13-02 Aanbiedingsbrief en Jaarstukken 2022 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen VKB
Tekst van het document
Volkskredietbank Noord-Oost Groningen
De Raad van de Gemeente Veendam Postbus 20004 9640 PA Veendam
Appingedam, 18 april 2023
Ons kenmerk In behandeling bij Mw. S.E. Smit
Betreft:
Afdeling Directie
Uw kenmerk
Aanbieding jaarstukken 2022 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (VKB)
Geachte griffier, Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2022 aan van de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen. Zoals gebruikelijk zullen de jaarstukken ook langs de reguliere weg via het college op route worden gebracht. In de vergadering van het algemeen bestuur van de Volkskredietbank van 13 april 2023 zijn de jaarstukken 2022 vastgesteld. Door omstandigheden bij de VKB is er op dit moment nog geen accountantsverklaring bij de jaarrekening beschikbaar. De accountant van de VKB heeft toegezegd in mei een verklaring te kunnen opleveren. Zodra die beschikbaar is, sturen we die zo spoedig mogelijk na, zodat de verklaring tijdens de behandeling van de jaarstukken in de raad wel aanwezig is. Bezwaren en/of zienswijze Zoals afgesproken in de gemeenschappelijke regeling heeft uw gemeenteraad de gelegenheid om even¬ tuele bezwaren over de jaarrekening schriftelijk kenbaar te maken bij het algemeen bestuur. Indien u daarvan gebruik wilt maken, verzoeken wij u dat uiterlijk 5 juli 2023 te doen. In de vergadering van 6 juli 2023 zal het algemeen bestuur dan uw bezwaren betrekken bij de definitieve vaststelling van de jaar¬ stukken. Daarna worden de jaarstukken naar de provincie verzonden. Graag ontvangen wij uw reactie. Met vriendelijke groet, Het Algemeen Bestuur van de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen,
M. de Visser (voorzitter)
(secretaris)
Bijlagen: Jaarstukken 2022. Voikskredietbank Noord-Oost Groningen Telefoon (0596) 629 600 E-maii info@volkskredietbank.nl Lid van de NWK Postbus 130 9900 AC Appingedam Telefax (0596)629 320 Internet www.volkskredietbank.nl Bezoekadres Stationsweg 2 Appingedam KvK-nummer 01173846 IBAN NL09 BNGff 028.50.64.665
nvvk
Volkskredietbank Noord-Oost Groningen
Jaarstukken 2022
(v.2.070423)
Volkskredietbank Noord-Oost Groningen Telefoon (0596) 629 600 E-mail Postbus 130 9900 AC Appingedam Bezoekodres
Telefax
(0596) 629 320
Stationsweg 2 Appingedam KvK-nummer
info@volkskredietbank.nl Lid van de NWK
Internet
01173846 IBAN
www.volkskredietbank.nl
NL09 BNGH 028.50.64.665
nvvkf^
9ec«rtiftc«*rd tld
Volkskrediefbonk NoordOost Groningen
Inhoudsopgave 1 VOORWOORD
6
2 ALGEMEEN
8
2.1 INLEIDING
8
2.2 DOELSTELLING VOLKSKREDIETBANK
8
2.3 DEELNEMENDE GEMEENTEN EN BESTUUR
9
2.4 DIENSTVERLENING
10
2.5 LIDMAATSCHAPPEN
12
2.6 KWALITEITSZORG
12
2.7 BEREIKBAARHEID
12
3 PROGRAMMAVERANTWOORDING
14
3.1 INLEIDING
14
3.1.1 Opmerking vooraf
14
3.2 DOELSTELLINGEN BELEIDSPLAN ALS KADER
14
3.3 RESULTATEN EN STREEFCIJFERS (AMBITIES)
15
3.3.1 Voorkomen van schulden
15
3.3.2 Duurzame resultaten
16
3.3.3 Oplossen schulden en bevorderen participatie
16
3.3.4 Voorkomen van maatschappelijke kosten
17
3.4 SAMENVATTING RESULTATEN
18
3.5 MANAGEMENTINFORMATIE
18
4 PARAGRAFEN
20
4.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING (ART. 11)
4.1.1 Kengetallen (art. 11)
4.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN (ART. 12) 4.3 FINANCIERING (ART. 13)
4.3.1 Risicobeheer 4.3.2 Kasbeheer
20
21 22
22
22 23
4.4 BEDRIJFSVOERING (ART. 14)
23
4.4.1 Algemeen
23
4.4.2 Financieringssystematiek
23
4.4.3 Automatisering en telefonie
24
4.4.4 Gegevensbescherming
24
4.4.5 Wet Open Overheid
25
4.4.6 Fraude en fraudepreventie
25
4.4.7 Personeel
26
4.5 VERBONDEN PARTIJEN (ART. 15)
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
30
Volkjlcredietbonk NoordOosf Groningen
5 BALANS PER 31 DECEMBER 2022
32
6 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2022
33
6.1 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (CATEGORIALE INDELING) 2022
33
6.2 PROGRAMMAREKENING 2022
34
7 KASSTROOMOVERZICHT 2022
35
8 TOELICHTING OP DE BALANS EN HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 8.1 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING
36
8.2 TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2022
37
8.3 TOELICHTING OP EN ANALYSE VAN DE CATEGORIALE INDELING 2022
9 VASTSTELLEN JAARSTUKKEN 2022
36
42
46
10 OVERIGE GEGEVENS
47
10.1 BELANGRIJKE GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM
47
10.2 EXPLOITATIESALDOVERWERKING EN VERDELING
47
10.3 VERDEELSLEUTEL
47
10.4 BTW COMPENSATIE
47
10.5 OVERZICHT LASTEN EN BATEN PER TAAKVELD 2022 10.6 OVERZICHT GEMEENTELIJKE BIJDRAGEN 2022
48
49
10.7 WNT-VERANTWOORDING 2022
50
11 CONTROLEVERKLARING
52
12 STATISTISCHE GEGEVENS
54
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
4
55
Voiicskrediefbank NoordOosJ Groningen
Jaarverslag 2022
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
5|55
Volkskrediertxjnk Noord-Oost Groningen
Voorwoord In 2022 is organisatieontwikkeling effectief geworden die in het voorgaande jaar is voorbereid. Dit betekent dat we sinds 1 januari 2022 werken met gebiedsteams vanuit inzet op een inwonersgerichte organisatie. We hebben gewerkt aan verdere professionalisering van de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (hierna VKB) en verbetering van de kwaliteit van onze dienstverlening voor onze inwoners. De kwaliteit van onze organisatie is in 2022 stevig onder de loep genomen door auditor CIIO die namens de branchevereniging NWK een audit heeft uitgevoerd bij de VKB. De NWK hanteert vanaf 2021 een nieuw Kwaliteitskader. Belangrijk verschil met de eerdere normen-set is dat het Kwaliteitskader niet in detail voorschrijvend is: het stelt wel vast ‘wat’ leden moeten regelen, maar leden zijn daarbij veel vrijer in ‘hoe’ ze dat doen. Dit betekent dat naast een kwantitatieve monitoring, ook de kwalitatieve kant van de organisatie in de audit is meegenomen. De conclusie van CIIO op de audit: “De VKB heeft een heldere koers, visie op leiderschap, primaire werkprocessen zijn overwegend goed op orde en men stuurt op goede en tijdige uitvoering hiervan. Er zijn diverse voorbeelden van het -soms ook met partners- inspelen op nieuwe initiatieven. Samengevat is het ontwikkelniveau A met als uitdaging meer aandacht voor duurzame resultaten.’’.
De aanwijzingen van de auditor hebben we opgevolgd en meegenomen in de verdere uitwerking van onze processen. Het certificaat van de NWK is voor de VKB verlengd tot 23 mei 2025. Met onze opdrachtgevende gemeenten hebben we in 2022 goede contacten onderhouden, zowel ambtelijk als bestuurlijk. In 2022 hebben gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden, er heeft één wisseling in het bestuur plaatsgevonden, de overige leden zijn aangebleven. Met het werken in gebiedsteams zijn er regiomanagers aangesteld om regelmatig met elkaar in gesprek te zijn rondom de uitvoering van onze dienstverlening namens de afzonderlijke gemeenten. Als inwonergerichte organisatie hebben we ook in 2022 verder ingezet op het versterken van de samenwerking in de keten, dit om aandacht te besteden aan de breedte van de problematiek op inwonersniveau en als organisaties samen sneller passende hulp te kunnen bieden. Als organisatie hebben we in het MT uitdagingen gekend als gevolg van langdurig ziekteverzuim en de invulling van de financiële positie van de VKB. Om die reden hebben we onvoldoende op tijd de raden en colleges kunnen voorzien van managementinformatie. We hebben onze opdrachtgevers in deze uitdagingen steeds meegenomen en er tijdig over geïnformeerd en in een later stadium de opdrachtgevers alsnog van de juiste managementinformatie kunnen voorzien.
In 2022 hebben we een begin gemaakt met de nieuwe preventie en voorlichting strategie, dit mede om reden dat gemeenten in de praktijk minder budgettaire ruimte ervaren om preventie activiteiten af te nemen hoewel zij er wel het belang van inzien. De Corona periode heeft gezorgd voor een flinke beperking van mogelijkheden voor activiteiten. Omdat wij het belang van preventie onderschrijven, hebben wij gemeend er goed aan te doen om met een nieuwe strategie in te zetten op externe opdrachten van kennisinstellingen, werkgevers en gemeenten als werkgever. We hebben in 2022 de eerste twee kleine betaalde opdrachten mogen uitvoeren: bij de Hanzehogeschool Groningen en bij een werkgever gericht op geldzorgen op de werkvloer. Een bescheiden begin van de inzet van de nieuwe preventie en voorlichting strategie van de VKB.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkskrediefbonk NoordOost Groningen
In 2021 is bij wet geregeld dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het inrichten van vroegsignalering. De VKB heeft met alle opdrachtgevende gemeenten nauw contact over de inrichting en samenwerking om dit proces zo effectief mogelijk in te kunnen zetten. In de samenwerking met de vijf gemeenten heeft de VKB naast het primaire dienstverleningsproces invulling gegeven aan de samenwerking. Zo hebben we bijgedragen aan de ontwikkeling en inrichting van de vroegsignalering, in de vorm van detachering bij de gemeenten Veendam en Eemsdelta. In 2021 is bij wet eveneens bepaald dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor ondernemers met schulden. In 2022 is er een VKB pilot gestart om te verkennen op welke manier wij kunnen anticiperen op het ondersteunen van de gemeenten bij het uitvoeren van schuldhulp aan ondernemers. In de VKB pilot zijn VKB medewerkers getraind. Ook is er een verkenning geweest met de vijf gemeenten om de behoefte tot samenwerking te onderzoeken. Als uitkomst van de VKB pilot zijn in het najaar 2022 twee afzonderlijke pilots gestart, met de gemeente Pekela en met de gemeente Oldambt. Er zijn in 2022 twee projecten ontwikkeld en ingediend bij subsidiegevers, beide projecten zijn toegekend. Voor Regiodeal Oost-Groningen ontwikkelden we een projectaanvraag Oost Groningen Geld Geletterd, gericht op jongvolwassenen (17 tot 25) met geldzorgen en schulden.
Dit betekent dat we in 2023 een campagne mogen voeren in de gemeenten Oldambt, Pekela, Veendam, Midden-Groningen, Westerwolde en Stadskanaal. Ook de aanvraag bij de gemeente Oldambt onder het programma Nationaal Programma Groningen / Kansen voor Kinderen is toegekend, gericht op het verzorgen van financiële educatie nieuwe stijl aan basis en voortgezet onderwijs in de gemeente Oldambt. Tot slot wil ik graag aandacht besteden aan de actualiteiten in 2022. We zijn met elkaar als samenleving geconfronteerd met een stapeling van onzekerheden: de Corona periode, de stijgende energielasten, voedsel- en benzineprijzen, de oorlog in Oekraïne en de gevolgen van klimaatverandering. Dit doet wat met de mens, met onze medewerker en met onze inwoners. We zijn ons bewust van onze belangrijke maatschappelijke taak als organisatie, in het bijzonder voor de kwetsbare doelgroepen in onze samenleving. Ook zijn we ons bewust van het afnemend vertrouwen in de overheid. Enerzijds is de complexiteit van de problematiek toegenomen, anderzijds lijkt de drempel tot het zoeken van hulp groter te zijn. Het is dan ook van groot belang dat wij als VKB zo goed mogelijk de aansluiting blijven houden bij onze inwoners, onze klanten, onze opdrachtgevers en onze samenwerkingspartners. Om ons samen sterk te maken voor een schuldenzorgenvrije toekomst voor onze inwoners.
Sharon Smit Directeur Volkskredietbank Noord-Oost Groningen
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkslcrediefbonk NoordOo$l Groningen
Algemeen 2.1 Inleiding Voor u ligt het jaarverslag 2022. Op grond van artikel 7 van de Financiële Verordening ex art. 212 van de Gemeentewet dient het Dagelijks Bestuur verantwoording af te leggen over de uitvoering van de begroting en het financiële (meerjaren)plan. 2.2 Doelstelling Volkskredietbank In artikel 3 van de Gemeenschappelijke Regeling wordt de doelstelling van de Volkskredietbank expliciet benoemd. De bank is een kredietbank als bedoeld in artikel 5 Wek (Wet op het consumentenkrediet) en heeft geen winstoogmerk. De regeling wordt getroffen ten bate van een zo doelmatig mogelijke uitvoering van de volgende belangen: a. het verlenen van hulp om te komen tot een financieel stabiele situatie bij inwoners die in financiële moeilijkheden verkeren of dreigen te raken; b. het op zakelijke en sociaal verantwoorde wijze voorzien in de behoefte aan sociale kredieten; c. het voorkomen van dienstverlening.
maatschappelijk minder gewenste vormen van financiële
In artikel 4 van de Gemeenschappelijke Regeling worden de taken van de Volkskredietbank expliciet benoemd. Artikel 4 Taken: 1. Ter behartiging van de in artikel 3 genoemde doelstelling is de bank ten behoeve van de deelnemers belast met de uitvoering van enige wettelijke bepaling of beleidsregel betreffende de in dat artikel genoemde belangen. 2. De bank heeft daartoe de volgende taken: a. het verrichten van preventieve, voorlichtende, stabiliserende, inkomen beherende, coachende en/of schuld regelende werkzaamheden ten behoeve van personen die in geldelijke moeilijkheden verkeren of dreigen te geraken; b. het voeren van bewind als bedoeld in artikel 1:431 e.v. van het Burgerlijk Wetboek (Beschermingsbewind) ter bescherming van meerderjarigen die vanwege een lichamelijke of geestelijke tekortkoming (tijdelijk) niet in staat zijn om hun vermogensrechtelijke belangen te behartigen; c. het afgeven van de verklaring als bedoeld in artikel 285, lid 1, sub f van Titel III van de Faillissementswet inzake de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen; d. het aanvragen van een voorlopige voorziening als bedoeld in artikel 287b, lid 1 van Titel III van de Faillissementswet inzake de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen; e. het (doen) verstrekken van kredieten in de zin van de Wek en vallend binnen de kaders van de Wet fido; f.
het verrichten van alle handelingen die met de doelstelling verband houden of daarvoor bevorderlijk kunnen zijn.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Voltskredietbonk Noord-Oosi Groningen
Op basis van bovengenoemde doelstelling heeft de VKB een nieuwe visie en missie geformuleerd.
Waarom bestaan we? (kernopdracht)
m.
i
Ik
Waarvoor staan we? (kernwaarden)
Hoe doen we dit?
A Missie:
Waar wij aan werken vanuit onze missie is een schulden(zorgen)vrije toekomst voor alle inwoners. Daarbij hebben wij de ambitie geformuleerd om in 2025 alle inwoners met geldzorgen in beeld te hebben en bieden wij hen passende hulp. Visie: De VKB is dé inwonersgerichte, betrouwbare, deskundige dienstverlener die inwoners met geldzorgen bijstaat. De VKB heeft een ondernemende houding en levert maatwerk vanuit een sterk ontwikkeld Inlevingsvermogen. Dit doet de VKB samen met andere organisaties om zo op integrale wijze een bijdrage te leveren aan een meer duurzame toekomst voor onze inwoners. Wij werken vanuit de kernwaarden: Inwonergericht, Deskundig, Betrouwbaar en Resultaatgericht. Doelstellingen: Voorkomen van schulden, oplossen van schulden, duurzame resultaten, het bevorderen van participatie en het voorkomen van oplopende maatschappelijke kosten.
2.3
Deelnemende gemeenten en bestuur
Het Algemeen Bestuur houdt algemeen toezicht op de uitvoeringsorganisatie VKB. Dit Algemeen Bestuur bestaat uit 5 wethouders van de aangesloten gemeenten die schuldhulpverlening in hun portefeuille hebben. Uit dit Algemeen Bestuur is een Dagelijks Bestuur gevormd van 3 wethouders. Het Dagelijks Bestuur houdt toezicht op de dagelijkse gang van zaken binnen de Volkskredietbank en is verantwoording verschuldigd aan het Algemeen Bestuur. Een DB van 3 mensen en een AB van 5 mensen laat een onbalans zien, dit is veroorzaakt doordat we als gevolg van de gemeentelijke herindelingen in de afgelopen jaren van acht naar vijf gemeenten zijn teruggegaan als opdrachtgever.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkskredietbonk NoortiOosf Groningen
De structuur per 31 december 2022 zag er als volgt uit:
Het bestuur werd in 2022 gevormd door: Bestuursfunctie Naam bestuurder Gemeente Voorzitter AB en DB Vice-vDorzitter AB en DB Lid AB en DB Vice-VDorzitter AB en DB Lid AB Lid AB
Mw. M. de Visser Dhr. H. Hemmes (tot 30-6-2022) Mw. E. van Klaveren (vanaf 1-7-2022) Dhr. G. Engelkens Dhr. H. Ronde Mw. A. Kleve
Het Hogeland Pekela Pekela Oldambt Eemsdelta Veendam
De dagelijkse leiding over de organisatie ligt bij de directeur. De directeur is tevens ambtelijk secretaris van het bestuur. 2.4
Dienstverlening
Aan de basis van de dienstverlening liggen de volgende uitgangspunten ten grondslag: • de doelstelling zoals verwoord in artikel 3 van de gemeenschappelijke regeling; • de gedragscodes schuldhulpverlening en sociale kredietverlening van de NWK; • de overige regelgeving en werkwijzen van de NWK.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
10 I 55,.
VolkskfedioJbank Noord-Ooit Groningen
De VKB staat voor een inwonergerichte organisatie, wij vinden het belangrijk om de inwoner / klant centraal te stellen. Dit dragen wij ook uit onder onze medewerkers, door regelmatig stil te staan bij onze kernwaarden betrouwbaar, deskundig, resultaatgericht en inwonergericht. Ook de NWK belofte wordt binnen de organisatie uitgedragen: • Een aanmeldproces zonder drempels (aanmelden kan telefonisch, via de website of via de mail; binnen 2 werkdagen wordt er contact opgenomen om binnen 10 dagen een afspraak te plannen; alle vragen over financiële problemen zijn welkom, groot en klein) • We bieden hulp op basis van vertrouwen (werknemers worden getraind in gesprekstechnieken, er is begrip voor stress en bijbehorend gedrag, we werken niet straffend, maar uitnodigend, ook als het een keertje niet lukt om stukken aan te leveren of een afspraak na te komen, samen komen we er weer uit). • We geven duidelijkheid over waar de klant aan toe is (we delen met de klant hoe alles werkt en welke stappen er zijn in het traject, we werken zoveel mogelijk op een begrijpelijk taalniveau voor al onze inwoners / klanten, er wordt informatie gedeeld over de voortgang van het traject). • We zorgen ervoor dat geen klant buiten de boot valt (als het gedurende het traject tegenzit blijven wij hulp bieden, wij werken goed samen in de keten om meer integraal hulp te bieden).
• We verlagen de druk door schuldeisers (wij ondersteunen de klant bij gesprekken met schuldeisers en deurwaarders, we proberen door bemiddeling een verdere verhoging van kosten te voorkomen) • We streven naar een zo goed mogelijk schuldenvrije toekomst (we zetten alle (wettelijke) middelen in om een schuldregeling op te zetten - ook als schuldeisers niet mee willen werken, we vinden nazorg belangrijk). In de eerste helft van 2021 Is in de gemeenteraden van de betreffende gemeenten het Beleidsplan Schuldhulpverlening besproken. De raden zetten kaders uit op welke manier invulling gegeven kan worden door gemeenten aan schuldhulp voor hun inwoners. Wanneer de gemeenteraden het beleidsplan hebben vastgesteld, werkt de VKB namens de gemeente mee aan de uitvoering van dit beleidsplan. Het plan is inmiddels vastgesteld en Is opgesteld voor een periode van vier jaar. Om het beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024 te kunnen uitvoeren, heeft het bestuur van de VKB regels opgesteld. Deze regels noemen we de Beleidsregels Schuldhulpverlening. De beleidsregels gaan over wanneer een inwoner wordt toegelaten tot schuldhulpverlening en de voorwaarden die daarbij gelden. Ook gaan ze over welke verplichtingen de VKB kan opleggen en wanneer schuldhulpverlening kan worden geweigerd of worden beëindigd. De VKB werkt met een kern- en een keuzepakket.
De volgende producten/diensten vormen het kernpakket van de Volkskredletbank: • Intake en diagnose ten behoeve van producten uit het kernpakket en in het kader van preventie (inclusief adviesgesprekken en crisisinterventies); • Budgetbeheer; • Financieel Beheer; • Coaching gesprekken; • Schuldregeling; • Schuldbemiddeling; • Dwangakkoord; • Wsnp-verklaring;
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkskredietbonk NoordOost Groningen
•
Leningaanvraag.
De volgende producten/diensten kunnen onderdeel uitmaken van het keuzepakket en/of kunnen worden ingezet voor individuele inkoop: • Beschermingsbewind; • Preventie en voorlichting; • Leningaanvraag met borg; • Leefgeld en opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne. 2.5 Lidmaatschappen NVVK De VKB is lid van de NWK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en bewindvoering. De vereniging behartigt de belangen van de leden op landelijk niveau bij de rijksoverheid, maatschappelijke organisaties en instellingen. Verder ondersteunt het verenigingsbureau van de NWK alle leden op gebied van wet-, regelgeving, beleid en documenten. Het doel is te komen tot een goede en uniforme afstemming in aanpak en methode van schuldhulpverlening en kredietverstrekking. De Volkskredietbank is in de vereniging vertegen¬ woordigd door deelname aan diverse overleggen. De NWK heeft de VKB het certificaat verleend tot 23 mei 2025, in 2022 heeft er een audit plaatsgevonden welke is uitgevoerd door Cl 10. BKR De VKB is lid van Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel. Potentiële kredietnemers worden getoetst bij deze instelling. Mede op grond van de hieruit verkregen informatie wordt beoordeeld of kredietverstrekking verantwoord is. Alle verstrekte kredieten worden gemeld bij het bureau. Ook betalingsachterstanden of onregelmatigheden worden kenbaar gemaakt.
Indien alle verplichtingen conform de overeenkomst zijn nagekomen wordt de cliënt weer afgemeld. Door onder andere gebruik te maken van dit bureau wordt getracht kredietverlening op een zo verantwoord mogelijke wijze te laten plaatsvinden. Daarnaast wordt de informatie van BKR gebruikt bij schuldhulpverlening om een volledig beeld van de financiële verplichtingen van de cliënt te krijgen. 2.6 Kwaliteitszorg In 2022 hebben we een verdere verdiepingsslag gemaakt met kwaliteit, als belangrijk onderdeel van onze organisatieontwikkeling die bij de VKB in 2021 is ingezet. In 2022 hebben twee Praktijk Begeleiders aangesteld, zij zorgen ervoor dat de werkprocessen en uitvoering goed op elkaar aansluiten. Ook wordt er aan coaching gedaan van medewerkers om de kwaliteit op een hoger plan te krijgen en uniformiteit te bevorderen. Daarnaast was er in 2022 een positie van Kwaliteitscoördinator. Eind 2022 is de rol van de kwaliteitscoördinator langzaam omgevormd en is er sprake van een interne overdracht van taken en werkzaamheden aan de Praktijk Begeleiders. In 2022 heeft de Kwaliteitscoördinator de NWK audit begeleid. Elke drie jaar voert de koepelorganisatie een audit uit om te toetsen of de organisatie de certificering waardig is. Door de in 2021 ingezette organisatieontwikkeling is met NWK afgesproken om de audit met een halfjaar op te schuiven.
CIIO heeft de audit bij de VKB uitgevoerd en dit heeft geleid tot een verlenging van de certificering. VKB mag het NWK certificaat dragen tot medio 2025. In 2025 zal er opnieuw een audit worden gestart. 2.7 Bereikbaarheid We werken inwonergericht als organisatie, dat betekent dat we op meerdere locaties onze dienstverlening uitvoeren. Met de organisatie ontwikkeling is ingezet op gebiedsgericht werken, waarmee er een team Noord en team Zuid is opgericht bij de VKB welke sinds 2022 operationeel
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkskfediefbank Noord-Oojt Grooingfln
zijn. Team Noord beslaat de gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland, team Zuid beslaat de gemeenten Pekela, Veendam en Oldambt, Er wordt gewerkt met regiomanagers om de lijnen met de opdrachtgever en uitvoering kort te houden. Ons kantoorpand is gevestigd aan de Stationsweg 2 in Appingedam. Daarnaast zijn onze medewerkers op wekelijkse basis aanwezig op diverse gemeentelijke en maatschappelijke locaties in de gemeenten Eemsdelta, Het Hogeland, Oldambt, Pekela en Veendam. Ook is het mogelijk om een huisbezoek af te leggen wanneer de inwoner dat prettiger vindt. In 2021 heeft de Volkskredietbank een nieuwe website gelanceerd. Bij de inrichting en vormgeving van de nieuwe website is rekening gehouden met toegankelijkheid en leesbaarheid voor een brede doelgroep. De vereenvoudigde website draagt ook bij aan het verbeteren van onze bereikbaarheid. In 2022 hebben we de website verder aangepast om de leesbaarheid en toegankelijkheid verder te vergroten. In 2022 heeft de VKB een Linkedin pagina opgestart, om op deze wijze ook ketenpartners te informeren over de activiteiten en diensten die de VKB biedt. De bezoektijden van het kantoor zijn: maandag, dinsdag, woensdag en donderdag tussen 8.30 12.00 uur en 13.00 - 16:00 uur en op vrijdag tussen 8.30 - 12.00 uur. Telefonisch zijn wij op werkdagen bereikbaar: tussen 09.00 - 12.00 uur en tussen 13.00 - 16.00 uur.
Het werkvenster van de VKB is tussen 7.00 - 22.00 uur. Om de bereikbaarheid te verbeteren hebben we naast onze algemene infotSIvkb.nl mailadres in 2022 ook ionqeren@vkb.nl en ondernemers@vkb.nl in gebruik genomen, in het kader van inwonergericht werken.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkskredietbonk NoordOo$l Groningen
Programmaverantwoording 3.1 Inleiding Op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is in 2021 door de gemeenteraden van de aan de VKB deelnemende gemeenten het beleidsplan Schuldhulpverlening vastgesteld voor de periode 2021 tot en met 2024. In het beleidsplan zijn de doelstellingen en de uitgangspunten van de gemeenten op het terrein van schuldhulpverlening neergelegd. Het DB en AB van de VKB is belast met een groot deel van de uitvoering van dit beleidsplan. In het beleidsplan is afgesproken dat jaarlijks middels een jaarverslag verantwoording wordt afgelegd over de uitvoering van de schuldhulpverlening. In het beleidsplan zijn doelen en gewenste resultaten opgenomen. Deze zijn bepalend voor de uitvoering van de schuldhulpverlening door de VKB. 3.1.1 Opmerking vooraf In dit hoofdstuk worden de via de VKB behaalde resultaten over de in het beleidsplan vastgelegde doelstellingen weergegeven. Gemeenten behalen ook door middel van ander beleid en via andere uitvoeringsorganisaties of ketenpartners resultaten op die doelstellingen. Op die resultaten heeft de VKB echter geen zicht. De in paragraaf 3.3 genoemde resultaten betreffen dus enkel de resul¬ taten voor zover de VKB deze in beeld heeft.
Voor een totaalbeeld van de realisatie van bovengenoemde doelstellingen moeten ook de resultaten van de andere door de gemeenten geregisseerde partijen in het sociaal domein in ogenschouw worden genomen. 3.2 Doelstellingen beleidsplan als kader Financiële problemen kunnen vergaande gevolgen hebben voor het dagelijks leven, zoals belem¬ mering voor werk of sociale activiteiten. Om die reden hebben de gemeenten de volgende doel¬ stellingen voor de integrale schuldhulpverlening omschreven: 1. Voorkomen van schulden: aandacht voor preventie, vroegsignalering en nazorg verkleint de kans dat grotere of nieuwe schulden en daarmee samenhangende maatschappelijke problemen (opnieuw) ontstaan. 2. Oplossen van schulden: Het doel van het oplossen van schulden is om de inwoner een schuldenvrije toekomst geven. Hiervoor worden de producten schuldbemiddeling, 100% betalingsregeling of saneringskrediet ingezet. In die gevallen moet het vinden van een oplossing voor schulden worden bewerkstelligd binnen een termijn van maximaal 36 maanden. De looptijd van een traject kan op grond van bijzondere omstandigheden worden verlengd. Het is belangrijk dat na het traject goede nazorg wordt verleend om te voorkomen dat er nieuwe schulden ontstaan. 3.
Duurzame resultaten: een investering in integrale schuldhulpverlening waarbij wordt gewerkt aan het vergroten van de financiële zelfredzaamheid levert een langdurig resultaat en verkleint de kans op herhaling van schulden. Het zorgt er verder voor dat klanten zich op andere terreinen kunnen ontwikkelen (bijvoorbeeld re-integreren). Producten die hier¬ voor worden ingezet zijn bijvoorbeeld: budgetbeheer, budget coaching of een schuldrege¬ ling. 4. Bevorderen participatie: het vergroten van de financiële zelfredzaamheid en het oplossen of beheersbaar maken van de schulden zorgen ervoor dat de financiële situatie geen
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
belemmering meer vormt voor een in\woner om actief deel te nemen aan de samenleving. De ondersteuning is maat\A/erk. 5.
Voorkomen van maatschappelijke kosten: een investering in integrale schuldhulpverle¬ ning voorkomt hoge maatschappelijke kosten zoals de kosten voor huisuitzetting, herhuis¬ vesting, maatschappelijke opvang, extra beroep op bijstand en afsluiting energie.
3.3 Resultaten en streefcijfers (ambities) Voorgaande doelstellingen zijn vertaald naar een aantal gewenste concrete inhoudelijke resul¬ taten voor de uitvoering. Zoals in het beleidsplan is aangegeven, zijn deze resultaten afhankelijk van allerlei factoren zoals de aard van de schuldenproblematiek, de opstelling of mogelijkheden van schuldenaren, de opstelling of mogelijkheden van crediteuren, de manier van werken en kwaliteit van andere hulpverleningsorganisaties op het gebied van herkenning van schuldpro¬ blemen en tijdige doorverwijzing. Toch zijn bij iedere doelstelling één of meerdere streefcijfer(s) opgenomen. Deze streefcijfers geven de ambities weer die de gemeenten hebben bij het betreffende doel. 3.3.1
Voorkomen van schulden
Preventie
Als gevolg van corona hebben diverse preventieactiviteiten niet kunnen plaatsvinden. Daarnaast is het effect van het inzetten van preventie lastig te meten en in harde cijfers aan te tonen. Wat wel meetbaar is, is hoe vaak vroegsignalering wordt ingezet. Verder blijkt dat vroegsignalering kan leiden tot een lagere totale schuld bij de start van schuldhulpverlening en tot een lager aantal schuldeisers per dossier, waardoor schuldsituaties minder snel uit de hand lopen en ook makke¬ lijker zijn op te lossen. Vroegsignalering
In 2022 Is het werken met vroegsignalering goed op gang gekomen in de gemeenten. De samenwerking tussen de gemeenten en de VKB is goed. Mede door het detacheren van werknemers van de VKB bij diverse gemeenten, wordt er veel kennis en kunde met elkaar gedeeld. Dit komt het resultaat van vroegsignalering ten goede. Vanwege een softwarekoppeling kan vanuit vroegsignalering gekeken worden welke inwoners al bekend zijn bij de VKB. Hiermee wordt voorkomen dat inwoners onnodig worden geconfronteerd met hun achterstanden. In 2022 zijn er meerdere inwoners uit onze gemeenten naar ons doorverwezen. Deze doorverwijzingen hebben betrekking op verschillende diensten van de VKB. Bij een aantal inwoners is een schuldregeling opgestart, om daarmee de openstaande schulden te saneren. Op dit moment is er nog een te laag aantal schuldregelingen geslaagd, waardoor het nog niet representatief genoeg is om harde conclusies te trekken. De aanname die de VKB durft te doen aan de hand van de eerste resultaten, is dat de totale hoogte van de schulden inderdaad lager is dan € 40.000,- en dat het gemiddelde aantal schuldeisers lager is dan 14. Doordat bij de VKB de schuldregelingen sneller geregeld kunnen worden, zal dit ten goede komen aan de inwoner die daarmee sneller geholpen is. Inzetten op vroegsignalering loont voor de inwoners en voor de gemeenten. Streefcijfer: 1.
Bij inwoners waarbij vroegsignalering is ingezet, is de gemiddelde schuldhoogte lager dan €40.000,-; 2. Bij inwoners waarbij vroegsignalering is ingezet, is het gemiddelde aantal schuldeisers minder dan 14.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkskredietbonk NoordOoil Groningen
Resultaat 2022: Het resultaat is nog niet meetbaar omdat de vroegsignalering bij gemeenten nog niet voldoende is ingeregeld en afspraken over de doorverwijzing naar de VKB nog niet zijn gemaakt. Conclusie: Op basis van voorgaand resultaat kan er over het jaar 2022 geen conclusie worden getrokken. 3.3.2 Duurzame resultaten Een graadmeter voor de duurzaamheid van de resultaten van schuldhulpverlening is het herhalingspercentage. Dat percentage geeft weer hoeveel inwoners binnen drie jaar opnieuw gebruik maken van schuldhulpverlening nadat ze een eerder traject succesvol hebben afgerond. Hierbij wordt gekeken naar de afname van het product budgetbeheer, budgetcoaching en/of schuld¬ regeling. Uit recent NWK-onderzoek bij een aantal kredietbanken verspreid door het land blijkt dat het herhalingspercentage tussen de 4,4% en de 19% ligt.^ Als gewenst resultaat is gekozen dat het herhalingspercentage niet uitkomt boven het laagste percentage uit dat onderzoek. Streefcijfer: Het gemiddelde herhalingspercentage bedraagt in 2021-2025 ten hoogste 4,4%. Resultaat 2022: Het herhalingscijfer is in onderstaande tabel weergegeven. Ter vergelijking zijn de cijfers over 2021 toegevoegd. Herhaling
Aantal 2021 I 2022
Gemiddeld
40
48
Het herhalingspercentage is hoger dan in het voorgaande jaar, maar dit geldt ook voor het absolute aantal. Er is geen directe oorzaak gevonden waardoor de verhoging (0,5%) is ontstaan. Er zijn op dit moment nog geen landelijke cijfers bekend over 2022 om te zien of dit een regionale of landelijke trend is. Conclusie: Het gerealiseerde % blijft onder het streefcijfer van 4,4%. 3.3.3 Oplossen schulden en bevorderen participatie Inwoners kunnen op andere terreinen weer sneller de draad oppakken als er iets aan hun schul¬ den wordt gedaan. De financiële situatie vormt dan niet langer een belemmering voor een burger om actief deel te nemen aan de samenleving. Ook het afwenden van een crisissituatie bevordert de participatie. Hiermee wordt immers voorkomen dat de situatie voor de inwoner verder uit de hand loopt met grote maatschappelijke consequenties tot gevolg (bijvoorbeeld een huisuitzetting of afsluiting van energie). Streefcijfers: 1) Het percentage inwoners met schulden dat binnen de schuldhulpverlening een oplossing voor de schulden krijgt aangeboden bedraagt jaarlijks minimaal 80%; 2) Het percentage crisissituaties dat wordt afgewend, bedraagt jaarlijks minimaal 80%. Resultaat 2022: In onderstaande tabel zijn de resultaten voor beide streefcijfers over 2022 weergegeven. ’ Muijnck, J.A.
de, Renken, C., Passende nazorg en voorkomen van terugval in schulden, Groningen: 2020, Breuer & Intraval.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
16 { 55.
Volkskredietbonk NoordOosf Groningen
Resultaat
2021
2022
Inwoners met oplossing voor schulden
335 van 369 (90,8%)
368 van 395 (93,2%)
Aantal afgewende crisissituaties
20 van 22 (90,9%)
25 van 25 (100,0%)
Inwoners met oplossing voor schulden
Inwoners die zich bij de VKB melden hebben altijd een schuldenprobleem, de grote van het probleem is zeer verschillend. In 2022 zijn er 395 een intakes geweest. In 2022 kregen 368 inwoners een oplossing voor de schulden aangeboden. Bij 27 inwoners was er na het intakegesprek geen vervolg oplossing bij de VKB (o.a. geen noodzaak of niet opkomen dagen). Afgezet tegen het totaal aantal intakegesprekken in 2022 (395), heeft 93,2% een oplossing voor de schulden aangeboden gekregen. Afgewende crisissituaties
Van een crisissituatie is sprake bij een dreigende woningontruiming, afsluiting elektra / gas / water of royering ziektekostenverzekering. In 2022 waren er 25 aanmeldingen waarbij er sprake was van een crisissituatie. Daarvan werden er 25 (100,0%) afgewend. Deze crisissituaties werden geregistreerd op het moment van aanmelding. Ook in de fase daarna is het mogelijk dat er een crisis ontstaat. Conclusie: Beide doelstellingen van minimaal 80% zijn gehaald. 3.3.4 Voorkomen van maatschappelijke kosten Uit onderzoek blijkt dat het aanpakken van de schulden ertoe leidt dat hoge maatschappelijke kosten worden voorkomen. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de kosten voor huisuitzetting, her¬ huisvesting, maatschappelijke opvang, extra beroep op bijstand en afsluiting energie. Door het Nibud is aangetoond dat het niet oplossen van een schuldsituatie de maatschappij ruim € 100.000 kost. Het hiervoor genoemde onderzoek is ook vertaald in een rekentooP waarmee de kosten-batenverhouding van schuldhulpverlening berekend kan worden. De uitkomst van deze rekentool geeft een goede indicatie van het maatschappelijk rendement dat met schuldhulpverlening wordt be¬ haald. Streefcijfer: De verhouding tussen de kosten en de baten van schuldhulpverlening is in de periode 2021-2024 minimaal 1,5 (iedere euro die in schuldhulpverlening wordt geïnvesteerd, levert minstens € 1,50 aan kostenbesparing op).
Resultaat 2022: Wij hebben gemeend er goed aan te doen op zoek te gaan naar een nieuwe rekentool. In 2021 is er gestopt met het gebruik van de rekentool, de intentie was om een betere rekentool in te zetten. Het is echter niet gelukt om een vervangende rekentool te vinden, met als gevolg dat over 2022 het niet mogelijk is om op dit moment het resultaat tussen de kosten en de baten van schuldhulpverlening op te leveren. Conclusie: Over 2022 is op dit moment niet te herleiden wat de kostenbesparing is aan maatschappelijke kosten. Rekentool van onderzoeksbureau Regioplan en de Hogeschool Utrecht waarmee gemeenten lokaal de eigen kostenbatenverhouding van hun schuldhulpverlening kunnen berekenen.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
17 I 55
Voikskredie^nk NoordOoit Groningen
3.4 Samenvatting resultaten Hieronder is aangegeven welke van de het beleidsplan beschreven doelstellingen zijn behaald:
1. Voorkomen van schulden:
2. Duurzame resultaten:
3. Oplossen schulden en bevorderen participatie:
4. Voorkomen van maatschappelijke kosten:
3.5
Managementinformatie
Om de uitvoering en de kwaliteit van schuldhulpverlening te kunnen monitoren en om sturing daarop mogelijk te maken, wordt eens per kwartaal een rapportage opgesteld. Daarbij wordt onder meer gerapporteerd over: • wachttijden; • instroom; • ingezette producten; • doorlooptijden; • uitval; • uitstroom; • herhaalde aanmeldingen; • realisatie ten opzichte van de begroting; • klachten en bezwaar en beroep. Om een goed beeld te geven van de klanten die een beroep doen op schuldhulpverlening wordt daarnaast ook informatie verstrekt over de doelgroep. Het betreft onderstaande gegevens (niet op persoonsniveau): • brede hulpvraag en problematiek van de klant; • geslacht;
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
18 I 55
Voikskrediertïonli Noord-Oosf Groningen
• leeftijd; • gezinssituatie; • inkomen (soort en hoogte van het inkomen); • hoogte van de schuld; • aard en oorzaak van de schulden. In 2022 hebben we niet kunnen voldoen aan het elk kwartaal rapporteren aan bestuur en gemeenteraden, dit als gevolg van het niet tijdig kunnen invullen van de financiële positie bij de VKB. We hebben het bestuur hiervan steeds goed op de hoogte gehouden en later in het jaar bestuur en raden alsnog van de managementrapportages kunnen voorzien.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkslcredietbonk Noord-Oosf Groningen
Paragrafen In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn meerdere verplichte paragrafen opgenomen voor provincies, gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen. De voor de VKB relevante paragrafen zijn hier onder opgenomen: • Weerstandvermogen en risicobeheersing (art. 11); • Onderhoud kapitaalgoederen (art. 12); • Financiering (art. 13); • Bedrijfsvoering (art. 14); • Verbonden partijen (art. 15). 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing (art. 11) Weerstandsvermogen is van belang om de financiële gezondheid van de Volkskredietbank te kunnen beoordelen. Het is bedoeld om risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen op te kunnen vangen. Het gaat hierbij om de verhouding tussen: • De weerstandscapaciteit, dit is de beschikbare financiële ruimte die zonder ingrijpende beleidswijzigingen beschikbaar is; • De aanwezige risico’s. De weerstandscapaciteit bestaat uit twee onderdelen, de structurele en de incidentele weerstandscapaciteit. De structurele weerstandscapaciteit is bestemd voor het opvangen van optredende risico’s die een over de tijd uitgestrekt effect hebben en om de incidentele weerstandscapaciteit aan te vullen na het optreden van risico’s. Hierbij valt te denken aan de post onvoorzien in de begroting.
Onder de incidentele weerstandscapaciteit wordt verstaan het vermogen om onverwachte incidentele tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken op het geldende niveau. Op de balans wordt deze post weergegeven als bijvoorbeeld een Algemene Reserve. Ultimo 2022 bedraagt deze nihil. De aanwezige (structurele en incidentele) weerstandscapaciteit moet voldoende zijn om de financiële gevolgen van optredende risico’s op te kunnen vangen. De belangrijkste risico’s voor de VKB zijn: • Zoals in de voorgaande jaarstukken al is opgenomen is verschil van inzicht over de verplichting om BTW in rekening te brengen over het product beschermingsbewind. Deze zaak is nog lopend. De laatste stand van zaken is dat er een advies ligt aan de Hoge Raad die aansluit bij de visie van de VKB. Alleen de uitspraak van de Hoge Raad kan uiteindelijk zekerheid bieden. Het risico blijft dus nog bestaan. Omvang van het risico: maximaal € 531.000,-; • Alle in de begroting opgenomen aannames zijn gebaseerd op een voorspelling omtrent het aantal aanvragen en diensten. Indien er in een jaar sprake zal zijn van een (grote) stijging of daling in het aantal aanvragen en diensten, zal dit kunnen leiden tot frictiekosten en een extra financiële bijdrage van de gemeenten. Ook een andere samenstelling van
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Vollisltre<}ietbonk NoordOoit Gronif>gen
•
de vraag dan is begroot kan effect hebben, zelfs als het totaal aantal producten gelijk zou zijn aan de begroting. Omvang risico: p.m.; De voormalige directeur is eind 2018 wethouder geworden in de gemeente Veendam en op grond van de rechtspositionele regels is er sprake van een terugkeergarantie vanwege politiek verlof. Omvang risico: loonkosten (schaal 13 max. en een arbeldsomvang van 32 uur (0,89 fte) per week van € 105.000,- per jaar.
Uitgangspunt bij risico’s is dat het meestal incidentele tegenvallers zijn. Daarnaast zullen niet alle risico’s op hetzelfde moment plaatsvinden. De VKB is een uitvoeringsorgaan van de deelnemende gemeenten. Op basis van de opgestelde begroting ontvangt de VKB financiële bijdragen van de deelnemende gemeenten. De deelnemende gemeenten vinden het niet nodig dat de VKB over een eigen weerstandsvermogen beschikt. Een nadelig exploitatiesaldo wordt op basis van de gemeenschappelijke regeling volledig doorberekend. Een eventueel nadelig exploitatiesaldo brengen de gemeenten ten laste van de door hen opgebouwde weerstandscapacitelt. Hiermee is de weerstandscapaciteit van de VKB gewaarborgd. 4.1.1 Kengetallen (art. 11) De financiële kengetallen zijn een uniforme set van kengetallen die een beter inzicht geven in de financiële positie van gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en provincies en daarmee ook informatie over de weer- en wendbaarheid van hun begrotingen. Kengetallen
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd \AOor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Liquiditeitsratio
2021
202 2
realisatie
begroting | realisatie
4,4%
3,0%
4,0%
4,4%
3,0%
4,0%
0%
0%
0%
0,9
0,9
0,9
Netto schuldquote Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Het kengetal netto schuldquote geeft Inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Solvabiliteitsratio Solvabiliteit of solvabiliteitsratio is de verhouding van je eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen. Deze verhouding geeft aan of de schulden op lange termijn kunnen worden voldaan. De solvabiliteitsratio is conform het gevoegde beleid al een langere periode nihil, (zie paragraaf 4.1 weerstandsvermogen en risicobeheersing). Liquiditeits ratio De liquiditeitsratio geeft aan in hoeverre de VKB in staat is haar verplichtingen op korte termijn na te komen. De liquiditeitsratio wordt berekend door het totaal van de op korte termijn in liquide middelen om te zetten activa te delen door de kortlopende schulden. Een current ratio van 1,5 is goed. Bij een current ratio van 2 of hoger is het bedrijf absoluut veilig als het gaat om liquiditeit. De liquiditeitsratio is conform het gevoerde beleid al een langere periode onder de 1. Dit geeft aan dat er op korte termijn onvoldoende vorderingen en gelden zijn om de korte termijn schulden te voldoen.
Door de waarborgen die de gemeenschappelijke regeling met zich meebrengt is er geen noodzaak het toegepaste beleid te wijzigen.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
21 I 55
Volkskredietbonk NoordOost Groningen
4.2 Onderhoud kapitaalgoederen (art. 12) De investeringen zijn gericht op het in stand houden, vernieuwen en vervangen van de telefonie en automatisering. Het personeel van de VKB voert haar werkzaamheden uit vanuit huis, op locatie, bij een gemeente of ketenpartner of op ons centrale kantoor te Appingedam. Op ons centrale kantoor zijn in het Corona-jaar 38 werkplekken ingericht. Het centrale kantoor aan de Stationsweg 2 te Appingedam wordt gehuurd tot en met oktober 2025. Uiterlijk oktober 2024 zal de huur worden opgezegd. De komende periode zal worden geïnventariseerd welke wensen er leven rondom evt. centrale huisvesting. 4.3 Financiering (art. 13) Deze paragraaf bevat de beleidsrealisatie ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille. Overeenkomstig de regelgeving heeft het bestuur het treasurystatuut vastgesteld. Het treasurystatuut stelt kaders en doelstellingen voor de uitvoering van het treasurybeleid. Het treasurystatuut is gebaseerd op de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Een belangrijk doel van deze wet is de bevordering van een solide financieringsstructuur van decentrale overheden, een doel dat de Volkskredietbank eigen is. De treasuryfunctie wordt onderverdeeld in risicobeheer en kasbeheer.
4.3.1 Risicobeheer Conform artikel 13 Besluit Begroting en Verantwoording zullen opmerkingen gemaakt moeten worden omtrent beleidsvoornemens inzake risicobeheer. Het betreft hier rente-, debiteuren-, koers-, en valutarisico’s. Voor de Volkskredietbank zijn de twee laatstgenoemde risico’s niet van toepassing. Voor risico’s die kwantificeerbaar zijn, dienen voorzieningen te zijn gevormd. Renterisico Onder dit risico wordt begrepen het risico dat de Volkskredietbank loopt als gevolg van mogelijke renteschommelingen. Voorkomen dient te worden dat de Volkskredietbank in financiële moeilijkheden komt door rentestijgingen. Dit risico kan worden beperkt door de financieringsbehoefte te spreiden over de jaren. De mate van deze spreiding wordt uitgedrukt in de renterisico norm. In de renterisico norm worden nieuw aan te trekken leningen in een jaar uitgedrukt als percentage van het begrotingstotaal. De begrote en gerealiseerde renterisico norm 2022 en de begrote renterisico norm 2023 worden weergegeven in de volgende tabel. Renterisico norm (bedragen x 1.000)
la Renteherziening op vaste schuW o/g 1b Renteherzieninq OD vaste schukd u/a 2 Netto renteherziening op vaste schuld 3a Nieu\ve aangetrokken vaste schuld 3b Nieuwe verstrekte lange leningen 4 Netto nieuw aangetrokken vaste schuld 5 Betaalde aflossingen 6 Herfinancierin 7 Renterisico op vaste schuld 8 De begrotingsomvang 9 Het normpercentaqe 10 Renterisiconorm 11 Ruimte (positief) / Overschrijding (negatief)
ftaagste van 4 en 5) (2 + 6)
€ € € € € € € € € €
I
-
€ € € €
500 -500 -500 -500 4.214
€ € € € €
-
20% € €
843 € 1.343 €
354 450 -354 € -450 €
-354 € -450 -354 € -450 4.536 € 4.250 20%
20%
907 € 850 1.261 € 1.300
Uit deze opstelling blijkt dat de Volkskredietbank binnen de grenzen van de renterisico norm opereert. Ook voorde komende jaren verwacht de Volkskredietbank geen overschrijding van deze norm.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
22 I 55.
Voikslcredietbonk NoofdOosi Groningen
Kredietrisico Kredietrisicobeheer is het beheersen van de risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid op een waardedaling van de vorderingspositie ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichtingen door de tegenpartij. Ten aanzien van het debiteurenrisico kan jaarlijks 4% van de netto uitbetaalde leningen in dat jaar worden toegevoegd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Voor wat betreft niet-kwantificeerbare risico’s wordt verwezen naar paragraaf 4.1 weerstands¬ vermogen en risicobeheersing. 4.3.2 Kasbeheer De kasgeldlimiet is het maximum bedrag waarvoor de Volkskredietbank middelen mag aantrekken op de geldmarkt. Voor de netto vlottende schulden geldt de kasgeldlimiet als norm. De standaard norm is gedefinieerd als 8,2% van de jaarlijkse begrotingsomvang aan het begin van het jaar. Op grond van artikel 3 lid 5 van de Wet Fido wordt jaarlijks door de provincie Groningen in overleg met de VKB een afwijkend percentage voor de kasgeldlimiet vastgesteld, zodat de netto vlottende schuld binnen de toegestane kasgeldlimiet blijft. De begrote en gerealiseerde kasgeldlimiet 2022 en de begrote kasgeldlimiet 2023 worden in de volgende tabel weergegeven. Kasgeldlimiet (bedragen X 1.000)
Omvang begrotingstotaai per 1 januari: Toegestane kasgeldlimiet - in procenten - in bedra Vlottende schuld - opgenomen gelden < 1 jaar - schuld in rekening-courant - gestorte gelden door derden < 1 jaar - overige geldleningen niet zijnde vaste schukJ Totaal vlottende schuld Vlottende kasgeldmiddelen - uitgeleende gelden < 1 jaar - contante gelden in kas - tegoeden in rekening-courant - oiarige uitstaande gelden < 1 jaar Totaal vlottende kasgeldmiddeien Toets kasgeldlimiet Totaal netto Vottende schuld estane kasgeldlimiet Ruimte (positief) / Overschrijding (negatief)
4.214 € 4.536 € 4.250
40% 1.686 €
40% 1.814 €
40% 1.700
-
€ € 6.000 € - € 6.000 €
-
-
8.232 8.232
€ € € € €
7.000
60 4.500 4.560
€ € € € €
74 € - € 590 € 5.921 € 6.585 [€_
400 5.200 5.680
€ 1.440 € € 1.686 € |€ 246 €
1.647 € 1.814 € 167 €
1.320 1.700 380
|€
I
7.000 80
De ruimte binnen de kasgeldlimiet 2022 bedroeg € 167.000,-. 4.4
Bedrijfsvoering (art. 14)
4.4.1 Algemeen Een adequate bedrijfsvoering is van belang om de taken van de VKB verantwoord uit te voeren. De VKB beschikt over een werkorganisatie onder leiding van een directeur. De werkorganisatie voert taken op het gebied van schuldhulpverlening uit. 4.4.2 Financieringssystematiek Onderscheid wordt gemaakt tussen bestaanskosten en productkosten. De bestaanskosten worden op basis van het inwoneraantal omgerekend naar een vaste bijdrage voor elke GRgemeente en de productkosten worden berekend voor elke gemeente afzonderlijk op basis van productafname.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
23 I 55..
Volkskrediefbonk Noord-Oosf Groningen
4.4.3 Automatisering en telefonie De VKB heeft de automatisering uitbesteed en is aangesloten op en maakt gebruik van de diensten van CSN Groep B.V. De diensten worden op basis van een dienstverleningsovereenkomst uitgevoerd. Naast de standaard hard- en software voor een werkplek wordt gebruik gemaakt van de softwareprogramma’s Allegro, Xtendis, Scienta, Elvy, Topdesk en Exact Globe Next. In 2022 is een Europese aanbesteding gestart voor de ICT binnen de VKB. Deze wordt in 2023 afgerond. Op het gebied van applicaties zijn in 2022 de nodige aanpassingen gedaan en nieuwe applicaties aangeschaft. a. Topdesk, een centraal platform voor gebruikersvragen over applicatiegebruik en werkwijzen, is aangeschaft en geïmplementeerd. b. Xtendis is een omgeving waarin efficiënt vastleggen en snel terugvinden van grote hoeveelheden documenten het uitgangspunt is. De VKB maakt al langere tijd gebruik van deze omgeving. In 2022 werd een noodzakelijke update doorgevoerd i.v.m. wijzigingen binnen de Microsoft omgeving. c. Klantenportaal Mijn VKB is uitgebreid: i. De lay-out is aangepast en de teksten zijn aangepast naar B2 niveau, (B2 niveau is dat je vrijwel geen problemen ervaart met het communiceren in de nieuwe taal; jij begrijpt anderen en anderen begrijpen jou. ii.
Inloggen met MFA (Multi-Factor Authenticatie), een authenticatie methode waarbij de Online gebruiker twee stappen succesvol moet doorlopen om ergens toegang toe te krijgen, is ingericht. iii. Klanten hebben meer mogelijkheden tot hun beschikking, zicht op volgende afspraak, wat er nog gedaan moet worden, downloaden documenten, contactmail versturen vanuit het klantportaal. Zelf een betaling klaarzetten is toegevoegd als mogelijkheid. d. Diverse koppelingen: i. Schuldenknooppunt ■ Voorbereiding verbinding met schuldeisers met het schuldenknooppunt. ■ Snelle, digitale uitwisseling in het kader van de schuldbemiddeling. ■ Productiefase wordt in 2023 verwacht. ii. RIS-vroegsignalering ■ Huishoudens met beginnende betalingsproblemen kunnen sneller worden opgespoord. 4.4.4 Gegevensbescherming Informatie is één van de belangrijkste bedrijfsmiddelen van de VKB. Toegankelijke en betrouwbare informatie is essentieel voor de VKB om zijn (wettelijke) taken te kunnen uitvoeren en om daarover transparant en proactief verantwoording te kunnen afleggen. Daarnaast verwerkt de VKB bij de uitvoering van zijn taken persoonsgegevens van gevoelige aard, zoals financiële gegevens. Deze informatie is dus waardevol en moet beschermd worden. Informatiebeveiliging en gegevens-bescherming zijn daarom blijvend relevante onderwerpen voor de VKB.
Het zorgvuldig verwerken van privacygevoelige informatie is essentieel voor het vertrouwen van inwoners in de VKB. De VKB spant zich in om gegevensbescherming en informatiebeveiliging blijvend op niveau te houden. Zo is de VKB transparant naar inwoners over wat het met de persoonsgegevens doet en is er aandacht voor de rechten van betrokkenen. Door cliënten ingediende AVG-verzoeken
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
worden zorgvuldig en tijdig afgehandeld. Uiteraard is er ook een werkende procedure voor het melden en registreren van beveiligingsincidenten en datalekken. Momenteel wordt gewerkt aan het structureel vormgeven van informatiebeveiliging. Hiervoor wordt in 2022 een traject gestart waarbij beveiligingstesten worden gedaan en waarbij wordt bekeken waar de VKB omgeving nog veiliger gemaakt kan worden. Ook wordt gewerkt aan security awareness en -training. Via een externe deskundige is een Incident Response service ingeregeld voor het geval VKB geraakt wordt door een digitale aanval. We werken hierin samen met Data Expert. In 2023 zal verder gebouwd worden aan de inrichting van gegevensbescherming en informatie- beveiliging en het borgen daarvan als continu proces. Externe functionaris voor gegevensbescherming
Als overheidsorganisatie is de VKB verplicht een functionaris voor gegevensbescherming (hierna: FG) aan te wijzen. De FG heeft een onafhankelijke positie in de organisatie en houdt toezicht op naleving van de AVG en het beleid gegevensbescherming. Om het onafhankelijke toezicht goed te borgen en rolconflicten binnen de VKB te voorkomen, is besloten het FG-schap extern te beleggen. Sinds 2021 wordt de FG-rol op detacheringsbasis ingevuld door de FG van de Provincie Groningen. In 2022 is besloten deze samenwerking te continueren. 4.4.5 Wet Open Overheid De Wet open overheid (Woo) is met ingang van 1 juli 2022 de opvolger van de Wet openbaarheid bestuur (Wob). De Woo bepaalt dat een bestuursorgaan in de jaarlijkse begroting en verantwoording aandacht besteedt aan de beleidsvoornemens en uitvoering van de Woo. Passieve openbaarmaking De processen omtrent informatieverzoeken (passieve openbaarmaking) worden nader bekeken en geactualiseerd naar de nieuwe wetgeving. Het doel is dat het duidelijk is voor inwoners of belanghebbenden, waar en hoe Woo-verzoeken ingediend kunnen worden. Hierover is informatie opgenomen op de website van de VKB. Actieve openbaarmaking De VKB heeft geïnventariseerd wat er reeds openbaar wordt gemaakt. Hieruit blijkt dat de VKB in de huidige werkwijze al de nodige informatie openbaar maakt, bijvoorbeeld op de eigen website.
We beraden ons op de verdere gevolgen van deze wet voor de Informatievoorziening. Het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) Is nog niet gereed. De ontwikkelingen omtrent PLOOI zullen de komende tijd in de gaten worden gehouden, en de systemen en processen zullen hierop naar gelang op worden aangepast. Verbetering van de informatiehuishouding Er wordt voortdurend gewerkt om de informatiehuishouding van de organisatie te verbeteren. Tijdens de ontwikkelingen van nieuwe systemen en processen wordt de relevante wetgeving meegenomen.
4.4.6 Fraude en fraudepreventie Fraude, frauderisico’s, preventie en bescherming van integriteit staan op de agenda bij de VKB. We hebben integriteitsbeleid, een klokkenluidersregeling en in de processen is waar mogelijk functiescheiding ingebouwd.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
Volkskredielbonk Noord-Oosf Groningen
Er hebben zich in 2022 geen fraudegevallen voorgedaan. We werken aan bewustwording en aandacht voor de risico’s en preventiemaatregelen, waarbij houding, gedrag en cultuur ook nadrukkelijk aan de orde komen. Op basis van onze interne analyse hebben we risico’s gedefinieerd en beheersmaatregelen ingericht om deze risico’s te mitigeren. Hierin hebben we aandacht voor risico’s bijvoorbeeld ten aanzien van; • Onrechtmatige/frauduleuze betalingen aan klanten, leveranciers, personeel • Corruptie risico in zakelijke relaties • Onrechtmatige / frauduleuze declaraties • Onttrekken van activa aan de organisatie • Misbruik van bedrijfsmiddelen en/of bedrijfsgegevens We hebben bijvoorbeeld de volgende beheersingsmaatregelen aangebracht of In ontwikkeling met een doorloop naar 2023 om risico’s zoals hiervoor benoemd te voorkomen, dan wel tijdig te ontdekken: • Selectief aannamebeleid, opvragen van een VOG en het laten ondertekenen van een integriteitsverklaring • Voorbeeldfunctie vanuit de leiding • Functiescheiding in het accorderen van facturen, declaraties en het betalingsverkeer • Toegangsbeveiliging en rechtenbeheer in de geautomatiseerde gegevensverwerking • Voorlichting en bewustwordingscampagne
4.4.7 Personeel Het organogram van de uitvoeringsorganisatie van de VKB is hieronder weergegeven.
Directeur De directeur is eindverantwoordelijk voor de werkorganisatie. Zij stuurt daartoe de managers van de functionele afdelingen aan. De managers sturen de betreffende functionele afdelingen aan. Zij vormen de schakel tussen de afdelingen en de directie.
Jaarstukken 2022 (v.2.070423)
26 I 55.
Volkskrediefconk NoordOoif Groningen
OR De OR is formeel geen onderdeel van de hiërarchie van de organisatie. De VKB vindt de OR echter zo belangrijk dat deze toch is opgenomen zij het als een onafhankelijk orgaan. Er is een goede relatie opgebouwd met de OR. In 2022 zijn er verkiezingen geweest bij de OR. FG (functionaris gegevensbescherming) De FG is benoemd als onafhankelijk intern toezichthouder. De FG brengt verslag uit aan de directie en het algemeen bestuur van de organisatie. Staf De directeur stuurt de Staf afdeling aan waar generieke taken liggen als bestuurlijke zaken, managementondersteuning, juridische zaken, klachtafhandeling, kwaliteit en algemene communicatie. Financiën en ICT - Financiële administratie De kerntaak betreft de planning-en-control cyclus (P&C) oftewel op een systematische manier de financiële koers van de organisatie in de gaten houden. Hiermee wordt richting gegeven aan het financieel proces met behulp van diverse rapportages zoals begroting, jaarstukken en MARAPs. Daarnaast verzorgt deze afdeling het betalingsverkeer, de dagelijkse bank-administratie alsmede de debiteurenbewaking. Deze afdeling werkt organisatie breed. - ICT Het beheren van de contracten met de IT en Telefonie leveranciers. Het up to date brengen en houden van onze proces ondersteunende systemen. Het verzorgen van hybride werkplekken voor onze medewerkers. Het zorgdragen voor een goede informatiebeveiliging.
Het onderhouden van relaties met onze ICT partners. In 2022 is het proces rondom aanbesteding van de ICT partij in gang gezet, in 2023 zal dit leiden tot een gunning. Facilitaire & Personele Zaken - Balie / receptie De kerntaken zijn het telefonisch en administratief ondersteunen van alle afdelingen, het ontvangen / te woord staan van klanten aan de balie, het maken van afspraken en het verwerken van de post. - Kantoorpand Appingedam. Ten tijde van Corona hebben wij na een periode van verplicht thuiswerken het hybride werken ingevoerd toen er vanuit de Rijksoverheid meer mogelijkheden kwamen. Hybride werken betekent dat medewerkers van de VKB nu kunnen werken vanuit een thuiswerkplek, op kantoor, op locatie in ons werkgebied evenals door het afleggen van huisbezoeken. We hebben steeds goed gecommuniceerd naar de inwoners via onze website over Corona maatregelen en eventueel afwijkende openingstijden als gevolg daarvan. Ook op het kantoorpand is extra aandacht besteed aan schoonmaak en hygiëne. - Personeelszaken, opleiding en vitaliteit Het voeren van een helder personeelsbeleid, het up to date brengen en houden van ons personeelsbeleid. Het voeren van een gericht opleidingsbeleid gericht op de kwaliteit van onze individuele medewerkers, de teams en de organisatie als geheel.
Het zorgdragen voor de vitaliteit van onze medewerkers, mede in het kader van het terugbrengen van het ziekte verzuim. Het vormgeven van het hybride werken bij de VKB. In 2022 hebben we 7 vacatures opengesteld, hetgeen heeft bijgedragen aan interne ontwikkelkansen evenals het aantrekken van kwalitatief goed personeel van buiten de organisatie. Op twee momenten hebben we als VKB ook een stage plek kunnen organiseren. Voor nieuwe mede¬ werkers is er een inwerkprogramma, waarbij onder meer aandacht wordt besteedt aan privacy en gegevensbescherming. We vinden het belangrijk om invulling te geven aan onze