15-02 Concept jaarstukken 2023 Wedeka Bedrijven

Jaarstukken 2023

Wedeka Bedrijven Electronicaweg 29 9503 GA Stadskanaal Postbus 194 9500 AD Stadskanaal Telefoon 0599-692000 E-mailinfo@wedeka.nl Internet www.wedeka.nl 1

JAARSTUKKEN 2023

Inhoud Hoofdstuk 1 Bericht van het dagelijks bestuur

Hoofdstuk 2 Programmaverantwoording 2.1

Algemeen

2.2

Sociaal beleid

2.3

Milieubeleid

2.4

Financieel beleid

Hoofdstuk 3 Verplichte paragrafen 3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

3.2

Onderhoud kapitaalgoederen

3.3

Financiering

3.4

Verbonden partijen

3.5

Bedrijfsvoering

3.6

Wet open overheid

3.7

Verantwoordingscriteria rechtmatigheid

Hoofdstuk 4 Jaarrekening 4.1

Balans per 31 december

4.2

Overzicht van baten en lasten

4.3

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

4.4

Toelichting op de balans

4.5

Toelichting op het overzicht van baten en lasten

4.6

Overige gegevens

4.7

Rijksbijdragen

4.8

Gemeentelijke bijdragen en resultaatbestemming

4.9

Vaste activa

4.10 Overzicht van baten en lasten naar taakvelden 4.11 Normenkader 4.12 WNT-verantwoording 4.13 Rechtmatigheidsverantwoording 4.14 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 2

Hoofdstuk 1

Bericht van het dagelijks bestuur

Als bestuur kijken we terug op een prachtig jubileumjaar. De presentatie van onze nieuwe visie, missie en logo, de bedrijfsfeesten en open dagen en het muzikale symposium lieten zien dat Wedeka als grootste werkgever in de regio, midden in de samenleving staat en er toe doet. We hebben volledig vertrouwen in de uitgestippelde koers, waarin de medewerker centraal staat, er gewerkt wordt aan een krachtig bedrijf en we de verbinder in de regio willen zijn. De koers heeft bovendien geleid tot mooie financiële resultaten. Ook zijn we blij dat de CAO-onderhandelingen van de Wsw en Aan de Slag voor veel medewerkers geleid hebben tot een aanzienlijke verbetering van hun arbeidsvoorwaarden. Ook in 2023 was het namelijk voor veel van hen en hun gezinnen, gezien de hoge prijzen voor levensmiddelen en energie niet altijd gemakkelijk om rond te komen. De toekomst van Wedeka ziet er weer zonnig uit en dat in een tijd waarin de onzekerheden wereldwijd alleen maar toenemen. Deze onzekerheden zullen voorlopig niet meer verdwijnen. Dit vraagt van Wedeka daadkracht en ondernemerschap. Voortdurend anticiperen op de kansen die zich voordoen en oplossingen vinden voor de tegenvallers die er natuurlijk ook zullen zijn. Namens het bestuur wil ik alle medewerkers danken voor hun grote inzet en de resultaten die behaald zijn.

Wedeka is, zoals het jubileumboek laat zien en vertelt, al ruim 50 jaar van grote betekenis.

Met hartelijke groet,

Jur Mellies Voorzitter

3

Hoofdstuk 2

Programmaverantwoording

2.1 ALGEMEEN Nadat eind 2022 geconstateerd werd dat het vertrouwen tussen de deelnemende gemeenten en Wedeka grotendeels hersteld was, werd in 2023 volop ingezet op een versnelling van de plannen die al in het ombouwplan waren gemaakt. Grote tekorten en de al jaren teruglopende aantallen Wswwerknemers maakten dit noodzakelijk:         

De divisiestructuur werd afgeschaft, een managementlaag verdween in de organisatie, waardoor de afstand tussen leiding en uitvoering werd verkleind. Binnen het groen gingen we terug van drie naar één vestigingsmanager, die nu drie regionale vestigingen aanstuurt en weer zitting heeft in het MT. De plannen om in Ter Apel drie vestigingen in één vestiging te integreren werden afgerond: tekeningen en berekeningen gemaakt, de ‘houtfabriek’ en de voorraden verkocht, en er werd een aannemer gevonden die na aanbesteding de verbouwing voor haar rekening wil nemen. Een manager activering en participatie werd aangetrokken om Wedeka en haar gemeenten te helpen de diverse doelgroepen te activeren die nu moeilijk bereikt worden. Binnen de Arbeidsmarktregio WIZ werden plannen ontwikkeld om Ontwikkelcentra in te gaan richten voor deze werkzoekenden en een subsidieaanvraag werd ingediend bij het Just Transition Fund. Een collega-directeur van een SW-bedrijf werd bereid gevonden om parttime samen met de algemeen directeur de directievoering te gaan doen en zich met name te richten op de noodzakelijke ontwikkelingen binnen de industrievestigingen. In Veendam werden plannen ontwikkeld om de huisvesting van de kringloop, het groen en het gezamenlijke TDC team te verbeteren en vernieuwen. Helaas niet in een ander gebouw, maar de plannen worden nu in het bestaande gebouw uitgewerkt.

In Stadskanaal werden de plannen voor de samenvoeging van de productie van twee vestigingen voorbereid. Met twee nieuwe opdrachtgevers wordt gesproken en geëxperimenteerd om nieuwe werkgelegenheid bij Wedeka en in onze regio te organiseren.

Deze daadkracht ging gepaard met een boven verwachting goed financieel resultaat: ten opzichte van de taakstellende begroting van € 6,91 miljoen tekort, draaide Wedeka € 5,37 miljoen beter. Dit is inclusief de behaalde boekwinst uit de verkoop van de industrievestiging in Ter Apel, maar ook inclusief de extra kosten voortkomend uit de CAO-onderhandelingen van de Wsw en Aan de Slag. Iets om met elkaar erg trots op te zijn. En dit alles binnen ons jubileumjaar, waar we met elkaar 50 jaar Wedeka vierden: na de presentatie van onze nieuwe visie, missie en logo organiseerden we feesten voor alle medewerkers, open dagen, een muzikaal symposium en lieten we een jubileumboek maken. Dit boek werd aan het eind van het jaar aan alle medewerkers en relaties gegeven. Een blijvend aandenken. Wedeka wil haar medewerkers centraal stellen, werken aan een krachtig bedrijf en de verbinder zijn in onze regio. We zijn volop in beweging. Voor elkaar!

J.T.H. Edzes, algemeen directeur

4

2.2 SOCIAAL BELEID Wedeka biedt werk en - ontwikkelmogelijkheden aan mensen waarvoor het verwerven van een werkplek op de arbeidsmarkt extra aandacht vraagt. Wedeka biedt werkplekken in het kader van Wsw, Beschut Werk, WIW, ID en biedt diverse ontwikkelmogelijkheden middels verschillende trajecten, opleidingen en trainingen. Er zijn verschillende rechtsposities van kracht de cao Wsw, cao aan de Slag, cao SGO, cao Sociaal Werk, WIW en ID. Bij Wedeka zijn op 31 december 2023 ruim 1.300 personen in dienst met afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast zijn er 225 personen geplaatst in een traject of werkervaringsplaats. Binnen de brede infrastructuur van Wedeka worden aan de hand van verschillende werksoorten passend werk en ontwikkelmogelijkheden geboden. Als erkend leerbedrijf beschikt Wedeka over diverse leererkenningen en biedt Wedeka trajecten aan in het kader van Praktijkleren. Wedeka werkt nauw samen met gemeenten met als doel dat zoveel mogelijk mensen geactiveerd worden en deelnemen aan het arbeidsproces. We zien dit onder meer terug in de samenwerking met de Trainings- en Diagnose Centra’s (TDC’s). Daarnaast wordt nauw samengewerkt met diverse partijen en organisaties voor het ontwikkelen, trainen en opleiden van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt.

Doordat er geen nieuwe instroom is van Wsw-medewerkers en de instroom in Beschut Werk beperkt is, zien we vergrijzing van het personeelsbestand en wachtlijsten voor Beschut Werk. Vacatures kunnen niet altijd worden vervuld omdat er onvoldoende aanbod van medewerkers is. Dit geldt zowel voor detacheringsvacatures als voor vacatures binnen Wedeka. De krapte op de arbeidsmarkt heeft zijn effect op onze organisatie. Er is meer vraag naar personeel waardoor medewerkers meer kansen krijgen op een werkplek buiten onze organisatie. Ook werkt het door in de plaatsingen in een traject bij Wedeka: velen vinden een werkplek op de reguliere markt, mensen die wel binnen Wedeka worden geplaatst hebben vaak te maken met complexe problemen waardoor de afstand naar werk groot is. Beschut Werk Door de grote verscheidenheid in werksoorten zijn er voldoende plaatsingsmogelijkheden voor Beschut Werk. Wedeka heeft hierover afspraken gemaakt met de gemeenten Stadskanaal, Veendam, Westerwolde en Borger-Odoorn. Aan het eind van 2023 zijn er 115 medewerkers aan het werk in Beschut Werk. Zij vallen onder de cao Aan de Slag. Ten opzichte van 2022 zien wij een groei van 16 medewerkers. Er zijn meer beschikbare kandidaten dan formatieruimte waardoor er wachtlijsten ontstaan.

De gemeenten Veendam en Stadskanaal hebben besloten extra formatieruimte te realiseren om zo toch mensen eerder perspectief te kunnen bieden op beschut werk. Wsw Eind 2023 zijn er 1194 medewerkers in dienst bij Wedeka met een Wsw dienstverband. Daarnaast zijn er 37 personen aan het werk in een dienstverband bij een externe werkgever in de vorm van Begeleid Werken. Doordat er geen nieuwe instroom meer mogelijk is in de Wsw wordt de krimp van de Wswmedewerkers duidelijk zichtbaar. Externe plaatsingen Het aantal medewerkers dat buiten Wedeka werkzaam is, is licht gedaald ten opzichte van 2022. Wedeka heeft met acht organisaties afspraken over groepsdetacheringen, hier zijn 174 medewerkers geplaatst. Daarnaast zijn 83 medewerkers werkzaam op een individuele detacheringsplaats. Daar waar mogelijk worden medewerkers gestimuleerd om de beweging van binnen naar buiten te maken. In 2023 waren er in totaal 294 medewerkers extern geplaatst waarvan 37 in begeleid werken. Ook bij detachering zien wij het effect van de aantrekkende arbeidsmarkt en moeten we veel moeite doen om vacatures bij werkgevers te vervullen. 5

Trajecten en TDC’s Wedeka heeft ruime ervaring met de uitvoering en begeleiding van leerwerktrajecten. Het brede aanbod van werksoorten binnen Wedeka biedt veel ontwikkelmogelijkheden voor diverse doelgroepen met afstand tot de arbeidsmarkt. Met Sociale Activering, de Carrousel, Werkfit, Z route inburgering en Praktijkleren onderscheidt Wedeka vijf trajectvormen die verschillen van inhoud en doelstelling. Wedeka maakt deel uit van de arbeidsmarktregio Groningen (Werk in Zicht) en is in verschillende regionale overleggen vertegenwoordigd. Wedeka levert daarbij een actieve bijdrage aan de uitvoering van diverse programma’s die gericht zijn op het opleiden en ontwikkelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hierbij kan worden gedacht aan mensen in de Wet Werk en Bijstand, Wajongers en werkzoekenden, PrO/VSO leerlingen. Naast de uitvoering van leerwerktrajecten neemt Wedeka deel in de uitvoering van de TDC’s van de gemeenten Stadskanaal en Veendam. In Stadskanaal leverde Wedeka een bijdrage in de uitvoering door de inzet van ca. 4 fte en in het TDC Veendam wordt naast de inzet van een deel van de medewerkers ook de leiding van het TDC uitgevoerd door een leidinggevende van Wedeka. Opleiding & ontwikkeling Het ontwikkelen van mensen staat centraal in onze organisatie. De uitgangspunten zijn vastgelegd in het opleidingsbeleidsplan “leren en ontwikkelen bij Wedeka”.

De resultaten liegen er niet om: maar liefst 693 medewerkers hebben een training of een opleiding gevolgd, een stijging van 42,6% ten opzichte van 2022 (486). We zien dit terug in mooie initiatieven en activiteiten zoals:  Uitrollen van de Leerlijn Schoonmaak  Roadshow Kom Op! over sociale veiligheid  Training Met Elkaar Voor Elkaar  Workshop Culturele Lenigheid  Training veilig werken  Wedeka Digitaal  Ontwikkelprogramma voor leidinggevenden  Online werken aan je talent  De Harrie training  De Wedeka Ontwikkel Kast  Training gespreksvaardigheden Er is veel aandacht voor ontwikkeling van mensen zodat zij steviger staan in de samenleving. Er is aandacht voor de persoonlijke ontwikkeling, werknemersvaardigheden en vakkennis. Ontwikkeling moet leuk zijn, of we maken het leuk! De ontwikkelvraag van het individu staat centraal. De verschillende leerlijnen worden neergezet. Onze twee leerambassadeurs helpen medewerkers om de stap naar ontwikkeling te zetten. In 2024 zullen de opleidingsactiviteiten worden ondergebracht in een omgeving waarin wij samen werken aan ontwikkeling: Wedeka Leert! Ziekteverzuim In 2023 was het totale ziekteverzuim 16,9%. Dit betekent een daling ten opzichte van 2022 (18,2%). We zien veel langdurig verzuim door de vergrijzing. Het voorkomen en beheersen van het ziekteverzuim blijft een belangrijk aandachtspunt voor de organisatie.

Enerzijds is er aandacht voor preventie door projecten als de Gezonde Kantine, Voel je Goed en door het uitvoeren van Preventief Medisch Onderzoek (PMO). Anderzijds is er aandacht voor goede aanpak van het ziekteverzuim door duidelijke regels en procedures waarbij de leidinggevende een centrale rol vervult. Aandacht voor de medewerkers, arbeidsongeschikt of niet arbeidsongeschikt, is de belangrijkste factor waarmee invloed kan worden uitgeoefend op het ziekteverzuim.

6

2.2.1 PERSONEELSBEZETTING Wsw-personeelsbestand In 2023 zijn er 26 personen in dienst getreden waarvan 20 door verhuizingen. Daarnaast zijn er 97 personen uit dienst getreden waarvan 23 vanwege pensioen en 36 vanwege arbeidsongeschiktheid. De gemiddelde personeelsbezetting in 2023 was 1.178,4 s.e.’s.1 Dit aantal is inclusief 11,3 s.e.’s van personen die geen loon ontvangen, omdat zij langer dan twee jaar ziek zijn. Voor 2023 levert dit een correctie op van 11,3 s.e.’s waardoor de gecorrigeerde gemiddelde realisatie uitkomt op 1.167,1 s.e.’s. In- en uitstroom van personen met een Wsw-dienstverband / Begeleid Werken-contract Aantal personen 31-12-‘22 Borger-Odoorn

Instroom Uitstroom 2023

Pens. WIA

2023

113

5

9

2

Midden-Groningen

90

2

14

Stadskanaal

521

6

30

Veendam

307

8

Westerwolde

216

0

Buitengemeenten Totaal

Vrije Overige bedrijf redenen2 4

Aantal personen

Totaal fte's

gemidd. realisatie

31-12-‘23

31-12-‘23

s.e.’s

109

96,8

103,8

3

0

1

7

0

6

78

72,2

78,1

7

13

0

10

497

446,7

468,2

29

5

11

0

13

286

251,2

270,3

9

8

0

0

1

207

184,1

192,5

55

5

6

0

2

0

4

54

51,7

54,1

1.302

26

97

23

36

0

38

1.231

1102,6

1.167,1

Personeelsbezetting Wsw-personeel per deelnemende gemeente per 31-12-2023 (incl. Begeleid Werken)

Borger-Odoorn Midden-Groningen Stadskanaal Veendam Westerwolde Buitengemeenten Totaal incl. slapers Slapers Totaal excl. slapers

Personen 109 78 497 286 207 54 1.231 - 10 1.221

Fte’s 96,8 72,2 446,7 251,2 184,1 51,7 1.102,6 - 10,5 1.092,0

S.e.´s 101,5 74,9 463,9 264,1 189.0 53,9 1147,4 - 10,5 1.136,8

Slapers zijn medewerkers die na twee jaar ziekte geen loon meer ontvangen, maar wel meetellen in de personeelsstanden.

1

2

s.e. staat voor subsidie-eenheid (arbeidsjaar) Onder overige redenen voor uitstroom vallen o.a. overlijden, ontslag en beëindiging tijdelijk dienstverband.

7

Wsw-personeelsleden naar salarisschaal per 31-12-2023 (excl. Begeleid Werken/RVU) Loonschaal

In personen 2021

In personen 2022

In personen 2023

Min. loon A B1 B2 C1 C2 D1 D2 E F G H I Totaal

1 12 230 192 341 268 155 56 33 15 20 4 1 1.328

1 12 214 182 316 257 155 52 27 14 17 3 1 1.251

1 11 196 173 285 249 149 50 28 14 15 3 1 1.174

Leeftijdsopbouw Wsw-personeel per 31-12-2023 (incl. Begeleid Werken) Leeftijd < 20 20-30 30-40 40-50 50-60 60-67 Totaal

2022 aantal 0 10 180 259 513 340 1.302

2022 in % 0% 0,8% 13,8% 19,9% 39,4% 26,1%

2023 aantal 0 3 163 245 469 351 1.231

2023 in % 0% 0,2% 13,2% 19,9% 38,2% 28,5%

Personeelsbezetting Wsw-personeel per 31-12-2022 en 31-12-2023 (incl. Begeleid Werken) Mannen

Vrouwen

Totaal

Stand 31-12-2022

883 (67,8%)

419 (32,2%)

1.302

Stand 31-12-2023

829 (67,3%)

402 (32,7%)

1.231

8

Niet-gesubsidieerd personeel Op 31 december 2023 waren er 100 personen werkzaam in een niet gesubsidieerd dienstverband. Op 97 personen is de cao SGO van toepassing en voor 3 personen de cao Sociaal Werk. De bezetting van de niet-gesubsidieerde formatieplaatsen is in 2023 gelijk gebleven (aantal fte is met 0,1 fte afgenomen ten opzichte van 2022). We zien in 2023 wel een toename van gedetacheerd personeel waardoor de daadwerkelijke inzet daalt van 93,8 fte naar 92,4 fte. Personeelsbezetting niet-gesubsidieerd personeel per 31-12-2022 en 31-12-2023

Wedeka Bedrijven Wedeka B.V. Wedeka Baanderij Subtotaal Gedetacheerd Subtotaal Wachtgeld Totaal

Aantal personen 31-12-2022 97 0 3 100 -2 98 0 98

Fte’s

Aantal personen 31-12-2023 97 0 3 100 - 4 96 0 96

91,3 0 2,8 94,1 - 0,3 93,8 0 93,8

Fte’s 91,2 0 2,8 94,0 - 1,6 92,4 0 92,4

2.2.2 INDICATIE Wsw Sinds 1 januari 2015 worden er alleen nog herindicaties uitgevoerd en is er geen instroom meer in de Wsw. De herindicaties worden uitgevoerd door de Divisie Sociaal Medische Zaken van het UWV. Het UWV beslist over:  de onder- en bovengrens voor de Wsw;  de arbeidshandicapcategorie (matig of ernstig);  de geldigheidsduur van de herindicatie. Daarnaast adviseert het UWV over aanpassingen die noodzakelijk zijn voor het verrichten van arbeid en of betrokkene in aanmerking komt voor Begeleid Werken. Indien Begeleid Werken vanwege de aard en de ernst van de handicap niet reëel is, ziet het UWV af van een positief advies Begeleid Werken. De minimale geldigheidsduur van een herindicatie is 1 jaar en de maximale geldigheidsduur is 50 jaar. In de praktijk worden de meeste termijnen tussen de 5 en 10 jaar vastgesteld. In het jaar 2023 zijn er in totaal 88 herindicaties uitgevoerd, alle herindicaties voor 2023 zijn tijdig uitgevoerd. De verdeling van de herindicaties per gemeente is als volgt:

9

Gemeenten Borger-Odoorn Midden-Groningen Stadskanaal Veendam Westerwolde Overige gemeenten TOTAAL

Aantal herindicaties in 2023 7 7 31 35 7 1 88

2.2.3 BESCHUT WERK Beschut Werk is voor personen die dusdanige aanpassingen van de werkplek en/of begeleiding nodig hebben die niet van een reguliere werkgever mag worden verwacht. De indicatie Beschut Werk wordt aangevraagd bij het UWV. Nadat het UWV een advies heeft uitgebracht neemt uiteindelijk de gemeente het besluit over het toekennen van de indicatie Beschut Werk. Wedeka heeft afspraken gemaakt met de gemeenten Veendam, Stadskanaal, Westerwolde en BorgerOdoorn over de invulling van Beschut Werk. In 2023 zien wij een bescheiden groei van het aantal personen in Beschut Werk van 99 personen in 2022 naar 115 personen in 2023. Het is gebruikelijk dat een persoon met de indicatie Beschut Werk start met een proefplaatsing of externe leerstage bij Wedeka. Ondertussen wordt de loonwaardemeting uitgevoerd door het UWV om de loonkostensubsidie of loondispensatie te kunnen bepalen. Indien het resultaat van de proefplaatsing of externe leerstage positief is en er is formatieruimte, volgt een dienstverband in Beschut Werk. De werkplekken in Beschut Werk zijn divers en verspreid over de gehele organisatie. Bij plaatsing wordt met de wensen, mogelijkheden en beperkingen van de medewerker rekening gehouden. Tot en met 2023 zijn er 115 plekken gerealiseerd in Beschut Werk: Beschut Werk

Borger-Odoorn4 Stadskanaal Veendam Westerwolde5 Buitengemeente TOTAAL

2023 Taakstelling in uren3 589 1.395 1.023 558

Realisatie in uren in personen 390 13 1.502,8 51 1113,8 38 275 10 88 3 3369,6 115

3.565

3

Uren per week Het budget van Borger-Odoorn wordt verdeeld over Wedeka Bedrijven en de EMCO-groep. 5 Het budget van Westerwolde wordt verdeeld over Wedeka Bedrijven en Afeer. 4

10

Door beperkte ruimte voor plaatsingen, i.v.m. taakstelling vanuit de rijksoverheid, is er sprake van wachtlijsten. Personen die beschikbaar zijn om te plaatsen staan op de actieve wachtlijst, personen die niet beschikbaar zijn staan op de passieve wachtlijst. De wachtlijsten worden per gemeente bijgehouden. Om de wachtlijst te verkorten en mensen sneller te activeren in werk hebben de gemeenten Stadskanaal en Veendam besloten tijdelijk extra formatieruimte beschikbaar te stellen in Beschut Werk. Wachtlijst Beschut Werk 31 december 2023 Gemeente Borger-Odoorn Stadskanaal Veendam

Actieve wachtlijst 3 16 8

Passieve wachtlijst 7 29 19

Totaal 10 45 27

2.2.4 DETACHERINGEN In 2023 zijn er in totaal 294 medewerkers werkzaam/gedetacheerd bij externe werkgevers. Dit is 21,8% van het totale personeelsbestand met een dienstverband op basis van beschut werk of Wsw (1.346 personen). Hiervan zaten 37 mensen in Begeleid Werken, 174 personen in een groepsdetachering en 83 personen in een individuele detachering. In 2022 was het aantal plaatsingen bij externe werkgevers 306, we zien in aantal plaatsingen een daling van 9. Ten opzichte van het totale personeelsbestand is het percentage gelijk gebleven. Gerealiseerde groepsdetacheringen in 2023 Bedrijf IBOR (Midden-Groningen) B&M (Avitec) Opron/Visschedijk Noaberbeheer LIN (Lokken) MSG Post & Koeriers Gemeente Veendam Kappa Totaal

31-12-2022

31-12-2023

23 16 26 18 24 22 41 11 181

19 15 26 17 27 23 40 7 174

2.2.5 BEGELEID WERKEN Het streven is om Wsw-medewerkers zo regulier mogelijk te laten werken. Begeleid Werken is het instrument dat hieraan bijdraagt doordat de medewerker in dienst is bij een reguliere werkgever. Vaak is het een lastige stap om in dienst te treden bij een reguliere werkgever. Om deze drempel te verlagen is er een terugkeergarantie, die is opgenomen in de cao voor de Sociale Werkvoorziening. Dit proces wordt begeleid door de consulent begeleid werken.

11

Begeleid Werken wordt uitgevoerd voor de gemeenten Borger-Odoorn, Midden-Groningen, Stadskanaal en Veendam. In 2023 is het aantal personen in Begeleid Werken gedaald met 5 personen. Hierbij speelde een faillissement aan het eind van 2023 van één werkgever een rol waar op dat moment 5 mensen in begeleid werken waren geplaatst. 37 mensen hebben eind 2023 een contract in Begeleid Werken. Deze Begeleid Werken-contracten zijn als volgt verdeeld: 1-1-2023

nieuw

beëindigd

31-12-2023

Borger-Odoorn Midden-Groningen Stadskanaal Veendam Buitengemeenten

1 4 11 25 1

0 0 4 4 0

0 1 3 8 1

1 3 12 21 0

Totaal

42

8

13

37

2.2.6 TRAJECTEN Trajecten Voor het re-integreren van mensen biedt Wedeka meerdere trajecten aan om aan het werk te gaan of aan het werk te blijven. De infrastructuur van Wedeka leent zich hier bij uitstek voor. Een gerichte inzet van de traject- en opleidingsfaciliteiten sluit aan bij het streven van Wedeka om voor een brede doelgroep doorstroom en ontwikkeling te stimuleren. Met ‘Sociale Activering’, de ‘Carrousel’, ‘Werkfit’, ‘Praktijkleren’ en voor de gemeente Stadskanaal ‘Z-route inburgering’ onderscheidt Wedeka op dit moment 5 trajectvormen voor gemeenten die verschillen van inhoud en doelstelling. In 2023 heeft Wedeka voor de gemeenten 225 trajecten uitgevoerd waarvan het merendeel Werkfittrajecten. Er zijn 117 deelnemers in 2023 gestart met een traject bij Wedeka, aangemeld via een van onze gemeenten. Aanbod trajecten voor gemeenten: Sociale activering bij Wedeka houdt in dat mensen op vrijwillige basis meewerken in één van de werksoorten van Wedeka en (zo mogelijk) deelnemen aan groepsactiviteiten van Wedeka, de gemeente of welzijnsorganisaties. Het uiteindelijke doel van een traject sociale activering kan per persoon verschillen. Voor iedere deelnemer geldt dat sociale activering als doel heeft om zelfstandig deel te kunnen nemen aan maatschappelijke activiteiten.

Voor de één betekent dit dat sociale activering een eerste stap of onderdeel is van een traject richting regulier betaald werk. Voor een ander kan sociale activering worden ingezet in afwachting van een Beschut Werkplek of een afspraakbaan. Als een gesubsidieerde baan niet mogelijk blijkt, dan kan sociale activering bij Wedeka ook het einddoel zijn. De Carrousel is een praktijkassessment met de duur van 1- 6 weken. De Carrousel heeft als doel inzicht te krijgen in de ambitie, arbeids- en ontwikkelmogelijkheden van de deelnemer. Het gaat hier onder andere over inzicht in beroepsinteresse, werkplezier, beroepsaffiniteit, wat iemand aankan, welke begeleiding nodig is tijdens het werk en hoe iemand het beste leert. Het werkfittraject heeft als doel om de arbeidsparticipatie van de deelnemer te verhogen. Het werkfittraject is voor mensen die langere tijd niet hebben deelgenomen aan het arbeidsproces. Tijdens het traject wordt gewerkt aan het vastleggen van competenties en vaardigheden en het ontwikkelen van zelfvertrouwen van de deelnemer door werkervaring en arbeidsritme op te doen binnen de infrastructuur van Wedeka. 12

Tijdens het Praktijkleren worden vakvaardigheden op de werkvloer aangeleerd op basis van de werkprocessen van de MBO-kwalificatiestructuur. Bij het goed afronden van de aangeleerde vakvaardigheden ontvangen de deelnemers een MBO-Praktijkverklaring. Het doel van Praktijkleren is, door gericht te werken aan vakspecifieke beroepsvaardigheden en het verwerven van de daarbij behorende kwalificaties, om plaatsing van werkzoekenden in betaald werk mogelijk te maken. In het kader van de onderzoeksopdracht van de ministeries van OC&W en SZW, gericht op de vraag over hoe de overgang naar werk te versoepelen en de kans op blijvend werk te vergroten, is er in de afgelopen jaren in pilotvorm landelijk ervaring opgedaan met Praktijkleren. Als erkend leerbedrijf biedt Wedeka een groot aanbod aan leerwerkplekken en mogelijkheden voor Praktijkleren. Werksoorten binnen Wedeka De infrastructuur van Wedeka biedt trajecten in de volgende sectoren: • Schoonmaak • Facilitair • Retail • Logistiek • Groenvoorziening • Brug- en sluisbediening • Verpakken • Elektronica • Houtbewerking • Metaalbewerking • Horeca Aanbod trajecten voor andere organisaties: Naast de uitvoering van trajecten voor onze gemeenten zijn er 229 trajecten in andere vormen uitgevoerd. Er zijn 146 deelnemers gestart met een traject bij Wedeka in 2023.

Zo bieden wij stageplekken aan voor leerlingen van het VSO en het praktijk onderwijs, worden taakstraffen uitgevoerd bij Wedeka en bieden wij aan het UWV onze dienstverlening aan. In 2023 hebben ook werknemers van andere organisaties trajecten bij Wedeka gevolgd in het kader van werkfit maken of tweede spoor re-integratie. Begeleiding De coördinatie en begeleiding van de trajecten bij Wedeka wordt uitgevoerd door trajectbegeleiders en in de uitvoering door praktijkbegeleiders. De trajectbegeleiders verzorgen de intake, coördinatie en het eindadvies in de vorm van een gezamenlijke eindevaluatie met klant en opdrachtgever, bewaken de trajectvoortgang en leveren rapportages. De praktijkbegeleiders zien toe op de uitvoering en voortgang in de praktijk. Binnen Wedeka is een training ontwikkeld om de praktijkbegeleiders nog meer bruikbare bagage mee te geven. Sluitende aanpak en intensieve samenwerking Om verschillende doelgroepen voor te bereiden op regulier werk werkt Wedeka aan het ontwikkelen en uitvoeren van beroepsgerichte leer-werktrajecten. Hiervoor prefereert Wedeka een gerichte (kansrijk beroep) en sluitende aanpak aan de hand van intensieve samenwerking met ketenpartners (gemeenten, ROC’s en regionale werkgevers) in Oost Groningen.

In dit kader wordt op locaties van Wedeka de infrastructuur van de TDC’s ingezet om alle aangemelde deelnemers in beeld te brengen, te begeleiden en te bemiddelen naar een werkplek. Medewerkers van Wedeka maken deel uit van de integrale teams en worden ingezet als klantmanagers of consulenten, jobcoaches, docenten en werkgeveradviseurs in de TDC’s. 13

2.2.7 PERSONEELSONTWIKKELING Opleiding & ontwikkeling In 2023 is verder vorm gegeven aan het opleidingsbeleidsplan “Leren en Ontwikkelen bij Wedeka”. Kern van het plan is het motto “iedereen telt mee”. Leren en ontwikkelen is Wedeka-breed en voor alle medewerkers in dienst van Wedeka en personen vanuit andere doelgroepen die bij Wedeka in een traject werkzaam zijn (trajectdeelnemers). Het is de doelstelling van Wedeka om alle medewerkers en trajectdeelnemers de kans en de mogelijkheid te bieden de talenten verder te ontwikkelen (kennis, inzicht, vaardigheden), dit naar individueel niveau en kunde. Wij gaan ervan uit dat leren leuk is -of wij maken het leuk- en dat leren bijdraagt aan zowel de eigen persoonlijke en beroepsontwikkeling, de aansluiting op de arbeidsmarkt als ook op de (kwaliteits-) ontwikkeling van Wedeka als organisatie. Voor iedereen binnen Wedeka geldt dat de ontwikkelvraag gestimuleerd wordt. Medewerkers worden gestimuleerd, zijn meer aan het leren en volgen ook meer opleidingen. Het feit dat jouw collega aan het leren is, stimuleert ook andere mensen om hier over na te gaan denken. Er gebeurt iets, er is beweging. Binnen Wedeka werken 2 leerambassadeurs die medewerkers stimuleren en helpen de stap te nemen naar een training of opleiding.

In 2023 wordt de inzet op Opleiding en Ontwikkeling duidelijk zichtbaar: 693 medewerkers hebben een opleiding of een training gevolgd. In 2022 waren het 486 medewerkers, we zien een stijging van 42,6%. In het opleidingsbeleidsplan is als speerpunt opgenomen het ontwikkelen en aanbieden van een Programma voor Leidinggevenden. Leidinggevenden hebben een hele belangrijke taak bij het realiseren van de doelstellingen. Het programma besteedt aandacht aan de kennis en vaardigheden die leidinggevenden nodig hebben. Vanuit dit programma is in 2023 met iedere leidinggevende op het niveau van werkleider een ontwikkelplan opgesteld. Vanaf 2024 wordt het programma ook in overige leidinggevende lagen uitgerold.

14

In 2023 zijn er ook stappen in een aantal specifieke thema’s gezet. De belangrijkste highlights van dit jaar zijn:  Er is een start gemaakt met het thema Sociale Veiligheid door middel van de theatervoorstelling “Roadshow kom op! Over Sociale Veiligheid”.  De training “Met elkaar voor elkaar” is ontwikkeld. In deze training leren deelnemers hoe ze op een fijne manier met elkaar en hun omgeving om kunnen gaan.  Er is een nieuwe training “Verkoopmedewerker” ontwikkeld, waarin deelnemers verkoop- en adviesvaardigheden leren, kassavaardigheden en hospitality-vaardigheden leren.  Er is een workshop Culturele Lenigheid gegeven medewerkers die mensen met een migratieachtergrond begeleiden.  Er is een vervolg gegeven aan de training Praktijkbegeleider Wedeka. Daar hebben weer een groot aantal toekomstige praktijkbegeleiders aan mee gedaan.  Er is een nieuwe basistraining communicatie/gesprekstechnieken voor werkleiders en voorlieden ontwikkeld en uitgevoerd.  Er hebben weer meerdere trainingen Wedeka Digitaal plaats gevonden. Deelnemers hebben op hun eigen niveau weer leren omgaan met de digitale uitdagingen van deze tijd.

 Een groot aantal deelnemers heeft ook weer mee gedaan aan de training Online Werken aan je Talent, waar deelnemers naast digitale vaardigheden ook kunnen werken aan taal, rekenen, samenwerken met anderen of bijvoorbeeld iets leren over werknemersvaardigheden. Na afloop van de training is een aantal medewerkers aangemeld voor taalles of is er nog extra aandacht besteed aan de rekenvaardigheden.  Aan de Harrie Training (voorlieden) en de training psychische kwetsbaarheden (werkleiders) wordt nog steeds met enthousiasme mee gedaan. Voor de Harrie training is er ook een terugkombijeenkomst georganiseerd.  Er is een nieuwe training Veilig Werken bij Wedeka ontwikkeld, die eerst uitgerold wordt binnen de industriële locaties en daarna de overige locaties.  Er zijn veel medewerkers getraind in overige functiegerichte opleidingen (Groen, Techniek, Veiligheid).  Veel trainingen worden intern ontwikkeld en uitgevoerd door eigen medewerkers. We zien dat het aanbod aan trainingen en mogelijkheden om te ontwikkelen medewerkers stimuleert om deel te nemen.

15

Onderstaand overzicht geeft het aantal gevolgde opleidingen en trainingen weer in 2023: OPLEIDING / TRAINING

AANTAL DEELNEMERS

EHBO

102

BHV

78

VCA

6

Met elkaar, voor elkaar

27

HACCP

5

Veilig werken op de werkvloer bij Wedeka

10

Preventiemedewerker

2

Heftruck en Palletwagens

12

Veilig werken langs de weg

29

Motorkettingzagen

16

Keurmeester ladders trappen rolsteigers hijs-, hef- en valbeschermingsmiddelen

2

Keurmeester land-, tuin- park- en bouwmachines

9

ICT (word, excel, windows, outlook)

12

Voel je Goed

4

Bosmaaien

6

Kennissessie Teelt (gewasbescherming)

10

Code 95 / communicatie

10

Qualified soldering of cabel wire terminations & THT & SMT

10

Roadshow Kom Op! over sociale veiligheid

100

Wet Natuurbescherming niveau 2

8

Rijbewijs E achter B

2

Taalles Noorderpoort

15

Verkooptraining

8

Communicatieve vaardigheden/gesprekstechnieken

42

Culturele lenigheid

25

Nascholing vertrouwenspersoon

3

Cursus loonwaarde Darius Pluz

1

Sociale vaardigheden

3

Harrie training voor voorlieden

20

Psychische Kwetsbaarheden

25

Training Praktijkbegeleider Wedeka

18

Training Online Werken aan je Talent

47

MBO niveau 1, 2, 3 of 4

4

Tractorrijbewijs

1

Wedeka Digitaal

21

Totaal

693

16

2.2.8 VEILIGHEID, GEZONDHEID, WELZIJN en MILIEU Ziekteverzuim, verzuimbegeleiding en preventie In 2023 is het ziekteverzuim met 1,3% gedaald t.o.v. 2022 van 18,2% naar 16,9%.

verzuimpercentages 20 19 18 17 16 15 14 2020

2021

2022

2023

verzuimpercentages

Verzuimbegeleiding Arbodienst Voor de verzuimbegeleiding heeft er in 2023 een wisseling van de bedrijfsartsen plaatsgevonden. Er is eind 2022 afscheid genomen van Intermedzo. Wedeka heeft vervolgens een contract met twee zelfstandige bedrijfsartsen gesloten. De bedrijfsartsen dragen de zorg voor de verzuimbegeleiding vanuit 3 locaties. Voor de overige Arbo deskundigheid wordt een beroep gedaan op externe deskundigen. Preventie gezondheid In 2023 zijn projecten in het kader van preventie en gezondheid voortgezet zoals de gezonde kantine en de trainingen “voel je goed”. Het aanbod in de verschillende kantines is verder uitgebreid met gezonde producten. Ook zijn er nieuwe initiatieven gestart zoals het Ommetje van de Nederlandse Hartstichting. Daarnaast heeft er in 2023 een Health check plaatsgevonden voor de medewerkers in Veendam. 67 medewerkers hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. De uitkomsten worden individueel teruggekoppeld aan de medewerkers, daarnaast ontvangt Wedeka een groepsrapportage. Veiligheid, gezondheid, welzijn en milieu Er is veel aandacht voor communicatie en afstemming rondom ziekteverzuim, veiligheid en gezondheid. Op beleidsniveau functioneert de Arbostuurgroep. Vanuit de ondernemingsraad wordt de signalerende rol ingevuld door de Strategische Raad 3 van de ondernemingsraad.

Op operationeel niveau kent Wedeka het sociaal medisch team, ziekenoverleg, afdelingsoverleg en het werkleidersoverleg. Veiligheid Wedeka heeft veiligheid hoog op de agenda. Wedeka heeft zelf een veiligheidskundige in dienst. Tevens wordt er een externe veiligheidsadviseur voor ADR ingezet. Daarnaast is er een team van preventiemedewerkers. Deze preventiemedewerkers zijn per locatie aangesteld en zien toe op de naleving van de veiligheidsvoorschriften. Met een vaste frequentie worden door de veiligheidskundige samen met de preventiemedewerker de RI&E’s (risico-inventarisatie- en evaluatie) uitgevoerd en vertaald naar een Plan van Aanpak met verbetermaatregelen. Per locatie functioneert een BHV en EHBO organisatie en worden ontruimingsoefeningen gehouden. Al deze zaken worden gemonitord en de resultaten komen terug in de gehouden voortgangsbesprekingen. 17

Groen & Infra is op de drie locaties VCA gecertificeerd. Door deze certificering en jaarlijkse toetsing wordt voldaan aan belangrijke voorschriften en eisen m.b.t. veiligheid, gezondheid en milieu. Er vinden regelmatig werkplekinspecties en toolboxmeetings plaats. Een externe certificeringsinstantie stelt jaarlijks middels een audit vast of Wedeka nog aan alle VCA eisen en voorschriften voldoet. VCA draagt bij aan het veiligheidsbewustzijn van onze organisatie. Wedeka beschikt ook over eigen trainers die intern de VCA trainingen verzorgen. Om het veiligheidsbewustzijn ook elders in de organisatie te vergroten is de training Veilig Werken ontwikkeld. Deze training wordt door Wedeka zelf verzorgd en modulair aangeboden, afhankelijk van de situatie per afdeling. Deze training is vooral bedoeld voor alle medewerkers werkzaam in de industriële bedrijfsonderdelen, hun leidinggevenden en voor diegenen wie een VCA diploma niet noodzakelijk is. Deskundigheid Binnen Wedeka Bedrijven zijn er diverse deskundigen werkzaam die zich bezighouden met vraagstukken op het gebied van veiligheid, gezondheid, welzijn en milieu (VGWM). De verzuimmanager fungeert als schakel tussen de arbodienst en de organisatie. Hij houdt spreekuren op de diverse vestigingen. De specialist Wet Poortwachter/WIA/WAO bewaakt de voortgang van de langdurig arbeidsongeschikte medewerkers en onderhoudt contacten met UWV.

De preventiemedewerkers werken ieder voor een aparte vestiging. Andere deskundigen die worden ingeschakeld in dit proces zijn de veiligheidskundige, arbeidshygiënist, de vertrouwenspersoon en de personeelsconsulent. Medewerkerstevredenheid In het najaar van 2023 is voor de derde keer een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uitgevoerd. De uitkomsten worden besproken met de medewerkers en er worden acties afgesproken. Risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E), VGWM en ongevallen In 2023 zijn de inventarisaties voor de RI&E’s voor Industrie uitgezet. Deze zullen in 2024 worden afgerond. In 2023 zijn de RI&E’s geactualiseerd van Industrie Oosterkade, Industrie Veendam en Industrie Electronicaweg geactualiseerd. Toetsing van deze RI&E’s vind plaats in het voorjaar van 2024 door een externe veiligheidskundige/arbeidshygiënist. De RI&E’s worden uitgevoerd en opgesteld door de veiligheidskundige van Wedeka in samenwerking met de locatiemanager, divisiemanager en preventiemedewerker van de desbetreffende locatie. Het plan van aanpak wordt vastgesteld en uitgevoerd door de locatiemanager in samenspraak met de preventiemedewerker. De locatiemanager zorgt voor de uitvoering van het plan van aanpak in samenspraak met de werkleiders, de preventiemedewerker en de veiligheidskundige.

De acties die op basis van de RI&E’s worden opgenomen in het plan van aanpak brengen een grotere veiligheid en een beperking van arbeids-risico’s met zich mee. Er is een planning die wordt aangehouden voor het regelmatig houden van de RI&E’s. Hiermee is geborgd dat elke locatie beschikt over een actuele RI&E.

18

Projecten In 2023 zijn de volgende projecten opgepakt:  De Training “Voel je goed”;  “Gezonde kantine”;  VCA trainingen zijn weer gestart;  Er zijn diverse werkplekonderzoeken verricht bij individuele medewerkers, en aanpassingen gedaan. Daar waar nodig en mogelijk is er voorlichting en instructie gegeven met betrekking tot ergonomisch werken;  Op een aantal locaties zijn de ontruimingsoefeningen weer uitgevoerd.  Er is voortgegaan met het houden van veiligheidsaudits in de groenvoorziening ten behoeve van VCA certificering;  Toolbox-meetingen zijn weer in volle omvang uitgevoerd. In verband met corona-maatregelen zijn deze meetingen in kleine groepen gehouden;  Training Veilig Werken ontwikkeld;  Werkplekinspecties Groen zijn weer gehouden;  Regelmatig veiligheidsrondes door preventiemedewerkers op industriële locaties. Ongevallen In 2023 zijn er 16 ongevallen gemeld die op het werk zijn gebeurd. Daarnaast zijn ook 2 ongevallen geregistreerd die buiten de arbeidssfeer hebben plaatsgevonden, namelijk in het woon-werkverkeer. Het aantal ongevallen is gedaald ten opzichte van 2022 (26). Van de 16 ongevallen hebben 3 tot ziekteverzuim geleid, in totaal betreft het 22 dagen geheel of gedeeltelijk verzuim van het werk. Dit zijn minder dagen dan in 2022, toen betrof het 553 dagen. Er zijn geen ongevallen gemeld bij de arbeidsinspectie.

Van alle gemelde ongevallen wordt een analyse opgesteld om zo een duidelijk mogelijk beeld te krijgen van wat er is gebeurd en welke oorzaken hebben bijgedragen aan het ongeval. Het doel is dat er vervolgens preventieve maatregelen kunnen worden doorgevoerd ter voorkoming van ongevallen in de toekomst. De preventiemedewerkers vervullen samen met de veiligheidskundige een belangrijke rol bij het ongevallenonderzoek. Arbostuurgroep In 2023 vergaderde de Arbostuurgroep drie keer, telkens met een afvaardiging van de Strategische Raad van de OR en één of meerdere preventiemedewerkers. In de Arbostuurgroep vergadering komen conform de vastgestelde agenda alle VGWM onderwerpen aan de orde. 2.2.9 OVERLEG EN MEDEZEGGENSCHAP Communicatie Om medewerkers te informeren wordt gebruik gemaakt van verschillende middelen. Medewerkers worden via Mijn Wedeka, beeldschermen in de kantines, prikborden en door post op het huisadres op de hoogte gehouden van ontwikkelingen en andere informatie. Daarnaast is in 2023 de Nieuwsflits ingevoerd. Door middel van de Nieuwsflits worden medewerkers door Directie en MT op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. De Nieuwsflits verschijnt ca. 10 keer per jaar. Ondernemingsraad In 2023 is de OR uitgebreid met twee kandidaten in de regio Veendam en één in de regio Stadskanaal.

In beide regio’s stonden vacatures open en er hoefden daarom geen verkiezingen plaats te vinden. De nieuwe leden zijn bezig geweest zich zo snel mogelijk in te werken. Vanwege pensionering heeft de voorzitter op 1 september 2023 zijn taak overgedragen aan de vicevoorzitter. Zij is met unanieme stemmen aangenomen als de nieuwe voorzitter OR. Tegelijkertijd werd er vanuit de OR een nieuwe vicevoorzitter aangesteld. De OR van Wedeka heeft zich bezig gehouden met verschillende zaken zoals:. 19

De vragenlijst ‘werktijden 2023’. Bij invoering van de nieuwe begin- en eindtijden per 1 januari 2023 bij de groenvoorziening ontstonden veel vragen, ook voelde de groenvoorziening zich niet gehoord. Daarom heeft de OR de mening gevraagd door middel van een vragenlijst. Er was een ruime meerderheid van stemmen van de medewerkers van Groen voor de afschaffing van het winterschema en de aanvangstijd van 07:30 en eindtijd 16:00. In goed overleg met de directie is besloten dit standpunt over te nemen vanaf 1 januari 2024. De organisatiewijziging van Wedeka. De divisiestructuur is losgelaten, de invulling van het MT is gewijzigd en de functies direct onder het MT zijn anders ingedeeld. Hierbij heeft de OR scherp gekeken of alles volgens de procedures is verlopen. Er zijn meerdere kritische vragen aan de bestuurder gesteld. Het Medewerkers Tevredenheid Onderzoek (MTO). De gehele OR heeft meegewerkt aan het houden van het MTO. Op zoveel mogelijk locaties zijn de leden aanwezig geweest om de vragenlijsten uit te delen, toe te lichten en, waar gewenst, mee te helpen met het invullen. De uitkomsten zijn inmiddels verwerkt en aan HRM overgedragen. In het voorjaar van 2024 zullen de uitkomsten binnen de organisatie worden uitgerold. Ten slotte, de gehele OR heeft in november 2023 een training gehad over diverse actuele onderwerpen en is daarmee weer up-to-date.

Zo blijft de OR een volwaardige spreekpartner voor alle medewerkers binnen Wedeka en de bestuurder. Lokaal Overleg In 2023 had het Lokaal Overleg een volledige bezetting in de vertegenwoordiging namens de werkgever en de vakbonden. Op 5 december is er een overleg geweest tussen de leden van het Lokaal Overleg en de directeur. Dit gesprek is in goede sfeer verlopen. In het verleden werd de werkgever in het LO vertegenwoordigd door twee leden van het Dagelijks Bestuur. De directie heeft aangegeven deze rol voortaan te vervullen. Verder is afgesproken de informatievoorziening vanuit de werkgever naar het LO te verbeteren, stukken die naar de OR gaan zullen voortaan ook aan het LO worden gestuurd. Ook is afgesproken om voortaan in ieder geval twee keer per jaar een gezamenlijk overleg te hebben.

20

2.3 MILIEU BELEID Duurzaamheid Wedeka heeft in de afgelopen jaren steeds aandacht besteed aan verduurzamingsmaatregelen. Dit heeft geleid tot een forse reductie van de CO₂-uitstoot. Over 2015 (eerste meting) was de CO₂-uitstoot 3946 ton en over 2023 bedroeg deze 1545 ton, een reductie van 61%. Een lagere CO₂-uitstoot betekent minder verbruik van de fossiele energiedragers aardgas, elektriciteit (indirect), benzine en dieselolie. Deze inspanningen zijn goed geweest voor het klimaat maar hebben dus ook geleid tot even forse besparingen op de jaarlijkse kosten voor energie. Het jaar 2023 was vooral een jaar van consolideren en “fine tunen”. Bewaking van de energieverbruiken- en CO2-uitstoot en kleine verbeterstappen. Daarnaast zijn er nog de “verplichte maatregelen energiebesparing”, deze voert Wedeka naar eer en geweten zo goed mogelijk uit. Verder volgt Wedeka bij vervanging van (fossiele) energie verbruikende apparatuur de stand der techniek en maakt ze de afweging tussen economische-, maatschappelijke- en duurzame voor- en nadelen. Voor 2023 stond voor de vestiging Industrie Veendam de vervanging van de gasketels door een hybride warmtepompsysteem op het programma. Door een overspannen installateursmarkt heeft dit vertraging opgelopen en staat dit voor 2024 gepland.

Dit zal resulteren in een aanzienlijk lager verbruik van aardgas en daarmee lagere energiekosten en een reductie van de CO2-uitstoot. Verder is opnieuw aandacht besteed aan het kritischer afstellen van Cv-systemen waarbij de nadruk vooral ligt op het reduceren van het energieverbruik zonder dat teveel op comfort wordt ingeboet. Daarnaast zijn er een aantal bedrijfsactiviteiten gestopt vooral door het teruglopen van het (gekwalificeerd) personeelsbestand. Dit heeft ertoe geleid dat het gasverbruik het afgelopen jaar 29% en het elektriciteitsverbruik het afgelopen jaar 14% is afgenomen. De totale CO2-uitstoot nam met 14% af tot 1545 ton. Omdat Wedeka alleen groene stroom en groen gecompenseerd gas inkoopt ligt de netto CO2-uitstoot nog fors lager (870 ton/jaar), deze resterende uitstoot wordt volledig veroorzaakt door het verbruik van benzine en dieselolie. CO2-uitstoot totaal 3000 2017 2019

2500

2020 2021 2023 totaal

x 1000 kg

2000

2023 incl. compensatie 2022

1500

1000

500

0 jan

feb

mrt

apr

mei

jun

21

jul

aug

sep

okt

nov

dec

MVO en SDG’s In 2023 is het onderwerp Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) meer op de voorgrond gekomen. Een belangrijke klant van Wedeka verlangt van zijn toeleveranciers dat hieraan serieuze aandacht wordt besteed. Een specialistisch extern bureau controleert middels een uitgebreide vragenlijst hoeveel en wat de toeleverende bedrijven op dit gebied doen. Er moet een bepaalde score worden behaald om toeleverancier te kunnen blijven. Daarnaast zijn er de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s) van de VN die door steeds meer vooraanstaande bedrijven worden omarmt en geheel of gedeeltelijk in het bedrijfsbeleid worden opgenomen. Bedrijven kunnen zich hiermee in positieve zin onderscheiden van de concurrentie. De onderwerpen MVO en SDG’s hebben een flinke overlap. Belangrijke onderwerpen zijn bijvoorbeeld zuinig met water en zorgen voor schoon afvalwater, duurzame energie, klimaatactie, verantwoorde consumptie en productie, reductie afvalstromen. Meer generale onderwerpen (maar niet minder belangrijk) zijn bijvoorbeeld geen armoede, geen honger en goede gezondheid. Met name deze laatste drie zijn “maatschappelijke doelen” waaraan een bedrijf binnen zijn vermogen een (maatschappelijke) bijdrage aan kan leveren.

Bedoeling is om de onderwerpen MVO en SDG’s gezamenlijk te omvatten en uit te werken waarbij de belangrijkste maar ook de voor het bedrijf meest relevante onderwerpen ter hand zullen worden genomen, verder worden uitgewerkt en in het bedrijfsbeleid zullen worden opgenomen. E.e.a. zal in 2024 verder worden uitgewerkt en z’n beslag krijgen. Milieu Ook milieu(zorg) is een belangrijk onderdeel van MVO en komt terug bij de SDG’s. Milieuzorg was er echter ook al en op dit gebied zijn al veel goede stappen gezet. Zo heeft Wedeka volledig inzicht in de diverse afvalstromen en draagt zorg voor professionele (gescheiden) afvoer en verwerking. Daarnaast wil Wedeka in het kader van MVO en SDG’s doelen stellen zoals: reductie afvalstromen, reductie verbruik plastics, meer gebruik van circulaire en/of hernieuwbare materialen en minder gebruik van chemicaliën. Zoals reeds genoemd zal e.e.a. in 2024 verder worden uitgewerkt.

22

2.4 FINANCIEEL BELEID In de beleidsbegroting 2023 die in juli 2022 door het algemeen bestuur is vastgesteld werd gerekend met een tekort van € 7.192.000,- dat middels de gemeentelijke bijdrage gedekt moest worden. Jaarlijks wordt in het voorjaar de eerder vastgestelde begroting getoetst aan actuele informatie en voortschrijdende inzichten. Deze worden verwerkt in de vastgestelde begroting en leiden tot een begrotingswijziging. In de begrotingswijziging 2023 is de gemeentelijke bijdrage op basis van deze toetsing naar beneden bijgesteld op € 6.906.000,-. Uit het overzicht van baten en lasten blijkt dat, rekening houdend met de begrote en door de gemeenten betaalde gemeentelijke bijdrage, het resultaat € 5.374.000,- beter uitkomt dan oorspronkelijk was voorzien. In hoofdlijnen is dit verschil als volgt te verklaren: Hogere netto opbrengsten Lagere salariskosten ambtelijk personeel Hogere Rijksbijdrage Lagere loonkosten Wsw Boekwinst desinvesteringen pand en machines Ter Apel Toevoeging voorziening spaarverlof Lagere bedrijfskosten en afschrijvingen Saldo rentebaten/lasten Overige posten

€ € € € € € € € €

661.000 202.000 2.864.000 337.000 500.000 -96.000 612.000 170.000 124.000

Totaal

€

5.374.000

Een nadere toelichting op de individuele posten vindt u in paragraaf 4.5 toelichting op het overzicht van baten en lasten.

23

Hoofdstuk 3

Verplichte paragrafen

3.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Wedeka Bedrijven vormt in principe geen eigen weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen voor Wedeka Bedrijven wordt gevormd door het weerstandsvermogen van de afzonderlijke aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten. Jaarlijks wordt de begroting door het Algemeen Bestuur vastgesteld op basis waarvan de aangesloten gemeenten dan het begrote tekort voorfinancieren. Indien aan het einde van het boekjaar blijkt dat het gerealiseerde tekort afwijkt van de begroting moeten de aangesloten gemeenten, conform de afspraken in de Gemeenschappelijke Regeling, het verschil bijbetalen of ze ontvangen een bedrag terug. Risicobeheersing Het analyseren van financiële en integriteitsrisico’s is een continu proces binnen Wedeka. Periodiek worden werkprocessen getoetst en daar waar nodig aangescherpt om risico’s te vermijden. In 2023 is een frauderisico analyse opgesteld. Hierbij is een matrix opgesteld waarin de frauderisico’s van Wedeka worden benoemd. Bij elk risico wordt aangegeven hoe groot de kans is dat deze zich voordoet, hoe groot de impact is en welke maatregelen er zijn genomen om dit risico weg te nemen of te verkleinen. Voor het tegengaan van fraude onderscheiden we twee soorten maatregelen. Hard controls Dit zijn “harde” beheersings- en interne controle maatregelen.

Het gaat om regels en procedures die ongewenst gedrag direct of indirect afdwingen. Hierbij moet onder andere gedacht worden aan zaken als:    

Functiescheiding Kas- en bankprocedures Inkoopprocedures Personeel- en salarisprocedures

Soft controls Dit zijn maatregelen die het gedrag van medewerkers en de bedrijfscultuur beïnvloeden. Ze hebben invloed op normen en waarden, loyaliteit, motivatie. Goed voorbeeld gedrag van bestuur, directie en leidinggevenden is hierbij belangrijk. Bij Wedeka kennen we de volgende maatregelen die hierop gericht zijn:       

Klokkenluidersregeling Vertrouwenspersonen Ambtseed ambtelijk personeel Integriteitsprotocol Procedure nevenfuncties Personeel tekent bij indiensttreding geheimhoudingsverklaring (wanneer relevant) Er is een functionaris gegevensbescherming aangesteld

Frauderisico’s staan minimaal eens per jaar op de agenda van MT vergaderingen en worden besproken tijdens andere vormen van overleg (o.a. overleg werkleiding, bij kascontroles, financieel overleg etc.)

24

Regeling financiële kengetallen begroting en jaarverslag Jaarverslag 2023 Kengetallen:

Verloop van de kengetallen Boekjaar Begroting Boekjaar 2022 2023 2023

Netto schuldquote

8,3%

17,1%

1,2%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen deelnemingen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

8,3% 27,2% -1,5% nvt nvt

17,1% 6,8% -20,2% nvt nvt

1,2% 44,8% -12,1% nvt nvt

Als gevolg van de verbondenheid met de deelnemende gemeenten zijn de kengetallen alleen in relatie met de financiële ratio’s van de deelnemende gemeenten te beoordelen. Toelichting kengetallen: De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De hoogte van de schuld die Wedeka kan dragen hangt in belangrijke mate af van de hoogte van de inkomsten. Het kengetal geeft de netto schuld als aandeel van de inkomsten uitgedrukt in procenten. Het kengetal wordt zowel inclusief als exclusief alle verstrekte geldleningen berekend. Hiermee wordt in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte geldleningen is en betekent voor de schuldenlast. Een netto schuldquote tussen 0% en 100% wordt als normaal beschouwd, boven 100% is er weinig leencapaciteit over. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin Wedeka in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal drukt het eigen vermogen uit als percentage van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele baten en lasten.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves, gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage. Het kengetal geeft aan welke structurele ruimte Wedeka heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

25

3.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Het onderhoud aan de kapitaalgoederen van Wedeka Bedrijven wordt door de Technische Dienst deels in eigen beheer uitgevoerd en deels uitbesteed aan externe bedrijven of specialisten. Het onderhoud kan worden uitgesplitst naar diverse vormen: - het werktuigbouwkundig onderhoud; - elektrotechnisch onderhoud; - bouwkundig onderhoud. Voor registratie en herkenning van de productiemiddelen wordt een middelen beheerssysteem gehanteerd. Middels dit systeem worden onder meer onderhoudsfrequenties, wettelijke keuringen, inspecties en machinegegevens geregistreerd. 3.3 FINANCIERING Algemene ontwikkelingen Via de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) is de treasury van gemeenten en overheidslichamen geregeld. Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Ingevolge de wet heeft Wedeka een treasurystatuut opgesteld en is in de begroting en jaarrekening een financieringsparagraaf opgenomen, waarin verantwoording over het treasurybeleid wordt afgelegd. Op 10 december 2013 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel verplicht schatkistbankieren.

Alle decentrale overheden, waaronder Wedeka Bedrijven, moeten hun overtollige liquide middelen sindsdien aanhouden op een rekening-courant bij de schatkist die wordt beheerd door het Agentschap van het ministerie van Financiën. De decentrale overheden dragen hierdoor bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector respectievelijk een lagere staatsschuld. Treasurybeheer Wedeka heeft een, wat het treasury-beheer aangaat, laag risicoprofiel doordat de rentepercentages van de meeste langlopende leningen voor langere tijd vast liggen, geen gebruik wordt gemaakt van derivaten en de gelduitzettingen gering zijn. In dit jaarverslag zijn opgenomen: a. een toetsing van de netto vlottende schuld aan de wettelijk toegestane kasgeldlimiet; b. toetsing van de renterisico’s van de vaste schuld aan de vastgestelde renterisiconorm; c. een weergave van de kredietrisico’s; d. een financieringsoverzicht van de opgenomen geldleningen en de rentegevoeligheid hiervan. Ad. a. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de begroting van Wedeka. De netto vlottende schuld per kwartaal is het gemiddelde van de netto vlottende schuld op de laatste dag van iedere maand in het desbetreffende kwartaal. Deze netto vlottende schuld wordt getoetst aan de kasgeldlimiet.

26

Kasgeldlimiet Omschrijving

1e kw

2e kw

3e kw

4e kw

Omvang van de begroting per 1 januari (= grondslag)

60.727

60.727

60.727

60.727

In procenten van de grondslag

8,20%

8,20%

8,20%

8,20%

In een bedrag

4.980

4.980

4.980

4.980

5.000

5.000

5.000

2.500

Schuld in rekening-courant

0

0

0

0

Gestorte gelden door derden korter dan 1 jaar

0

0

0

0

Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld

0

0

0

0

9

8

8

9

3.521

4.910

4.923

5.450

0

0

0

0

a. Totaal netto vlottende schuld (2-3)

1.470

82

69

-2.959

b. Toegestane kasgeldlimiet (1)

4.980

4.980

4.980

4.980

c. Ruimte (+) c.q. overschrijding (-) (b-a)

3.510

4.898

4.911

7.939

2023

2024

2025

2026

1 Toegestane kasgeldlimiet

2

Omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden korter dan 1 jaar

3

Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar

4

Toets kasgeldlimiet

Renterisiconorm Basisgegevens 1

Renteherzieningen

0

0

0

0

2

Betaalde aflossingen

300

300

300

300

3

Renterisico (1+2)

300

300

300

300

4

Renterisiconorm

11.808

11.808

11.808

11.808

5a Ruimte onder renterisiconorm (4>3)

11.565

11.565

11.565

11.565

5b Overschrijding renterisiconorm (3>4)

0

0

0

0

Berekening Renterisiconorm 4a Omvang begroting van het komende jaar

59.042

4b Het bij Min.regeling vastgestelde %

20,0%

4

11.808

Renterisiconorm (4ax4b)

Ad b. Renterisiconorm Het overzicht hiervoor brengt de renterisico’s voor de vaste schuld in relatie tot de renterisiconorm in beeld. De renterisiconorm is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de begroting voor het komende jaar. Deze wordt getoetst aan de verwachte vaste schuldpositie bij Wedeka, waarbij telkens de situatie aan het begin van het jaar wordt genomen.

27

Ad. c. Kredietrisico Wedeka Bedrijven kent geen ongedekte risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid op een waardedaling van de vorderingspositie ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichting van de tegenpartij als gevolg van insolvabiliteit of deficit. Ad. d. Financiering Door middel van onderstaand overzicht wordt inzicht gegeven in de samenstelling, de grootte en de rentegevoeligheid van de opgenomen leningen.

Omschrijving (bedragen x € 1.000,-)

Bedrag

Stand per 1 januari Nieuwe leningen6 Reguliere aflossingen Renteaanpassing (nieuw percentage) Stand per 31 december

2.600 - 300 -2.300

6

Gemiddeld percentage 1,38% 1,14%

Om reden van lagere rentekosten voor kort geld dan voor langlopende geldleningen is voornamelijk met (kortlopende) kasgeldleningen in de financieringsbehoefte voorzien.

28

3.4 VERBONDEN PARTIJEN Wedeka B.V. Wedeka Bedrijven is enig aandeelhouder van de besloten vennootschap Wedeka B.V. Vanaf 2021 worden de dienstverbanden Beschut Werk verloond; per ultimo 2023 voor 115 personen (ultimo 2022 voor 99 personen). Deze loonkosten zijn aan Wedeka Bedrijven doorbelast die het Beschut Werk verzorgt en de vergoedingen daarvoor bij de gemeenten in rekening brengt. Vanaf december 2023 worden ook de dienstverbanden van de overbrugbanen uit het project stichting BPW verloond in Wedeka B.V. Deze personen vallen ook onder de CAO “Aan de slag” net zoals de beschut werkers. Wedeka B.V. Balans per 31 december 2023 (bedragen x € 1,-) 31-12-2023

31-12-2022

Financiele vast activa Vorderingen

791 376.206

0 215.767

Liquide middelen

209.765

465.007

Overlopende activa

Totaal

66.264

653.026

31-12-2023

31-12-2022

Eigen vermogen

30.440

30.282

Resultaat 2022 Resultaat 2023 Rekening-courant Wedeka Bedrijven Kortlopende schulden

2.608 282.295 231.109

469.688 175.448

Overlopende passiva

106.574

73.228

Totaal

653.026

748.804

158

68.030

748.804

Toelichting De activa en passiva zijn gewaardeerd op de nominale waarde. De liquide middelen staan vrij ter beschikking. Het resultaat over 2022 is ten laste van de algemene reserve gebracht. Vaststelling 25 april 2024

J.T.H. Edzes Directeur Wedeka B.V.

A. van Niejenhuis- West Commisaris Wedeka B.V.

Wedeka Baanderij (Stichting Baanderij) De afgelopen jaren heeft Wedeka Baanderij voor de gemeenten Stadskanaal en de voormalige gemeente Vlagtwedde diverse vormen van gesubsidieerde banen verzorgd zoals WIW, ID en Oud is Goud. Daarnaast wordt in de stichting het eigen personeel verloond dat bij Wedeka Bedrijven werkzaam is; deze salariskosten worden doorberekend. Sinds de bestuurlijke fusie van de stichting met Wedeka Bedrijven in 2009 treedt de directie van Wedeka Bedrijven op als Raad van Bestuur van de stichting; het toezicht wordt gedaan door de Raad van Commissarissen die bestaat uit de leden van het DB van Wedeka Bedrijven. De samensmelting van de stichting met Wedeka Bedrijven blijkt ook uit de jaarstukken van de stichting; de lasten en baten van de stichting worden niet voor de stichting afzonderlijk begroot maar zijn geïntegreerd in de begroting en jaarstukken van Wedeka Bedrijven.