30-03-02 Bijlage 1. Jaarverslag deBasis Veendam 2023
Tekst van het document
Jaarverslag 2023
deBasis Veendam
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
2
Voorwoord
4
01
02
03
04
05
Voorwoord
4
Het jaar in beeld
5
Tijdlijn
5
De ondersteuning in cijfers
9
De resultaten
10
Ondersteuning collectief
12
Bijdrage
13
Vormen van collectieve dienstverlening
14
Leeftijdscategorieën
14
Impact van de collectieve ondersteuning
15
Ondersteuning individueel
23
Bijdrage
24
Vormen van individuele ondersteuning
24
Indicatoren en aantal
25
ZRM hoofddomeinen
27
Complexiteit
29
Spreiding leeftijdscategorieën
31
Toelichting op de werkvelden
32
Ambulante begeleiding
33
Algemeen maatschappelijk werk
34
Aanmeldingen via voordeurteam
34
Activering
35
Schoolmaatschappelijk werk (SMW)
36
06
07
08
09
Projecten
38
Proeftuin digitale laaggeletterdheid (Regio Deal)
39
Noordwest op z'n best
40
Versterking onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO)
40
GALA: Actief in 't groen
42
Geïntegreerde zorg en ondersteuning ouderen
43
Welzijn op recept/ondersteuner sociaal domein (OSD)
44
Ontwikkelopdrachten
46
Inleiding
47
Schuldhulpverlening
47
Ambulante nazorg bij uitstroom uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang
47
Van individueel naar collectief
47
Transformatie en uitvoering opdracht
48
Toelichting
49
Klanttevredenheidsonderzoek (KTO)
50
Resultaat
51
Voorwoord Met trots vertellen wij in ons jaarverslag welke resultaten behaald zijn in 2023. deBasis Veendam is een organisatie bestaande uit sociaal werkers en ambulante werkers van Compaen en Cosis die nauw en intensief samenwerken met de Coöperatie Dichtbij en haar kernpartners. Met minder middelen hebben we in 2023 aantoonbaar meer inwoners bereikt en meer gedaan in de uitvoering. Waar het gaat om inwoners ondersteunen via een collectief aanbod, laten de cijfers zien dat we hier in geslaagd zijn. Nog belangrijker dan de cijfers is dat we veel positieve reacties van deelnemers ontvangen. We sluiten steeds beter aan op de vraag en behoefte van inwoners die ondersteuning nodig hebben. Dit wordt ook bevestigd door de uitkomsten van een klanttevredenheidsonderzoek. We slagen naar ons inzicht hier vooral in omdat in de inhoudelijke opdracht van deBasis Veendam het reguliere welzijnswerk en de algemene voorziening maatschappelijke ondersteuning samengebracht zijn. We werken laagdrempelig en in samenhang. Er ontstaan steeds meer samenlevingsinitiatieven, er wordt omgezien naar elkaar en er worden steeds meer met elkaar activiteiten voor de buurt/wijk georganiseerd waar iedereen gebruik van kan maken. Waar nodig bieden we individuele begeleiding waarbij de ondersteuningsvraag vanuit specifieke kennis en een methodische benadering verdiept wordt.
Vanuit een brede benadering, gebruikmakende van o.a. de diverse dimensies van ‘positieve gezondheid’, wordt er met de hulpvrager gesproken. De kennis en kunde van de diverse werkvelden en organisaties is samengebracht. In een goede samenwerking onderling weten we uitvoering te geven aan een effectieve dienstverlening. Ons bereik via het collectieve aanbod is fors gestegen zowel qua trajecten, het aantal bijeenkomsten en het aantal deelnemers. Het aantal deelnemers is met 46% toegenomen. Ook is het aantal verstrekte PGB tot een minimaal aantal teruggebracht, zoals ook de bedoeling was. Gaat het dan allemaal rooskleurig? Nee, er zijn ook wel enkele zorgen. We zien de complexiteit van de hulpvragen groter worden, de wachttijden bij (GGZ) zorgaanbieders langer worden en we constateren dat indicaties voor de WLZ nauwelijks nog worden afgegeven. We zien ook dat niet iedereen baat heeft bij een traject dat bij benadering maximaal zes maanden kan duren. Er zijn mensen die duurzaam gebruik blijven maken van onze maatwerktrajecten en ambulante begeleiding. Deze ontwikkelingen en ook wat dit betekent voor ons aanbod en onze inzet bespreken we met de gemeente. Dit goede resultaat hadden we niet bereikt zonder de inzet van alle medewerkers aangesloten bij deBasis Veendam. Vanuit hun vakbekwaamheid en hun passie geven zij invulling aan dit mooie en zingevende werk.
Alle complimenten zijn voor hen. Ook hadden we dit niet kunnen bereiken zonder de goede samenwerking onderling (de Coöperatie Dichtbij, Cosis en Compaen), met de gemeente en met de ketenpartners. In Veendam kennen en vinden we elkaar. Vooral ook in de uitvoering, daar waar het moet gebeuren. Niet teveel praten maar vooral de schouders eronder. In het jaarverslag gaan we specifieker in op de resultaten zowel door te tellen als te vertellen, in de verwachting dat het een goed beeld geeft van onze inzet. Karin Eeken Directeur deBasis Veendam
01 Het jaar in beeld Een kleine selectie van beelden uit 2023. "Every picture tells a story". Januari 2023
Trefpunt Beste Buur In Trefpunt Beste Buur Noord kunnen inwoners van Veendam elkaar ontmoeten. Op vrijdag 27 januari werd er ook weer samen koffie en thee gedronken en hebben inwoners samen gegeten.
Februari 2023
Samenwerken Samenwerking is mooi als het in de praktijk gebracht wordt. Op 17 februari zaten we met verschillende partijen om tafel rondom het onderwerp tuinen. Kennismaken en onderzoeken waar en hoe we elkaar kunnen ondersteunen. Aan het enthousiasme zal het niet liggen bleek! Onder meer Acantus, Stichting Present Groningen Zuidoost, Tuinhulpdienst VLK Veendam en deBasis Veendam waren aanwezig. Maart 2023
Alzheimer Café Op 15 maart was er weer het maandelijkse Alzheimer Café waar mensen met dementie, hun naasten en belangstellenden in alle openheid met elkaar kunnen praten over dementie. Deze keer ging het over 'vakantie en logeerzorg'.
April 2023
Paasactiviteit Wat was het gezellig op Goede Vrijdag op het basketbalveldje aan de Vredenrustlaan! Eieren verven, knutselen, stoepkrijten, spelletjes doen en paaseieren zoeken met de Paashaas. Met dank aan de vrijwilligers!
Mei 2023
Een mooie samenwerking tussen Welzijn en Ondernemen De Wellness Pet Company in Veendam stelde hun medewerkers een hele dag beschikbaar om vrijwilligerswerk te doen bij diverse projecten in de omgeving. Met behulp van deBasis Veendam zijn leuke en waardevolle opdrachten en opdrachtgevers uitgekozen. Zo gingen vrijwilligers afval ruimen in het park, hout kloven bij een buurthuis, helpen op de kinderboerderij, schuurtjes verven en helpen bij de kledingbank. Juni 2023
Repair Café 6 juni was het Repair Café Veendam weer in Buurthuis het Scheepskwartier. De vrijwilligers gingen aan de slag met defecte apparaten en kapotte kleding. Met koffie en thee erbij is er ook ruimte voor ontmoeting en gezelligheid.
Juli 2023
Babygoed geopend In het buurthuis aan de Dr. Bosstraat is een weggeef- en ruilpunt geopend waar inwoners met beperkte financiële middelen gratis babyspullen en kleding voor zowel kinderen als volwasssen kunnen halen. Dit vrijwilligersproject wordt ondersteund door een aantal vrijwilligers. deBasis Veendam huurt de ruimte in Buurthuis Noordoost.
Augustus 2023
In de tuin werken Deelnemers werken in de groentetuin of verzorgen dieren op de kinderboerderij of de manege bij Actief in 't groen van deBasis Veendam.
September 2023
Eén tegen eenzaamheid Tijdens de landelijke week ‘Eén tegen eenzaamheid' waren er volop activiteiten waar inwoners elkaar konden ontmoeten. Vrijdagmiddag werden op straat hartvormige handwarmers uitgedeeld. Een hart om letterlijk en figuurlijk warmte te bieden! Ook was er een gezellig samen zijn in buurthuis Scheepskwartier. September 2023
Excursie Blauwestad Op 25 september 2023 hebben we een excursie naar Blauwestad georganiseerd met de deelnemers van de Dagopvang Ouderen Psychiatrie (DOP). Het DOP versterkt o.a. onderlinge sociale contacten, voorkomt eenzaamheid en draagt bij aan structuur.
Oktober 2023
Digicoach in de Parkflat Digicoach Egbert gaf vandaag een presentatie in de Parkflat. Onder het genot van een kop koffie, heeft hij onder meer uitgelegd hoe je veilig omgaat met internet en betalingen. Ook werden er vragen gesteld over bijvoorbeeld het verwijderen van apps en het archiveren van foto's op de telefoon.
November 2023
Muziekmiddag Op 24 november organiseerden we een gezellige muziekmiddag met deelnemers van DOP en 't Stekkie. Muziek inzetten in de ondersteuning van inwoners (o.a. met dementie) is waardevol. Het heeft een positieve invloed op de hersenen. Muziek activeert het brein, kan rust geven bij irritatie of stress, en opvrolijken bij verdriet. December 2023
Kerstdiner Stichting Present en deBasis Veendam organiseerden een kerstdiner voor mensen die met kerstdagen gezellig samen willen zijn in plaats van alleen. Ruim honderd mensen zijn aangeschoven en lieten zich het kerstdiner heerlijk smaken. Wethouder Ans Grimbergen verzorgde de opening en vele collega`s van deBasis Veendam en ketenpartners, waaronder Humanitas, staken deze avond de handen uit de mouwen om iedereen te bedienen.
02 De ondersteuning in cijfers
De resultaten In het volgende overzicht presenteren we de resultaten van individuele en collectieve trajecten uitgevoerd door deBasis Veendam in 2023, vergeleken met het voorgaande jaar, 2022. Deze worden onder de tabel verder toegelicht. Totaal 2023 Totaal 2022 Via kernpartners en overige aanbieders
Via deBasis Veendam
Ondersteuning collectief
54
64
Ondersteuning individueel
138
133
Ondersteuning individueel, waarvan
612
529
Algemeen maatschappelijk werk
134
125
Schoolmaatschappelijk werk
144
111
Ambulant begeleiding
169
134
Casusregie HG
17
18
Activering
52
127
Ondersteuning sociaal domein
63
8
Onafhankelijke cliëntondersteuning
33
10
119
78
Bijeenkomsten
1.694
1.086
Deelnemers
9.407
6.463
Ondersteuning collectief, waarvan Collectieve trajecten
Tabel 1: resultaten 2023 en 2022
Maatwerk trajecten De Coöperatie Dichtbij voert samen met haar kernpartners de maatwerktrajecten uit. In vergelijking met 2022, hebben er in 2023 10 inwoners minder gebruik gemaakt van de collectieve ondersteuning (begeleiding in een groep/dagbesteding bijvoorbeeld). Het aantal individuele trajecten is iets gestegen ten opzichte van 2022.
Verschuiving van individuele- naar collectieve ondersteuning In 2023 is er wederom een grote nadruk gelegd op het benutten van de mogelijkheden van collectieve ondersteuning. Dit is dan ook terug te zien in de resultaten. We willen jaarlijks 10% groeien in het aantal hulpvragen dat door middel van collectieve trajecten wordt opgepakt. Voor 2023 gingen we voor 30%. De tabel hieronder geeft het aantal aanmeldingen weer en het aantal individuele trajecten die zijn opgestart in 2023. Het aantal aanmeldingen in 2023 is ten opzichte van 2022 gestegen. Het aantal gestarte individuele trajecten is nagenoeg gelijk gebleven.
Jaar
Aanmeldingen
Individuele trajecten opgestart
% Individuele ondersteuning na aanmelding
2023
640
390
61%
2022
580
389
67%
Tabel 2: aantal aanmeldingen en individuele trajecten in 2023 en 2022
Dit wijst erop dat er relatief gezien minder individuele trajecten worden opgestart als we kijken naar het totaal aantal aanmeldingen dat binnenkomt. De tabel hieronder laat het aantal collectieve trajecten, de bijeenkomsten en deelnemers zien. We zien een stijging ten opzichte van 2022. 2023
2022
Procentuele toename
119
78
52%
Bijeenkomsten
1.694
1.086
56%
Deelnemers
9.407
6.463
46%
Collectieve trajecten
Tabel 3: aantal collectieve trajecten, bijeenkomsten en deelnemers in 2023 en 2022
In 2023 hebben er in totaal 119 collectieve trajecten plaatsgevonden en in 2022 waren dit er 78. Er is in 2023 een behoorlijke toename (52%) van het aantal collectieve trajecten. We kunnen niet de conclusie trekken dat alle overige 39% van de aanmeldingen in 2023 doorgeleid zijn naar een collectief traject want inwoners die zich aanmelden worden ook doorverwezen naar andere vormen van hulp. Echter, we zien wel een duidelijke groei van het aantal collectieve trajecten, bijeenkomsten en deelnemers ten opzichte van 2022. En niet alle deelnemers komen via een aanmelding bij het voordeurteam binnen bij een collectief traject. Inmiddels zien we dat ook veel mensen ons in de wijk weten te vinden en rechtstreeks deelnemen aan onze collectieve activiteiten en de overige samenlevingsinitiatieven. Dit voorkomt ook aanmeldingen bij het voordeurteam.
“Een inwoner meldde zich met een individuele hulpvraag bij het maatschappelijk werk, en na overleg met een collega van het buurt/opbouwwerk en de inwoner heeft de inwoner zich uiteindelijk opgegeven als vervoervrijwilliger.”
Langdurige duurzame individuele ondersteuning In 38 maatwerk trajecten (Coöperatie Dichtbij) is er sprake van zeer langdurige individuele ondersteuning waarbij geen zicht is op mogelijkheid tot het eindigen van de hulp. Bij deBasis Veendam gaat het om 43 trajecten. De omstandigheden zijn dusdanig dat blijvend ondersteuning nodig is. Voorbeelden hiervan zijn hulpvragen als gevolg van niet aangeboren hersenletsel, dementie of een licht verstandelijke beperking. Er is uitgezocht of er dan sprake is van een indicatie WLZ, echter dit is uitgesloten voor deze doelgroep.
03 Ondersteuning collectief
Bijdrage We bieden collectieve activiteiten aan waarbij we inspelen op de vraag van inwoners. Het collectieve aanbod als antwoord op individuele ondersteuningsvragen is in 2023 uitgebreid. Collectieve trajecten dragen er aan bij dat inwoners laagdrempelig, dichtbij en vroegtijdig hun eigen regie op hun welzijn en gezondheid kunnen versterken en de mogelijkheid krijgen om hun netwerk te vergroten en kunnen omzien naar een ander. Als gevolg van de vergrijzing en doordat ouderen doorgaans met meer gezondheidsproblemen kampen dan de jongere generaties neemt de behoefte aan zorg en ondersteuning voor ouderen toe. Ook neemt de vraag naar geestelijke gezondheidszorg toe. Dit komt mede doordat het aanbod van zorgpartners aan het afnemen is. Gemeenschapsgerichte initiatieven en collectieve activiteiten bevorderen niet alleen individuele groei, maar dragen vooral ook bij aan het versterken van de sociale basis en het bieden van duurzame oplossingen die de veerkracht van gemeenschappen versterken. Waar wij de collectieve activiteit zelf organiseren kunnen de sociaal werkers binnen het collectief ook individuele aandacht geven. Collectieve activiteiten en ondersteuningsvormen kunnen een aanvulling zijn op individuele ondersteuning door sociale interactie, gemeenschapsbetrokkenheid en gedeelde ervaringen te bevorderen.
Dit kan op zijn beurt bijdragen aan de fysieke, mentale en emotionele gezondheid van inwoners door sociale steun en verbondenheid te bieden. Daarnaast kan en dient individuele ondersteuning na circa een half jaar ook afgebouwd te worden en kan de inwoner instromen in een collectieve vorm van ondersteuning. Het alert zijn op mogelijke (overgang naar) collectieve ondersteuning benadrukt het belang van aanbod passend bij de hulpvragen en een zekere spreiding over de gemeente.
Beweegactiviteit bij 't Hoeske
Vormen van collectieve dienstverlening Er wordt onderscheid gemaakt tussen vijf vormen van collectieve ondersteuning. 1. Open groep met inloop: hier kunnen inwoners zonder aanmelding binnenlopen om mee te doen of om een kijkje te nemen. Voorbeelden hiervan zijn De Inloop in het Veenkompas, waar inwoners vrijwel dagelijks ’s morgens en ’s middags terecht kunnen voor ontmoeting met koffie of thee en leuke activiteiten. Daarnaast is er bijv. het Alzheimer Café waar lotgenoten en naasten mee kunnen praten over dementie. 2. Open groep éénmalig: in 2023 als voorbeeld het Food Festival in woonservicecentrum de Breehorn. Bewoners, familieleden en wijkbewoners konden elkaar ontmoeten en koude en warme hapjes uit verschillende landen proeven. Daarnaast is er een kerstdiner georganiseerd voor inwoners die hier behoefte aan hadden. En in het voorjaar is een bespaarbazaar voor inwoners georganiseerd in het Veenkompas. 3. Gesloten groep: dit zijn (kleinschalige) groepen met aanmelding vooraf en is bedoeld voor een specifieke doelgroep. Voorbeelden hiervan zijn de Dagopvang Ouderen Psychiatrie (DOP), waar oudere inwoners met psychische problemen terecht kunnen voor een passende invulling van de dag en de KIES training om kinderen, jongeren en hun ouders te begeleiden bij een scheiding. 4.
Ondersteuning zelforganisatie: hierbij gaat het om het ondersteunen van lokale collectieve initiatieven zoals bijvoorbeeld de wandelgroep waar inwoners samen wandelen, ontspannen en sociale contacten opdoen. Of Web in de Wijk waar inwoners terecht kunnen voor cursussen en workshops die ze wegwijs maken in de digitale wereld. Deze ondersteuning wordt voornamelijk geboden door vrijwilligers. We stimuleren deze initiatieven en verbinden vrijwillige- en professionele organisaties met elkaar. 5. Deelname aan (professionele) netwerkoverleggen: het gaat hierbij om betrokkenheid van deBasis Veendam bij lokale en/of regionale netwerken en samenwerkingsverbanden. Zoals bijvoorbeeld de deelname aan het ondersteuningsteam van de Winkler Prins in Veendam. Vanuit School Maatschappelijk Werk (SMW) wordt ondersteuning geboden aan docenten bij het begeleiden van leerlingen met problemen en het eventueel in beeld brengen van een vervolgtraject voor deze leerlingen. Andere voorbeelden van netwerkoverleggen zijn de werkgroep Eén tegen eenzaamheid, en het lokale Netwerk Dementie Veendam. Dit is een samenwerkingsverband van partijen die zich bezighouden met het verbeteren van dementiezorg. Bij dergelijke netwerkoverleggen ligt de nadruk op integraal en interdisciplinair werken. Soort ondersteuning
2023
2022
Open groep met inloop
29
21
Open groep eenmalig
7
3
Gesloten groep
25
19
Ondersteuning zelforganisatie
28
16
Deelname aan (professionele) netwerkoverleggen
28
18
Tabel 4: aantal per vorm van collectieve ondersteuning in 2023 en 2022
Het totaal aantal trajecten is toegenomen en we zien de toename ook bij elke vorm van collectieve ondersteuning.
Leeftijdscategorieën
De onderstaande grafiek geeft een beeld van de spreiding van het aantal collectieve trajecten per leeftijdscategorie in 2023 en 2022. Naast dat er in alle leeftijdscategorieën een toename te zien is, is er in 2023 vooral ook een toename te zien in de collectieve trajecten gericht op de leeftijdscategorie 27-55 en op ouderen. In 2023 is er ingezet op een duurzaam aanbod voor ouderen en inwoners met dementie. Zoals bewegen voor ouderen, ontmoeting en ondersteuning gericht op het verminderen van eenzaamheid. Dit draagt bij aan de versterking van de ondersteuning dichtbij huis.
Figuur 1: spreiding van collectieve trajecten per leeftijdscategorie in 2023 en 2022
Impact van de collectieve ondersteuning De impact van collectieve ondersteuning kan op verschillende niveaus worden waargenomen. Deze worden hieronder nader toegelicht aan de hand van voorbeelden uit de praktijk. Gemeenschapsopbouw en sociale netwerken Collectieve ondersteuning draagt bij aan gemeenschapsopbouw en het versterken van sociale netwerken. Inwoners worden gestimuleerd om relaties aan te gaan en te onderhouden, wat eenzaamheid tegen kan gaan en hun sociaal vangnet vergroot.
”
"Alleen eten is niet leuk. Hier ben ik onder de mensen en het eten smaakt gelijk veel lekkerder."
(Positieve) Gezondheid Gezondheid is meer dan afwezigheid van ziekte: je kunt je gezond voelen ondanks een slechte fysieke of psychische gesteldheid. Gezondheid is ook zingeving, zinvolle dagbesteding, elkaar ontmoeten en samen zijn. Positieve
Gezondheid
gaat
uit
van
wat
mensen
wel
kunnen
en
stimuleert
dat
mensen
zelf
verantwoordelijkheid nemen. Zo dragen koersbal en de wandelgroep bij aan het voorkomen of verminderen van eenzaamheid en het versterken van fysieke- en mentale gezondheid van inwoners. De deelnemers treffen
elkaar bij het Veenkompas en drinken na afloop van de wandeling koffie bij deBasis Veendam. Wekelijks lopen gemiddeld 8 tot 10 inwoners mee met de wandelgroep, veelal ouderen. De deelnemers hebben hun contacten uitgebreid en hun netwerk versterkt. Ze zijn actiever, voelen zich fitter en helpen elkaar onderling.
“Het brengt saamhorigheid, gezelligheid. Er is aanspraak. Ik kwam hier twee jaar geleden wonen en ik kende niemand. Nu ken ik de omgeving beter en ik vind aansluiting bij deze groep”.
“Iedereen is welkom, iedereen mag meedoen. Er is gezelligheid, we kletsen, we maken grappen en vertellen stoere verhalen. We wandelen ook, we ontmoeten elkaar elke week. Het zorgt er voor dat ik uit bed kom op woensdag. Het betekent echt iets voor mij. Ik ben blij dat ik hieraan mee doe. We passen ons tempo aan elkaar aan. We passen ook goed op elkaar. Zo hebben we een app groep waarin we contact met elkaar houden.”
We leveren ook een bijdrage in het verminderen van de gezondheidsongelijkheid. Het formulierenteam is tevens intermediair van het Jeugdfonds Sport en Cultuur en stichting Kinderhulp. Door ouders te wijzen op de financiële mogelijkheden en te helpen bij een aanvraag ondersteunen we ouders die geen contributie of lesgeld kunnen betalen aan sport/cultuur verenigingen voor hun kinderen. Dit draagt eraan bij dat alle kinderen gelijke kansen krijgen op het gebied van o.a. deelname aan activiteiten en ook als het gaat om een financiële bijdrage voor bijvoorbeeld een fiets, een goed bed of een laptop. De Dagopvang Ouderen Psychiatrie richt zich op ouderen met psychische en/of fysieke beperkingen die hier moeilijk mee om kunnen gaan. Het DOP versterkt onderlinge sociale contacten, richt zich op het voorkomen van eenzaamheid en draagt bij aan structuur, zodat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven
functioneren. We werken samen met verschillende organisaties waaronder de Bibliotheek, Meander, Humanitas en Lentis. Inmiddels wordt ook het project ‘Actief in het groen’ benut. De ouderen ervaren dat ze hier meer in beweging zijn. Ze koken samen en helpen bij bepaalde activiteiten en werkzaamheden. Ook wordt de verbinding met het buitenleven en de natuur versterkt.
" We merkten dat de deelnemers nieuwe talenten ontdekten, elkaar hielpen, positiever waren en minder vaak uitvielen. Een van de deelnemers ging vegen op de kinderboerderij. Het resultaat was dat zijn bloedsuiker controle aangaf dat de bloedsuikerspiegel lager werd."
Preventie Collectieve ondersteuning kan ook bijdragen aan preventie en vroegtijdige interventie bevorderen. Zo draagt de boodschappendienst er bijvoorbeeld aan bij dat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen wonen en worden er activiteiten aangeboden om inwoners met beginnende dementie zo lang mogelijk actief te houden en mee te laten doen in de samenleving. Ook door laagdrempelig en goed vindbaar te zijn voor inwoners kunnen zij in een vroeg stadium hun ondersteuningsvraag kenbaar maken. In juni is de Buurtschuur ondergebracht bij Buurthuis Noord Oost. Hiermee tracht het buurtwerk tevens het buurthuis te versterken. Een aantal vrijwilligers hebben het plan opgevat om in samenwerking met de bibliotheek en het buurtwerk een tweede Repair Café te starten vanuit de bibliotheek. Hier worden in samenwerking met deBasis Veendam ook al andere vormen van ondersteuning geboden op het gebied van zelfredzaamheid en (digitale) laaggeletterdheid.
”
"Wat fijn om te weten dat we ook hiervoor in het buurthuis terecht kunnen."
Onze ketenpartners, zoals de huisartsen/poh, scholen, gemeente of ggz instellingen spelen ook een belangrijke rol wanneer het gaat om preventie. Door een inwoner vroegtijdig naar deBasis Veendam door te verwijzen kan voorkomen worden dat deze al is vastgelopen en een zwaardere vorm van ondersteuning nodig heeft. Preventief werken is ook één van de doelen van de ontmoetingsbijeenkomsten voor mantelzorgers. Door mantelzorgers te bereiken en actief hun ondersteuningsvragen op te halen worden ze ontlast. Het versterkt het gevoel dat de mantelzorger er niet alleen voor staat en wordt ondersteund. Het biedt een veilige plek om gedachten en ervaringen te delen met ‘lotgenoten’, sociaal werkers en deskundigen. Ook kunnen ze zo worden voorzien van relevante informatie.
“De slaapadviezen en methodes kan ik direct in de praktijk toepassen.” “Het doet mij goed om mijn verhaal te kunnen delen met mensen die hetzelfde meemaken.” “Wat een heerlijke en ontspannen middag heb ik gehad.” - Tijdens een bijeenkomst voor mantelzorgers
Inclusie en diversiteit Collectieve ondersteuning stimuleert inclusie en meer waardering voor diversiteit binnen een lokale gemeenschap. Het biedt ruimte voor een ieder om actief deel te nemen en zich gewaardeerd en gerespecteerd te voelen. Mensen willen zich graag verbonden, geborgen en welkom voelen. Een activiteit zoals het Food Festival in De Breehorn laat inwoners uit diverse culturen met elkaar in contact komen. Ook collectieve activiteiten als de volksdansgroep, de inloop, de maaltijdkring of ASS lotgenoten groep dragen bij aan inclusie. En met de duofiets is het (weer) mogelijk om er samen op uit te gaan.
”
“Met de duofiets blijf ik toch een beetje mobiel en kan ik meedoen, ondanks mijn beperking, geweldig!”
Samenwerking met lokale partners deBasis Veendam biedt collectieve ondersteuning vaak aan in samenwerking met lokale partners, zoals scholen, andere maatschappelijke organisaties, de gemeente, politie, huisartsen, bibliotheek etc. Deze samenwerking vergroot de effectiviteit van de geboden ondersteuning en draagt bij aan een meer integrale aanpak en de inzet van diverse middelen en expertise. Formulierenteam: “Er is een fijne samenwerking met de
Voordeurteam: “ Vanuit het voordeurteam (waar de
bibliotheek. Samen kijken we hoe we deze samenwerking
aanmeldingen binnen komen) leiden we ook door naar
nog meer kunnen versterken. Bij deBasis Veendam kunnen
onze kernpartners van Coöperatie Dichtbij. Wanneer een
we
een
inwoner bijvoorbeeld dagbesteding heeft, evalueren we
mogelijkheid om dit bij de bibliotheek te doen. Er ligt een
periodiek met de inwoner en de dagbestedingslocatie.
lijst bij de balie waar inwoners zich kunnen inschrijven
Op die manier houden we zicht op de doelen en de
voor hulp bij hun belasting aangifte. We geven ze de
kwaliteit van hulpverlening. Het doel is dat de inwoner
relevante informatie met betrekking tot de afspraak en
zo snel mogelijk weer zelfstandig is/op eigen benen
welke
verder kan gaan.”
geen aangiftes
invullen maar er is
documenten ze
wel
moeten meenemen etc. Het
afgelopen jaar zijn 40 inwoners aangemeld.”
Zelfredzaamheid Collectieve ondersteuning richt zich vaak op het versterken van zelfredzaamheid van inwoners. We bieden diverse trainingen en gezamenlijke activiteiten die inwoners in staat stellen meer de regie te nemen over hun eigen welzijn en situatie. Hieronder volgen een paar voorbeelden. Digitale zelfredzaamheid: Digicoaches, die samenwerken met Web in de Wijk, de bibliotheek en het Taalhuis om inwoners te helpen bij digitale vragen en zo hun digitale zelfredzaamheid versterken. Om goed mee te kunnen doen in de maatschappij is het handig dat je voldoende digitale vaardigheden hebt. De kloof tussen laaggeletterden en geletterden groeit (Stichting Lezen en Schrijven; CBS). Eén van de redenen is dat er steeds meer digitale vaardigheden van mensen gevraagd worden. Zo is het steeds gebruikelijker voor de overheid en bedrijven om hun diensten online aan te bieden. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van DigiD en het aanvragen van toeslagen.
“Tijdens mijn presentatie bij een seniorencomplex, kwam een meneer bij me zitten en pakte zijn tablet uit zijn rollator. “Ik zie alles dubbel op mijn scherm, ik snap er niks van.” Toen ik zijn scherm zag, begreep ik wat hij bedoelde. Al zijn apps stonden er dubbel op. Het was de eerste keer dat ik als digicoach zelf ook niet wist hoe dit nou mogelijk was. Ik besloot maar eens bij zijn instellingen te kijken en kwam erachter dat hij een print screen van zijn beginscherm had gemaakt. Zijn achtergrond was dus een foto van zijn beginscherm met apps. Vandaar dat hij alles dubbel zag.” “In hetzelfde complex sprak ik ook een oudere dame. Ze had na 70 jaar haar oude vlam teruggevonden en wilde leren hoe ze met hem kon videobellen. Ze was al aardig bekend met WhatsApp, dus kon ik het haar vlot uitleggen. Ze straalde helemaal toen haar geliefde in beeld kwam. Dit was erg leuk om mee te maken.”
Financiële zelfredzaamheid: Het inloopspreekuur van het formulierenteam op dinsdag- en woensdagochtend wordt goed bezocht (minimaal 6 inwoners per medewerker). Hier kunnen inwoners met allerlei vragen langskomen zonder een afspraak te maken. De medewerkers beantwoorden uiteenlopende vragen over bijvoorbeeld toeslagen, de IND, individuele inkomenstoeslag, energietoeslag of een aanvraag voor een uitkering. Empowerment van alleenstaande moeders: Het doel van de Alleenstaande Moedergroep is alleenstaande moeders met elkaar in contact te brengen en ze in hun kracht te zetten. Ook dit draagt bij aan zelfredzaamheid en empowerment. Het stimuleert de moeders om zichzelf te ontplooien waardoor ze ook beter in staat zijn hun kinderen te ondersteunen in hun ontwikkeling. Daarnaast kan het isolement en eenzaamheid doorbreken. In 2023 waren er twee alleenstaande moedergroepen en samen 43 bijeenkomsten met 24 deelnemers.
”
"Door de moedergroep ben ik sterker geworden en heb ik nieuwe inzichten gekregen."
Vrijwilligerswerk Vanuit het Steunpunt Vrijwilligerswerk worden vrijwilligersorganisaties ondersteund en worden vrijwilligers toe geleid naar vrijwilligerswerk. Naast collectieve activiteiten om bijvoorbeeld de leefbaarheid te versterken, wordt er ook actief met vrijwilligers samengewerkt bij individuele hulpvragen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het organiseren van de administratie of het in contact komen met lotgenoten. Samenlevingsopbouw Het opbouwwerk ondersteunt en stimuleert inwonersinitiatieven en bewonersparticipatie en wijkgericht werken. We werken gebiedsgericht ten aanzien van onze collectieve activiteiten. We werken outreachend door zichtbaar aanwezig te zijn in de wijk. Dit maakt het voor inwoners ook mogelijk om in een vroeg stadium hun hulpvragen kenbaar te maken. Het draagt bij aan het vroegtijdig oppikken van belangrijke signalen. Zo is het buurtwerk in 2023 afgegaan op verschillende signalen van overlast en zorgen in de buurt. Hieronder worden per gebied voorbeelden beschreven op welke manier het buurt- opbouwwerk in 2023 de verschillende wijken heeft ondersteund. Noord
Sorghvliet
Inwoners werden gestimuleerd om deel te nemen aan
Het maandelijks Repair Café dat wordt gehouden in
activiteiten of deze zelf te organiseren en initiëren. Zo
buurthuis Scheepskwartier wordt ondersteund door het
zijn in het kader van de aanpak Schoon Heel en Veilig
buurtwerk. 8 vrijwilligers zijn actief betrokken bij het
in Noordwest inwoners door het buurtwerk geactiveerd
Repair
en georganiseerd in een klankbordgroep. Ze hebben
gemiddeld 10 inwoners met hun apparaten maar
meegedacht over een
inwoners
aantal
ontwikkelingen
met
Café.
Bij
komen
het tevens
maandelijkse voor
de
café
komen
aanspraak
en
betrekking tot groen en openbare tuinen. Tevens zijn de
ontmoeting met anderen. Door het Repair Café wordt
wensen van inwoners met betrekking tot het verkeer
het netwerk en de contacten van deelnemers vergroot.
door
Daarbij krijgen elektrische apparaten een 2 e kans wat
het
buurtwerk
geïnventariseerd
en
gecommuniceerd met de gemeente. Ook is er, in
bijdraagt aan verduurzaming.
samenwerking met de buurt, een plan van aanpak
Bijleveld
rondom vervuiling en containers opgezet. Vrijwilligers uit de buurt hebben inwoners daarnaast geholpen met
DeBasis Veendam heeft in 2023 wekelijks een inloop
tuinonderhoud en de uitleen van tuingereedschappen.
vanuit het Bijleveldcentrum aangeboden. Ook het spreekuur van het maatschappelijk werk/voordeurteam
Ook bij het project Gezonde Buurten van IVN en Jantje
was aanwezig voor de buurt.
Beton, met als doel om samen met bewoners (van jong tot oud) een groene plek te creëren in Veendam
Omdat er te weinig inwoners gebruik maakten van de
Noordwest, heeft het buurtwerk inwoners geactiveerd
inloop in het Bijleveld centrum heeft het buurtwerk
en meerdere bijeenkomsten in de buurt ondersteund.
meegedacht en ondersteund om meer inwoners te bereiken. Zo zijn er tijdens de Week tegen Eenzaamheid
De huiskamer in Noordwest wordt geleid door twee
warme harten uitgedeeld aan de inwoners en is er in
vrijwilligers
november,
die
ondersteund
worden
vanuit
het
in
samenwerking
met
de
Commissie
buurtwerk. De huiskamer is een veilige plek in de buurt
Huurzaken, een buurtlunch georganiseerd. Het doel van
waar inwoners
en
deze acties was om de bekendheid van en opkomst
geactiveerd worden om mee te doen in Veendam. Ze
vanuit de buurt te vergroten. Hoewel dergelijke acties
hebben
een
vaak een positieve impact hebben is het bereik voor
zogenaamde weggeefkast waar allerlei goederen gratis
deze inloop niet vergroot en met ingang van 1 januari
van eigenaar wisselen en zo een tweede leven krijgen.
2024 wordt de inloop verplaatst naar de Buurtschuur
van
onder
Noord
andere
elkaar ontmoeten
samen
gezorgd
voor
in buurthuis Noordoost. Het buurtwerk sluit verder regelmatig aan bij de koffieochtend van M & M in de huiskamer, waar
Borgercompagnie
gemiddeld 8 inwoners wekelijks bijeen komen. Het inzetten van een 'speed date' leverde nieuwe Vanaf juni 2023 is de Buurtschuur ondergebracht bij
bestuursleden voor de Dorpsvereniging op. Dit gaf
Buurthuis Noordoost en vindt er een doorontwikkeling
nieuwe energie om met ondersteuning vanuit het
plaats. Naast een inloop, worden hulp bij klussen, een
opbouwwerk alles weer beter op de rit te krijgen. Een
weggeefwinkel
behoefte
gezonde Dorpsvereniging kan er weer tegenaan en met
ontwikkeld. Het buurtwerk heeft een aanvraag bij De
een nieuwe feestcommissie zijn ook de jongeren weer
Kracht van de Veenkoloniën ingediend en deze heeft de
gemotiveerd
Buurtschuur met een financiële bijdrage ondersteund
Borgercompagnie.
en
buurtactiviteiten
naar
om
zich
actief
in
te
zetten
voor
om de ontwikkelplannen een extra impuls te geven. Centrumgebied Inwoners
zijn
geïnformeerd Buurtschuur
door
het
buurtwerk
over
de
mogelijkheden
en
tegelijkertijd
benaderd
werden
en
van
de
Er zijn opbouwende gesprekken gevoerd tijdens een
vragen
en
buurtbezoek naar aanleiding van een overlast situatie. Als gevolg van deze gesprekken hebben de betreffende
behoeften vanuit de inwoners opgehaald.
inwoners de situatie zelf opgelost met goed resultaat. Buitenwoel/Lange Leegte Ommelanderwijk/Zuidwending Verbinding met inwoners vindt plaats via verschillende Hier waren
mogelijkheden:
we als opbouwwerk aanwezig in
de
De buurt- en speeltuinvereniging Lange Leegte.
huiskamer in Ommelanderwijk en in Zuidwending bij
Deze bereikt vooral ouders en kinderen met hun
het Proatcafé. Maandelijks komt hier een groep van 22
brede aanbod van activiteiten
senioren bij elkaar. Dit levert goede gesprekken op en
De
scholengemeenschap
Winkler
Prins
en
de
daarnaast biedt het een plek om informatie vanuit
basisscholen.
deBasis Veendam te delen met meer inwoners. Ook
Partijen met betrekking tot de uitbreiding van het
schuiven we aan bij het Dorpenbeheerteam waardoor
Golflaangebied.
de samenwerking met de vertegenwoordiging van de gemeente Veendam goed is. Op deze manier hebben we veel bewoners bereikt met informatie rondom de nieuwe Omgevingswet.
“Tijdens één van de koffieochtenden in de huiskamer kwam een bewoner met iets lekkers voor bij de koffie. Hij vertelde met tranen in de ogen hoe belangrijk de huiskamer voor hem is. Hij sprak zijn waardering uit over dit initiatief en de warme, hartelijk en veilige sfeer die door de gastvrouwen wordt gecreëerd. Zonder deze laagdrempelige activiteit was hij nu niet zo ver gekomen. Tot voor kort leefde hij teruggetrokken en kende nauwelijks mensen in de buurt. Hij durft nu weer onder de mensen te komen en doet mee met diverse activiteiten.”
Veendam breed We bieden een platform voor buurt- en dorpshuizen. Doordat we nu 2x per jaar met alle buurt- en dorpshuizen in Veendam bij elkaar komen zien we dat er meer samenwerking en kennisdeling ontstaat tussen de onderlinge buurt- en dorpshuizen. Ook zijn de inwoners meer gemotiveerd om zelf taken en initiatieven op te pakken waardoor het buurt- en opbouwwerk meer kan loslaten.
"Het effect van een extra overleg: Alleen al door het feit dat we nu 2x in plaats van 1x per jaar met alle buurt- en dorpshuizen in de gemeente Veendam om tafel zitten, heeft er toe geleid dat er meer initiatieven zijn ontstaan door het delen van kennis en ervaring tussen de buurt- en dorpshuizen onderling. “Zelf niet meer het wiel te hoeven uitvinden, als het al een keer gedaan is” werd er gezegd. Dit leverde zelfs een mooie uitwisseling op van vrijwilligers van het ene dorpshuis die gingen werken bij het jubileumfeest van een ander dorpshuis, waardoor ook de eigen vrijwilligers een jubileumfeestje konden vieren.”
De Rotary heeft het buurtwerk benaderd voor activiteiten die bijdragen aan Kinderen in de knel. De Rotary heeft geld ingezameld en wil een aantal bestaande acties van deBasis Veendam hiermee ondersteunen. Tijdens de jaarlijkse Rotary avond in december 2023 heeft het buurtwerk een drietal passende collectieve activiteiten gepresenteerd. De activiteiten voor jonge mantelzorgers, Creatieve Fantasy voor kinderen via het maatschappelijk werk en activiteiten voor kinderen in Noordoost worden met middelen van de Rotary in 2024 extra ondersteund.
04 Ondersteuning individueel
Bijdrage Collectieve ondersteuning is niet altijd passend of toereikend met betrekking tot de diverse behoeften en vragen van inwoners. Het belang van individuele ondersteuning komt naar voren wanneer specifieke situaties, kwetsbaarheden of unieke omstandigheden vragen om een meer afgestemde vorm van ondersteuning. Deze benadering stelt ons in staat om niet alleen te focussen op specifieke hulpvragen maar ook aandacht te hebben voor de onderliggende oorzaken, waarbij ook het versterken van de eigen kracht en regie van de inwoner centraal staat. Eerst geven we een beeld van de omvang van de individuele ondersteuning in 2023 en de bijbehorende KPI’s en resultaten. Verderop in dit hoofdstuk belichten we verschillende vormen van individuele begeleiding door er uitgebreider op in te gaan op basis van de cijfers en de verhalen van de sociaal werkers.
Vormen van individuele ondersteuning We bieden drie mogelijkheden van ondersteuning namelijk: Informatie & Advies, een individueel traject of een leun en steun traject. Bij een individueel traject maken we onderscheid tussen de volgende vormen: Algemeen Maatschappelijk Werk, School Maatschappelijk Werk, Ambulante Begeleiding, Casusregie Huiselijk Geweld, Activering en Onafhankelijke Cliëntondersteuning. Aantal trajecten De tabellen hieronder laten het aantal opgestarte, lopende en afgesloten trajecten zien per vorm van individuele begeleiding. Afhankelijk van welke vorm van begeleiding het meest passend is wordt een individueel traject opgestart.
2023 Traject
Opgestart
Lopend
Afgesloten
Doorlooptijd afgesloten
Ambulant begeleiding AV
75
172
77
297 dagen
Schoolmaatschappelijk werk
96
147
117
181 dagen
Algemeen
76
133
88
233 dagen
Activering
10
52
47
677 dagen
Onafhankelijke clientondersteuning
30
33
23
125 dagen
Ondersteuning Sociaal Domein (OSD)
58
63
20
61 dagen
Huiselijk geweld
10
17
11
276 dagen
Tabel 5: resultaten individuele trajecten in 2023
2022 Traject
Opgestart
Lopend
Afgesloten
Doorlooptijd afgesloten
Ambulant begeleiding AV
111
134
37
214 dagen
Schoolmaatschappelijk werk
90
121
70
167 dagen
Algemeen
80
125
68
224 dagen
Activering
9
118
76
505 dagen
Onafhankelijke cliëntondersteuning
5
10
7
121 dagen
Ondersteuning Sociaal Domein (OSD)
8
8
3
23 dagen
Huiselijk geweld
7
14
7
583 dagen
Tabel 6: resultaten individuele trajecten 2022
Indicatoren en aantal De tabel laat de cijfers zien met betrekking tot een aantal indicatoren voor de jaren 2022 en 2023. 2023
2022
Aanmeldingen
640
580
Informatie & advies
688
549
Individuele trajecten
612
529
Leun en steun trajecten
97
75
16 dagen
19 dagen
Recidive trajecten
22
17
Percentage recidive
5,1%
3,9%
1 klacht en 7 incidenten
1 klacht en 1 incident
Doorverwijzingen Beschermd Wonen
6
4
Doorverwijzingen Maatschappelijke Opvang
2
1
146
169
Gemiddelde wachttijd
Aantal klachten en incidenten
Doorverwijzingen overig (vanuit deBasis Veendam) Tabel 7: indicatoren individuele ondersteuning in 2023 en 2022
Legenda bij tabel Aanmeldingen: Aantal aanmeldingen is gebaseerd op de eerste registratie van een casus. Lopende trajecten: Het totaal aantal individuele- en leun en steun trajecten die in de betreffende periode op enig moment lopend of in behandeling was. Informatie & advies: Als een hulpvraag direct is opgelost dan wordt dit gerekend als informatie & advies. Hiervoor hoeft geen casus te worden opgestart. Er zijn hierbij dan ook geen klantgegevens. Dit zijn vaak losse vragen die terloops plaatsvinden (bijvoorbeeld bij buurtwerk). Individuele trajecten: Kortdurende individuele begeleiding, waarbij de sociaal werker en de inwoner samen doelen vaststellen waar de inwoner met ondersteuning van de sociaal werker aan gaat werken. Leun en steun trajecten: Dit zijn laagfrequente contacten met als doel een inwoner (bijvoorbeeld na afloop van een individueel traject) een steuntje in de rug kan
geven tot hij/zij zonder ondersteuning een tussenliggende
periode verder kan. Deze leun en steun-contacten kunnen voorkomen dat een inwoner weer in de problemen komt en intensievere begeleiding nodig heeft. Gemiddelde doorlooptijd: De gemiddelde doorlooptijd van de in de betreffende periode afgesloten trajecten. Gemiddelde wachttijd: Het gemiddelde aantal dagen tussen de aanmelding en het intakegesprek. Recidive trajecten: Het aantal opgestarte casussen van terugkerende inwoners in de geselecteerde periode, waarbij: - minimaal een half jaar tussen het afsluiten van de vorige casus en het opstarten van de nieuwe casus zit; - minimaal 1 hoofddomein ZRM hetzelfde is. Percentage recidive: Het percentage van het totaal aantal opgestarte casussen in waarbij sprake is van recidive (zie hierboven). Doorverwijzingen: Verwijzingen vanuit deBasis Veendam naar Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en overige externe partijen. Doorverwijzingen komen voort uit de aanmelding, intake of bij het afsluiten. In de registratie formulieren kan worden aangegeven dat het traject wordt afgesloten en dat hierbij is verwezen naar een externe partij.
De tabellen hieronder geven het aantal opgestarte, lopende en afgesloten individuele en leun en steun trajecten weer in 2023 en 2022.
Individuele trajecten 2023
2022
Opgestart
390
389
Lopend
612
529
Afgesloten
429
273
268 dagen
288 dagen
678
562
Gemiddelde doorlooptijd (excl. activering en HG) Unieke klanten
Tabel 8: aantal opgestarte, lopende en afgesloten individuele trajecten en bijbehorende indicatoren
Leun en steun trajecten 2023
2022
Opgestart
43
47
Lopend
97
75
Afgesloten
57
21
535 dagen
347 dagen
94
75
Gemiddelde doorlooptijd (excl. activering en HG) Unieke klanten
Tabel 9: aantal opgestarte, lopende en afgesloten leun en steun trajecten en bijbehorende indicatoren
Hoewel het totaal aantal individuele trajecten in 2023 hoger lag dan in 2022 zijn er in beide jaren een vrijwel gelijk aantal individuele trajecten opgestart. Ook het aantal opgestarte leun en steun trajecten is ongeveer gelijk. Wel is het aantal lopende trajecten hoger dan in 2022. Er zijn veel langdurige trajecten in de loop van 2023 afgesloten. Hier is een gerichte actie op geweest. Dit heeft dan ook invloed op de doorlooptijden omdat de gemiddelde doorlooptijd berekend wordt op basis van de afgesloten trajecten. Overigens wordt geteld tot de registratie van de afsluitdatum. Bovenstaande geeft aan dat wij meer inwoners individueel hebben ondersteund gedurende het jaar.
ZRM hoofddomeinen Bij individuele trajecten wordt gebruik gemaakt van de Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM). Dit instrument draagt bij aan het in kaart brengen van de eigen kracht van de inwoner en de domeinen van waaruit ondersteuning nodig is, het formuleren van doelen en het volgen en eventueel bijstellen van het traject. Het geeft een beeld van het functioneren van de inwoner op dat moment, vanuit het perspectief van de professional. Het gaat daarbij niet alleen om wat er niet goed gaat maar ook om wat er wel goed gaat. Op deze manier draagt de ZRM bij aan een integrale benadering en fungeert als leidraad om de zelfredzaamheid binnen de verschillende domeinen in kaart te brengen. Het sluit ook aan bij de benadering van Positieve Gezondheid, een bredere kijk op gezondheid die een betekenisvol leven van inwoners centraal stelt. De diagram hieronder geeft een overzicht van de top 5 hoofddomeinen waarop de ondersteuningsvragen van de inwoners betrekking hadden in 2023 en 2022.
2023
Maatschappelijke participatie: 11% Huiselijke relaties: 11% Geestelijke gezondheid: 47% Tijdsbesteding: 14%
Financien: 17%
Geestelijke gezondheid
421
Financien
149
Tijdsbesteding
130
Huiselijke relaties
101
Maatschappelijke participatie
97
Figuur 2: top 5 hoofddomeinen 2023
2022
Tijdsbesteding: 11% Huiselijke relaties: 11% Geestelijke gezondheid: 42%
Financien: 17%
Maatschappelijke participatie: 19%
Geestelijke gezondheid
281
Maatschappelijke participatie
125
Financien
117
Huiselijke relaties
75
Tijdsbesteding
74
Figuur 3: top 5 hoofddomeinen 2022 Veruit de meeste vragen in 2023 gingen over de geestelijke gezondheid, gevolgd door financiën, tijdsbesteding, huiselijke relaties en maatschappelijke participatie. Een hulpvraag kan betrekking hebben op meerdere hoofddomeinen. Ten opzichte van 2022 is er in 2023 wel wat veranderd. Waar maatschappelijke participatie in 2022 op de tweede plek stond, is er in 2023 een behoorlijke afname te zien en is dit hoofddomein gedaald naar een vijfde plek. Naast een behoorlijke toename in het aantal ondersteuningsvragen op het gebied van geestelijke gezondheid, is er in 2023 onder meer ook een redelijk grote toename te zien op
het gebied van vragen over financiën, tijdsbesteding en huiselijke relaties. De toename in het aantal vragen omtrent financiën en geestelijke gezondheid verklaren wij grotendeels door maatschappelijke ontwikkelingen zoals de toegenomen economische onzekerheid, waarbij financiële problemen vaak ook een directe invloed hebben op de geestelijke gezondheid. Ook belemmeringen in de toegang tot geestelijke gezondheidszorg (door wachttijden) vergroten de vraag naar ondersteuning bij welzijnsorganisaties. Daarnaast is er ook een relatie dat wereldwijde problematiek zoals klimaatverandering, natuurrampen en de recente oorlogen en spanningen bijdragen aan een mate van onrust, wat van invloed kan zijn op onze mentale gezondheid. Tot slot kan een grotere maatschappelijke bewustwording van geestelijke gezondheidsproblemen en een verminderde stigmatisering er ook toe leiden dat meer inwoners hulp durven te zoeken. Recidive Soms kloppen inwoners na een periode van ondersteuning opnieuw met een vraag aan bij deBasis Veendam. De tabel hieronder geeft een overzicht van de hoofddomeinen waarop deze vragen betrekking hadden in 2023 en 2022. Dit percentage is ten opzichte van 2022 gedaald. Het grootste deel van de terugkerende inwoners had een hulpvraag op het gebied van geestelijke gezondheid. Domein
Percentage recidive
2022
Geestelijke gezondheid
65%
71%
Huiselijke relaties
17%
6%
Financien
13%
18%
Huisvesting
13%
12%
Instrumentele ADL
13%
6%
Maatschappelijke participatie
13%
Sociaal netwerk
13%
Middelen gebruik
9%
Justitie
4%
Lichamelijke gezondheid
4%
Tijdsbesteding
6%
12% 12%
Tabel 10: percentage recidive domeinen 2023 en 2022
Complexiteit DeBasis Veendam ondersteunt inwoners die met een breed scala aan ondersteuningsvragen komen. De mogelijkheden van ondersteuning zijn zeer divers en de mate van complexiteit van de trajecten verschilt. Dit benadrukt ook de noodzaak van flexibiliteit, samenwerking en professionele ontwikkeling binnen het sociaal werk en de uitvoering van de algemene voorziening maatschappelijke ondersteuning om effectieve ondersteuning te bieden. In vergelijking met voorgaande jaren zien we steeds vaker dat inwoners te maken hebben met meer complexe problemen. Dit is terug te zien in de cirkeldiagram hieronder. Er is een groei van het aantal redelijk complexe en zeer complexe trajecten, terwijl het aantal trajecten waar sprake is van enkelvoudige, niet-complexe problematiek nagenoeg gelijk is gebleven. Daarnaast is er een groter aantal trajecten waarbij de mate van complexiteit (nog) niet bekend is.
2023
Niet bekend: 4% 2 (meer problemen / vragen & meervoudig / zeer complex): 16%
0 (1 probleem / vraag & enkelvoudig / niet complex): 26%
1 (2 of 3 problemen & meervoudig / redelijk complex): 53%
0 (1 probleem / vraag & enkelvoudig / niet complex)
193
1 (2 of 3 problemen & meervoudig / redelijk complex)
387
2 (meer problemen / vragen & meervoudig / zeer complex)
121
Niet bekend
33
Figuur 4: complexiteit individuele trajecten 2023
2022
Niet bekend: 0% 2 (meer problemen / vragen & meervoudig / zeer complex): 16%
0 (1 probleem / vraag & enkelvoudig / niet complex): 32%
1 (2 of 3 problemen & meervoudig / redelijk complex): 53%
0 (1 probleem / vraag & enkelvoudig / niet complex)
194
1 (2 of 3 problemen & meervoudig / redelijk complex)
322
2 (meer problemen / vragen & meervoudig / zeer complex)
96
Niet bekend
1
Figuur 5: complexiteit individuele trajecten 2022 We kunnen de procentuele toename berekenen van de stijging van het aantal complexe trajecten [(cijfer 2023 – cijfer 2022 / cijfer 2022) x100]. Hieruit blijkt dat het aantal redelijk complexe trajecten met ongeveer 20% is gestegen en het aantal zeer complexe trajecten met 26%. Wij schatten in dat de toename komt door enerzijds een betere vindbaarheid van deBasis Veendam en anderzijds doordat de wachtlijsten bij zorgaanbieders aan het toenemen zijn. In deze wachttijd is er behoefte aan ondersteuning en deze wordt deels ingevuld door deBasis.
Spreiding leeftijdscategorieën De onderstaande tabel geeft een overzicht van de spreiding van leeftijdscategorieën in de geboden individuele ondersteuning in 2023 en 2022. Hierin zijn ook de leeftijden van de inwoners meegenomen die via het voordeurteam zijn doorverwezen en worden ondersteund door de Coöperatie Dichtbij. In beide jaren is de meeste ondersteuning verleend aan inwoners in de leeftijd van 27-55 jaar. Deze levensfase wordt vaak gekenmerkt door verschillende verantwoordelijkheden op het gebied van gezin, huishouden en werk en waarbij mensen vaker geconfronteerd worden met grote en diverse veranderingen die veel impact op hun leven kunnen hebben. Daarnaast zijn inwoners in deze leeftijdscategorie vaak betrokken bij de zorg voor zowel jongere als oudere generaties wat kan leiden tot extra uitdagingen en behoefte aan individuele ondersteuning. Leeftijdscategorie
Individuele trajecten 2023
Individuele trajecten 2022
0 - 4 jaar
3
2
4 - 12 jaar
123
100
12 - 18 jaar
25
22
18 - 27 jaar
106
77
27 - 55 jaar
286
260
55 - 65 jaar
84
81
65 - 75 jaar
53
39
75 - 85 jaar
40
23
85+
13
8
Onbekend
1
1
Tabel 11: spreiding leeftijdscategorieën bij individuele ondersteuning 2023 en 2022
Over het algemeen is er een toename in het aantal individuele trajecten van 2022 naar 2023 in alle leeftijdscategorieën, waarbij de grootste toename in absolute aantallen te zien is in de leeftijdscategorie 1827 jaar. Daarnaast is er ook een opvallende toename in individuele trajecten voor de leeftijdscategorieën 6575 jaar, en 75-85 jaar. Dit kan wijzen op een groeiende behoefte aan ondersteuning voor ouderen, mogelijk gerelateerd aan de vergrijzing en de complexiteit van problemen bij deze doelgroep.
05 Toelichting op de werkvelden
Ambulante begeleiding
”
“Je was een grote steun in moeilijke, spannende tijden. Nu kan ik het alleen.”
Met ambulante begeleiding worden inwoners ondersteund in het dagelijks leven. Dit gebeurt met ondersteuning op maat zodat inwoners de regie kunnen voeren over hun eigen leven, om zoveel mogelijk zelfstandig deel uit te kunnen maken van de samenleving. De ondersteuning wordt altijd gericht op de hulpvraag en de persoonlijke leefsituatie van een inwoner. De meerwaarde van ambulante begeleiding is dat de sociaal werkers een dieper inzicht krijgen in de situatie en de meest passende methodische begeleiding kunnen inzetten doordat ze inwoners in hun directe woon-/leer- en/of werkomgeving begeleiden. Het biedt ook een zekere continuïteit van ondersteuning voor inwoners die te maken hebben met langdurige of complexere problemen. Door regelmatig contact te onderhouden en de voortgang te monitoren, kunnen sociaal werkers de ondersteuning aanpassen aan veranderende behoeften en omstandigheden. De begeleiding richt zich vaak op het versterken van de zelfredzaamheid en het vergroten van de vaardigheden van de inwoner.
“Ik begeleidde een jonge man die in afwachting was van de diagnose ASS en herstellende van een heftige depressie. Hij had altijd erg op zijn ouders geleund, waardoor een van hen een burn-out kreeg. Ik neem het van de ouder over en heel langzaam zet de jonge man stapjes naar een zelfstandig leven. Met meer zelfvertrouwen!”
Ambulante begeleiding kan ook een vorm van preventie of een vroegtijdige interventie zijn. Door problemen en een ondersteuningsbehoefte in een vroeg stadium te signaleren, kunnen medewerkers tijdig ondersteunen en begeleiden en ernstige problemen helpen voorkomen. De impact van ambulante begeleiding kan groot zijn. Het kan zich uitstrekken tot verschillende aspecten van het leven van de inwoner, waaronder verbeteringen in het welzijn, de kwaliteit van leven, de zelfredzaamheid en het vermogen om deel te nemen aan de samenleving.
“Een oudere man met een ernstige vorm van verzameldrang in een ongezonde woning, met een klein sociaal netwerk, ervaarde dat hij vastzat in zijn eigen wereld. We hebben hem begeleid bij het verhuizen (met veel hulp en steun van Stichting Voordoor, wat zijn ze geweldig!) en bij een nieuw begin met huishoudelijke hulp. De oude woning is verkocht. Een nieuw begin!”
Bovenstaand voorbeeld laat zien hoe vergaand de impact kan zijn die ambulante begeleiding heeft op inwoners. En daarnaast ook het belang van het samenwerken met andere partijen om de zelfredzaamheid van inwoners te versterken.
Algemeen maatschappelijk werk Een maatschappelijk werker luistert en geeft praktische hulp bij psychosociale problemen. Het doel is dat de inwoner weer grip krijgt op zijn of haar leven en zelf verder kan. Er is sprake van een brede doelgroep die gebruik maakt van het algemeen maatschappelijk werk. Maatschappelijk werkers stellen de inwoner centraal. Ze richten zich niet alleen op hun specifieke problemen, maar ook op de bredere context waarin deze zich voordoen. Ze begrijpen de rol van de persoonlijke, sociale, culturele en economische factoren die van invloed zijn op het leven van individuen en gemeenschappen en hanteren het gedachtegoed van Positieve Gezondheid.
“Zij [de maatschappelijk werker] heeft me handvatten gegeven om mijn problemen aan te pakken. Ze heeft mij geleerd waar bepaalde gedragingen vandaan kunnen komen en hoe ik daarmee om kan gaan, of hoe ik ze kan veranderen. Ik voel me door de gesprekken weer een stuk sterker en durf weer meer voor mezelf op te komen. Ze nam de tijd voor me en dacht met me mee.”
Ook het volgende praktijkvoorbeeld illustreert hoe maatschappelijk werkers een positieve impact hebben op het leven van kwetsbare inwoners die kampen met uitdagende omstandigheden.
Een inwoner die worstelde met, en overweldigd werd door financiële zorgen, zocht ondersteuning. De maatschappelijk werker kon door middel van een empathische en professionele benadering een veilige ruimte bieden waarin de inwoner zich gehoord en ondersteund voelde. De maatschappelijk werker stelde vast dat de inwoner recht had op hulp vanuit de Voedselbank en andere financiële regelingen. Dit bracht niet alleen verlichting voor de inwoner, maar versterkte ook het gevoel van betrouwbaarheid en vertrouwen in onze dienstverlening. Naast het verlichten van directe financiële zorgen, hebben we de inwoner ook geholpen bij het vinden van passende oplossingen en ondersteuning op andere gebieden van hun leven. Dit omvatte hulp bij het aanmelden voor sportactiviteiten, wat niet alleen bijdroeg aan het fysieke welzijn, maar ook aan een gevoel van gemeenschap en verbondenheid. Dit alles resulteerde in een grotere gemoedsrust, meer financiële stabiliteit en een verhoogd gevoel van zelfvertrouwen en welzijn.
Aanmeldingen via voordeurteam Alle inwoners in de gemeente Veendam, van jongvolwassen tot hoogbejaard met alle diversiteit die zo kenmerkend is voor de samenleving waarin wij leven, kunnen zich melden bij het voordeurteam van deBasis Veendam en aandacht vragen voor hun situatie. Met een lichte toets onderzoekt de sociaal werker of de
inwoner behoort tot de doelgroep Wmo. Is dat het geval, dan biedt deBasis Veendam de benodigde maatschappelijke ondersteuning en doet wat nodig is.
“Als een inwoner zich meldt bij het voordeurteam, dan gaan we in gesprek met de inwoner. Afhankelijk van de vraag helpen we de inwoner met een antwoord of afspraak op weg. In de praktijk betekent dit dat iemand direct geholpen wordt met zijn vraag, bijvoorbeeld een inkomensvraag, advies over een echtscheiding, een toeslag, of informatie over of een doorverwijzing naar collectieve ondersteuning of (lokale) organisaties. Het kan ook zijn dat we een tweede afspraak plannen, om bijvoorbeeld de eerst uitgezette stappen te vervolgen. Denk hierbij aan het nakomen van een afspraak bij de sociale dienst, waarbij er allerlei formulieren moeten worden ingeleverd. Of wellicht een aanvullend gesprek als het gaat om echtscheiding. Mocht de vraag van de inwoner niet enkelvoudig van aard zijn, maar meervoudig, dan kijken we wie er eventueel beschikbaar is om de inwoner te helpen. Soms is dat iemand van het voordeurteam zelf en soms is dat een ambulant begeleider van deBasis Veendam.”
Het is van belang dat de ondersteuning snel van start gaat en kortdurend is waar mogelijk. De sociaal werkers van het voordeurteam beschikken over de expertise om inwoners op een goede wijze door te geleiden naar de juiste hulp en ondersteuning. Het voordeurteam is laagdrempelig beschikbaar, toegankelijk en kent ruime openingstijden. Als een inwoner ondersteuning krijgt maakt deBasis Veendam een dossier aan waarin dat wat nodig is wordt bijgehouden. De inwoner kan hier ook in meelezen. Vooraf gestelde doelen worden geëvalueerd en er wordt gekeken of ze behaald zijn, waarna het traject wordt afgesloten. Vanuit het voordeurteam wordt ook doorgeleid naar onze kernpartners. Bijvoorbeeld voor dagbesteding bij ‘t Veenhuus. In deze situatie evalueren we periodiek (half jaar/een jaar) met de inwoner en de kernpartner. Op deze wijze houden we zicht op de doelen en de kwaliteit van de ondersteuning. Het aantal aanmeldingen is het afgelopen jaar opgelopen ten opzichte van 2022 Als gevolg daarvan is in bepaalde periodes een korte wachttijd ontstaan. Steeds meer wordt de invulling van de hulpvraag uitgevoerd door middel van een collectieve activiteit. En daarmee worden meer inwoners geholpen middels collectieve ondersteuning. Wel merken we in toenemende mate dat er sprake is van complexere (GGZ) problematiek.
Dergelijke hulpvragen kunnen vaak niet door middel van collectieve ondersteuning opgepakt worden. Ze passen ook niet direct bij de individuele ondersteuning die wij kunnen bieden.
Activering Activering verwijst naar een traject waarbij inwoners worden ondersteund en gestimuleerd om (weer) deel te nemen aan de maatschappij door middel van werk, opleiding, vrijwilligerswerk of andere zinvolle activiteiten. Het doel is om inwoners te helpen hun potentieel te realiseren, zelfvertrouwen op te bouwen en eigenwaarde te ontwikkelen. Over het algemeen is een activeringstraject maatwerk, waarbij de ondersteuning en interventies worden afgestemd op de individuele behoeften en omstandigheden van de inwoner.
Het steunpunt vrijwilligerswerk heeft circa 60 inwoners bemiddeld. Zij hebben allen een plek gevonden bij een vrijwilligersorganisatie in de gemeente Veendam of zijn individueel gekoppeld aan een inwoner met een hulpvraag voor een eenmalige klus. Ook worden er initiatieven van vrijwilligers ondersteund die bijvoorbeeld activiteiten willen organiseren voor een bepaalde doelgroep.
“Door vrijwilligers van het Dorpshuis de Wending op Zuidwending is sinds januari 2023 één keer per maand een “Proat Café” voor senioren georganiseerd. In totaal komen hier maandelijks 22-25 senioren bij elkaar. Gedurende het jaar zijn er vanuit de groep al verschillende ideeën geopperd over wat nog meer leuk is om samen te doen en te organiseren.”
Naast dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten bij collectieve activiteiten worden deelnemers en vrijwilligers ook gestimuleerd om bij te dragen aan werkzaamheden of activiteiten. Inwoners worden gestimuleerd hun talenten en vaardigheden in te zetten om iets voor een ander te kunnen betekenen en bij te kunnen dragen aan de maatschappij.
“Actief in het groen” biedt verschillende activeringsmogelijkheden voor inwoners met als doel om de zelfredzaamheid van inwoners met een ondersteuningsvraag te versterken .