18-03 Bijlage 2. Definitieve VRG Jaarrekening 2021 met controleverklaring getekend dd 21 03 2022
Tekst van het document
Jaarstukken 2021 Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Groningen
Dhr. K.F. Schuiling - voorzitter Dhr. A. van der Tuuk - penningmeester Vastgesteld op 25 maart 2022
2
3
4
Inhoudsopgave 1
Voorwoord
9
Inleiding
10
1.1
Het afgelopen jaar en highlights uit het jaarverslag
11
2
Resultaat en resultaatbestemming
12
3
Functioneel leeftijdsontslag (FLO) ontwikkeling meerjarig
15
4 Programmaverantwoording
17
4.1
Brandweerzorg
17
4.1.1
Risicobeheersing
23
4.1.2
Baten en lasten programma Brandweer
26
4.2
Crisisbeheersing
27
4.2.1
Aardbevingen
30
4.2.2 Baten en lasten programma Crisisbeheersing
31
4.3
Gemeentelijke Kolom Groningen (GKG)
32
4.3.1
Baten en lasten programma GKG
33
4.4
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)
34
4.4.1
Baten en lasten programma GHOR
36
5 Paragrafen
37
5.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
37
5.2
Onderhoud kapitaalgoederen
41
5.3
Financiering
42
5.4
Bedrijfsvoering
44
5.5
COVID-19
47
5.6
Verbonden partijen
50
6 Balans en overzicht baten en lasten
53
6.1
Balans
53
6.2
Overzicht van baten en lasten
54
6.3
Waarderingsgrondslagen en resultaatbepaling
7
Toelichtingen
55 56
7.1
Toelichting balans
56
7.1.1
Vaste activa
56
7.1.2
Vlottende activa
57
7.1.3
Vaste passiva
58
7.1.4
Vlottende passiva
60
7.2
Toelichting baten en lasten
61
7.2.1
Brandweerzorg
62
7.2.2
Crisisbeheersing
65
7.2.3
Gemeentelijke kolom Groningen (GKG)
67
7.2.4
Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio
68
7.3
WNT-verantwoording 2021 Veiligheidsregio Groningen
8 Gebeurtenissen na balansdatum
72 74
5
Bijlagen Bijlagen
75
I.
Gemeentelijke bijdrage
76
II.
Rijksbijdrage BDuR en SiSa
79
III.
Over te hevelen kredieten
80
IV.
Reserves
81
V.
Risico’s
82
VI.
Geldleningen
87
VII.
Taakvelden
88
VIII.
Controleverklaring
92
Credits Foto's brandweer Mélarno Kraan Grafisch ontwerp Degelijk Design
6
Jaarverslag
7
8
Voorwoord Zorgen dat alle inwoners van de provincie
In Ter Apel ontstond er een sluimerende crisis toen
Groningen veilig, gezond en zonder dreiging kunnen
er gedurende langere tijd veel te veel vluchtelingen
leven, wonen en werken. Dat is onze missie. In het
verbleven in het asielzoekerscentrum. Inmiddels
tweede jaar van de coronapandemie is dat geen
is de situatie onder controle, maar we houden het
gemakkelijke opgave geweest. Toch stonden onze
uiteraard nauwlettend in de gaten. Verder is
mensen dag en nacht klaar voor anderen.
cybercriminaliteit een thema dat in 2021 steeds meer aandacht kreeg. Het beveiligingslek in Apache
En dat was hard nodig. Want iedereen voelt de
Log4j houdt alle veiligheidsregio's scherp met
gevolgen van de gezondheidscrisis: sommigen nog
betrekking tot vitale infrastructuur. Ook in 2022
meer dan anderen. Van ondernemers en jongeren
blijft het onderwerp cybergevolgbestrijding en -
tot eenzame en kwetsbare mensen: ze hebben geen
bewustzijn hoog op de agenda staan. We sloten het
keus. Veiligheidsregio Groningen heeft wel een keus
jaar af met een drukke jaarwisseling en veel
en heeft die ook in 2021 gemaakt: er zíjn
buitenbranden, maar gelukkig zonder grote
wanneer onze inwoners ons nodig hebben.
incidenten.
We blusten branden en stonden klaar voor mens en dier. We hebben hard gewerkt aan het verminderen
Helaas was 2021 door corona opnieuw een jaar
van risico’s en aan de voorbereiding op mogelijke
waarin veel niet kon. Maar gelukkig waren er ook
crises. En we stonden klaar tijdens noodsituaties.
genoeg dingen die wél konden. Laten we hopen dat dat in 2022 weer steeds meer het geval is. Wij doen
Zo kregen we ook in 2021 te maken met extreem
daar in ieder geval ons uiterste best voor.
weer, zoals heftige regenval en storm. Tijdens de overstromingen in Limburg reisden Groningse reddingsbrigades af naar het zuiden om paraat te staan en te helpen. Ook werden we het afgelopen jaar geconfronteerd met meerdere aardbevingen, met op 16 november zelfs een beving van 3.2 op de schaal van Richter in Garrelsweer. Niet alleen een grote klap in de grond, maar ook een grote klap voor de inwoners van het gebied. Ook nam de maatschappelijke onrust in het aardbevingsgebied de afgelopen tijd steeds meer toe. Veiligheidsregio Groningen houdt hier een vinger aan de pols en staat klaar voor de inwoners waar dat nodig is.
Wilma Mansveld Directeur Veiligheidsregio Groningen
Roelf Knoop Commandant Brandweer Groningen Plv. directeur Veiligheidsregio Groningen
9
Inleiding In rust en ruimte leven en werken. Een gezond bestaan opbouwen. Dat wensen wij alle mensen in Groningen toe. Gevaren kunnen we niet wegnemen, maar we kunnen wel grip krijgen op de risico’s en de bestrijding van de gevolgen van incidenten. Daar werkt Veiligheidsregio Groningen dag en nacht aan. Minder risico’s, meer veiligheid Voor grip op de risico’s is een goede samenwerking nodig. Met de inwoners van Groningen, maar ook met onder meer de politie, de provincie, waterschappen en andere organisaties. We kijken bijvoorbeeld of gebouwen (brand)veilig zijn. En we controleren of chemische bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen voldoende voor bereid zijn op calamiteiten. Vanuit risicobeheersing willen we graag aan de voorkant een proactieve adviesrol vervullen. Zo werken we samen aan een veilig en gezond bestaan voor alle Groningers. Goed voorbereid op crisissen Gaat er toch iets mis? Dan zijn we voorbereid. Bijvoorbeeld door het maken van plannen. Maar we zijn ook flexibel en wendbaar, om zo in te kunnen spelen op allerlei soorten rampen en crises. Ook houden we ons bezig met opleiden, trainen, oefenen en leren. Zo kunnen we snel in actie komen als mensen écht hulp nodig hebben. Leer ons kennen Dit jaarverslag is bedoeld om inzicht te geven in de manier waarop wij bijdragen aan de veiligheid in Groningen.
Een groot deel van ons werk is heel zichtbaar, bijvoorbeeld wanneer de brandweer een brand blust. Maar achter de schermen gebeurt er ook heel veel. Alle onderdelen van ons werk komen aan bod in dit jaarverslag.
10
1.1
Het afgelopen jaar en highlights uit het jaarverslag
Het jaar 2021 was net als 2020 een bijzonder jaar
Gekeken is of meerkosten als gevolg van de
voor VRG door de gevolgen van de coronacrisis.
coronacrisis gedeclareerd kunnen worden bij het
Ondanks dat we hard gewerkt hebben aan het
Rijk. Voorwaarde is dat meer- en minderkosten
verminderen van risico’s, de voorbereiding op
verrekend worden en dat een beroep op de
mogelijke crises en het verlenen van
meerkostenregeling niet mag leiden tot resultaat.
Brandweerzorg was 2021 helaas door corona
Echter heeft VRG, net als in 2020, veel inzet
opnieuw een jaar waarin veel niet kon. Dit zien we
gepleegd met eigen personeel en is de externe
financieel ook terug. Bij de P7 rapportage hebben
inhuur als gevolg van de coronakosten beperkt
we een positief resultaat geprognosticeerd van
gebleven. Dit in tegenstelling tot een aantal andere
€1,3 mln. Het daadwerkelijke resultaat bij de
Veiligheidsregio’s. Deze inzet is ten koste gegaan
jaarrekening 2021 bedraagt €1,76 mln.
van andere reguliere activiteiten. Daar komt bij dat
Dit is inclusief een coronadeclaratie bij het Rijk.
de financiële positie van zowel VRG als de
De afwijking bedraagt daarmee 3,3% ten opzichte
gemeenten kwetsbaar is. De kosten voor de inzet
van de totale begroting.
van eigen personeel zijn afzonderlijk bijgehouden en bedragen in totaal circa €0,23 mln. Gelet op
Het resultaat is incidenteel en wordt hoofdzakelijk
vorenstaande is gekozen om de meerkosten niet
veroorzaakt door het doorschuiven van projecten
volledig te verrekenen met de minderkosten, maar
en aanbestedingen. Dit geldt onder andere voor
de minderkosten te corrigeren met de eigen inzet
vervangingsinvesteringen en ICT projecten. Om de
van personeel. Op deze manier wordt circa de helft
komende jaren de achterstanden in te halen en te
van de meerkosten gedeclareerd bij het Rijk
kunnen voldoen aan (landelijke) ontwikkelingen,
(circa €0,23 mln.).
zoals het tweede loopbaanbeleid en de omgevingswet, wordt voorgesteld specifieke
In de jaarrekening 2019 is een voorziening getroffen
bestemmingsreserves te vormen. Door de diverse
van €15,2 mln. voor de toekomstige FLO kosten.
landelijke ontwikkelingen in relatie tot de krappe
Met de gemeenten zijn financiële afspraken
financiële positie van VRG zijn we op deze manier in
gemaakt voor de periode 2020-2024. De FLO
staat invulling te geven aan een aantal
kosten zijn bij de jaarrekening 2021 in
ontwikkelingen en “in control” te blijven. In de
overeenstemming met de gemaakte afspraken
kaderbrief 2023-2026 en in de begroting 2023-
opnieuw herrekend door een externe adviseur.
2026 hebben we u uitgebreid geïnformeerd over de
Dit doen we jaarlijks gelet op het hoge
financiële situatie en het vervolg.
risicoprofiel. Conclusie is dat actualisatie past binnen de gemaakte afspraken en dat er eind 2024
De coronacrisis heeft ook geleid tot meerkosten
meer financiële ruimte is voor aanvullingen van de
voor VRG op het gebied van onder andere (crisis)
voorziening na 2024.
communicatie en de inhuur van extra capaciteit op het gebied van crisisbeheersing. Daarnaast is de
De diverse landelijke ontwikkelingen en de krappe
inzet van een deel van het eigen personeel gericht
financiële positie van VRG brengen wel risico’s
geweest op de aanpak van de coronacrisis. Dit gaat
met zich mee. Dit hebben we vertaald in de
(deels) ten koste van andere reguliere
geactualiseerde risicoparagraaf.
activiteiten en wordt daarom niet als financiële afwijking zichtbaar in de jaarrekening 2021. In de paragraaf COVID-19 is een uitgebreide toelichting opgenomen.
11
2
Resultaat en resultaatbestemming
Het voordelige resultaat over 2021 kan als volgt worden samengevat: Regulier resultaat
€1.578 mln.
voordelig
Toevoeging egalisatiereserve kapitaallasten
€490 duizend
voordelig
Toevoeging bestemmingsreserve tweede loopbaanbeleid
€400 duizend
voordelig
Toevoeging bestemmingsreserve stedelijk gebied
€270 duizend
voordelig
Toevoeging bestemmingsreserve ICT kosten Toevoeging algemene reserve
€370 duizend €228 duizend
voordelig voordelig
Voorgesteld wordt resultaat als volgt te bestemmen:
Toelichting regulier resultaat Ten opzichte van de geactualiseerde begroting 2021 is het resultaat €1.758 mln. voordelig. Dit is een afwijking van 3,3% ten opzichte van de totale begroting. In de P7 rapportage is een voordelig resultaat geprognosticeerd van €1.3 mln. Het resultaat is incidenteel, waarbij de coronacrisis een grote impact heeft gehad. Het voordelig resultaat kan op hoofdlijnen als volgt worden verklaard: Meerkosten corona
X€1.000 241 N
De incidentele meerkosten corona bedragen per saldo €241 duizend euro. Het gaat onder andere om de inhuur voor crisisbeheersing en een procesleider gemeenten. Een specificatie van de kosten is opgenomen in de paragraaf COVID-19. Bij deze incidentele meerkosten van €241 duizend euro is rekening gehouden met de declaratie bij het Rijk, zijnde een bedrag van €228 duizend euro. Opleidingskosten 425 V Door de coronamaatregelen zijn ook in 2021 minder trainingen en opleidingen verzorgd en gevolgd. Veel repressieve opleidingen (vakbekwaam worden en blijven) zijn ondanks de coronamaatregelen wel doorgegaan. Het incidentele voordeel doet zich met name voor bij algemene opleidingen (bv. organisatieontwikkeling). Voorgesteld wordt dit incidentele voordeel grotendeels te bestemmen voor het tweede loopbaanbeleid (zie resultaatbestemming).
Kapitaallasten 255 V Het incidentele voordeel wordt veroorzaakt, omdat vervangingsinvesteringen voor brandweermaterieel zijn vertraagd. (Landelijke) aanbestedingen zijn niet of later gestart ten gevolge van de coronacrisis. Dit voordeel wordt conform besluitvorming middels resultaatbestemming toegevoegd aan de egalisatiereserve kapitaallasten. Flexibele schil
270 V
Er is (exclusief inhuur voor corona) minder ingehuurd, omdat projecten zijn vertraagd. Voorgesteld wordt dit incidentele voordeel te bestemmen voor de onderzoekskosten huisvesting stedelijk gebied (zie resultaatbestemming).
12
ICT projecten
370 V
Door vertraging in landelijke wetgeving en de gevolgen van de coronacrisis zijn diverse ICT projecten vertraagd. Het gaat om ICT projecten op het gebied van de omgevingswet, informatieveiligheid, digitaal samenwerken en informatiemanagement crisisbeheersing (KCR 2). Voorgesteld wordt dit incidentele voordeel te bestemmen voor ICT projecten(zie resultaatbestemming). Kleding
155 V
In verband met de lopende landelijke aanbesteding voor kleding wordt alleen het hoognodige vervangen. Overige opbrengsten
-
370 V
De incidentele opbrengsten vallen hoger uit dan begroot door hogere opbrengsten uit de verkoop van afgeschreven materieel (€100 duizend) , hogere opbrengsten uit detacheringen (€220 duizend) en een bijdrage van een derde voor de aanschaf van materieel (€50 duizend). Diverse afwijkingen
154 V
Diverse kleinere afwijkingen leiden tot een voordeel. Resultaatbestemming De coronacrisis heeft in 2020 en 2021 een grote impact gehad op VRG. Diverse werkzaamheden, projecten en aanbestedingen zijn stilgelegd of doorgeschoven. Om de komende jaren de achterstanden in te halen en te kunnen voldoen aan de (landelijke) ontwikkelingen stelt het dagelijks bestuur voor om: 1. Een bedrag van €490 duizend te voegen aan de egalisatiereserve kapitaallasten; 2. Een bedrag van €400 duizend te voegen aan de nieuw te vormen bestemmingsreserve tweede loopbaanbeleid; 3. Een bedrag van €270 duizend te voegen aan de bestemmingsreserve stedelijk gebied; 4. Een bedrag €370 duizend toe te voegen aan de nieuw te vormen bestemmingsreserve ICT projecten; 5. Een bedrag van €228 duizend toe te voegen aan de algemene reserve.
13
Ad. 1.Toevoeging egalisatiereserve kapitaallasten
Ad. 3. Toevoeging bestemmingsreserve
Op 10 december 2021 heeft het Algemeen Bestuur
stedelijk gebied
besloten een egalisatiereserve kapitaallasten in te
Voor het onderzoek naar de huisvesting
stellen. Doelstelling is om het bestaande areaal de
stedelijk gebied is in het verleden
komende 10 jaar in stand te gehouden en financiële
bestemmingsreserve ingesteld. Deze reserve is
stabiliteit te creëren in de begroting (zonder
nagenoeg uitgeput (saldo 01-01-2022 €58 duizend).
mutaties in gemeentelijke bijdragen).
In 2022 wordt de haalbaarheidsfase afgerond en
Een egalisatiereserve is noodzakelijk, omdat het
wordt de volgende fase gestart (programma van
investeringsplan een wisselend verloop kent. In 2021
eisen). Om de onderzoekskosten te dekken wordt
is er minder geïnvesteerd als gevolg van de
voorgesteld een bedrag van €270 duizend euro toe
coronacrisis. Conform besluitvorming wordt
te voegen aan de bestemmingsreserve stedelijk
daarom voorgesteld de vrijvallende
gebied uit de vrijval flexibele schil.
kapitaallasten, de opbrengst uit de verkoop van afgeschreven materieel en een bijdrage van een
Ad. 4. Toevoeging bestemmingsreserve
derde voor de aanschaf van materieel toe te voegen
ICT projecten
aan de egalisatiereserve kapitaallasten voor
Door vertraging in landelijke wetgeving en de
toekomstige investeringen.
gevolgen van de coronacrisis zijn diverse ICT projecten vertraagd. Het gaat om ICT projecten op
Ad. 2. Toevoeging bestemmingsreserve
het gebied van de omgevingswet,
tweede loopbaanbeleid
informatieveiligheid, digitaal samenwerken en
De functies van de beroepsbrandweer zijn formeel
informatiemanagement crisisbeheersing (KCR 2).
aangemerkt als bezwarende functie. Gevolg is dat
Voorgesteld wordt de incidentele vrijval van €370
medewerkers maximaal 20 jaar een bezwarende
duizend toe te voegen aan een nieuw te vormen
functie binnen VRG mogen uitoefenen. Daarna
bestemmingsreserve ICT projecten.
moeten ze, binnen of buiten de organisatie, een tweede loopbaan starten. Tot 2030 gaat het in
Ad. 5. Toevoeging algemene reserve (FLO)
totaal om 22 medewerkers. Het tweede
Voorgesteld wordt het resterende resultaat van
loopbaanbeleid is geactualiseerd, waarbij ook de
€228 duizend toe te voegen aan de algemene
extra kosten in beeld zijn gebracht op basis van 3
reserve. Op dit moment is er sprake van een
scenario's (best case, real case en worst case). Het
negatieve algemene reserve. De negatieve
gaat onder andere om kosten voor opleiding- en
algemene reserve wordt de komende jaren
ontwikkeling en loopbaaninstrumenten.
aangevuld in overeenstemming met de gemaakte
Voorgesteld wordt de incidentele vrijval
afspraken. Door deze aanvulling wordt de reserve
opleidingskosten (€0,4 mln.) te storten in een nieuw
eerder positief (2024). VRG kan daarmee risico’s
te vormen bestemmingsreserve loopbaanbeleid.
opvangen mochten deze zich voordoen.
Daarbij wordt uitgegaan van een real case scenario. De resterende kosten worden gedekt binnen de reguliere begroting.
14
3
Functioneel leeftijdsontslag (FLO) ontwikkeling meerjarig
Bij de jaarrekening 2019 is besloten een voorziening
Geactualiseerd beeld jaarrekening 2021
te treffen van €15,2 mln. (nette contante waarde)
De FLO kosten zijn bij de jaarrekening 2021
voor de toekomstige FLO kosten tot en met 2045.
opnieuw herrekend door een externe adviseur.
Hierdoor is een negatieve algemene reserve ont-
De FLO kosten vallen in 2021 hoger dan begroot.
staan van €12,5 mln. In oktober 2020 heeft het DB
Dit wordt veroorzaakt door een verschuiving in tijd.
besloten de negatieve algemene reserve in 5 jaar op
FLO kosten wordt eerder gemaakt, maar vallen
te lossen (scenario 2). De afspraken ten aanzien van
vervolgens in latere jaren lager uit. De totale FLO
FLO kunnen als volgt worden samengevat:
kosten tot en met 2024 blijven nagenoeg gelijk.
In de periode 2020-2024 wordt de jaarlijkse
Zoals eerder toegelicht wordt tot en met 2024
deelnemersbijdrage met €2,6 mln. verhoogd om
rekening gehouden met een jaarlijkse aanvulling van
de negatieve algemene reserve in 5 jaar op te
de voorziening van circa €0,7 mln. per jaar om aan
lossen.
de totale verplichting tot en met 2045 te kunnen voldoen. Na actualisatie blijkt dat bij de
In de periode 2020-2023 blijft de reeds
jaarrekening 2021 een aanvulling benodigd is van
opgenomen bijdrage van €1.050 mln. per jaar in
circa €0,55 mln. De aanvulling valt daarmee
stand ter dekking van de FLO kosten;
lager uit.
Er moeten nog nadere afspraken worden
Conclusie is dat actualisatie past binnen de
gemaakt met de gemeenten over de resterende
gemaakte afspraken en dat er eind 2024 meer
FLO-kosten voor 2024 en verder.
ruimte over is voor aanvullingen na 2024. De actualisatie leidt tot het beeld op de volgende
Voor de jaren 2021-2024 wordt jaarlijks rekening
pagina van de voorziening en de algemene reserve
gehouden met een indicatieve update/aanvulling
voor de periode 2020-2024.
van de voorziening (circa €0,7 mln. per jaar). Deze toevoeging is bedoeld om landelijke wijzigingen op te vangen (bv. CAO afspraken) en de waarde van de voorziening op peil te houd en (de voorziening is gewaardeerd tegen contante waarde). De voorziening wordt jaarlijks geactualiseerd bij de jaarrekening door een externe adviseur. Bij de jaarrekening 2020 heeft de eerste actualisatie plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot het beeld op de volgende pagina van de voorziening en de algemene reserve voor de periode 2020-2024.
15
Scenario 2: Aanvullen voorziening FLO overgangsrecht in 5 jaar (prognose netto contant)
Omschrijving
2020
2021
2022
2023
15.195.365
15.195.365
15.502.658
14.010.449
13.465.700
12.955.951
15.195.365
FLO-kosten
-1.757.000
-2.202.197
-1.231.010
-1.201.204
-1.188.118
-7.579.529
Stand voorziening FLO-overgangsrecht
Stand 31-12-2019
2024 Totaal / Stand
Aanvullende dotatie
2.064.293
709.988
686.261
691.455
Stand per einde jaar
15.195.365
15.502.658
14.010.449
13.465.700
12.955.951
12.470.885
703.052
12.470.885
4.855.049
-12.522.774
-12.522.774
-10.282.067
-7.412.973
-4.491.844
-1.574.979
-12.522.774
Aanvulling door gemeenten
2.600.000
2.600.000
2.600.000
2.600.000
2.600.000
13.000.000
Jaarlijkse bijdrage FLO
1.050.000
1.050.000
1.050.000
1.050.000
pm
4.200.000
Resultaat FLO 2020
Algemene reserve
WG-lasten (WIA-ZVW-etc.)
-58.000
-70.918
-42.610
-41.680
-40.334
-253.542
Aanvullende dotatie
-2.064.293
-709.988
-686.261
-691.455
-703.052
-4.855.049
Rekeningresultaat 713.000 713.000 Totaal
-12.522.774
-10.282.067
-7.412.973
-4.491.844
-1.574.979
281.635
281.635
Naar bestemmingsreserve FLO 281.635 281.635
Scenario 2: Aanvullen voorziening FLO overgangsrecht in 5 jaar (prognose netto contant)
Omschrijving
Stand 31-12-2019
2020
2021
2022
2023
15.195.365
15.195.365
15.502.658
13.629.263
13.228.664
12.704.030
15.195.365
FLO-kosten
-1.757.000
-2.430.162
-1.086.859
-1.216.089
-1.174.069
-7.664.180
Aanvullende dotatie
2.064.293
556.767
686.261
691.455
703.052
4.701.828
Stand per einde jaar
15.502.658
13.629.263
13.228.664
12.704.030
12.233.013
12.233.013
Stand voorziening FLO-overgangsrecht
15.195.365
2024 Totaal / Stand
Algemene reserve
-12.522.774
-10.282.067
-6.960.834
-4.039.704
-1.122.840
-12.522.774
2.600.000
2.600.000
2.600.000
2.600.000
2.600.000
13.000.000
Jaarlijkse bijdrage FLO
1.050.000
1.050.000
1.050.000
1.050.000
pm
4.200.000
WG-lasten (WIA-ZVW-etc.)
-58.000
-
-42.610
-41.680
-40.334
-182.624
Aanvullende dotatie
-2.064.293
-556.767
-686.261
-691.455
-703.052
-4.701.828
Rekeningresultaat
713.000
228.000
941.000
Resultaat FLO 2020
-12.522.774
Aanvulling door gemeenten
Totaal
-12.522.774
-10.282.067
-6.960.834
-4.039.704
-1.122.840
733.774
733.774
Naar bestemmingsreserve FLO 505.774 505.774 Naar Algemene reserve 228.000 228.000
16
4
Programmaverantwoording
Het Algemeen Bestuur heeft in het programmaplan van de begroting 2021 de opdrachten en de daarvoor uit te voeren activiteiten vastgesteld. In dit hoofdstuk wordt hierover per programma verantwoording afgelegd.
4.1
Brandweerzorg
Professionele repressieve brandweerzorg
in Veendam, de zeer grote brand in de Kerkstraat
Terugkijkend op 2021 overheerst voor het
in Veendam, de opschaling voor een incident met
programma Brandweerzorg de enorme
gevaarlijke stoffen in het Martini Ziekenhuis in
waardering voor de paraatheid en de
Groningen en de zeer grote brand in
continuïteit van de brandweerorganisatie, ook nog
Uithuizermeeden. Daarnaast waren er grote
eens in tijden van corona. Terwijl het opleiden en
branden bij afvalverwerkingsbedrijf Stainkoeln
oefenen door de coronamaatregelen werden
in Groningen en bij een woning in Wildervank.
bemoeilijkt en de brandweervrijwilligers de zo belangrijke sociale component van het brandweerwerk moesten missen, stonden onze brandweermensen dag en nacht klaar om hulp te verlenen aan de inwoners van Groningen.
Personeel In juli leverde de reddingsgroep van de Nationale Reddingsvloot bijstand bij de overstromingen in Limburg. Op het Chemiepark in Delfzijl viel de stroom uit. Een bijzonder ingrijpend incident was de explosie op een boot in Kropswolde Grote en bijzondere inzetten in het afgelopen jaar
waardoor een 5-jarig kindje kwam te overlijden.
waren de grote brand bij McDonald’s in
Het jaar werd afgesloten met een brand op
Stadskanaal, de brand in een appartementen-
40 meter hoogte in een windturbine in Uithuizen.
complex in Musselkanaal, de grote brand in de Meerpaal (een appartementencomplex met minder
Om ook tijdens de stremming van het Julianaplein
zelfredzame bewoners én coronabesmettingen)
in Groningen in 2022 professionele repressieve brandweerzorg te kunnen bieden zijn voorbereidingen getroffen door het opplussen van de post Vinkhuizen, inclusief de aanschaf van materialen.
17
Paraatheid en vrijwilligheid – pilot ‘Veilig met 4’ In de pilot ‘Veilig met 4’ wordt de zogeheten
opdoen met tweewegpagers is onderdeel van de
flexibele inzet in de praktijk getest om te
pilot. Hierbij is geconcludeerd dat de hardware van
onderzoeken of de brandweer op veilige wijze met
de pagers onvoldoende is, maar dat de software
minder menskracht op een tankautospuit een
(werking van een tweewegpager door
vergelijkbaar niveau van brandweerzorg kan
terugmelding) erg wenselijk is. In 2022 komt er
leveren. Vanwege de coronacrisis is de
een betere tweewegpager op de markt en gaan
pilot verlengd tot 1 juli 2022. Doordat veel
we beoordelen of deze wel aan de eisen voldoet.
vrijwilligers thuiswerkten was in 2021 de paraatheid
Als dat het geval is, kan de pager in de hele regio
veel beter en werd er niet of nauwelijks gebruik
worden ingevoerd.
gemaakt van de flexibele inzet. Ook het ervaring
18
Paraatheid en vrijwilligheid – herinrichting
Organisatieplan Brandweerzorg 2022-2025
piketten commandovoering
Om uit te komen bij de brandweerzorg uit de visie
Het piket Hoofdofficier van Dienst - Adviseur
2030, zijn stappen en keuzes nodig. Die komen te
Gevaarlijke Stoffen (HOVD-AGS) wordt gesplitst.
staan in een organisatieplan dat in 2022 door het
Hiervoor zijn in 2021 voorbereidingen getroffen. De
bestuur wordt vastgesteld. Het Regionaal
AGS’en zijn geworven en opgeleid. Het AGS-piket
Dekkingsplan maakt hiervan onderdeel uit.
start op 1 februari 2022. De opleidingen en
Het organisatieplan wordt vanwege de vertraging
trainingen worden hierop aangepast.
in het visie-ontwikkelingstraject later uitgevoerd dan in de beleidsbegroting was aangekondigd.
Ontwikkeling bestuurlijke visie brandweerzorg 2030 In het onderzoek Toekomstverkenning brandweer
Logistiek centrum
verkent het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) in
Bureau Advante heeft onderzoek gedaan naar
opdracht van de Raad van Commandanten en
de toekomstige bedrijfsvoering van de
Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) welke kansen,
beroepsbrandweer in de stad Groningen.
risico’s en strategische vraagstukken er liggen voor
Dat moet als input dienen voor de verdere
een toekomstbestendige brandweer. De scope is
uitwerking van het huisvestingsvraagstuk in het
gesteld op 10 jaar (2020-2030). Dit loopt parallel
stedelijk gebied, waaronder de inrichting van een
met het visie-ontwikkelingstraject van VRG, dat zal
logistiek centrum. Na de zomer zijn een aantal
leiden tot een visie op de brandweerzorg in
werkgroepen aan de slag gegaan met de
Groningen in 2030. Het traject is gestart in 2020,
aanbevelingen uit het rapport. Daarnaast is er een
maar heeft onder andere door de coronacrisis een
projectvoorstel in voorbereiding, wat in 2022 moet
langere doorlooptijd gekregen. In de zomer van 2021
leiden tot het oppakken van de aanbevelingen over
zijn de bouwstenen voor de visie met de
het roosteren.
brandweervrijwilligers, de beroepsbrandweer en de dagdienstmedewerkers besproken. Aan het eind van het jaar heeft het bestuur ingestemd met de conceptuele hoofdlijnen van de visie, met complimenten voor het doorlopen proces. Bij het besluitvormingstraject van het bestuur hoort ook een consultatie van de gemeenteraden. Deze consultatie gaat in 2022 plaatsvinden.
19
Uitlegbare brandweerzorg - bluswatervoorziening
Een aantal grote aanbestedingen is afgerond.
Voor de bluswatervoorziening in de regio, en dan
Zo is de levering van 7 identieke redvoertuigen
met name voor de gebieden zonder extern
gegund. Het eerste redvoertuig wordt eind 2022
bluswater, zijn de kaders vastgesteld. Het bestuur
geleverd en de andere 6 in 2023. De aanbesteding
heeft besloten geen verdere repressieve
voor redgereedschap is ook gegund. De levering
maatregelen te treffen en een zeker restrisico te
heeft nog in 2021 plaatsgevonden. Door het tekort
accepteren. Daarmee is ook de bestuurlijke
aan chips wereldwijd komen de voertuigladers pas
discussie over de aanschaf van waterwagens
in het tweede kwartaal van 2022. Afgelopen jaar
afgerond. VRG heeft iedere gemeente een kaart
zijn volgens planning 4 nieuwe tankautospuiten
aangeboden waarop de bluswatervoorzieningen
geleverd en zijn 2 tankautospuiten aangepast voor
zijn weergegeven, net als de objecten die te ver van
de incidentbestrijding in de Eemshaven. De analyse
een bluswatervoorziening af liggen.
van de tankautospuit van de toekomst is eind 2021
Ook heeft VRG alle gemeenten bezocht om advies
opgestart en moet zorgen voor uitgangspunten
op maat te geven over de maatregelen die zij
voor een nieuwe aanbesteding voor de levering van
zouden kunnen nemen. De geactualiseerde
tankautospuiten.
Overeenkomst levering bluswater is vastgesteld. Alle repressieve medewerkers hebben eind 2021 Uitlegbare brandweerzorg – redden van dieren
nieuwe blus- en hulpverleningshandschoenen
Voor het redden van dieren uit mestkelders zijn 3
gekregen en er zijn uitruklaarzen met zaagprotectie
mesthulpverleningsteams opgericht. De teams
uitgereikt aan wie ze nog niet had. De hernieuwde
beschikken over specialistische kennis en materialen
aanbesteding voor uitrukkleding zit eind 2021 in
om de lokale ploeg te kunnen ondersteunen bij deze
het offertetraject, en aan het einde van het eerste
risicovolle brandweeractiviteit. De posten
kwartaal van 2022 vinden de praktijktesten plaats.
Grootegast, Middelstum en Oude Pekela hebben
In principe is de uitlevering van alle uitrukkleding
een mesthulpverleningsteam en kunnen binnen 30
gepland voor eind 2022, maar dit is en blijft
minuten na alarmering aanwezig zijn.
afhankelijk van de beschikbaarheid van de benodigde grondstoffen.
Aanschaf en onderhoud materieel Bij een aantal projecten merken we dat door corona onderdelen en materialen met grote vertraging geleverd worden. Voor sommige producten is de vraag wereldwijd zo groot dat we alleen maar kunnen wachten. We hebben in 2021 de investeringsplanning 2022-2026 vastgesteld en de op dat moment marktconforme prijzen doorgevoerd. Daarnaast zijn alle vervangingen tot en met 2031 goed in beeld en gekoppeld aan realistische aanschafwaarden. Een risico blijft dat prijzen grillig stijgen, mede door schaarste van grondstoffen en de beperkingen van corona bij de fabrikanten en toeleveranciers van materialen. We zullen ieder jaar deze analyse blijven uitvoeren.
20
Een aantal leveringen is, mede door corona, helaas
Ook de verbinding met andere lopende informatie-
niet gelukt en is financieel doorgeschoven naar
projecten, zoals zaakgericht werken binnen
2022. Het gaat hier om de levering van 3
Risicobeheersing, vraagt om een goede
vaartuigen, 4 dienstvoertuigen en 2 voertuigen voor
informatiearchitectuur en opslagvoorziening van
de oppervlakte reddingsteams (OVRT). Ook is de
onze eigen data en informatie. Dit is nog niet goed
aanbesteding van 2 hulpverleningsvoertuigen
genoeg geregeld binnen VRG en zal de komende tijd
uitgesteld. Verder is een groot aantal
de nodige tijd en prioriteit vragen.
aanbestedingen afgerond voor onderhoud en beheer. Vanaf begin 2022 gaan deze contracten in,
Ten slotte zijn we in 2021 doorgegaan met het
wat een verbetering oplevert in de ondersteuning
onderzoek naar veilig en betrouwbaar fluorvrij
van het primaire proces: eenduidige financiële
schuim. Een conclusie en consequenties volgen in
afspraken, kwaliteitsverhoging en beter inzicht in
2022. De verwachting is dat we deze noodzakelijke
onderhoudshistorie.
ontwikkeling niet volledig kunnen financieren met bestaande middelen.
Het inrichten van operationele informatie voor de brandweer en de noodzakelijke vervanging van de mobiele dataterminals ligt op schema en het is nog steeds haalbaar om op te leveren in 2022. Wel zien we dat door cyberdreiging en landelijke ontwikkelingen meer gevraagd wordt van de data-inrichting en het beheer.
Aanbestedingen Materieel en uitrusting 1743 paar blus- en ook 1743 paar hulpverlenings handschoenen voor alle brandweermensen 306 paar nieuwe bluslaarzen met zaagprotectie voor alle brandweercollega's die nog geen laarzen met zaagprotectie hadden
Grootschalige Watervoorziening voor de posten Baflo, Delfzijl, Groningen-Sontweg en Veendam Haakarmvoertuigen voor de posten Baflo en Veendam
Tankautospuiten voor de posten Winschoten, Wehe-den Hoorn, Zuidhorn en Oldehove Tankautospuiten voor gebied Eemshaven (posten Uithuizen en Bierum) zijn gebiedspecifiek aangepast
2
21
BON Holding Bij de kwaliteitsaudit door het IFV eind 2020 heeft het regionaal opleidingsinstituut BON Holding een voorlopig negatief oordeel gekregen. Daarom is BON Holding samen met de drie veiligheidsregio’s een project gestart om het Brandweeronderwijs in Noord-Nederland te versterken. Bij de her-audit in augustus zijn alle indicatoren als voldoende beoordeeld. Daarnaast is een traject opgestart om de samenwerking tussen BON Holding en de 3 veiligheidsregio´s tegen het licht te houden, te verduidelijken en waar nodig te verbeteren, te veranderen of uit te breiden. Deze projecten zijn ook voor VRG een impuls in de verbetering van de kwaliteit. Voor een aantal verbeteracties wordt een implementatieplan gemaakt, waarin ook de mogelijke financiële en personele consequenties worden uitgewerkt. Vakbekwaamheid We hebben hard ons best gedaan om binnen de beperkingen van de coronamaatregelen zoveel mogelijk van het geplande vakbekwaamheidsprogramma doorgang te laten vinden. Voor ‘vakbekwaam worden’ zijn enkele budgetten niet of gedeeltelijk gebruikt en voor ’vakbekwaam blijven’ zijn de trainingen en oefeningen op koers gebleven. De duikers en de duikploegleiders zijn gehercertificeerd. Door de coronacrisis is er in 2021 een incidentele onderschrijding ontstaan op het vakbekwaamheidsbudget.
Opleiden en oefenen In totaal circa 2.300 vakbekwaamheidsmomenten waarvan Vakbekwaam worden (opleiden)
Vakbekwaam blijven (oefenen)
72 manschappen
720
personen realistisch oefenen
7 bevelvoerders
1.100
oefeningen op de posten
135
bevelvoerders beoefend
40 voertuigbedieners 30 brandweerchauffeur zwaar
tijdens themaweek
6 brandweerchauffeur licht 1 Officier van Dienst
bevelvoerders 106
4 Advieurs Gevaarlijke
momenten voor bevelvoerders met XVR
Stoffen
(per oefenmoment 1 of 2 bevelvoerders)
Rijtrainingen: 21 baantrainingen 13 theoriesessie 25 keer rijden op locatie
22
26
oefendagen voor de Commandovoering
4.1.1
Risicobeheersing
Evenementen Een essentieel onderdeel van het programma
In 2021 hebben we de nodige aandacht besteed aan
Brandweerzorg is adviseren over vergunning-
de brandveiligheid bij evenementen. Corona heeft
procedures, ruimtelijke trajecten en (vuurwerk)
grote effecten gehad op het aantal en de aard van
evenementen.
de evenementen. Daar waar nodig zijn adviezen uitgebracht en zijn voorwaarden aan de
In 2021 was het doel te komen tot een nieuwe en
vergunningen verbonden ten aanzien van
vastgelegde werkwijze met betrekking tot de
brandveiligheid. Daarnaast is in sommige
(multi)advisering bij evenementen. Met de
situaties toezicht op de naleving van de
implementatie van het evenementenproces volgens
voorschriften uitgevoerd en zijn lokale
de leidraad evenementen is met het merendeel van
brandweerposten geïnformeerd en voorbereid.
de gemeenten en hulpdiensten een begin gemaakt.
Vanwege corona zijn er minder adviesaanvragen
Het doel is om het vergunningverleningsproces
voor evenementen binnengekomen. Ook is een
(waarvan het veiligheidsadvies van de hulpdiensten
groot aantal evenementen waar VRG advies over
een onderdeel is) helder, voorspelbaar en
heeft uitgebracht door (aangescherpte)
transparant te maken en dat er op regelmatige
coronamaatregelen niet doorgegaan.
basis wordt geëvalueerd en geleerd. Door de coronacrisis is dit proces nog niet geheel afgerond.
Industriële veiligheid
De concept-leidraad is eind 2021 aan de
Het betreft hier het uitvoeren van de wettelijke
vergunningverleners van de gemeenten
taak inzake het Besluit Risico’s Zware Ongevallen
gepresenteerd en wordt op route gebracht voor
2015 (BRZO). Door middel van multidisciplinair
vaststelling in het Algemeen Bestuur.
toezicht wordt gecontroleerd of de veiligheid bij de meest complexe industrie in de bedrijfsprocessen in voldoende mate is geborgd. Dit toezicht wordt
Risicobeheersing
Staatstoezicht op de Mijnen, Rijkswaterstaat en/of
besluit risico's zware ongevallen
de waterschappen.
31
Handhaving BRZO **
Bij alle BRZO-inrichtingen in Noord-Nederland zijn
853
Adviezen evenementen
Adviezen milieu
75
125
Adviezen ruimtelijke ordening
1.636
Adviezen bouwvergunningen en ingebruikname *
**
Wabo, Nederlandse Arbeidsinspectie, Inspecties BRZO
40
*
uitgevoerd in samenwerking met bevoegd gezag
conform het jaarprogramma, dat met de andere inspectiepartners is opgesteld, inspecties
exclusief de adviezen die rechtstreeks in het systeem van de gemeente Groningen zijn gegeven totaal van de overtredingen die door alle toezicht partners gezamenlijk zijn geconstateerd
uitgevoerd. In voorkomende gevallen is bij overtredingen handhavend opgetreden. In het kader van de vijfjaarlijkse herziening zijn diverse veiligheidsrapporten beoordeeld. In 2021 is er extra aandacht geweest voor aanwijzen en toezicht bedrijfsbrandweren. Omgevingsdienst Groningen heeft ons bij vergunningprocedures gevraagd om advies en die inbreng hebben wij geleverd. Daarnaast is een bijdrage geleverd aan diverse landelijke projecten waaronder de nieuwe inspectiemethodiek LBR/GIR2.0. De werkzaamheden zijn conform het jaarprogramma uitgevoerd, waarmee een adequate invulling is gegeven aan deze wettelijke taak.
23
BRZO-inspecties worden deels gefinancierd vanuit
Omgevingswet/Omgevingsrecht
de BDUR-gelden (vast bedrag per hoge
We liggen goed op koers voor de invoering van de
drempelinrichting). BRZO-inspecties in andere
Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging in
veiligheidsregio’s (VRD, VRF, VRIJ en VRNHN)
de Bouw, en we zijn betrokken bij (nagenoeg) alle
vinden plaats op basis van facturering op uurbasis.
relevante activiteiten van de Groningse overheden.
Deelname aan landelijke projecten vindt
We laten daarbij zien wat onze meerwaarde is, en
grotendeels plaats op basis van subsidies/
welke keuzes overheden kunnen maken met
facturering.
bijbehorende (brand)veiligheidsaspecten. We sluiten aan bij de nieuwe werkprocessen, we
Hierbij wordt getoetst aan de BRZO 2015 en
kijken naar onze eigen processen en bereiden een
Seveso-II richtlijn 2012, waarbij gekeken wordt
opleidingsprogramma voor.
of processen gedocumenteerd, geschikt en geïmplementeerd zijn.
Energietransitie Als VRG willen we vroegtijdig betrokken zijn bij alle
Brandveilig bouwen
maatgevende ontwikkelingen op het gebied van
Om de brandveiligheid bij bouw te vergroten heeft
energietransitie. Ook willen we VRG positioneren
VRG een adviseringstaak bij vergunnings-
als expert op het gebied van energieprojecten.
procedures. Waar nodig zijn adviezen uitgebracht
Dat hebben we dit jaar gedaan door te werken aan
en zijn voorwaarden aan de
kennisopbouw en -ontwikkeling door deelname aan
vergunningen verbonden ten aanzien van
Communities of Practice en bijscholing in
brandveiligheid.
samenwerking met landelijke kennisinstituten. Ook hebben we geparticipeerd in regionale
Omgevingsveiligheid
samenwerkingsverbanden, hebben we ons
Als het gaat om omgevingsveiligheid is VRG bij alle
aangesloten bij energieprojecten van stakeholders
relevante ruimtelijke ontwikkelingen, zoals nieuwe
(gemeenten, infraproviders, projectontwikkelaars,
woonwijken, bedrijven en zonneparken, betrokken
netbeheerders e.d.) en hebben we aansluiting
en adviseert zo nodig over veiligheid in de brede zin
gezocht bij de ambtelijke werkgroepen van de
des woords. We hebben de actualiteit en
Regionale Energie Strategie. Toch hebben we na dit
voorgenomen (ruimtelijke) ontwikkelingen
jaar nog onvoldoende concrete invulling van onze rol
gevolgd, goed contact gehouden met alle
binnen de energietransitie. Daar gaan we in 2022
overheden en bij een groot aantal ruimtelijke
verder aan werken.
ontwikkelingen op grote en kleine schaal geadviseerd. Op diverse plaatsen hebben onze
Klimaatadaptatie
adviezen geleid tot andere of meer bewuste keuzes
Als VRG zijn we ook betrokken bij het thema
over veiligheidsrisico's.
Klimaatadaptatie. We doen mee aan de overleggen die ambtelijk en bestuurlijk gehouden worden in het kader van het Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie. Zo houden we een vinger aan de pols als het gaat over initiatieven om de ruimte anders in te richten om klimaatadaptief te zijn. Het doel is zorg te blijven dragen voor een veilige omgeving.
24
Toezicht en BrandVeilig Leven (BVL)
Het resultaat is minder traditioneel toezicht, maar
Door de coronapandemie heeft een deel van het
door activiteiten zoals “toezicht op afstand” is wel
traditionele toezicht en andere werkzaamheden dit
gezorgd voor het in verbinding blijven met onze
jaar niet plaatsgevonden. Er was toezicht waar het
‘klanten’, zoals inwoners, bedrijven en instellingen.
kon en waar er een duidelijke noodzaak was.
En wellicht als bijvangst is de bewustwording bij die ‘klanten’ op het gebied van brandveilig leven
In plaats daarvan hebben we onder meer
toegenomen doordat ze zelf de brandveiligheid
gewerkt aan:
moesten controleren.
1. Toezicht op afstand (vorm van zelftoezicht): een lichte zelfcheck op brandveiligheid, waarbij het
Toezicht specifieke locaties, waaronder UMCG en
accent ligt op vluchtveiligheid en installaties.
ORKZ gemeente Groningen
2. Inventarisaties in het kader van gebiedsgerichte
Locaties als het UMCG en ORKZ (Oude Rooms
opkomsttijden (GGO), bijvoorbeeld hotspots.
Katholieke Ziekenhuis) hebben specifieke risico's
3. Inventarisaties in het kader van landelijke onder
door de inhoud, complexiteit of historie ervan. Over
zoeken, bijvoorbeeld brandveiligheid in
beide locaties hebben we intensief overlegd met
parkeergarages, hoogbouw, portiekflats.
gemeente, eigenaren en gebruikers om
4. Extra aandacht geven aan het terugdringen
verbeteringen in de brandveiligheid te realiseren.
van loze meldingen (o.a. meer tijd besteden aan
Wat betreft het UMCG is samen met de gemeente
BMI-certificering en nog actiever reageren op dit
Groningen een heldere afspraak gemaakt over
soort meldingen richting eigenaar/gebruiker).
toezicht op de brandveiligheid, passend bij de
Dit heeft al geleid tot een lichte afname van het
risico's en complexiteit van de locatie. Bij het ORKZ
aantal uitrukken.
hebben we samen met Nijestee, gemeente en
5. Opbouwen van het gebouwenrisicoprofiel.
gebruikers een aanzienlijke verbetering bereikt op het gebied van preventie en repressiemogelijkheden.
Veel BVL-activiteiten hebben wel kunnen plaatsvinden: een paar fysieke, maar vooral aangepaste digitale activiteiten. Een paar
Regionaal Risicoprofiel: impactanalyse hoogwater
activiteiten die we dit jaar hebben gedaan:
Vanuit het Deltaprogramma Waterveiligheid
1. Activiteiten rond rookmelders (ook i.v.m.
moeten alle veiligheidsregio’s goed in beeld hebben
rookmelderverplichting)
in hoeverre water hen bedreigt. Als VRG hebben we
2. Diverse campagnes (BOCK, CO)
samen met de waterschappen en met hulp van
3. Voorlichting op markten (KEI-week, Univé)
adviesbureau HKV onderzocht welke delen van de
4. Digitale voorlichting (ouderen, diverse andere
regio het meest kwetsbaar zijn voor water. Het
partijen) 5. Landelijk goede aansluiting bij netwerk waarbij
hoge water kan veroorzaakt worden door het falen van dijken of door extreme weersomstandigheden.
hard gewerkt wordt aan een digitaal
De impactanalyse heeft een actueel beeld
schoolprogramma over brandveiligheid.
opgeleverd als het gaat over de effecten van
6. Eerste aanzet i.v.m. EHBJ activiteiten
hoogwater. Als vervolg hierop worden in 2022 handelingsperspectieven opgesteld en plannen aangepast dan wel geactualiseerd. De impactanalyse heeft een actueel beeld opgeleverd als het gaat over de effecten van hoogwater.
25
4.1.2
Baten en lasten programma Brandweer
Primitieve begroting
Actuele begroting
Realisatie
Verschil
Baten
45.600
49.529
49.777
248
V
Lasten
45.600
46.660
45.412
-1.248
V
Resultaat voor reserve mutaties
-
2.869
4.365
1.496
V
Reserve mutaties
-
-2.869
-3.094
-225
N
Resultaat na reserve mutaties
-
-
1.271
1.271
V
Het voordelig resultaat van 1.271 duizend euro wordt toegelicht in de jaarrekening.
26
4.2
Crisisbeheersing
De kerntaak van het programma Crisisbeheersing
Veel van wat we in 2021 gedaan hebben, hebben we
is zorgen voor een professionele multidisciplinaire
integraal gedaan, dus gezamenlijk met de GHOR,
(voorbereiding op) crisisbeheersing en
Bevolkingszorg/GKG en multidisciplinair
rampenbestrijding en het voeren van de regie
Crisisbeheersing: het managen van de
hierop. Wij identificeren, analyseren en adviseren
gaswinnings- en aardbevingsproblematiek,
over de voorbereiding op risicovolle situaties en ter
verontruste boeren, de coronacrisis,
ondersteuning van de crisisorganisatie. Wij doen dit
vluchtelingenproblematiek én een dreigende
dus koud én warm. Dit doen wij niet alleen, wij doen
cyberaanval. Het uitgangspunt was steeds dat we
dit als netwerkorganisatie samen met onze
organiseerden wat nodig was: flexibele opschaling.
partners en andere relevante organisaties. Ontwikkelen sector Crisisbeheersing In 2021 hebben we binnen de drie programma’s van
Personeel
de sector Crisisbeheersing (Crisisbeheersing, GKG en GHOR) een grote stap gezet om integraal
7.88
samen te werken. Zo hebben we ons georganiseerd op thema’s in plaats van op
fte
programma’s. Zo kunnen we ons werk doelmatiger en effectiever inrichten. Het resultaat van deze
Het jaar 2021 werd net als 2020 beheerst door de
inrichting is onder andere één gezamenlijk jaarplan
coronacrisis. En die coronacrisis was ook dit jaar
voor de drie programma’s. Om de beweging naar
weer een vliegwiel voor veel zaken, bijvoorbeeld voor
één sector verder te formaliseren is de governance
de Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan. Een
voor de GKG uitgewerkt en ligt klaar voor
gezamenlijk product van de GHOR, Bevolkingszorg/
besluitvorming.
GKG en multidisciplinair Crisisbeheersing. Een uitvoeringsregeling met en door partners, crisisfunctionarissen en medewerkers gedragen
4
Operationeel leiders
5
Leiders CoPI
uitgangspunten voor de crisisorganisatie van VRG.
Covid-gerelateerd werk
7
GIM CoPi
6
IM CoPI
6
IM ROT
6
IC ROT
8
GIM ROT
4
IM BT
GRIP 4
Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure
RBT
Regionaal beleidsteam Groot
RBT
Regionaal beleidsteam Klein
BOC
Bestuurlijk overleg Corona Groot
BOC
Bestuurlijk overleg Corona Klein
1 januarie 2021 tot 1 juli 2021
12 keer
23 keer
3 keer
5
Geo informatiemedewerker Commando plaats incident
InformatiemanagerRegionaal operationeel team
Geo informatiemedewerker Regionaal operationeel team
Commando plaats incident
Informatiemanager Commando plaats incident
Informatiecoördinator Regionaal operationeel team
Informatiemanager Beleidsteam
Notulisten
5 keer
27
Borgen van de basis
Inzetten op samenwerking in een breder netwerk
2021 stond voor Crisisbeheersing nog volop in het
De verbinding met onze crisispartners en ons
teken van corona. Daarom was het doel om te
netwerk is ook in 2021 een van onze speerpunten
focussen op de basis, zoals het onderhouden van
geweest. Tijdens de coronacrisis hebben wij zeer
een robuuste en parate crisisorganisatie en het
intensief samengewerkt met o.a. onze Duitse
adviseren van het bevoegd gezag. Wat betreft het
partners, het Rijk en wetenschappers van de RUG.
thema kwaliteitszorg hebben wij een mooie stap
Op basis van ons risicoprofiel is een
gezet om ons kwaliteitszorgsysteem te
stakeholdersanalyse opgesteld die het relevante
professionaliseren en de evaluatorenpool opnieuw
netwerk in kaart brengt per risico of thema.
in te richten en op te leiden. Flexibel en proactief optreden Conform de wettelijke vereisten zijn
In een sectorbrede werkgroep is de
Rampbestrijdingsplannen (RBP’s) geactualiseerd en
Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan opgesteld,
vastgesteld. De bedrijfsvoering van de sector
in werksessies organisatiebreed en met
Crisisbeheersing is integraal verder inzichtelijk
crisisfunctionarissen en partners afgestemd en
gemaakt en aangesloten op de jaar- en
uitgewerkt. Vooruitlopend op de implementatie van
beleidscyclus. Wij volgen landelijke ontwikkelingen
dit plan hebben wij ook in 2021 al volop
van het informatiemanagement en zijn gestart met
geëxperimenteerd met de flexibele crisisorganisatie
het ontwikkelen van een continu veiligheidsbeeld.
en hebben wij ingezet op (gezamenlijke) preparatie
Zo kunnen wij bijvoorbeeld aansluiten op het
met crisis- en netwerkpartners.
koppelvlak Rijk-Regio’s (KCR2). Tijdens de coronacrisis hebben we de crisisorganisatie vormgegeven met dat waar de
Leerinterventies Crisisteams
situatie op dat moment om vroeg als uitgangspunt:
67 Keer
Regionale Beleidsteams (RBT's) klein en groot, een projectorganisatie met een stafsectie, scenariowerkgroep, monitoring maatschappelijke onrust, een team dedicated juristen, een
Verbreden risicoprofiel
projectteam et cetera.
Onze omgeving is voortdurend in beweging. (Nieuwe) ontwikkelingen op het gebied van de vitale
Tijdens de vluchtelingencrisis hebben we een
sectoren, cyber, klimaat (extreem weer en
tactisch overleg ingericht waar onder andere
energietransitie) en migratie zijn in het laatste
scenario’s zijn uitgewerkt en een gezamenlijk
kwartaal van 2021 geduid, opgenomen in het
informatiebeeld is opgeleverd. Formeel heeft dit
risicoprofiel en indien nodig heeft er, in afstemming
overleg plaatsgevonden binnen een GRIP 2.
met stakeholders, preparatie plaatsgevonden.
Aan het eind van het jaar speelde een cyberdreiging. Hiervoor is een quick-response
Voor het thema cyber hebben we een plan van
team opgericht. In dit gremium is een risicoanalyse
aanpak opgeleverd en we hebben samen met het
gemaakt, zijn er scenario’s uitgewerkt en is een
beleidsteam van de Gemeente Groningen
veiligheidsbeeld opgeleverd.
geoefend. Samen met de Veiligheidsregio Fryslân is een impactanalyse Hoogwater opgeleverd die als basis dient voor nog te ontwikkelen evacuatieplannen.
GRIP 1
Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure
6 Keer
Vluchtelingencrisis:
GRIP 2
28
72 Dagen
29
4.2.1
Aardbevingen
Advisering
Doorloopsessie grote beving
We hebben dit jaar meerdere adviezen en
In september 2022 staat een sessie gepland om
zienswijzen geschreven in samenwerking met
samen met ons netwerk het scenario van een
regionale overheden die zijn vertegenwoordigd in
grote beving door te lopen. Het doel hiervan is het
de ambtelijke kopgroep gaswinning. Onder andere
netwerk samen te brengen, en rollen te
hebben we samen opgetreden richting de minister
bepalen en te bepalen waar we met betrekking
van EZK met betrekking tot het vaststellingsbesluit
tot risicoanalyse en preparatie meer op in moeten
van gasjaar 2021-2022, en hebben we een regionale
zetten. Bijvangst hiervan is inzicht in onze eventuele
brief geschreven aan het Instituut Mijnbouwschade
hulpvraag aan Defensie en wat we voor elkaar
Groningen (IMG) over de maatregelen die zij op 17
kunnen betekenen. In voorbereiding op deze
mei 2021 heeft aangekondigd. Vanuit VRG hebben
doorloopsessie hebben we dit jaar het netwerk
we vooral gewezen op de maatschappelijk
samengebracht en rollen bepaald.
ontwrichtende effecten van de gaswinning en aardbevingen.
Educatie Vanuit VRG bieden we het lesprogramma
Vanuit VRG zijn we onderdeel van de
Aardbevingenwijzer aan basisscholen aan: lessen
begeleidingscommissie van Gronings Perspectief en
voor kinderen om op een veilige en laagdrempelige
hebben we dit jaar weer input en duiding geleverd
manier te leren over (de gevolgen) van
voor onderzoek. Gronings Perspectief onderzoekt
aardbevingen en gaswinning. De lessen zijn in 2021
sinds 2016 de psychosociale impact van de
geactualiseerd door Klassewijzer en VRG en nieuwe
gaswinning op inwoners van alle gemeenten in de
lessen zijn toegevoegd over bijvoorbeeld de
provincie Groningen.
energietransitie. Vanwege corona werden het afgelopen jaar amper gastlessen verzorgd.
Verder is de rol van VRG om continu proactief te
Wel konden scholen gebruik maken van het
acteren op het gaswinningsdossier en
lespakket.
aardbevingsrisico. We zijn actief in het netwerk, informeren en alarmeren onze bestuurders en
Gesubsidieerde projecten
andere partners indien nodig in geval van een
VRG voert meerdere projecten uit waarvoor we
aardbeving, en richten ons – naast op het fysieke
vanuit onder meer Nationaal Programma
risico – ook op de gezondheidseffecten en
Groningen (NPG) subsidie hebben ontvangen:
sociaalmaatschappelijke effecten van de gaswinnings- en aardbevingsproblematiek.
30
Met het project Bijstand Hulpverleners zetten
ook de andere risico’s uit het Regionaal Risicoprof-
we ons in om de mentale weerbaarheid en veer-
iel. Online en offline is geadverteerd en via social
kracht van hulpverleners en crisisfunctionarissen te
media (ook van partners) is EHBJ gedeeld. Een
vergroten. In 2021 hebben we kennissessies verzor
belangrijk onderdeel van EHBJ is het organiseren
om te voorzien in de behoefte naar meer kennis
van buurt- en dorpsbijeenkomsten, samen met
over de gaswinning en aardbevingen. Ook hebben
gemeenten en dorp- en wijkverenigingen.
we team- en groepssessies georganiseerd onder begeleiding van bureau ARQ-IVP waarin handvat-
Door corona hebben de buurtbijeenkomsten nog
ten zijn aangereikt aan medewerkers voor situaties
niet plaats kunnen vinden, maar ze zullen in 2022
waarin hulpverleners een dubbelrol hebben: zowel in
online en – indien corona het toestaat – ook fysiek
hun werk- als privésfeer kunnen ze te maken krijgen
worden georganiseerd. Ook voor dit project hebben
met de gevolgen van dit dossier. Voor dit project
we dit jaar verantwoording afgelegd bij het NPG en
hebben we dit jaar verantwoording afgelegd bij het
hebben we verlenging en extra financiële middelen
NPG. Ook hebben we verlenging aangevraagd (en
aangevraagd en gekregen.
gekregen) om een resterend bedrag mee te nemen naar volgend jaar.
Verder hebben we vanuit de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en het Acute Zorgnetwerk Noord
Voor het project Versterken Handelingsperspectief
Nederland (AZNN) subsidie gekregen voor een
heeft VRG ‘Eerste Hulp Ben Jij‘ (EHBJ) ontwikkeld:
scholingsprogramma voor zorginstellingen,
een campagne om de zelf- en samenredzaamheid
uitgevoerd door de GHOR. In 2021 hebben we dit
van inwoners te vergroten en hen handelingsper-
afgerond en verantwoord.
spectief te bieden over het risico aardbeving, maar
4.2.2
Baten en lasten programma Crisisbeheersing
Primitieve begroting
Actuele begroting
Realisatie
Verschil
Baten
1.163
1.403
1.460
57
V
Lasten
1.163
1.403
1.175
-228
V
Resultaat voor reserve mutaties
0
0
285
285
V
Reserve mutaties
-
-
-
-
Resultaat na reserve mutaties
0
0
285
285
V
Het voordelig resultaat van 285 duizend euro wordt toegelicht in de jaarrekening.
31
4.3
Gemeentelijke Kolom Groningen (GKG)
In opdracht van de Gemeentelijke Kolom
Rampbestrijdingsplannen), advisering van bestuur
Groningen (GKG) wordt voor gemeenten het
en directie en de verdere integratie van zowel het
programma Bevolkingszorg als integraal
opleiden, trainen en oefenen als de sector
onderdeel van de sector Crisisbeheersing op
Crisisbeheersing.
regionaal niveau uitgevoerd, ter preparatie en uitvoering van adequate, toekomstgerichte en onderling samenhangende bevolkingszorgprocessen in het kader van Rampenbestrijding en Crisisbeheersing, inclusief de multidisciplinaire processen Crisiscommunicatie en Nafase. De uitvoering en coördinatie van het programma gebeurt regionaal, lokaal verbonden, doelmatig en
Monodisciplinaire opgaven
integraal.
Ook in 2021 is een aanzienlijke hoeveelheid capaciteit voor Bevolkingszorg ingezet in de context
Personeel
van de voortdurende coronacrisis en bijbehorende crisis-projectorganisatie. Daarnaast zijn in 2021 belangrijke stappen gezet in de planvorming ten behoeve van de doorontwikkeling van
9.12
crisiscommunicatie in de regio. In 2022 wordt een en
fte
geoperationaliseerd. Ook is er vervolg gegeven aan
Crisisorganisatie Bevolkingszorg 260 crisisfunctionarissen
ander ter besluitvorming voorgelegd en vervolgens het digitaliseren en automatiseren van processen ten aanzien van functionarisbeheer en het opleiden, trainen en oefenen. Daarnaast is de totstandkoming van het mono-continuïteitsplan gerealiseerd.
Multidisciplinaire opgaven Namens het programma Bevolkingszorg is in
Vanwege inzet van capaciteit op multi-
2021 actief bijgedragen aan de totstandkoming
onderwerpen zoals de voortdurende coronacrisis, de
van de Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan
regionale leidraad multidisciplinair proces veiligheid
en het evalueren en leren van GRIP-incidenten
van publieksevenementen en de totstandkoming
(Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijd-
van de Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan
ingsprocedure). Daarnaast is veel capaciteit ingezet
zal de notitie ‘Governance GKG – Programma
op multi-onderwerpen zoals de coronacrisis,
Bevolkingszorg’, waarin de professionalisering en
vluchtelingenproblematiek, (aard)bevingen,
doorontwikkeling van het programma
maatschappelijke onrust en protest, het
Bevolkingszorg binnen de sector
ontwikkelen van een prototype dynamisch veilig-
Crisisbeheersing geborgd wordt, niet eerder aan
heidsbeeld, multi-planvorming (Incident- en
het Algemeen Bestuur worden voorgelegd dan in het eerste kwartaal van 2022.
32
4.3.1
Baten en lasten programma GKG
Primitieve begroting
Actuele begroting
Realisatie
Verschil
Baten
1.208
1.323
1.208
-115
Lasten
N
1.208
1.323
961
-362
V
Resultaat voor reserve mutaties
-
-
247
247
V
Reserve mutaties
-
-
-
Resultaat na reserve mutaties
- 247
247
V
Het voordelig resultaat van 247 duizend euro wordt toegelicht in de jaarrekening.
33
4.4
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) coördineert en regisseert de processen acute en publieke gezondheidszorg in voorbereiding op en tijdens rampen en crises. Ook adviseren wij andere overheden en organisaties op het gebied van rampen en crises. We werken op de snijvlakken van de drie domeinen openbaar bestuur, gezondheidszorg en veiligheid.
Coronacrisis
we gedaan door sectorbreed de dossiers aan elkaar
De Directeur Publieke Gezondheidsdienst (DPG)
te koppelen en structurele overleggen te voeren
en de GHOR waren in 2021 (net als het jaar ervoor)
waarin reguliere werkzaamheden binnen de sector
de spin in het web tijdens de coronacrisis. Samen
Crisisbeheersing met elkaar werden verbonden en
hebben we geopereerd tussen de functionele en
geïntegreerd. Vanuit de GHOR is en wordt actief
algemene keten en hebben we op alle niveaus veel
bijgedragen aan de ontwikkeling van de
samengewerkt. We hebben nauw samengewerkt
Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan en het
met het hele zorgnetwerk (acute en niet acute
evalueren en leren van GRIP-incidenten.
gezondheidszorg) en met de publieke gezondheidszorg (GGD). Zowel regionaal als
Risicogericht samenwerken
bovenregionaal (3Noord) en op landelijk niveau
In 2021 lag de focus van GHOR Groningen onder
hebben we de taken en verantwoordelijkheden van
meer op risicogericht samenwerken met
de GHOR uitgevoerd en de DPG in zijn
partners in de netwerken zorg, veiligheid en
verantwoordelijkheden ondersteund.
openbaar bestuur. Risicogericht samenwerken houdt in dat we afgelopen jaar veel intern binnen
Personeel
VRG hebben afgestemd over thema’s zoals aanpassing N33, herinrichting gebied rondom Euroborg, werkzaamheden Ring Groningen om zo te komen tot een integrale aanpak. Daarnaast zijn we binnen Crisisbeheersing bezig geweest met
fte
actuele thema’s zoals de vluchtelingenproblematiek en demonstraties rondom corona. Maatschappelijke ontwikkelingen
Evaluatie Wet veiligheidsregio’s
Met de komst van de omgevingswet krijgt de GHOR
De positionering van de DPG en de GHOR is door
een wettelijke taak om overheden te adviseren op
de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s (WVR) op
het gebied van omgevingsveiligheid.
alle landelijke overleggen een discussiepunt.
Daarom hebben we de mogelijke impact van de
Wij hebben structureel input geleverd voor alle
Omgevingswet op de GHOR onderzocht.
overlegtafels. Binnen VRG was de doelstelling om
We zijn aangehaakt bij het landelijke netwerk waar
dit jaar de GHOR-processen binnen de sector
we bezig zijn met de afbakening van de GHOR-
Crisisbeheersing beter te borgen. Zowel wat betreft
taken hierin. Regionaal werken we nauw samen met
de reguliere werkzaamheden en de wettelijke taken
de GGD en de eigen sector Risicobeheersing om
als de crisisorganisatie van de GHOR. Dat hebben
onze integrale advisering in dit proces te borgen en
34
af te spreken hoe we in de regio gaan samenwerken
Informatiemanagement
op dit gebied. Zo hebben we dit jaar al verschillende
Informatiemanagement heeft tijdens de
casuïstieken die voorbij kwamen integraal
coronacrisis op volle toeren gedraaid om alle
opgepakt.
informatie uit de netwerken te verzamelen en continu een beeld te hebben van de ontwikkelingen
Evenementenbeleid
in de corona crisis. Dit jaar wilden we het proces
Evenementenadvisering heeft ons dit jaar veel extra
van informatiemanagement op orde brengen en
tijd gekost door de continu veranderende
verbinden met het multi-informatiemanagement.
coronaregels. Toch hebben we 100% van de
Het doel hiervan is om continu een gezamenlijk
aanvragen kunnen afhandelen. De GHOR heeft
beeld te hebben t.b.v. de (voorbereiding op) crisis.
de coördinatie gehad op het actualiseren van de regionale leidraad evenementenadvisering. Een
In verband met corona-gerelateerde
opdracht van het bestuur die al lange tijd was
werkzaamheden hebben wij hier dit jaar nog geen
uitgesteld en nu klaar is om in 2023 te kunnen
nieuwe werkwijze in ontwikkeld en zijn de
worden vastgesteld en geïmplementeerd.
gereserveerde kosten hiervoor niet gebruikt.
Daarnaast hebben we, ook door veranderde
Naar aanleiding van de informatiedeling tijdens
regelgeving, onze monodisciplinaire leidraad
de coronacrisis wordt nu ook landelijk het belang
evenementenadvisering geactualiseerd.
ingezien van een goede informatievoorziening en wordt er ook op dat niveau gewerkt aan een
Van de mono leidraad is een eerste concept klaar en
systeem dat informatiedeling tussen Rijk en regio
die ligt voor bij de mono kolom. Verder was één van
mogelijk maakt (ontwikkeling KCR2). Ook dragen
de doelen dit jaar om het werkproces
we bij aan de ontwikkeling van het