42-03-03 Stichting Biblionet Groningen Jaarrekening 2024

RAPPORT inzake jaarverslag 2024

Stichting Biblionet Groningen Groningen

Groningen, 21 mei 2025

Inhoudsopgave

Pagina 1 Jaarrekening 2024 1.1 Bestuursverslag 1.2 Balans per 31 december 2024 1.3 Staat van baten en lasten over 2024 1.4 Kasstroomoverzicht over 2024 1.5 Toelichting op de jaarrekening 2024 1.6 Toelichting op de balans per 31 december 2024 1.7 Toelichting op de staat van baten en lasten over 2024 Voorstel resultaatbestemming

3 17 19 20 21 26 34 42

Overige gegevens: Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

46

Pag. 2

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Algemeen: een schets van de organisatie 1. Stichting Biblionet Groningen (hierna te noemen: Biblionet Groningen) stelt zich volgens de in 2023 geactualiseerde statuten primair ten doel: a. het oprichten en in stand houden van openbare bibliotheken, in lijn met de toepasselijke wet- en regelgeving, thans in het bijzonder de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen en bijgevolg het vervullen van de daarin bedoelde publieke taak voor het algemene publiek op basis van de waarden onafhankelijkheid, betrouwbaarheid, toegankelijkheid, pluriformiteit en authenticiteit en invulling geven aan de volgende functies, die bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling en verbetering van de maatschappelijke kansen van het algemene publiek, te weten het ter beschikking stellen van kennis en informatie, bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie, bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur, organiseren van ontmoeting en debat en laten kennis maken met kunst en cultuur; b. het (doen) leveren van facilitaire, logistieke en ondersteunende diensten ten behoeve van bedoelde openbare bibliotheken en voorts het streven naar kwaliteitsverbetering ten dienste van de gebruikers van de bibliotheken; c. het verlenen van diensten als hiervoor onder 1.b.

bedoeld ten behoeve van, en het samenwerken met in aansluiting op de onder 1.a. beschreven waarden en functies met onderwijsinstellingen, instellingen actief op het terrein van kinder- opvang en voor- en vroegschoolse educatie, zorg- en welzijnsinstellingen, arbeidsmarketinstellingen, dorpsorganisaties, culturele en erfgoedorganisaties, samenwerkingsverbanden en maatschappelijke organisaties in brede zin die daarvoor naar het oordeel van de Raad van Bestuur in aanmerking komen; d. het ontvangen van subsidies en het alloceren van de ontvangen bedragen binnen haar organisatie; e. het te werk stellen of detacheren van personeel in dienst van de stichting binnen haar organisatie; f. het fungeren als dealer en leverancier van computerapparatuur en software ten behoeve van de sub a en b aangeduide instellingen en instanties; g. het oprichten van, deelnemen in, het voeren van directie over, het administreren van, alsmede het uitoefenen van toezicht op rechtspersonen werkzaam in het bibliotheekwezen respectievelijk werkzaam op de terreinen die samenhangen met de wettelijke functies van het bibliotheekwerk, zoals bedoeld in artikel 1.a.; h. al hetgeen met het vorenstaande verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin. 2.

De stichting richt zich bij haar activiteiten met name op de provincie Groningen, maar kan ook buiten die provincie actief zijn indien dat naar oordeel van de Raad van Bestuur wenselijk en kansrijk wordt geacht. 3. De stichting beoogt niet het maken van winst. Biblionet Groningen is de netwerkorganisatie voor het bibliotheekwerk in de provincie Groningen. Het netwerk omvat het eerstelijns en tweedelijns Bibliotheekwerk en de daarvoor noodzakelijke ondersteunende diensten. Het organisatieonderdeel Bibliotheken is verantwoordelijk is voor het eerstelijns Bibliotheekwerk. Dit onderdeel voert het lokale Bibliotheekwerk uit in de negen Ommelandse gemeenten; dat zijn alle gemeenten in de provincie Groningen met uitzondering van de gemeente Groningen. Het organisatieonderdeel provinciale ondersteuningsinstelling (POI) is verantwoordelijk voor het tweedelijns Bibliotheekwerk. De dienstverlening van de POI is gericht op het ondersteunen van het Bibliotheekwerk in de gehele provincie. Daarmee werkt de POI als tweedelijns organisatieonderdeel voor de Bibliotheken van Biblionet Groningen en van Forum Groningen.

In opdracht van de Provincie Groningen en de Groningse gemeenten (behalve de gemeente Groningen) werken we met 194 medewerkers en 9 gedetacheerde medewerkers en 857 vrijwilligers aan professionele, innovatieve en klantgerichte dienstverlening voor onze 72.890 bibliotheekleden én voor alle inwoners van de provincie Groningen. Dit doen wij in goede samenwerking met vele partnerorganisaties, zowel op lokaal als provinciaal en landelijk niveau. Aan het bibliotheekwerk, in opdracht van negen gemeenten, wordt uitvoering gegeven middels 32 bibliotheekvestigingen en 2 Bibliopunt-Plus vestigingen, 187 schoolbibliotheken (de Bibliotheek op school), 225 bibliotheken in de kinderopvang (BoekStart) en het online aanbod. Ook zijn er 20 Taalhuizen en 19 Informatiepunten Digitale Overheid in de bibliotheken te vinden. Als Provinciale Ondersteuningsinstelling (POI) verzorgt Biblionet Groningen in opdracht van de Provincie Groningen voor alle bibliotheken in de provincie de ondersteuningsfunctie. Vanuit deze rol verzorgt Biblionet Groningen onder andere het interbibliothecair leenverkeer voor alle bibliotheken in de provincie. Inhoudelijk is de POI het expertisecentrum voor de bibliotheken, waarbij onder andere wordt gewerkt aan innovatie, deskundigheidsbevordering en advies en ondersteuning van het bibliotheekwerk.

Door de Provincie Groningen is Biblionet Groningen aangewezen als provinciale steuninstelling, waarmee we een schakel zijn in de structurele culturele infrastructuur van Groningen. De POI is gevestigd in de stad Groningen, daar is ook de backoffice van Biblionet Groningen gehuisvest.

Pag. 3

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Visie: de Bibliotheek als Basisvoorziening De Bibliotheek draagt bij aan een geletterde samenleving, digitale inclusie en digitaal burgerschap en een leven lang ontwikkelen. Het is een essentiële basisvoorziening voor individuele en maatschappelijke ontwikkeling. In de Bibliotheek voel je je thuis, ontmoet je anderen en kom je op verhaal. Kinderen groeien op met taal, lezen en digitaal met en in de Bibliotheek. Informatie, boeken en brede ontwikkelingsmogelijkheden worden aangeboden in de Bibliotheek. Maar je kunt ook zelf maken en meedoen. De Bibliotheek is als basisvoorziening een vitale en vanzelfsprekende plek die aansluit bij behoefte van mensen en gemeenschappen en die brede welvaart stimuleert. Missie: onze opdracht Onze missie is het stimuleren van ontwikkeling van mensen en gemeenschappen, zodat iedereen volwaardig mee kan doen in de samenleving. We geven dat vorm via de vijf kernfuncties van Bibliotheekwerk en doen dat in én vanuit de bibliotheken. De Bibliotheek is waar je komt halen én brengen en waar ruimte is voor ieders talent; voor maken en meedoen. De bibliotheeksector is gefundeerd in de Wet Stelsel Openbare Bibliotheken (2015). We zijn daarbij trouw aan de waarden van ons bestel: onafhankelijkheid, betrouwbaarheid, toegankelijkheid, pluriformiteit en authenticiteit.

We bewaken én laden deze waarden steeds opnieuw en met elkaar. Zo maken we de Bibliotheek samen. Ook de specifieke functies van bibliotheekwerk zijn beschreven: het ter beschikking stellen van kennis en informatie; het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; het bevorderen van lezen en laten kennismaken met literatuur; het organiseren van ontmoeting en debat; het kennismaken met kunst en cultuur. Werkwijze Nadat de bibliotheeksector een periode van neergang kende aan het begin van deze eeuw, werd de opgaande lijn weer ingezet toen een toekomstperspectief op het functioneren van de Bibliotheek was geformuleerd, waarin het instituut een brede maatschappelijk-educatieve ontwikkelfunctie werd toebedeeld. Na de realisatie van het wettelijke kader in 2015 sloeg de sector de handen ineen om te bepalen aan welke grote maatschappelijke opgaven de Bibliotheek een positieve bijdrage wil leveren.

Een eerste convenant voor samenwerking tussen de vertegenwoordigers van de overheidslagen in het stelsel (Rijk, provincies verenigd in IPO en gemeenten verenigd in de VNG) en de vertegenwoordigers van de uitvoerende lagen in het bibliotheekstelsel (de Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) namens de lokale laag, de Samenwerkende POI’s Nederland (SPN) namens de provinciale laag en de Koninklijke Bibliotheek (KB) namens het land) kwam in 2020 tot stand, waarna in de periode 2021-2024 door de bibliotheeksector werd samengewerkt via de landelijke Netwerkagenda. Drie speerpunten werden geformuleerd als leidend voor de agenda: • (1) Bijdragen aan een geletterde samenleving; • (2) Stimuleren van participatie in de informatiesamenleving; • (3) Stimuleren van een leven lang ontwikkelen. In 2024 zag een nieuw, aangescherpt convenant het licht en werd gewerkt aan de formulering van een nieuwe netwerkagenda met dezelfde speerpunten, die in 2025 het licht zal zien. Biblionet Groningen werkt actief samen binnen de landelijke netwerkagenda, vanuit de dynamiek van het eigen werkgebied.

Binnen Biblionet Groningen is bovendien ten behoeve van de 32 bibliotheken een werkwijze ontworpen die recht doet aan de Groninger context en tegelijkertijd hierop aansluit, door te werken in vier domeinen: • De fysieke basisvoorziening (de bibliotheek als plek, niet benoemd in de Netwerkagenda) • Taal als Basis (1,2) • Leven Lang Leren (2,3) • Participatie en Basisvaardigheden (2,3) Elk van de domeinen wordt aangestuurd door een domeincoach, in de bibliotheken werken inhoudelijke domeinspecialisten en coördinatoren voor vrijwilligers en voor facilitaire zaken. Er is een grote groep betrokken vrijwillige medewerkers, het ging in 2024 om 857 mensen.

Pag. 4

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag De POI zet zich in op zeven taakgebieden die het inhoudelijk bibliotheekwerk sterk ondersteunen en verder brengen, te weten: 1. Innovatie van het bibliotheekwerk; 2. Expertise en advies; 3. Projectmanagement; 4. Procesbegeleiding; 5. Deskundigheidsbevordering; 6. Netwerk-, lobby- en accountmanagement; 7. Subsidie en fondsenwerving. Doordat Biblionet Groningen als organisatie 32 bibliotheken in 9 gemeenten én de provinciale ondersteuningsorganisatie omvat, kunnen inhoudelijk werk en specifieke expertise elkaar versterken. Dat geeft slagkracht en mogelijkheden. Zowel vanuit de POI als binnen de bibliotheken willen we continu vernieuwen, in respons op behoeften vanuit de maatschappij. We experimenteren met nieuwe vormen van bibliotheekwerk en we betrekken leden, bezoekers, lokale organisaties en samenwerkingspartners actief bij wat we doen. We nodigen hen uit de bibliotheek te gebruiken als platform, podium en werkplaats. Samen creëren we een bibliotheek die zo goed als mogelijk aansluit op de behoeften van de inwoners. In de bibliotheek, buiten de bibliotheek en online. Inhoudelijke resultaten Op weg naar borging van het bibliotheekwerk In 2022 is de route ingezet naar een nieuwe Bibliotheekwet en herstel en versterking van het bibliotheeknetwerk.

Hanteert de huidige Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (2015) een bevorderingstaak voor het bibliotheekwerk, in de nieuwe wet zal een zorgplicht gestalte krijgen. Gemeenten zijn dan verplicht de bibliotheekvoorziening in stand te houden. In de aanloop naar de nieuwe wet is via de specifieke uitkering (SPUK) toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen ruimte gemaakt om te investeren in nieuwe en bestaande vestigingen, openingstijden en activiteiten. Nadat in juli 2023 het kabinet Rutte lV ten einde kwam en in november 2023 verkiezingen plaatsvonden, stond 2024 in het teken van politieke transitie. Het kabinet Schoof trad aan in juli 2024. Dit kabinet heeft de ingezette lijn ten aanzien van bibliotheekwerk voortgezet en de conceptwet in het najaar van 2024 in openbare consultatie gebracht. Ook heeft er, ondanks grote druk op de begroting van OCW, geen bezuiniging plaatsgevonden op het voor bibliotheekwerk gereserveerde bedrag dat per jaar extra geïnvesteerd kan worden; structureel €60 miljoen per jaar. Wel is een korting op de financiering van de Informatiepunten Digitale Overheid in de bibliotheken aangekondigd van €1,7 miljoen en is er nog geen duidelijkheid omtrent structurele financiering van de Bibliotheek op school. Dienstverlening aan voorschoolse instellingen en het onderwijs is geen onderdeel van het nieuwe wettelijke kader en van de zorgplicht.

Voor het verzorgingsgebied van Biblionet Groningen zal de SPUK toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen een totale investering van €2,3 miljoen betekenen. De gemeenten Stadskanaal en Westerwolde, vroegen budget aan in de eerste aanvraagronde voor het versterken van de vestigingen in Stadskanaal en Ter Apel in het voorjaar van 2023, in de najaarsronde dienden acht gemeenten een aanvraag in: Eemsdelta, Het Hogeland, Midden-Groningen (2 locaties), Oldambt, Pekela, Stadskanaal, Veendam en Westerkwartier. In 2024 zijn al deze aanvragen toegekend en is door gemeenten opdracht verleend aan Biblionet Groningen voor de uitvoering. Hier is fors op ingezet in 2024, waarbij de einddatum van oplevering eind 2025 zal zijn. Er is met gemeenten afgestemd over de naderende wijzigingen in bestuurlijke overleggen; vanuit de nauwe afstemming heeft Biblionet Groningen in de consultatiefase voor de nieuwe Bibliotheekwet een zienswijze geschreven waarin wordt gepleit voor een wet, passend bij een regio die demografisch en geografisch een eigen dynamiek kent. Ruimte voor bibliotheekwerk in een dunbevolkte en uitgestrekte regio zoals in Groningen vraagt om een passend antwoord als het gaat om toepassing van de nieuwe wet.

Deze zienswijze is in een eindejaarsbrief met gemeenten en de provincie gedeeld, in een schrijven waarin ook helder is uitgelegd welke wijzigingen in het bibliotheekwerk op stapel staan. In het najaar van 2024 is in de circulaire van het Rijk aan gemeenten een decentralisatie uitkering voor het bibliotheekwerk aangekondigd, als overbruggingsbudget naar de periode dat de nieuwe wet in werking zal treden. Daarover zijn gemeenten zorgvuldig geïnformeerd, inclusief de aankondiging met betrekking tot concrete voorstellen voor doelmatige inzet van de uitkering, waarmee we in 2025 verder gaan op dit pad. Omdat we in Groningen werken vanuit het kader van “gezamenlijk opdrachtgeverschap” waarbinnen de complementaire opdrachten vanuit gemeenten en provincie in het bibliotheekwerk centraal staan, is ook de provincie geïnformeerd over de genoemde ontwikkelingen.

Pag. 5

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Belangstelling van demissionair staatssecretaris van Cultuur Fleur Gräper kwam tot uiting in een werkbezoek aan de bibliotheek van Uithuizen in het voorjaar van 2024. Het bezoek stond in het teken van bibliotheekwerk in de regio en de ontwikkeling van nieuwe vormen van dienstverlening, zoals mobiele dienstverlening en informatiepleinen om burgers optimaal te bereiken en bedienen met ons aanbod. Ook staatssecretaris van Herstel Groningen Eddie van Marum kwam in het najaar naar de provincie Groningen en wel naar basissschool OBS Houwingaham, waar onder meer de inzet en toegevoegde waarde van programma de Bibliotheek op school werd toegelicht door Biblionet Groningen. Nij Begun, Nationaal Programma Groningen en andere regionale programma’s In 2024 is veel energie ingezet op belangenbehartiging in het kader van grote kansen; duurzame regionale programma’s. Na de parlementaire enquete Gaswinning werd in februari 2023 geadviseerd een toekomstperspectief voor de regio te ontwerpen. In april 2023 werd een kamerbrief gepubliceerd vanuit het ministerie van EZK, waarin een ‘Nij Begun’ werd aangekondigd; een investering in de regio voor de komende dertig jaar. Onderdeel van Nij Begun zijn een sociale en economische agenda, waarbij voor Biblionet Groningen vooral de vooraf geformuleerde doelen van de sociale agenda kansrijk achtte.

Onder meer kansrijk opgroeien, geletterdheid en sociale samenhang zijn geprioriteerd; daarin zien we een overlap met doelstellingen van Biblionet Groningen. Gedurende 2024 is intensief ingezet op belangenbehartiging middels de inzet van een position paper getiteld “de Bibliotheek als Basisvoorziening”, ontmoetingen met het ambtelijk team van kwartiermaker Henk Nijboer en met Nijboer zelf, bijdragen aan expertmeetings en afstemming met opdrachtgevers en samenwerkingspartners. Inmiddels is in januari 2025 de sociale agenda gepubliceerd met een aantal maatregelen; dat valt buiten de scope van dit bestuursjaarverslag maar op hoofdlijnen valt te vermelden dat er ruimte komt voor taal- en leesbevorderingsprogramma’s, voor ontmoetingsplaatsen en voor (samenwerking binnen) de verlengde en verrijkte schooldag. Belangenbehartiging was ook gericht op het Nationaal Programma Groningen (NPG) met als belangrijk resultaat de opname van projectvoorstellen in het provinciaal programmaplan Gezondheid van het NPG, met ruimte voor de ontwikkeling van gezinsaanpak geletterdheid, voor de ontwikkeling van mobiele dienstverlening en voor nader onderzoek naar de optimalisatie van de basisvoorziening die de Bibliotheek graag wil zijn. De uitvoering van het provinciaal programmaplan zal in 2025 plaatsvinden.

Ook andere grote regionale programma’s zijn in 2024 aangekondigd: verschillende Regiodeals, maar ook het Masterplan regiocentra en het Masterplan Campussen. Omdat het gaat om substantiële investeringen waar onze opdrachtgevers en waar partnerorganisaties bij betrokken zijn, hebben we er in 2024 voor gekozen ons in te zetten voor strategische belangenbehartiging op verschillende programma’s. De verdere uitwerking van kansen en de eventuele ruimte die daaruit ontstaat voor de organisatie zal in de loop van 2025 verder zijn beslag krijgen. 2024 was een jaar waarin de opmaat naar een transitie van de aard van geldstromen in beeld komt, die kansen biedt maar ook veel flexibiliteit en strategisch vermogen vraagt. Een sterk Bibliotheeknetwerk In 2024 is hard gewerkt aan een sterk bibliotheeknetwerk, onder andere via de investeringen van de SPUK toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen. Ook is in 2024 de voorbereiding ingezet naar de ontwikkeling van twee vestigingen in de gemeente Westerkwartier, in Oldehove en Aduard, naar Bibliopunt Plus; hier kun je gereserveerde boeken of andere materialen ophalen en terugbrengen. Ook is er een kleine, wisselende collectie beschikbaar. De opening van deze twee locaties was begin 2025. We hebben daarbij in 2024 ingezet op de verdere conceptontwikkeling van mobiele dienstverlening, waarbij we samenwerken met prijswinnende Groninger designers.

Er zijn forse stappen gezet in het ontwerp van modulaire producten en diensten die we willen ontsluiten bij ‘docking stations’ zoals bijvoorbeeld dorpshuizen, zorg- en welzijnslocaties, festivals of erfgoedplekken. Doelstelling is de bibliotheek toegankelijk en dichtbij maken óók voor mensen die ofwel niet dicht bij een bibliotheek wonen, ofwel drempels ervaren om een bibliotheek te bezoeken. De ontwikkeling van mobiele dienstverlening wordt deels gefinancierd door gemeenten, en deels door de afdeling Leefbaarheid van de provincie Groningen. Blij en trots waren we met de nominatie van de bibliotheek van Marum als beste Bibliotheek van Nederland. In oktober 2024 werd duidelijk dat we de nominatie niet konden verzilveren, maar dat neemt niet weg dat de erkenning voor deze aansprekende, fris ingerichte Bibliotheekvoorziening op een nieuwe locatie, met een drukbezocht koffieuurtje, een prikpoli en brede samenwerkingen in het sociaal domein zeer is gewaardeerd.

Pag. 6

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Informatiepunten Digitale Overheid, Informatiepleinen, Taalhuizen, Burgerwetenschap en Digitaal Burgerschap, AI Het Rijk stelde in 2024 opnieuw budget beschikbaar aan gemeenten voor het financieren van Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) in de bibliotheken. Er kwamen ten opzichte van 2023 9 IDO’s bij in ons werkgebied. We verzorgden in 2024 vanuit de negentien IDO’s 1.007 IDO-spreekuren. In 2024 werkten we (in samenspraak met de gemeenten) verder aan de ontwikkeling van het IDO. De samenwerking met maatschappelijke partners rondom het IDO werd in gemeente Het Hogeland ingericht binnen het concept “informatieplein”, waarvoor we een samenwerkingsovereenkomst tekenden met Mensenwerk; een organisatie in het sociaal domein. Naast Mensenwerk werken we met vele andere organisaties samen binnen het Informatieplein. Inwoners kunnen bij een informatieplein worden doorverwezen naar lokale zorg- en welzijnsorganisaties of naar een cursus digitale vaardigheden van de bibliotheek. Het informatieplein biedt zo een hulpstructuur die ten aanzien van samenwerking, doorontwikkeling, bekendheid en bereik nog heel veel groeipotentie heeft. Om die potentie te ontwikkelen, wordt nauw samengewerkt met het landelijke bibliotheekveld en met Forum Groningen.

In gemeente Het Hogeland is deze dienstverlening in 2024 ook in een mobiele variant uitgerold. We voorzien dat ook in andere gemeenten IDO’s verder kunnen worden ingebed in bredere informatiepleinen. In 2024 zijn de tien Taalhuizen gecertificeerd na onderzoek door de onafhankelijke certificeringsorganisatie CBCT. In het certificeringsrapport staan belangrijke adviezen die we gaan inzetten voor de verdere versterking van de taalhuisdienstverlening. Vanuit de Koninklijke Bibliotheek zijn in 2024 subsidies toegekend voor projecten en programmering om digitaal burgerschap te stimuleren in de gemeenten Midden-Groningen en Eemsdelta. Medewerkers gaan voortvarend en creatief aan de slag met dit onderwerp, waarmee de positie van de Bibliotheek in dit onderwerp verder is versterkt. Ook is in 2024 een subsidie toegekend door PICA voor een groot project in samenwerking met Forum Groningen en POI Fers (Friesland) rondom burgerwetenschap. Het stimuleren van het verzamelen van wetenschappelijke informatie door burgers stimuleert bewustzijn op de waarde van wetenschappelijke en betrouwbare informatie en is zowel leuk als leerzaam. Het project zal in 2025 worden uitgevoerd. De mondiale ontwikkeling van artificiële intelligentie (AI) is een belangrijk onderwerp voor de bibliotheeksector, vanuit onze informatie- en ontwikkelfunctie.

In 2024 organiseerde de POI van Biblionet Groningen een informatieve en attractieve expositie over kunst en AI met als titel “Promptjuweel. Kunst en AI”. Aansluitend aan de expositie, die op verschillende plekken te zien was, werd een serie lezingen en workshops gepresenteerd. Een goed voorbeeld van hoe de POI innovatie van het bibliotheekwerk bevordert. We zijn trots op de positieve ontvangst en de enthousiaste respons van bezoekers. Leesbevordering: Masterplan Digitale Vaardigheden Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap investeert al een aantal jaren in het onderwijs en in leesbevordering via het Masterplan Basisvaardigheden. Voor de programma’s de Bibliotheek op school en BoekStart zijn subsidieregelingen ingericht. Biblionet Groningen groeide naar een dekkingsgraad van bijna 100% van de Bibliotheek op school in het primair onderwijs in zeven gemeenten van ons werkgebied en als we kijken naar dekkingsgraad in onze negen gemeenten komen we op 91%. De dienstverlening van Biblionet Groningen kent een sterke doorontwikkeling in het voortgezet onderwijs met nog altijd 18 VMBO-scholen, 5 scholen voor praktijkonderwijs, 2 MBO’s en 2 PABO’s waar in 2024 werd samengewerkt in het kader van dBos. Dienstverlening in het kader van BoekStart in de Kinderopvang groeide van 202 locaties in 2023 naar 215 locaties in 2024.

Biblionet Groningen werkt sinds 2021 samen met de Pedagogische Academie van de Hanze. In het najaar van 2024 is opnieuw een overeenkomst ondertekend voor een driejarige samenwerking. In de eerste samenwerkingstermijn lag de focus op het doel lezen en jeugdliteratuur nog meer te verankeren in het curriculum van de Pedagogische Academie. Ook is er een leesbeleidsplan opgesteld om de visie te borgen, doelen te stellen waar we gezamenlijk aan kunnen werken en om activiteiten te organiseren die bijdragen aan de leesmotivatie van studenten en van leerlingen in het basisonderwijs. Er is bovendien een speciale ruimte ingericht waar PABO-studenten in alle rust kunnen lezen. De komende termijn gaan we verder werken aan kwalitatieve borging en verankering van deze belangrijke samenwerking. Biblionet Groningen heeft vanaf de start van de ontwikkeling van de leesbevorderingsprogramma’s dBos en BoekStart grote expertise opgebouwd. Samen met POI Rijnbrink (Gelderland en Overijssel) verzorgen we ook een impuls op deskundigheidsbevording rondom BoekStart en dBos in het Caribisch Gebied, in opdracht van het Rijk en Stichting Lezen.

Pag. 7

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Vooroplopen met bibliotheekwerk Op het vlak van vernieuwing en innovatie zagen we prachtige ontwikkelingen in 2024. Een greep uit de projecten, activiteiten en ontwikkelingen. Samen met Biblionet Drenthe en Fers (de POI’s van Drenthe en Friesland) trokken we een projectleider Digitaal Burgerschap aan om dit thema verder te brengen in het noordelijke werkgebied. Met twee waterschappen ontwikkelden we “de Reis van de Regen”, een verhalenpad over de rol van water in de samenleving, waterbeheer en duurzaamheid. Vijftig basisschoolklassen deden mee. In samenwerking met de Koninklijke Bibliotheek ontwikkelden we in 2024 opnieuw het project “Vakantielezen”, een leesbevorderingscampagne en -programma waaraan maarliefst 53.000 kinderen meededen in het afgelopen jaar. Het door Biblionet ontwikkelde “Biebkado”, een cadeau-abonnement voor een periode van 4 maanden, werd in opmaat naar de feestdagen eind 2024 opnieuw vermarkt. De bereikcijfers voor de doelgroep van jongeren tussen de 9 en 15 jaar waren opnieuw hoog via ‘Bieblab’, dat zich manifesteert op sociale mediakanalen. Op Youtube heeft Bieblab 5.000 volgers en op TikTok zelfs 25.000; duizenden kinderen en jongeren deden mee aan de challenges, kahoots en quizzen en we registreerden miljoenen views.

In 2024 werd eveneens "Bieblab live” uitgerold, met activiteiten in de bibliotheken waar over het algemeen veel belangstelling voor was. Kengetallen leden en gebruikers, fysiek en online Onze bezoekerscijfers stegen met ruim 10% tot een aantal van 1.294.753. Het aantal leden nam licht af met 1,5% af tot een aantal van 72.890 en het aantal uitleningen liet dit jaar tevens een lichte daling zien van 3,8% met een aantal van 1.298.445 items. Het aantal uitleningen digitaal steeg echter naar 136.194 e-books, een stijging van 5,0% en 51.742 luisterboeken, een stijging van 17,4% (in 2023 betrof het aantal 129.740, respectievelijk 44.059). Tegenover de daling van fysieke uitleen van 1,5% zien we dus tegelijkertijd een stijging van online uitleen van in totaal 8,1%. Het aantal vrijwilligers dat actief is in onze bibliotheken daalde licht; van 882 naar 870 (een daling van 1,4%). Het ledenonderzoek (“Biebpanel”) over 2024 bracht een aantal interessante resultaten voort. Zo zijn leden van Biblionet Groningen zeer te spreken over hun bibliotheek, waarbij men vooral de fijne sfeer, de vriendelijke medewerkers en de goede service noemt. Ook de maatschappelijke waarde van de Bibliotheek blijkt groot voor leden. Een aanzienlijk deel voelt zich minder eenzaam door de Bibliotheek of kan zich digitaal beter redden.

Producten- en Diensten Catalogus (PDC) In de gemeenten werkten we in 2024 wederom met de Producten- en Diensten Catalogus (PDC), een werkwijze die door alle betrokkenen wordt gewaardeerd. Met deze systematiek borgen we onze uniforme wijze van werken naar iedere gemeente. De PDC van 2024 is minimaal aangepast ten opzichte van de versie van 2023, waarbij in 2024 al wel vooruitgekeken is naar de noodzakelijke herijking van de PDC. Met de aankomende wetswijziging moeten gemeenten in de toekomst, als onderdeel van de zorgplicht die gaat gelden, meerjarenbeleid ontwikkelen. De wijze waarop de PDC in lijn met gemeentelijk meerjarenbeleid kan gaan functioneren en de actuele inhoud en samenstelling van de PDC wordt begin 2025 onderzocht, zodat op weg naar de periode met een nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoozieningen de opdrachtverlening van gemeenten aan Biblionet Groningen optimaal gefaciliteerd kan worden vanuit een herijkte PDC. Uitvoeringsprogramma Cultuur 2021-2024 Provincie Groningen Continuering van onze dienstverlening als provinciale ondersteuningsinstelling is gewaarborgd met het Uitvoeringsprogramma Cultuur 2021-2024, dat de Provincie Groningen in 2020 bekrachtigde. Hierin stelt de Kunstraad onder meer dat de Bibliotheek van essentieel belang is voor de ontwikkeling van burgerschap en voor optimale toegang tot informatie.

Bibliotheekwerk behoort daarmee tot de infrastructuur van de democratie. Bibliotheken nemen een sleutelpositie in, die van groot belang is zowel voor het persoonlijk functioneren van burgers en voor sociale cohesie, als voor de positie van Nederland als kennissamenleving. Biblionet Groningen draagt bij aan de provinciale strategieën ‘Sterke basis’, ‘Samenleven met cultuur’ en ‘Overal cultuur’. Hiervoor kende de Provincie Groningen in 2024 een jaarlijkse subsidie voor POI-bibliotheekwerk en voor het Meerjaren Innovatieprogramma Bibliotheekwerk (MIB) toe die in 2024, mede door een verhoging van het accres en een kostencompensatie, uitkwam op € 2.450.700. Voor de provinciale subsidie wordt jaarlijks vóór 1 oktober een jaarplan ingediend ten behoeve van het jaar erop. Het in 2024 opgemaakte jaarplan MIB en het jaarplan voor het reguliere POI-werk 2025 zijn goedgekeurd. In 2024 kwam ook een nieuwe meerjarentoekenning voor Biblionet Groningen vanuit de Provincie Groningen, zoals vastgelegd in het provinciaal meerjaren cultuurbeleidsplan “Cultuur is de basis, 2025-2028".

Pag. 8

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Vanaf 2025 is de POI actief in een achtste taakgebied: impact, effect en onderzoek. Bovendien gaat de POI vanaf 2025 aan de slag met positieve gezondheid als thema, naast de al bestaande thema’s werken aan een geletterde samenleving, aan participatie in de informatiesamenleving en een leven lang ontwikkelen. Aan de thema’s zijn vanaf 2025 het werken aan de Bibliotheek als derde plek en het stimuleren van positieve gezondheid toegevoegd. De provinciale ondersteuningsfunctie richt zich op uitvoering in tien gemeenten; naast het werk in de negen Ommelander gemeenten neemt Forum Groningen dienstverlening af van Biblionet Groningen. We werken samen onder de noemer “Samen Sterker". Landelijk samenwerken en op weg naar een nieuwe wet Een vernieuwd landelijke Bibliotheekconvenant voor 2024-2027 werd in 2024 door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, het Interprovinciaal Overleg, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Koninklijke Bibliotheek, de Vereniging van Openbare Bibliotheken en de Stichting Samenwerkende POI’s Nederland (SPN) ondertekend. In het convenant staan de maatschappelijke opgaven beschreven waar sector en opdrachtgevers aan willen werken; de landelijke Netwerkagenda die begin 2025 zal volgen is de uitvoeringsagenda bij dit convenant.

Ook werd in 2024 een ‘bestuursakkoord’ aangekondigd waarin de bestuurlijke overlegagenda met de minister die Bibliotheekwerk in portefeuille heeft, zal worden bekrachtigd. Ook in 2024 was Biblionet Groningen actief binnen (vormen van) landelijke samenwerkingen, bijvoorbeeld in samenwerkende teams van SPN op onderwerpen. De netwerksamenwerking biedt de kans uit te wisselen, van elkaar te leren en te delen; samen staan we sterk. De bestuurder van Biblionet Groningen, Rachel van den Hoogen, is eind 2024 toegetreden tot het dagelijks bestuur van de Vereniging van Openbare Bibliotheken. Met als portefeuille belangenbehartiging kan zij zich inzetten voor de sector in de branchevereniging, die van grote toegevoegde waarde is. Landelijk werd in 2024 een aansprekende en succesvolle merkcampagne uitgerold onder de noemer “Ontdek wat je allemaal kan”, waarin de brede functies en het aanbod van de Bibliotheek werd belicht. Het traject naar een wijziging van de Bibliotheekwet is in 2024 op koers gebleven; naar verwachting wordt de wet in 2025 bekrachtigd. Organisatieontwikkeling De organisatiestructuur van Biblionet is opgedeeld in twee onderdelen: de Bibliotheken en de POI. Deze beide onderdelen worden ondersteund door de supportafdelingen. Binnen de Bibliotheken zijn de domeincoaches verantwoordelijk voor de verschillende werkvelden in de Bibliotheken.

De totale organisatie bestaat uit 131 FTE. Per 1 januari 2022 heeft er een wijziging plaatsgevonden van de organisatiestructuur. De aansturing van de bibliotheken berust bij de manager bibliotheken en zij geeft leiding aan domeincoaches. Deze domeincoaches zijn ieder op het personele vlak verantwoordelijk voor een team/domein binnen de bibliotheken, te weten Fysieke bibliotheken, Leven lang ontwikkelen en Taal als basis. Binnen Leven lang ontwikkelen is in 2023 bovendien onderscheid gemaakt tussen Leven Lang Leren, waaronder de programmering binnen de bibliotheken valt, en Leven Lang Ontwikkelen. Onder Leven Lang Ontwikkelen wordt in de bibliotheken aan participatie en basisvaardigheden gewerkt. Dit onderscheid draagt bij aan het goed bedienen van verschillende doelgroepen, die verschillende ontwikkelbehoeften hebben. De organisatie werkt op basis van het principe van zelforganisatie. In het managementteam, dat binnen Biblionet Groningen ‘regieteam’ heet, hebben naast de directeur-bestuurder, de bestuursadviseur en de businesscontroller de managers van het eerstelijns organisatieonderdeel (de bibliotheken) en het tweedelijns onderdeel (de POI) zitting. In maart 2024 is een medewerkeronderzoek opgeleverd waarbij is gewerkt met focus op de zeven bronnen van arbeidsvreugde.

Over het resultaat van het onderzoek is vervolgens ook met alle gemeentelijke teams gesproken; het proces loopt door tot in 2025, in een fasering gaan we aan de slag met concrete punten uit de opgeleverde adviezen. Na het medewerkersonderzoek volgde ook een bestuurlijke evaluatie van de werkwijze met als uitkomst een verbeterplan. Dit verbeterplan richt zich vooral op een helder onderscheid tussen de eerstelijns en tweedelijns opdracht en de wijze van samenwerken tussen deze twee organisatie-onderdelen, op het inrichten van meer sturing op de organisatieonderdelen en op grip op processen. Ook is de ambitie in 2025 een nieuw meerjarenbeleidsplan op te leveren voor de organisatie als geheel. In 2024 zijn hiervoor de voorbereidende stappen gezet.

Pag. 9

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Dit jaar vonden er twee medewerkersbijeenkomsten plaats; één bijeenkomst in de provincie Groningen met als thema “de Bibliotheek als samenleving in het klein”, waar we onder meer in gesprek gingen over de Bibliotheek van de toekomst en over de waarden van het Bibliotheekwerk via inhoudelijke workshops. Deze bijeenkomst werd afgesloten met een heerlijk dinerbuffet. Een tweede medewerkersbijeenkomst vond plaats in het najaar, toen we te gast waren bij Beeld & Geluid in Hilversum. Vrijwel alle medewerkers waren hiervoor met twee touringcars op pad; een unieke dag met naast de presentatie van de organisatieambities voor de komende tijd ook een aantrekkelijke workshop over het voeren van digitale dialoog en over digitaal burgerschap en bovendien een rondleiding door het museum. Na afloop is er onderweg gezamenlijk gegeten. Maandelijks is er overleg tussen bestuurder en de OR; dit overleg verloopt in een open sfeer en is zeer constructief. Het bespreken van het medewerkersonderzoek en de organisatieontwikkeling heeft in 2024 in goede dialoog met de OR plaatsgevonden. HR-aspecten We zijn verheugd nieuwe, talentvolle collega’s te kunnen verwelkomen.

Tegelijkertijd blijkt het soms een uitdaging medewerkers goed te faciliteren in hun werk en is balans in de organisatie tussen mensen met kennis en achtergrond in de sector en mensen zonder die bagage een continue zoektocht. Functies in de bibliotheeksector kennen geen fundament in een formeel vastgesteld opleidingstraject: al meer dan tien jaar geleden verdween de laatste opleiding gerelateerd aan bibliotheekwerk. Wel wordt vanuit landelijke samenwerking hard gewerkt aan het opnieuw opbouwen van een modulaire branche-opleiding, en ontwikkelde Biblionet Groningen in 2024 haar Leerplein voor nieuwe medewerkers verder. Ook trainen we vrijwilligers via onze vrijwilligersacademie. Adviseurs van ons expertiseteam zetten zich bovendien met regelmaat in ten behoeve van deskundigheidsbevordering in het Groningse bibliotheeknetwerk. We hebben in 2024 gesignaleerd dat de inzet van vrijwilligers van grote toegevoegde waarde is, maar ook uitdagingen kent. We hebben coördinatoren voor de vrijwilligers die in de bibliotheken werken, maar we willen in 2025 concreet werk gaan maken van vrijwilligersbeleid. Het ziekteverzuimpercentage kent ten opzichte van 2023 een minimale stijging van met 0,02% naar 8,01% in 2024. Hieraan is veel aandacht besteed vanuit de afdeling HR, vanuit de verantwoordelijk leidinggevenden en in nauwe samenwerking met onze arbodienst.

De benchmark met de sector laat zien dat Arboned in 2023 een verzuimpercentage van 8,4% registreert; een cijfer over 2024 is niet beschikbaar. Gerelateerd aan het landelijk percentage van 2023 ligt het verzuimpercentage binnen Biblionet Groningen iets lager. Het verzuimpercentage werd met name beïnvloed door het langdurig verzuim. De analyse is dat we hier als werkgever in een aantal gevallen moeilijk op kunnen sturen. Daarnaast zagen we in januari, februari en oktober uitschieters in kortdurend verzuim die in lijn zijn met seizoens-oplevingen van griep, verkoudheid en virusinfecties. De analyses in 2024 maken duidelijk dat het van groot belang is verzuimcijfers terdege te analyseren naar soort en (mogelijke) oorzaak, om de verantwoordelijkheid van de werkgever goed vorm te kunnen geven en waar mogelijk effectief te kunnen interveniëren. Hier gaan we in 2025 mee verder. Bestuur De nieuwe Bibliotheekwet is in aantocht en het Bibliotheekwerk is in 2024 verder verstevigd en doorontwikkeld. We kijken met vertrouwen naar de toekomst, waarin we samen met gemeenten, de Provincie Groningen en samenwerkingspartners ook in 2025 volop inzetten op een sterke infrastructuur van Bibliotheekwerk waarmee we dichtbij en toegankelijk blijven voor alle burgers in ons werkgebied. De Bibliotheek is een unieke plek van ontmoeting, debat, inspiratie en leren, met maatschappelijke functies en waarde.

En we blijven reizen, op zoek naar betekenis die we kunnen toevoegen buiten de muren van bibliotheken, in verbinding met onze omgeving en inwoners, om verhalen en wensen op te halen, op weg naar een groter bereik met nog meer impact. Zo creëren we samen een bibliotheek die optimaal aansluit op de behoeften van de inwoners en een warme plek is waar iedereen zich thuis kan voelen. Het komende jaar staan onze deuren weer wijd open om iedereen welkom te heten en een plek te bieden om te ontmoeten, leren en ontdekken!

Pag. 10

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Verslag Raad van Toezicht Vergaderingen De Raad van Toezicht kwam in 2024 zes keer formeel bijeen op diverse locaties. Deze vergaderingen werden vaak gecombineerd met een bezoek van de locatie. De Raad heeft kennisgenomen van nieuwe ontwikkelingen zoals: • Rijksbeleid: ten aanzien van de specifieke uitkering toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen en het traject op weg naar de nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen, met een decentralisatie uitkering voor 2025 en 2026 en een toekomstige zorgplicht voor gemeenten en provincie; • De regionale totstandkoming van “Nij Begun” (vanuit het ministerie van EZK) en de daarop aansluitende visie van Biblionet Groningen, zoals verwoord in een position paper, te streven naar de Bibliotheek als basisvoorziening als inzet voor belangenbehartiging in de sociale en economische agenda van Nij Begun; • Het nieuwe landelijke Bibliotheekconvenant 2024-2027, ondertekend door het Rijk, IPO en VNG en de uitvoerende lagen in de Bibliotheeksector KB, SPN en VOB; • De opmaat naar een nieuwe landelijke netwerkagenda, alsmede algemene landelijke ontwikkelingen (bijvoorbeeld ten aanzien van beleidsontwikkeling rondom de informatiepunten digitale overheid, en de visie op en onderzoek naar toegevoegde waarde van de Bibliotheek); • De toekenning van een meerjarensubsidie voor de provinciale

ondersteuningsinstelling (POI) van Biblionet Groningen voor 2025-2028; • Een tienpuntenplan om focus aan te brengen in de interne organisatieontwikkeling; • De opmaat naar een meerjarenbeleidsplan voor de periode 2026-2029; • Aandacht voor de draagkracht van de organisatie, het besturingsconcept en de nodige innovatiekracht; • Diverse huisvestingsvraagstukken; • Personele zaken, zoals het medewerkersonderzoek, inzetbaarheid en ziekteverzuim. De Raad nam besluiten over: • Het besluiten tot een personele unie tussen PBCG en Biblionet Groningen • Wijziging van de statuten van Biblionet Groningen en PBCG; • Deelname aan de coöperatie Samen Digitaal Innoveren (SDI) en deelname aan de aanbesteding landelijk gezamenlijk bibliotheeksysteem (GBS); • Contractering van een nieuwe accountant; • Verlenging van het contract van de directeur-bestuurder en het opstellen van een nieuwe arbeidsovereenkomst; • Jaarstukken en accountantsverslag 2023 en begroting 2025 werden goedgekeurd. • Het werven van twee nieuwe toezichthouders via een gespecialiseerd bureau; • Het vaststellen van de competentieprofielen voor de Raad van Toezicht en benoeming aspirant-voorzitter; • Jaarrekening en begroting.

Het jaar 2024 stond sterk in het teken van koers en visie van de organisatie op een actuele dynamiek van kansen en ontwikkelingen voor de Bibliotheek en de inzet op belangenbehartiging (het streven naar de Bibliotheek als basisvoorziening) en in relatie daarmee personele dynamiek en de doorontwikkeling van de nieuwe organisatiestructuur. Ook de overgang naar eenheid van bestuur tussen Biblionet Groningen en de PBCG en het besluit tot deelname aan het landelijk bibliotheeksysteem stonden op de agenda. Middels de rapportages van de directeur-bestuurder is de Raad in de volle breedte op de hoogte gehouden van alle relevante ontwikkelingen. De landelijke ontwikkelingen rond Samen Digitaal Innoveren (SDI) en de aanbesteding van een landelijk bibliotheeksysteem (GBS) zijn veelvuldig onderwerp van gesprek geweest. In een extra RvT-vergadering heeft de Raad haar toestemming gegeven aan toetreding tot de coöperatie SDI en deelname aan de aanbesteding Gemeenschappelijk Bibliotheeksysteem.

Pag. 11

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag De septembervergadering is gecombineerd met een werkbezoek van de Raad, directeur-bestuurder en strategisch bestuursadviseur aan de Nieuwe Bibliotheek Almere en de bibliotheeklocatie in Dronten van Flevomeer Bibliotheken. De Producten en Diensten Catalogus 2024, kwartaalcijfers, ontwikkelingen op het vlak van HR, verzuim (de oorzaken en het voorkomen van het verzuim), de samenwerking met opdrachtgevers en de samenwerking met andere bibliotheekorganisaties binnen het bibliotheeknetwerk en de netwerkpartners waren terugkerende onderwerpen in de vergaderingen van de Raad van Toezicht. Voorts zijn door de Raad van Toezicht het accountantsverslag, de jaarrekening en het jaarverslag 2023 goedgekeurd, evenals de begroting 2025. De eind 2023 uitgezette aanbesteding voor een nieuwe accountant heeft in 2024 geresulteerd in een besluit van de Raad om met Afier Accountants verder te gaan. Ook heeft de Raad van Toezicht haar goedkeuring verleend aan de huisvestingsnotitie met betrekking tot Stadskanaal en de voorgenomen verkoop van het pand in Warffum. De Raad is op de hoogte gehouden van de huisvestingsontwikkelingen in Delfzijl, Leek en Loppersum. De Raad van Toezicht heeft in 2024 ook een stap gezet in verduurzaming door vergaderstukken niet langer in papieren versie te verzenden.

Vanaf september 2024 worden de stukken digitaal gedeeld via Teams. Relatie met stakeholders, representatie en financiële sturing De Raad van Toezicht is iedere vergadering meegenomen in en geïnformeerd over de gesprekken die met de opdrachtgevers (provincie en gemeenten) zijn gevoerd vanuit het perspectief van gezamenlijk opdrachtgeverschap. De relatie met de opdrachtgevers is goed. Daarnaast was een vast onderwerp van gesprek de gemeentelijke aanvragen in het kader van de Rijksregeling Eenmalige Specifieke Uitkering (SPUK) Toekomstgerichte Bibliotheekvoorzieningen. Biblionet Groningen heeft een adviserende rol in de richting van gemeenten gespeeld; in het werkgebied van Biblionet Groningen is in totaal voor €2,3 miljoen aan investering toegekend. De regeling biedt mogelijkheden om te investeren in het bibliotheeknetwerk en met name in vestigingen en in openingstijden en programmering. Daarnaast is de Raad in elke vergadering geïnformeerd over de ontwikkelingen rond Nij Begun en de potentiële impact van kansen binnen de sociale en economische agenda voor Biblionet Groningen; deze impact betreft zowel het vergroten van mogelijkheden om resultaatdoelstellingen te behalen (bijvoorbeeld ten aanzien van taal- en leesbevordering en de Bibliotheek als ontmoetingsplek), als de impact op de organisatie.

Ook is de Raad van Toezicht geïnformeerd over de vele vormen van samenwerking met onderwijsinstellingen, culturele organisaties, organisaties in het sociaal domein en kennisinstellingen. Tevens is het overleg met collega-bibliotheken en het bestuurslidmaatschap van de Samenwerkende POI’s Nederland (SPN) besproken. Het bestuurslidmaatschap liep eind 2024 af. De directeur-bestuurder is per 4 december 2024 als lid benoemd van het bestuur Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB). Persoonlijke betrokkenheid bij de bibliotheekorganisatie is voor de Raad van Toezicht belangrijk. Zij volgt de landelijke beleidsontwikkelingen en sluit aan bij activiteiten op locatie. Een aantal leden van de Raad van Toezicht woonde op 24 oktober de feestelijke opening van de expositie ‘Promptjuweel, AI & Kunst’ bij in de bibliotheek Hoogezand. Ook het vergaderen op locatie draagt bij aan de betrokkenheid. In 2024 werd in de bibliotheken van Stadskanaal en Marum vergaderd met aansluitend een rondleiding door de bibliotheek en ging de Raad informeel in gesprek met medewerkers. De jaarlijkse themabijeenkomst is doorgeschoven naar 10 maart 2025. Deze staat in het teken van risicomanagement en – leiderschap. Het jaarlijks in april gehouden overleg tussen de Raad van Toezicht en de ondernemingsraad was opnieuw een positieve ontmoeting.

Er is gesproken over de stand van zaken van zelforganisatie en de behoefte van de medewerker aan heldere werkprocessen en beslisroutes. De Raad van Toezicht waardeert de open, constructieve en kritische houding van de leden van de ondernemingsraad. Het tweede contact met de ondernemingsraad vond op 5 november 2024 plaats waarbij bijna de volledige Raad van Toezicht de reguliere overlegvergadering van de ondernemingsraad en de bestuurder bezocht. Ook hier werd opgemerkt dat de dialoog in openheid wordt gevoerd.

Pag. 12

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Samenstelling Raad van Toezicht In 2024 is de samenstelling van de Raad van Toezicht ongewijzigd gebleven. Wel liep conform rooster de zittingstermijn van de heer Van der Molen af per 1 januari 2025. Met dank aan zijn inzet voor Biblionet Groningen is op een passende wijze afscheid van hem genomen. Werkgeversrol De Raad van Toezicht vervult de werkgeversrol en werkt met twee commissies. De Auditcommissie is een vaste commissie van de Raad van Toezicht die belast is met de voorbereiding van de behandeling van alle financiële en vastgoed zaken in de Raad van Toezicht. Deze voorbereiding houdt in dat de Auditcommissie besprekingen voert met de directeur-bestuurder, de businesscontroller, de externe accountant en anderen die informatie kunnen verschaffen dan wel advies kunnen uitbrengen omtrent financiële en vastgoed zaken of belangen van Biblionet Groningen. Zij houdt ook toezicht op de naleving van de WNT. De Commissie Bestuurszaken van de Raad van Toezicht is belast met de voorbereiding en deels ook de uitvoering van de werkgeverszaken voor de Raad van Bestuur. Het gaat daarbij om zaken als werving en selectie, benoeming en ontslag, beoordeling en beloning en overige personele zaken met betrekking tot de directeur-bestuurder.

Vanwege het komende vertrek van vice-voorzitter de heer Van der Molen (per 1 januari 2025) en voorzitter mevrouw Vellinga (per 1 april 2025) heeft de Commissie Bestuurszaken in de tweede helft van 2024 de voorbereiding van de werving en selectie van nieuwe leden uitgevoerd. Enkele bureaus zijn benaderd, uiteindelijk heeft Colourful People de opdracht gekregen. Voor de functie van voorzitter zijn de gesprekken in november 2024 gevoerd. Half december is aan de OR een voordracht voor benoeming van mevrouw Wulfse voorgelegd. De OR heeft positief geadviseerd, waarna de benoeming door de Raad van Toezicht formeel is gemaakt. In de december vergadering heeft de RvT tevens ingestemd met de benoeming van de heer Souman als vice-voorzitter. De werving en selectie loopt in 2025 nog door voor de benoeming van een 2e nieuwe lid. De Commissie Bestuurszaken heeft in de decembervergadering een voorstel gedaan voor de verlenging van het contract van de directeur-bestuurder. Het contract is geactualiseerd, zodat het ook voldoet aan de nieuwe structuur van Biblionet Groningen en de Stichting PBCG. In volle tevredenheid en waardering voor het functioneren van de directeur-bestuurder is het contract opnieuw vastgelegd voor de duur van 3 jaar vanaf 1 maart 2025, met een positief advies van de OR.

Een tweede taak van de Commissie Bestuurszaken is het zorgdragen voor een adequate uitvoering van de jaarlijkse (zelf)evaluatie van de Raad van Toezicht en het voorbereiden van deskundigheidsbevordering van de Raad. Ook in 2024 zijn door de Raad van Toezicht met de directeur-bestuurder afspraken gemaakt over de wijze waarop de jaarlijkse beoordeling van de directeur-bestuurder plaatsvindt. De bestuurlijke agenda 2023/2024 was leidraad voor beoordeling. Het overleg met de directeur-bestuurder en de bestuurscommissie vindt twee keer per jaar plaats. Er zijn reglementen voor beide commissies en er is een reglement voor klokkenluiders. De Raad van Toezicht hanteert de Code Cultural Governance en stelt vast dat in lijn met deze code is gewerkt. Zelfevaluatie en deskundigheid In april 2024 heeft vanuit de voorbereiding van de commissie Bestuurszaken een uitgebreide zelfevaluatie plaatsgevonden onder begeleiding van een externe adviseur die ook in 2022 een inspirerende sessie heeft vormgegeven. Hierbij was het vooruitkijken naar het werven van nieuwe leden in de Raad van Toezicht belangrijk; de samenstelling van de zittende Raad in profiel en eigenschappen en de gezochte complementaire competenties voor de vacatures in aantocht. Voor de zelfevaluatie werd daartoe de methodiek van de Discover analyse betreffende gedrag en drijfveren ingezet.

Vergoedingen In 2022 is vastgesteld dat de jaarlijkse vergoedingen voor de leden van de Raad van Toezicht jaarlijks worden geïndexeerd conform de CAO Openbare Bibliotheken. In 2024 zijn de bedragen vastgesteld op €6.330 per jaar voor de leden van de Raad van Toezicht en €9.495 per jaar voor de voorzitter. Aanvullend geldt een kilometervergoeding die gelijk is aan die voor de medewerkers van Biblionet Groningen.

Pag. 13

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Toelichting op de jaarrekening Biblionet Groningen heeft in 2024 een resultaat van -/- €177.300 gerealiseerd, waar een resultaat was begroot van -/- €385.000. Het positievere resultaat komt grotendeels door hogere beschikte subsidies, de verkoop van het pand in Warffum en hogere financiële baten als gevolg van de beleggingen en deposito's. Daar staan hogere personele lasten (meer personeel nodig voor extra afgenomen dienstverlening) en hogere organisatiekosten (meer activiteiten) tegenover. Daarnaast zijn ook de huisvestingskosten flink hoger, met name door het aflopen van het vaste energiecontract, waardoor de energielasten fors zijn gestegen. Ook de collectiekosten zijn fors hoger, doordat de NBD de eerder opgelopen leveringsachterstanden grotendeels heeft weggewerkt in 2024. De ontwikkeling van het eigen vermogen van Biblionet Groningen in het boekjaar 2024 is als volgt: Saldo Eigen Vermogen per 1-1-2024 Mutatie als gevolg van het resultaat Saldo Eigen Vermogen per 31-12-2024

4.665.168 (177.296) 4.487.872

De begroting 2024 op hoofdlijnen voor Biblionet Groningen ziet er als volgt uit (x €1.000): Provinciale- en gemeentelijke subsidies Overige opbrengsten

12.137 3.973

Personeelskosten Huisvestingskosten Collectiekosten Afschrijvingskosten Overige kosten

9.678 2.362 1.577 573 2.297

16.110

16.488 7 (385)

Financiële baten en lasten Resultaat 2024

Het begrotingsjaar 2024 kent voor de reguliere bedrijfsvoering een sluitende begroting. Het resultaat betreft, in lijn met de landelijke Netwerkagenda, de extra investering in de verdere ontwikkeling van de medewerkers middels onder andere opleiding, workshops en trainingen. Voor de jaren 2022 tot en met 2024 trekt Biblionet Groningen hiervoor 0,5% extra budget (€37.000) uit, dit bedrag wordt onttrokken uit de Algemene Reserve. Aanvullend wordt, conform het beleid en de afspraken met de gemeenten, rekening gehouden met een onttrekking van €165.144 uit de herinrichtingsreserve ter dekking van een deel van de afschrijvingskosten van inventaris in de bibliotheken. De begroting 2025 op hoofdlijnen voor Biblionet Groningen ziet er als volgt uit (x €1.000): Provinciale- en gemeentelijke subsidies Overige opbrengsten

13.252 4.585

Personeelskosten Huisvestingskosten Collectiekosten Afschrijvingskosten Overige kosten

10.861 2.567 1.593 549 2.536

17.837

18.106 (19) (250)

Financiële baten en lasten Resultaat 2025

Pag. 14

Stichting Biblionet Groningen 1.1 Bestuursverslag Solvabiliteit / Liquiditeit Het eigen vermogen van Biblionet Groningen bedraagt per ultimo 2024 €4,5 miljoen. Het eigen vermogen van Biblionet Groningen is ten opzichte van voorgaand jaar licht afgenomen. De solvabiliteit (eigen vermogen/totaal vermogen) bedraagt in 2024: 34,4% (2023: 46,4%). De daling van de solvabiliteit wordt grotendeels veroorzaakt doordat er in 2024 bijna €3,4 miljoen aan subsidies (SPUK en MBV) is ontvangen, welke in de loop van 2025 zullen worden besteed. Het vermogen van Biblionet Groningen is daarmee alsnog ruim voldoende om tegenvallers op te vangen (bufferfunctie vermogen) en op termijn aan haar financiële verplichtingen te kunnen voldoen (financieringsfunctie). In de jaarrekening is de kasstroom toegelicht. De liquide middelen zijn door de ontvangen subsidies gestegen naar €4,3 miljoen. De vorderingen nemen vrijwel evenveel toe als de kortlopende schulden, waardoor de liquiditeit per saldo iets verbetert. De current ratio ((vlottende activa + liquide middelen)/kortlopende schulden) is van 0,63 naar 0,93 gegaan. Risicoparagraaf De directeur-bestuurder is zich samen met de Raad van Toezicht aan het oriënteren op een andere manier van risicomanagement. Onder externe begeleiding is een workshop Risicoleiderschap gevolgd. In 2025 zal deze aanpak verder in de organisatie geïmplementeerd worden.

De belangrijkste risico’s voor onze organisatie zijn: • Onzekerheid over de prijsontwikkelingen, niet overal zijn er voldoende bijsturingsmogelijkheden; • Teruglopend aantal leden (minder inkomsten), terwijl het gebruik en het aantal gebruikers toeneemt; • Toenemende investeringen in verband met herinrichting of verbouwing van bibliotheken hebben impact op kapitaallasten (rente en afschrijvingen) en de (toekomstige) cashflow. Het risico zit vooralsnog niet in de cashflow, maar vooral bij ruimte in de begroting voor de afschrijvingen inventaris en eenmalige subsidies in de toekomst voor de herinrichtingsreserves. Dit monitoren we per gemeente; • Schaarste op de arbeidsmarkt, waardoor salarissen sterker stijgen dan 3,5%; • Beperking van gemeentelijke subsidiestromen en niet (volledig) indexeren van de inflatie- en de CAO-ontwikkeling; • Dienstverlening derden of projectsubsidies nemen af, waardoor een deel van de (personele) lasten niet meer kunnen worden gedekt. Het weerstandsvermogen is grotendeels vergelijkbaar als bij het vaststellen van begroting 2024. Het weerstandsvermogen is afgelopen jaar gedaald naar 34%, vorig jaar was dat 58%. Belangrijkste oorzaak is ook hier de ontvangen subsidies, die betrekking hebben op de periode 2025 en verder (SPUK en MBV). Hierdoor is het totale vermogen flink gestegen, terwijl het eigen vermogen vrijwel gelijk is gebleven.

Met onze reserves kunnen we incidenteel het totaal aan financiële risico's maximaal 3 jaar opvangen als alle risico's zich allemaal tegelijk zouden voordoen. De algemene reserve bedraagt voor de resultaatbestemming ongeveer 9,2% van de structurele gemeentelijke- en provinciale subsidies.

Pag. 15

Stichting Biblionet Groningen Jaarrekening 2024

Pag. 16

Stichting Biblionet Groningen 1.2 Balans per 31 december 2024 (Na resultaatbestemming) 31 december 2024 €

31 december 2023 €

Activa Vaste activa Materiële vaste activa Gebouwen en terreinen Inventarissen Vervoermiddelen

(1) 2.598.806 1.356.475 68.902

3.084.171 1.635.379 101.772

4.024.183

4.821.322

Financiële vaste activa

(2)

3.351.159

3.307.949

Vlottende activa Vorderingen Provincie en gemeenten Debiteuren Belastingen, premies sociale verzekeringen en pensioenen Overige vorderingen en overlopende activa

(3) (4) (5) (6)

244.115 135.283 156.190 882.520

295.316 140.305 128.676 423.016

1.418.108

987.313

4.259.776

1.006.403

5.677.884

1.993.716

13.053.226

10.122.987

Liquide middelen

(7)

Pag. 17

Stichting Biblionet Groningen 1.2 Balans per 31 december 2024 (Na resultaatbestemming) 31 december 2024 €

31 december 2023 €

Passiva Eigen vermogen Kapitaal Algemene reserve Bestemmingsreserves

(8) 891.912 845.441 2.750.519

891.912 980.513 2.792.743

4.487.872

4.665.168

Voorzieningen

(9)

737.502

508.833

Langlopende schulden

(10)

1.716.038

1.757.031

(11) (12)

485.503 434.368 329.308 325.317 149.831 4.387.487

453.096 415.728 315.816 318.350 177.113 1.511.852

6.111.814

3.191.955

13.053.226

10.122.987

Kortlopende schulden Crediteuren Belastingen, premies sociale verzekeringen en pensioenen Reservering vakantietoeslag Reservering vakantiedagen Investeringssubsidie Overige schulden en overlopende passiva

(13) (14)

Pag. 18

Stichting Biblionet Groningen 1.3 Staat van baten en lasten over 2024 Rekening 2024 € Subsidies Projectsubsidies Overige bedrijfsopbrengsten

(15) (16) (17)

Som van de bedrijfsbaten Personeelskosten Bestuurskosten Organisatiekosten Huisvestingskosten Administratiekosten Logistiek Automatiseringskosten Collectiekosten Projecten Overige kosten Afschrijvingskosten

(18) (19) (20) (21) (22) (23) (24) (25) (26) (27) (28)

Som van de bedrijfslasten Bedrijfsresultaat Financiële baten en lasten

(29)

Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening

Begroting 2024 €

Rekening 2023 €

12.806.087 583.622 3.138.215

12.137.005 650.000 3.323.348

11.745.789 531.127 2.985.816

16.527.924

16.110.353

15.262.732

9.719.063 47.636 633.257 2.705.192 230.045 44.895 457.260 1.660.580 584.173 292.742 407.885

9.678.028 40.276 604.887 2.362.108 232.188 42.384 401.131 1.577.445 650.000 326.513 573.227

9.059.035 38.975 567.142 2.239.042 239.037 38.807 484.037 1.447.782 531.128 315.087 591.696

16.782.730

16.488.187

15.551.768

(254.806)

(377.834)

(289.036)

77.510

(7.372)

8.849

(177.296)

(385.206)

(280.187)

(42.224) (135.072)

(147.525) (237.681)

(165.144) (115.043)

(177.296)

(385.206)

(280.187)

Resultaatbestemming - Bestemmingsreserve herinrichting bibliotheken - Bestemmingsreserve innovatie - Algemene reserve

Pag. 19

Stichting Biblionet Groningen 1.4 Kasstroomoverzicht over 2024 Dit kasstroomoverzicht is opgesteld op basis van de indirecte methode.

Bedrijfsresultaat Aanpassingen voor * Afschrijvingen * Overige waardeveranderingen * Mutaties voorzieningen Veranderingen werkkapitaal * Mutatie vorderingen * Mutatie kortlopende schulden