3. Bijlage 1 Jaarstukken 2025 vs 4

Door de nauwe samenwerking in de organisatie kunnen aanpassingen aan de website of chatbot Bo snel worden doorgevoerd. Gemeente Veenendaal kan zo direct in actie komen op basis van signalen en is daarvoor niet afhankelijk van een klanttevredenheidsonderzoek.

90

I.a.3. Innovatieve service aanbieden aan onze klanten via digitaal loket, de balie en telefonie (particulieren, bedrijven en instellingen). Landelijke ontwikkelingen worden gevolgd zoals ediensten en wet- en regelgeving op dit gebied. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Met de Kadernota 2026–2029 is budget toegekend voor de aanschaf van eDiensten. Met dit systeem kunnen inwoners producten en diensten onafhankelijk van plaats en tijd aanvragen bij het Klantcontactcentrum. De implementatie staat gepland voor het eerste kwartaal van 2026. Door inzet van eDiensten krijgen medewerkers meer ruimte voor complexe vragen en taken. Dit aantal neemt toe, onder andere door globalisering en de opvang van vluchtelingen.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. We streven naar steeds meer zelfregie voor de klant om zijn zaken met de gemeente (digitaal) zelf te kunnen regelen.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. Meten van gebruik webformulieren. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De resultaten van de metingen van het gebruik van webformulieren worden samen met team Communicatie gebruikt om de website te verbeteren. Waar nodig passen team KCC of andere teams de webformulieren aan. Zo blijft de digitale dienstverlening goed en gebruiksvriendelijk. Zie ook I.a.1.

Thema II: Burger en samenwerking Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. Veenendaal zet zich (ook) in 2025 in voor de verdere ontwikkeling van de Regio Foodvalley.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. Eind 2020 is de geactualiseerde Strategische Agenda Foodvalley 2020 – 2025 vastgesteld. De komende jaren wordt in Triple Helix-verband vormgegeven aan de uitvoering van deze Strategische Agenda. Veenendaal levert hieraan zijn bijdrage. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Veenendaal heeft actief bijgedragen aan de uitvoering van de Strategische Agenda door te participeren in de verschillende programma's. Deze programma's zijn gekoppeld aan de ambities van de agenda. Gewerkt is aan de activiteiten zoals geformuleerd in de jaarplannen. Daarnaast was Veenendaal bestuurlijk verantwoordelijk voor de regionale programma’s Verstedelijking, voor Mobiliteit en voor Innovatie, Clustervorming en Circulaire Economie. Ook was Veenendaal vertegenwoordigd in het Dagelijks en Algemeen Bestuur en in de Economic Board. 91

II.a.2 In 2025 wordt de nieuwe Strategische Agenda 2026-2030 ter vaststelling aan de raden van de Foodvalley-gemeenten aangeboden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In 2025 is de Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley: ‘Onderneemt Natuurlijk! door alle 8 raden van de Gemeenschappelijke Regeling vastgesteld. De focus in deze nieuwe agenda ligt op verantwoord groeien en een toekomstbestendige economie. De groei van de regio vraagt om slimme, afgestemde keuzes in wonen, bereikbaarheid, energie, economie en het landelijk gebied en om het versterken van het foodcluster en het werken aan een gezonde, toekomstbestendige regio. II.a.3. Als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling geeft Veenendaal mede invulling aan de overheidsgeleding van de Triple Helix regio Foodvalley (3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen). Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De Economic Board is de bestuurlijke samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid. In deze board hebben mensen uit de drie O’s zitting. Ook Veenendaal participeert in 2025 in deze board. Economic Board helpt bij lobby, geeft advies over regionale vraagstukken en houdt zich bezig met de richting van de regio die in de strategische agenda staat beschreven.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b Veenendaal is een betrouwbare samenwerkingspartner.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. Veenendaal zet zich (ook) in 2025 in voor de verdere ontwikkeling van de regio Foodvalley. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Door het nemen van bestuurlijke verantwoordelijkheid en door ambtelijk te participeren in de programma's zette Veenendaal zich ook in 2025 in voor de verdere ontwikkeling van regio Foodvalley. Ontwikkelingen waren onder andere uitbreiding van de meetnetwerken stikstof, ammoniak & fijnstof, sluiten van een nieuwe Woondeal , versnelde uitvoering Regionale Energiestrategie, inzet op een wendbare en vitale arbeidsmarkt en ontwikkeling van een regionale kantorenstrategie voor duurzame werklocaties.

92

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. Adequate sturing en controle ten aanzien van verbonden partijen waarin de gemeente Veenendaal deelneemt.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. In het najaar van 2024 wordt de gemeenteraad een geactualiseerde Nota verbonden partijen ter vaststelling aangeboden Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In zijn vergadering van 17 oktober 2024 heeft de raad de geactualiseerde 'Nota Verbonden Partijen 2024' vastgesteld.

Thema III: Veiligheid samenleving Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a Inwoners en ondernemers kunnen veilig wonen, werken en leven in de stad en weten hoe ze weerbaar zijn tegen verschillende soorten criminaliteit.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1. Samen met partners, inwoners en ondernemers realiseren we de doelstellingen uit het IVP Heuvelrug 2023-2026. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In 2025 is actief uitvoering gegeven aan de ambities uit het integraal veiligheidsplan (IVP) en het bijbehorende uitvoeringsprogramma (UVP) 2025-2026. Binnen het thema ondermijning zijn verschillende preventieve en handhavende interventies en acties gerealiseerd. Er zijn communicatieve acties of campagnes uitgevoerd, o.a. gekoppeld aan de week tegen ondermijning. Professionals zijn getraind en bijgeschoold over bijvoorbeeld zorgfraude en de samenwerking bij prostitutiecontroles. En met interne en externe partners werd samengewerkt om signalen vroegtijdig te herkennen en ondermijning te stoppen. De aanpak en acties met ondernemers op de bedrijventerreinen en een heel aantal succesvolle controles door Team Integrale Controles (TIC) zijn hier voorbeelden van. Op het gebied van digitale veiligheid is in 2025 ingezet op het vergroten van de weerbaarheid van inwoners en ondernemers. Initiatieven zoals de Cyber Challenge die in 2025 werd gelanceerd en de game-dag voor jongeren die succesvol voor een 2de keer werd herhaald, dragen bij aan het vergroten van bewustwording en het verkleinen van de kans op slachtofferschap.

Om goed voorbereid te zijn op maatschappelijke onrust is op basisteam Heuvelrug-niveau verder gewerkt aan een gezamenlijk, eenduidig handelingskader en de benodigde instrumenten voor bestuurlijk optreden. Daarnaast is in 2025 gestart met een pilot gericht op het verkrijgen van lokaal inzicht in (dreigende) maatschappelijke onrust, onderliggend onbehagen of ongenoegen en eventuele spanningen. De resultaten van deze trajecten worden in 2026 opgeleverd.

93

III.a.2. Samen met partners acteren we op (acute) (zorg- en)veiligheidsissues, waarbij gewerkt wordt met actuele wet- en regelgeving en actuele inzichten over de inzet van bestuurlijke bevoegdheden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Naast inzet op de prioriteiten uit het IVP is in 2025 uitvoering gegeven aan het reguliere werk in het veiligheidsdomein. Daarbij is voortdurend ingespeeld op actualiteiten, trends en ontwikkelingen; ook in wet- en regelgeving. Er is geadviseerd over, of geacteerd op signalen en veiligheidskwesties in het kader van de openbare orde en veiligheid. En via de persoonsgerichte aanpak (23- en 23+) werd complexe zorg- en veiligheidscasuïstiek opgepakt. De lokale en regionale crisisorganisatie trad in Veenendaal op bij verschillende grote branden. Ook is het programma weerbare en veerkrachtige samenleving opgezet en eind 2025 gestart. De focus op jeugd en preventie is in 2025 voortgezet. Naast repressievere interventies, wanneer bijvoorbeeld sprake is van overlastgevende jeugdgroepen, is geïnvesteerd in vroegsignalering en de samenwerking binnen de jeugdketen. Onder andere door het versterken van de verbinding tussen scholen, politie en gemeente die concreet een samenwerkingsovereenkomst hebben ondertekend om de inzet en het gezamenlijk commitment te onderstrepen.

Thema's De visie van het Programma Burger en Bestuur komt tot uiting in drie thema’s: I. Dienstverlening (extern) II. Bestuur & samenwerking III. Veiligheid samenleving II. Bestuur en samenwerking

94

Gemeenschappelijke regelingen In zienswijzen op kaderbrieven en ontwerpbegrotingen van de gemeenschappelijke regelingen (GR'en) heeft de raad in de afgelopen periode aandacht gevraagd voor de financiële ontwikkelingen binnen de gemeente en is gevraagd kostenstijgingen voor de gemeente te beperken. Tevens is gewezen op de Pbbp- index die we als gemeente hanteren, en hebben we de gemeenschappelijke regelingen verzocht om vanaf 2027 ook deze index te gebruiken. In 2025 is verder gewerkt aan een gezamenlijke oproep van gemeenten in de provincie Utrecht aan gemeenschappelijke regelingen waar Utrechtse gemeenten in deelnemen. De inzet is onder meer om binnen de GR'en het gesprek te voeren over het realiseren van besparingsmaatregelen en het hanteren van één indexeringsmethodiek. In de periode december 2025 - februari 2026 hebben de colleges van 21 gemeenten besloten om een gezamenlijke brief te sturen. Aan de GR'en is verzocht de brief te agenderen voor bespreking in het AB (Algemeen bestuur). Met de invoering van de PBBP-systematiek (prijs bruto binnenlands product) kan dit in de toekomst een risico vormen voor gemeenschappelijke regelingen. Als de werkelijke loon- en prijsstijgingen hoger zijn dan de indexeringen vanuit de PBBP-systematiek, ontvangen de GR'en in principe onvoldoende compensatie ten opzichte van de reële loonstijging.

Het kan in het geval van een GR zo zijn dat door een besluit van het AB van de GR onze gemeente gehouden is een hogere indexering te vergoeden dan in onze systematiek beschikbaar is. Dit risico hebben we bij de invoering van de PBBP-systematiek bewust genomen en aanvaard. III.

Veiligheid samenleving

Veiligheid In 2025 is in basisteam-verband en lokaal verder gewerkt aan de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) Heuvelrug 2023–2026. Begin 2025 is het onderliggend uitvoeringsprogramma voor 2025-2026 door het college vastgesteld. Daarin werden ambities vertaald naar concrete doelen en acties en is verder richting gegeven aan de inzet binnen het veiligheidsdomein. In het najaar van 2025 zijn we gestart met de voorbereidingen om in 2026 met buurgemeenten Renswoude, Rhenen, Utrechtse Heuvelrug en Wijk bij Duurstede, de politie en het Openbaar Ministerie weer tot een nieuw IVP 2027-2030 te komen.

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit programma: •

Regio Foodvalley;

•

Veiligheidsregio Utrecht (VRU).

Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.

95

Financiële programmarealisatie 2025 (bedragen x € 1.000) Programma 4 Burger en Bestuur Primitief

Raming 2025 Na begrotingswijziging

Realisatie 2025

Saldo 2025

Lasten

9.317

9.618

11.051

Baten

1.087

1.337

1.824

-1.432 487

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

-8.230

-8.281

-9.227

-946

Toevoeging aan reserve

112

272

272

0

Onttrekking aan reserve

102

311

311

0

Gerealiseerd resultaat

-8.240

-8.242

-9.187

-946

Toelichting op de financiële programmarealisatie (bedragen x € 1.000) Ten opzichte van de in de decemberwijziging 2025 aangepaste begroting, zijn de grootste afwijkingen als volgt: Taakveld

Afwijking 2025

Bestuur

V/N 1.123 N

Burgerzaken

74 V

Crisisbeheersing en brandweer

42 V

Openbare orde en veiligheid

61 V

Totaal afwijkingen programma Burger en bestuur voor reserve mutatie

946 N

Waarvan verrekening met reserve

0

Totaal afwijking programma Burger en bestuur na reserve mutatie

946 N

Bestuur (nadeel € 1.123.000) Binnen dit taakveld komen de kosten vanuit diverse bestuurlijke vlakken bijeen. Het nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt vanwege een aanvullende storting in de voorziening pensioen wethouders van ruim € 1,2 miljoen. Per 1 januari 2028 zal de overdracht van de APPA pensioenen van wethouders naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds plaats gaan vinden. Dit heeft directe gevolgen voor de omvang en onderbouwing van de voorziening pensioen wethouders in de jaarrekening 2025. De Commissie BBV heeft hierover inmiddels een stellige uitspraak gedaan. De voorziening voor pensioenaanspraken van wethouders per 31 december 2025 is daarom aangepast aan de inbrengwaarde bij het ABP. Hiertoe heeft er een extra storting in de voorziening plaatsgevonden. Naast de aanvullende storting is er een voordeel op de betaling aan gepensioneerde voormalige wethouders en zijn de kosten voor de gemeenteraad, raadsgriffie en decentrale rekenkamer lager, omdat er minder is besteed aan bijeenkomsten buiten raads- en commissievergaderingen om en lagere kosten voor presentiegelden van schaduwraadsleden, per saldo levert dit op deze onderdelen een voordeel op van circa € 90.000.

96

Burgerzaken (voordeel € 74.000) Binnen het taakveld Burgerzaken is een nog wat groter voordeel ontstaan dan eerder bijgeraamd van in totaal € 74.000. De grootste afwijking is gesignaleerd op de opbrengst van leges voor reisdocumenten. De raming van de opbrengst berust op een meerjarig gemiddelde. Door de verlenging van de geldigheidsduur van 5 naar 10 jaar is er, net als vorig jaar, een bovengemiddeld aantal documenten afgegeven. Er is op dit onderdeel € 66.380 meer leges ontvangen dan begroot. In 2025 werden meer naturalisatiedocumenten afgegeven en was er een lichte daling te zien op het onderdeel rijbewijzen. Crisisbeheersing en brandweer (voordeel € 42.000) Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht (voordeel € 40.000) Bij de bijdrage aan de Veiligheidsregio Utrecht ontstaat in 2025 een voordeel van circa € 40.000. Dit positieve resultaat houdt verband met de lagere vaststelling van de bijdrage van de VRU. Overige verschillen (voordeel € 2.000, incl. vastgoed brandweer) Openbare orde en veiligheid (voordeel € 61.000) Veiligheidsbeleid (voordeel € 31.000) Voor Veiligheidsbeleid vallen zowel de baten als de lasten hoger uit dan begroot, met een positief resultaat van € 31.000. Deze afwijking ontstaat doordat de gemeente een incidentele subsidie ontving van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) welke niet in de ramingen was meegenomen.

Overige verschillen (voordeel € 30.000)

Reservemutaties Niet van toepassing.

97

Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Visie Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Dat betekent dat wij deze vrij kunnen besteden. Algemene dekkingsmiddelen zijn bedoeld om de programma’s uit te voeren die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Deze middelen bestaan uit: • algemene uitkering uit het Gemeentefonds; • opbrengsten van de lokale heffingen; • opbrengst uit deelnemingen (dividend); • rente-inkomsten van de reserves en het renteresultaat.

Thema's De visie van het Programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien komt tot uiting in drie thema’s: I. Treasury II. OZB en belastingen overige III. Uitkeringen en gemeentefonds en algemeen

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit programma: •

Vitens;

•

Bank Nederlandse Gemeenten NV (BNG).

Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.

Financiële programmarealisatie 2025 (bedragen x € 1.000) Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Primitief Raming 2025 Na begrotingswijziging

Realisatie 2025 Saldo 2025

Lasten

2.321

2.542

3.685

-1.143

Baten

177.848

188.952

191.426

2.475

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

175.527

186.410

187.741

1.332

Toevoeging aan reserve

20

8.149

8.404

-256

Onttrekking aan reserve

7

5.851

5.851

0

Gerealiseerd resultaat

175.514

184.113

185.188

1.076

Toelichting op de financiële programmarealisatie (bedragen x € 1.000) Ten opzichte van de in de decemberwijziging 2025 aangepaste begroting, zijn de grootste afwijkingen als volgt:

98

Taakveld

Afwijking 2025

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

V/N

2.106 V

Belastingen overig

98 N

Overige baten en lasten

308 V

OZB niet-woningen

42 N

OZB woningen

105 V

Treasury

411 N

Vennootschapsbelasting (Vpb)

636 N

Totaal afwijkingen programma Algemene dekkingsmiddelen

1.332 V

Waarvan verrekening met reserve

-256 N

Totaal afwijking programma Algemene dekkingsmiddelen na reserve mutatie

1.076 V

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (voordeel € 2.106.000) Het voordeel op dit taakveld is het gevolg van de uitkomsten van de september- en decembercirculaire 2025. De uitkomsten van de septembercirculaire ad circa € 1,3 miljoen zijn middels een raadsinformatiebrief gerapporteerd aan de raad, echter zijn deze effecten per abuis niet meegenomen in de decemberwijziging 2025. Het gevolg is dat hierdoor de inkomsten op begrotingsbasis niet zijn aangepast. Daardoor ontstaat nu ten opzichte van de begroting een afwijking. Daarnaast zijn de taakmutaties en overige mutaties uit de decembercirculaire ad € 0,8 miljoen als inkomsten binnengekomen, echter is het niet meer mogelijk na de decembercirculaire om de begroting aan te passen. Per saldo resulteert dit in een totale afwijking van € 2,1 miljoen ten opzichte van begroot. Belastingen overig (nadeel € 98.000) Met ingang van 2025 is de aanslagoplegging en invordering uit handen gegeven aan GBLT. De budgetten die hiermee te maken hadden zijn uit de begroting verwijderd en hier is een deelnemersbijdrage aan GBLT voor in de plaats gekomen. Bij het verwijderen van de voormalige budgetten is op Belastingen overig en OZB Woningen een bedrag van circa € 72.500 foutief gecorrigeerd, waardoor op dit taakveld een nadeel ontstaat en bij OZBwoningen een voordeel, per saldo is dit budgettair neutraal.

Het overige verschil komt voornamelijk vanwege iets minder inkomsten voor de hondenbelasting en precariobelasting dan begroot. Overige baten en lasten (voordeel € 308.000) Bij het opstellen van de begroting is rekening gehouden met diverse investeringen. Echter, deze zijn deels achtergebleven waardoor we nog geen rentelasten hebben. Deze komen zodra de investeringen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Dit levert voor 2025 een voordeel (lagere rentelasten) op. Ook wordt er een voordeel behaald op het budget voor volumeontwikkeling, omdat hier niet volledig gebruik van is gemaakt. Bij de begroting wordt er altijd een bedrag geraamd vanwege groei op basis van woningen en inwoners, wat kan worden ingezet voor onderhoud en eventuele autonome groei. Dit budget is niet volledig benut. OZB Niet-woningen (nadeel € 42.000) De begrote opbrengst binnen dit taakveld met hierin de OZB-opbrengsten van gebruikers en eigenaren niet-woningen, bedroeg € 8.434.000 voor 2025. De uiteindelijke realisatie, inclusief de nog op te leggen aanslagen over 2025, bedroeg € 8.392.000, hetgeen een nadeel oplevert van € 42.000.

99

OZB Woningen (voordeel € 105.000) Het taakveld OZB-woningen bevat enerzijds een budget voor de uitvoeringskosten van de belastingtaak die uitbesteed is aan GBLT en anderzijds de opbrengst van de OZB eigenaren-deel. Binnen de uitvoeringskosten is een nadeel ontstaan van circa € 25.000 dat grotendeels is veroorzaakt door proces- en griffiekosten bij beroepszaken in gevallen waarbij de WOZ-waarde ter discussie werd gesteld. Daarnaast is er een budgettair neutraal effect in de begroting van ruim € 72.500 welke hierboven nader is toegelicht bij taakveld Belastingen overig. Het overige verschil van € 7.500 betreft een afwijking op de inkomsten OZB. Treasury (nadeel € 411.000) In de decemberwijziging werd nog een voordeel op het taakveld treasury verwacht vanwege hogere inkomsten subsidie en algemene uitkering met als gevolg minder rentekosten voor langlopende leningen. De rentelasten die worden toegerekend aan de geactiveerde kapitaaluitgaven verlopen via het vaste omslagpercentage. Dit percentage is voor het boekjaar 2025 vooraf vastgesteld op 1,5% conform de financiële verordening. Doordat de nieuw afgesloten leningen aangetrokken zijn tegen gemiddeld 2,7% is het gemiddelde rentepercentage iets hoger uitgevallen dan 1,5%.

Omdat de financiële verordening voorschrijft dat het omslagpercentage op halve procenten wordt afgerond, wordt de hogere werkelijke rente niet volledig doorbelast aan de overige taakvelden. Hierdoor ontstaat een nadeel op taakveld treasury, omdat de hogere rentelasten niet volledig worden gecompenseerd en een voordeel op de overige taakvelden, omdat de doorbelasting via het lagere omslagpercentage eveneens lager uitvalt. Per saldo is het effect voor de gemeentebegroting budgettair neutraal: het nadeel op treasury wordt gecompenseerd door voordelen op overige taakvelden. Reservemutaties Mutaties in de reserves: per saldo een nadeel € 256.000. In lijn met eerdere besluitvorming zijn de volgende toevoegingen aan de reserves verwerkt die afwijken van de begroting. Dit betreft de toevoeging van de rente aan de algemene reserve die niet is begroot. Deze rente is niet begroot, omdat de stand van de algemene reserve sterk wisselt gedurende het jaar. Het is daarom lastig in te schatten hoeveel rente er ontvangen wordt. Daarnaast wordt de rente pas toegerekend aan de algemene reserve als het saldo van de algemene reserve boven de € 16,5 miljoen komt.

100