16-04 Bijlage 3 - Reactienota

Reactienota

Ruimtelijk economisch perspectief A7/N33-regio

Inhoud

- Inleiding / toelichting - Deel A - reacties organisaties - Deel B - reacties website + per mail ontvangen reacties - Deel C - reacties tijdens inloopbijeenkomsten

1. Inleiding / toelichting

Voor de totstandkoming van een ruimtelijk en economisch perspectief voor de A7/N33-regio is ingezet op een gebiedsgericht en open planproces. De gemeenten Midden-Groningen, Oldambt, Veendam en de provincie Groningen vinden het belangrijk om samen met de omgeving tot een perspectief te komen. Via inloopbijeenkomsten, een website (stemvanprovinciegroningen.nl) en per mail zijn veel reacties binnengekomen. Alle reacties hebben een plek gekregen in deze reactienota. Dit heeft geleid tot een aantal wijzigingen in het perspectief. De wijzigingen staan vermeld in de voordracht die aan de gemeenteraden en Provinciale Staten wordt voorgelegd. In deze reactienota staan dus enkel alle reacties weergegeven. Gelet op de hoeveelheid reacties bestaat deze reactienota uit drie onderdelen. Een deel A, een deel B en een deel C. Deel A bevat de reacties van verschillende organisaties en geeft daarmee al een mooi totaaloverzicht. In deel A zijn bijvoorbeeld de reacties van dorpsverenigingen, natuur en milieuorganisaties en andere organisaties terug te vinden. Het gaat in totaal om 19 reacties. Naast de reacties van de verschillende dorpsverenigingen is ervoor gekozen om de reacties van inwoners van de Duurkenakker (bij Muntendam/Meeden) hier ook onder te brengen, om daarmee recht te doen aan de problematiek die daar speelt.

Naast de reacties van organisaties zijn er ook heel veel reacties via de website en per mail ontvangen. Deze reacties staan in deel B. Het gaat in totaal om 404 reacties. Daarbij is als onderverdeling gekozen voor "Westerlee", "Kolham" en "Algemeen". Aangezien heel veel van de reacties over de mogelijke vestiging van grote bedrijven bij Westerlee/Scheemda gaan en een uitbreiding van bedrijventerrein Rengers bij Kolham. Dit geeft overzicht gelet op de hoeveelheid reacties. Er zijn ook reacties waarvan onduidelijk is of die betrekking hebben op bijvoorbeeld Westerlee of juist Kolham. Waar dat niet duidelijk is zijn reacties opgenomen bij "Algemeen". Ook zijn er een aantal uitgebreide reacties van inwoners vanuit Kolham en Westerlee die niet alleen betrekking hebben op een locatie, maar die veel breder zijn. Die reacties staan ook onder "Algemeen". De reacties tijdens de inloopbijeenkomsten zijn opgenomen in deel C van deze reactienota. Die reacties zijn onderverdeeld per gehouden inloopbijeenkomst. Daarnaast zijn er ook nog veel individuele gesprekken gevoerd met inwoners en grondeigenaren. Via de bladwijzers kunt u gemakkelijk naar de verschillende onderdelen in het document navigeren.

Deel A reacties organisaties

Achtereenvolgens gaat het om de volgende reacties: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19.

Geen Draagvlak Westerlee d.d. 11 december 2021 Open brief Geen Draagvlak Westerlee aan college B&W Oldambt d.d. 01 maart 2022 Vereniging Dorpsbelangen Westerlee d.d. 17 december 2021 Dorpsbelangen Scheemda Vereniging Dorpsbelangen Nieuw-Scheemda en 't Waar d.d. 29 december 2021 Dorpsraadcoöperatie Meeden d.d. 30 december 2021 Vereniging Dorpsbelangen Kolham d.d. 20 januari 2022 Bewoners Wildervank d.d. 19 november 2021 + brief d.d. 13 september 2021 Bewoners Duurkenakker d.d. 05 maart 2022 + afzonderlijke reactie bewoner Duurkenakker Bewoners en dorpsverenigingen Tjuchem / Steendam, december 2021 Stichting Landschap Oldambt Gronings Agrarisch Jongeren Kontakt d.d. 4 februari 2022 Agrarische Natuurvereniging Oost-Groningen LTO Noord d.d. 3 maart 2022 Landbouwvereniging De Eendracht Natuur en Milieufederatie Groningen mede namens Stichting Groninger Landschap d.d. 09 maart 2022 Staatsbosbeheer d.d. 24 maart 2022 Rover TenneT

Aan: Gemeenteraad Oldambt Gemeenteraad Midden-Groningen Gemeenteraad Veendam Provinciale Staten

Westerlee, 11 december 2021 Betreft: Ruimtelijk economisch perspectief A7/N33 regio

Geachte raadsleden en statenleden, Zaterdag 20 november ontvingen wij een brief namens de verantwoordelijke gedeputeerde van de provincie Groningen en wethouders van gemeenten Oldambt, Midden-Groningen en Veendam. De brief gaat over het ruimtelijk economisch perspectief voor de A7/N33 regio. In de brief roepen de gedeputeerde en wethouders op om mee te denken over de plannen om een sterke regio te worden waar iedereen met veel plezier kan wonen, werken en recreëren. In de plannen staat beschreven hoe zij aankijken tegen de regionale ruimtelijke en economische invulling van de regio. De plannen zijn gebaseerd op de kansen die beschreven staan in een marktanalyse. In de brief staat dat de marktanalyse tot stand gekomen door gesprekken over de meningen, belangen en inzichten van verschillende inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In de bijlage van de brief staat een samenvatting van de uitdagingen en plannen om de regio tussen nu en 2040 te ontwikkelen. Aan het eind is een afbeelding toegevoegd die enkel is bedoeld om ons te wijzen op de locatie. Voor een toelichting worden wij verwezen naar pagina 81 van een plan dat we kunnen vinden op de website www.destemvanprovinciegroningen.nl. Daar vinden we een perspectiefplan en de marktanalyse.

Tot onze schrik lezen we op de pagina’s 80 t/m 85 van het perspectiefplan dat het agrarische gebied tussen Westerlee, Meeden en Scheemda kansrijk is voor bedrijven die grote kavels van meer dan 20 hectare vragen. Met de direct omwonende inwoners van Westerlee hebben we deze plannen besproken en onze zorgen geuit bij Dorpsbelangen Westerlee. Over de plannen hebben wij grote zorgen. De emoties die deze plannen oproepen in ons dorp zijn groot en leiden tot slapeloze nachten en onmacht maar ook tot actiebereidheid. Naast de inzet van Dorpsbelangen verenigen wij ons daarom in GeenDraagvlakWesterlee. Met GeenDraagvlakWesterlee zetten we in op het voorkomen van de komst van industrie en grootschalige fabrieken in het gebied tussen Westerlee, Meeden en Scheemda. We vragen aandacht voor onze zorgen en vragen bij de gemeente Oldambt en de provincie Groningen. Tot nu toe is de algemene reactie dat de plannen nog slechts een verkenning zijn en dat de volgende gemeenteraad daarover beslist. Voor ons is dit echter nu al een belangrijk punt maar zeker ook bij de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022.

Daarom delen wij onze zorgen ook met u als raadsleden en statenleden in de vorm van drie vragen die we hieronder eerst stellen en vervolgens toelichten: 1. Wij voelen ons door de brief over de plannen voor onze omgeving overdonderd. Wij ervaren de mogelijkheid om een reactie te geven als ondoorzichtig en gericht op het voorkomen van inspraak. Wat is uw beoordeling van het participatieproces tot nu toe en wat zijn uw ideeën over het vervolgproces? 2. Op 30 oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Oldambt ingestemd met de omgevingsvisie waarin is vastgelegd hoe de toekomstige ontwikkeling van de gemeente Oldambt vorm wordt gegeven. Het gaat daarbij om strategische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn staan. Deze omgevingsvisie is samen met inwoners, stakeholders en andere belanghebbenden opgesteld. De plannen voor grootschalige industrie in het gebied tussen Westerlee, Meeden en Scheemda zijn niet in overeenstemming met de kaders voor de lange termijn die door de gemeenteraad zijn vastgesteld in de Omgevingsvisie. Geeft u een positieve of negatieve reactie voor een vervolgonderzoek naar de haalbaarheid en wenselijkheid van het onderzoek naar het gebied tussen Westerlee, Meeden en Scheemda, en waarom geeft u die positieve of negatieve reactie? 3.

Welke vervolgstappen zet u op de nota ruimtelijk-economisch perspectief A7/N33 en de marktanalyse? Met vriendelijke groet, U kunt uw reactie sturen aan geendraagvlakwesterlee@gmail.com, Namens de verenigde bewoners van GeenDraagvlakWesterlee

Toelichting vragen Deze vragen lichten we hieronder graag toe. Ad. 1. Wat is uw beoordeling van het participatieproces tot nu toe en wat zijn uw ideeën over het vervolgproces? In het Programma Zon en Wind, paragraaf 6.3 (juni 2021) spreekt de gemeente Oldambt van maatschappelijk draagvlak als: ‘er voldoende ondersteuning en goedkeuring is door de gemeenschap. Of dat een (voldoende) deel van de omwonenden zich niet tegen een initiatief verzet. De initiatiefnemer moet zich inspannen om het maatschappelijk draagvlak zo veel mogelijk te vergroten.’ Hierboven beschrijven wij hoe wij als direct omwonenden van het gebied tussen Westerlee/Meeden/Scheemda op de hoogte zijn gebracht van de plannen voor de regio A7/N33. De inhoud van de brief en de bijlage geven geen duidelijkheid over de omvang en concreetheid van de plannen. Daarvoor wordt verwezen naar documenten op internet waarop we op pagina 81 van het perspectiefplan meer kunnen lezen. Al met al vraagt het aan inwoners een behoorlijk doorzettingsvermogen om de echte plannen voor ‘ons’ gebied te achterhalen en te begrijpen. Ook het geven van een reactie via de site www.destemvanprovinciegroningen.nl vraagt om doorzettingsvermogen. Hiervoor moeten eerst drie stappen worden genomen. De reactietermijn

staat niet in de brief genoemd. Via een nieuwsbrief die op 3 december is gestuurd, blijkt de reactietermijn tot 31 december 2021 te zijn. Bijzonder, omdat de inloopavonden nog in januari 2022 moeten plaatsvinden. De website is bovendien regelmatig uit de lucht. We hopen toch niet dat de communicatie van provincie en gemeenten is gericht op het voorkomen van (voldoende) verzet tegen een initiatief. In de brief aan de omwonenden staat dat er over de plannen is gesproken met verschillende inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Onbekend is met wie is gesproken. Tijdige gesprekken met direct omwonenden en betrokken bedrijven vooraf, waren logisch geweest. Zeker gezien de impact van de plannen en het belang van draagvlak. Er is voldoende tijd geweest om eerder met de omwonenden en de betrokken bedrijven in gesprek te gaan. Er ligt immers al veel werk aan ten grondslag. Er is een marktanalyse gedaan door een extern bureau Buck Consultants International uit Nijmegen. De perspectiefnota is gemaakt door een extern bureau H+N+S Landschapsarchitecten uit Amersfoort en Stichting Libau uit Groningen. Ook is er een animatie gemaakt over vooral de positieve elementen van het perspectiefplan. Opvallend is verder dat de provincie en de gemeente initiatiefnemers zijn van het regioplan A7/N33.

Dit wijkt af van de serviceformules die de gemeente Oldambt in paragraaf 2.2 van haar omgevingsvisie heeft beschreven. Daar staat dat de initiatiefnemer aan zet is. In het krantenartikel in het DvnN zegt de wethouder echter: ‘Let wel, er is niets concreets.’ Ad. 2. Geeft uw fractie een positieve of negatieve reactie voor een vervolgonderzoek naar de haalbaarheid en wenselijkheid van het onderzoek naar het gebied tussen Westerlee, Meeden en Scheemda, en waarom geeft u die positieve of negatieve reactie? In het perspectief voor de A7/N33 regio staat op de pagina’s 80 t/m 85 dat het agrarische gebied tussen Westerlee, Meeden en Scheemda kansrijk is voor bedrijven die grote kavels van meer dan 20 hectare vragen. Als voorbeeld worden batterijenfabrieken en automotive genoemd. De plannen zijn dus gericht op meerdere bedrijven. De omvang van deze bedrijven is veelal fors groter dan 20 ha. Het gaat eerder om 50 tot 100 hectare per bedrijf. De vraag is waarom de provincie en gemeenten naast de Eemshaven en Delfzijl nog een 3e grootschalig industriegebied in de provincie wil ontwikkelen? De vraag is hoe deze wens zich verhoudt met de omgevingsvisie van de gemeente Oldambt. Daarin staat over het gebied tussen Westerlee, Meeden en Scheemda onder meer dat: − − −

landbouw de hoofdfunctie van dit gebied is; het bedrijventerrein Eexta bestemd is voor combinaties van wonen en werken; de focus van de gemeente op vestiging van het midden en kleinbedrijf.

Wij vragen ons ook af in welke mate deze plannen bijdragen aan de leefbaarheid en Brede Welvaart van inwoners? Vooralsnog wordt alleen werkgelegenheid als belangrijk argument genoemd door de wethouder van Oldambt. De vraag is of deze grote fabrieken wel een oplossing bieden aan extra werkgelegenheid en aan de mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt in deze regio? Of is het zo dat hier ook vooral buitenlandse werknemers nodig zijn, net als in Delfzijl en de Eemshaven? De plannen zetten de leefbaarheid van ons gebied nog verder onder druk. Er is al sprake van overlast door het nieuwe windmolenpark N33, zoutwinning, opslag van stikstof en plannen voor zonneweides. Met het argument dat er dan ook nog wel grootschalige fabrieken bij kunnen, zet de provincie en de gemeente Oldambt de leefbaarheid nog meer onder druk. De impact op de omwonenden van het gebied Westerlee, Meeden en Scheemda wordt daardoor veel te groot.

In de perspectiefnota A7/N33 staan enkele argumenten beschreven waarom dit gebied kansrijk zou zijn: −

−

−

−

De positie in de corridor A7/N33: Wij vinden het bijzonder dat dit als argument voor grootschalige fabrieken in dit gebied wordt genoemd. Hoe verhoudt zich dat met de genoemde problematische bereikbaarheid voor zwaar goederentransport en de effecten daarvan op regionale en lokale wegen? Dichtbij knooppunt elektriciteitsnetwerk: In het gebied Westerlee, Meeden en Scheemda zijn wij in de afgelopen jaren al geconfronteerd met een groot windmolenpark dat grote impact heeft op de leefomgeving door verstoring van het weidse landschap, geluid- en lichtoverlast. Het kan toch niet zo zijn dat dit windmolenpark nu de groene stroom gaat leveren voor alleen grote fabrieken? Potentieel bebouwbare ruimte: Landbouwgrond is belangrijk voor de agrarische functie in het gebied. Bovendien vindt er in dit gebied uitholling van de bodem plaats door zoutwinning, loopt er een leiding van GTS waarin stikstof onder een druk wordt getransporteerd en kent het een hoge grondwaterstand. De impact en kosten van het bebouwbaar maken van dit gebied zullen aanzienlijk zijn. Landschappelijke setting is zodanig dat grootschalige ontwikkeling niet bij voorbaat is uitgesloten: De opmerking over de landschappelijke setting is een subjectief argument. Wij koesteren het weidse en open landschap rondom Westerlee.

Naast de genoemde karakteristieke elementen in het gebied als de zichtlijn van Westerlee naar het noorden en het boerenerf noemen wij het natuurgebied De Garst, de belevingsroute van de Slag bij Heiligerlee, het landgoed Westerlee en de karakteristiek van Westerlee als lintdorp. Waarom zijn het oordeel van de inwoners over hun leefomgeving en de ambities uit de omgevingsvisie om het Groene lint van Westerlee door te ontwikkelen hierin niet meegenomen?

Wij hebben veel vragen over de plannen voor grootschalige industrie in dit gebied in relatie tot de overige uitdagingen en ruimtelijke principes die in de perspectiefnota zijn opgenomen. Ook hebben wij veel vragen over de relatie van deze plannen met de door de gemeenteraad voor de lange termijn vastgestelde omgevingsvisie en de daarin beschreven ontwikkelstrategie. Voor onze toekomst en die van onze kinderen is het voorkomen van deze plannen uitermate belangrijk. Daarom horen we graag of uw fractie een positieve of negatieve reactie geeft op een vervolgonderzoek naar de haalbaarheid en wenselijkheid van het onderzoek naar het gebied tussen Westerlee, Meeden en Scheemda. Ad. 3. Welke vervolgstappen zet uw fractie op de nota ruimtelijk-economisch perspectief A7/N33 en de marktanalyse? Op 30 oktober 2017 heeft de gemeenteraad van Oldambt ingestemd met de omgevingsvisie waarin is vastgelegd hoe de toekomstige ontwikkeling van de gemeente Oldambt vorm wordt gegeven. Het gaat daarbij om strategische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn staan. Deze omgevingsvisie is samen met inwoners, stakeholders en andere belanghebbenden ingevuld. Er staat dat de sterke kwaliteiten van de gemeente moeten worden behouden. Dat zijn bijvoorbeeld de weidse polders met weinig bebouwing en de identiteit van de mensen die er wonen.

Er is volgens de omgevingsvisie wel ‘ruimte voor pionieren’ om economische activiteiten te bevorderen. Pionieren staat niet gelijk aan het bieden van ruimte voor grootschalige bedrijven. Wanneer de provincie en de gemeente daar denken een argument te hebben, wordt dat in de teksten ontkracht. In paragraaf 4.3 van de Omgevingsvisie onder andere het volgende:

−

−

−

−

−

‘We bieden ruime herbestemmingsmogelijkheden. Voor zover een ander gebruik van gebouwen geen afbreuk doet aan de waarden en leefbaarheid van het gebied staan wij positief tegenover initiatieven. Hierin is dus veel mogelijk, bijvoorbeeld een recreatieve invulling of kleinschalige bedrijvigheid. Ja, mits de karakteristieke waarden en leefbaarheid van het gebied gewaarborgd zijn.’ ‘Bevordering van economische activiteiten is een belangrijk uitgangspunt voor de dorpen en wijken. Om die reden zullen we ondernemerschap stimuleren. Nieuwe functies moeten zoveel mogelijk gerealiseerd worden in bestaande panden.’ ‘De gemeente ziet de vijfde ontginning als een kans om de leefbaarheid verder te verbeteren en gewetensvol vorm te geven aan een veranderend landschap. … De nieuwe ingrepen mogen het landschap wel veranderen maar niet overheersen omdat andere belangen zoals toerisme, leefbaarheid, cultuurhistorie en ruimtelijke kwaliteit een belangrijke rol moeten blijven spelen. ‘De agrarische sector is beeldbepalend voor onze gemeente…..Grotere bouwpercelen dan vier hectare zijn niet toegestaan….. Er zijn ook bedrijven die niet mee gaan in de innovatieve agrarische ontwikkelingen en zicht richten op een verbreding van bedrijfsactiviteiten. In de linten is vermenging van functies mogelijk, bijvoorbeeld (dag)recreatieve activiteiten.

Er liggen kansen bij trends op het gebied van gezondheid, streekproducten en eerlijke producten.’ ‘In de gemeente Oldambt zijn drie bedrijventerreinen aanwezig, te weten in Scheemda/Heiligerlee, Winschoten en Bad Nieuweschans. … Bedrijven in een milieucategorie hoger dan categorie twee passen het beste op een bedrijventerrein en kunnen zich vestigen op één van de bestaande bedrijventerreinen. Vestiging buiten deze bedrijventerreinen is slechts mogelijk in bijzondere omstandigheden waarbij een maatwerkbenadering noodzakelijk is….. De gemeente Oldambt heeft een focus op vestiging van het midden- en kleinbedrijf. Enerzijds vanuit het oogpunt van werkgelegenheid waarin met name het midden- en kleinbedrijf een belangrijke rol speelt, anderzijds vanuit het oogpunt dat met name voor dit type bedrijven onze bedrijventerreinen geschikt zijn. Op dit moment is er nog voldoende ruimte beschikbaar op onze bedrijventerreinen. Mocht dit ineens ingevuld worden dan zullen we zoeken naar een uitbreiding van bedrijventerrein bij Winschoten.’

In paragraaf 2.2 Maatwerk in benadering staat dat de Omgevingsvisie een belangrijk kader is voor initiatieven die nog niet mogelijk zijn op basis van regels voor fysieke leefomgeving. Daarover staat dat: − − −

De mate van impact op de leefomgeving de te volgen benaderingswijze van een initiatief bepaalt. Dat mede een toets van een participatieproces onderdeel van de quick scan zal zijn. Bij het beoordelen van initiatieven de gemeente uitgaat van de genoemde kernwaarden en thema’s per gebied in zowel deze Omgevingsvisie als de vertaling hiervan in het Omgevingsplan.’

De plannen voor nieuwe terreinen voor bedrijven met een kavelgrootte boven de 20 ha zoals beschreven in de nota ruimtelijk-economisch perspectief A7/N33-regio zijn niet in overeenstemming met de kernwaarden en de wijze waarop ruimte wordt geboden voor de bevordering van economische activiteiten in de door de gemeenteraad vastgestelde Omgevingsvisie. Al met al wijkt het plan in het gebied Westerlee, Meeden, Scheemda aan alle kanten af van de kaders die de gemeenteraad in de omgevingsvisie heeft vastgesteld. Wij horen daarom graag uw vervolgstappen.

Open brief aan het College van B&W van de gemeente Oldambt, Eind november 2021 stuurde u een aantal inwoners van Westerlee en Scheemda een brief als start van het Open Planproces voor het ‘Ruimtelijk economisch perspectief A7/N33- regio’. U vraagt in deze brief om mee te denken, omdat het schrijven van het perspectief niet kan zonder onze inbreng. U schrijft ook dat u met onze reactie kijkt of en zo ja hoe, u de eerste versie van het perspectief kan aanpassen of verbeteren. Wij waarderen dit open planproces en uw vraag. Het perspectief heeft sindsdien heel wat teweeggebracht. Niet alleen bij de inwoners die u per brief informeerde maar bij heel veel inwoners van Westerlee, Scheemda en Meeden. Via de website www.stemvanprovinciegroningen.nl, brieven van verontruste bewoners, gesprekken met ambtenaren en lokale en regionale politici, inspraakmogelijkheden, sociale media en tijdens de inloopavonden is massaal op uw verzoek gereageerd. Inwoners van de drie dorpen hebben zich zelfs verenigd in de nieuwe stichting Geen Draagvlak. Bij de stichting zijn momenteel ruim 300 adressen aangesloten die staan voor ongeveer 1.000 individuele inwoners. Duidelijk mag zijn dat er geen draagvlak, maar grote weerstand, is tegen punt 8 uit het ‘perspectief’: de ontwikkeling van nieuwe grootschalige bedrijfsvestigingen ten zuiden van Scheemda aan de westkant van het bedrijventerrein Eexta.

Wij roepen u dan ook op om u vóór de gemeenteraadsverkiezingen uit te spreken tegen een verdere uitwerking van de plannen voor (grootschalige) industrie op de beoogde locatie tussen Westerlee, Scheemda en Meeden en het perspectief in aangepaste vorm aan te bieden aan de gemeenteraad. Wij roepen u ook met klem op om de bestemming van dit gebied te behouden zoals deze nu is; ten behoeve van de landbouw met boerenerven als bakens in het open (Dollard) landschap! We doen onze oproep niet alleen omdat wij geen verandering willen in ´onze achtertuin´. We doen dit vanuit een negental zorgen over de impact van de ontwikkeling van (grootschalige) industrie op ons gebied en op de leefbaarheid voor mens en dier. Zie de bijlage. Door gehoor te geven aan onze oproep doet u recht aan het democratisch proces. U voorkomt ook dat het gevolgde proces terecht komt in een vacuüm als gevolg van de raadswisseling na de verkiezingen van 16 maart. Het zou u als college sieren om de impasse te doorbreken tussen de politiek en de bevolking van Westerlee, Scheemda en Meeden. U geeft ons als inwoners daarmee ook de ruimte om gelijkwaardig en actief mee te denken over de andere opgaven en actielijnen van het perspectief. Stichting Geen Draagvlak – Westerlee, Scheemda en Meeden, 1 maart 2022

- Bijlage: Zorgen over de impact van (grootschalige) industrie tussen Westerlee, Scheemda en Meeden. De Stichting Geen Draagvlak wil voorkomen dat er XXL industrie of nieuwe bedrijventerreinen in het gebied tussen Westerlee, Scheemda en Meeden worden gerealiseerd. Voor contact of meer informatie: info@geendraagvlak.nl

Bijlage: Zorgen over de impact van (grootschalige) industrie tussen Westerlee, Scheemda en Meeden

1. Visie op de impact van (grootschalige) industrie op het kenmerkende Groninger landschap ontbreekt: Er wordt al een locatie voor grootschalige industrie gekozen terwijl de politiek niet weet wat dat betekent voor de natuur, mens en dier. Wil de politiek dat het kenmerkende Groninger landschap met uitgestrekte vergezichten, agrarisch landschap, rust en ruimte op korte termijn verdwijnt? Juist in een tijd dat rust en ruimte zo belangrijk zijn voor de mensen die er wonen en voor de toeristen die dit gebied juist steeds beter weten te vinden. Rust en ruimte zijn het nieuwe goud! Waarom wordt de (grootschalige) industrie niet geclusterd op de daarvoor bestemde bestaande locaties als de Eemshaven, Delfzijl en Oosterhorn? 2. De stapeling van lasten voor de inwoners van Westerlee, Scheemda en Meeden door de gevolgen van: a. Gaswinning door de NAM; b. Zoutwinning door Nobian; c. De opslag en het ondergrondse vervoer van stikstof uit een oude zoutcaverne naar Zuidbroek; d. Het windmolenpark N33 (35 enorme turbines); e. Plannen voor zonneweides; f. Spoorverdubbeling voor de sneltrein vanuit Groningen naar Oldenburg; g. Uitbreiding Tennet-station; h. En dan ook nog plannen voor grootschalige industrie! 3. Het niet serieus nemen van omwonenden (gebrekkige participatie): De werkwijze tot nu toe geeft ons als omwonenden het gevoel niet serieus te worden genomen.

Serieus nemen betekent niet alleen dat mensen hun mening mogen geven, het afvinken van de mogelijkheden voor inspraak en het aantal reacties op de website. We willen als inwoners serieus genomen worden door het over de inhoud van punt 8 van het perspectiefplan te hebben. Dus over de impact en wenselijkheid van grootschalige industrie in dit gebied, over geschiktere alternatieve locaties in de provincie en over de argumenten tegen de locatie tussen Westerlee, Scheemda en Meeden. Inspraak betekent dat politici en besluitmakers daadwerkelijk luisteren naar de reacties en er naar handelen. 4. Onjuiste verwijzing naar organisaties bij de totstandkoming van de plannen: Vertegenwoordigers van organisaties die vorig jaar bij de workshops over deze plannen zijn geweest, zeggen dat er helemaal niet gesproken is over grootschalige industrie en over deze nieuwe locatie voor grootschalige industrie. Zij zeggen dat er is gesproken over de aandacht en kansen voor bewoners, over brede welvaart voor alle inwoners, over de herwaardering en het opknappen van bestaande industrieterreinen en over de inpassing ervan in de natuur. Zij vinden het zelfs vervelend dat de namen van hun organisaties worden genoemd als partners die betrokken zijn bij de totstandkoming van de plannen.

Zij zeggen dat in de workshops vooral een positief beeld is gegeven over de plannen, net als in de animatie die op de website van de provincie staat. 5. Groene energie als argument om grootschalige industrie te verleiden/faciliteren: We maken ons zorgen dat de groene energie die het windmolenpark Meeden en de zonneweides in onze regio opleveren, straks vooral wordt gebruikt om grootschalige bedrijven te verleiden/faciliteren om hier XXL fabrieken te plaatsen. En dat deze XXL fabrieken al die groene energie opslurpen. Dat betekent dat voor inwoners alleen de lasten van windmolens en zonneweides overblijven en dat de lusten voor grote buitenlandse investeerders zijn.

6. Geen goede analyse van de behoefte aan werkgelegenheid voor de regio + geen juist beeld van de werkelijke bijdrage aan de werkgelegenheid door grootschalige industrie: We maken ons zorgen over het argument van werkgelegenheid dat de voorstanders van dit plan steeds noemen. Er is geen goede analyse gemaakt van de concrete extra banen die nieuwe grootschalige industrie oplevert. Ook is onbekend in welke mate XXL fabrieken bijdragen aan nieuwe banen en werkgelegenheid voor die inwoners die nu in onze regio aan de kant staan. Bovendien is er ook hier juist sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Nu al worden vacatures moeizaam ingevuld en vooral met inwoners van buiten. In de stukken en de toelichting van de ambtenaren gaat het alleen om fictieve aantallen. Feit is dat de werkgelegenheid van grootschalige industriële bedrijven juist helemaal niet terecht komt in de regio waar die bedrijven staan, maar juist in goedkope lonenlanden. Er is ook geen analyse gemaakt over wat er precies nodig is in deze regio en hoe daarop kan worden aangesloten. Hoe ga je om met werkgelegenheid in een regio waarin bijvoorbeeld: a. Ongeveer een kwart van de inwoners 65-plus is en in de komende periode verder oploopt en waar juist extra capaciteit in de zorg nodig is; b. 17% van de inwoners niet kan lezen/schrijven (gemeente Oldambt); c.

Juist het MKB de motor is van de werkgelegenheid voor mensen met een laag opleidingsniveau; d. Vacatures in de industrie nu al niet door de bewoners van de regio kunnen worden ingevuld en er vooral mensen worden ‘gehaald’ die tijdelijk naar de regio komen om te werken; e. Waar nieuwe grootschalige industrie het personeel van de lokale bedrijven weg kan trekken; f. Waar de huidige agrariërs al veel lokale werkgelegenheid bieden die verdwijnt als je grote XXL bedrijven plaatst. 7. Het gebruik van Brede welvaart als argument gebruikt voor het perspectiefplan A7/N33: Brede welvaart is een belangrijk onderdeel van het plan. Geldt dat niet voor de inwoners van Westerlee, Meeden en Scheemda? Het plaatsen van XXL bedrijven gaat alleen om mogelijke (en nog onzekere) economische opbrengsten. Brede welvaart omvat zoveel meer dan alleen inkomen en geld. Brede welvaart wordt juist gerealiseerd door ons prettige woonklimaat, de natuurlijke en ruimtelijke leefomgeving, de stilte, de mooie sterrenhemel, de sociale samenhang in buurten en onze trots op onze agrarische en landelijke omgeving. 8. De vernietiging van cultuurhistorische waarden van het gebied tussen Westerlee, Scheemda en Meeden: Juist dit gebied is de oudste boezem van de Dollard! Het is de plek waar ooit de Slag bij Heiligerlee plaatsvond.

Het gaat om het karakteristieke lintdorp Westerlee, om de stokoude houtwallen en om de natuurgebieden De Garst en De Hoogte als onderdeel van de Groningse Stuwwallen. Door het gebied lopen niet voor niets de landelijke lange afstand Dollard-fietsroute en de belevingsroutes Westerlee/Heiligerlee. 9. De vernietiging van de ecologische en agrarische waarde van het gebied: Het gebied bevat zeer vruchtbare landbouwgrond die nodig is voor productie van voedsel voor mens en dier. Deze landbouwgrond wordt door punt 8 van het plan opgeofferd voor gebouwen en wegen voor grote buitenlandse XXL fabrieken. In dit gebied tussen Westerlee, Scheemda en Meeden gaat landbouw juist hand in hand met natuur. Dit gebied is een goed leefgebied voor flora en fauna. Er leven bijvoorbeeld meer dan 25 vogelsoorten die voorkomen op de rode lijst, maar ook reeën, vossen, hazen, vleermuizen en eekhoorns. Waar moeten zij een plek vinden als dit gebied wordt opgeofferd aan nieuwe industrie en XXL fabrieken?

Aan het projectteam Ruimtelijk economisch perspectief A7-N33, T.a.v. mevrouw P. Schuls-Wetterauw,

Westerlee, 17 december 2021

Onderwerp: Ruimtelijk economisch perspectief A7-N33

Wij vragen uw aandacht voor het volgende. Eind november viel bij een deel van de inwoners van Westerlee een in de bus als uitvloeisel van het Ruimtelijk economisch perspectief A7-N33 opgesteld door de provincie Groningen en de gemeenten Oldambt, Veendam en Midden Groningen. De Vereniging Dorpsbelangen Westerlee heeft met verbazing en ontsteltenis kennis genomen van de plannen om een groot industrieterrein aan te leggen ten noorden van Westerlee, zoals deze verwoord is in het plan Ruimtelijk economisch perspectief A7/N33-Regio. Er staan in de plannen heel goede uitgangspunten ten aanzien van leefbaarheid, het behoud van het open landschap en het belang van agrariërs in onze omgeving. Ook wordt er aandacht besteed aan recreatie en werkgelegenheid. Wij staan achter het grootste deel van het rapport. Echter: in het laatste hoofdstuk komt pas de aap uit de mouw! Uit het niets komt de mededeling: Westerlee krijgt een groot industrieterrein in de achtertuin! Zonder onderbouwing worden de mooie open landschapsstructuren en de boerenerven, die een paar hoofstukken eerder nog werden aangemerkt als zeer belangrijk voor het gebied, omgeploegd en moeten deze plaats maken voor megafabrieken! In de 3 gemeenten ligt nog 850 ha aan bedrijventerreinen die ingevuld kunnen worden, maar nee, er moet landbouwgebied worden opgeofferd ten behoeve van een grote batterijenfabriek of datacenter.

Of deze belangstelling serieus is, is maar de vraag en of daar voldoende werknemers voor te vinden zijn in onze regio is niet onderzocht. Er wordt wel gezegd dat er meer woningen gebouwd moeten worden, maar of mensen uit de Randstad naar Oost Groningen willen verhuizen is nog maar de vraag. Voor de woningnood in het Westen zijn veel regio’s in de race dichterbij dan Oost Groningen. En velen zullen dat verkiezen in plaats van te verhuizen naar onze regio. En voor werknemers van buiten Nederland hoeven wij toch zeker onze rust en ruimte niet op te geven! Wij steunen het initiatief om de werkgelegenheid in onze regio op peil te houden, maar die moet echter wel passen bij de schaal van onze omgeving en daarvoor is er voldoende potentieel bij de bestaande bedrijventerreinen. Grote bedrijven passen beter bij andere grote bedrijven zoals in Delfzijl en de Eemshaven.

Tenslotte willen wij nog iets kwijt over het proces wat de provincie en de 3 gemeenten hebben gekozen. Eén van de voorwaarden die wordt gehanteerd om de plannen te concretiseren is dat er voldoende draagvlak moet zijn. En daar gaat het vanaf het begin al mis. De brief die is gestuurd is voor veel mensen lastig te lezen. Daarnaast is de brief selectief verspreid. Het lijkt erop dat dit bewust is gebeurd. Op de website kunnen de inwoners een reactie achter laten, maar dan moet men zich wel eerst registreren. Ook dat werkt weer drempelverhogend. Het is ook niet duidelijk in hoeverre deze reacties worden meegewogen in de draagvlakmeting en ook het aantal duimpjes dat gegeven kan worden niet. Intussen is er ook een maximumtermijn aan het insturen van reacties verbonden en was de site een aantal keren onbereikbaar. Wij pleiten er voor dat de initiatiefnemers met voor iedereen begrijpelijke informatie komt en de geplande inloopavonden in januari alleen laat doorgaan als dat vrijelijk kan zonder corona beperkingen. Als dat niet kan zien wij graag dat het hele proces opschuift. Westerlee wil graag een leefbaar dorp blijven waar inwoners aantrekkelijk kunnen wonen in een rustige en open omgeving. Er wordt al grote overlast door de windturbines, de gas- en zoutwinning en de opslag van stikstof ondervonden.

Een groot industrieterrein in de achtertuin kan daar zeker niet meer bij! Voor meer informatie en het maken van een afspraak kunt u contact opnemen met Cornelis van der Poel, telefoonnummer 0597-672753 of een mail sturen naar dorpsbelangen@westerlee.nl

Namens het bestuur

Cornelis van der Poel Secretaris Vereniging Dorpsbelangen Westerlee

Volg al het nieuws van Westerlee op het Digitaal Dorpsplein Westerlee (www.westerlee.nl)

Rapport Ruimtelijk economisch perspectief N33/A7. Dorpsbelangen Scheemda heeft in de vergadering van afgelopen week aangegeven onaangenaam verrast te zijn door bovengenoemd rapport. Vooraf – in de maandelijkse overleggen - geen enkele informatie ontvangen van de gemeente Oldambt. Ook de mededeling, dat er met Dorpsraden en inwoners over gesproken is vinden we vreemd. Niet dus. In ieder geval niet met Dorpsbelangen Scheemda en dit geldt eveneens voor omwonenden m.n. aan de Eexterweg en Kolkenweg. In brede zin bevat dit rapport positieve punten, zoals daar zijn de samenwerking tussen de betrokken gemeenten, werkgelegenheid, leefbaarheid in de dorpen , herontwikkeling van verouderde bedrijfsterreinen (in Scheemda het gebied met o.a. bedrijven HOZA en Henkel) en zorgvuldig kijken of er nog ruimte is op de nu aanwezige bedrijfsterreinen. Belangrijk is ook dit te benadrukken. We willen de belangen van Scheemda goed in het oog houden. Industrie moeten we wel omarmen om ook voor onze jonge inwoners kwalitatief goede banen te creëren. Dit betekend niet een mega industrieterrein te plannen op de open ruimte tussen Scheemda en Westerlee. Is ook in tegenstelling met een aantal genoemde zaken in het rapport n.l. het behouden van de bestaande eigenschappen (o.a. open ruimte, goede landbouwgrond). Het is ook voor ons van belang te kiezen voor samenwerking met andere belanghebbenden (o.a.

Dorpsbelangen Westerlee, Geen draagvlak Westerlee en uiteraard de betrokken omwonenden) om zodoende sterker te staan. Doen we dit niet, dan bestaat het gevaar achter de feiten aan te lopen. Laten we elkaar op de hoogte houden. Communicatie onderling van belang. Jammer in deze periode echter alleen digitaal mogelijk. Namens Dorpsbelangen Scheemda Albert Oosterhoff Voorzitter.

Onderstaand de reactie van de Vereniging Dorpsbelangen Nieuw Scheemda en ’t Waar op de notitie Ruimtelijk-economisch perspectief A7/N33-regio.

Vereniging Dorpsbelangen Nieuw Scheemda en ’t Waar Kamer van Koophandel: 02073854 secretaris@nieuw-scheemda.nl of secretaris@t-waar.nl Nieuw Scheemda, 29-12-2021

Als dorpsbelangenvereniging van Nieuw Scheemda en ’t Waar hebben we niet deelgenomen aan de discussie omtrent het ruimtelijk-economisch perspectief van de A7/N33-regio. We verkeerden in de veronderstelling dat uitbreiding van de industrie aan zou sluiten bij bestaande industriegebieden zoals de Gouden Driehoek bij Zuidbroek of een gebied direct grenzend aan A7 of N33. Clustering van industriegebieden nabij infrastructuur die berekend is op zwaar verkeer, vinden we logisch. Dat er ook een industriegebied zou worden gepland op het platteland nabij dorpen, zoals nu tussen Scheemda en Westerlee, gaat ons voorstellingsvermogen te boven. Zo wordt verrommeling van het landschap in de hand gewerkt! Ook in deze notitie wordt veelvuldig gerefereerd aan de kwaliteit van het Groninger landschap en het behoud hiervan, met o.a. opmerkingen als: - hoe opgaven het best landschappelijk kunnen worden ingepast - karakteristiek en landschappelijke kwaliteiten worden behouden en waar mogelijk versterkt - niet alles zomaar overal - de grote open ruimten zoveel mogelijk héél laten - van belang om spaarzaam om te gaan met ruimte en om vooral de open maat intact te houden. Die vormen een steeds zeldzamer goed. Bovengenoemde stellingen onderschrijven we volledig, maar is 100% tegenstrijdig met het voorstel van een grootschalig industriegebied tussen Scheemda en Westerlee.

Waarom respecteren provincie en gemeenten hun eigen uitgangspunten niet? Voor genoemde industrieën in de categorie automotive/batterijenfabriek dient geen stuk open landschap te worden opgeofferd maar deze horen thuis in de industriegebieden van Delfzijl en Eemshaven. Zoals ook in deze notitie aangegeven, levert de locatie ten zuiden van Scheemda en nabij Westerlee knelpunten op t.a.v. bereikbaarheid en lokaal verkeer. Onbegrijpelijk waarom provincie/gemeenten kiezen voor een plek waarbij een stuk open landschap wordt ingeleverd en ook qua infrastructuur problemen oplevert. De provincie heeft door actief beleid en medewerking aan de windparken al veel schade aangericht aan het Groninger Landschap en het plattelandsleven. Zo worden we in Nieuw Scheemda en ’t Waar aan ene kant geconfronteerd met windpark N33 en aan de andere kant met de windparken Geefsweer en Delfzijl Zuid. Dergelijke hinder zullen onze dorpen natuurlijk niet ondervinden van betreffende industriegebied tussen Scheemda en Westerlee. Maar dergelijk beleid zet de deur wel open voor (verdere) aantasting van ons landschap en de rust waar we als inwoners van onze dorpen voor hebben gekozen. Daarom: stop met dit beleid en kies voor het landschap en hun inwoners.

Industriegebieden zijn zeker ook essentieel, maar hiervoor is voldoende ruimte aanwezig in en nabij reeds bestaande industriegebieden en er zijn zeker locaties die veel minder impact hebben op landschap en inwoners. Verder vinden we het van groot belang dat bij eventuele nieuwe industrieën terdege rekening wordt gehouden met de benodigde energie. Er zijn nu al voldoende (geplande) energie-slurpers in onze provincie, hetgeen onze energietransitie enorm belast. Verder leveren grote datacentra voor de omgeving niet zo veel op, de veronderstelde werkgelegenheid is minimaal en vaak niet voor eigen bewoners.

Aan: Provincie Groningen Projectteam Ruimtelijk economisch perspectief A7-N33 T.a.v. mevrouw P. Schuls-Wetterauw

Adres: Molenlaan 5 9651 DD Meeden Tel.: 0598-633350 Web: www.drcmeeden.nl Mail: secretaris@drcmeeden.nl KvK: 0113 633 6 Bank: NL51 RABO 0132 6859 22

Betreft: Reactie ruimtelijk economisch perspectief A7/N33 Meeden, 30-12-2021

Geacht projectteam, Als Dorpsraadcoöperatie Meeden hebben wij kennis genomen van het Ruimtelijk economisch perspectief A7/N33. Dit ziet er ogenschijnlijk eerst positief uit ten aanzien van leefbaarheid, open landschap en behoud van agrariërs in het gebied. Toch willen wij hierbij nadrukkelijk onze zorgen kenbaar maken over mogelijke plannen die aan het einde van het perspectief naar voren worden gebracht. Het gaat hier om het gebied Tussenklappenpolder en het stuk ingeklemd tussen Scheemda, windparkN33 en Westerlee aan de westkant van bedrijventerrein Eexta. Er zouden zich potentiële bedrijven in bijvoorbeeld de categorie automotive/batterijen kunnen aandienen om zich op deze plaatsen te vestigen. Er wordt onderzoek gepleegd naar de haalbaarheid. Maar ook de mogelijkheid van zonneparken wordt onderzocht. Landschappelijk gezien zou het kunnen betekenen dat het dorp Meeden ingesloten zou worden door deze bedrijven. Aan de kant van de Tussenklappenpolder is al de stikstoffabriek gebouwd en is tussen de gebieden het windparkN33 al nadrukkelijk aanwezig. Dit zou samen met de mogelijke plannen een strook van bedrijvigheid opleveren, waarbij er dan geen enkele plek van rust en wijde vergezichten meer te zien zal zijn als men even wil recreëren buiten het dorp. Immers, het spoor, de N33. de A7, de waterwegen en hoogspanningsleidingen zijn ook al zichtbaar in het landschap.

Tevens zou door de toegenomen bedrijvigheid het (vracht)verkeer aanzienlijk kunnen toenemen door Meeden, dat de leefbaarheid én veiligheid ook niet ten goede komt. Wij zien meer in duurzame kringlooplandbouw en herontwikkeling van (delen van) bestaande industrie- en bedrijventerreinen. Wellicht is hier ook (door afbraak) voldoende oppervlakte te verkrijgen, waardoor nieuwe, duurzame activiteiten zijn te ontplooien. In ieder geval moet er aangesloten worden bij bestaande terreinen, waarbij ook het oogpunt van inpassing in het landschap rondom niet uit het oog moet worden verloren. Anders zal stukje bij beetje het landschap ook volgebouwd kunnen worden en dat is niet de bedoeling. De zogenaamde ‘paarse’ strategie lijkt ons dan ook niet toepasbaar. Als het landschappelijk belang voldoende in acht wordt genomen, dan zal ook het recreatieve aspect voldoende aanwezig blijven, waardoor de leefbaarheid in het dorp en omliggende plaatsen voldoende op peil zal kunnen blijven.

Met vriendelijke groet namens het bestuur,

Johan Mulder Secretaris Dorpsraadcoöperatie Meeden U.A.

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

vernieuwde

Dorpsvisie Kolham 2017 - 2025 Kolham is Rust, Ruimte en Groen, een genot om in te wonen

Dorpsrandpark Kolham

0

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

Inhoudsopgave 1.

Inleiding vernieuwde Dorpsvisie Kolham

2.

Kolham: ruimtelijk en historisch kader

3.

Woon- en leefomgeving

4.

Verkeer en vervoer

5.

Participeren en Nabuurschap

6.

Herindeling Midden Groningen

7.

Leefbaarheid

8.

Communicatie en dorpsactiviteiten

9.

Werkgelegenheid

Bijlagen

1

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

1. Inleiding vernieuwde Dorpsvisie Kolham Anno 2016 worden we geconfronteerd met aardbevingen, herindeling van gemeenten, participatie samenleving, toenemende verkeersmobiliteit, vergrijzing, vluchtelingenopvang en druk op voorzieningen als gevolg van economische ontwikkelingen. Dit is aanleiding geweest voor de Vereniging Dorpsbelangen Kolham (VDK) om de bestaande dorpsvisie uit 2006 op hoofdlijnen aan te passen. De totstandkoming van deze vernieuwde visie is gerealiseerd door de belangrijkste uitkomsten te delen met de inwoners van Kolham via de Social Media (Facebook) en een bijeenkomst met de bewoners op 26 oktober 2016. Kolham is rust, ruimte en groen, een genot om in te wonen met en voor elkaar. Deze visie geldt als uitgangspunt voor nadere beleidsafspraken met de gemeente en andere instanties voor de lange termijn (2025). Als dorp doen we er alles aan om onze identiteit en zelfstandigheid te bewaren met participatie als uitgangspunt:

“Met elkaar en voor elkaar” Prettig wonen, leven en werken in Kolham is voor 2025 het gewenste toekomstbeeld voor alle leeftijdsgroepen. De kinderen kunnen in Kolham naar de kinderopvang en basisschool en veilig opgroeien. Vrijwilligers nemen in Kolham een belangrijke positie in en hebben een grote bereidheid om zich in te zetten voor activiteiten en de leefbaarheid binnen het dorp. De druk op voorzieningen is tot een aanvaardbare norm teruggebracht. Hierdoor kunnen mensen in Kolham zo lang als mogelijk is blijven wonen in hun vertrouwde woonomgeving. Inwoners, verenigingen, instellingen en organisaties spannen zich gezamenlijk in om de leefbaarheid van het dorp in stand te houden. Het dorpshuis is het kloppend hart van het dorp en vervult een spilfunctie bij nieuwe multifunctionele voorzieningen door- en voor de inwoners. Door het afnemen van de gasproductie behoren aardbevingen tot het verleden en de waarde van woningen is toegenomen. De vluchtelingen problematiek behoort eveneens tot het verleden. Het Kompas (beleidsnotitie Midden Groningen) biedt perspectief tot een grote mate van zelfvoorziening. Namens de Vereniging Dorpsbelangen Kolham wil ik hierbij de werkgroep die zich heeft beziggehouden met het updaten van de dorpsvisie, en Jan Hasenoot in het bijzonder, bedanken voor de bijdrage aan de totstandkoming van deze vernieuwde Dorpsvisie.

Jaap Kloosterhuis Voorzitter Vereniging Dorpsbelangen Kolham 23 oktober 2016

2

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

2. Kolham: ruimtelijk en historisch kader Kolham is een klein dorp binnen de gemeente Slochteren, en na de herindeling binnen de gemeente Midden Groningen, met ca. 1340 inwoners (stand 1 januari 2016). In Kolham zijn diverse voorzieningen aanwezig zoals de basisschool, kerk, dorpshuis en sportaccommodaties (tennisbanen/ijsbaan). De kenmerkende lintbebouwing met veel open stukken en weidse zichtlijnen zijn kenmerkend voor Kolham. Ten noorden van het dorp heeft een groot deel van de oorspronkelijke landbouwgrond plaats gemaakt voor natuurontwikkeling. De komst van het Dorpsrandpark en het beheer van het productiebos heeft tot een forse toename geleid van deze natuurontwikkeling. Door de ligging nabij Hoogezand is het dorp, wat betreft voorzieningen, erg op deze plaats georiënteerd. Ook heeft Kolham via de A7 een uitstekende (bus-)verbinding met de stad Groningen. Juist deze ligging is er de oorzaak van geweest dat er de laatste jaren vele voorzieningen uit het dorp zijn verdwenen maar ook het bedrijventerrein Rengerspark dankt er zijn bestaan aan. Er is een evenwicht ontstaan tussen enerzijds de ontwikkeling van industrie langs de A7 en anderzijds de ontwikkeling van de natuur van het herinrichtingsgebied Midden Groningen. De ontwikkeling van Meerstad heeft geen gevolgen gehad voor Kolham. Meerstad is thans volledig opgenomen binnen de gemeente Groningen.

Naast vele typisch Groninger boerderijen kent Kolham een aantal in het oog springende gebouwen die het beeld van het dorp in belangrijke mate bepalen: de kerk uit 1641 met de pastorie, het station langs het voormalige Woldjerspoor, de zgn. Daalwoningen langs de Eikenlaan, de oude school, tegenwoordig wooneenheden en de korenmolen “De Entreprise” die, na in 2000 grotendeels door brand te zijn verwoest, thans weer geheel in oude luister is hersteld.

3

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

3. Woon- en leefomgeving Het is fijn wonen in Kolham. Er is genoeg diversiteit in het dorp. Geen overheersende groepen. Er is respect naar elkaar toe. De “soepelheid” waarmee asielzoekers hun weg vonden in de tijdelijke opvang en het proces daarom heen is daarvan een goed voorbeeld. Rust, ruimte en groen zijn de uitgangspunten voor de woonomgeving in Kolham. Dit is voor velen een reden om hier te wonen. De agrarische bestemming ten zuiden van het dorp dient in stand te blijven. Bedrijven en industrie mogen niet verder richting het dorp Kolham komen. Het productiebos is verdwenen wat een natuurlijke buffer vormde tussen het dorp en de A7. Het verdwijnen van dit bos zorgt voor lawaaihinder vanaf de A7 en lichtvervuiling vanaf bedrijventerrein Rengerspark. Bij het aanbrengen van lichtreclame dient rekening te worden gehouden met lichtvervuiling. Ook het toenemend autoverkeer en het verhogen van de maximum snelheid naar 130 km op de A7 geven reden tot zorg met name fijnstof heeft invloed op onze schone lucht. De natuur rondom Kolham ten noorden met het Dorpsrandpark en de aangrenzende productiebossen (Mainschoar) moeten in tact blijven voor de komende decennia. Kolham is de afgelopen twee jaar al meerdere keren betrokken geweest bij aardbevingen als gevolg van de gaswinning. Het dorp bevindt zich binnen de door de NAM vastgestelde contouren.

De rust en vertrouwde woonomgeving staat onder druk. Zowel psychisch, emotioneel als economisch hebben aardbevingen impact (waardevermindering eigen woningbezit) en vergt van de bestuurders een constante alertheid van alle zaken rondom (vermindering) van de gaswinning. Ook compensatie blijft een aandachtspunt. Volgens de Algemene Rekenkamer heeft de Groningse gasbel de Staat inmiddels 265 miljard euro opgeleverd. Laat ons niet een gevangene worden van onze eigen woon- en leefomgeving en verminder de gasproductie. Binnen het dorp zijn diverse sportverenigingen actief, naast de tennisvereniging, schaatsvereniging zijn er diverse andere binnen sporters actief die gebruik maken van de gymzaal in het dorpshuis. Veel van deze verenigingen hebben last van een toenemende vergrijzing. Het zou mooi zijn indien er meer activiteiten vooral voor de jeugd aanwezig zijn. Een idee is om naast de ijsbaan een skeelerbaan of atletiekbaan aan te leggen. De bossen ten noorden van Kolham bieden veel ruimte voor de wandelsport. Ook voor fietsers zijn er volop mogelijkheden onder andere met verbindingen naar het ‘t Roegwold en aangrenzende natuurgebieden. Ten zuiden van Kolham (Rengerspark) zou nog wat meer aandacht moeten zijn voor wandel- en fietsmogelijkheden. Het Rengerspark is eigenlijk een industriegebied en verdient thans niet de naam “park”.

4

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

Gewenst a. De agrarische bestemming ten zuiden van het dorp tussen Rengerslaan Noord en de Knijpslaan en de A7 anderzijds dienen intact te blijven en worden niet bestemd als bedrijventerrein. Het bedrijventerrein Rengerspark biedt nog voldoende ruimte voor nieuwe bedrijven. b. Kolham moet binnen de contouren blijven van de door de NAM vastgestelde grens voor compensatie en andere regelingen. De gaswinning moet drastisch naar beneden zodat aardbevingen niet meer voorkomen.

5

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

4. Verkeer en vervoer De bestaande busverbindingen dienen in stand te blijven met name voor de vele forenzen die hun werk hebben in de stad Groningen. Voor bewoners van de Rengerslaan Noord en bezoekers/werknemers van het Rengerspark is geen bushalte meer aanwezig. Thans moeten zij ter hoogte van hotel de Boer in Hoogezand naar de bushalte (niet overdekt). Het bestaande bushalte(hokje) aan de Rengerslaan Noord moet in ere hersteld worden. De hoeveelheid verkeer op zowel de Hoofdweg als de Rengerslaan is de afgelopen jaren fors toegenomen. Bij belemmeringen op de snelweg A7 worden deze wegen als sluipwegen gebruikt. De snelheid van het verkeer op de Hoofdweg en Rengerslaan Noord blijven een constante ergernis en het wachten is op het moment dat er weer een ongeluk gebeurt. Een oplossing is niet direct voorhanden. De wegbeheerder zou als maatregel kunnen overwegen (tijdelijk) digitale borden te plaatsen op de wegen waarop staat aangegeven hoe hoog de snelheid is. Gewenst a. De Rengerslaan Noord en de Hoofdweg in Kolham moeten op het gebied van verkeerssnelheid meer aandacht krijgen van zowel de gemeente/provincie als de verkeerspolitie. Verkeer remmende maatregelen moeten ten uitvoer worden gebracht. b. De bestaande busverbindingen zijn essentieel voor de forensen uit Kolham en dienen in stand te worden gehouden.

Ook moet de bushalte ter hoogte van het Rengerspark in ere hersteld worden.

6

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

5. Participeren en Nabuurschap De verzorgingsstaat bestaat niet meer. Veel verantwoordelijkheden komen bij de burgers te liggen. Dit geldt voor de zorg, de openbare ruimte en het verenigingsleven. De economische omstandigheden nopen veel gezinnen tot het hebben van twee banen (m/v) waardoor de ruimte om iets te kunnen betekenen voor de “oude” buurman of -vrouw onder druk komt te staan. Op dit moment (2016) zijn in Kolham 140 adressen met 70+ inwoners. Goed en gezellig oud worden in Kolham, dat willen de meesten. Zij zijn verknocht aan hun dorp en willen hier hun oude dag doorbrengen. Het aantal eenpersoonshuishoudens neemt toe als gevolg van de vergrijzing. Voor deze groep wordt ingezet op het geschikt maken van de bestaande woning. De diversiteit van de huidige huurwoningen loopt niet meer in de pas met het “oude” woonplan van de gemeente Slochteren. Naast het dorpshuis in Kolham ligt een braakliggend terrein waar enige jaren geleden huurwoningen stonden. Wellicht biedt deze ruimte perspectief voor de ontwikkeling van multifunctionele gelijkvloerse woningen en/of zelfstandige woonvormen met ambulante zorg. Een initiatief van het dorpshuis is te komen tot een eigen dorpskeuken. Ook zou het dorpshuis gebruikt kunnen worden voor contacten en activiteiten voor de buren. Immers, de meeste ouderen willen graag in de buurt wonen van voorzieningen.

Het dorpshuis kan veel betekenen voor deze groep. Iedere 14 dagen vindt een bijeenkomst plaats in het dorpshuis voor de actieve 50-plusser. Thans is het eerder 60+ en er wordt gezamenlijk veel plezier beleeft. Naar voorbeeld van Loppersum en Wedde zou een dorpsconsulent een welkome aanvulling zijn binnen het dorp. Zoals eerder gesteld zal de vergrijzing in toenemende mate aandacht vragen van zorgverzekeraars, gemeente en eerstelijnszorg. De dorpsconsulent is iedere week aanwezig in het Dorpshuis voor ondersteuningsvragen (WMO) van inwoners en hij/zij signaleert problemen en kan de daarvoor geschikte instanties inschakelen. Verder is de consulent belast met de coördinatie van mantelzorg en vrijwilligers. Gewenst a. Onderzoek de mogelijkheden voor de oudere inwoners van Kolham om hier hun “oude dag” door te brengen, zowel huisvesting als voorzieningen, middels een stageproject WO/HBO. Overweeg het braakliggend perceel naast het dorpshuis te bestemmen voor multifunctionele woningen. Onderzoek de mogelijkheid tot meer Kangaroe woningen. b. Stel een dorpsconsulent vanuit de gemeente aan die de informele zorg regelt, kan ook voor meerdere dorpen.

7

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

6. Herindeling Midden Groningen Met de herindeling op komst in de nieuwe gemeente Midden Groningen bestaande uit de gemeenten Slochteren, Hoogezand Sappemeer en Menterwolde worden naar verwachting de bestaande (overheids-)voorzieningen gecentraliseerd. We zien dit nu al met een aantal regelingen die ondergebracht worden bij één van de gemeenten. Een voorbeeld is de Onroerendzaakbelasting. De vrees is dat de afstand van de bestuurders naar de dorpen groter wordt. Kolham wenst dat het alle ruimte krijgt om het eigen karakter te behouden ook als de herindeling volledig is ingevoerd. We willen geen wijk worden van Midden Groningen. Het convenant met de gemeente Slochteren dient in tact te blijven en nageleefd te worden. Kolham beschikt over een actieve dorpsgemeente met enthousiaste vrijwilligers (Vereniging Dorpsbelangen Kolham, Stichting Dorpshuis en diverse commissies/werkgroepen). Gepleit wordt om een overheidsloket te openen in het dorpshuis van voor allerlei overheidszaken. Kolham wenst het dorpse karakter te behouden en de leefbaarheid te vergroten met meer faciliteiten van de overheid. Het document Kompas, samen kom je verder, waarin de beleidsuitgangspunten zijn vastgesteld voor de nieuwe gemeente Midden Groningen biedt erg veel perspectief voor de lange termijn. Immers wij willen ook samen verder en beschouwen de nieuwe gemeente ook als onze bondgenoot. Gewenst a.

De gemaakte afspraken met de gemeente Slochteren in het bestaande convenant worden overgenomen in een nieuw convenant met de gemeente Midden Groningen.

b. Gepleit wordt om een overheids-/zorgloket te openen in het dorpshuis van

voor allerlei burgerzaken.

8

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

7. Leefbaarheid We gingen vroeger naar de dorpswinkel, groenteboer, bakker of café voor de sociale contacten. Helaas zijn deze voorzieningen niet meer aanwezig in Kolham. Het dorpshuis is thans de aangewezen plek daarvoor en vervult een cruciale rol en met verve. Kolham kent een bloeiend verenigingsleven met maar liefst 22 verenigingen en clubs die gebruik maken van het dorpshuis. De tweewekelijkse bijeenkomst (spelletjesmiddag) voor de ouderen van Kolham, de Vrouwen van Nu en sinds kort de Meiden van Nu, de toneelvereniging, de klaverjasclubs en de jaarlijkse strijd tussen alle verenigingen om de “Mainschaor” bokaal geven behoorlijk gelegenheid tot onderling contact van de inwoners. Ook op sportief gebied blijft de gymzaal niet ongebruikt (volleybal, badminton, zaalvoetbal, biljarten e.d.). Ook de aanwezige sportaccommodatie in het dorpshuis is van groot belang voor de schoolgaande jeugd van de openbare school Oetkomst die hier dagelijks gebruik van maakt. Het dorpshuis wordt nu vooral gebruikt door verenigingen, maar in de toekomst is er steeds meer behoefte aan een laagdrempelige ontmoetingsplek voor ‘individuen’ (los van verenigingsleven) om de leefbaarheid op peil te houden. Het dorpshuis moet ook vooral een toegankelijke plek worden. Dit moet zich niet alleen uiten in een andere uitstraling maar ook in openingstijden, faciliteiten, functies, prijzen, activiteiten.

Het dorpshuis is thans volop bezig met een vitaliseringsproject voor de komende jaren. De hoop is dat dit op de wat langer termijn gestalte krijgt in een aangepast gebouw met een veelheid aan nieuwe activiteiten en voorzieningen. Kolham bezit een lokale lagere school en kinderopvang. Deze voorzieningen hebben al onder druk gestaan de afgelopen jaren maar met het samensmelten van scholen in de omgeving (Scharmer) is het leerlingenaantal op een behoorlijk niveau. Verwacht wordt dat het aantal leerlingen op niveau blijft en er geen enkele aanleiding is om de school te sluiten. Gewenst a. Het dorpshuis is het kloppend hart van Kolham. Naast de verenigingen die gebruik maken van het dorpshuis moeten een aantal laagdrempelige voorzieningen worden gerealiseerd zoals uitbreiding van eerstelijnszorg, vestiging van zzp’ers; afhaalpunt pakketten; kleine dorpswinkel; huiskamerproject, repaircafé, etc. b. Voor de leefbaarheid is de school van groot belang. Indien er sprake is van fusies met scholen in andere dorpen dan biedt Kolham een uitstekende gelegenheid als middelpunt tussen de overige buurdorpen.

9

Dorpsvisie Kolham 2017-2025, opgesteld eind 2016

8. Communicatie en dorpsactiviteiten Naast het dorpshuis is de Vereniging Dorpsbelangen Kolham ook van essentieel belang voor Kolham (opgericht in 1981 en inmiddels 35 jaar jong). Zij vervult haar taak als intermediair/spreekbuis van het dorp naar allerlei-(overheid)instanties voor het wel en wee van de inwoners van het dorp. Verantwoording legt zij af in een jaarvergadering aan de leden (meer dan 400) en per kwartaal met het uitbrengen van het verenigingsblad “De Hamster”. Ook via Social Media (Facebook) is het vertegenwoordigd. Daarnaast organiseert het allerlei activiteiten (4 mei herdenking, Sinterklaas intocht, Kerstmarkt, school/dorpsfeest etc.). Twee keer per jaar voert het overleg met het bestuur van Stichting Dorpshuis om activiteitenplannen af te stemmen. Dit wordt gedaan door tientallen vrijwilligers die zich jaarlijks inzetten en beloond worden met een gezellige vrijwilligersavond. Ook de natuur wordt niet vergeten. Zo onderhouden vrijwilligers het Dorpsrandpark Zwaneveldsgat en de Kolhamster Mainschoar. Overwogen wordt om nog meer samen te gaan werken met de andere dorpen om gezamenlijk activiteiten te organiseren. Het Slochter Wold Spektoakel is hiervan een treffend voorbeeld. Gewenst Meer samenwerking met andere dorpen gericht op leefbaarheid en activiteiten.