Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Verwachting is dat we eind 2026 de aanbesteding op de markt brengen. • We hebben in Veendam Noord met Wijkbedrijf Veendam en Acnbtus ‘een schone wijk’ actie gehouden. (Leef) Milieu Wat wilden we bereiken? Milieuveiligheid bij met name risicovolle bedrijven, bescherming van mens, flora, fauna, bodem, lucht, water en voorkoming van milieucriminaliteit. Stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie. Wat gingen we daarvoor doen? • Stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
62 | Pagina
• Wij gaan ter voorbereiding van de Omgevingswet, de omgevingsvisie en het omgevingsplan inventariseren welke milieuregels en welk milieubeleid er is en onderzoeken hoe we dat, samen met andere aspecten, kunnen integreren in één omgevingsvisie en één omgevingsplan. Specifiek in 2025: Jaarlijks terugkerend: Energietransitie De Transitievisie Warmte is vastgesteld. We gaan aan het werk met de actiepunten die hierin beschreven staan. Zo onderzoeken we de mogelijkheden van warmteafname bij warmtebronhouders voor een mogelijke toepassing van een warmtenet. Daarnaast blijven we pro-actief in het informeren van particuliere woningeigenaren over de mogelijkheden van isolatie en ventilatie van hun woning om zo het energieverbruik te reduceren. Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? • Het Warmteprogramma 2026-2035 is vastgesteld en is opgenomen in de aanpassing van de omgevingsvisie. • We hebben de eerste fase van het onderzoek naar de haalbaarheid van een warmtenet afgerond. • We hebben inwoners over de mogelijkheden van isolatie en ventilatie geïnformeerd via onder meer aanbelacties, informatieavonden en ondersteuning door energieadviseurs en -coaches. Energieloket Wat wilden we bereiken? Het bevorderen van duurzame energie en een bijdrage aan de energietransitie. Wat gingen we daarvoor doen? • De gemeente heeft haar eigen digitale energieloket.
Dit wordt verzorgd via het Regionaal Energieloket (REL). De andere gemeenten in de provincie Groningen hebben ook een Energieloket via REL. Via een communicatiecampagne is en wordt het loket onder de aandacht gebracht. Ook sluit de gemeente aan bij acties vanuit dit loket, zoals gezamenlijke inkoopacties voor isolatie en een gezamenlijke actie voor de aanschaf van zonnepanelen. •
Via het energieloket kunnen bewoners achterhalen welke (financiële) mogelijkheden er zijn om duurzaamheidsmaatregelen in de woning door te voeren. Op het loket staat informatie over alle subsidies en regelingen die voor de inwoners van Veendam van toepassing zijn. De mogelijkheden worden via een communicatiecampagne actief onder de aandacht gebracht.
Specifiek in 2025: Warmtevisie In 2025 werken we verder aan de uitvoering van de warmtevisie. Zo gaan we verder met het informeren van woningeigenaren over subsidies en mogelijkheden voor verduurzaming. Naar verwachting wordt het haalbaarheidsonderzoek naar een warmtenet afgerond en maken we keuzes op basis van het resultaat.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
63 | Pagina
Per 31 december 2026 zijn we als gemeente verplicht om een warmteprogramma te hebben als opvolger van de warmtevisie. In 2025 gaan we aan de slag met het inzichtelijk maken van wat er gedaan moet worden om tot een warmteprogramma te komen. Nationaal isolatieplan (NIP) In 2024 hebben wij de tweede trance van de NIP-subsidie aangevraagd. In 2025 loopt deze subsidie door om woningeigenaren zo veel mogelijk te ondersteunen met isolatie en verduurzaming van hun woning. Nij-Begun Maatregel 29 Maatregel 29 gaat over het isoleren van woningen in Groningen en Noord-Drenthe. Naar verwachting treedt de subsidieregeling begin 2025 in werking. De gemeente moet zorgen dat de subsidieregeling goed landt binnen de gemeente Veendam. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? • In december 2025 is het Warmteprogramma 2026-2035 vastgesteld. • In 2025 hebben activiteiten plaatsgevonden ter uitvoering van de Warmtevisie. Denk aan aanbelacties, informatieavonden en ondersteuning van inwoners door energieadviseurs en coaches. • De eerste tranche van de NIP-subsidie is volledig aangevraagd en uitgekeerd. Met de tweede tranche gaven we een vervolg aan de NIP-subsidie in de vorm van een nieuwe subsidieregeling. De derde tranche hebben we ontvangen. • De subsidieregeling van Isolatieaanpak Nij Begun is in juli 2025 gepubliceerd.
Vanaf september is de subsidieregeling voor het eerste postcodegebied in onze gemeente opengesteld. We hebben inwoners geïnformeerd via brieven, kaarten, een bijeenkomst en een deur-tot-deur-actie. Mijnbouw Wat wilden we bereiken? We volgen de ontwikkelingen kritisch vanuit het perspectief van onze inwoners en staan ze hierin terzijde. Hun belang moet voorop worden gesteld bij de afhandeling van schademeldingen door mijnbouw. Wat gingen we daarvoor doen? • Via een communicatiecampagne wordt het gemeentelijk meldpunt mijnbouwschade actief onder de aandacht gebracht. • Een fijnmazig grondmeetnetwerk van tiltmeters in het gebied is onderdeel van een pilot vanuit de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). • Een actieve en uitgebreidere monitoring van het grondwaterpeil, in samenwerking met het waterschap, is onderdeel van bestaande plannen van de waterschappen en NCG. De gemeente lift hierin mee. • De gemeente meet zelf niets, maar ziet toe op het proces, gevolgen en communicatie.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
64 | Pagina
• De gemeente onderhoudt actief en regelmatig contact met Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat waarin de belangen en behoefte met betrekking tot informatievoorziening voor inwoners kenbaar wordt gemaakt. Leidraad daarbij is het Gronings Sociaal Handvest, dat op 11 juli 2022 is ondertekend tussen diverse partijen. Denk dan aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, overheden en SodM. De gemeente pleit voor een uniforme benadering én behandeling van schademeldingen als gevolg van mijnbouwactiviteiten. • Periodieke informatiebijeenkomst over onderdelen van de gestapelde mijnbouw. Specifiek in 2025: Jaarlijks terugkerend: • Gebruik maken van de juridische bevoegdheden en verantwoordelijkheden op basis van de Mijnbouwwet voor nieuwe en bestaande mijnbouwactiviteiten. • Structurele vertegenwoordiging in de ambtelijke en bestuurlijke werkgroep 'Bodemdaling Nedmag'. In deze werkgroep nemen zitting; ambtenaren en bestuurders van de gemeenten Midden-Groningen, Veendam en Pekela, Waterschap Hunze en Aa’s en provincie Groningen; vergunningverleners vanuit het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Die worden ondersteund door toezichthouders van Staatstoezicht op de Mijnen.
• De gemeente is een belangrijke gesprekspartner in verschillende ambtelijke en bestuurlijke werkgroepen en andere platforms binnen het gehele dossier mijnbouw. • De gemeente beheert het gemeentelijk schademeldpunt voor mijnbouwactiviteiten en brengt deze actief onder de aandacht van inwoners. Wie een schademelding doet, wordt geïnformeerd en eventueel ondersteund binnen de geldende schadeprotocollen. Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? • De gemeente is via de opdrachtgevers van meetnetwerken, zoals tiltmeters en waterpeilmetingen, op de hoogte gehouden van de resultaten. • De gemeente heeft contact onderhouden met Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en ministeries via deelname aan diverse relevante ambtelijke en bestuurlijke overleggen, zoals de mijnbouwtafel. • Operators hielden in het gebied informatiebijeenkomsten over gestapelde mijnbouw. • We maakten gebruik van onze bevoegdheid door te adviseren en zienswijzen in te dienen op het ontwerpbesluit winningsplan 2025-2035 van Nobian. • Met het ministerie van Klimaat en Groene Groei, gemeente Pekela en provincie Groningen zijn we een gebiedsproces gestart om te komen tot een visie voor het gebied ZuidwendingOmmelanderwijk. Gerelateerde taakvelden: 7.3 en 7.4
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
65 | Pagina
Wat heeft het gekost? Realisatie
Omschrijving
Primitieve begroting 2025
2024
Begroting ná wijziging 2025
Realisatie 2025
Baten
7.038.871
5.838.492
8.770.652
6.854.946
Lasten
5.969.066
4.949.413
8.157.865
5.895.022
Subtotaal Programma 4.1.2
1.069.805
889.079
612.787
959.923
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
1.069.805
889.079
612.787
959.923
Gerealiseerd resultaat programma 4.1.2
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
2024
162
158
148
%
2022
64,4%
66,7%
32,5%
Hernieuwbare elektriciteit
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Bron
Beschrijving
CBS Statistiek - De hoeveelheid restafval per Huishoudelijk bewoner per jaar (kg) afval Hernieuwbare elektriciteit is RWS elektriciteit die is opgewekt uit Leefomgeving wind, waterkracht, zon of biomassa.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
66 | Pagina
Programma 4.1.3 - Toezicht en handhaving Onder het deelprogramma toezicht en handhaving valt enerzijds het beschikbaar stellen van in gezamenlijkheid (de GR Veiligheidsregio Groningen) bepaalde middelen ten behoeve van crisisbeheer, brandveiligheid, rampenbestrijding en andere vormen van brandweerzorg. Aan de andere kant is er sprake van middelen en andere randvoorwaarden (beleid en uitvoeringsregels) welke de ‘eigen’ openbare orde en veiligheid betreffen en waarbij verbonden partijen of ketenpartners samen met de gemeente integraal optrekken. De rol van de burgemeester als bestuursorgaan met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden, is hierin vooral die van regisseur en aanjager, maar ook in zekere interventies eigenstandig. Namens de burgemeester is het team Openbare Orde en Veiligheid (team OOV) praktiserend. Vooral in het tot stand brengen van een meer en sterkere verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid is dit team een belangrijke schakel. De sociale veiligheid of de leefbaarheid in de gemeente wordt daarmee gediend.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Veiligheidsregio: Brandweerzorg & Crisisbeheersing De uitvoering van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling veiligheidsregio. In de uitvoering participeert de gemeente ook zelf voor het deel crisisbeheersing. De gemeentelijke crisistaken worden in regionaal verband uitgevoerd en worden gecoördineerd door de Gemeentelijke Kolom Groningen als organisatieonderdeel van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio. Wat wilden we bereiken? • Voorkomen van ernstige gebeurtenissen en de schadelijke gevolgen beperken (preventie en preparatie. • Borgen van brandweerzorg en crisisbeheersing. • Zelfredzaamheid van onze inwoners vergroten. • Samenwerking in een breder netwerk, zoals met zorginstellingen en bedrijven. • Solide brandweerzorg en professionele voorbereiding op rampenbestrijding en crisisbeheersing. • De brandweer adviseert bij ruimtelijke plannen en stedelijke ontwikkelingen over brandveiligheid. • De brandweer adviseert bij vergunningverlening en zorgt voor toezicht bij risicovolle bedrijven.
Wat gingen we daarvoor doen? Naast de afspraken op het gebied van toezicht en advies (risicogericht aan de hand van een brandrisicoprofiel) levert de brandweer inspanningen op het gebied van brandveilig leven: inzetten op gedragsverandering in de woonomgeving met focus op zelfredzaamheid en vluchtveiligheid. Daarmee dragen wij bij aan de gemeenschappelijke doelstelling van Brandweer Nederland: ‘minder branden, minder slachtoffers en minder schade’.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
67 | Pagina
Visie brandweerzorg 2030 De brandweer zet in op: 1. Risicogerichte preventieve brandweerzorg. 2. Een solide organisatie van de repressieve brandweerzorg. 3. Brandweerzorg in verbinding met de samenleving. 4. Duurzame bedrijfsvoering. Crisisbeheersing Het regionaal beleidsplan Veiligheidsregio Groningen 2024-2028 beschrijft de volgende ambities: 1. Versterken van de crisisorganisatie 2. Inrichting van risico gericht werken 3. Duurzame netwerksamenwerking met crisispartners, maatschappelijk middenveld en bedrijven 4. Vergroten van zelf- en samen-redzaamheid 5. Altijd vakbekwaam 6. Realisatie van informatie gestuurde veiligheid 7. Versterken van risico- en crisis communicatie 8. Versterken van evenementen veiligheid Specifiek in 2025: • Voortgang uitvoering ‘Strategisch Huisvestingsplan (SHP) volgens de huisvestingsstrategie welke is opgenomen in dit plan. • Implementatie meerjarenkoers 2024-2028 van Veiligheidsregio Groningen. Hieronder vallen de beleidsplannen vanuit Brandweerzorg, Crisisbeheersing en bedrijfsvoering. Risicobeheersing maakt integraal onderdeel uit van de beleidsplannen Brandweerzorg en Crisisbeheersing. Jaarlijks terugkerend: Risicobeheersing • Advisering brandveilige bouw en brandveilig gebruik. • Advisering ruimtelijke ontwikkeling en milieu. • Toezicht reguliere activiteiten. • Inspecties Besluit Risico's en Zware Ongevallen.
• Advies en toezicht evenementen. • Brandveilig Leven-activiteiten. • Woonproblematiek. • Handhavingszaken.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
68 | Pagina
Repressieve brandweerzorg • Brandbestrijding. • Hulpverlening. • Water ongevallenbestrijding. • Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen.
Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? Brandweer Risicogerichte preventieve brandweerzorg De brandweer heeft ook dit jaar voorzien in advisering bij ruimtelijke ontwikkelingen en bouwplanprocedures. Het gaat om brandveiligheid en externe veiligheid. Naast advisering bij planvorming en vergunningverlening heeft toezicht plaatsgevonden op risicovolle situaties, zoals evenementen en inrichtingen. Een solide organisatie van de repressieve brandweerzorg De inrichting van de organisatie, zoals bezetting van de functies en posten, vraagt continu aandacht. Een zorgpunt was ook dit jaar het werven van voldoende brandweervrijwilligers. Brandweerzorg in verbinding met de samenleving De brandweer werkt samen met diverse partners en bestaat voor een groot deel uit vrijwilligers. De brandweer is breed vertegenwoordigd in relevante integrale overlegstructuur en was in 2025 enkele malen betrokken bij voorlichting en veiligheidsdagen voor onze lokale inwoners. Crisisbeheersing Vergroten van zelf- en samenredzaamheid In 2025 maakten Veiligheidsregio Groningen en de gemeente een start met de inzet op bewustwording en weerbaarheid van onze inwoners tijdens langdurige crisis. Altijd vakbekwaam Opleiding en training van (nieuwe) medewerkers voor de crisisorganisatie heeft voortdurend aandacht. Ze worden continu opgeleid, getraind en geoefend om de paraatheid te borgen.
Versterken van evenementenveiligheid In 2025 is gestart met actualisatie van het regionaal evenementenbeleid. Nieuwbouw kazerne en kantoor Veiligheidsregio Groningen In 2025 is geld beschikbaar gesteld voor de realisatie van de kazerne (herhuisvesting) van Veiligheidsregio Groningen in Groningen.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
69 | Pagina
Toezicht en handhaving Openbare Orde en Veiligheid Wat wilden we bereiken? Op het gebied van de Openbare orde en veiligheid (OOV) gaat het om het bereiken of in stand houden van een zeker niveau of mate van veiligheid en leefbaarheid. Begrippen als overlast en ordeverstoring duiden hierin de ongewenste situatie aan waarin de gemeente - en bestuurlijk gezien de burgemeester- vooral een regisserende en coördinerende rol heeft om te komen tot een situatie van rust en beheersing. Daarbij willen we integraal werken aan de bestrijding van allerlei vormen van ondermijning en willen we de verbinding tussen zorg en veiligheid zoals die is gelegd verder verstevigen en verbreden . Op basis van een Integraal Veiligheidsbeleidsplan willen we daarin keuzes maken en prioriteiten stellen. Samen met partners werken we in de bestrijding van onveilige situaties aan structurele oplossingen waaronder ook aan het voorkomen van deze situaties in de toekomst (preventie). Wat gingen we daarvoor doen? Treffen van bestuurlijke maatregelen Ter handhaving van de openbare orde worden maatregelen getroffen zoals: • de aanpak van woonoverlast (151d Gemeentewet); • toepassing van het Damoclesbeleid (art. 13b Opiumwet); • de inzet van cameratoezicht (151c Gemeentewet); • Inzet Boa's op de thema's leefbaarheid, toezicht en handhaving. Jeugd en veiligheid • • • •
Op het gebied van jeugd en veiligheid wordt integraal gewerkt in de vorm van een groepsgerichte aanpak van problematische jongeren; Speerpunt voor 2025zijn de aanpak van middelengebruik zowel preventief als repressief; Daarnaast zal met de scholen worden gekeken naar veiligheid in -en om de school; In algemene zin vindt intensief toezicht plaats om overlast door jeugd terug te dringen in het centrum, wijken, bij sportvoorzieningen en in recreatiegebied Borgerswold en het Langebosschemeer.
Integriteit en veiligheid • In het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en de Aanpak Ondermijning zijn hierover de volgende onderwerpen opgenomen: • Het tegengaan en aanpak van radicalisering en polarisatie; • De aanpak van ondermijning (waaronder cyberveiligheid); • Uitvoering geven aan het Bibobbeleid; • Uitvoering van de 'Veilige Publieke Taak' waarbij agressie en geweld tegen medewerkers en publieke ambtsdragers wordt aangepakt; • Informatieveiligheid ( de interne informatieveiligheid die de organisatie betreft valt onder bedrijfsvoering); • Een weerbare overheid met een integer bestuur en integere organisatie (de uitvoering en maatregelen vallen ook onder Bestuur en Organisatie).
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
70 | Pagina
Specifiek in 2025: Jaarlijks terugkerend: De uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan (2023-2026) wordt vastgelegd in een uitvoeringsplan dat jaarlijks door het college van burgemeester en wethouders wordt vastgesteld. De toezicht & handhavingstaken worden vastgelegd in het VTH-jaarprogramma dat door het college van burgemeester en wethouders wordt vastgesteld. Preventie en risicocommunicatie Op basis van een communicatieplan wordt aan verschillende doelgroepen een handelingsperspectief geboden. Daarnaast informeren we via verschillende communicatiemiddelen over veiligheidsthema’s. Toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten Dit betreft toezicht op en controle van naleving van algemeen verbindende voorschriften en vergunningvoorschriften. Te denken valt aan: • Evenementen. • Meldingen/vergunningen/ontheffingen op grond van de APV. • Alcoholwet. • Parkeren. • Aandacht locaties: Borgerswold, sportlocaties, station en centrum Veendam. • Ondermijning. Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? Treffen van bestuurlijke maatregelen Ter handhaving van de openbare orde worden maatregelen getroffen zoals: • de aanpak van woonoverlast (151d Gemeentewet); • toepassing van het Damoclesbeleid (art. 13b Opiumwet); • de inzet van cameratoezicht (151c Gemeentewet); • Inzet Boa's op de thema's leefbaarheid, toezicht en handhaving.
Jeugd en veiligheid • Op het gebied van jeugd en veiligheid wordt integraal gewerkt in de vorm van een groepsgerichte aanpak van problematische jongeren; • Speerpunt voor 2025zijn de aanpak van middelengebruik zowel preventief als repressief; • Daarnaast zal met de scholen worden gekeken naar veiligheid in -en om de school; • In algemene zin vindt intensief toezicht plaats om overlast door jeugd terug te dringen in het centrum, wijken, bij sportvoorzieningen en in recreatiegebied Borgerswold en het Langebosschemeer. Integriteit en veiligheid • In het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en de Aanpak Ondermijning zijn hierover de volgende onderwerpen opgenomen: • Het tegengaan en aanpak van radicalisering en polarisatie;
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
71 | Pagina
• • • • •
De aanpak van ondermijning (waaronder cyberveiligheid); Uitvoering geven aan het Bibobbeleid; Uitvoering van de 'Veilige Publieke Taak' waarbij agressie en geweld tegen medewerkers en publieke ambtsdragers wordt aangepakt; Informatieveiligheid ( de interne informatieveiligheid die de organisatie betreft valt onder bedrijfsvoering); Een weerbare overheid met een integer bestuur en integere organisatie (de uitvoering en maatregelen vallen ook onder Bestuur en Organisatie).
Toezicht en handhaving (Wabo) Wat wilden we bereiken? Een samenleving waarin de gestelde normen voor een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid worden nageleefd. Het beheersen van risico's voor de samenleving staat centraal. De inwoners van Veendam moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zicht heeft op deze risico’s en die zo goed mogelijk onder controle heeft. Voorwaarde van een adequate bescherming van de leefomgeving is het voldoen aan de landelijk vastgestelde kwaliteitscriteria, gericht op het monitoren van het kwaliteitsniveau van de werkzaamheden. Toezicht en handhaving is gericht op: • • • •
Preventie: het voorkomen van situaties waarin de gestelde normen worden overtreden; Consequente en duidelijke aanpak bij het niet naleven van regels; Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van burgers; Kenbaarheid van regels.
Wat gingen we daarvoor doen? • Het opstellen van een integraal handhavingsplan (inclusief uitvoeringsprogramma en prioriteitenoverzicht). • We blijven werken aan betere en snellere dienstverlening. • Implementeren en borgen werkprocessen vanuit de taak uit de Wet goed verhuurderschap. Specifiek in 2025: Jaarlijks terugkerend: • Adequate uitvoering wettelijke vergunningverlenende en toezichthoudende taken op gebied van de Wabo en milieu. Dit laatste in samenwerking met de Omgevingsdienst Groningen. • Het permanent beoordelen en verbeteren van de VTH-taken en het periodiek verantwoording hiervoor afleggen aan het college en de raad via het Beleidsplan VTH. • Er wordt ingezet op een passende interventie bij iedere overtreding volgens de Landelijke Handhavingsstrategie. • Bij bouwprojecten wordt in een zo vroeg mogelijk stadium aandacht gegeven aan een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid. Begeleiding en waar nodig interventie van dergelijke projecten is daarbij van groot belang. • In geval van klachten of meldingen wordt eerst onderzocht in hoeverre er minnelijke oplossingen mogelijk zijn. Evidente schendingen van de basisbeginselen van veiligheid en leefbaarheid worden actief aangepakt en zo nodig gesanctioneerd.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
72 | Pagina
•
•
Duidelijke en adequate communicatie over de gestelde regels en normen, zodat de bewustwording hierover bij de burger en het bedrijfsleven wordt vergroot en spontaan naleefgedrag wordt bevorderd. Voor het onderdeel Milieu heeft Veendam haar taken ondergebracht in de Omgevingsdienst Groningen (ODG). Actuele vergunningen zijn van belang voor het goed en adequaat uitvoeren van de werkzaamheden binnen de ODG. Vergunningen moeten actueel worden gehouden door ze aan te passen wanneer daar aanleiding voor is.
Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? • Het jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2024 en jaarplan Uitvoering & Handhaving 2025/2026 is opgesteld. • Langlopende en complexe casussen die in grote mate overlast veroorzaken in de fysieke leefomgeving zijn integraal opgepakt. • De digitale optimalisatie van de taken voor toezicht en handhaving is niet voortgezet. Eerst moest het zaaksysteem voor de afhandeling van omgevingsaanvragen verder worden geoptimaliseerd. • We zijn gestart met de voorbereiding van het project ‘Rotte Kiezen’. De lijst van verwaarloosde panden is bijgewerkt volgens het nieuwe beoordelingssysteem van het Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan. • We voerden controles uit op adressen waar inwoners staan ingeschreven wat op grond van weten regelgeving niet is toegestaan. • Er is een actieve bijdrage geleverd aan de aanpak van ondermijning door: - Het verzamelen van gegevens en informatie die bijdragen aan het voorkomen van ondermijning; - Het signaleren en melden van (mogelijke) gevallen van ondermijning; - (Gezamenlijke) controles in samenwerking met Openbare Orde en Veiligheid (OOV), politie en onze andere overheidspartners: op basis van handhavingsacties en werkafspraken. Gerelateerde taakvelden: 1.1 en 1.2
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
73 | Pagina
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Realisatie
Primitieve begroting 2025
2024
Begroting ná wijziging 2025
Realisatie 2025
Baten
28.289
30.737
30.737
28.101
Lasten
2.431.569
2.484.420
2.654.284
2.564.594
Subtotaal programma 4.1.3
-2.403.280
-2.453.683
-2.623.547
-2.536.494
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
-2.403.280
-2.453.683
-2.623.547
-2.536.494
Gerealiseerd resultaat programma 4.1.3
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
74 | Pagina
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren
2025
13
11
10
Winkeldiefstallen
per 1.000 inw
2025
2,9
3,2
2,1
Geweldsmisdrijven
per 1.000 inw
2025
4,3
4,7
4,6
Diefstal uit woning
per 1.000 inw
2025
0,7
1,1
1,2
Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte)
per 1.000 inw
2025
5,8
5,7
5,7
Bron
Beschrijving
Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt Halt, per 1.000 jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar CBS Het aantal winkeldiefstallen Geregistreerde per 1.000 inwoners criminaliteit & Diefstallen Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van CBS geweldsmisdrijven zijn Geregistreerde seksuele misdrijven, criminaliteit & levensdelicten zoals moord en Diefstallen doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, ect.) CBS Geregistreerde Het aantal diefstallen uit criminaliteit & woningen, per 1.000 inwoners Diefstallen CBS Het aantal vernielingen en Geregistreerde beschadigingen, per 1.000 criminaliteit & inwoners Diefstallen
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
75 | Pagina
Programma 4.2 - Kwaliteit door participatie Dit deelprogramma gaat over het volwaardig deelnemen aan de maatschappij. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan wijkgericht werken, jeugd, mantelzorg en vrijwilligersbeleid, kansrijke werkzoekenden en culturele minderheden. Het Centrum voor Jeugd en de doorontwikkeling is een continue proces.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Welzijn, jeugd en zorg in de wijken en dorpen Wat wilden we bereiken? Alle inwoners weten waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen, zodat iedereen die zorg of hulp nodig heeft passende ondersteuning krijgt (‘licht waar het kan, specialistisch waar het moet’). Dit doen we door consequent uit te gaan van de unieke inwoner, zijn of haar behoefte, hulpvraag en eigen mogelijkheid en de sociale context waarin hij of zij verkeert. Altijd moet individueel worden beoordeeld welke oplossing het beste is. We beperken of voorkomen onnodige en dure zorg en ondersteuning. Uitgaan van de zorgvraag is essentieel. We willen daarom een integraal werkende herkenbare laagdrempelige toegangsvoorziening WMO en jeugd in de wijk. Wat gingen we daarvoor doen? • •
• •
• • •
•
We zorgen voor een laagdrempelige, multidisciplinaire toegangsvoorziening waar inwoners met al hun zorgvragen terecht kunnen. We maken de optimale afstemming tussen de Jeugdwet en Wmo mogelijk. We willen doorlopend zorgarrangementen realiseren. Hier worden duidelijke afspraken over gemaakt met betrokken partners. We informeren inwoners (onder wie jeugdigen en hun ouders) waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen. We gaan uit van de zorgvraag op basis van Positieve Gezondheid, zetten in op signalering en preventieve hulp en ontwikkelen, mede op basis van kosten- batenanalyses, kwalitatief goede preventieve programma’s. Dit doen via samenwerking met betrokken organisaties, zoals onderwijs en huisartsen, welzijn en jeugdhulpaanbieders en andere ketenpartners. We zorgen dat inwoners ondersteuning ontvangen van goed opgeleide deskundige professionals. Samen met zorg- en welzijnsaanbieders, mantelzorgers en vrijwilligers zoeken we naar praktische en slimme oplossingen om de huidige mantelzorgers en vrijwilligers te ontlasten We brengen de doelen, resultaten en kosten-baten van lopende lokale trajecten en projecten in kaart: school als wijk, pilot taskforce thuiszitters, inzet schoolmaatschappelijk werk en de zorgklas op het Kindcentrum de Westenwinde.
Op basis hiervan stellen we (opnieuw) de afspraken vast tussen onderwijs, gemeente/leerplicht, welzijn, GGD en jeugdhulpaanbieders. Kinderen en jeugdigen kunnen daardoor thuisnabij onderwijs volgen. Ook de aanpak van schoolverzuim wordt hierbij betrokken.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
76 | Pagina
• • •
•
•
• •
We bevorderen de samenwerking tussen huisartsen en de algemene voorzieningen. Wij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers(organisaties). Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. We maken met de uitvoerder van de algemene voorziening ambulante jeugdhulp, onze casusregisseurs Jeugd en de gecertificeerde instellingen afspraken over de inspanningen die door hen worden geleverd om uithuisplaatsingen en onder toezichtstellingen te voorkomen. Voor kinderen die te maken hebben met de gevolgen van complexe scheidingen maken we ketenafspraken over preventieve en specialistische ondersteuning, zodat zij zo snel mogelijk passende hulp hebben. We kopen samen met de andere gemeenten in de provincie Groningen via de RIGG (Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten) alle noodzakelijke gespecialiseerde jeugdhulp in. Samen met de RIGG-gemeenten werken we aan de beheersbaarheid van de uitgaven in de jeugdhulp. Het belang van de aanwezigheid van dorps- en buurthuizen wordt door ons onderschreven. We voorzien hen o.a. van advies m.b.t. relevante subsidies om de dorps- en buurthuizen te verduurzamen en daardoor de energielasten te beperken.
Specifiek in 2025: • In 2025 zit in de lumpsum van JEP Veendam een taakstelling, zoals is afgesproken in de aanbesteding. Die heeft een directe relatie met verdere vernieuwingen en verbeteringen door versterkingen van bijvoorbeeld de ondersteuner jeugd- en gezin bij de huisarts en de inzet van jeugdhulp op school. JEP Veendam gaat verder met een aantal innovaties in de jeugdhulp. Denk hierbij aan het werken met een gedragen verklarende analyse en Jouw Ingebrachte Mentor (JIM). Het intaketeam van JEP Veendam pakt nieuwe vragen op en begint met een gedragen verklarende analyse. Doordat ook de ondersteuner jeugd en gezin (OJG-er) en de jeugdhulp op school (JOS-er) door de partijen achter het JEP wordt vormgegeven kunnen zij in de praktijk fungeren als verlengstuk van het intaketeam. Korte lijnen betekent doelmatiger werken. Het betekent ook dat we zowel vanuit de rol van gemeente als vanuit JEP Veendam goed blijven kijken wat gebruikelijke hulp is en hoe we kunnen ondersteunen. Er zijn soms wel zorgen, maar niet alles is zorg of jeugdhulp. • Enkele grote bewegingen in de jeugdhulp kunnen we als gemeente niet alleen. De hervormingsagenda wordt door de rijksoverheid ingezet om een aantal knelpunten in de jeugdzorg weg te nemen. Specialistische zorg gaan we op niveau van de jeugdhulpregio (is voor ons provincie Groningen) met elkaar vorm geven.
Hieronder valt verblijf met behandeling of hoog specialistische ambulante zorg. De tien gemeenten in de provincie Groninger gaan hier met RIGG (Regionale Inkoop Groninger Gemeenten) aan de slag. De gemeente Groningen en Veendam hebben als ‘verkenner gemeenten’ de lokale jeugdhulp taakgericht georganiseerd.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
77 | Pagina
•
•
•
•
Het beeld op termijn is dat de overige gemeenten een soortgelijke beweging maken. Aangezien we de komende jaren als gemeenten in Groningen intensiever gaan samenwerken op het gebied van jeugdhulp wordt daarop ook de structuur aangepast. Er komt een eigen gemeenschappelijke regeling voor jeugd in de provincie Groningen. Samenhangend met voorgaande punt is ook de wijziging in het veiligheidsketen. Dit richt zich niet meer enkel op jeugd of volwassenen (huidige situatie). Dat wordt een integrale aanpak voor 0 - 100 jaar. Er zijn nu enkele landelijke proeftuinen die in 2025 en verder worden uitgewerkt. Voor het jeugd- en jongerenwerk gaan we in gezamenlijkheid kijken hoe we dit op de lange termijn gaan vormgeven. Dit heeft een relatie met toekomstige ontwikkelingen, zoals Nij Begun. Het versterken van het outreachende jongerenwerk kan een uitkomst zijn. Maar ook het versterken van het zicht op de effecten van online, gamen en social media. Een deel van deze jongeren is nu onvoldoende in beeld. We gaan in 2025 verder in gesprek met contractpartners over de wijze waarop ze kunnen en moeten samenwerken. Denk daarbij aan de manier waarop Buurtgezinnen, deBasis en JEP Veendam elkaar kunnen versterken. Dit kan zijn een soepelere overgang van 18- naar 18+, maar ook een soepelere overgang tussen formele en informele hulp.
Jaarlijks terugkerend: • Met Compaen hebben we een contract voor de uitvoer van het jeugd- en jongerenwerk. Dit bestaat onder meer uit het jongerencentrum Break! en het outreachende jongerenwerk. Daarnaast de opvoedingondersteuning in de Opstapprojecten. •
Ook met VNN hebben we afspraken over de inzet van outreachend jongerenwerk specifiek gericht op verslaving- en middelenproblematiek.
•
Project Buurtgezinnen wordt ook in 2025 voortgezet. Door het koppelen van vraag- en steungezinnen wordt een (complexere) zorgvraag voorkomen. Inwoners helpen elkaar.
•
De jeugdgezondheidszorg wordt via GGD ingekocht. Te denken valt aan jeugdartsen en consultatiebureau. Maar ook specifieke inzet van logopedie in het onderwijs en een project als nu niet zwanger en prenataal huisbezoek zijn mogelijkheden.
•
Binnen het kindcentrum de Westerwinde is een zorg-onderwijsklas. Door ondersteuning en inzet vanuit de zorg toe te voegen aan het onderwijs is onderwijs mogelijk voor een bredere doelgroep. Meer kinderen kunnen op deze wijze invulling geven aan hun recht op ontwikkeling.
•
Jaarlijks verstrekken we aan alle wijken een (wijk)budget dat door inwoners ingezet kan worden voor activiteiten. Het doel is om te investeren in de sociale samenhang van wijken.
Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? • JEP Veendam heeft de taakstelling die in 2025 in het beschikbare budget was doorgevoerd gehaald. Dit betekent dat JEP Veendam in staat is om de noodzakelijke jeugdhulp in 2025 te leveren binnen de beschikbare lumpsum. Voor de gemeente Veendam betekent dit dat de kosten van de meest voorkomende ambulante jeugdhulp op het niveau van 2021 zijn gebleven. In een tijd waarin gemeenten worden geconfronteerd met een verdere stijging van de totale kosten van de jeugdhulp is dit een hoopgevend resultaat.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
78 | Pagina
•
Dit resultaat is behaald door specialistische kennis van gedragswetenschappers eerder in de keten in te zetten. Op vrijwel alle scholen is een JOS-er (Jeugdhulp Op School) gekoppeld. Elke huisarts heeft een OJG-er (Ondersteuner Jeugd en Gezin). Er wordt of kortdurend direct hulp geboden door de JOS-er of OJG-er in minder dan tien gesprekken of er wordt meer hulp ingezet. In het laatste geval verdiept het intaketeam (waar ook de OJG-er en JOS-er deel van uitmaken) de onderliggende hulpvraag door gebruik te maken de verklarende analyse. Hierdoor wordt vaker in één keer de juiste hulp ingezet in plaats van een stapeling van hulp achter elkaar. Hierdoor werken ze wachtlijstvrij.
•
De partijen achter JEP Veendam voeren een steeds groter deel van de opdracht zelf uit. Ze maken steeds minder gebruik van de open house als achtervang. De open house als achtervang is de inzet van partijen buiten de JEP-partners en schilpartners. Deze inzet wordt bij de penvoerder van JEP Veendam in rekening gebracht. Zij beheren het totale budget.
•
In 2025 kreeg JEP een aanvullende opdracht in de vorm van een pilot. Naast de inzet van kennis van de gedragswetenschappers bij de scholen en huisartsen is er nu ook een pilot voor versterking van deze inzet bij de kinderopvang. Achtergrond voor deze pilot is het signaal dat onder meer bij de GGD vandaan kwam over het groot aantal kinderen (jonger dan vier jaar) met een VVE- (Voor- en Vroegschoolse Educatie) indicatie. Ook hier is het achterliggende idee om vroegtijdig inzicht te krijgen in de onderliggende problematiek.
•
In de regio ging de inkoop HSJ (Hoog Specialistische Jeugdhulp) van start. De RIGG (Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten) voert dit traject uit namens de tien Groninger gemeenten. Het is veelal jeugdhulp voor jongeren met een complexere hulpvraag. Verblijf met behandeling of hele specifieke ambulante inzet om verblijf met behandeling te voorkomen. Hulp die minder goed lokaal kan worden georganiseerd, maar waar we elkaar als gemeenten op Jeugdhulpregio nodig hebben. Er is gestart met verkennende gesprekken voor een netwerksamenwerking van zorgpartijen. Insteek is dat er een beperkt aantal partijen is dat de regie pakt over de complexere hulpvragen. Niet de hulpvraag loslaten, maar met elkaar de jeugdhulp vormgeven. Transparant, solidaire en systeemverantwoordelijk. De ervaringen die de verkennergemeenten Groningen en Veendam hebben opgedaan met het organiseren van de ambulante jeugdhulp wordt hierbij zeker meegenomen.
•
Voor het jongerenwerk zijn de eerste verkennende gesprekken gevoerd hoe we dit kunnen versterken met de gelden die beschikbaar komen vanuit Nij Begun. De voorkeur is om de inzet van bestaande partijen en structuren te versterken. De ervaringen van de afgelopen jaren leert dat het goed werkt om met een beperkt aantal partijen in de gemeente de hulp te organiseren. Zo voorkomen we dat de vraag van jeugdigen als een estafettestokje wordt doorgegeven.
•
Doordat de meest voorkomende ambulante jeugdhulp door JEP Veendam als vaste partner wordt gerealiseerd en de jeugd- en jongerenwerk door deBasis (onderdeel van Tinten) en Welzijn en WMO door deBasis, kunnen ook deze partijen elkaar sneller vinden. Twee partijen stemmen sneller af dan een veelheid aan aanbieders. Ook de samenwerking met deBasis is steeds verder vormgegeven, met name voor de hulp voor 18-/18+ en de begeleiding aan ouders.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
79 | Pagina
•
Een mooi voorbeeld hiervan is de gezamenlijke Powerlunch die beide partijen regelmatig organiseren. Vanuit team Jeugd sluiten hier ook casusregisseurs bij aan.
•
De samenwerking tussen Team Jeugd van de gemeente Veendam en JEP Veendam is in 2025 verder versterkt. Dit varieert van het samen leren werken met de gedeelde verklarende analyse tot elkaar gestructureerd opzoeken bij de intake van jeugdigen met een hulpvraag. In sommige gevallen is er een overlap tussen de hulpvraag die bij JEP Veendam en de hulpvraag die primair bij Team Jeugd thuishoort.
•
Ook de samenwerking met Buurtgezinnen is in 2025 verder gecontinueerd. Daarbij sluit Buurtgezinnen ook met enige regelmaat aan bij overleggen. Dat varieert van het intaketeam van JEP Veendam tot aan de georganiseerde Powerlunch.
•
2025 was het jaar waarin we de vruchten plukten van de investering die we deden als verkennergemeente. We hebben de meest voorkomende ambulante jeugdhulp lokaal georganiseerd. Daarbij heeft Veendam lef getoond door de begeleiding en de behandeling lokaal te organiseren. Juist door dit schot weg te halen, konden we grote stappen maken. De specialistische kennis is nu vroeg beschikbaar. Landelijk haddenn we als gemeente hiervoor veel aandacht: artikel in NRC, items bij EenVandaag en lokaal in Dagblad van het Noorden en op RTV Noord. Met JEP Veendam organiseerden we ook meerdere (online) bijeenkomsten waar gemeenten uit het hele land op af kwamen. Een mooie erkenning voor ons harde werk.
WMO Wat wilden we bereiken? Inwoners zijn zelfredzaam, eventueel met hulp van de directe omgeving, en waar noodzakelijk met de inzet van professionele ondersteuning. Alle inwoners weten waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen, zodat iedereen die hulp of ondersteuning nodig heeft passende ondersteuning krijgt. Dit doen we door consequent uit te gaan van de inwoner, zijn of haar behoefte, hulpvraag en eigen mogelijkheid en de sociale context waarin hij of zij verkeert. Altijd moet worden beoordeeld welke oplossing het beste is. We beperken of voorkomen onnodige en dure hulp en ondersteuning. Wat gingen we daarvoor doen? • We bieden waar nodig passende ondersteuning die herkenbaar en laagdrempelig is georganiseerd. • We gaan uit van de vraag gebruikmakend van het gedachtegoed Positieve Gezondheid, zetten in op signalering en preventieve hulp en ontwikkelen. Dit doen we in samenwerking met betrokken organisaties, zoals huisartsen, DeBasis, jeugdhulpaanbieders en andere ketenpartners. • We zetten in op collectieve vormen van ondersteuning waarmee we bijdragen aan preventie. • We optimaliseren de afstemming tussen ondersteuning vanuit de Jeugdwet en de Wmo. We willen gezamenlijk, met de professionals, samenhangende ondersteuning realiseren. Hier worden duidelijke afspraken over gemaakt met en tussen betrokken partners.
• We informeren inwoners waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen. • We zorgen dat inwoners ondersteuning ontvangen van goed opgeleide deskundige professionals.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
80 | Pagina
•
De professionals zoeken samen met mantelzorgers en vrijwilligers naar praktische en slimme oplossingen om de huidige mantelzorgers en vrijwilligers te ondersteunen. Zij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers(organisaties). Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving.
Specifiek in 2025: • Buurtdiensten en De Nieuwe Zorg Thuis ontvangen subsidie om de huishoudelijke ondersteuning uit te voeren. • DeBasis Veendam ontvangt een lumpsum om uitvoering te geven aan laagdrempelige (collectieve) ondersteuning waaronder het welzijnswerk en maatwerk begeleiding. • We geven uitvoering aan het versterken van de sociale basis in Veendam, zoals beschreven in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). • We gaan met deBasis ‘Welzijn op Recept’ verder uitrollen bij de huisartsen in Veendam. Jaarlijks terugkerend: • We zetten in op preventie, stellen de vraag van de inwoner centraal en investeren aan de voorkant. • Preventief werken gaat hand in hand met inzetten op collectief werken en collectieve voorzieningen. • Het in gezamenlijkheid doorontwikkelen van onze algemene voorzieningen maatschappelijke ondersteuning daar waar nodig, zodat er minder geïndiceerde ondersteuning en maatwerk nodig is. • Het goed laten aansluiten van ondersteuning vanuit de Jeugdwet naar Wmo (van 18- naar 18+) Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? • Buurtdiensten en De Nieuwe Zorg Thuis hebben subsidie ontvangen om de huishoudelijke ondersteuning uit te voeren. • Het contract met deBasis Veendam is verlengd voor 2026 en 2027 onder dezelfde voorwaarden als in het huidige contract.
Hiermee zijn dagbesteding en begeleiding en het welzijnsaanbod vanuit de Wmo weer voor twee jaar verzekerd. • deBasis biedt passende ondersteuning die herkenbaar en laagdrempelig is georganiseerd. Het project 'Actief in 't groen' van deBasis Veendam met ketenpartners bij 't Hoeske in Borgerswold is in 2025 gecontinueerd. Met deze activiteiten stimuleert deBasis Veendam inwoners op een collectieve manier actief te zijn in een groene omgeving. Dit project geeft uitvoering aan vier thema's van het GALA, namelijk: versterken sociale basis, mantelzorg, één tegen eenzaamheid en mentale gezondheid. 't Hoeske biedt daarnaast ruimte voor veteranen om elkaar maandelijks te ontmoeten. • deBasis Veendam heeft de bibliotheek ondersteund bij de ontwikkeling en opstart van het informatieplein bij vanBeresteyn. Een laagdrempelige samenwerking waar inwoners terecht kunnen met vragen over onder meer fondsen, internet, loopbaan, huur, opvoeding, vrijwilligerswerk, dementie en formulieren. Het Taalhuis, Acantus, FNV, buurtgezinnen, Web in de wijk, bibliotheek, voedselbank, gemeente en deBasis Veendam maken onderdeel uit van het informatieplein.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
81 | Pagina
•
•
• •
In samenwerking met de gemeente, deBasis, Acantus en Limor is in 2025 gestart met het project ‘Housing First Veendam’. Hiermee gaan we samen aan de slag voor het oplossen van dakloosheid. deBasis Veendam levert hiervoor extra ondersteuning. ‘Welzijn op Recept’ liep in 2025 door. Huisartsen kunnen inwoners met niet-medische klachten, die beter gebaat zijn bij ondersteuning vanuit het sociaal domein, verwijzen naar de welzijnscoach. Die kan met de inwoner de juiste ondersteuning inzetten. In 2025 konden alle elf huisartsen in Veendam gebruik maken van een welzijnscoach. ‘Welzijn op Recept’ past binnen de landelijke beweging 'van zorg naar welzijn' en 'het bieden van de juiste ondersteuning op de juiste plek'. De ondersteuning die deBasis levert in de gemeente zien we dan ook groeien. Met name de ondersteuning op het gebied van mentale gezondheid wordt steeds groter en behelst de meerderheid van alle ondersteuningsvragen die bij deBasis binnenkomen. Deze vragen zijn complexer en langduriger van aard. deBasis en het Jeugdexpertisepunt (JEP) zijn structureel in gesprek om de ondersteuning vanuit de Jeugdwet naar de Wmo en de samenwerking optimaal te houden. Er is door een extern bureau een businesscase opgesteld over de ondersteuning die deBasis Veendam levert. Hierin is de maatschappelijke en de financiële impact van de ondersteuning vanuit deBasis Veendam inzichtelijk gemaakt.
Hieruit blijkt dat bijna zeven op de tien inwoners vooruitgang boeken wanneer zij individuele ondersteuning ontvangen. Daarnaast verdient elke euro die deBasis Veendam ontvangt zich anderhalf keer terug. Dit komt aan de ene kant door de inzet op preventie en aan de andere kant door te normaliseren, collectiviseren, vrijwilligers te benutten en substitutie: in plaats van duurdere, geïndiceerde zorg wordt goedkopere ondersteuning vanuit het voorliggend veld ingezet.
Eenzaamheidsbestrijding Wat wilden we bereiken? Eenzaamheid treft inwoners van alle leeftijden. Prioriteit om deze problematiek aan te pakken gaat daarbij in eerste instantie uit naar de ouderen. Die blijven langer thuis wonen. Dat kan gepaard gaan met gevoelens van eenzaamheid als er steeds meer mensen om je heen wegvallen en je eigen gezondheid brozer wordt. Wat gingen we daarvoor doen? • We informeren wijkverpleegkundigen en huisartsenpraktijken over de mogelijkheden van dagbesteding voor ouderen. We anticiperen op deze ontwikkeling door in te zetten op positieve gezondheid en participatie. Daarbij werken we nauw samen met Menzis. • We doen mee aan het landelijke actieprogramma 'Eén tegen eenzaamheid'. Specifiek in 2025: • We organiseren activiteiten rondom de 'Week tegen Eenzaamheid'. • De lokale coalitie tegen eenzaamheid zoekt verbinding met netwerkpartners. De lokale coalitie krijgt hierin ondersteuning vanuit het landelijke actieprogramma ‘Eén tegen eenzaamheid’.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
82 | Pagina
Jaarlijks terugkerend: We zetten in op signalering, kennisdeling en het structureel onder de aandacht houden van het thema. Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? • In september gaven we uitvoering aan de ‘Week tegen Eenzaamheid’. In die week zijn sociale activiteiten in de gemeente gehouden voor inwoners. Ook is bij het gezondheidscentrum Lloyd's Terras een activiteit uitgevoerd om in gesprek te gaan met inwoners. Dit gebeurde met de netwerkpartners, zoals deBasis Veendam, de huisarts, Humanitas, Meander, St. Present en Veendam Beweegt. Het aanbod van deBasis op het gebied van eenzaamheid is onder de aandacht gebracht van inwoners. Ook het jaarlijkse kerstdiner, dit jaar in De Breehorn, is goed bezocht. • De welzijnscoach vanuit 'Welzijn op Recept' speelt een belangrijke rol bij ondersteuning vanuit het sociaal domein bij het tegengaan van eenzaamheid. De ondersteuningsvragen die bij de welzijnscoaches terechtkomen, zijn vaak gericht op het terugdringen van eenzaamheid bij inwoners. • Het project 'Actief in 't Groen' van deBasis is ook gericht op het verminderen van eenzaamheid. In de groene omgeving kunnen inwoners elkaar ongedwongen ontmoeten. Inwoners kunnen hier terecht voor activiteiten en een zinvolle daginvulling. De ouderen die gebruik maken van de Dagopvang Ouderen Psychiatrie (DOP) nemen ook deel aan 'Actief in 't Groen'.
DOP richt zich op ouderen die last hebben van psychische en/of fysieke beperkingen. DOP versterkt sociale contacten, richt zich op het voorkomen van eenzaamheid en draagt bij aan de dagelijkse structuur. Ze koken samen en helpen bij bepaalde activiteiten en werkzaamheden. • De lokale coalitie tegen eenzaamheid kreeg in 2025 voor het laatste jaar advies vanuit het landelijke programma 'Eén tegen eenzaamheid'. Het landelijke programma wordt per 2026 omgezet naar een doorlopende structurele aanpak. • deBasis Veendam heeft het beweeg- en ontmoetingsaanbod gepresenteerd tijdens de vitaliteitsdagen. Dit is een beweeg- en leefstijlproject voor inwoners van 65 tot en met 85 jaar, georganiseerd vanuit Veendam Beweegt. Getrainde vrijwilligers hebben ouderen bezocht die niet ingingen op de uitnodiging voor de vitaliteitsdagen om na te vragen of zij behoefte hebben aan een bepaalde vorm van ondersteuning. Dit gebeurde eerst op kleine schaal in de wijk om te zien of inwoners hieraan behoefte hebben. Hieruit zijn enkele ondersteuningsvragen opgepakt door deBasis Veendam. Beschermd wonen Wat wilden we bereiken? We willen voldoende voorzieningen realiseren op het gebied van beschermd wonen We zetten in op preventie en vroeg-signalering (ter voorkoming van instroom in Beschermd Wonen en Opvang) en uitstroomcoördinatie en nazorg wanneer inwoners weer zelfstandig gaan wonen.
We geven uitvoering aan de naar onze gemeente gedecentraliseerde taken op het gebied van Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
83 | Pagina
Wat gingen we daarvoor doen? • We voeren de Centrumregeling Beschermd wonen, Opvang en Inloopvoorziening GGz Groningen 2021 uit waarin de nieuwe taakverdeling na decentralisatie tussen de centrumgemeente Groningen en de Groninger gemeenten is vastgelegd. • We zijn financieel verantwoordelijk voor de beschermd wonen voorzieningen in onze gemeente. • We werken met een eigen Groninger (her)verdeelmodel Beschermd Wonen. • We monitoren Beschermd Wonen en Opvang inhoudelijk en financieel om in regie te zijn. • We implementeren in samenwerking met alle Groninger gemeenten de inkoop Beschermd Wonen 2023. • We werken in Oost-Groningen op het gebied van Beschermd Wonen en Opvang intensief samen. • We sturen in onze gemeente op de ambulantisering en flexibilisering van Beschermd Wonen. Onze procesregisseurs van de toegang Beschermd Wonen sturen op in-, door- en uitstroom in en uit voorzieningen van Beschermd Wonen. • Samen met de Groninger gemeenten sturen we op een evenwichtige spreiding van Beschermd Wonen voorzieningen over de provincie. Hiervoor benutten we onder meer de Regionale Woonzorgvisie die we in Oost-Groningen gaan opstellen. • In samenwerking met onze ketenpartners maken we nadere afspraken over de huisvesting van inwoners die uitstromen uit voorzieningen van Beschermd Wonen (en andere intramurale voorzieningen).
We benutten daarvoor de prestatieafspraken met woningcorporaties en de nieuwe woonvisie die we gaan opstellen. • We nemen flankerende maatregelen om dit proces te faciliteren. Specifiek in 2025: De invoering van het objectief verdeelmodel en woonplaatsbeginsel voor Beschermd Wonen is uitgesteld. Tijdens de formatie is dit onderwerp controversieel verklaard. Invoering per 1 januari 2025 is niet meer haalbaar. De nieuwe streefdatum is 1 januari 2026. Dit betekent dat beschermd wonen ook in 2025 wordt uitgevoerd met centrumgemeentebudget op basis van de historische verdeelsystematiek. Ook onder de centrumgemeentebudgettering wordt 2025 waarschijnlijk het laatste jaar waarin het zorgbudget voor beschermd wonen toereikend is. De transformatie van beschermd wonen intramuraal naar beschermd thuis (ambulant, in de eigen woning) blijft daarom van essentieel belang. Een dilemma is dat bij succesvolle transformatie in het huidige systeem geen intramurale capaciteit wordt afgebouwd. Lege bedden stromen weer vol met nieuwe BW-cliënten (uit andere gemeenten) en met mensen waarvan de zorg anders is gefinancierd. Veendam wil het graag, in samenwerking met de aanbieders, over een andere boeg gooien. En heeft een pilot voorgesteld om hiermee ervaring op te doen en is hierover in gesprek met het programma Beschermd Wonen van de centrumgemeente.
Vanuit het programma Beschermd Wonen wordt in 2025 ingezet op lichtere vormen van woonbegeleiding (een ontwikkelopdracht) om vooral de instroom in intramurale vormen van beschermd wonen van de doelgroep 18-/18+, die uit de jeugdzorg, pleegzorg en problematische gezinnen komt, tegen te gaan. Preventieve maatregelen, pilot Housing First, pilot gezamenlijke nachtzorg en het belang van een huisvestingsverordening met urgentieregeling die voor alle gemeente verplicht wordt, de regionaal afgestemde woonzorgvisie, waaraan nu wordt gewerkt, zijn in de najaarsnota 2024 genoemd.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
84 | Pagina
Jaarlijks terugkerend: Niet van toepassing. Wat hebben we (niet) gedaan in 2025? Er is geen duidelijkheid of en wanneer het objectief verdeelmodel voor beschermd wonen wordt ingevoerd. We blijven opereren binnen de financiële kaders van het centrumgemeentebudget beschermd wonen. Het centrumgemeentebudget is in 2025 nog ruim voldoende voor de uitvoering van beschermd wonen in onze provincie. De uitvoering van beschermd wonen in onze eigen gemeente kan in 2025 volledig worden bekostigd met de gelden die wij hiervoor vanuit de centrumgemeente ontvingen. Na aftrek van de investeringsmiddelen ‘beschermd wonen voor preventieve doeleinden’, die onder de regiogemeenten werden verdeeld, laat 2025 nog een vrijval zien van naar verwachting een kleine 4 miljoen euro. Deze vrijval wordt naar rato van inwonertal over de gemeenten verdeeld. Wij voegen deze vrijval 2025 geoormerkt toe aan de algemene reserve om preventieve investeringen te kunnen doen waarmee instroom in beschermd wonen wordt voorkomen. En om voorbereid te zijn op de tekorten binnen beschermd wonen vanaf 2028 en de grote tekorten op te vangen binnen de maatschappelijke opvang. Daarvan is nu al sprake en waarvoor de Groninger gemeenten solidair zijn met elkaar.
De investeringsmiddelen beschermd wonen waarover wij in 2025 de beschikking kregen, zijn ingezet voor de pilot ‘Housing First’ en de pilot ‘woonbegeleiding plus/begeleid wonen 18-/18+’. Die laatste pilot rollen wij vanaf begin 2026 uit met deBasis uit. We maken daarbij gebruik van gemeentelijke vastgoed aan Het Sont. Ondanks de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis - een beweging die we ook in Veendam zien - neemt het beroep in onze provincie op beschermd wonen toe door de afbouw van bedden binnen de GGZ en de verzwaarde toegang tot de Wet langdurige zorg. We zien ook in Veendam een lichte toename van het aantal cliënten bij een stabiel aantal aanbieders. De maatschappelijke opvang (MO) laat in 2026 een fors tekort zien dat met de jaren groeit. De maatschappelijke opvang zit overvol. Met instemming van alle gemeenten is besloten dat MO zich toelegt op zijn wettelijke kerntaak, waardoor betrekkelijk zelfredzame daklozen met primair een huisvestingsvraag niet langer worden toegelaten tot MO. Dit beleid is in 2026 in gang gezet. De centrumgemeente faciliteerde tijdelijke opvangfaciliteiten in de regio. Eind vorig jaar kreeg het programma BWO van de centrumgemeente de bestuurlijke opdracht om met alle gemeenten de mogelijkheden voor perspectief biedend verblijf in de eigen gemeente te verkennen voor de betrekkelijk zelfredzame daklozen.
Dat zijn de zogenaamde spoedzoekers. Dit wordt ook een opgave voor onze gemeente. De regionaal afgestemde woonzorgvisie met onder meer aandacht voor de huisvesting van aandachtsgroepen, zoals de uitstroom uit beschermd wonen, is begin 2026 vastgesteld. De voorbereidingen voor het opstellen van een huisvestingsverordening met urgentieregeling, met het oog op de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting, zijn ter hand genomen in een samenwerking tussen in eerste instantie de Groninger gemeenten en de provincie. Onder anderen cliënten die uitstromen uit beschermd wonen en de maatschappelijke opvang krijgen wettelijke urgentie en daarmee voorrang bij de toewijzing van sociale huurwoning. Om die opgave het hoofd te bieden, investeren we in casusregie MO binnen onze organisatie.
Jaarstukken 2025 gemeente Veendam
85 | Pagina
Armoedebestrijding Wat wilden we bereiken? Wij willen dat mensen die in armoede leven blijven meedoen in de maatschappij. Daarom zetten wij in op vroegsignalering van schulden door het Vroeg Eropaf team. Dit team benaderd inwoners met beginnende betalingsachterstanden waarbij we niet alleen een preventieve, maar ook curatieve aanpak uitzetten in samenwerking met onze partners. De doelgroep wordt actief benaderd en begeleid naar een oplossing. En tegelijkertijd bieden wij de mogelijkheid om te blijven meedoen door een aanbod van armoede verlichtende voorzieningen en activiteiten vanuit onze samenwerkende gesubsidieerde maatschappelijke organisaties. Deze voorzieningen zijn regelingen, zoals de energieen studietoeslag. Maar ook maatregelen vanuit een structurele aanpak van de energiearmoede die een zo groot mogelijke doelgroep moeten bereiken. Hiervoor is een poster en boekje 'Wegwijzer even met weinig geld' verspreid. Wat gingen we daarvoor doen? • Onderzoek uitvoeren naar de vormen van armoede onder de allerjongsten door deelname aan het project 'Goede start'. • Maken van een plan van aanpak op basis van het eerder uitgevoerde onderzoek voor de bestrijding van armoede onder de allerjongsten. • Ervaringsdeskundigen inzetten bij het opstellen van de onderzoeksresultaten en betrekken bij de uitwerking van de te ondernemen acties uit het plan van aanpak.
• Resultaatgerichter maken/herijking van het Armoedepact aan de hand van een evaluatie. • Onderwijs nauw(er) betrekken bij het Armoedepact. • Meer bekendheid geven aan gemeentelijke minimavoorzieningen en het gebruik van deze voorzieningen voor inwoners die het nodig hebben stimuleren via Hulpwijzer.nl. • Inzet van een 'wegwijzer Leven met weinig geld', zodat iedereen ontvangt waar hij/zij recht op heeft. • Voorkomen van sociale uitsluiting door het stimuleren en ondersteunen richting werk, vrijwilligerswerk of sociale participatie. • Doorbreken van patronen van armoede binnen meerdere generaties door onder anderebinzet van opgeleide ervaringsdeskundigen. Daarbij worden de onderzoeksresultaten van de Alliantie van Kracht betrokken. • Blijven ondersteunen van bestaande voorzieningen, zoals Voedselbank, Kledingbank Maxima, Stichting Leergeld en het Jeugdsport- en cultuurfonds. • Kwijtschelding als een belangrijk onderdeel van het lokale minimabeleid. • Samen met scholen, jeugd-maatschappelijk werk en leerplichtambtenaren terugdringen van het aantal thuiszitters/spijbelaars. • Uitvoering geven aan het actieplan Laaggeletterdheid. • We onderzoeken hoe we structureel uitvoering kunnen geven het vroegsignaleren van schulden. Dit is een wettelijke taak. Bepaalde bedrijven en instanties mogen ons sinds 1 januari 2021 waarschuwen als zij zien dat hun klanten rekeningen niet betalen.