslasten stijgen door een toename van het aantal cliënten. (De inzet van re-integratie- en poortwachters-instrumenten waardoor het aantal cliënten wordt beperkt).

€ 0,8 70% 20 (i)

16

7. Financiële tegenvallers bij gemeenschappelijke regelingen. (Nauwgezet volgen ontwikkelingen gemeenschappelijke regelingen en bijsturen waar mogelijk).

€ 1,0 70% 16 (i)

12

8. Als gevolg van het stopzetten van de gaslevering door Rusland blijven de energieprijzen volatiel. Inmiddels € 1,2 50% 20 zijn maatregelen (LNG import en energiebesparing) getroffen om de sterke stijging te verminderen. Maar (i) desondanks blijft er een hoge mate van onzekerheid bestaan over de energierekening van de gemeente en aan de gemeente gelieerde organisaties (monitoring ontwikkelingen).

15

9. De invoering van de Omgevingswet is een complex en intensief traject. Daarbij worden diverse risico’s € 1,0 50% 12 onderkend zoals: mogelijke leges derving, veranderende samenwerking met derden, onzekerheid over de te (i) verwachten kosten, software aanpassingen en nieuwe juridische procedures. Inmiddels is bekend dat 1 januari 2024 de nieuwe wet ingaat. (Projectgroep bereid de invoering van de Omgevingswet voor).

12

€ 0,5 50% (i)

10. Opvang oorlogsvluchtelingen Oekraine (Compensatie rijk)

15

15

9

9

* BSc = Bruto Score risico * NSc = Netto Score risico

Bedrag in €

Tabel 3: Beschikbare weerstandscapaciteit 1. Algemene Reserve (stand na 2e bestuursrapportage 2023)

32.424.000

2. Onbenutte belastingcapaciteit OZB

6.800.000

3. Onvoorzien

0

4. Stille reserves

1.000.000

5. Vrij aanwendbaar deel bestemmingsreserves

1.000.000

Totaal

41.224.000

De weerstandscapaciteit is in de afgelopen periode gestegen van € 39,7 miljoen naar € 41,2 miljoen vooral als gevolg van een hogere algemene reserve. Deze stijgt van € 30,5 miljoen naar € 32,4 miljoen (afgerond) door het saldo van de 2e bestuursrapportage. Het risicobedrag is in de afgelopen periode opgelopen van afgerond € 14,2 miljoen naar € 14,5 miljoen. Dit is het benodigde bedrag om de risico's verantwoord, dat wil zeggen met een zekerheid van 90%, af te dekken. Het effect van de toename van de weerstandscapaciteit is verhoudingsgewijs nagenoeg gelijk aan het effect van de toename van het risicobedrag. Als gevolg hiervan komt de ratio op basis van een voorlopige berekening opnieuw uit op 2,8 (€ 41,2 miljoen/ € 14,5 miljoen). Bij de 2e bestuursrapportage 2023 bedroeg de ratio ook 2,8. In termen van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement komt een ratio van 2,8 overeen met de classificatie goed (> 2 = goed). Dit was ook goed in de begroting 2023.

35

Bijlagen Bijlage 1: Overzicht budgettair neutrale mutaties Bedragen x €1.000 BN Mutaties

Raming 2023 budgetneutraal

Raming 2024 budgetneutraal

Raming 2025 budgetneutraal

Raming 2026 budgetneutraal

Lasten 0.10C - Mutaties reserves Sociale Leefomgeving

0

0

0

0

125

0

0

0

0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds

0

0

0

0

0.8 - Overige baten en lasten

0

0

0

-41

0.4D - Overhead (I&A)

1.1A - Crisisbeheersing en Brandweer

6.050

0

0

0

1.2 - Openbare orde en veiligheid

0

7

7

7

4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

98

345

0

0

5.1A - Sportbeleid en activering

8

8

8

8

5.3B - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-8

-8

-8

-8

6.1G - Samenkracht en burgerparticipatie

0

0

0

0

6.2A - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

0

-21

-21

-21

6.3A - Inkomensregelingen

2.997

688

536

536

6.3B - Inkomensregelingen

1.793

2.514

2.514

2.514

6.4 - WSW en beschut werk

0

93

88

82

6.5A - Arbeidsparticipatie

0

18

18

18

6.5D - Arbeidsparticipatie

297

0

0

0

6.6A - Maatwerk-voorzieningen (WMO)

-5

1

2

2

6.71B - Begeleiding (WMO)

14

0

0

0

6.71D - Overige maatwerkarrangementen (WMO)

-14

0

0

0

6.72B - Jeugdhulp behandeling

0

185

112

0

6.81 - Geëscaleerde zorg 18+

-98

0

0

0

6.81A - Beschermd wonen (WMO)

405

0

0

0

6.81B - Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

0

0

0

0

7.1A - Volksgezondheid

60

23

19

17

7.4A - Milieubeheer

0

4

4

4

7.4C - Milieubeheer

-208

0

0

0

7.4D - Milieubeheer

208

0

0

0

8.3B - Wonen en bouwen

0

0

0

0

9.901 - Algemeen Directie

0

0

0

41

9.915 - Algemeen Beleid (MO) Totaal Lasten

98

0

0

0

11.820

3.857

3.279

3.159

0

0

0

0

125

0

0

0

Baten 0.10C - Mutaties reserves Sociale Leefomgeving 0.4D - Overhead (I&A) 0.4R - Overhead (E&W)

61

0

0

0

0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds

2.671

457

229

109

1.1A - Crisisbeheersing en Brandweer

6.050

0

0

0

98

345

0

0

6.3B - Inkomensregelingen

2.058

3.050

3.050

3.050

6.5D - Arbeidsparticipatie

297

0

0

0

-5

0

0

0

6.81A - Beschermd wonen (WMO)

405

0

0

0

7.1A - Volksgezondheid

60

5

0

0

4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

6.6A - Maatwerk-voorzieningen (WMO)

Totaal Baten

11.820

3.857

3.279

3.159

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

0

0

0

0

Gerealiseerd resultaat

0

0

0

0

36

Bijlage 2: Budget neutrale mutaties prijsindex en sociaal domein In de raadsinformatie brief en het collegebesluit rondom de uitkomsten van de septembercirculaire 2023 is het effect van de toename van de loon- prijsindexatie opgenomen. Ten aanzien van de ontwikkelingen in de loon- prijsindexatie in de septembercirculaire 2023 ten opzichte van de meicirculaire 2023 is het effect als volgt:

Dit effect van respectievelijk, 1,5% voor loon, 1,4% voor het sociaal domein en 0,4% voor prijs heeft als resultaat dat de budgetten in 2024 met deze percentage verhoogd kunnen worden. Voorgesteld is om dit in de 3e bestuursrapportage neutraal te verwerken voor 2024. Bedragen x € 1.000 Budget neutrale mutaties prijsindex en sociaal domein

Raming 2024 budgetneutraal

Raming 2025 budgetneutraal

Raming 2026 budgetneutraal

Raming 2027 budgetneutraal

- Lasten 1 Fysieke Leefomgeving

63

54

56

2 Economie, Werk en Ontwikkeling

9

8

7

7

808

804

798

799

3 Sociale Leefomgeving 4 Burger en Bestuur

56

10

10

10

10

-872

-857

-850

-852

6 Bedrijfsvoering

35

34

32

32

Totaal Lasten

53

53

53

53

1 Fysieke Leefomgeving

17

17

17

17

2 Economie, Werk en Ontwikkeling

4

4

4

4

3 Sociale Leefomgeving

13

13

13

13

4 Burger en Bestuur

4

4

4

4

5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

2

3

3

3

6 Bedrijfsvoering

13

13

12

12

Totaal Lasten

53

53

53

53

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

0

0

0

0

5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

- Baten

Bijlage 3: Overzicht structurele mutaties Voor deze rapportage zijn er geen structurele mutaties te melden.

37

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten 4 Burger en Bestuur

0

0

0

5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

1.572

0

0

Totaal Lasten

1.572

0

0

5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

1.572

0

0

Totaal Baten

1.572

0

0

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

0

0

0

Gerealiseerd resultaat

0

0

0

Baten

38

Bijlage 4: Over te hevelen budgetten

39

Omschrijving

Bedrag Toelichting

Wegen straten en pleinen

€ 570.000 Door ziekte en vacatures zullen een aantal onderhoudswerkzaamheden nog wel worden voorbereid dit jaar maar pas in 2024 worden uitgevoerd. Voorgesteld wordt om voor uitvoering van het groot onderhoud asfalt in de Batterijen, fietspaden en de verkeersveiligheidsmaatregelen in Petenbos en overige locaties een bedrag van € 570.000 over te hevelen van 2023 naar 2024 voor het benodigde groot onderhoud.

Groenrenovaties

€ 465.000 Overheveling budget naar 2024 t.b.v. openbaar groen (renovatie), BOSS (bewegen, ontmoeten, spelen en sporten) en Project visie Stadspark. Openbaar groen (voordeel € 360.000) en Speelvoorzieningen (voordeel € 105.000) In de 2e Berap is een overheveling al aangekondigd voor het openbaar groen en de speelvoorzieningen. Mede vanwege de noodzaak om diensten en leveringen voor groen en speelvoorzieningen Europees aan te besteden is in 2022 achterstand ontstaan in de uitvoering van renovaties van groen- en speelvoorzieningen. In 2023 hebben we, naast het reguliere werk, een flink deel van de achterstand in kunnen halen. Helaas maar nog niet alles. Daarnaast implementeren we het nieuwe BOSS-principe op speel- en sportplekken. Hiervoor zijn eveneens nieuwe raamcontracten nodig, die Europees aanbesteed worden. De aanbesteding wordt in het eerste kwartaal van 2024 afgerond. De laatste inhaalslag maken we in 2024. Voor het over te hevelen bedrag is een concrete bestemming aanwezig. De projecten zijn al in voorbereiding en participatietrajecten in gang gezet. Voorgesteld wordt om voor geplande groenrenovaties en het implementeren van het nieuwe BOSS-principe op speel- en sportplekken de hiervoor beschikbare middelen ad € 465.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Project visie stadspark

€ 50.000 De middelen voor het Project visie Stadspark zijn voor meerjarig gebruik beschikbaar gesteld. Voorgesteld wordt € 50.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Bestrijding maatschappelijke overlast

€ 29.000 Voor de bestrijding van maatschappelijke overlast en verloedering is door het Rijk meerjarig geld beschikbaar gesteld, welke uitsluitend voor dit doel aangewend mag worden. Het restant budget (€ 29.000,-) is in 2023 niet besteed. Voorgesteld wordt dit budget over te hevelen van 2023 naar 2024.

Stikstofdossier

€ 264.000 Van het budget voor het stikstofdossier resteert naar verwachting per 31 december 2023 een bedrag van € 264.000. Deze middelen zijn voor meerjarig gebruik beschikbaar gesteld. Voorgesteld wordt dit resterende budget ad € 264.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Programma ENV

€ Van het budget voor het programma Energieneutraal Veenendaal 2035 resteert naar verwachting per 31 december 2023 een bedrag van € 2.800.000. Deze 2.800.000 middelen zijn voor meerjarig gebruik beschikbaar gesteld. Voorgesteld wordt dit resterende budget ad € 2.800.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Ruimtelijke ordening

€ 52.000 Om gedurende de eerste maanden waarin de Omgevingswet van kracht is, de lijnorganisatie te ondersteunen, is verzocht om het programmateam tot 1 april 2024 actief te houden. De verwachte kosten van deze eerste maanden schatten we in op circa € 52.000 en kunnen gedekt worden uit de resterende middelen van 2023. Voorgesteld wordt dit resterende budget ad € 52.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Programma 3e fase ICT campus

€ 200.000 Van het budget voor het programma ICT Campus 3e fase resteert naar verwachting per 31 december 2023 een bedrag van € 200.000. Deze middelen zijn voor meerjarig gebruik beschikbaar gesteld. Voorgesteld wordt dit resterende budget ad € 200.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Programma Vitale binnenstad

€ 500.000 Vanuit Programma Vitale Binnenstad is de verwachting dat er per 31 december 2023 € 500.000,- resteert. Deze middelen zijn voor meerjarig gebruik beschikbaar gesteld. Voorgesteld wordt dit resterende budget ad € 500.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Duurzaam Veenendaal

€ 206.000 Bij het vaststellen van de programmabegroting zijn (eenmalig) middelen opgenomen om te komen tot een circulair, klimaatadaptief en waterrobuust Veenendaal. Het heeft echter moeite gekost de benodigde personele capaciteit te werven om invulling te geven aan onze ambities. Hierdoor is het voor deze doelen toegekende budget deels onbenut gebleven. Omdat de doelen wel gerealiseerd moeten worden stellen wij voor de niet benutte middelen (in totaal € 206.000) over te hevelen van 2023 naar 2024 via de reserve meerjarige middelen ten gunste van de opgave duurzaamheid.

Citymarketing

€ 40.000 Het merk Veenendaal gaat zich naast branding ook op citymarketing toeleggen. De gemeente gaat € 20.000 per jaar inzetten. Definitieve vaststelling van de uitwerking van de citymarketingplannen volgt in de stuurgroep van november 2023. We nemen graag de resterende ruimte uit het promotiebudget 2023 (groot € 40.000) mee voor de periode (2024-2025) zodat we dan middelen hebben om uitvoering te geven aan citymarketing voor de komende twee jaar. Voorgesteld wordt dit resterende budget ad € 40.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Project vestigingsbeleid

€ 33.000 In verband met personele wijzigingen is de uitvoering van het plan van aanpak voor dit project vertraagd. Er ligt inmiddels een geactualiseerde versie van dit plan van aanpak waarvan de uitvoering in 2024 is gepland. Voorgesteld wordt dit resterende budget ad € 33.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Evementenbeleid

€ 73.000 Evenementenbeleid ( voordeel € 73.000 ) Voorgesteld wordt het restant budget 2023 van € 73.000,- over te hevelen van 2023 naar 2024 en in dat jaar beschikbaar te stellen voor het evenementenbeleid. De redenen is hiervoor zijn: voor 2024 e.v. jaren zal nieuw Evenementenbeleid worden vastgesteld; door stijgende kosten nemen de totale kosten voor het organiseren van een evenement nog steeds toe, waardoor niet alleen het aantal aanvragen om subsidie mogelijk zal toenemen, maar er ook subsidieaanvragen voor hogere bedragen worden ingediend en deze trend zet zich ook in 2024 door.

Beschermd wonen

€ 268.000 In april 2023 is het meerjaren uitvoeringsplan Beschermd Wonen en Beschermd Thuis 2023-2026 door het college vastgesteld. Voor de verschillende pijlers zijn activiteiten voorbereid. Voor 2023 zijn enkele activiteiten opgestart. Verwachting is dat in 2023 een bedrag van circa € 35.000 nodig is. Voorgesteld wordt het restant van € 268.000 conform het uitvoeringsplan over te hevelen van 2023 naar 2024.

40

Field labs preventie gezondheid

€ 158.000 Dit budget ad € 158.000 betreft middelen welke gereserveerd zijn voor de implementatie van de aanpak 'Opgroeien in een kansrijke omgeving'. Deze aanpak is nauw verwant aan de fieldlabs, maar komt met een nog steviger fundament. Starten met de OKO aanpak kan slechts ééns per jaar, namelijk op 1 januari. Hierdoor zullen deze middelen pas in 2024 ingezet kunnen worden. Voorgesteld wordt om ad € 158.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Algemeen onderwijsbeleid

€ 8.000 In verband met andere prioriteiten en het niet kunnen vinden van een geschikt extern bureau die de 5-jaarlijks afrekening kan opstellen voor het openbaar onderwijs in 2023, wordt de 5-jaarlijkse afrekening opgesteld in 2024. Voorgesteld wordt om het hiervoor in 2023 beschikbaar gestelde bedrag, ad € 8.000, over te hevelen van 2023 naar 2024.

Energie culturele instelling

€ 55.000 In de 3e bestuursrapportage 2022 is een bedrag van € 55.000,- overgeheveld naar 2023 ter compensatie van de stijgende energielasten in 2022 en 2023 voor de culturele instellingen. Bij de uitwerking van het crisisherstelfonds zou bekeken worden of dit bedrag nog nodig was ter compensatie van de hoge energielasten van de instellingen. Door een capaciteitsprobleem is de uitvoering van het crisisherstelfonds in 2023 nog niet opgepakt. De verwachting is dat pas eind 2023 gestart kan worden met de uitvoering. Voorgesteld wordt om het bedrag ad. € 55.000,- over te hevelen van 2023 naar 2024 en beschikbaar te stellen.

Cultuur

€ 118.000 In de 3e bestuursrapportage 2022 is een bedrag van € 65.000,- overgeheveld naar 2023 ter compensatie van de stijgende energielasten in 2022 en 2023 voor de culturele instellingen. Bij de uitwerking van het crisisherstelfonds zou bekeken worden of dit bedrag nog nodig was ter compensatie van de hoge energielasten van de instellingen. Door een capaciteitsprobleem is de uitvoering van het crisisherstelfonds in 2023 nog niet opgepakt. De verwachting is dat pas eind 2023 gestart kan worden met de uitvoering. Voorgesteld wordt om het bedrag ad. € 65.000,- over te hevelen van 2023 naar 2024. Daarnaast ligt er vanuit de cultuurvisie de opdracht nieuw beleid voor de beeldende kunst op te stellen. Voor de ontwikkeling van het beleid en de daaruit voortkomende implementatie voor de beeldende kunst is € 53.000 in 2023 beschikbaar. De opstelling en implementatie van dit beleid vinden dit jaar niet meer plaats en staan gepland voor 2024. Voorgesteld wordt daarom om € 53.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Crisisherstelfonds

€ 550.000 De uitwerking van het crisis herstelfonds zou rond de zomer van 2023 worden opgepakt. Echter door een capaciteitsprobleem is de uitvoering van het crisisherstelfonds nog niet opgepakt. De verwachting is dat pas eind 2023 gestart kan worden met de uitvoering. Voorgesteld wordt om een bedrag ad. € 550.000,over te hevelen van 2023 naar 2024.

Projecten GGZ clienten sociale € 100.000 De aanvragen en meldingen voor Wmo voorzieningen nemen toe. Onder andere de wachtlijsten in de GGZ spelen hier een rol in. Voor 2023 is er eenmalig budget basis van € 100.000,- opgenomen in de begroting om extra in te zetten op het versterken van de sociale basis voor inwoners met GGZ gerelateerde vragen. Hiervoor is eerst een inventarisatie gemaakt van mogelijke initiatieven die hier goed op aansluiten. De inventarisatie heeft meer tijd gekost dan voorzien. Het is wel haalbaar om in 2023 een keuze te maken wat we gaan doen maar de uitvoering zal met name in 2024 liggen. Voorgesteld wordt om deze middelen ad € 100.000 over te hevelen van 2023 naar 2024. Arbeidsparticipatie

€ 600.000 Sinds 1 januari 2022 voeren we de Wet Inburgering 2021 uit. Doordat het Rijk hogere taakstellingen heeft opgelegd is eind 2022 besloten om de formatie tijdelijk uit te breiden. Vooralsnog is er uitbreiding tot 1 juli 2025. Verder zien we dat er een aanhoudende hoge werkdruk is binnen het cluster Inburgering. De caseload van de consulenten is hoger dan (landelijk) gemiddeld. Mogelijk dient er nogmaals extra formatie bij te komen om de caseload te normaliseren. Dit wordt aan de hand van een nog uit te voeren evaluatie nader bepaald. Gezien bovenstaande wordt voorgesteld om in totaal € 600.000 over te hevelen van 2023 naar 2024 zodat de extra formatie daarmee voor meerdere jaren gegarandeerd kan worden.

Programma sociaal domein

€ 37.000 Vanuit 2022 is € 234.000 overgeheveld naar 2023 voor o.a. meerjarige activiteiten binnen het sociaal domein. In 2023 is vanuit dit budget een meerjarige subsidie toegekend aan Stichting Netwerk voor jou voor de periode 2023 tot en met 2025. Voor de jaren 2024 en 2025 gaat het in totaal om een bedrag van € 37.000. Voorgesteld wordt om in deze rapportage € 37.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Project Maatje achter de voordeur

€ 66.000 De middelen ad € 66.000 zijn nodig om project Maatje achter de Voordeur te continueren. In project Maatje achter de Voordeur worden slachtoffers van huiselijk geweld ondersteund in hun herstel door een inwoner met eenzelfde ervaring met huiselijk geweld. Met deze middelen kan dit project voortgang vinden in het gehele komende jaar 2024 totdat een afweging kan worden gemaakt om structurele middelen vrij te maken. Voorgesteld wordt om ad € 66.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Preventieakkoord

€ 93.000 In 2023 zijn niet alle middelen voor de uitvoering van het preventieakkoord ingezet. Voorgesteld wordt om de nog resterende € 93.000 over te hevelen van 2023 naar 2024 voor de financiering van de meerjarige JOGG overeenkomst, die wij al gemeente zijn aangegaan.

Veiligheidsbeleid

€ 153.000 Voor de lokale, integrale aanpak van polarisering, radicalisering, extremisme en terrorisme ontvangen we van het Rijk budget. Dit is bedoeld voor zowel de aanpak vanuit veiligheidsperspectief, als voor de meer preventieve inzet waarbij we samen optrekken met de adviseur diversiteit en inclusie. Een aantal onderdelen of elementen van die aanpak zijn dit jaar wel gestart en lopen door. Voorgesteld wordt het restant (€ 63.000,-) van de vanuit het Rijk ontvangen gelden met een specifiek doel over te hevelen van 2023 naar 2024. Voor het verbeteren van de infrastructuur van het cameratoezicht in het kader van de openbare orde en veiligheid en op enkele punten verbeteren of uitbreiden ervan hebben we dit jaar, nadat de raad in 2023 extra budget hiervoor vrijmaakte, zaken in gang gezet. Voor het werk zijn we afhankelijk van een aantal partijen met wie we het cameratoezicht in Veenendaal realiseren. De uitvoering van de werkzaamheden en bijvoorbeeld aanschaf van materiaal zal grotendeels in 2024 plaatsvinden. Het voorstel is het bestemde budget daarvoor van € 90.000 beschikbaar te houden en over te hevelen van 2023 naar 2024.

41

Verkeersveiligheid

€ 277.000 De raad heeft een bedrag van € 277.000,- beschikbaar gesteld voor verkeersremmende maatregelen op diverse plaatsen in de gemeente. Dit gebeurt met 50% provinciale cofinanciering. Deze subsidie is 2 jaar geldig. Deze bijdrage hebben we inmiddels ontvangen. Vanwege capaciteitsproblemen hebben de uitvoeringswerkzaamheden vertraging opgelopen. De voorbereidende werkzaamheden zijn gestart. De uitvoering is gepland in het 3e kwartaal van 2024. Voorgesteld wordt om € 277.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Verkeer

€ 61.000 In september 2022 is een inloopbijeenkomst gehouden voor het instellen van parkeerverboden op de bedrijventerreinen Faktorij/De Vendel, Compagnie en Compagnie-oost. Voor drie straten op de Faktorij/De Vendel waar parkeerproblemen waren, zijn inmiddels de verkeersbesluiten definitief. De maatregelen worden indien mogelijk (afhankelijk van weersomstandigheden en beschikbaarheid aannemer) dit jaar nog uitgevoerd. Voor de Compagnie en Compagnie-oost zijn de ontwerp-verkeersbesluiten gepubliceerd. Daarop zijn zienswijzen ontvangen. Deze zienswijze zijn van een reactie voorzien. In oktober wordt het verkeersbesluit gepubliceerd. Vanwege de bezwaartermijn betekent dit dat de uitvoering in 2024 kan plaatsvinden en dat circa € 30.000 meegenomen moet worden van 2023 naar 2024 om deze maatregelen te kunnen uitvoeren. In een motie is door de raad € 50.000 beschikbaar gesteld voor maatregelen Van Essenlaan. Dit budget is opgebouwd uit een deel inventarisatie en een deel voor maatregelen. Onderzoeksbureau XTNT heeft een inventarisatie uitgevoerd, deze is inmiddels via een RIB met de raad gedeeld. Het restant van het budget (circa € 31.000) willen we meenemen van 2023 naar 2024 om volgend jaar een aantal maatregelen te kunnen uitvoeren. Voorgesteld wordt om totaal € 61.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Drempels Veenderij

€ 250.000 Vanwege capaciteitsproblemen hebben de werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van drempels in de Veenderij vertraging opgelopen. De voorbereidende werkzaamheden voor de aanleg van drempels in de Veenderij zijn nu nagenoeg afgerond. De aanbesteding vindt in het vierde kwartaal plaats. De uitvoering volgt in het 1e kwartaal van 2024. Voorgesteld wordt om € 250.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Wijkmanagement

€ 150.000 Via de programmabegroting is voor 2023 een budget va € 200.000 beschikbaar gesteld om initiatieven uit de samenleving in te kunnen vullen. Het uitgangspunt is dat reguliere budgetten worden ingezet om deze initiatieven honoreren. In die gevallen dat dit niet mogelijk is maar de wijkmanagers het initiatief wel zinvol achten wordt het budget voor Quick Wins ingezet. Op dit moment is circa € 50.000 besteed (of bestemd) voor diverse initiatieven. Voor het restantbudget (circa € 150.000) wordt voorgesteld dit over te hevelen van 2023 naar 2024.

Kerkenvisie

€ 50.000 Vanwege het ontbreken van capaciteit in verband met vacatures is er nog geen start gemaakt met de kerkenvisie. Het voorstel is om het beschikbare budget van € 50.000,- bij de 3e bestuursrapportage af te ramen en over te hevelen van 2023 naar 2024.

Wonen en leven omgevingsaanvragen

€ 100.000 Via het gemeentefonds is een budget beschikbaar gesteld voor het implementeren van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Deze wet treedt vanaf 2024 gefaseerd in werking. Omdat het implementatieproces nog niet is afgerond wordt voorgesteld om een budget van € 100.000,- bij de 3e bestuursrapportage af te ramen en over te hevelen van 2023 naar 2024.

Volkshuisvesting

€ 60.000 De wet goed verhuurderschap is al op 1 juli 2023 ingegaan, maar op 1 januari 2024 moet de gemeente effectief erop zijn ingericht. Dit door middel van onder andere het inrichten van een meldpunt (dit is vormvrij). Het is op dit moment onduidelijk wat er aan meldingen te verwachten is en wat dit betekent voor de opvolging. Ter voorbereiding organiseren we een basisstructuur om meldingen op te kunnen volgen. Gezien de onzekerheid ten aanzien van de werkzaamheden na 1 januari 2024, wordt voorgesteld om van het invoeringsbudget € 60.000,- over te hevelen van 2023 naar 2024.

Marketing en promotieplan

€ 20.000 We hebben in 2022 een subsidie van € 80.000 van de provincie ontvangen, ten behoeve van de organisatie van het centrum. Hiervoor dienen we drie projecten uit te voeren. Twee van deze projecten zijn afgerond (herverkiezing BIZ en bureau binnenstad). Het derde project, opstellen marketing en promotieplan, wordt uitgevoerd door Winkelstad. Zodra Winkelstad dit plan gaat uitvoeren, zullen we het bij dit plan behorende subsidiebedrag van € 20.000, overmaken. De verwachting is dat Winkelstad het plan uiterlijk begin 2024 zal opleveren. Voorgesteld wordt om € 20.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Bernard van Kreelfonds

€ 15.000 Binnen dit taakveld staat tevens de extra gemeentelijke bijdrage aan het Bernhard van Kreelfonds begroot. De verwachting is dat hier in 2024 nog gebruik van wordt gemaakt. Voorstel is dit bedrag van € 15.000,- over te hevelen van 2023 naar 2024.

Herwaardering vakmanschap

€ 73.000 In 2021 was dit project bedoeld om meer aandacht te geven in het primair en voortgezet onderwijs aan techniek en aan wetenschap. In de afgelopen jaren bleek dat scholen zelf meer middelen ontvingen om dit zelf te organiseren en de meeste hebben dit inmiddels binnen hun eigen curriculum ondergebracht. In samenspraak met het lokale bedrijfsleven en onderwijs willen we vanuit het thema Herwaardering Vakmanschap in 2024 een campagne organiseren om vakmanschap in brede zin te promoten. Het voorstel is om het restantbudget van € 73.000,- over te hevelen van 2023 naar 2024 om deze campagne in 2024 uit te kunnen voeren.

Ondernemersdienstverlening

€ 23.000 In verband met personele wijzigingen is de uitvoering van het plan van aanpak voor dit project vertraagd. Er ligt inmiddels een nieuwe versie van dit plan van aanpak waarvan de uitvoering in 2024 is gepland. Voorgesteld wordt om € 23.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Visie bedrijventerrein

€ 25.000 De uitvoering van een aantal acties uit de Visie Bedrijventerreinen is vertraagd vanwege het niet kunnen invullen van een vacature. De uitvoering is nu voorzien in 2024 vandaar het voorstel om dit bedrag, ad € 25.000, over te hevelen van 2023 naar 2024.

Innnovatiefonds tbv bedrijfsleven

€ 14.000 In totaal is er € 100.000,- beschikbaar. Hiervan resteert naar verwachting eind 2023 een bedrag van € 14.000,-. Het voorstel is om dit bedrag ad € 14.000 over te hevelen van 2023 naar 2024 om deze regeling te kunnen financieren.

42

Selfiespot

€ 10.000 De plannen voor de selfiespot zijn al wel uitgewerkt, maar de uitwerking volgt pas als we de eerste fase "vergroening plein bij de van Kreelpoort" ,welke later is opgestart, hebben afgerond. Nu zijn we volop bezig en we hopen het 4e kwartaal 2023 of anders begin 2024 de eerste fase op te leveren en daarna volgt de selfiespot. Voorgesteld wordt om € 10.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Amateurkunstbeoefening

€ 30.000 Vanuit de cultuurvisie ligt er de opdracht de zaalhuurregeling aan te passen. Deze nieuwe regeling is opgesteld en gaat, na vaststelling, in op 1 januari 2024. Hiervoor wordt € 30.000,- overgeheveld van 2023 naar 2024.

Project visie diversiteit en inclusie

€ 52.000 Deze middelen zijn vorig jaar meegenomen ter ondersteuning van het project Visie Diversiteit en Inclusie. De planning van dit project heeft in 2023 vertraging opgelopen waardoor de feitelijke uitvoering pas grotendeels in 2024 plaats gaat vinden. Het voorstel is dan ook om deze middelen ad € 52.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Mantelzorg en werkgeverschap

€ 47.000 Bij de jaarrekening is er middels een resultaatbestemming € 50.000,- beschikbaar gesteld om in 2023 meer aandacht te geven aan de combinatie van mantelzorg en werkgeverschap. We hebben opdracht gegeven aan het bureau Jong en Veer om samen met Veens Welzijn hier verder invulling aan te geven. Hiervoor is er door Jong en Veer een plan van aanpak gemaakt. Een deel van de uitvoering valt in 2023 en een deel van de uitvoering valt in 2024. Om ook volgend jaar verdere invulling te kunnen geven aan dit plan wordt voorgesteld om de resterende middelen ad € 47.000 over te hevelen van 2023 naar 2024. Dit geeft ons de mogelijkheid om het project uit te breiden waar nodig en invulling te geven aan het ondersteunen van onze mantelzorgers.

Algemene voorziening jeugd

€ 77.000 Bij de Jaarstukken 2022 zijn het resterende budget voor de transformatie van het jeugdbeleid en de extra ontvangen middelen voor jeugdbeleid vanuit de decembercirculaire 2022, in totaal € 57.000, overgeheveld van 2022 naar 2023. Dit mede ter dekking van de risico’s op de inhoudelijke beleidsprogramma’s Proeftuin en Hervormingsagenda. Deze risico’s hebben zich in 2023 niet in geld vertaald, waardoor de middelen nog beschikbaar zijn. Voorgesteld wordt om het nog beschikbare budget, ad € 57.000, over te hevelen van 2023 naar 2024 en eenmalig te gebruiken voor de consultatiefunctie van het CJG. Gecertificeerde Instellingen (een wettelijk verwijzer naar jeugdhulp) zijn vanuit het Toekomstscenario Jeugd – en Gezinsbescherming verplicht om af te stemmen met het lokale team (dus het CJG) over de in te zetten jeugdhulp. Het CJG kent namelijk het lokale aanbod het best. Hiervoor is extra capaciteit nodig bij het CJG. De beschikbare middelen kunnen hiervoor in 2024 worden ingezet. Voor 2025 hopen we voor deze functie meer duidelijkheid te hebben over de structurele financiering van deze functie.

CJG

€ 150.000 In de Programmabegroting is voor 2023 en volgende jaren € 150.000 opgenomen als ontwikkel- en implementatiebudget voor jeugd. Dit budget is onder meer beschikbaar gesteld voor de verwachte ontwikkelingen vanuit de Hervormingsagenda. De implementatie van de Hervormingsagenda jeugd heeft echter voor 2023 nog niet geleid tot concrete acties en projecten. De VNG en alle landelijke partners bereiden dit nu voor. Ook de andere beoogde kosten op deze post zijn dit jaar niet gemaakt, doordat niet duidelijk was wat de landelijke ontwikkelingen rondom GALA/ Kansrijke Start voor ons zouden gaan betekenen. Voor 2024 brengen we dit in beeld voor zowel GALA/ Kansrijke Start als de hervormingsagenda. Daarnaast wordt er mogelijk extra beleidscapaciteit ingezet voor o.a. de coördinatie op de hervormingsagenda. We stellen daarom voor om het resterende bedrag van € 150.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Schulphulpverlening beleid

€ 50.000 In 2021 en 2022 zijn extra incidentele middelen ontvangen voor onder andere de uitvoering van vroegsignalering. Deze incidentele middelen zijn de afgelopen jaren overgeheveld om een structureel tekort af te dekken. Hiervan is een bedrag van € 225.000 over. Voorstel is om dit bedrag af te ramen, aangezien bij de Programmabegroting 2024 structureel budget is gevraagd ad € 90.000 per jaar. Daarnaast wordt voorgesteld om een bedrag van € 50.000 over te hevelen van 2023 naar 2024. Deze middelen worden gereserveerd voor het contract dat we dienen te sluiten met Stratech in verband met de aanschaf van een extra module voor het Schuldenknooppunt.

Juridisch budget

€ 65.000 Het voorbereidingsproces voor de inkoop en implementatie van een nieuwe inkoopapplicatie (S2P) vraagt meer tijd dan vooraf ingeschat. Om deze reden wordt het in 2023 toegekende budget niet volledig gebruikt en zal dit doorgezet moeten worden naar 2024 om een verdere succesvolle voorbereiding, aanbesteding en implementatie te garanderen. Voorgesteld wordt om het geprognotiseerde restant budget ad € 65.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Dataorganisatiemanagement

€ 57.000 Verschillende projecten en daarmee gepaard gaande uitgaven moeten nog op volle snelheid komen. In het eerste jaar van uitvoering, lopen wij derhalve achter. Bovendien zijn enkele medewerkers vertrokken, waardoor de uitvoeringskracht tijdelijk afnam. Dit wordt in het tweede jaar (2024) zoveel mogelijk ingehaald. Voorgesteld wordt om € 57.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

Datagredeven werken

€ 85.000 Het vertrek van een aantal medewerkers en de afstemming binnen de organisatie heeft meer tijd nodig gehad. Hierdoor loopt de effectuering van een aantal projecten vertraging op. Voorgesteld wordt om een bedrag van € 85.000,- over te hevelen van 2023 naar 2024.

Implementatie WOO

€ 70.000 Het zwaartepunt van de uitvoering van de implementatie van de Wet Open Overheid (Woo) ligt in 2024. Voorgesteld wordt om de resterende middelen van € 70.000,- over te hevelen van2023 naar 2024 om de grote hoeveelheid projecten in dat jaar te kunnen uitvoeren.

Tozo

€ 353.000 De Tozo-regeling is per 1 oktober 2021 afgeschaft. echter kent de regeling nog wel een nasleep. De komende jaren dienen er middelen gereserveerd te worden voor de uitvoering van de werkzaamheden. We verwachten nog € 229.000 nodig te hebben voor een correcte afwikkeling. Daarnaast is er een grote wetswijziging doorgevoerd. De ontvangen middelen voor implementatie zijn deels uitgegeven. Het restant ad € 53.000 willen we komend jaar inzetten. Verder zijn € 71.000 aan rijksmiddelen ontvangen voor Breed Offensief welke bestemd zijn voor inhuur ter verbetering van de processen rondom de Wet verbetering Poortwachter (WvP). Er wordt voorgesteld om in totaal € 353.000 over te hevelen van 2023 naar 2024.

43

44

Bijlage 5: Second opinion grondwaarde Veenendaal-oost Inleiding In 2003 zijn gemeente en de Quattro partijen (Patrimonium Woonservice, Van Elst Vastgoed en Latei projectontwikkeling) een samenwerkingsovereenkomst (SOK) aangegaan voor de ontwikkeling van Veenendaal-oost. In de SOK is geregeld hoe partijen omgaan met het risico van de verstrekte borgtocht door de gemeente aan OVO. Indien de gemeente (volgens een in de SOK afgesproken berekening) risico loopt, dan verstrekt Quattro daar tegenover een concerngarantie die 50% van dit risico dekt. Jaarlijks wordt volgens deze in de SOK afgesproken methode beoordeeld of deze concerngarantie nodig is. Deze methode gaat uit van het vreemd vermogen (gebaseerd op het eigen vermogen en de boekwaarden van kosten en opbrengsten van de grond) en de historische kostprijs van de gronden. Ook voor 2024 is van het Ontwikkelingsbedrijf Veenendaal-oost (OVO) de prognose hiervan ontvangen. Risicodragend vermogen 2023 volgens SOK Het vreemd vermogen daalt naar verwachting van € 17,6 miljoen (begin 2024) naar € 15,9 miljoen (eind 2024). Als gevolg van de verkoop van grond daalt de waarde van de grond die OVO in portefeuille heeft van naar verwachting van € 20,3 miljoen (begin 2023) naar € 19,7 miljoen (eind 2024). Zie tabel hieronder.

Het risicodragend vermogen wordt bepaald door de waarde van het vreemd vermogen te verminderen met de waarde van de grond (het onderpand). In de SOK is vastgelegd dat voor de bepaling van de concerngarantie uitgegaan wordt van het gemiddelde risicodragend vermogen van 1 januari en 31 december van betreffend jaar. Op basis van deze berekening is in 2023 het verwachte risicodragend vermogen € -3.2 miljoen (afgerond). Dit betekent dat er op grond van de afspraken in de SOK geen aanvullende concerngarantie nodig is. 1-1-2024

31-12-2024 Gemiddelde

Vreemd vermogen

€ 17.606.630

€ 15.893.822

€ 16.750.226

Waarde grond

€ 20.267.200

€ 19.706.554

€ 19.986.877

Risicodragend vermogen

€ -2.660.570

€ -3.812.732

€ -3.236.651

Grondwaarde volgens second opinion Als onderdeel van het gemeentelijk risicomanagement wordt vanaf 2012 jaarlijks een second opinion opgesteld. In deze berekening wordt de actuele marktwaarde van de bouwgrond bepaald. Dit wordt vergeleken met het bedrag dat OVO heeft geleend bij de bank en waarvoor de gemeente borg staat. In 2020 is bij het besluit tot meerjarige borgstelling toegezegd deze second opinion jaarlijks aan de raad te blijven verstrekken. Bij een negatieve uitkomst is het noodzakelijk om in ieder geval in het risicoprofiel van de gemeente hiermee rekening te houden. Dit staat los van de contractuele afspraken. De Lorijn (extern adviesbureau) heeft berekend dat de actuele grondwaarde € 28 miljoen bedraagt per 1 september 2023 (was € 33,2 miljoen per 1 september 2022). De garantstelling voor OVO bedraagt € 25 miljoen in 2023 (€ 35 miljoen in 2022, voorafgaande aan de aankoop van de gronden in Groenpoort). De grondwaarde is daarmee € 3 miljoen hoger (was € 8,2 miljoen hoger) dan de garantstelling. Conclusie Uit de berekening op basis van de SOK blijkt dat er geen concerngarantie door de Quattro partijen in OVO hoeft te worden verstrekt. De grondwaarde op basis van de historische kostprijs is namelijk hoger dan het berekende vreemd vermogen. Gelet op de gemaakte afspraken is contractueel gezien geen aanvullende concerngarantie noodzakelijk en mogelijk.

Uit de second opinion blijkt een voordelig verschil van € 3 miljoen tussen de borgstelling en de grondwaarde. Het voordelig verschil ontstaat doordat ruwe grond bouwrijp is gemaakt. De 45

waarde van de grond neemt hierdoor toe. Van belang is wel om vast te stellen dat het hier om een momentopname gaat per 1 september 2023. Als gevolg van mutaties door het verder bouwrijp maken en grondverkopen zal de waarde van de grond, net zoals de afgelopen tijd, blijven schommelen. Er is zelfs een situatie denkbaar dat er dermate veel grond is verkocht dat de grondwaarde lager is dan de borgstelling. In een dergelijke situatie beschikt OVO over weinig grond maar door de verkoop van de grond over veel liquide middelen. Deze liquide middelen worden in bovenstaande berekening verder niet betrokken maar zijn wel van belang voor het afdekken van het gemeentelijk risico.

46