Document · PDF

3. 1e Bestuursrapportage 2023

Gemeenteraad 22 juni 2023, gemeente VeenendaalBij agendapunt: 1e Bestuursrapportage 202314.800 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Baten 4.2A - Openbaar basisonderwijs, 5.2A - Sportaccommodaties, 5.3A Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, 6.1A - Samenkracht en burgerparticipatie en 6.2B - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (nadeel € 16.000) Voor het begrotingsjaar 2023 is het huurregister voor een aantal vastgoedobjecten geactualiseerd en is voor 2023 gerekend met een huurindex van 6,5%.

Risico's / ontwikkelingen Sociale Leefomgeving Wmo en Welzijn Binnen de Wmo blijft de stijging bij Schoonmaakondersteuning een risico. We zien de eerste maanden van 2023 nog steeds een sterke stijging. Als dit doorzet levert dit een tekort op het Wmo-budget op. De hoogte is nu nog niet te voorspellen. De voorbereidingen op rijksniveau over de aanpassing van de eigen bijdrage zijn volop gaande. Naar verwachting gaat de nieuwe bijdrageregeling in per 2025. Dit zal invloed hebben op de kosten en de personele krapte bij de aanbieders van Schoonmaakondersteuning. Zodra hier meer duidelijkheid over is zullen we u hierover informeren. Jeugd Binnen Jeugd zien we vanaf 2022 een sterke stijging van kosten, die wordt veroorzaakt door stijging van intensiteit op ambulante jeugdhulp en een sterke stijging van residentiele casuïstiek. Het CJG heeft in het bijzonder een beperkte invloed op de sterke ontwikkeling van de stijging residentiele casuïstiek. We houden daarnaast rekening met kosten ten behoeve van een herstelplan van een grote en landelijk opererende zorgaanbieder. Dit maakt dat de verwachting is dat we in 2023 verder doorstijgen naar een kostenniveau van circa € 25.000.000. We werken aan maatregelen om kosten om te buigen. Een van deze maatregelen is het werken in de proeftuin Kind- en gezinsbescherming.

Er bestaat een risico dat de kosten op veiligheid in het preventieve kader hoger uitvallen dan verwacht. Dit heeft te maken met het feit dat we binnen de proeftuin kind- en gezinsbescherming, de inzet van professionals van de externe partijen financieren op basis van maatwerk in het preventieve kader. Vanaf eind 2022 is gebleken dat bij deze gezinnen geen maatregelen in het gedwongen kader noodzakelijk bleken te zijn, waarmee het lijkt dat de kosten van het gedwongen kader verschuiven naar het preventief kader, wat inhoudelijk een gewenste beweging is. Leerlingenvervoer De verwachting is dat het budget in 2023 niet volledig wordt benut. In 2023 gaan we van start met projecten waarbij we het zelfstandig reizen verder stimuleren en ondersteunen. Afhankelijk van die resultaten, inclusief de nog onzekere gevolgen van de komst van Al Amana, kan in dit eerste kwartaal nog niet aangeven worden hoeveel budget wellicht resteert eind 2023. Minimaregelingen Op 1 december 2021 is de Veenendaalpas geïntroduceerd als uitvoeringsinstrument van de minimaregelingen. Het bereik van de Veenendaalpas is niet 100%. Het niet-gebruik maken van de Veenendaalpas is soms een bewuste keuze van mensen en soms uit onbekendheid of onvermogen. We zien wel dat het bereik is toegenomen.

Door de hoogte van de energietoeslag heeft een deel van de groep die nog niet in beeld was bij de gemeente nu wel de moeite genomen om de pas aan te vragen. Het aantal inwoners dat een Veenendaalpas heeft is op 1 maart 2023 met 33% toegenomen ten opzichte van 1 januari 2022. We zien dat deze nieuwe groep ook gebruik maakt van andere minimaregelingen. De stijgende kosten als gevolg van het hogere bereik verwachten we vooralsnog binnen het bestaande budget te kunnen opvangen.

Energietoeslag In 2022 hebben inwoners met een laag inkomen een energietoeslag kunnen aanvragen ter compensatie van de hoge energierekening. Om meer huishoudens te compenseren heeft de gemeente besloten om de inkomensgrens te verhogen van 120% naar 150% van de toepasselijke bijstandsnorm. Het Rijk heeft besloten om de energietoeslag te verlengen voor 2023. Net als vorig jaar heeft de gemeente beleidsvrijheid om te bepalen hoe zij de energietoeslag precies vormgeeft. Er is besloten om de energietoeslag 2022 met € 500,- te verhogen. Dit betekent dat iedereen die de energietoeslag 2022 heeft ontvangen, voor 1 juli 2023 nogmaals € 500,- krijgt. Inwoners kunnen vanaf 1 juli 2023 de energieslag 2023 aanvragen. Voor aanvragers die ook de energietoeslag 2022 hebben ontvangen bedraagt de toeslag voor 2023 € 800,- per huishouden. Aanvragers die niet eerder energietoeslag hebben ontvangen hebben recht op een energietoeslag van € 1.300,- over 2023. De inkomensnorm voor deze toeslag blijft 150% van de toepasselijke bijstandsnorm met een vermogenstoets voor huishoudens met een inkomen tussen 120% en 150% van de toepasselijke bijstandsnorm. Het bereik van de energietoeslag 2022 was 96% voor huishoudens met een inkomen tot 120% en 29% voor huishoudens met een inkomen tussen 120% en 150%. Voor de energietoeslag 2023 hebben we in de communicatie extra aandacht voor deze laatste doelgroep.

Inburgering De verwachting is dat de instroom hoog blijft. Hierop is geanticipeerd door de formatie tijdelijk uit te breiden, hiermee is de verhoogde werkdruk afgenomen. De werkdruk bij budgetbeheer, voor het uitvoeren van financieel ontzorgen van statushouders, blijft hoog. Recent heeft het Rijk besloten om gemeenten meer beleidsvrijheid te geven op dit onderdeel. De komende maanden wordt onderzocht hoe dit instrument beter vorm kan worden gegeven, meer gericht op het bevorderen van financiële zelfredzaamheid. De wachtlijst bij de grootste taalschool (vanwege personeelstekort) neemt iets af door extra maatregelen vanuit de taalschool zelf. Daarnaast wordt er via kortdurende (taal)trajecten geprobeerd om inburgeraars tot die tijd een zinvolle tijdsbesteding aan te bieden. Dit leidt op de korte termijn tot extra kosten, maar hiermee wordt een zo kort mogelijk taaltraject en zo hoog mogelijk taalniveau bevorderd. Verder wordt onderzocht of de trajecten naar participatie en zelfredzaamheid kan worden verbeterd. In de loop van 2023 zal duidelijk worden hoe het nieuwe traject eruit komt te zien en of dit tot extra kosten leidt. Schuldhulpverlening De verwachte toename aan aanmeldingen blijft vooralsnog uit. Wel stijgt het aantal signalen in het kader van vroegsignalering. In 2023 wordt de aanpak armoede en schulden van minister Schouten uitgewerkt.

Een eerste ontwikkeling is dat de duur van de wettelijke schuldsanering (Wsnp) is teruggebracht van 36 maanden naar 18 maanden. Dit heeft ook gevolgen voor de lopende trajecten bij gemeenten. Vooralsnog leidt deze ontwikkeling tot onduidelijkheid bij schuldenaren en schuldeisers. Toeslagenaffaire Sinds het laatste kwartaal van 2022 melden gedupeerden van de toeslagenaffaire zich voor brede hulp en ondersteuning door de gemeente op talloze uiteenlopende terreinen. In het eerste kwartaal van 2023 wordt hier extra formatie op ingezet en is er een proces uitgewerkt om deze gedupeerden goed en adequaat te helpen. Ontheemden Oekraïne Het tweede jaar opvang ontheemden uit Oekraïne is ingegaan en het is de verwachting dat de opvang nog wel 1 tot 2 jaar zal voortduren. Dit is aanleiding om meer inzet te plegen op controle op het recht op leefgeld en actief onderzoek te doen naar de mogelijkheden om aan het werk te gaan. Op basis van een onderzoeksplan wordt iedere ontheemde binnenkort regelmatig gesproken over de feitelijke woonsituatie en mogelijkheden om aan het werk te

gaan. Bovendien wordt onderzocht of de gemeente in 2023 een vorm van inburgering kan aanbieden. Breed offensief Op 1 juli 2023 treden de wetswijzigingen uit het wetsvoorstel “Uitvoeren Breed Offensief” in werking. Het Rijk heeft aan gemeenten incidenteel budget toegekend voor de implementatie ervan en structureel budget in de BUIG voor de extra inkomstenvrijlating. Gemeenten ontvangen geen extra middelen voor de verstrekking van ondersteuning bij re-integratie en op de werkvloer. Verder worden gemeenten onder de nieuwe regelgeving verantwoordelijk voor het verstrekken van op het werk gerichte voorzieningen aan werknemers uit de doelgroep loonkostensubsidies. Het gaat daarbij om voorzieningen waar een werkgever niet regulier voor verantwoordelijk is, zoals aangepast vervoer, werkplekaanpassingen en voorzieningen voor werknemers met een visuele of motorische beperking. Vrijval extra gemeentelijke middelen Wet sociale werkvoorziening (WSW) In maart 2023 is de evaluatie transitieplan IW4 vastgesteld. Gegeven de verhoging van de rijksbijdrage per WSW-er en de positieve financiële ontwikkelingen binnen de bedrijfsvoering van IW4 is geconcludeerd dat een extra gemeentelijke bijdrage voor een subsidietekort niet meer nodig is. In de afgelopen jaren is een deel van de middelen reeds structureel afgeraamd. De nog gereserveerde extra gemeentelijke middelen vallen nu ook vrij.

Hiermee vallen de gereserveerde extra gemeentelijke middelen vrij. Na verwerking van bovenstaande resteert (in 2024) een voordeel van € 69.000,-. Beschut werk Het aantal beschut werkers in Veenendaal blijft iets achter op de taakstelling vanuit het Rijk. Het Rijk is bezig om de verdeling van de aantallen te herzien. Hierdoor is de kans groot dat Veenendaal op termijn minder beschut werkers toegewezen krijgt met als gevolg minder budget. Verder toont landelijk onderzoek aan dat de landelijke vergoeding voor begeleidingskosten per beschut werker ontoereikend is. Het is vooralsnog onduidelijk of dit leidt tot een hogere rijksvergoeding per beschut werker. Doelgroep arbeidsgehandicapten De doelgroep arbeidsgehandicapten ontvangt geen uitkering, maar de gemeente is wel verantwoordelijk voor de begeleiding en plaatsing naar een passende plek op de arbeidsmarkt. Daarnaast zijn we belast met het vaststellen, verstrekken en controleren van de loonkostensubsidie. De verwachting is dat de komende jaren deze doelgroep zal uitbreiden. Hierdoor gaan de uitvoeringskosten en programmakosten stijgen.

Programma 4: Burger en Bestuur Thema I: Dienstverlening (extern) Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. De eerstelijns dienstverlening is klant-, service- en oplossingsgericht, waardoor er balans is tussen efficiënte inrichting en klantbeleving.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. Jaarlijks worden balie en telefonie gemeten op bereikbaarheid (telefonie, social media en website), toegankelijkheid (balie, o.a. openingstijden, werken op afspraak), middels een klanttevredenheidsonderzoek. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

I.a.2. Signalen die voortkomen uit onderzoeken of rechtstreeks van klanten oppakken om de dienstverlening blijvend te optimaliseren. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

I.a.3. Innovatieve service aanbieden aan onze klanten via digitaal loket, de balie en telefonie (particulieren, bedrijven en instellingen). Landelijke ontwikkelingen worden gevolgd zoals ediensten en wet- en regelgeving op dit gebied. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. We streven naar steeds meer zelfregie voor de klant om zijn zaken met de gemeente (digitaal) zelf te kunnen regelen.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. Meten van gebruik webformulieren. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

Thema II: Burger en samenwerking Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. Veenendaal zet zich (ook) in 2023 in voor de verdere ontwikkeling van de regio Foodvalley.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. Veenendaal levert een (ambtelijke) bijdrage aan het in de tweede helft van 2022 en in 2023 binnen de regio invulling geven aan de Regiodeal Foodvalley. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

II.a.2. Eind 2020 is de geactualiseerde Strategische Agenda Foodvalley 2020 – 2025 vastgesteld. De komende jaren wordt in Triple Helix-verband vormgegeven aan de uitvoering van deze Strategische Agenda. Veenendaal levert hieraan zijn bijdrage. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

II.a.3. Als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling geeft Veenendaal mede invulling aan de overheidsgeleding van de Triple Helix regio Foodvalley (3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen). Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b Veenendaal is een betrouwbare samenwerkingspartner.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. We geven blijvend invulling aan de scharnierfunctie van Veenendaal in de Regio Foodvalley en tussen de provincies Utrecht en Gelderland. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

II.b.2. We richten ons op Renswoude en Rhenen, maar zeker ook op de andere (buur)gemeenten zoals Ede, Wageningen, Woudenberg en Scherpenzeel. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. Adequate sturing en controle ten aanzien van verbonden partijen waarin de gemeente Veenendaal deelneemt.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. De door de gemeenteraad vastgestelde Kadernota Verbonden partijen wordt gelijk voorgaande jaren ook in 2023 gemonitord en zo nodig geactualiseerd. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

Thema III: Veiligheid samenleving Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a Inwoners en ondernemers voelen zich veilig in de stad, in de wijken en op de bedrijventerreinen en weten hoe ze weerbaar zijn tegen veelvoorkomende criminaliteit, digitale criminaliteit en ondermijnende criminaliteit.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.a.1 Vaststellen van het IVP Heuvelrug 2023-2026 en uitvoering geven aan de activiteiten zoals beschreven in het IVP. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

III.a.2. Het versterken van en invulling geven aan de samenwerking met ketenpartners, ondernemers en inwoners ter voorkoming van maatschappelijke onrust en diverse vormen van criminaliteit. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

III.a.3. Samen met ketenpartners acteren en inzet plegen op complexe zorg- en veiligheidsvraagstukken, veiligheidsproblematiek, maatschappelijke onrust of overlast, diverse vormen van criminaliteit en/of rampen en crises. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

III.a.4. Actueel houden, implementeren en toepassen van de wet- en regelgeving binnen het veiligheidsdomein. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

Financiële ontwikkelingen Burger en bestuur Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten 0.1A - Bestuur

0.1B - Bestuur

0.2 - Burgerzaken

1.1B - Crisisbeheersing en Brandweer

139

0.1B - Bestuur

Totaal Baten

-114

-15

0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur

Totaal Onttrekkingen

Saldo mutaties reserves

Totaal 1e bestuursrapportage

-51

-15

Totaal Lasten Baten

Saldo van baten en lasten Onttrekkingen

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten Bestuur (nadeel € 77.000) De budgetten voor de gemeenteraad dienen per saldo in 2023 met € 51.000 verhoogt te worden. Het gaat o.a. om de aanpassing voor de vergoedingen van de raadsleden op grond van de CAO, ophoging van de accountantskosten op basis van contractuele afspraken en extra modules NotuBiz. Deze ontwikkelingen hebben ook structurele consequenties. Voor 2024 zijn deze kosten ingeschat op € 29.000 en in 2025 € 14.000. Het budget voor de salarislasten voor de burgermeester en wethouders wordt in deze rapportage aangepast aan de meest recente circulaire vanuit Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. En daarnaast is het budget voor de pensioenen voor de wethouders geactualiseerd op basis van recente actuariële berekeningen. Per saldo leidt dit tot een verhoging van de budgetten in 2023 met € 26.000, in 2024 € 19.000 en vanaf 2025 met € 5.000. Burgerzaken (nadeel 63.000) De kosten voor de organisatie van verkiezingen zijn de laatste jaren flink gestegen. De oorzaken hiervoor zijn hogere kosten i.v.m. toegankelijkheid, huur locaties, vergoedingen stembureauleden, kosten derden. Voor 2023 bedragen de kosten € 200.000, wel is een ophoging van het budget noodzakelijk van afgerond € 63.000. Dit bedrage wordt gedekt uit de egalisatiereserve verkiezingen.

Baten Bestuur (voordeel € 25.000) Voor de dekking van de hogere pensioenen vindt een onttrekking plaats uit de voorziening pensioenverplichting voormalige wethouders van € 25.000 in 2023 en structureel € 32.000 vanaf 2024. Reservemutaties Onttrekking egalisatiereserve verkiezingen (voordeel € 63.000) Zie toelichting bij het taakveld burgerzaken.

Risico's / ontwikkelingen Burger en Bestuur Verkiezingen Op basis van de werkelijke kosten van de laatst gehouden verkiezingen is het de verwachting dat het structureel beschikbare budget en de nog beschikbare middelen in de egalisatiereserve verkiezingen vanaf 2024 niet toereikend zullen zijn. We zullen dit nader analyseren en u in een volgend P&C-document hierover informeren. Opvang Oekraïense ontheemden De gemeentelijke opvang van Oekraïense ontheemden is onlangs uitgebreid met 1 locatie, die deels als doorstroomlocatie voor Oekraïners uit sommige gastgezinnen fungeert. Totaal (gemeentelijke- en particuliere opvang) worden in Veenendaal nu 207 personen opgevangen. De financiering van de opvangkosten voor de opvang van Oekraïners is ook in het nieuwe jaar gecontinueerd. Deze financiering voorziet tot dusver in de door de gemeente gemaakte kosten van opvang, leefgeld, ambtelijke inzet, e.d.. Crisisnoodopvang De crisisnoodopvang voor asielzoekende personen op de Wageningselaan wordt tot in ieder geval 1 juli 2023 voortgezet en het college houdt rekening met een verlening tot begin januari 2024. Een voorwaarde van het college is dat bij een verlenging tot begin januari 2024 de leefbaarheid in de opvang verbeterd wordt. Daartoe zijn de mogelijkheden voor verbeteringen in de accommodatie in kaart gebracht.

Gedurende de genoemde periode blijft de Veiligheidsregio Utrecht met personele ondersteuning op de locatie betrokken bij de opvang in Veenendaal. De opvangkosten, die door de VRU en de gemeente worden gemaakt, worden gedeclareerd bij het COA, zodat deze opvang kostendekkend verloopt. Transitieperiode Nu de crisisfase voor de opvang voorbij is, heeft het Rijk besloten om de coördinatie van de opvang van de diverse doelgroepen gedurende dit jaar over te hevelen naar de Provinciale Regietafels (PRT) in plaats van de veiligheidsregio’s. Door de PRT van de provincie Utrecht wordt de opvangtaakstelling voor alle doelgroepen momenteel middels het ‘Plan Utrecht’ vertaald naar lokaal niveau. De opvang wordt door de aanstaande Spreidingswet een structurele taak voor de gemeente. Hiervoor is binnen de gemeentelijke organisatie een programmamanager aangesteld, die onder meer functioneert als aanspreekpunt voor de PRT en als coördinator van de opvang binnen de gemeentelijke organisatie.

Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Thema I: Treasury Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema II: OZB en belasting overige Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema III: Uitkeringen gemeentefonds en algemeen Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom. Financiële ontwikkelingen Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten 0.61 - OZB-woningen 0.8 - Overige baten en lasten Totaal Lasten

634

Baten 0.5 - Treasury

0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds

-456

-135

-140

-148

Totaal Baten

-405

-135

-140

-148

Saldo van baten en lasten

-1.039

-135

-140

-157

Totaal 1e bestuursrapportage

-1.039

-135

-140

-157

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.61 OZB-woningen (nadeel € 634.000) Incidenteel wordt het bedrag voor de uitvoering van de WOZ verhoogd met € 634.000. De reden hiervan is hoofdzakelijk dat er een enorme toename is van het aantal bezwaar- en beroepschriften door de stijging van de WOZ-waarden woningen. Dit leidt tot aanzienlijk hogere uitvoeringskosten. Ongeveer helft van de WOZ bezwaren zijn ingediend door No Cure No Pay-bedrijven. De bezwaren van No Cure No Pay-bedrijven worden vaker ongegrond verklaard dan de bezwaren ingediend door particulieren. De afhandelkosten van No Cure No Pay-bedrijven zijn beduidend hoger dan die van de particulieren. Dit heeft te maken met het toesturen van extra info, het houden van hoorzittingen en het vergoeden van proceskosten in de gevallen dat de WOZ-waarde wordt aangepast. Als de WOZ-waarde € 5.000 wordt aangepast ontvangt het No Cure No Pay-bedrijf ongeveer € 500 proceskostenvergoeding terwijl het de burger een vermindering oplevert van € 3,19. De toename van het aantal bezwaren naar bijna 2.900 vraagt meer capaciteit ten behoeve van het afhandelen en zal ook leiden tot meer proceskostenvergoedingen. Baten

0.5 Treasury (voordeel € 51.000) Van de Bank Nederlandse Gemeente is bericht ontvangen over het te ontvangen dividend over het boekjaar 2022. Dit is afgerond € 20.000 hoger dan geraamd. Het dividend wordt binnen het boekjaar 2023 verantwoord. De raming over 2023 wordt aangepast. In 2023 wordt een borgstellingsprovisie van DEVOG ontvangen. Deze was binnen de exploitatiebegroting niet geraamd. De mutatie bedraagt afgerond € 31.000. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds (nadeel € 456.000) In de septembercirculaire heeft het Rijk bij het bepalen van de WOZ-waarden rekening gehouden met een waardestijging van 30%. Een verhoging van de WOZ-waarden leidt tot een structureel nadelig effect in de berekening van de algemene uitkering. In deze rapportage verlagen we de algemene uitkering met € 456.000 in 2023, € 135.000 in 2024, € 140.000 in 2025 en € 148.000,- in 2026.

Risico's / ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Kapitaallasten De ontwikkelingen van de kapitaallasten wordt zoals gebruikelijk integraal meegenomen bij het opstellen van de 2e bestuursrapportage. Daarin zullen zowel de huidige ontwikkelingen als de doorwerking vanuit de Jaarstukken en de gevolgen van de rentestijging worden verwerkt.

Programma 6: Bedrijfsvoering Thema I: Dienstverlening (intern) Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema II: Security & informatiebeveiliging Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema III: Middelen Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema IV: Advisering en detachering Voortgang doelen Dit thema uit het begrotingsprogramma heeft geen doelstellingen uit de doelenboom.

Thema V: Bedrijfsvoering algemeen Wat willen we bereiken? (doelstellingen) V.a. Grip verbeteren op rechtmatigheid van inkopen.

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) V.a.1. Aanschaf inkoop- en bestelsysteem. Tijd (indicator)

Inhoud (indicator)

V.a.2. Implementatie/uitrol binnen de organisatie. Tijd (indicator)

Tijd (toelichting) Naar verwachting vindt uitrol en implementatie in 2024 plaats. Inhoud (indicator)

Financiële ontwikkelingen Bedrijfsvoering Bedragen x €1.000 Feiten en ontwikkelingen

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten 0.4A - Overhead (interne dienstverlening)

230

0.4C - Overhead (interne dienstverlening)

0.4J - Overhead (A&A)

0.4L - Overhead (P&O)

0.4N - Overhead (Vastgoed)

0.4P - Overhead (Strategie)

0.4Q - Overhead (Belastingen)

9.901 - Algemeen Directie

143

116

9.915 - Algemeen Beleid (MO) 9.916 - Algemeen WMO (Loket) Totaal Lasten

510

409

378

320

Baten 0.4N - Overhead (Vastgoed)

-15

0.4R - Overhead (E&W)

0.4T - Overhead (MO)

Totaal Baten

-430

-314

-283

-225

0.10F - Mutaties reserves Bedrijfsvoering

143

116

Totaal Onttrekkingen

143

116

Saldo mutaties reserves

143

116

Totaal 1e bestuursrapportage

-287

-198

Saldo van baten en lasten Onttrekkingen

Toelichtingen financiële ontwikkelingen Lasten 0.4A - Overhead (interne dienstverlening) (nadeel € 230.000) In afgelopen periode is door de toenemende behoefte aan ICT ondersteuning , een toename te zien in het aantal applicaties en in het aantal gebruikers, wat een groei in licenties en devices veroorzaakt. Tevens is er een toenemende behoefte aan interne en externe gegevensuitwisseling waardoor er steeds meer koppelingen worden gerealiseerd tussen applicaties, hetgeen de complexiteit vergroot en daarmee het beheer steeds intensiever wordt. Dit en het feit dat er steeds meer applicaties als clouddienst worden aangeboden, hebben een toename van de exploitatiekosten voor ICT tot gevolg. Op dit moment is het huidige exploitatiebudget voor ICT niet meer toereikend en in de komen jaren zal deze ontwikkeling zich voortzetten. Voorgesteld wordt het ICT-budget door de groei in licenties structureel met € 230.000 verhogen. 0.4A - Overhead (interne dienstverlening) (nadeel € 61.000) Jaarlijks vinden er aanbestedingen plaats van facilitaire diensten. Voor de begeleiding hiervan is structureel een budget van € 25.000 nodig. Daarnaast heeft er een nieuwe aanbesteding plaats gevonden inzake de beveiliging van o.a. het gemeentehuis. Het budget was hiervoor al structureel verhoogd in de programmabegroting 2023. De verhoging blijkt niet toereikend te zijn.

Het budget wordt structureel verhoogd met € 36.000. 0.4Q - Overhead (Belastingen) (nadeel € 72.000) Momenteel wordt onderzocht hoe in de nabije toekomst de werkzaamheden rond de belastingen georganiseerd zouden moeten worden. Dit proces wordt intern uitgevoerd met veel betrokken medewerkers. Het traject wordt begeleid door bureau Berenschot. De kosten hiervan bedragen in 2023 minimaal € 72.000.

9.901 - Algemeen Directie (nadeel € 143.000) Om de kosten van o.a. garantietoelagen te kunnen blijven dekken wordt het budget aangepast (en verrekend met de reserve Bedrijfsvoering) met afgerond € 143.000 voor 2023, € 116.000 voor 2024, € 85.200 voor 2025 en € 27.400 voor 2026. Baten 0.4N - Overhead (Vastgoed) (nadeel € 15.000) Vanaf 2023 zijn er nieuwe huurders (Stichting De Opbouw) in het gemeentehuis en de huuropbrengst, ad € 20.000 is lager dan begroot. Daarnaast is voor begrotingsjaar 2023 het huurregister geactualiseerd en is voor 2023 gerekend met een huurindex van 6,5%. 0.4R - Overhead (E&W) (voordeel € 95.000) De gemeente Veenendaal voert voor de gemeenten Rhenen en Renswoude diverse taken uit op het vlak van Werk en Inkomen. De afspraken hierover liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst. Het door Rhenen en Renswoude te betalen tarief wordt jaarlijks geïndexeerd. Als gevolg van de (sterk) gestegen lonen en energieprijzen is sprake van een hogere indexering dan waarmee in onze begroting rekening was gehouden. Het budget voor de dienstverlening wordt verhoogd met € 95.000 (structureel). Reservemutaties Reserve bedrijfsvoering (voordeel € 142.500) Zie de toelichting over de kosten van Toeslagen bij 9.901 - Algemeen directie.

Risico's / ontwikkelingen Bedrijfsvoering N.v.t.

Voortgang risico's Voortgang risico’s Voor de 1e bestuursrapportage 2023 zijn de gemeentelijke risico’s weer geactualiseerd. In de toelichting van tabel 2 vindt u informatie over de risico’s en de voortgang van de genomen beheersmaatregelen en andere ontwikkelingen. Peildatum van deze risico's is 1 mei 2023. De omvang van een risico wordt berekend op basis van: 1. Kans 2. Gevolg Kans

Score kans

Gevolg

Score Gevolg

< 10 jaar

10%

X < € 50.000

5 jaar < x < 10 jaar

30%

€ 50.000 < x < € 200.000

2 jaar < x < 5 jaar

50%

€ 200.000< x < € 500.000

1 jaar < x < 2 jaar

70%

€ 500.000< x < € 1.000.000

X > 1 jaar

90%

X > 1.000.000

De risicoscore wordt als volgt berekend: Een risico dat zich 1 maal in de 3 jaar kan voordoen met een gevolg van € 250.000 krijgt voor kans een 3 en voor gevolg een 3 en scoort dus 3 x 3 = 9. Een risico dat zich 1 maal in de 2 jaar kan voordoen met een gevolg van € 600.000 krijgt voor kans een 4 en voor gevolg een 4 en scoort dus 4 x 4 = 16. In de hiernavolgende tabel is een overzicht opgenomen van de belangrijkste gemeentelijke risico’s. Het betreft de 10 grootste risico's. De risico’s zijn extern van karakter. Het betreft een totaalbedrag van € 11,8 miljoen aan incidentele risico’s. De structurele risico’s bedragen €10,8 miljoen. Top 10 risico's (in miljoenen euro's) Omschrijving risico (omschrijving beheersmaatregel)

Effect Kans BSc NSc

Daling inkomsten uit het gemeentefonds als gevolg van een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026 en de terugval van de rijksvergoeding van 2025 naar 2026 met ruim € 10 miljoen (monitoring ontwikkelingen rijksoverheid, gemeentefonds en lobby VNG).

€ 10,0 50% (s)

Onvoldoende beschikking over kwalitatief en kwantitatief personeel (Strategische personeelsplanning – Monitoring budget loonkosten – werving op basis van toekomstige talenten).

€ 2,5 (i)

90%

Hogere kostenstijgingen investeringen MIP door stijging inflatie en gevolgen van de oorlog in Oekraïne. (Doorberekenen prijsstijgingen waar mogelijk).

€ 2,0 (i)

90%

DEVOG:1. Extra kosten door hoge inflatie; 2. Extra kosten vanwege congestie van het landelijke en regionale electriciteitsnetwerk (Doorberekenen kostenstijgingen in de aansluitbijdragen en tarieven).

€ 0,8 (i)

90%

Aantrekken van leningen wordt als gevolg van de stijging van de rente boven de 2,5% duurder dan geraamd in de begroting (Anticiperen op rentestijging – kasgeldfinanciering toepassen).

€ 2,5 (i)

50%

Hogere kosten Jeugdzorg (2 maandelijkse monitor)

€ 0,8 (s)

70%

De BUIG-uitkering van het rijk neemt af of de uitkeringslasten stijgen door een toename van het aantal cliënten. (De inzet van re-integratie- en poortwachters-instrumenten waardoor het aantal cliënten wordt beperkt).

€ 0,8 (i)

70%

Financiële tegenvallers bij gemeenschappelijke regelingen. (Nauwgezet volgen ontwikkelingen gemeenschappelijke regelingen en bijsturen waar mogelijk).

€ 1,0 (i)

70%

Als gevolg van het stopzetten van de gaslevering door Rusland stijgen de energieprijzen sterk. Vanuit Europa zijn inmiddels maatregelen getroffen om de sterke stijging te verminderen. Maar desondanks kan dit grote gevolgen hebben voor de energierekening van de gemeente en aan de gemeente gelieerde organisaties (monitoring ontwikkelingen).

€ 1,2 (i)

50%

De invoering van de Omgevingswet is een complex en intensief traject. Daarbij worden diverse risico’s onderkend zoals: mogelijke leges derving, veranderende samenwerking met derden, onzekerheid over de te verwachten kosten, software aanpassingen en nieuwe juridische procedures. Inmiddels is bekend dat 1 januari 2024 de nieuwe wet ingaat. (Projectgroep bereid de invoering van de Omgevingswet voor).

€ 1,0 (i)

50%

Als we deze tabel vergelijken met de tabel in de begroting 2023 valt op dat het risico hogere kosten cao stijging dan gereserveerd uit de top 10 is verdwenen. Inmiddels zijn de cao 55

onderhandelingen afgerond en zijn er voldoende middelen in de begroting aanwezig om de loonstijging te kunnen dekken. Daarnaast heeft een bijstelling van het risico met betrekking tot de jeugdzorg plaatsgevonden. Omdat de risico's bij de jeugdzorg aanmerkelijk hoger zijn dan eerder gedacht is hiervoor nu een risicobedrag van € 800.000 opgenomen met een kans van 70%. Er is sprake van een structureel risico. Het risico DEVO-G (Groenpoort) is in deze rapportage nog wel in de tabel opgenomen omdat de besluitvorming over de aanvullende financiering van € 4,5 miljoen (€ 4 miljoen flexibele faciliteit BNG en € 0,5 miljoen achtergestelde lening) nog niet definitief is afgerond. De planning hiervoor staat op 1 juli 2023. Tenslotte valt op dat het gemeentefondsrisico nog steeds als een zwaard van Damocles boven de markt hangt. Een structureel risico van € 10 miljoen is met recht fors te noemen in risicotermen. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt voor het belangrijkste deel gevoed door de algemene reserve met een bedrag van € 31,6 miljoen (incidenteel). Ook de onbenutte belastingcapaciteit is met € 6,8 miljoen structureel een belangrijke bron voor de weerstandcapaciteit. Doordat er sprake is van een structurele post is deze post belangrijker dan hij zo op het eerste gezicht oogt in vergelijking met de algemene reserve.

Onvoorziene uitgaven € 140.000 (structureel), de stille reserves € 1 miljoen (incidenteel) en het vrij aanwendbaar deel van de bestemmingsreserves € 1 miljoen (incidenteel) dragen voor een veel geringer deel bij aan de gemeentelijke weerstandscapaciteit. Bedrag in €

Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene Reserve (stand na 3e bestuursrapportage 2022)

31.600.000

Onbenutte belastingcapaciteit OZB

6.800.000

Onvoorzien

140.000

Stille reserves

1.000.000

Vrij aanwendbaar deel bestemmingsreserves

1.000.000

Totaal

40.540.000

Wat ons verder zorgen baart is dat de structurele risico's momenteel uitkomen op € 10,8 miljoen terwijl er maar voor afgerond € 7 miljoen aan structureel weerstandscapaciteit aanwezig is. Jaarlijks dient er dan € 3,8 miljoen te worden bijgelegd vanuit de incidentele weerstandscapaciteit. In een dergelijk scenario bereikt de algemene reserve snel haar ondergrens van € 16,5 miljoen. Door een daling van de totale risico omvang van € 66 miljoen naar € 62 miljoen en een stijging van de weerstandscapaciteit naar € 40,5 (was € 39,6 miljoen), exclusief het resultaat van deze bestuur rapportage, bedraagt de ratio op basis van een voorlopige berekening 2,4 (2,2 bij de begroting 2023). Deze ratio is dan gebaseerd op een weerstandscapaciteit van € 40,5 miljoen en een risicobedrag van € 16,8 miljoen bij een zekerheid van 90% (volgens de bestaande gemeentelijke risicomanagement methode). Als we het resultaat van deze bestuursrapportage van afgerond - € 5 miljoen betrekken in de berekening krijgen we een veel slechter beeld. In dat geval komt de ratio uit op 2,1 (€ 40,5 miljoen - € 5 miljoen = € 35,5 miljoen/ € 16,8 miljoen). Er is in dat geval geen sprake van een stijging van de ratio naar 2,4 maar een daling van de ratio naar 2,1. Deze ontwikkeling geeft wel een veel realistischer beeld van de huidige werkelijkheid.

In de termen van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement is de waardering gelijk gebleven met de kwalificatie goed. Het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement geeft zowel aan het cijfer 2,4 als ook aan het cijfer 2,1 de classificatie 'goed' (> 2,0 = goed). Dit was ook goed in de begroting 2023.

Bijlagen Bijlage 1: Budgettair neutrale mutaties Bedragen x €1.000

BN Mutaties

Raming 2023 budgetneutraal

Raming 2024 budgetneutraal

Raming 2025 budgetneutraal

Raming 2026 budgetneutraal

0.1A - Bestuur

-51

0.1B - Bestuur

-13

0.1C - Bestuur

0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden

0.4A - Overhead (interne dienstverlening)

168

0.4C - Overhead (interne dienstverlening)

Lasten

527

349

236

0.4D - Overhead (I&A)

-2

0.4E - Overhead (I&A)

-25

0.4G - Overhead (Juridische zaken)

0.4J - Overhead (A&A)

0.4L - Overhead (P&O)

-13

0.4N - Overhead (Vastgoed)

0.5 - Treasury

113

0.61 - OZB-woningen 0.62 - OZB niet-woningen 0.8 - Overige baten en lasten 1.1B - Crisisbeheersing en Brandweer

-113

-2.707

454

2.975

1.2 - Openbare orde en veiligheid

2.1A - Verkeer en vervoer

987

702

556

2.1B - Verkeer en vervoer

2.1C - Verkeer en vervoer

3.1C - Economische ontwikkeling

4.2A - Openbaar basisonderwijs

5.2A - Sportaccommodaties

5.3A - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

5.3B - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

108

5.4A - Musea

5.7A - Openbaar groen en (openlucht) recreatie

172

272

5.7C - Openbaar groen en (openlucht) recreatie

152

6.1A - Samenkracht en burgerparticipatie

6.1D - Samenkracht en burgerparticipatie

6.3A - Inkomensregelingen

6.4 - WSW en beschut werk

-250

6.5A - Arbeidsparticipatie

107

6.5B - Arbeidsparticipatie

250

-2.301

7.2A - Riolering

220

7.3A - Afval

106

7.4C - Milieubeheer

7.4D - Milieubeheer

252

8.1C - Ruimtelijke Ordening

-68

8.3A - Wonen en bouwen

150

8.3B - Wonen en bouwen

8.3D - Wonen en bouwen

-100

9.901 - Algemeen Directie

277

177

9.914 - Algemeen Bijstand, Reintegratie en Participatie

Totaal Lasten

600

2.375

2.496

2.694

6.6A - Maatwerk-voorzieningen (WMO)

Baten 0.4D - Overhead (I&A)

-2

0.4E - Overhead (I&A)

-25

0.4R - Overhead (E&W)

109

BN Mutaties

Raming 2023 budgetneutraal

Raming 2024 budgetneutraal

Raming 2025 budgetneutraal

Raming 2026 budgetneutraal

0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds

1.462

1.782

1.951

2.170

0.8 - Overige baten en lasten

-1.745

1.2 - Openbare orde en veiligheid

5.3A - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

108

6.5A - Arbeidsparticipatie

7.2A - Riolering

224

7.4D - Milieubeheer

252

8.3A - Wonen en bouwen

150

Totaal Baten

600

2.375

2.496

2.694

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat

Bijlage 2: Overzicht structurele mutaties Bedragen x €1.000 Exploitatie

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Lasten 1 Fysieke Leefomgeving

3 Sociale Leefomgeving

-107

-132

-165

4 Burger en Bestuur

5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

6 Bedrijfsvoering

409

378

320

Totaal Lasten

349

265

183

Baten 1 Fysieke Leefomgeving

4 Burger en Bestuur

32 -148

5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

-135

-140

6 Bedrijfsvoering

Totaal Baten

-8

-13

-21

-356

-278

-204

6 Bedrijfsvoering

116

Totaal Onttrekkingen

116

Mutaties reserves

116

Gerealiseerd resultaat

-240

-193

-176

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12790680/1