11.1 Concept jaarstukken 2025 GR GGD Groningen
Tekst van het document
Ook is De Gezonde School-aanpak opgenomen in de Meerjarenagenda Publieke Gezondheid 2023-2026 (MJA). Plezier op School (POS) Plezier op School is ingezet op het vergroten van de sociale vaardigheden van aanstaande brugklassers, gericht op een fijne start op het voortgezet onderwijs. In 2025 waren in totaal 44 deelnameplekken beschikbaar, hiermee zijn alle deelnameplekken in de 3 deelnemende gemeenten (Westerwolde, Groningen en Eemsdelta) ingevuld. Jong Leren Eten In 2025 zijn de laatste 4 jaar van het programma Jong Leren Eten ingegaan. Activiteiten zijn gericht op het borgen en duurzaam versterken van het lokale netwerk rondom voedseleducatie. In het project Red de Groninger Boon stonden lokale bonenrassen, duurzaamheid, gezondheid en cultuurhistorie centraal. In 2025 nam de vraag vanuit het onderwijs toe naar moestuinieren, vergroende schoolpleinen en kookgastlessen, mede door de extra aandacht voor de verrijkte en verlengde schooldag. OKO - Opgroeien in een Kansrijke Omgeving De GGD sluit aan bij het Kernteam OKO gemeente Oldambt. In de werkgroepen Gezin, School en Vrije Tijd zijn samen met netwerkpartners en het onderwijs uitvoeringsplannen ontwikkeld. De GGD heeft een trekkersrol in de werkgroep School. In het najaar van 2025 is de OKO-monitor opnieuw uitgezet op scholen in het voortgezet onderwijs; begin 2026 worden de schoolprofielen verwacht.
We Zijn Zelf Het Medicijn De publiekscampagne We Zijn Zelf Het Medicijn, ontwikkeld door Alzheimer Centrum Limburg (Universiteit Maastricht), is in 2025 door GGD Groningen gelanceerd in de provincie Groningen. De campagne laat zien dat een gezonde leefstijl op middelbare leeftijd de kans op dementie kan
22
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
verkleinen. De campagne is verspreid via ‘vrienden van de campagne’. Inmiddels zijn 124 vrienden aangesloten, uit 52 unieke organisaties, en zijn er kick-off bijeenkomsten en diverse andere activiteiten georganiseerd. Kansrijke Start In 2025 nam GGD Groningen verschillende initiatieven zodat Kansrijke Start en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) elkaar nog beter kunnen versterken. Zo wordt sinds 1 juli 2025 op het consultatiebureau Het Startgesprek aangeboden aan alle zwangeren en partners rond de 22e week van de zwangerschap. De uitbreiding van het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) als pilot van de Meerjarenagenda is in alle gemeenten gestart per september 2025. GGD Groningen participeert in verschillende landelijke netwerken van Kansrijke Start. Middelengebruik GGD Groningen ondersteunt campagnes tegen middelengebruik, zoals Stoptober en Ik Pas, en adviseert gemeenten over effectieve interventies. In 2025 is voor Westerwolde een plan van aanpak opgesteld, gebaseerd op gesprekken met de doelgroep en het netwerk, de lokale context en wetenschappelijke inzichten, om zo een effectieve mix van interventies te adviseren. Aardbevings Academie In 2025 hebben Rijk en gemeenten gecontinueerde financiering van de Aardbevings Academie tot 2030 gerealiseerd. Het ondersteuningsaanbod voor professionals is verder doorontwikkeld.
Met gemeenten zijn samenwerkingsprocessen herzien, waardoor de link met uitvoering binnen gemeenten verstevigd is. Langetermijnsamenwerking is ingezet met partijen in het gaswinningsdossier, waarmee gefocust wordt op verminderen van psychosociale schade bij inwoners.
Epidemiologie Gezondheidsmonitor Volwassen & Ouderen In juni 2025 hebben de epidemiologen de resultaten van de GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2024 gepresenteerd. • • •
•
Uit de resultaten blijkt dat het aandeel volwassen rokers in Groningen sinds 1998 sterk is afgenomen, maar sinds 2020 stabiel blijft op 19%, wat hoger is dan het landelijk gemiddelde. Tegelijkertijd is het gebruik van e-sigaretten in 4 jaar tijd verdubbeld naar 4%. Het cannabisgebruik laat voor het eerst in jaren een daling zien, terwijl het gebruik van andere drugs juist toeneemt, met name onder 18- tot 34-jarigen: van 15% acht jaar geleden naar 20% nu. Daarnaast is het overmatig alcoholgebruik onder volwassen Groningers in de afgelopen 10 jaar duidelijk gedaald van 23% naar 14% en ligt daarmee op het landelijk gemiddelde.
Ten aanzien van de uitvoering is het veldwerk van de Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2024 voor het eerst gezamenlijk aanbesteed door GGD GHOR Nederland namens alle GGD’en. Het proces is gezamenlijk geëvalueerd, waarbij is geconcludeerd dat op meerdere momenten in de keten verbeteringen mogelijk zijn. Op basis van deze evaluatie is besloten om voor toekomstige monitors te werken met een raamovereenkomst. Dit betekent dat niet elke Gezondheidsmonitor afzonderlijk
23
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
hoeft te worden aanbesteed, maar dat meerdere monitors voor de komende jaren onder één Europese aanbesteding vallen. De raamovereenkomst zorgt voor minder administratieve lasten, lagere aanbestedingskosten, meer flexibiliteit en snellere uitvoering, zonder afnameverplichting. De kosten voor de aanbesteding van de raamovereenkomst worden gedragen door GGD GHOR Nederland.
24
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
OGGZ-monitor In 2025 heeft Epidemiologie van GGD Groningen deelgenomen aan de landelijke OGGZ-monitor. De Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) richt zich op zeer kwetsbare inwoners die onvoldoende worden bereikt door reguliere zorg en ondersteuning, vaak met ernstige en meervoudige problemen op het gebied van gezondheid, huisvesting, sociaal functioneren en meer. Deze groepen worden vaak niet gevangen in reguliere zorg- en gezondheidsregistraties en participeren nauwelijks in standaard gezondheidsmonitoring. Hierdoor ontbreekt systematisch inzicht in hun omvang, kenmerken en trends, wat de beleids- en praktijkontwikkeling belemmert. Dit is de aanleiding geweest voor de ontwikkeling van een landelijke OGGz-monitor. De landelijke OGGZ-monitor is een verkenning en monitoring-infrastructuur die kwantitatieve en kwalitatieve gegevens combineert om de meest kwetsbare OGGZ-groepen beter in beeld te brengen. Het doel is om te komen tot een werkbare omschrijving van de OGGZ-doelgroep en bijbehorende kenmerken, inzicht te krijgen in de impact van problematiek en crises (zoals COVID-19) op deze groepen. En om passende indicatoren en databronnen te identificeren en beleid en praktijk beter met elkaar te verbinden voor zowel lokaal als landelijk handelen. Op basis van een gezamenlijke analyse van 55 praktijkcasussen (o.a.
aangeleverd vanuit Groningen) vanuit 12 GGD-regio’s zijn 5 prioritaire OGGZ-groepen geselecteerd: 1. Thuiswonende mensen met dementie 2. Thuiswonende mensen met ernstige woningvervuiling (hoarding-problematiek) 3. Dakloze EU-migranten 4. Dakloze ongedocumenteerde personen 5. Dakloze moeilijk bereikbare Wmo-rechthebbenden Voor elk van deze doelgroepen hebben we een aparte factsheet opgesteld. Voor het vervolg is een subsidie beschikbaar gesteld voor GGD’en om een vanuit eerder gedefinieerde doelgroepen minimaal 1 (sub)doelgroep beter te beschrijven en in kaart te brengen.
25
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
2.4 Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van kwaliteit, veiligheid en hygiëne Wat heeft het gekost? Actuele Begroting 2025
Jaarrekening Afwijking
Deelprogramma
baten of lasten Programma- onderdeel
Inspecteren en adviseren
lasten
Totaal lasten
-1.679
-1.781
-102
Inspecteren en adviseren
baten baten baten
Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat
0 1.679 1.679 0 0 0 0
0 1.844 1.844 63 0 0 63
0 165 165 63 0 0 63
Inspecteren en adviseren Reserve-mutaties
2025
2025
De afdeling Toezicht & Advies van GGD Groningen heeft 5 toezichts-/inspectietaken: • • • • •
kinderopvang Wmo scheepsinspecties inspecties t.b.v. vergunningverlening van tattoo- en piercingshops hygiëne-inspecties bij seksbedrijven.
Kinderopvang In 2025 zijn alle circa 730 kinderopvanglocaties in de provincie Groningen door de toezichthouders kinderopvang bezocht voor een jaarlijks onderzoek. We hebben hiermee aan de 100% inspectienorm voldaan. Er zijn daarnaast zo’n 300 gastouders voor een jaarlijks onderzoek bezocht. Dit is iets meer dan de helft van het aantal geregistreerde gastouders in de provincie. Door het benutten van een flexibele schil hebben we tijdig kunnen inspringen op de tekorten die het afgelopen jaar ontstonden. Ook hebben planningsgesprekken bijgedragen aan de voortgang gedurende het jaar.
Wmo Er werd in 2025 toezicht op de Wmo gehouden in 3 gemeenten: Eemsdelta, Het Hogeland en Oldambt. Er werden in totaal zo’n 25 reguliere onderzoeken uitgevoerd en 18 vervolgonderzoeken. Ook zijn er meerdere onderzoeken naar signalen uitgevoerd en we ontvingen enkele calamiteitenmeldingen. Verder heeft de toezichthouder Wmo screeningen bij nieuwe PGB-aanbieders (zorgverleners die zorg of ondersteuning bieden aan mensen met persoonsgebonden budget) uitgevoerd. Deze onderzoeken vóór de start van een aanbieder zijn waardevol om te bepalen of er aan de gevraagde kwaliteit kan worden voldaan.
26
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Scheepsinspecties We ontvingen zo’n 190 aanvragen voor een Ship Sanitation Certificate in 2025. De aanvragen werden tijdig in behandeling genomen.
Inspecties t.b.v. vergunningverlening van tattoo- en piercingshops In 2025 zijn er circa 70 vergunningsaanvragen gedaan. De aanvragen werden tijdig in behandeling genomen. We zien een toename in aanvragen voor vrijstellingen om te mogen tatoeëren op evenementen, zoals festivals en openingsfeesten. In 2025 zijn er zo’n 10 van deze vrijstellingsaanvragen ingediend.
Hygiëne-inspecties bij seksbedrijven De GGD voert in opdracht van een aantal gemeenten hygiëne-inspecties uit bij seksbedrijven: •
In de gemeente Groningen vinden deze inspecties eens per 3 jaar plaats.
•
In de gemeente Midden-Groningen vinden de inspecties jaarlijks plaats.
Verbeterpunten naar aanleiding van eerdere inspecties bleken tijdens de inspecties in 2025 grotendeels opgepakt. De schoonmaak blijft echter in veel gevallen wel een aandachtspunt.
27
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
2.5
Bedrijfsvoering
Wat heeft het gekost? Actuele Begroting
Jaarrekening Afwijking
Deelprogramma
baten of lasten Programma- onderdeel
Overhead incidenteel
lasten
Totaal lasten
0
-306
Overhead incidenteel
baten baten baten
Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat
0 0 0 0 0 0 0
0 405 405 99 -456 8 -349
Overhead incidenteel Reserve-mutaties
2025
2025
2025 -306 0 0 405 405 99 -456 8 -349
Huisvesting Het algemeen bestuur PG&Z (Publieke Gezondheid & Zorg) heeft 19 juli 2024 ingestemd met de gezamenlijke huisvesting van de Veiligheidsregio Groningen (VRG) en GGD Groningen op de Arrivalocatie in Groningen. De GGD en de VRG zijn gezamenlijk de ontwerpfase in gegaan en er is tussen de GGD en de VRG een samenwerkingsovereenkomst gesloten die geldt voor de periode van ontwerp tot realisatie van de nieuwbouw. De samenwerkingsovereenkomst zal vanaf de inhuizing van de GGD overgaan in een huurovereenkomst. Begin 2026 wordt de aanbesteding van het ontwerpteam afgesloten en start het ontwerpteam met de ontwerpwerkzaamheden. In deze fase worden alle afdelingen betrokken om tot een optimaal werkend gebouw voor beide organisaties te komen. Met het gemeentelijk vastgoedbedrijf is een nieuwe huurovereenkomst voor het gebouw aan Hanzeplein 120 getekend met een looptijd van 5 jaar met de mogelijkheid tot optiejaren. De huurprijs is vanaf 1 januari 2025 kostendekkend geworden. Intern onderhoud en de gestegen energielasten zijn opgenomen. Het interne onderhoud wordt in 2026 uitgevoerd.
Facilitair Per 1 januari 2025 is met de afdeling Facilitaire Services en Huisvesting (FSH) van de gemeente Groningen een nieuwe dienstverleningsovereenkomst afgesloten. FSH is overgegaan naar een andere verrekening-systematiek, waardoor de kosten voor de GGD hoger uitvallen. Hogere kosten worden onder andere veroorzaakt door het interne onderhoud. 2025 was een overgangsjaar qua kosten. Vanaf 2026 zullen alle kosten aan de GGD worden doorbelast.
Managementinformatie voor gemeenten De GGD zet in op het continue verbeteren van de managementinformatie en monitorgegevens voor gemeenten. Er wordt kritisch gekeken naar het huidige proces van Dienstverleningsovereenkomsten (DVO), welke intensief en tijdrovend is voor zowel de GGD als de gemeenten.
28
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Informatiemanagement/ICT Per 1 december 2025 is de eigen ICT-organisatie van de GGD succesvol van start gegaan. Daarmee is het in 2025 gelukt om, na een intensieve voorbereidingsperiode, grotendeels te ontkoppelen van de gemeente Groningen qua ICT-dienstverlening. Op enkele onderdelen is nog een tijdelijke workaround ingericht. In 2026 wordt daarvoor de definitieve oplossing geïmplementeerd. In het kader van de mogelijke toekomstige gezamenlijke huisvesting VRG/GGD heeft de GGD met de VRG de intentie uitgesproken om op ICT-gebied samen te gaan werken. Beide teams werken momenteel aan de schets van een gezamenlijke ICT regie-/beheerorganisatie. De gezamenlijke aanbesteding van hardware, werkplek en licenties is afgerond in 2024. In 2025 is de aanbesteding van het gezamenlijke beheer van de werkplek opgestart. De aanbesteding vaste telefonie wordt nog door de GGD zelf uitgevoerd.
Digitaal Dossier JGZ In 2025 is een businesscase gemaakt over het al dan niet vervangen van het DD-JGZ. Er is besloten dat de aanbesteding in 2026 uitgevoerd wordt.
Informatiebeveiliging In 2025 is verder gewerkt aan het goed inrichten van de informatiebeveiliging binnen de GGD. Een complexe opgave, mede door de ICT-ontvlechting. In 2026 hopen we het projectmatige deel af te ronden en de reguliere taken goed in te kunnen richten, zodat de GGD kan voldoen aan de norm NEN 7510 voor informatiebeveiliging in de zorg.
Informatiebeheer De GGD maakt gebruik van de voorzieningen van de gemeente Groningen, zoals archiefruimte, postkamer en archiefsysteem. De informatiehuishouding van de GGD is nog niet op orde en voldoet niet aan de Archiefwet. De huidige situatie en de gewenste toekomstige situatie zijn in beeld gebracht. Voor GGD Groningen verdient het aanbeveling om over te stappen op een eigen informatiebeheer-oplossing. Daar zijn de eerste stappen voor gezet in 2025. Er heeft een pilot gedraaid. In 2026 zetten we deze ontwikkeling voort.
HRM De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op het gebied van arbeidsomstandigheden is uitgevoerd aan het Hanzeplein. De uitvoering van de RI&E in de regio loopt nog. Een speerpunt voor 2025 was het terugdringen van verzuim. Er zijn spelregels verzuim afgesproken, er worden frequent kortdurend verzuimgesprekken gevoerd, de processen in het personeelssysteem AFAS voor verzuim zijn geoptimaliseerd. Verder zijn de voorbereidingen voor een medewerkerstevredenheidsonderzoek gestart. Dit onderzoek wordt begin 2026 uitgevoerd. Tot slot is er een werkwijze voor het voeren van exitgesprekken afgesproken.
29
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Kwaliteitszorg In oktober 2025 heeft de eerste periodieke externe audit op het in 2024 behaalde HKZ-certificaat plaatsgevonden. Het kwaliteitsmanagementsysteem is goed geïmplementeerd en wordt optimaal ingezet voor klachten, VIM-meldingen (Veilig Incidenten Melden) en risico-meldingen. Documentbeheer is ingericht en ook de auditmodule is in gebruik genomen.
Communicatie Team Communicatie is betrokken bij zowel interne als externe projecten en ontwikkelingen die spelen. Bij externe communicatie gaat het bijvoorbeeld om verschillende vaccinatie- en promotiecampagnes, communicatie naar stakeholders en samenwerkingspartners en contacten met de pers. Intern was dat bijvoorbeeld een grote bijdrage aan de GGD Opleidingsdag in november 2025, door middel van het maken van een intern magazine en actieve aanwezigheid in het organisatieteam. Een mooie bijdrage aan de onderlinge betrokkenheid en verbinding (één GGD). Ook voor het project ICT-ontvlechting is een speciale, interne ICT-nieuwsbrief ‘Ctrl+Alt+LEES’ ontwikkeld die zeer positief is gewaardeerd in de organisatie. In 2025 is gestart met ‘communiceren met focus’. In 2026 wordt daar vervolg aan gegeven, zodat er gerichter prioriteit kan worden gegeven aan de vele belangrijke thema’s binnen de GGD.
Online-communicatie In 2025 speelden onze digitale platforms een centrale rol in het tijdig en effectief informeren van zowel inwoners als gemeenten over preventieve gezondheidsthema’s. Dankzij de inzet van een newsroom, real-time monitoring en data-analyse volgen we signalen, reacties en discussies rondom de actualiteit nauwgezet. Hierdoor kunnen we snel anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen, informatiebehoeften herkennen en direct de juiste boodschap communiceren, zowel intern én extern. Het managementteam heeft in 2025 een bewuste keuze gemaakt voor aanwezigheid op een aantal socialmediakanalen, gebaseerd op relevantie, doelgroepbereik en beheersbaarheid. Deze keuzes zorgen voor meer focus, duidelijkheid en effectiviteit in onze digitale communicatie. Door slim in te zetten op AI en digitale tools vangen we een gedeelte van de grote hoeveelheid te maken content op door repeterende taken te automatiseren en sneller concepten te genereren. Hierdoor zijn we in staat om met minder capaciteit dezelfde kwaliteit én impact te behouden. Het bezoekersaantal op de website van GGD Groningen is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2024. De jaarlijkse half miljoen bezoekers laat het belang zien van actuele en betrouwbare informatie. Om de website toekomstbestendig als stevig communicatiemiddel in te kunnen zetten is doorontwikkeling nodig.
In 2026 gaan we werken aan een plan hiervoor. Met meer dan 17.000 volgers en 13.250 ontvangen berichten op onze socialmediakanalen is het belang van online aanwezigheid groot voor externe communicatie en laagdrempelige dienstverlening. Dankzij deze communicatiekanalen blijft GGD Groningen een betrouwbare en toegankelijke informatiebron voor de inwoners van de provincie Groningen.
30
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Dienstverleningsovereenkomsten (DVO) en gemeentelijke opbrengsten In de tabel op de volgende pagina zijn de bedragen per gemeente weergegeven die in 2025 in rekening zijn gebracht. De € 31,5 miljoen gemeentelijke opbrengsten kunnen worden gesplitst in: • •
Inwonersbijdrage: Overige bijdragen (specifieke taken)
€ 20,4 miljoen € 11,1 miljoen
Daarnaast is er nog € 13,6 miljoen aan overige opbrengsten gerealiseerd in 2025, bestaande uit: • •
Opdrachten derden Doeluitkeringen
€ 7,0 miljoen € 6,6 miljoen
31
Algemeen: Gezondheid beschermen en bevorderen
Gezond en veilig opgroeien
Gezondheid beschermen en bevorderen
Totaal Vergoeding Eindtotaal
Vergoeding
-350.001 -15.758 -38.137
-16.289
-18.889
-7.233
-22.845
-36.116
-28.479
-139.337
-26.918
Toezicht & Advisering
Overhead
Overhead
Seksuele gezondheid
Openbare geest.gez.zorg
Forensische geneeskunde
-511.550 -511.550
-161.746 -56.346 -85.672 -5.752
-26.630
-126.316
-198.531
-55.626
-1.692.495
-185.002 -10.797.554 -31.546.283
-62.264
-8.263 -329.746 -1.253.646
-235.854
-20.071 -1.110.077 -3.370.779
-80.752
-8.642 -490.723 -1.452.079
-54.456
-10.009 -501.917 -1.620.522
-25.616
-3.838 -143.979 -575.698
-159.832
-12.065 -643.807 -2.002.805
-168.217
-19.141 -733.325 -2.875.925
-223.711
-15.077 -1.275.461 -2.956.783
-509.525
-73.527 -4.047.949 -12.337.097
-172.269
-14.369 -1.009.020 -2.589.399
-423.463
-1.457.454 -64.758 -159.484 -13.822 -17.342 -8.050 -29.948
-44.590
-265.494
-276.950
-65.466 -423.463
-512.103 -23.412 -38.256 -11.675 -16.177 -3.690 -49.540
-37.828
-33.843
-273.446
-24.237
-716.619
-5.128.293 -154.593 -485.735 -314.442 -311.940 -94.516
-350.921
-366.681
-557.406
-2.070.511
-421.549
Jeugdgezondheidszorg
Logopedie
-548.921 -4.748 -8.932 -5.044 -6.321
-2.517
-25.820
-70.238
-53.614
-117.521 -11.708
-116.183
-105.813
-350.001 -15.758 -38.137
-16.289
-18.889
-7.233
-22.845
-36.116
-28.479
-139.337
-26.918
-15.682
-20.398.728 -908.142
-2.222.565
-945.067
-1.099.716
-424.486
-1.336.153
-2.106.484
-1.652.843
-8.149.811
-1.553.461
-15.682
-2.950.244 -131.344
-321.447
-136.684
-159.051
-61.393
-193.246
-304.658
-239.049
-1.178.697
-15.802.774
-703.532
-1.721.808
-732.138
-851.943
-328.847
-1.035.110
-1.631.881
-1.280.447
-6.313.611
-1.203.457 -224.675
-1.645.710
Eindtotaal
-73.266
Westerwolde
-179.310
Westerkwartier
-76.245
Veendam
-88.722
Stadskanaal
-34.246
Pekela
-107.797
Oldambt
-169.945
MiddenGroningen
-133.347
Het Hogeland
-657.503
Groningen
-125.329
Eemsdelta
-255.504
-511.550
Centrum gemeente
Lokaal gezondheidsbeleid
Gezondheidsbevordering
Epidemiologie
Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit , veiligheid en hygiëne
Gezondheid beschermen en bevorderen
Gezond en veilig opgroeien
Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden
Totaal Overige verrekenningen
Overige verrekenningen
Overhead
Jeugdgezondheidszorg
Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden
Inwonersbijdrage
Overhead
Algemeen: Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden
Totaal Inwonersbijdrage
Product
Deelprogramma
Gemeentelijke bijdragen
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
32
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
3 Paragrafen Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten kent de begroting een aantal verplichte paragrafen. In deze jaarrekening zijn de paragrafen Weerstandsvermogen en Risicobeheersing, Bedrijfsvoering en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn niet van toepassing en derhalve niet opgenomen.
3.1
Paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3.1.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het BBV schrijft voor dat we in de jaarrekening een beoordeling moeten geven van het weerstandsvermogen. Deze beoordeling geeft aan hoe robuust de begroting is. Een robuuste begroting houdt volgens de BBV-voorschriften in dat niet elke financiële tegenvaller in de begroting dwingt tot bezuinigen. De beoordeling van het weerstandsvermogen bestaat uit de volgende componenten: 1.
2. 3. 4.
Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; de weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een inventarisatie van de risico’s en ontwikkelingen. Een beoordeling van de weerstandscapaciteit en de risico’s. De kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie.
3.1.2 Weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van de GGD is gelijk aan de algemene reserve per 31 december 2025 van € 569.000. De bestemmingsreserves dienen ter afdekking van incidentele uitgaven en zijn derhalve buiten de risico-afweging voor het weerstandsvermogen gehouden. In de begroting is de aard van de bestemmingsreserve beschreven.
33
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
3.1.3 Inventarisatie risico’s en ontwikkelingen De GGD monitort periodiek de risico’s voor uitvoering van de GGD-taken in het kader van de Planning & Control-cyclus (P&C). Onderstaand overzicht geeft een actueel beeld van de risico’s van de GGD. Voor de afdekking van deze risico’s zijn geen middelen beschikbaar en dient de weerstandscapaciteit. nummer Financiële risico's 1 WW-risico 2 Boventalligheid 3 Verminderen en uitname taken 4 Indexering 5 Landelijke ontwikkelingen 6 Huisvesting 7 Rijksvaccinatieprogramma 8 Basis dienstverlening JGZ 9 SPUK Najaarscampagne Covid 2025 Totaal financiële risico's
risico-inschatting structureel incidenteel 100.000 100.000 250.000 250.000 75.000 75.000 300.000 300.000 p.m. p.m. 75.000 75.000 100.000 100.000 300.000 300.000 500.000 500.000 1.700.000 900.000 800.000
1. WW-risico Risico De rekening van het UWV voor medewerkers die in de Werkloosheidswet (WW) komen en een WW-uitkering ontvangen komt ten laste van de GGD. GGD Groningen werkt voor tijdelijke opdrachten in de regel met tijdelijke aanstellingen. Als een aanstelling niet wordt verlengd door krimp van de vraag is er een potentieel WW-risico. In de begroting is een budget opgenomen van € 50.000 voor dekking van het WW-risico van één medewerker. Kans Het jaarlijkse WW-risico wordt geschat op € 150.000, waarbij we uitgaan van 3 medewerkers per jaar. Derhalve resteert nog een claim op het weerstandsvermogen van € 100.000. Beheersmaatregelen De GGD zal tijdelijke opdrachten of de flexibele schil minder met tijdelijke contracten moeten invullen en meer met een constructie via payroll of externe inhuur. Daarnaast wordt de mogelijkheid tot verzekeren onderzocht door de HR-afdeling. 2. Risico boventallige medewerkers Risico Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld 4 medewerkers op jaarbasis is. Het risico wordt geraamd op € 62.500 per medewerker. Kans De claim op het weerstandsvermogen is € 250.000. Hiermee kan het risico voor 4 medewerkers voor een jaar worden opgevangen.
Beheersmaatregelen Boventallige medewerkers worden zo snel mogelijk opgenomen in een herplaatsingstraject. Eens per
34
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
kwartaal wordt de voortgang van het traject geëvalueerd. Als er sprake is van onvoldoende voortgang wordt binnen 2 jaar een ontslagtraject ingezet. 3. Verminderen en uitname taken Risico Dit risico houdt in dat gemeenten en/of derden contracten met de GGD opzeggen of verlagen. De GGD zal dan de capaciteit moeten verlagen of verschuiven en de overhead naar rato moeten verlagen. Ingewikkeld is dat de GGD niet zonder meer binnen het personeelsbestand kan schuiven. Ook heeft de overhead vooral een vast karakter. Gezien de opzeggingen en verlagingen van de laatste jaren is de GGD minder flexibel geworden om nieuwe taakuitnames op te vangen. Facultatieve taken De totale omvang van de facultatieve taken van de GGD is ca. € 5 miljoen. De dienstverlening tussen de deelnemende gemeenten en de GGD wordt met Dienstverleningsovereenkomsten (DVO) afgestemd en vastgelegd. Gemiddeld is er over de afgelopen jaren € 0,3 miljoen per jaar opgezegd. De omzet is voor 75% primair personeel en voor 25% overhead. De Frictieregeling is in 2019 bijgesteld om vooral de structurele teruggang in overhead tijdelijk op te kunnen vangen. Kans Ondanks dat het ravijnjaar 2026 gedempt is, voorzien gemeenten nog wel een verlegging van het ravijn naar 2028. Het lijkt erop dat dit per gemeente verschilt, wat de kans op gerichte uitname van taken door specifieke gemeenten verhoogt.
Gezien de maatregelen ten aanzien van de facultatieve taken, is de kans dat dit risico-effecten heeft vooral aanwezig bij de overhead. De claim op het weerstandsvermogen is € 75.000, uitgaande van € 300.000 aan opgezegde facultatieve taken. Beheersmaatregelen Het risico van taakuitname is vooral gelegen in de overhead en de medewerkers primair proces, die één op één zijn verbonden aan de opdracht. Als dat laatste niet het geval is, kan met natuurlijk verloop de afname voor een deel worden opgevangen. Ook wordt op het moment van taakuitname bekeken of medewerkers zo snel mogelijk ingezet kunnen worden op formatieplaatsen die nog niet bezet zijn of die vrijkomen. In het geval van herplaatsing worden medewerkers binnen 2 weken in een herplaatsingstraject geplaatst. Bij grotere uitname van taken bestaat het risico dat de vaste overhead moet krimpen. 4. Risico-indexering Risico De reguliere loonindexering (3,1% voor 2027) en prijsindexering (2,6% voor 2027) wordt vooraf ingeschat. Omdat dit ver vooruit in de tijd is, kan blijken dat de inschatting te laag is geweest. Dit wordt structureel een jaar later hersteld, maar niet met terugwerkende kracht. Incidenteel is er een nadeel in het jaar dat de indexering te laag bleek ingeschat. Het totaal effect van een verkeerde indexering wordt op 2% van de personele kosten, à € 600.000 incidenteel ingeschat.
35
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Kans De kans dat het risico zich voordoet wordt op 50% geschat, waarmee de claim op het weerstandsvermogen € 300.000 bedraagt. Beheersmaatregel Jaarlijks voldoende aandacht hebben voor toereikende indexeringsafspraken bij de ontwerpbegroting op basis van actuele (markt)ontwikkelingen. Bij onvoorziene verhogingen die niet binnen de reguliere P&C-cyclus kunnen worden opgevangen, wordt een voorstel tot compensatie ingediend bij de deelnemende gemeenten. 5. Risico landelijke ontwikkelingen Risico Op 30 januari 2026 is het nieuwe coalitie-akkoord van kabinet Jetten gepresenteerd. Hierin staat opgenomen dat er ingezet moet worden op preventie en worden er structureel middelen gereserveerd voor het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Enerzijds kan dat positief uitpakken voor GGD Groningen, echter er lijkt in eerste instantie niet veel verlichting voor gemeenten in het akkoord te zitten. De gevolgen van het akkoord zijn voor nu lastig in te schatten. (p.m.) Kans De kans dat en in welke mate bovengenoemde risico’s optreden, kan moeilijk worden gekwantificeerd gezien de onduidelijkheden. Daarom is het hier als p.m. post opgenomen. 6. Risico huisvesting Risico In juli 2024 heeft het Algemeen Bestuur besloten om de samenwerking met de Veiligheidsregio Groningen (VRG) aan te gaan om te komen tot een nieuwbouwlocatie op de voormalig Arrivalocatie in Groningen.
In 2025 is dit geconcretiseerd in een samenwerkingsovereenkomst. Wanneer GGD Groningen besluit zich terug te trekken uit deze samenwerking, komen eventuele gemaakte kosten en verdere schade aan de VRG voor rekening van de GGD. De omvang van dit incidentele risico is afhankelijk van de fase waarin het project zich bevindt (p.m.). Daarnaast zijn er risico’s die horen bij de ontwikkelingen van een nieuwbouwlocatie, zoals stijgingen in arbeids- en materiaalkosten, wijzigingen in wetgeving, gerekende rentevoet etc. Wanneer dit leidt tot een hogere totaalprijs voor de VRG, wordt dit later in het huurcontract van de GGD aangepast. Kans De kans van het risico op overschrijding van het bouwbudget wordt reëel geacht. De inschatting is dat dit zou kunnen leiden tot een verhoging van de huurprijs tot € 150.000, met een kans van 50%. Het risico wordt op € 75.000 ingegeschat. Beheersmaatregelen Ontwikkelingen in het project worden bestuurlijk afgestemd.
36
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
7. Rijksvaccinatieprogramma Risico Landelijk gezien nemen kinderen minder deel aan het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Omdat hierdoor de groepsimmuniteit afneemt, neemt het risico op uitbraken van infectieziekten toe. GGD Groningen streeft ernaar om iedereen die recht heeft op een vaccinatie te vaccineren. Dit leidt tot de situatie dat de formatie dermate groot moet zijn dat bij volledige deelname voldoende personeel beschikbaar is. Echter, de huidige financiële regeling is dat er op basis van een prijs per prik wordt afgerekend. Dat betekent dat bij mindere opkomst, de inkomsten voor de GGD afnemen, terwijl de formatie daardoor niet gelijkmatig af kan nemen. Het gat tussen het bedrag dat in de DVO is opgenomen en de realisatie in 2025 is € 200.000. Kans Met het toevoegen van de RS-immunisatie aan het Rijksvaccinatieprogramma worden de opbrengsten hoger met een relatief beperkte extra inzet. Mede daardoor wordt de kans op 50% geschat, waarmee de claim op het weerstandsvermogen € 100.000 bedraagt. Beheersmaatregelen De GGD zet in op het verhogen van de vaccinatiegraad, waardoor het financiële risico zou moeten afnemen. Daarnaast wordt er gewerkt aan een voorstel om de vergoeding lumpsum te maken, om inkomsten en formatie te garanderen. 8.
Basis dienstverlening Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Risico In 2025 is gebleken dat met de huidige inwonersbijdrage de basisdienstverlening niet volledig uitgevoerd kan worden. Het gevolg is dat er lokaal, dan wel regionaal, afgeschaald is in de dienstverlening. De totale discrepantie tussen een volledige dienstverlening volgens de richtlijnen en de inwonersbijdrage is € 1.200.000. Kans In een onveranderde situatie is de kans dat er daadwerkelijk afgeschaald dient te worden ca. 25%, à € 300.000. Dat komt omdat er een bepaalde mate van marge in de productiviteit is berekend. Dit laat ruimte voor ziektevervanging en overlegstructuren. Wanneer het ziekteverzuim hoog is, wordt deze marge snel opgemaakt. Beheersmaatregelen Bij de begroting 2027 zullen er verschillende scenario’s worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur, om te bepalen hoe om te gaan met de discrepantie. 9. SPUK voor najaarscampagne COVID 2025 Risico Alle GGD’en hebben een SPUK (specifieke uitkering van het Rijk) voor de uitvoer van de najaarscampagne van vaccineren tegen COVID ontvangen in 2025. In voorgaande jaren was de SPUK een afrekening van werkelijke lasten. In 2025 is de methodiek veranderd naar een vergoeding per gezette vaccinatie. Waar de verwachting was dat de vaccinatiebereidheid zou afnemen, heeft GGD Groningen een hoger aantal vaccinaties gezet dan het maximum dat werd verwacht.
Daarnaast is dat tegen een lagere kostprijs gebeurd dan in voorgaande jaren, met een positief resultaat van ca. € 500.000 als gevolg. Gedurende het jaar zijn er mondelinge
37
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
toezeggingen geweest dat er geen afrekening zou volgen van het Rijk voor het resultaat. Mocht dat toch gebeuren, dan moet er € 500.000 worden terugbetaald. Kans Gezien de mondelinge toezeggingen die er zijn geweest, achten we de kans klein dat het risico zich voordoet. Echter, vanwege de impact áls het zich voordoet, is het gehele bedrag als incidenteel risico opgenomen. Beheersmaatregelen Er is geen beheersmaatregel voor dit risico. Bij vaststelling door het Rijk in 2026 vervalt dit risico.
3.1.4 Beoordeling toereikendheid weerstandsvermogen Voor het programma Gezondheid bedragen de vrije reserves die tot het weerstandsvermogen gerekend mogen worden per begin boekjaar 2025 € 569.000. De resultaatbestemming van 2025 die in de jaarrekening van 2025 wordt verwerkt leidt tot een afname van de Algemene Reserve naar € 734.000. De reserve is hiermee niet toereikend om de structurele of incidentele risico’s af te dekken. Het Algemeen Bestuur heeft in 2025 besloten dat vanaf 2026 een positief resultaat, van € 125.000 per jaar, begroot zal worden tot de Algemene Reserve weer op voldoende niveau is.
3.1.5 Kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Om dit te bereiken wordt vanuit het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing minimaal de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte. Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding wordt uitgedrukt. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. Het eigen vermogen van de gemeenschappelijke regeling bestaat volgens artikel 42 van het BBV uit de reserves (zowel de Algemene Reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten.
De structurele exploitatieruimte vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en aflossing) te dekken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (zie artikel 17, onderdeel c, van het BBV) en uitgedrukt in een percentage.
38
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Rekening 2025
Verloop van de kengetallen Rekening Begroting Rekening 2024 2025 2025 5% 4% -2% 5% 13% 10% 2% 0% 1%
Kengetallen: netto schuldquote solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte
Omdat GGD Groningen geen vaste schulden heeft, is de financiële positie stabiel. Als gevolg van grote investeringen in 2025 is de liquiditeit gedaald, maar de solvabiliteit blijft voldoende.
3.2
Paragraaf: Financiering
Renterisiconorm GGD Groningen financiert haar investeringen in beginsel uit eigen middelen, verkregen uit bijdragen van deelnemende gemeenten. Wanneer de eigen middelen ontoereikend zijn, kan voor investeringen aanvullende financiering worden aangetrokken. Om het risico van renteaanpassing en herfinanciering bij langlopende leningen (> 1 jaar) te beperken is de rente-risiconorm ingesteld. Deze norm is bij ministeriële regeling bepaald en houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Uit het volgende overzicht blijkt dat ruim binnen de rente-risiconorm wordt gebleven. Berekening renterisiconorm (in mln.) 1. Renteherziening 2. Betaalde aflossing 3. Renterisico (1+2) 4. Begrotingstotaal 5. Vastgesteld percentage Renterisiconorm (4*5) Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
2025 0 0,0 0,0 38,1 0,2 7,7 7,7
Renteresultaat Decentrale overheden zijn verplicht om hun overtollige middelen in de Rijksschatkist aan te houden, hierover wordt rente gerekend. Dat maakt dat in 2025 er een positief renteresultaat is van ca. € 145.000. Deze middelen zijn vrij besteedbaar en zijn verantwoord op de overhead.
39
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
3.3
Paragraaf: Bedrijfsvoering
De huidige stand van zaken en beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering zijn reeds uitgewerkt in hoofdstuk 2.5. Rechtmatigheidsverantwoording Ter onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording zijn hier de bevindingen uit de controle op rechtmatigheid gedurende het jaar opgenomen.
2% totale lasten
Rechtmatigheidsverantwoording Begrotingscriterium Voorwaardencriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik Totaal
Fout of onzekerheid
891
368 368
Begrotingscriterium Ten behoeve van het begrotingscriterium wordt een analyse gedaan op de resultaten per deelprogramma. Hierbij is er sprake van onrechtmatigheid als het saldo van baten en lasten de begroting overschrijdt. Immers, het Algemeen Bestuur heeft het budgetrecht en geeft het Dagelijks Bestuur de financiële kaders die gehanteerd moeten worden. Hierbij is een uitzetting van de begroting van zowel baten en lasten die past binnen het beleid geen onrechtmatigheid. Alleen als een overschrijding plaatsvindt op de lasten van het programma, spreken we van een onrechtmatigheid. Onderstaand tabel geeft de resultaten per deelprogramma weer, exclusief reservemutaties, waarbij een negatief resultaat een onrechtmatigheid betekent.
Programma (* € 1.000) Gezondheid RIGG Totaal
Gerealiseerd saldo
Begroot saldo 935 0 935
Resultaat t.b.v. begrotings-criterium
37 -159 -123
0 0 0
Er is op beide programma’s geen overschrijding van het begrote saldo en dus blijft dit binnen de vastgestelde verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten à € 891.000. Voorwaardencriterium Ten behoeve van de controle op de rechtmatigheid van inkopen gedaan door GGD Groningen zijn er gedurende het jaar 3 inkoopscans op rechtmatigheid binnen de aanbestedingswet en 2 steekproeven gedaan op inkoopfacturen. De resultaten hiervan leiden niet tot een onrechtmatigheid die opgenomen dient te worden in de rechtmatigheidsverantwoording. Wel is er een onzekerheid geconstateerd binnen de inkoopscan.
40
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Inkoopscans Uit de inkoopscans is er een onzekerheid gebleken, die ook in voorgaande jaren relevant was: •
Kinddossier MLCAS wordt als digitaal kinddossier gebruikt. Daarvoor is er een contract met Allegro Sultum. In de oorspronkelijk situatie was dit een pakket dat onder de Europese aanbestedingsgrens bleef. Echter, door steeds verdere uitbreiding van het pakket is de totale prijs van het dossier boven de aanbestedingsgrens gekomen. De waarde over de afgelopen 4 jaar van Allegro Sultum is € 507.718 geweest. In november heeft het Algemeen Bestuur van GGD Groningen besloten om tot aanbesteding van een nieuw pakket over te gaan.
Steekproeven Volgens de procedure zoals later vastgesteld in het Intern Controleplan van GGD Groningen zijn er gedurende het jaar 4 steekproeven uitgevoerd, per kwartaal. De resultaten (cumulatief) zijn als volgt: • •
Afwijkingen die zijn geconstateerd op het gebied van juiste boeking (juiste manager akkoord, juiste programma, correcte BTW), zijn gedurende het jaar direct gecorrigeerd. Geconstateerd is dat er niet voor alle inkopen die gecontroleerd zijn in de steekproef een prestatielevering kan worden aangetoond. De afwijkingen zijn als volgt:
Bedragen x € 1.000 Q1 Q2 Q3 Q4 Totaal Totaal steekproef € 1.970 € 2.388 € 1.734 € 4.355 € 10.447 Onzekerheden €3 €0 €0 €2 €5 Fouten € 25 € 98 € 99 €1 € 223 Gecorrigeerd €2 € 98 € 93 €1 € 194 Restant € 23 €0 €6 €2 € 31
Misbruik en oneigenlijk gebruik Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd binnen dit criterium.
41
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
3.4
Paragraaf: Openbaarheid
Op dit moment bestaat er nog geen wettelijke verplichting tot brede openbaarmaking van informatie in het kader van de Wet open overheid (Woo). Vanuit GGD Groningen streven wij er echter naar om transparantie rondom informatie naar onze inwoners zoveel mogelijk te bevorderen. Daarom is in 2024 en 2025 een proces ingericht voor de afhandeling van Woo-verzoeken en openbaarmaking. Sinds enkele jaren publiceren wij ontvangen Woo-verzoeken op onze website, voor zover dit vanwege privacywetgeving is toegestaan. In 2025 is een anonimiseringsapplicatie aangeschaft om dit proces efficiënter in te richten en te versnellen. Dit betreft met name de passieve openbaarmaking op grond van de Wet open overheid. Halverwege 2025 is daarnaast gestart met de inrichting van de actieve openbaarmaking van informatie aan bewoners en media. Diverse informatiecategorieën, zoals organisatiegegevens, vergaderstukken, bestuursstukken, klachtenoordelen en jaarverslagen, gaan de komende periode gepubliceerd worden. Sommige informatie wordt zelfs nu al actief openbaar gemaakt. Het proces is uitgewerkt, ingericht en na implementatie en training van medewerkers start de uitvoering in het derde kwartaal van 2026. Ook hierbij wordt gebruikgemaakt van dezelfde applicatie. Met deze planning loopt GGD Groningen voor op het landelijke tijdpad dat hierop van toepassing is.
42
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
4. Jaarrekening 2025 4.1
Overzicht van baten en lasten
Overzicht van baten en lasten GGD Groningen baten of Programma lasten
Actuele Jaarrekening Afwijking begroting
Deelprogramma
2025
2025
2025
Gezondheid - GGD
lasten
Gezond en Veilig Opgroeien -21.905 Gezondheid beschermen en bevorderen -12.153 Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden -2.315 Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van -1.679 Totaal lasten programma Gezondheid -38.052
-24.176 -15.530 -2.738 -1.781 -44.225
-2.271 -3.377 -423 -102 -6.173
Gezondheid - GGD
baten
Gezond en Veilig Opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Inspecteren en adviseren van locaties Totaal baten programma Gezondheid
21.905 12.153 2.352 1.679 38.089
23.838 16.290 3.089 1.844 45.061
1.933 4.137 737 165 6.972
Overhead - RIGG
lasten baten
RIGG RIGG Totaal programma RIGG
0 0 0
0 0 0
0 0 0
Overhead incidenteel
0
99
99
37 -37
935 -741 0 -741 194
898 -704 0 -704 194
Overhead Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelastin g
Reserve-mutaties
Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Gerealiseerd saldo van baten en lasten Programma Gezondheid programma RiGG totaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
-37 0
43
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
4.2
Toelichting overzicht van baten en lasten Resultaat
Programma (* € 1.000) Deelprogramma Gezondheid - GGD Gezond en Veilig Opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Inspecteren en adviseren van locaties Overhead Totaal Gezondheid RIGG
Totaal GGD
Saldo van baten en lasten
Saldo Mutatie baten en bestemmings lasten -reserves -338 759 352 63 99
-293 -448
-338 N 759 V 59 V 63 V -349 N
935
-741
194 V
0
0
0
935
-741
194 V
Het resultaat van de Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen bedraagt € 194.000 positief. Het Hieronder wordt per programma het resultaat over 2025 toegelicht. Toelichting resultaat Het resultaat van de GGD is opgebouwd uit een positief saldo van baten en lasten van € 935.000 waarna er € 741.000 wordt toegevoegd aan de reserves. Het gerealiseerd resultaat 2025 voor het programma Gezondheid komt hierdoor uit op € 194.000 positief. De RIGG is sinds 1 januari 2025 geen onderdeel meer van de Gemeenschappelijke Regeling en heeft daarom geen resultaat. Gedurende het jaar 2025 is in verscheidene rapportages gerapporteerd over een resultaat dat € 500.000 negatief zou zijn. Dit resultaat was het gevolg van het besluit om de ontvlechting van de ICT te bekostigen uit de Algemene Reserve. Omdat de implementatie later in het jaar heeft plaatsgevonden dan de originele planning was, zijn nog niet alle kosten voor dit project gemaakt. Bovendien is de najaarscampagne van COVID in het laatste kwartaal erg succesvol verlopen, waardoor er een enorm positief resultaat is ontstaan. Dit samen maakt dat het resultaat positief is in plaats van € 500.000 negatief. Het positieve resultaat is het gevolg van een grote incidentele meevaller.
Op structurele basis zien we dat de inwonersbijdrage voor de basisdienstverlening van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) onvoldoende is om een volledige benodigde bezetting te hebben. In 2025 had dat dan ook tot gevolg dat, ondanks de extra uitgaven en het negatieve resultaat als gevolg daarvan, er afgeschaald moest worden op de lokale dienstverlening.
44
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
De overige deelprogramma’s noteren een overschot door een hoge toename in opdrachten van derden, met name op het gebied van de tuberculosebestrijding en de seksuele gezondheid, die door efficiënte inzet van het personeelsbestand ruim vervuld kunnen worden binnen de vergoeding. De mutatie bestemmingsreserve bedraagt netto een toevoeging van € 293.000. In 2025 is vernieuwde financiering gekomen om het project Aardbevingen voort te zetten. Dit levert een positief resultaat op van € 257.000 als gevolg van hoge voorschotten en dat zal worden toegevoegd aan de bestemmingsreserve. Daarnaast wordt er € 36.500 toegevoegd aan de bestemmingsreserve gezondheidsprofielen ter dekking van de kosten van het 1 keer in de 4 jaar uitvoeren van de Gezondheidsmonitor. Verder wordt er € 8.000 onttrokken uit de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling GGD. Aan de Algemene Reserve wordt € 350.000 toegevoegd, voortkomend uit extra bijdrage van de gemeenten, zoals besloten bij de jaarrekening 2024. Daarnaast wordt de netto vrijval van de voorziening langdurig zieken, dat bedraagt € 106.000, ook toegevoegd aan de Algemene Reserve. Dit valt lager uit dan bij de jaarrekening 2024 was voorzien, als gevolg van de toename in langdurig ziekteverzuim.
4.3
Toelichting deelprogramma’s
Gezond en veilig opgroeien Actuele Begroting
Jaarrekening
Afwijking
2025
2025
2025
Deelprogramma
baten of lasten
Programma- onderdeel
Gezond en veilig opgroeien
lasten
Totaal lasten
-21.905
-24.176
-2.271
Gezond en veilig opgroeien
baten baten baten
Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat
15.803 6.102 21.905 0 0 0 0
15.803 8.035 23.838 -338 0 0 -338
0 1.933 1.933 -338 0 0 -338
Gezond en veilig opgroeien Reserve-mutaties
Toelichting De overschrijding van € 338.000 is een logisch gevolg van de cijfers van 2024. Aan het eind van 2024 was de personele bezetting hoger dan formatief beschikbaar was. Dat had in de jaarrekening van 2024 als gevolg dat er een forse overschrijding op de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) was. In 2025 is er strak bijgestuurd om tot een passende bezetting bij de verkregen vergoedingen te komen. De bezetting is inmiddels passend, maar omdat het beginpunt negatief was, leidt dat ook in 2025 tot een overschrijding. Gedurende het jaar is gebleken dat met de middelen die beschikbaar zijn voor de dienstverlening in de JGZ, geen volledige dienstverlening kan worden gedaan. Er zit geen marge in de middelen om
45
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
ziekteverzuim op te kunnen vangen, met als gevolg dat er op de dienstverlening is afgeschaald gedurende het jaar en er aan bepaalde facultatieve dienstverlening geen invulling is gegeven. Dat tweede leidt ook tot minder inkomsten, omdat dat naar werkelijke inzet wordt afgerekend.
46
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Gezondheid beschermen en bevorderen Actuele Jaarrekening Afwijking begroting Deelprogramma
baten of lasten
Programma- onderdeel
2025
Gezondheid beschermen en bevorderen lasten
Totaal lasten
-12.153
-15.530
-3.377
Gezondheid beschermen en bevorderen baten baten Gezondheid beschermen en bevorderen baten
Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat
2.730 9.423 12.153 0 0 0 0
2.950 13.339 16.290 759 0 0 759
0 4.137 4.137 759 0 0 759
Reserve-mutaties
2025
2025
Toelichting In het deelprogramma Gezondheid beschermen en bevorderen zitten onder meer het product Infectieziektebestrijding (IZB), waar ook COVID onder valt. Voor beide zijn SPUK’s (specifieke uitkering van het Rijk) verleend voor een totaal van € 3,3 miljoen. Dit verklaart de enorme stijging van lasten en baten van dit deelprogramma ten opzichte van de begroting. Het resultaat van € 759.000 positief ontstaat voornamelijk door een hoog resultaat van de COVIDnajaarscampagne. Dit heeft een resultaat van €500.000 positief, omdat er een prijs per prik wordt vergoed, die ruim boven de kostprijs van prijs per prik van dit jaar ligt. Daarnaast zijn er meeropbrengsten op verscheidene producten als Tuberculosebestrijding, Seksuele gezondheid, Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en Medische Milieukunde. Deze afdelingen verkrijgen financieringen van derden, waarvoor ze de taak efficiënt kunnen uitvoeren naast huidige taken. Deze meeropbrengsten zorgen ervoor dat het grote negatieve resultaat van € 350.000 op Forensische Geneeskunde kan worden opgevangen binnen het programma. Dat resultaat is het gevolg van een grote inhuurbehoefte bij de Veiligheidsregio Fryslân, omdat er weinig professionals in vaste dienst over zijn gebleven nadat daar de Forensische Geneeskunde voor de 3 noordelijke GGD’en is gecentreerd.
47
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden
Actuele Jaarrekening Afwijking begroting
Deelprogramma
baten of lasten
Programma- onderdeel
2025
2025
2025
Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden lasten
Totaal lasten
-2.315
-2.738
-422
Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden baten baten Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden baten
Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat
1.532 820 2.352 36 -36
1.646 1.444 3.089 352 -293 0 59
0 737 737 316 0 0 59
Reserve-mutaties
0
Toelichting Het deelprogramma Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden heeft een positief resultaat van € 59.000 na reservemutaties. Dit programma heeft hoge baten vanuit verscheidene subsidies die worden geworven door de afdelingen. Deze kunnen veelal binnen de bestaande formatie worden uitgevoerd en daarom levert het een voordeel op. Reservemutaties Aardbevingen Begin 2025 resteerde er nog € 60.000 in de reserve Aardbevingen. In 2025 is er nieuwe financiering vanuit gemeente en het Rijk om het project voort te zetten. Dat maakt dat het positieve resultaat gestort kan worden in de bestemmingsreserve, à € 257.000. Gezondheidsprofielen Aan de reserve Gezondheidsprofielen wordt het bedrag van € 36.500, conform begroting, toegevoegd, om over 3 jaar de Gezondheidsmonitor uit te voeren.
48
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne Actuele Begroting 2025
Jaarrekening Afwijking
Deelprogramma
baten of lasten Programma- onderdeel
Inspecteren en adviseren
lasten
Totaal lasten
-1.679
-1.781
-102
Inspecteren en adviseren
baten baten baten
Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat
0 1.679 1.679 0 0 0 0
0 1.844 1.844 63 0 0 63
0 165 165 63 0 0 63
Inspecteren en adviseren Reserve-mutaties
2025
2025
Toelichting Dit programma bestaat volledig uit het onderdeel Toezicht en Advies. Het resultaat € 63.000 positief. De oorzaak hiervoor is dat vrijwel het volledige aanbod is gerealiseerd wat betreft toezicht voor de gemeenten. Daarnaast zijn er meeropbrengsten voor scheepsinspecties.
Overhead Actuele Begroting
Jaarrekening Afwijking
Deelprogramma
baten of lasten Programma- onderdeel
Overhead incidenteel
lasten
Totaal lasten
0
-306
Overhead incidenteel
baten baten baten
Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat
0 0 0 0 0 0 0
0 405 405 99 -456 8 -349
Overhead incidenteel Reserve-mutaties
2025
2025
2025 -306 0 0 405 405 99 -456 8 -349
Toelichting De overschrijding op de overhead van GGD Groningen volgt vrijwel volledig uit personele lasten. Op enkele posities betreffende informatiebeheer en -beveiliging is de expertise schaars en is er noodzaak tot inhuur, wat kostenverhogend werkt. Bovendien is er besloten een deel van de ontvlechting van de ICT te dekken uit de Algemene Reserve à € 500.000. Dat het resultaat slechts € 389.000 negatief is, is het gevolg van de vertraging in het project van de ontvlechting. Het restant van de kosten zal gemaakt worden in 2026. Reservemutatie Aan de reserve Organisatieontwikkeling GGD wordt € 8.000 onttrokken ter dekking van de uitvoering van de HKZ-audit in 2025.
49
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
Aan de Algemene Reserve wordt € 350.000 bijdrage van de gemeente toegevoegd conform besluit jaarrekening 2024 en € 106.000 vrijval van de voorziening langdurig zieken wordt ook aan de Algemene Reserve toegevoegd.
4.4
Toelichting deelprogramma RIGG
Wat heeft het gekost (bedragen * € 1.000)
Deelprogramma RIGG
baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal lasten
RIGG
baten
Reserve-mutaties
Bijdrage gemeenschappelijke regeling Overige bijdragen Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat
Primitieve Actuele Jaarrekening Afwijking Begroting Begroting 2025 2025 2025 2025 -3.949 0 0 0 3.790
0
3.790 -159 -159
0 -
0 0 0 0 -
0 0 0 -
0
0
De Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) was bij het opmaken van de ontwerpbegroting nog onderdeel van de Gemeenschappelijke regeling. Per 1 januari 2025 is de RIGG geen onderdeel meer van de regeling en zijn er dus ook geen resultaten te verantwoorden.
4.5
Overzicht incidentele baten en lasten
De incidentele baten en lasten bestaan uit de SPUK COVID. Deze zijn toegelicht onder het deelprogramma waar ze onder vallen. Regeling SPUK COVID
Baten (x1000) € 2.048
Lasten (x1000) € 1.552
50
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
5 Balans 5.1
Activa
Activa (* € 1.000)
31-12-2024 RIGG PG&Z
GGD
31-12-2025 GGD RIGG
Immateriële vaste activa kosten sluiten geldleningen kosten onderzoek en ontwikkeling Materiële vaste activa - investeringen met economisch nut - investeringen met maatschappelijk nut
83
83
780
83
780
0
97
97
131
0
4.288 2.003
3.012 4.390
0
1.119
0 0
Financiële vaste activa a. kapitaalverstrekkingen aan: 1. deelnemingen 2. gemeenschappelijke regelingen 3. overige verbonden partijen b. leningen aan: 1. woningbouwcorporaties 2. deelnemingen 3. overige verbonden partijen c. overige langlopende leningen d. overige uitzettingen > 1 jaar e. bijdrage aan activa voor derden Totaal vaste activa Voorraden a. grond- en hulpstoffen 1. niet in exploitatie genomen bouwgrond 2. grond- en hulpstoffen b. onderhanden werk c. gereed product en handelsgoederen d. vooruitbetalingen Uitzettingen korter dan een jaar a. vorderingen op openbare lichamen b. Schatkistbankieren c. RC-verhoudingen met niet financiële instellingen d. overige vorderingen e. overige uitzettingen
83
0
264
308
4.288 2.003 0 572
Liquide middelen
205
21.115
21.320
176
0
Overlopende activa
84
30
114
272
0
Totaal vlottende activa
6.941
21.453
28.394
9.101
0
Totaal activa
7.024
21.453
28.477
9.881
0
51
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
5.2
Passiva
Passiva (* € 1.000)
GGD
31-12-2024 RIGG PG&Z
31-12-2025 GGD RIGG
Eigen vermogen algemene reserve bestemmingsreserves voor egalisatie tarieven overige bestemmingsreserves onverdeeld resultaat
615
1.075
1.691
113
0
485 -919
44 -159
529 -1.078
68 935
0 0
Voorzieningen
831
831
828
Vaste schulden van langer dan een jaar a. obligatieleningen b. onderhandse leningen aan: 1. binnenlandse pensioenfondsen en verzekeraars 2. binnenlandse banken en ov. financiële instellingen 3. binnenlandse bedrijven 4. openbare lichamen 5. overige binnenlandse sectoren 6. buitenlandse instellingen c. door derden belegde gelden d. waarborgsommen e. vooruitontvangen bedragen langer dan 1 jaar Totaal vaste passiva
1.013
960
1.973
1.944
0
Netto vlottende schulden korter dan een jaar a. kasgeldleningen o/g b. bank- en girosaldi c. overige schulden
3.717
678
0 4.395
4.667
0
Overlopende passiva
2.295
19.815
22.110
3.269
0
Totaal vlottende passiva
6.011
20.493
26.504
7.936
0
Totaal passiva
7.024
21.453
28.477
9.881
0
52
Gemeenschappelijke regeling GGD Groningen – Jaarverslag en Jaarrekening 2025
5.3
Waarderingsgrondslagen
Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door het Algemeen Bestuur de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben, onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar leiden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q.
schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvinden; daarbij moet worden gedacht aan componenten als ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken en dergelijke. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten 4 jaar. Als er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisaties) moet wel een verplichting opgenomen worden. Vennootschapsbelasting GGD Groningen stelt zich op het standpunt dat zij geen ondernemingsactiviteiten heeft ontplooid en derhalve is geen fiscale positie uit hoofde van de vennootschapsbelasting opgenomen in de jaarrekening.