3. 2e bestuursrapportage 2025 tbv Raadsbehandeling
Tekst van het document
2E BESTUURSRAPPORTAGE 2025
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE .............................................................................................................. 2 INLEIDING ............................................................................................................................ 3 PROGRAMMA 1: FYSIEKE LEEFOMGEVING .................................................................. 10 Thema I: De groei en ontwikkeling van de stad ................................................................ 10 Thema II: De duurzame stad............................................................................................ 11 Thema III: Het beheer van de stad ................................................................................... 13 PROGRAMMA 2: ECONOMIE, WERK EN ONTWIKKELING ............................................ 18 Thema I: Economische ontwikkeling en werkgelegenheid ............................................... 18 Thema II: Recreatie en toerisme ...................................................................................... 19 PROGRAMMA 3: SOCIALE LEEFOMGEVING .................................................................. 21 Thema I: Inkomen ............................................................................................................ 21 Thema II: Sociaal domein - Participatie en re-integratie ...................................................
21 Thema III: Sociaal domein - WMO ................................................................................... 22 Thema IV: Sociaal domein - Jeugd .................................................................................. 24 Thema V: Onderwijs en ontwikkeling ............................................................................... 25 Thema VI: Sport............................................................................................................... 26 Thema VII: Cultuur ........................................................................................................... 26 Thema VIII: Welzijn .......................................................................................................... 28 PROGRAMMA 4: BURGER EN BESTUUR ........................................................................ 36 Thema I: Dienstverlening (extern) .................................................................................... 36 Thema II: Burger en samenwerking ................................................................................. 36 Thema III: Veiligheid samenleving ................................................................................... 37 PROGRAMMA 5: ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN ......................
38 PROGRAMMA 6: BEDRIJFSVOERING ............................................................................. 40 Thema V: Bedrijfsvoering algemeen ................................................................................ 40 VOORTGANG RISICO'S .................................................................................................... 45 BIJLAGEN .......................................................................................................................... 47
2
Inleiding Algemeen Voor u ligt de 2e bestuursrapportage van 2025 die is opgezet als een afwijkingenrapportage met peildatum 1 september 2025. In het najaar van 2024 is de Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 opgesteld die u in november 2024 heeft vastgesteld. Via deze bestuursrapportage rapporteert het college over de voortgang van de uitvoering van doelstellingen uit de Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 en licht het college de afwijkingen nader toe. In de programma’s zijn de doelstellingen, inspanningen en acties van de gemeente opgenomen en middels een stoplichtmodel rapporteert het college over beleid. De drie kleuren voor de realisatie van beleid op inhoud en planning betekenen het volgende: •
Groen:
•
Oranje: realisatie doel conform prognose begroting is onzeker en/of bijsturing beleid is gewenst;
•
Rood:
doel is gerealiseerd of verloopt conform prognose begroting;
realisatie doel verloopt niet conform prognose begroting.
De 'groene' doelen worden niet meer opgenomen in de bestuursrapportages. De doelstellingen staan er wel, maar niet voorzien van 'groen' en toelichting. Alleen de oranje en rode doelen zijn wel zichtbaar en worden toegelicht. De bestuursrapportage geeft per programma ook inzicht in de (verwachte) financiële meeen tegenvallers. Deze financiële afwijkingen zijn per programma in een tabel opgenomen. In de rapportage hebben wij in principe alleen de financiële afwijkingen van € 25.000 en hoger opgenomen. Voor de toelichtingen op de afwijkingen verwijzen we u graag naar de toelichtingen zoals die zijn opgenomen bij de diverse programma’s. Daarnaast worden u in deze bestuursrapportage de afwijkingen van de risico’s en relevante actuele ontwikkelingen voorgelegd. En in de bijlage vindt u een overzicht over de voortgang van de bevindingen van de accountant. Dit document zal beveiligd aangeleverd worden aan de raad. Om de leesbaarheid van de rapportage te vergroten kunt u de lijst van afkortingen raadplegen, deze is in de begrotingsapp (veenendaal.begrotingsapp.nl) in te zien. De meest voorkomende afkortingen binnen de Planning & Control documenten zijn hier in opgenomen. In de bijlage is een overzicht opgenomen van de stand van zaken met betrekking tot de invulling stelpost onderuitputting.
3
Investeringsbudgetten De Raad wordt voorgesteld om de volgende investeringsbudgetten beschikbaar te stellen: Integraal Huisvestingsplan Onderwijs ( € 9.466.000) Binnenkort wordt het nieuwe Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) aangeboden ter vaststelling aan de gemeenteraad. Dit IHP biedt de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties een beleidsperspectief voor onderwijshuisvesting, geborgd in een lang termijnplan voor de periode 2025 – 2042. Voor de voorbereiding van de uitvoering van het vigerende Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vragen wij de volgende voorbereidingsbudgetten aan. Dit zijn projecten die opnieuw onderdeel gaan uitmaken van het nieuwe IHP. IKC Calvijnschool De nieuwbouw van IKC Calvijnschool is in het verleden vertraagd door capaciteitsproblemen. Begin dit jaar is een projectleider gestart om dit vlot te trekken. Wat is gelukt in goede samenwerking met de Calvijnschool. De Calvijnschool gaat zelf het bouwheerschap voeren over de nieuwbouw. Daarnaast hebben we met elkaar een bouwplan bedacht waarmee een groot deel van de tijdelijke huisvesting kan worden voorkomen. Tot slot heeft de Calvijnschool POHV (Programma Onderwijshuisvesting) subsidie voor inclusieve onderwijshuisvesting aangevraagd met onze steun (ruim 500 K) met goede kans om deze toegewezen te krijgen eind september.
Het project moet dan gelijk mee gaan lopen met het IPOV-traject (Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting). We kunnen nu niet verder omdat we geen voorbereidingsbudget kunnen verstrekken. Een alternatief is om het voorbereidingsbudget beschikbaar te stellen bij de vaststelling van het nieuwe IHP. Het IKC Calvijnschool maakt echter onderdeel uit van de besluitvorming in het vorige IHP. Bovendien wachten op de IHP-besluitvorming leidt tot bijna een kwartaal vertraging. IKC Spits Ook de nieuwbouw van IKC Spits is vertraagd door grondonderhandelingen. Nu er overeenstemming is over de grond kunnen we verder met de voorbereidingen. Hiervoor was al een beperkt voorbereidingsbudget toegekend. Aan het project is vorig jaar een gymzaal toegevoegd (vanuit het project Dragonder-Zuid verplaats naar Spits). Daarom vragen we verruiming van het voorbereidingsbudget aan. Op dit project zit grote druk door groei van leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs en basisschoolleerlingen in de wijk Oost en een toenemend risico op lange planprocedures. Ook hier is door de scholen POHV-subsidie (Programma Onderwijshuisvesting) aangevraagd voor parametrisch bouwen met onze steun (ruim 500 K) met goede kans om deze toegewezen te krijgen eind deze maand. Het project moet dan gelijk mee gaan lopen met het IPOV-traject (Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting).
We lopen vast omdat het huidige voorbereidingsbudget beperkt is. Een alternatief is om het voorbereidingsbudget beschikbaar te stellen bij de vaststelling van het nieuwe IHP. Het IKC Spits maakt echter onderdeel uit van de besluitvorming in het vorige IHP. Bovendien wachten op de IHP-besluitvorming leidt tot bijna een kwartaal vertraging. IKC Engelenburg De druk om IKC Engelenburg op te starten komt ook voort uit de groei van het aantal leerlingen in de wijk Oost. We willen hier due-dilligence onderzoek doen naar hergebruik van gebouwonderdelen waar mee we tijd en geld kunnen besparen. Hoe sneller we hiermee aan de slag gaan hoe beter om het risico van de piekopvang in Oost beheersbaar te houden.
4
Budgetjaar
Investering
MIP
20%
2025
IKC Joh Calvijnschool3
€ 13.715.655
€ 2.744.000
2025
IKC Spits ( tbv uitbreiding opgave gymzaal)
€ 20.529.016
€ 4.105.000
2026
IKC Engelenburg
€ 13.083.499
€ 2.617.000
TOTAAL
€ 9.466.000
Saldo 2e bestuursrapportage 2025 Deze 2e bestuursrapportage 2025 (na verwerking van de mutaties in de bestemmingsreserves) resulteert in een positief saldo van € 1.829.000 voor 2025. Voorgesteld wordt dit resultaat te storten in de algemene reserve. Het raadsvoorstel bij de bestuursrapportage bevat een begrotingswijziging waarin we de financiële over- en onderschrijdingen aan u voorleggen.
Samenvatting beleidsmatige verantwoording 2e bestuursrapportage 2025
Financieel vertrekpunt Het financieel vertrekpunt voor deze rapportage is de Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028. Vervolgens zijn de meerjarige gevolgen van deze Programmabegroting en de structurele effecten vanuit de 3e bestuursrapportage 2024 meegenomen bij de bepaling van het vertrekpunt. De effecten van de septembercirculaire en decembercirculaire 2024 en de 1e bestuursrapportage 2025 zijn voor het jaar 2025 in deze rapportage verwerkt.
5
bedragen x € 1.000
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Saldi Programmabegroting 2025-2028
63
-2.615
38
20
3e bestuursrapportage 2024
0
28
28
28
-63
-
-
23
Verrekening saldo Programmabegroting 2025-2028 met de algemene reserve Saldi septembercirculaire 2024*
-
15
5
Saldo voor 1e bestuursrapportage 2025
0
-2.572
71
71
Saldo 1e bestuursrapportage 2025
-723
-1.137
-1.359
-1.118
Verrekening saldo 1e bestuursrapportage 2025 met algemen reserve
723
Saldi Kadernota 2026-2029
2.058
1.288
1.047
Saldi meicirculaire 2025
7.886
7.400
1.752
Reeds verwerkt in kadernota en 1e bestuursrapportage 2025
-5.799
-5.665
-700
-558
-536
-644
0
-1.199
-408
-122
0
0
Reservering loon- en prijsstijgingen Bijstellen reeds opgenomen surplus algemene reserve (10%) Saldo voor 2e bestuursrapportage 2025
0
*de effecten over 2025 zijn een onderdeel van de 2e bestuursrapportage 2025
Financiële effecten 2e bestuursrapportage 2025 In onderstaand overzicht vindt u de totaalbedragen voor de jaren 2025 tot en met 2028 van de financiële effecten c.q. ontwikkelingen zoals ze in deze rapportage zijn opgenomen.
In de bestuursrapportage hebben we een splitsing aangebracht tussen: •
financiële ontwikkelingen (afwijkingen) die effect hebben op het begrotingssaldo; deze ontwikkelingen zijn opgenomen en toegelicht bij de diverse programma’s;
•
budgettair neutrale afwijkingen; deze ontwikkelingen (die geen effect hebben op het begrotingssaldo, maar wel programma overschrijdend kunnen zijn) zijn opgenomen in bijlage 1;
•
In het gepresenteerde financieel overzicht hieronder zijn structurele gevolgen van ontwikkelingen die zich in 2025 voordoen opgenomen. Het gaat concreet om ontwikkelingen die zich binnen het bestaande beleid voordoen. De structurele gevolgen worden opgenomen in de Programmabegroting 2026-2029. In bijlage 2 vindt u een overzicht van deze structurele mutaties.
Financiële effecten voor 2025 Op basis van deze rapportage laat het begrotingsjaar 2025 een verwacht positief saldo zien van € 1.829.000. De grootste afwijkingen zijn hieronder in de tabel verwerkt.
Financiele effecten voor 2025 zijn onder andere: Jeugd
€ 3.244.000 (nadeel)
OZB (niet) woningen samen
€ 369.000 (voordeel)
Algemene uitkering effecten meicirculaire
€ 1.845.000 (voordeel)
Rente Leningen
€ 480.000 (voordeel)
6
Loonkostenbudget vrijval CAO 2025
€ 1.155.000 (voordeel)
Afschrijvingstermijnen ( € 1.709.000 -/- € 580.000 naar stelpost onderuitputting)
€ 1.128.000 (voordeel)
Diverse lasten / baten
€ 96.000 (voordeel) € 1.829.000 (voordeel)
Totaal
Financiële effecten voor 2026-2028 In de rapportage worden meerdere financiële ontwikkelingen gemeld die van invloed zijn op het meerjarenperspectief 2026-2028. U vindt deze ontwikkelingen terug bij de diverse programma’s. Het saldo meerjarig van de bestuursrapportage is gebruikt om invulling te geven aan de stelpost en die daarmee af te ramen. zie hiervoor de bijlage stelpost onderuitputting. Bedragen x €1.000 Financieel overzicht (bedragen x € 1.000)
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Lasten
-173
-106
-117
Baten
4.392
16
4
-69 52
A. Saldo van baten en lasten 2e bestuursrapportage 2025
4.565
121
121
121
Stortingen
2.736
121
121
121
B. Mutaties reserves 2e bestuursrapportage 2025
-2.736
-121
-121
-121
Totaal 2e bestuursrapportage 2025 (A+B)
1.829
0
0
0
Financieel perspectief na verwerking 2e bestuursrapportage 2025 bedragen x € 1.000
2025
Programmabegroting 2025
63
1e bestuursrapportage 2025
-723
2e bestuursrapportage 2025
1.829
Financieel perspectief na 2e bestuursrapportage 2025
1.106
* tussentijds worden de saldi verrekend imet de algemene reserve
Samenvatting financiële afwijkingen 2e bestuursrapportage 2025 Hieronder vindt u de financiële afwijkingen per programma. Bedragen x €1.000
7
Programma
Raming 2025 Lasten
Baten
Onttrekkingen
Stortingen
Saldo
1 Fysieke Leefomgeving 0.10A - Mutaties reserves Fysieke Leefomgeving
0
0
0
656
-656
0.63 - Parkeerbelasting
0
69
0
0
69
2.1A - Verkeer en vervoer
250
868
0
0
618
2.1C - Verkeer en vervoer
40
0
0
0
-40
2.2A - Parkeren
-48
0
0
0
48
2.2B - Parkeren
-174
0
0
0
174
5.5A - Cultureel Erfgoed
-25
0
0
0
25
7.4A - Milieubeheer
72
0
0
0
-72 108
7.5A - Begraafplaatsen
-108
0
0
0
8.1A - Ruimtelijke Ordening
35
0
0
0
-35
Totaal 1 Fysieke Leefomgeving
42
937
0
656
238
3.4A - Economische promotie
0
67
0
0
67
Totaal 2 Economie, Werk en Ontwikkeling
0
67
0
0
67
4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
-75
0
0
0
75
5.3B - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
50
0
0
0
-50
6.22A - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
191
0
0
0
-191
6.3A - Inkomensregelingen
-350
0
0
0
350
6.4 - WSW en beschut werk
51
0
0
0
-51
6.5A - Arbeidsparticipatie
-371
0
0
0
371
0
-860
0
0
-860
6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal
1.984
0
0
0
-1.984
6.762 - Jeugdhulp met verblijf regionaal
796
0
0
0
-796
6.821 - Jeugdbescherming
254
0
0
0
-254
2.530
-860
0
0
-3.390
0.2 - Burgerzaken
210
0
0
0
-210
Totaal 4 Burger en Bestuur
210
0
0
0
-210
0
0
0
1.888
-1.888 626
2 Economie, Werk en Ontwikkeling
3 Sociale Leefomgeving
6.751 - Jeugdhulp ambulant lokaal
Totaal 3 Sociale Leefomgeving 4 Burger en Bestuur
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 0.10E - Mutaties reserves Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 0.5 - Treasury
-480
146
0
0
0.62 - OZB niet-woningen
0
369
0
0
369
0.64A - Belastingen overig
0
1.888
0
0
1.888
0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
0
1.845
0
0
1.845
0.8 - Overige baten en lasten
-1.128
0
0
0
1.128
Totaal 5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien
-1.608
4.248
0
1.888
3.968
6 Bedrijfsvoering 0.10F - Mutaties reserves Bedrijfsvoering 9.901 - Algemeen Directie 9.915 - Algemeen Beleid (MO)
0
0
0
192
-192
-1.155
0
0
0
1.155
-192
0
0
0
192
Totaal 6 Bedrijfsvoering
-1.347
0
0
192
1.155
Gerealiseerd resultaat
-173
4.392
0
2.736
1.829
8
Prognose stand algemene reserve Onderstaand vindt u de prognose van de stand van de algemene reserve. In deze prognose is nog geen rekening gehouden met het saldo van deze bestuursrapportage. Stand algemene reserve (bedragen x € 1.000)
2025
Stand per 1/1
30.616
Aankoop Aller Erf
-71
Resultaat Jaarstukken 2024
2.942
1e bestuursrapportage 2025
-723
Prognose stand algemene reserve per 30-08-2025
32.764
9
Programma 1: Fysieke leefomgeving Thema I: De groei en ontwikkeling van de stad Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Een prettig leefbare, gezonde en groene stad. Een aantrekkelijke stad met een passend cultureel aanbod, sportvoorzieningen en een bruisende binnenstad. Een stad waar een goed evenwicht is tussen het wonen en werken.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. Verder ontwikkelen van de integrale strategische aanpak voor de fysieke leefomgeving door het verdiepen en updaten van de Omgevingsvisie. I.a.2. In het verlengde van de verstedelijkingstrategie en het Regionaal Ruimtelijk Programmeren, samen met de partners in Regio Foodvalley in 2025 komen tot een gedragen keuze voor een volgend ontwikkelgebied. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het traject van regionaal ruimtelijk programmeren vraagt meer tijd vanwege afstemming met betrokken partijen. I.a.3. In 2025 zetten we in op de verdere ontwikkeling van Spoorzone en stellen hiervoor een omgevingsplan vast. We starten met de realisatie van Het Ambacht en het, voor de ontwikkeling van Spoorzone noodzakelijke, Stadspark. De visie Spoorzone I.a.4. In 2025 worden regels vanuit een bestemmingsplan voor een deel van de woongebieden vertaald naar het omgevingsplan. I.a.5. We onderzoeken in 2025 op basis van een verkeerscirculatieplan de mogelijkheden waarin een groeiend Veenendaal duurzaam bereikbaar blijft. I.a.6. In het verlengde van het pact Groen Groeit Mee (Provincie Utrecht) werken we aan de versterking van natuurontwikkeling en inrichting van een recreatief uitloopgebied ‘De Roode Haan’. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Er wordt onder leiding van de provincie Utrecht een gebiedsproces voor de Roode Haan opgestart.
Een plan van aanpak hiervoor en bestuurlijk overleg staat op de planning voor oktober 2025 en volgend daarop bestuurlijke besluitvorming met een samenwerkingsovereenkomst tussen overheidspartijen. Verwacht wordt dat er in 2026 gestart kan worden met het gebiedsproces.
10
I.a.7. Voor 2025 worden de plannen verder uitgewerkt en gezocht naar (co)financiering voor de aanleg van de eerste wandelpaden (valleikanaal, landgoederen en turfweide). Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Er wordt onder leiding van de provincie Utrecht een gebiedsproces voor De Roode Haan opgestart. Inschatting is dat dit meer tijd kan gaan vergen dan projectmatig zonder gebiedsproces te starten. Er wordt gewerkt aan een plan van aanpak. Een bestuurlijk overleg over het plan van aanpak is gepland in oktober, waarna eind 2025 tot bestuurlijke besluitvorming kan worden gekomen en er een samenwerkingsovereenkomst tussen samenwerkende overheidspartijen getekend kan gaan worden. Ingeschat wordt dat de eerste wandelpaden in 2027 zullen zijn gerealiseerd.
Thema II: De duurzame stad Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. 75% van de inwoners van Veenendaal weet wat een circulaire economie, energieneutraal of klimaatbestendig is, waarom dit nodig is en welke kansen het geeft; welke stappen nodig zijn om tot een aardgasvrij Nederland te komen;
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. We publiceren jaarlijks minstens 7 verhalen van inwoners en bedrijven die al actief zijn, als voorbeeld voor de anderen in Veenendaal om hen te laten zien wat eenieder in zijn eigen omgeving en met soms simpele aanpassingen kan doen. II.a.2. Met het bedrijfsleven werken we samen aan verduurzaming van bedrijventerreinen. In Veenendaal in 2025 zijn er tenminste 5 projecten gestart die een substantiële bijdrage leveren aan de transities van Duurzaam Veenendaal.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. Veenendaal wil zich inzetten voor het waardebehoud van grondstoffen en materialen door het vrijkomende ‘huishoudelijke afval’ op een doelmatige wijze in te zamelen en zo weer in te zetten als grondstof.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. In 2025 wordt 75% van het huishoudelijke afval gescheiden, 65% gerecycled en wordt nog maximaal 100 kilo restafval per inwoner ingezameld.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. In 2050 is Veenendaal volledig circulair ingericht waarbij gemeente, bedrijven, onderwijs en inwoners met elkaar samenwerken om de grondstoffenkringloop te sluiten, afval te minimaliseren, levensloop van producten zo lang mogelijk laten zijn.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. Bij het renoveren of bouwen van het gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed is de maximale MPG-score (Milieu Prestatie Gebouwen) 0,70. Tenminste 35% van grondstoffen is hernieuwbaar en/of biobased.
11
II.c.2. Voor de aanleg en het beheer van de openbare ruimte wordt de MKI-waarde als gunningscriterium gebruikt volgens de methodiek van de Beste Prijs/kwaliteitverhouding (BPKV). Aanbiedingen met een lage MKI-waarde scoren beter. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In overleg is ervoor gekozen om de MKI-waarde eerst in enkele projecten als pilot toe te passen zodat de benodigde kennis en ervaring kan worden opgebouwd voordat het in alle projecten wordt toegepast.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.d. Veenendaal is in 2050 een energieneutrale gemeente, die 100% hernieuwbare energie gebruikt en klimaatneutraal (CO2-emissieloos) is.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.d.1. Door gerichte wijkacties en gemeente brede communicatie, helpen we in 2025 ten minste 200 slecht geïsoleerde woningen in Veenendaal aan isolatiemaatregelen. II.d.2. Van de overeenkomstig het programma ENV opgestelde buurtuitvoeringplannen: zijn er 2 in de uitvoeringsfase en worden 2 plannen opgesteld. Tenminste 2 initiatieven om aardgas te besparen en op langere termijn uit te faseren worden actief. II.d.3. We zetten in op de reductie van het aardgasgebruik en de inzet van duurzaam opgewekte (lokale)energie in al ons vastgoed en in de openbare ruimte. In 2025 is het energiegebruik van ons vastgoed in beeld en ligt er een energie-reductieplan.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.e. Netcongestie stagneert de energietransitie. Met bedrijven of inwoners werken we samen aan oplossingen om in de blijvende behoefte van (betaalbare) energie te voorzien door een betere balans tussen vraag en aanbod te realiseren
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.e.1. In 2025 schalen we de aanpak voor Smart Energy Hubs op naar 5 bedrijventerreinen. Voor het actief inzetten op netbewuste nieuwbouw bieden we handelingsperspectief aan ontwikkelaars, bedrijven en gemeentelijke programma’s voor woningbouw, midd
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.f. Veenendaal heeft een gezonde, duurzame en groene klimaatbestendige leefomgeving met een robuust en gevarieerd aanbod van groen en water.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.f.1. We leggen de basis voor een integraal groenbeleid met een duidelijke visie op de hoofdgroenstructuur van Veenendaal. Daarom integreren en actualiseren wij ons bestaande, versnipperde groenbeleid, en leggen dit vast in de Omgevingsvisie. II.f.2. We brengen de huidige situatie op deze indicatoren in beeld en stellen op basis van deze 0-meting onze opgave vast in een uitvoeringsagenda klimaatadaptatie van het programma Groen en Klimaatbestendig. Tijd (indicator)
12
Tijd (toelichting) Nog niet zeker of we voor alle indicatoren de 0-meting in 2025 kunnen afronden en (dus) de opgave kunnen vaststellen. II.f.3. Langdurige droogte en hevige neerslag leidt in 30% van de gemeente niet tot structurele schade aan groen, vitale en kwetsbare functies, infrastructuur en bebouwing. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Zie eerdere reactie over 0-meting. Als we de 0-meting niet af hebben in 2025, kunnen we ook niet vaststellen of we aan dit doel voldoen. II.f.4. In 2025 zijn er schaduwrijke verblijfsplekken op 600 meter van ieder huishouden; ligt 20% van de fiets- en wandelroutes en verblijfsplekken in de schaduw; is 7% van alle horizontale en verticale oppervlakten warmte werend of verkoelend.
Thema III: Het beheer van de stad Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a. Veenendaal heeft een gezonde, duurzame en veilige leefomgeving. De infrastructuur is van goede kwaliteit en de openbare ruimte biedt voldoende aantrekkelijke groene ruimte met plekken om te spelen, te sporten, te ontspannen en te ontmoeten.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1. De openbare ruimte duurzaam en milieuvriendelijk onderhouden. In de winkelcentra en op de begraafplaats beheren wij de wegen en het groen op A-niveau in de rest van Veenendaal op B-niveau. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De schouwresultaten van het eerste half jaar laten zien dat 91 % van het areaal voldoet aan de voorgeschreven kwaliteitsniveau's A en B. Dit valt binnen de 10% afwijking die toegestaan is. De verwachting is echter dat, door het groeizame weer in de zomerperiode, net als voorgaande jaren het voorgeschreven onderhoudsniveau in het derde kwartaal niet gehaald gaat worden. III.a.2. Samen met de bewoners de in 2025 geplande BOSS-plekken in de stad inrichten, waar we elkaar kunnen ontmoeten en veilig kunnen bewegen, spelen en sporten. De plekken zijn circulair, groen, aantrekkelijk en klimaatbestendig ingericht. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Vanwege beperkte personele capaciteit is er achterstand ontstaan in voorgaande jaren. Deze achterstand wordt in 2025 en 2026 ingelopen.
13
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.b.In 2050 is Veenendaal volledig circulair ingericht waarbij gemeente, bedrijven, onderwijs en inwoners met elkaar samenwerken om de grondstoffenkringloop te sluiten, afval te minimaliseren, levensloop van producten zo lang mogelijk te laten zijn
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.b.1.Voor het beheer en onderhoud van de openbare inrichting en het gemeentelijk vastgoed ontwikkelen we een vaste set met verduurzamingsmaatregelen die wordt toegepast in de projecten.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.c. Veenendaal is in 2050 een energieneutrale gemeente, die 100% hernieuwbare energie gebruikt en klimaatneutraal (CO2-emissieloos) is.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.c.1. We actualiseren ons vastgoedbeleid en verwerken in dit beleid onze routekaart voor de verduurzaming van ons vastgoed richting 2050, we koppelen hieraan een uitvoeringsplan. III.c.2. We laten de laadinfrastructuur meegroeien met de groei van het elektrisch vervoer. Conform de EV-outlooks willen we in 2030 ruim 1600 (semi)publieke laadpunten hebben en 27 snellaadpunten.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.d. Veenendaal beheert haar Vastgoed duurzaam.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.d.1. We beheren ons vastgoed op een redelijk conditieniveau op basis van het meerjarenonderhoudsplan. Bij vervangingen aan installaties kiezen we voor die technieken waarbij de totale levensduurkosten zo laag mogelijk zijn. Financiële ontwikkelingen Fysieke leefomgeving Bedragen x €1.000
14
Feiten en ontwikkelingen
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Lasten 2.1A - Verkeer en vervoer
250
0
0
0
2.1C - Verkeer en vervoer
40
40
40
40
2.2A - Parkeren
-48
-35
-47
-4
2.2B - Parkeren
-174
0
0
0
5.5A - Cultureel Erfgoed
-25
0
0
0
7.4A - Milieubeheer
72
0
0
0
-108
-121
-121
-121
8.1A - Ruimtelijke Ordening
35
0
0
0
Totaal Lasten
42
-116
-128
-85
7.5A - Begraafplaatsen
Baten 0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden
0
14
55
55
0.63 - Parkeerbelasting
69
-80
-80
-7
2.1A - Verkeer en vervoer
868
78
25
0
Totaal Baten
937
12
0
49
Saldo van baten en lasten
894
128
128
134
0.10A - Mutaties reserves Fysieke Leefomgeving
656
121
121
121
Totaal Stortingen
656
121
121
121
Saldo mutaties reserves
-656
-121
-121
-121
Totaal 2e bestuursrapportage
238
7
7
13
Stortingen
Toelichting financiële ontwikkelingen Lasten 2.1 - Verkeer en vervoer (nadeel € 290.000) Wegen straten pleinen (nadeel € 190.000) Bij twee projecten hebben we asbest aangetroffen. Dit betreft de Dijkstraat (fietspad) waar de saneringswerkzaamheden al zijn uitgevoerd. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat er ook asbest zit bij de Grote Beer waar we eind van het jaar aan het werk gaan. De kosten voor de saneringswerkzaamheden van beide projecten wordt totaal geraamd op € 190.000. Deze kosten zijn volgens de BBV geen investering en moeten als incidenteel verlies behandeld worden. Technische voorzieningen openbare ruimte (nadeel € 60.000) In 2020 zijn de twee bikescouts op de Dichterslaan en de Goudvink gerealiseerd. De bestaande bikescout op de Monding heeft in datzelfde jaar een upgrade gehad naar een versie 2.0. De technische levensduur van deze drie bikescouts was geraamd op negen jaar. In 2029 zou er een revisie moeten plaatsvinden. In 2022 (na de garantieperiode) is er een onderhoudscontract voor vier jaar aangegaan. Dit onderhoudscontract moet nu verlengd gaan worden. Echter is dat niet mogelijk vanwege de technische problemen met de bikescouts. Voordat er een nieuw onderhoudscontract kan worden aangegaan zal eerst de geplande revisie van 2029 nu in 2025 moeten worden uitgevoerd. Met de kosten van de benodigde revisie ad € 60.000 is geen rekening gehouden in de begroting.
Wijkservice Reiniging openbare ruimte (nadeel € 40.000) In de eerste helft van 2025 zien we een verdubbeling in de afvoer van lachgasflessen. We verwachten dat deze lijn zich in de tweede helft van 2025 doorzet waardoor de kosten ook zullen verdubbelen. Dit betekent dat er een aanvullend structureel budget van € 40.000 benodigd is voor de afvoer van lachgasflessen.
15
2.2 - Parkeren (voordeel € 222.000) Parkeren algemeen (voordeel € 48.000+€ 174.000) De financiële verwerking in de parkeerexploitatie van het in oktober 2024 vastgestelde raadsvoorstel parkeertarieven levert per saldo een voordeel op van € 48.000. Daarnaast is bij de toerekening van rente aan parkeren noodzakelijk om de berekening aan te passen op basis van de afspraken rondom projectfinanciering. De maximale rente die aan parkeren mag worden toegerekend is voor 2025 € 174.000 lager dan oorspronkelijk geraamd. 5.5A - Cultureel Erfgoed (voordeel € 25.000) In het eerste halfjaar van 2025 is er geen gebruikgemaakt van het subsidiebudget gemeentelijke monumenten. Gelet op de ervaringscijfers van de afgelopen jaren is het voorstel om het budget met € 25.000 af te ramen. 7.4A - Milieubeheer (nadeel € 72.000) De verplichting aan de ODRU, de bijdrage van 2025, valt hoger uit dan begroting. Het budget moet incidenteel met €72.244 worden aangevuld. Dit verschil is in de eerste bestuursrapportage van 2025 niet opgemerkt, doordat in de begroting 2025 van de ODRU de TWO-uren (Taak, werk en uitvoeringsuren) niet mee zijn genomen. De TWO-uren zijn wel onderdeel van de jaarlijkse bijdrage. 7.5A - Begraafplaatsen ( neutraal € 108.000) Binnen de exploitatie begraven zien we dat de reserve begraafplaatsen meerjarig negatief loopt.
Dit komt doordat er een te hoge begrote onttrekking meerjarig in de begroting staat. Door de mutatie op deze wijze te verwerken heffen we de foutieve onttrekking op en sluit het weer aan met het begrote exploitatiesaldo. De mogelijke minder opbrengsten, zoals bij de risico’s gemeld, verwerken we in een volgend product zodra ze daadwerkelijk optreden. 8.1A - Ruimtelijke Ordening (nadeel €35.000) Kosten voor planschade wordt bij de initiatiefnemer in rekening gebracht. Recent is planschade toegekend vanwege ons eigen initiatief, te weten het IKC Franse Gat. Hiervoor is geen budget opgenomen. Tevens is een planschade toegekend vanwege het op ons initiatief verwijderen van een horecabestemming aan de Achterkerkstraat. Ook hiervoor is geen budget opgenomen. De totale kosten van beide planschades bedragen € 35.000. Baten 0.63 - Parkeerbelasting (voordeel € 69.000) De financiële verwerking in de parkeerexploitatie van het in oktober 2024 vastgestelde raadsvoorstel parkeertarieven levert per saldo voor 2025 een voordeel op van € 69.000,Hierbij moet aangetekend worden dat de doorgevoerde verhoging van het maximaal dagtarief in de praktijk een stuk minder oplevert dan ervoor begroot was.
2.1A - Verkeer en vervoer (voordeel € 320.000+ neutraal € 548.000) Zwerfafval (voordeel € 320.000) SUP vergoeding: Gemeenten in Nederland ontvangen vergoedingen voor de kosten die zij maken bij het opruimen van zwerfafval dat voortkomt uit eenmalige plastic producten (SUP). In de publicatie van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is aangegeven dat de SUP vergoedingen voor Veenendaal als volg zijn: • 2023: € 159.900,• 2024: € 161.000,Naar verwachting ontvangen we in oktober 2025 deze twee bedragen. De SUP vergoeding is nog niet in onze begroting opgenomen en zullen wij structureel ontvangen. Iedere 4 jaar wordt er opnieuw beoordeeld wat het bedrag gaat worden voor de volgende 4 jaar. Nog niet 16
bekend is of dit via de septembercirculaire gaat lopen of dat we dit los van het Ministerie gaan ontvangen. Wegen straten pleinen (neutraal € 548.000) De afgelopen jaren zijn er behoorlijk wat kabels en leidingen vervangen of nieuw gelegd door de eigenaren van de kabels en leidingen. Hiervoor is de afspraak gemaakt dat zij voor het netjes dichtstraten en de kosten van degeneratie een vergoeding per vierkante meten betalen aan de gemeente. Eind 2024 is onder andere een groot project afgerond door derden en nu in 2025 is dit administratief afgehandeld en zijn de vergoedingen gefactureerd. Ook zijn er meer vergunningen voor graafwerkzaamheden verstrekt dan voorzien waardoor er meer leges zijn gedeclareerd. Totaal verwachten we € 548.000 incidenteel meer aan baten dan begroot voor 2025. Het openbreken van straatwerk veroorzaakt degeneratie wat in de komende jaren zichtbaar wordt en hersteld moet worden. Daarom wordt voorgesteld om de incidentele baat te storten in de reserve onderhoud Wegen. Reservemutatie Reserve onderhoud wegen (storting € 548.000) zie toelichting taakveld 2.1A Verkeer en vervoer wegen straten pleinen. Reserve begraafplaatsen (storting € 108.000) zie toelichting taakveld 7.5A Begraafplaatsen.
Risico's / ontwikkelingen Fysieke leefomgeving Begraafplaats en rouwcentrum De inkomsten blijven achter op de begroting als gevolg van minder begrafenissen t.o.v. voorgaande jaren. Als deze trend zich doorzet in de 2e helft van dit jaar zal naar verwachting de inkomsten op de grafrechten € 150.000 lager uitvallen dan begroot en op de diensten van het rouwcentrum € 70.000 lager dan begroot Parkeerinkomsten De parkeerinkomsten blijven voor 2025 achter op de begroting. De doorgevoerde verhoging van het maximaal dagtarief levert in de praktijk een stuk minder op dan ervoor begroot was. Met de huidige bezetting van de parkeergarages en het parkeerterrein Duivenweide zullen de parkeerinkomsten in 2025 naar schatting €90.000 lager uitkomen dan begroot. Bij de decemberwijziging zullen we hierop terugkomen. Stijgende kosten Naast stijgende prijzen worden de reconstructieprojecten steeds kostbaarder door aangepaste technische richtlijnen en onze eigen ambities op het gebied van groen, klimaat en duurzaamheid. Hierdoor worden de beschikbare investeringsbudgetten steeds krapper en zullen naar verwachting niet meer toereikend zijn. In het Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (OPOR) komen we hierop terug en zo nodig in een volgende P&C product.
17
Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling Thema I: Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Veenendaal is een aantrekkelijke stad om te werken en ondernemen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. We stimuleren en faciliteren startende ondernemers door o.m. organiseren van een jaarlijks startersevent en het informeren en ondersteunen van starters bij vragen.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. Behouden en uitbreiden werkgelegenheid voor Veenendaal.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. We faciliteren en ondersteunen bestaande en nieuwe ondernemers door inzet van onze accountmanager, periodieke overleggen met het bedrijfsleven, zorgen voor een goede doorgeleiding en coördinatie van afhandeling van ondernemersvraagstukken.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.c. Vanwege de beperkte ruimte zetten we in op intensivering en verduurzamen van bestaande bedrijventerreinen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.c.1. We gaan aan de slag met het intensiveren en verduurzamen van één bedrijventerrein.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.d. Veenendaal profileert zich met de ICT-campus en richt zich op de ontwikkeling van Food en Metaal.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.d.1. We stimuleren en faciliteren de mogelijkheden voor ecosystemen, clustervorming en campussen binnen de sectoren ICT, Food en Metaal. Het gaat dan om netwerkvorming, samenwerking en verbinding tussen onderscheiden bedrijven.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.e. We willen uitbreiding van het aantal bedrijventerreinen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.e.1. In samenspraak met provincie Utrecht, Regio Foodvalley en met de Groene Metropool (Verstedelijkingsstrategie) onderzoeken we welke uitbreidingslocaties voor bedrijventerreinen mogelijk zijn.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.f. Veenendaal is een aantrekkelijke stad om te wonen, werken en leven.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.f.1. We werken aan de Vitale Binnenstad met aandacht voor een divers pallet aan functies, vergroening, duurzame stadsdistributie, tegengaan van leegstand, aantrekkelijke activiteiten en de projecten Tuinstraat en nieuw theater in de Duivenweide.
18
I.f.2. Met #DitisVeenendaal werken gemeente, cultuur, bedrijfsleven en diverse maatschappelijke partijen samen om Veenendaal op de kaart te zetten als interessante vestigingsplaats voor bedrijven, als dé stad om te winkelen
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.g. We realiseren in Foodvalley verband een volledig circulaire economie in 2050. 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (metalen, fossiel, mineralen) in 2030.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.g.1. We voeren het regionale actieplan Living Lab waarbij de actiepunten zich richten op: duurzamer gebruik van grondstoffen - meer concurrerend vermogen - Regio Foodvalley als innovatieve kennisregio voor circulaire economie.
Thema II: Recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. Veenendaal heeft een aantrekkelijke binnenstad waar bezoekers uit de regio en toeristen graag op bezoek komen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. Via het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) zetten we (de binnenstad van) Veenendaal en de ons omringende regio op de kaart. II.a.2. Met #DitisVeenendaal voorzien wij zowel online als offline onze eigen inwoners en toeristen van informatie over wat er te doen is in Veenendaal. II.a.3. Wij vertellen het (historische) verhaal van Veenendaal. II.a.4. Wij vergroten de bekendheid van Veenendaal in de regio door het profileren van evenementen die passen bij het DNA van Veenendaal.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. Veenendaal heeft een kwalitatief goed fiets-, wandel- en vaarnetwerk.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. Samen met het Routebureau Utrecht leggen wij een nieuw wandel- en fietsknooppuntennetwerk aan in Veenendaal dat aansluit op de rest van de regio. II.b.2. Wij bevorderen het gebruik van duurzame mobiliteit van en naar recreatiegebieden. Financiële ontwikkelingen Economie, Werk en Ontwikkeling Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Baten 3.4A - Economische promotie
67
0
0
0
Totaal Baten
67
0
0
0
Saldo van baten en lasten
67
0
0
0
Totaal 2e bestuursrapportage
67
0
0
0
19
Toelichtingen financiële ontwikkelingen Baten 3.4A - Economische promotie (voordeel € 67.000) Uit de 2e voortgangsrapportage van GBLT blijkt dat het aantal overnachtingen in locaties waarop de heffing van toeristenbelasting van toepassing is, is toegenomen. De begroting 2025 wordt met een voordeel van € 67.462 bijgesteld.
Risico's / ontwikkelingen Economie, Werk en Ontwikkeling Niet van toepassing.
20
Programma 3: Sociale leefomgeving Thema I: Inkomen Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Er blijft kwalitatief goede ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1 We stellen een handreiking menselijke maat op en we implementeren deze in de werkwijze. I.a.2. We implementeren de wijzigingen in de Participatiewet.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners (MD01).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. We zetten in op het verkleinen van de effecten van inkomensongelijkheid. I.b.2. We versterken de positie van statushouders op de arbeidsmarkt.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.c. We bevorderen zelfredzaamheid (MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.c.1. We ontwikkelen de methodiek van vroegsignalering door, samen met de signaalpartners. I.c.2. We verbeteren de begeleiding en nazorg tijdens het traject schuldsanering.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.d. Er blijft kwalitatief goede ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.d.1. We vergroten de efficiëntie en de kwaliteit van ondersteuning.
Thema II: Sociaal domein - Participatie en re-integratie Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II. a. We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. We ondersteunen jongvolwassenen bij de overgang van onderwijs naar werk. II.a.2. We faciliteren de overgang van zorg naar werk en vice versa. II.a.3. De ontwikkeling van ons bijstandsbestand is gelijk aan of beter dan het landelijke beeld
21
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. Er blijft kwalitatief goede ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. We willen het inburgeringsproces efficiënter maken.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. We onderzoeken de belemmeringen bij uitstroom naar werk en kijken naar de mogelijkheden binnen de participatiewet, beleid schulddienstverlening en lokaal armoedebeleid. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De app WerkLoont maakt inzichtelijk wat het financieel effect is als je van bijstand naar werk gaat. Door onvoldoende capaciteit is het niet gelukt deze app in de eerste helft van het jaar te implementeren. We streven ernaar om dit later in 2025 alsnog te realiseren.
Thema III: Sociaal domein - WMO Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a. Intensivering samenwerking in 2025 met de gemeenten in de Valleiregio de komende jaren t.b.v. het zorgdragen voor een kwalitatief goede ondersteuningsstructuur voor de doelgroep van Beschermd Wonen (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1. Opstellen van een samenwerkings convenant met de Vallei gemeenten.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.b. Een duurzame beweging voort te zetten om kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare hulp dichtbij mensen te organiseren: Van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.b.1. Uitvoeren van het lokaal uitvoeringsplan in 2025 van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.c. Bemoeizorg op een eenduidige wijze vormgeven in de regio (MD1).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.c.1. Regionale afspraken maken in 2025 over de inrichting van bemoeizorg
22
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.d. Stevige basis voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis met als stip op de horizon een gezonde generatie in 2040 (MD1, MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.d.1. We geven in 2025, conform het plan van aanpak, verder uitvoering aan de vijftien thema’s uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) waaronder de vijf ketenaanpakken.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.e. Een omgeving waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Zodat ze lekkerder in hun vel zitten en minder/geen alcohol drinken, roken of drugs gebruiken (MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.e.1. We implementeren de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) van 2024-2026, conform het plan van aanpak.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.f. Inclusieve samenleving.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.f.1. Visie op Diversiteit en Inclusie in 2025 vaststellen, ontwikkelen uitvoeringsprogramma en start uitvoering.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.g. Toegankelijke samenleving.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.g.1. Agenda Toegankelijkheid actualiseren in 2025. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De opzet van de agenda hangt vanaf dit jaar samen met de uitvoering van de visie Verbindend en Veelzijdig. De visie is inmiddels vastgesteld door de raad. Momenteel wordt aan het opstellen van het uitvoeringsprogramma gewerkt met daarin de planning voor actualisering van de Agenda Toegankelijkheid. Hierover ontvangt de raad in het vierde kwartaal een RIB en geactualiseerde Agenda Toegankelijkheid.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.h. Implementeren van mogelijke wetswijzigingen (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.h.1. In 2025 implementeren we de verwachte wetswijziging Wmo voor de nieuwe eigen bijdrageregeling. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De Tweede Kamer heeft het voorstel tot de Wet afschaffing abonnementstarief in de Wmo controversieel verklaard. Tot de vorming van een nieuw kabinet ligt de behandeling van dit wetsvoorstel stil en dus blijft het huidige systeem voorlopig ongewijzigd. 23
Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De Tweede Kamer heeft het voorstel tot de Wet afschaffing abonnementstarief in de Wmo controversieel verklaard. Tot de vorming van een nieuw kabinet ligt de behandeling van dit wetsvoorstel stil en dus blijft het huidige systeem voorlopig ongewijzigd.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.i. Met het IZA:
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.i.1. In 2025 uitvoeren van het regioplan Vitale Gelderse Vallei 2023-2027 door actief deel te nemen vanuit Veenendaal aan de vijf coalities (Vitaal ouder worden, Kansrijk opgroeien, Mentaal Vitaal, Passende zorg multiproblematiek en Acute zorg).
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.j. De ondersteuning wordt kwalitatief, rechtmatig en doelmatig ingezet door zorgaanbieders (MD3).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.j.1. De applicatie voor contractmanagement en de toezichthouder wordt in 2025 doorontwikkeld.
Thema IV: Sociaal domein - Jeugd Wat willen we bereiken? (doelstellingen) IV.a. Het doel van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is enerzijds de implementatie van het regionaal veiligheidsteam en de versterking van het lokale team. Anderzijds om de integrale samenwerking en effectiviteit van deze teams te
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) IV.a.1. In 2025 werken we verder aan het regionaal veiligheidsteam en de versterking van het lokale team conform Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Het uitgangspunt voor de transitie van het estafettemodel binnen de jeugdzorgketen naar het nieuwe werken binnen het Regionaal Veiligheids Team (RVT) is dat deze budgetneutraal uitgevoerd wordt. Voor het Utrechtse deel van de RVT Foodvalley ligt de opdracht om scherper in beeld te brengen wat de instroom/formatie/kosten zijn. Doel hiervan is de opdrachtnemer duidelijkheid te geven om de opdracht aan te kunnen nemen en de opdrachtgever inzicht te geven over de geboden dienstverlening en de financiën. Bestuurders van samenwerkende partners stemmen in Q3 hierover verder af. Het uiteindelijke besluit ligt bij het Bestuurlijk Overleg Jeugd. Onduidelijk is of we de huidige proeftuinen vanaf 2026 in stand kunnen houden, omdat het Rijk nog geen middelen gereserveerd heeft voor het hervormen van het stelsel voor kind en
24
gezinsbescherming van 2026. Het is op bepaalde onderdelen nog onduidelijk hoe dit vorm krijgt, omdat het Rijk het toegezegde koersdocument nog steeds niet heeft vastgesteld.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) IV.b. De in 2024 inzichtelijk gemaakte gevolgen van de Hervormingsagenda worden vertaald naar maatregelen op lokaal en regionaal niveau voor het jaar 2025. Ook blijven wij nieuwe ontwikkelingen nauwgezet volgen en nemen daarop actie indien gewenst.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) IV.b.1. Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan van de Hervormingsagenda. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De maatregelen van de Hervormingsagenda Jeugd zijn doorgevoerd in Veenendaal. Maar deze leiden niet tot een daling van de totale kosten van de jeugdzorg. Het rapport Groeipijn (Januari 2025) trekt als belangrijke conclusie voor de financiën: "alle goede bedoelingen en inzet van zovelen ten spijt, heeft de commissie er onvoldoende vertrouwen in dat de huidige aanpak en voortgang van de Hervormingsagenda Jeugd en de financiële risicoverdeling die hierover is afgesproken tussen Rijk en gemeenten, tot de beoogde effecten gaan leiden. Doorgaan op dezelfde weg is niet voldoende om een goed werkend, beter beheersbaar en financieel houdbaar jeugdstelsel tot stand te brengen". Een belangrijke inhoudelijke conclusie uit dit rapport is: "de scope van de Hervormingsagenda is te smal; er ligt een te grote nadruk op het anders organiseren van de jeugdzorg. De oplossing voor de grote vraag naar jeugdhulp ligt vooral in de systemen buiten de jeugdzorg: in het gezin, op school, en in de samenleving. Jeugdhulp is aanpalend aan de andere levensdomeinen, en niet andersom".
Op verzoek van de gemeenteraad is als vervolg op de al genomen maatregelen in januari 2025 gestart met het lokale project: Hervormingsagenda, Grenzen aan onze jeugdzorg: Hoe verdelen wij schaarse middelen goed over de jeugdigen in Veenendaal?
Thema V: Onderwijs en ontwikkeling Wat willen we bereiken? (doelstellingen) V.a. We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners. Middels de nieuwe wet vergroten we de kansen voor jongvolwassenen tot 27 jaar met een (risico) op afstand tot de arbeidsmarkt.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) V.a.1 In 2025 hebben we de Wet van school naar duurzaam werk inzichtelijk gemaakt en geïmplementeerd waarbij we de maatregelen vertalen naar lokaal niveau.
25
Thema VI: Sport Thema VII: Cultuur Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VII.a. Vaststellen van nieuw Beleid op de beeldende kunst.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VII.a.1. In afstemming met stakeholders uit het culturele veld en daarbuiten wordt in 2025 nieuw beleid op de beeldende kunst opgesteld.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VII.b. Van Cultuurvisie Verhaallijn 1 –5 wordt de balans opgemaakt en het vervolg bepaald.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VII.b.1 In 2025 wordt nagegaan of- en in hoeverre de KPI's, uitwerking verhaallijn 1-5 in cultuurvisie, zijn behaald, welk eventueel vervolg hieraan gegeven kan worden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het streven is om de evaluatie van de verhaallijnen 1-5 uit de Cultuurvisie eind 2025 op te starten en in 2026 verder af te ronden. Met de verhaallijnen uit de cultuurvisie/-nota worden oplossingsrichtingen bedoeld voor drempels en knelpunten m.b.t. cultuur: − Verhaallijn 1 Stabiele basis − Verhaallijn 2 Cultuur in de wijken − Verhaallijn 3 Iedereen doet mee − Verhaallijn 4 Jong geleerd, oud gedaan − Verhaallijn 5 Het verhaal van Veenendaal. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In verband met de druk op het dossier cultuur (vanwege een aantal andere grote onderwerpen en ontwikkelingen, waaronder het cultuurbedrijf) is hier de afgelopen maanden nog geen prioriteit aan gegeven. Na het opstellen van de planning voor deze evaluatie speelden er een aantal niet te voorspellen ontwikkelingen, zoals de uitvoering van het amendement Eén cultuurbedrijf. De personele bezetting maakte het noodzakelijk om te prioriteren en hierdoor bleek deze planning niet haalbaar te zijn.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VII.c. Verhaallijnen 6 en 7 worden, conform het tijdpad uit de cultuurvisie opgestart.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VII.c.1. Er vindt begin 2025 een verkenning plaats of er aan de voorwaarden zoals genoemd in de cultuurvisie wordt voldaan om verhaallijn 6 en 7 uit de cultuurvisie op te starten. Tijd (indicator)
26
Tijd (toelichting) Het streven is om in Q4 een evaluatie op te starten waar onder andere wordt nagegaan of en in hoeverre er aan de voorwaarden wordt voldaan. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In verband met de druk op dossier cultuur (vanwege een aantal andere grote onderwerpen en ontwikkelingen, waaronder het cultuurbedrijf) is hier de afgelopen maanden geen prioriteit aan gegeven .
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VII.d. Invoering zorgplicht bij bibliotheken naar aanleiding van de wetswijziging Wsob (Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VII.d.1. We bereiden ons voor op de wetswijziging die in 2026 naar verwachting in werking zal treden omtrent zorgplicht voor bibliotheken en stellen hiertoe een uitvoeringsplan op. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Hoewel er wel voorbereidingen zijn getroffen wordt deze maatregel niet gerealiseerd binnen het hiervoor gestelde tijdspad. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorziening (Wsob), waarin een zorgplicht voor gemeenten wordt opgenomen, heeft vertraging opgelopen. De verwachte ingangsdatum van de nieuwe Wsob is nu medio 2026, maar of dit daadwerkelijk gehaald gaat worden is niet zeker. Dit heeft als gevolg dat er op dit moment nog geen duidelijkheid is over wat er precies van gemeentes verwacht wordt ten aanzien van de zorgplicht. Om deze reden is er nog geen uitvoeringsplan opgesteld. Wel zijn er een aantal andere voorbereidingen getroffen, waaronder het oprichten van een zogeheten 'Wijkhuiskamer' met de specifieke uitkering (SPUK), bedoeld voor het versterken van het lokale bibliothekennetwerk in voorbereiding op de zorgplicht. Daarnaast zijn gesprekken met de bibliotheek gevoerd over hoe zij zich, voor zover nu mogelijk, voorbereiden op de zorgplicht.
27
Thema VIII: Welzijn Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VIII.a. In 2025 werken we verder met de publiekscampagne om bewustwording te creëren en inwoners aan te sporen om hun leven zelf en samen vorm te geven.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VIII.a.1. We gaan minimaal twee publiekscampagnes houden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Er is nog geen publiekscampagne in voorbereiding voor dit jaar. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Publiekscampagne is een middel en geen doel op zich. Op dit moment zijn er nog geen onderwerpen waarover we een publiekscampagne willen starten. Zodra er een onderwerp is gaan we daarmee aan de slag.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VIII.b. We zorgen in 2025 voor meer samenhang in de sociale basis (MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VIII.b.1. We intensiveren de netwerksamenwerking tussen organisaties in de sociale basis.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) VIII.c. We geven uitvoering aan de aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek Veens Welzijn (MD2).
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) VIII.c.1 We verscherpen de opdracht aan Veens Welzijn conform de uitkomsten en aanbevelingen. Financiële ontwikkelingen Sociale leefomgeving Bedragen x €1.000
28
Feiten en ontwikkelingen
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Lasten 4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
-75
0
0
0
5.3B - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
50
0
0
0
6.22A - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
191
0
0
0
6.3A - Inkomensregelingen
-350
0
0
0
6.4 - WSW en beschut werk
51
0
0
0
6.5A - Arbeidsparticipatie
-371
0
0
0
6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal
1.984
0
0
0
6.762 - Jeugdhulp met verblijf regionaal
796
0
0
0
6.821 - Jeugdbescherming
254
0
0
0
2.530
0
0
0
Totaal Lasten Baten 4.2A - Openbaar basisonderwijs
0
4
4
4
6.751 - Jeugdhulp ambulant lokaal
-860
0
0
0
Totaal Baten
-860
4
4
4
Saldo van baten en lasten
-3.390
4
4
4
Totaal 2e bestuursrapportage
-3.390
4
4
4
Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken (voordeel € 75.000) Er is een doorrekening gemaakt van het leerlingenvervoer 2025. Daarbij is rekening gehouden met het project reiskoffer voor het schooljaar 2025-2026 en het verwachte (lagere) aantal aanvragen voor het leerlingenvervoer voor het schooljaar 2025-2026. Op basis van de doorrekening houden we incidenteel € 75.000 over op het budget leerlingenvervoer vanwege minder uitgevoerde ritten. Op basis van de daadwerkelijk (nieuwe) aanvragen voor het schooljaar 2025-2026 zullen we bij de decemberwijziging een nieuwe prognose maken voor de kosten voor het leerlingenvervoer. 5.3B - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (nadeel € 50.000) Uitvoering amendement één cultuurbedrijf Op 15 mei 2025 heeft het college de raad geconsulteerd over de verdere uitvoering van het amendement één cultuurbedrijf (A2024.57). In de komende periode wordt hieraan een vervolg gegeven. De eerstvolgende stap is om samen met de culturele partijen een gedetailleerd plan van aanpak te maken, inclusief een financiële vertaling van het vervolgtraject, dat vervolgens aan de raad zal worden aangeboden.
Voor het opstellen van dit plan van aanpak is geen dekking binnen de reguliere begroting, daarom wordt voorgesteld om € 50.000,- via de tweede bestuursrapportage 2025 beschikbaar te stellen voor externe inhuur en voor ambtelijke formatie om dit plan van aanpak tijdig te kunnen realiseren. 6.22A - Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd - 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal - 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal - 6.821 Jeugdbescherming (nadeel € 3.224.000) In de Kadernota 2026-2029 is vermeld dat op basis van de definitieve jaarrapportage van de regio JeugdFV over 2024 er sprake is van een (structurele) kostenstijging van de jeugdhulp. Uit de eerste voorgangsrapportage van de regio JeugdFV over 2025 blijkt dat deze kostenstijging zich in 2025 verder doorzet naar afgerond € 35 miljoen. De bijkomende kostenstijging bedraagt in 2025 ten opzichte van onze begroting afgerond € 3,2 miljoen. Dit wordt enerzijds voor een bedrag van afgerond € 1,9 miljoen hoofdzakelijk 29
veroorzaakt door een verdere toename van de ambulante jeugdhulp, met name ambulante begeleiding. Ook wordt de kostenstijging mede veroorzaakt door een hogere loon en prijsstijging dan waarmee in de begroting rekening mee is gehouden. Anderzijds wordt ingeschat dat de opgenomen taakstelling in onze begroting van afgerond € 1,3 miljoen in 2025 niet of niet volledig gerealiseerd wordt. De ingezette maatregelen voor het terugdringen van de kosten voor het residentieel verblijf en het terugdringen van de 2e lijnskosten voor ambulante begeleiding en veiligheid sorteren vooralsnog niet het volledige effect, en dit effect wordt mede tenietgedaan door de kostenstijging op andere onderdelen binnen de jeugdhulp. Deels worden deze maatregelen ook nog geïmplementeerd en is de verwachting dat het effect in een latere fase zichtbaar zal worden. Vooralsnog gaan we er daarom van uit dat het niet realiseren van de taakstelling in 2025 een incidenteel karakter heeft. In deze tweede bestuursrapportage 2025 is het negatieve budgettaire effect voor 2025, ad € 3,2 miljoen, verwerkt. Zoals hierboven aangegeven, hebben we in 2025 te maken met een aanvullende kostenstijging van afgerond € 1,9 miljoen vooral veroorzaakt door een verdere toename van de ambulante jeugdhulp. Het ligt in de lijn der verwachting dat deze kostenstijging een doorwerking heeft naar 2026 en volgende jaren.
In de Kadernota 2026-2029 is het financieel kader voor de jeugdzorg voor de jaren 2026 tot en met 2029 vastgesteld waarbij kostenstijgingen als aanvullend risico in de risicoparagraaf opgenomen worden. In lijn met dit kader wordt de kostenstijging in 2025, ad € 1,9 miljoen, als aanvullend risico in de risicoparagraaf verwerkt. In de Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 tot en met 2029 wordt hier nader op ingegaan. In de septembercirculaire 2025 zal duidelijk worden of het Rijk de gemeente nog eenmalig compenseert voor de tekorten in de jeugdzorg over de jaren 2023 en 2024. 6.3A - Inkomensregelingen (voordeel € 350.000) In de eerste bestuursrapportage 2024 is een aanzienlijk bedrag bijgeraamd om uitvoering te geven aan de minimaregelingen en de effecten van nieuw beleid op te vangen. De financiële effecten van de verruiming in de Doe mee-budgetten, spaaroptie en wijziging van de Regeling Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten- die 1 juli 2024 in werking zijn getreden - zijn inmiddels beter in te schatten. Op basis van de huidige stand van zaken, en met het uitgangspunt om ‘scherper aan de wind te zeilen’, zien we ruimte om een deel van het budget af te ramen. Voorgesteld wordt om voor 2025 € 350.000 af te ramen, in 2026 € 120.000 en vanaf 2027 € 80.000.