10-04-04 202512800.2 Bijlage 2 Jaarrapport Ontwikkelingen Spoorgoederenvervoer 2024 ProRail

Edn – Fvs: Eijsden – Visé; Rsd – Esn: Roosendaal – Essen; Svg – Fsz: Sas van Gent – Zelzate 9 Treinkilometer: een trein die een afstand van 1 kilometer aflegt. In deze rapportage zijn opgenomen: de gemeten treinkilometers van alle goederentreinen door goederenvervoerders, dus exclusief losse locomotieven en goederentreinen door aannemers of andere vervoerders. 10 Tonkilometer: een ton die over een afstand van 1 kilometer wordt vervoerd; het bruto tonnage betreft het tonnage van de lading, inclusief een eventuele container en inclusief het gewicht van de wagon en locomotief. In deze rapportage zijn opgenomen: de gemeten bruto tonkilometers van alle goederentreinen door goederenvervoerders, dus exclusief losse locomotieven en goederentreinen door aannemers of andere vervoerders 11 Voor het bepalen van de treinlengte en het -gewicht zijn alleen de ‘line-haul’ treinen meegenomen. Treinen over langere afstand; treinen voor de lokale bediening zijn dus niet meegeteld. Dit voorkomt dat een trein twee keer wordt geteld.

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

39

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

40

Bijlage I: indicatie aantal goederentreinen per dag In deze bijlage voor zowel 2023 als 2024 een tweetal kaarten waarop indicatief het aantal goederentreinen op een drukke dag is weergegeven: – In een normale situatie, als er geen grootschalige omleidingen zijn. – In een situatie met omleidingen vanwege de bouw van het 3e spoor. In deze situatie is het A15-tracé rustiger dan normaal. Vooral de Brabantroute (en in mindere mate de route via Oldenzaal – Bad Bentheim) is dan drukker. Het aantal goederentreinen per dag is gebaseerd op het 95e percentiel op een maatgevende dag. Dit houdt in dat 95% van de dagen worden afgedekt: slechts 5% van de dagen was drukker. Maatgevende dagen zijn de dinsdag t/m vrijdag: op deze dagen rijdt tweederde deel van het wekelijkse treinverkeer. Op zaterdag en maandag rijden doorgaans circa 25% goederentreinen minder dan op dinsdag t/m vrijdag. Op zondag rijdt grofweg de helft. Om geen schijnnauwkeurigheid te bieden, is het treinaantal afgerond op 5-tallen. Het gaat dus om de ordegrootte van het aantal goederentreinen.

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

41

Figuur BI.1: Aantal goederentreinen op een (drukke) werkdag in 2023 in situatie zonder omleidingen vanwege de bouw van het 3e spoor Zevenaar – Oberhausen

Goederentreinen 2023 per (drukke werk-)dag

Indicatief o.b.v. situatie zonder grootschalige omleidingen (beide richtingen samen; afgerond) ProRail, januari 2024 Rd

0 – 2 goederentreinen

Dz

Swd

3 – 5 goederentreinen

<5

6 – 10 goederentreinen 11 – 20 goederentreinen 21 – 40 goederentreinen

Gn

Nsch Zb

Lw

On

Hlg

Vdm

41 – 60 goederentreinen 61 en meer goederentreinen

Hrp

10

Ass

15

10

5

Amr

Kpn

Hvs

Utg

Asd

Zvt

5

<5

Shl

Wp

Es

Zp

20

Hvs

10

20

<5 130

20

10 Btl

70

Bd

35

Tb

60

Br

Ehv

55

Vl

15

10

30

Sloe

115

O

Ht

20

10 Bgn

Nm

5

55 Zlw

Rsd

Zv

115 Tl

Brmet

Ddr

Kfh

Ah

Rhn Gdm

100

Ww

10 Ed

20

Gd

Rtd

Whz

Amf

Ut

15

Gv

15

25 Hgl

Apd

10

Wd

Gvc

Ps

Odz

25

Apn

Bot

Aml

25

Dv

Alm

Dvd

Ledn

Erp

Wdn

Zd

Hlm

70

Mrb

Zl

5

10

Mvt

<5

Lls

25

Bkl

Vs

Mp

Ekz

Hn

10

Dvd

Shl

Co

Alm

<5 Wp

Asd

Emn

Stv

Hdr

Awhv

Hlm

5

5

Amsterdam

Zd

60

Wt

10

Tnz

Rm

20 Svg

10

Std

Havenspoorlijn Mvt

70

20

Rtd

Meteren

20

Hrl

Gdm

Rtl

80 100 Bot

105 Ps

130 Whz

10 Brdv

Kfh

Zvbtwa

115

10

Brda

135

110

BRCup

BRCup

100

Ah

10

5 115

Kfhz

130

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

10

15

15

Krd

Mt

Erp

Elst

5

Ht

20

Nm

42

5

Figuur BI.2: Aantal goederentreinen op een (drukke) werkdag in 2023 in situatie met omleidingen vanwege de bouw van het 3e spoor Zevenaar – Oberhausen

Goederentreinen 2023 per (drukke) werkdag

Indicatief o.b.v. situatie met grootschalige omleidingen vanwege bouw 3e spoor Zevenaar - Oberhausen (beide richtingen samen; afgerond) ProRail, januari 2024 Rd

0 – 2 goederentreinen

Dz

Swd

3 – 5 goederentreinen

<5

6 – 10 goederentreinen 11 – 20 goederentreinen 21 – 40 goederentreinen

Gn

Nsch Zb

Lw

On

Hlg

Vdm

41 – 60 goederentreinen 61 en meer goederentreinen

Hrp

15

Ass

15

Wp

5

Amr

Kpn

Hvs

Utg

Asd

Zvt

5

<5

Shl

Dvd

Apn

25

<5 125

10

Es

Zp

25

15 Btl

125

Bd

Tb

125

Br

Ehv

115

Vl

15

10

30

Sloe

35

O

Ht

15

35

Bgn

Nm

5

115

10 Rsd

Zv

45 Tl

Brmet

Ddr Kfh

Ah

Rhn Gdm

40

Ww

20 Ed

20

Gd

Rtd

Whz

Amf

Ut

Zlw

10

40 Hgl

Apd

25

Hvs

Wd

20

Gv

Ps

Odz

25

Gvc

Bot

20

Aml

40

Dv

Alm Wp

Ledn

Erp

Wdn

Zd

Hlm

80

Mrb

Zl

5

10

Mvt

<5

Lls

30

Bkl

Vs

Mp

Ekz

Hn

20

20

Dvd

Shl

Co

Alm

5

Asd

Emn

Stv

Hdr

Awhv

Hlm

5

<5

Amsterdam

Zd

120

Wt

10

Tnz

Rm

20 Svg

10

Std

Havenspoorlijn Mvt

60

25

Rtd

Meteren

20

Hrl

Gdm

Mt

Erp

Rtl

75 90 Bot

100 Ps

125 Whz

10

35

BRCup

Zvbtwa

45

5

Brda

Kfh

Ah

15

5

BRCup

40

130

20

Krd

45

Kfhz Brdv

120

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

5

20

Elst

10

Ht

20

Nm

43

5

Figuur BI.3: Aantal goederentreinen op een (drukke) werkdag in 2024 in situatie zonder omleidingen vanwege de bouw van het 3e spoor Zevenaar – Oberhausen

Goederentreinen 2024 per (drukke werk-)dag

Indicatief o.b.v. situatie zonder grootschalige omleidingen (beide richtingen samen; afgerond) ProRail, januari 2025 Rd

0 – 2 goederentreinen

Dz

Swd

3 – 5 goederentreinen

<5

6 – 10 goederentreinen 11 – 20 goederentreinen 21 – 40 goederentreinen

Gn

Nsch Zb

Lw

On

Hlg

Vdm

41 – 60 goederentreinen 61 en meer goederentreinen

Hrp

5

Amsterdam

Zd

5

Hlm Ass

5

15

Wp

10

5

Amr

Kpn

Hvs

Utg

Asd

Zvt

5

<5

Shl

Dvd

Apn

15

<5 120

Es

Zp

15

Hvs

10

25

10 Btl

70

35

Tb

65

Br

Ehv

60

Vl

15

10

30

Sloe

100

Ht

20 Bd

Rsd

Nm

O

<5

55

15 Bgn

Zv

105 Tl

Brmet

Ddr

Kfh

Ah

Rhn Gdm

90

Ww

10 Ed

20

Gd

Rtd

Whz

Amf

Ut

Zlw

15

25 Hgl

Apd

10

Wd

15

Gv

Ps

Odz

25

Gvc

Bot

Aml

25

Dv

Alm Wp

Ledn

Erp

Wdn

Zd

Hlm

60

Zl

5

5

Mvt

<5 Mrb

Lls

20

Bkl

Vs

Mp

Ekz

Hn

12

Dvd

Shl

Co

Alm

5

Asd

Emn

Stv

Hdr

Awhv

60

Wt

10

Tnz

Rm

20 Svg

5

Std

Havenspoorlijn Mvt

60

20

Rtd

Meteren

20

Hrl

Gdm

Rtl

70 85 Bot

90 Ps

120 Whz

10

Kfh

Zvbtwa

105

10

Brda

120

100

BRCup

BRCup

90

Ah

5

5 105

Kfhz Brdv

115

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

10

10

15

Krd

Mt

Erp

Elst

5

Ht

25

Nm

44

10

Figuur BI.4: Aantal goederentreinen op een (drukke) werkdag in 2024 in situatie met omleidingen vanwege de bouw van het 3e spoor Zevenaar – Oberhausen

Goederentreinen 2024 per (drukke) werkdag

Indicatief o.b.v. situatie met grootschalige omleidingen vanwege bouw 3e spoor Zevenaar - Oberhausen (beide richtingen samen; afgerond) ProRail, januari 2025 Rd

0 – 2 goederentreinen

Dz

Swd

3 – 5 goederentreinen

5

6 – 10 goederentreinen 11 – 20 goederentreinen

Gn

21 – 40 goederentreinen

Nsch Zb

Lw

On

Hlg

Vdm

41 – 60 goederentreinen 61 en meer goederentreinen

Hrp

5

Amsterdam

Zd

5

Hlm Ass

5

10

Wp

15

5

Amr

Kpn

Hvs

Utg

Asd

Zvt

5

<5

Shl

Dvd

Apn

25

<5 115

10

Es

Zp

20

25

10 Btl

115

30

Tb

110

Br

Ehv

105

Vl

10

5

30

Sloe

60

Ht

15 Bd

Rsd

Nm

O

5

100

10 Bgn

Zv

65 Tl

Brmet

Ddr

Kfh

Ah

Rhn

60

Ww

15 Ed

Gdm

Rtd

Whz

Amf

Ut

Gd

Zlw

10

40 Hgl

Apd

30

Hvs

Wd

20

Gv

Ps

Odz

25

Gvc

Bot

20

Aml

40

Dv

Alm Wp

Ledn

Erp

Wdn

Zd

Hlm

55

Zl

5

5

Mvt

<5 Mrb

Lls

25

Bkl

Vs

Mp

Ekz

Hn

20

Dvd

Shl

Co

Alm

5

Asd

Emn

Stv

Hdr

Awhv

105

Wt

5

Tnz

Rm

15 Svg

15

Std

Havenspoorlijn Mvt

55

25

Rtd

Meteren

20

Hrl

Gdm

Rtl

65 80 Bot

90 Ps

115 Whz

15

Kfh

60

BRCup

Zvbtwa

65

10

Brda

115

10

5

BRCup

60

Ah

Krd

65

Kfhz Brdv

105

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

5

20

15

5 Mt

Erp

Elst

Ht

25

Nm

45

5

Bijlage II: treinen per relatie 2023 en 2024

0

0

X

Blerick Oldenzaal grens

250 150

1.150 X

150

Noord Nederland

50

Van

Roosendaal grens Rotterdam (inclusief Kijfhoek)

X

100

100

X

600 250

150

Sittard

1.150 0

1.600

50

600

Tilburg 50

700

Zevenaar grens

550

200

50

Zwaluwe (Moerdijk) <50

0

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

<50

500

50

500

200

X

Overig

Zwaluwe (Moerdijk)

Tilburg

Sloe

<50

0

700

50

0 <50

50

100

100

500 50

800

50

50

5.050

8.600

900

800

0

250

250

X

100

750

50

150

100

X

500

150

50

1.550

5.000

650

500

600

8.350

50

150

50

850

0

100

800

350

100

300

1.500 300

350

100 50

150

250

1.600

X

50 300

600

50

100

100

Venlo grens

300 0 150

200

Sloe

Overig

50

Sittard

100

X

Eijsden grens

Rotterdam (inclusief Kijfhoek) 300

100

Zevenaar grens

X

Venlo grens

Amsterdam Beverwijk

Roosendaal grens

Oldenzaal grens 150

250

(afgerond 50-tallen)

Noord Nederland

Eijsden grens

Beverwijk

Blerick (inclusief Gekkengraaf)

Aantal goederentreinen per HB 2023

Amsterdam

Naar

X

100 X

100 50

46

550 100 50

150

200

X

100

150

150

50

X

<50

200

200

<50

X

Blerick 250 50

X

100

Noord Nederland

100

Van

Roosendaal grens Rotterdam (inclusief Kijfhoek)

0 350

0

Sittard

1.050 0

0

150

150

X

700

50

<50

500

X

350

1.500

200

X

<50 50

3.850

8.200

650

550

0

X

100

750

100

100

X

650

150

50 500

Zevenaar grens

250

350

50

750

8.300

100

200

50

600

0

50

550

300

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

100

150

650

50

300

50

250 300

50

500

700

200

3.800

500

200 1.350

250

1.350

<50

250

50

200

<50

50

150

700

<50

Overig

0

0

50

Zwaluwe (Moerdijk)

50

1.050

150

Overig

Zevenaar grens 350

1.450

150

Venlo grens 50

Venlo grens Zwaluwe (Moerdijk)

Tilburg

Sloe

250

0

500

100

Tilburg

150

0

100 X

200

Sloe

Sittard

400

50

X

Eijsden grens Oldenzaal grens

50 250

Rotterdam (inclusief Kijfhoek)

(afgerond 50-tallen)

Roosendaal grens

X

Noord Nederland

150

Oldenzaal grens

X 150

Eijsden grens

Beverwijk

Amsterdam Beverwijk

Aantal goederentreinen per HB 2024

Blerick (inclusief Gekkengraaf)

Amsterdam

Naar

X

50 X

50 <50

47

350 <50 <50

50

100

X

100

150

50

150

X

<50

100

150

<50

X

Bijlage III: 2024 in historisch perspectief

III-A: Vervoerd gewicht

Vervoerd gewicht per laadeenheid (miljoen ton)

Grafiek B.III.1: Ontwikkeling van het vervoerd gewicht in de periode 2015-2024 50

Conventioneel Intermodaal

45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2024 was het jaar met het laagste vervoerd gewicht in de afgelopen 10 jaar. De daling t.o.v. 2022 is sterk. 2022 was door enkele ‘extra’ vervoersstromen uitonderlijk hoog. Vooral het wegvallen van het vervoer van kolen heeft hierin een groot aandeel. In 2022 was dit met 9,7 miljoen ton circa 5 miljoen ton meer dan in 2024. De omvang van het vervoer in intermodale laadeenheden bleef met bijna 21 miljoen ton in lijn met voorgaande jaren. In vergelijking met 2015 is dit een toename van ruim 4,5 miljoen ton (+28%).

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

48

III-B: Goederentreinen op de grenzen vanaf 2015

Aantal goederentreinen per verkeersas

Grafiek B.III.2: Ontwikkeling aantal goederentreinen per verkeersas in de periode 2015-2024 70.000

Oost van/naar West Noord van/naar Zuid

60.000

50.000

40.000

30.000

20.000

10.000

0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Sinds 2015 is het aantal goederentreinen op de grenzen met 2.050 (–4%) afgenomen. Op de grensovergangen met Duitsland is het aantal goederentreinen door de afname in 2024 terug op het niveau van 2015 en 2018. Net als bij het vervoerd gewicht was het drukste jaar 2022, met bij 50 duizend goederentreinen. Op de grensovergangen met België is sprake van een afname. De 8.850 goederentreinen in 2024 vormen het laagste aantal van de afgelopen 10 jaar. Ook in de jaren ervoor lag het aantal hier hoger overigens. Tabel B.III.1: Aantal goederentreinen per jaar per grensovergang in de periode 2015-2024

Goederentreinen per grensovergang (jaartotaal; som beide richtingen; afgerond 50-tallen)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Oldenzaal – Bad Bentheim

4.950

6.750

5.850

6.100

6.050

6.550

7.600

6.050

6.550

6.450

Zevenaar – Emmerich

20.450

24.500

20.750

24.500

20.650

21.450

21.000

23.600

27.000

21.150

waarvan via Gemengde Net

1.650

1.100

550

450

400

550

750

950

700

700

waarvan via Betuweroute

22.850

19.650

23.950

20.200

21.050

20.450

22.850

26.050

20.450

19.750

13.850

16.350

12.500

16.550

17.900

16.000

14.950

16.550

18.500

15.850

100

200

50

0

<50

100

450

250

450

550

43.400

44.000

42.900

43.300

45.400

43.650

46.600

49.800

46.600

43.300

Venlo – Kaldenkirchen Haanrade – Herzogenrath Grens Nederland – Duitsland totaal Goederentreinen per grensovergang (jaartotaal; som beide richtingen; afgerond 50-tallen)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Eijsden – Visé

1.700

2.000

2.450

2.550

2.000

1.450

1.450

1.300

950

800

500

500

450

600

550

550

400

400

450

350

6.950

7.500

7.950

8.050

8.900

9.250

8.300

8.350

6.650

5.950

Budel – Neerpelt Roosdendaal – Essen Sas van Gent – Zelzate

1.600

1.700

1.700

1.850

2.150

1.850

2.100

1.700

1.500

1.700

Grens Nederland – België totaal

10.750

11.700

12.550

13.050

13.600

13.100

12.200

11.700

9.500

8.850

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

49

III-C: Bruto tonnage op de grenzen vanaf 2015

Tonnage per internationale vervoeras (bruto, in miljoenen)

Grafiek B.III.3: Ontwikkeling bruto tonnage per verkeersas in de periode 2015-2024 100

Oost van/naar West

90

Noord van/naar Zuid

80 70 60 50 40 30 20 10 0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Het bruto tonnage laat net als het aantal treinen op de grenzen lagere waarden zien dan tien jaar geleden. Het totale bruto tonnage op de grenzen lag met 79,1 miljoen ton in 2024 5,2 miljoen ton minder (–6%) lager dan in 2015: – Op de grens met Duitsland: in 2024 een afname van 3,9 miljoen ton (–6%) t.o.v. 2015 tot 67,9 miljoen ton. De hoogste waarde werd gerealiseerd in 2022, 2024 is het laagst in de afgelopen 10 jaar. – Op de grens met België: in 2024 een afname van 1,3 miljoen ton (–11%) t.o.v. 2015 tot 11,1 miljoen ton. Dit is de laagste waarde in de afgelopen 10 jaar, net als het aantal treinen. Tabel B.III.2: Bruto tonnage per jaar per grensovergang in de periode 2015-2024

Bruto tonnage per grensovergang (jaartotaal; som beide richtingen; miljoen ton)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Oldenzaal – Bad Bentheim

5,6

7,9

6,5

7,0

7,2

8,2

9,8

7,8

8,3

8,3

Zevenaar – Emmerich

46,8

41,4

45,6

37,8

39,6

37,5

40,7

47,2

36,3

34,7

2024

waarvan via Gemengde Net

2,5

2,1

0,9

0,7

0,5

0,8

1,1

1,4

3,6

0,8

waarvan via Betuweroute

44,3

39,3

44,7

37,1

39,1

36,8

39,7

45,7

32,8

33,9 24,4

Venlo – Kaldenkirchen

19,3

23,0

17,9

25,1

26,6

23,9

23,2

25,0

28,4

Haanrade – Herzogenrath

0,1

0,2

0,0

0,0

0,0

0,1

0,7

0,4

0,6

0,5

Grens Nederland – Duitsland totaal

71,8

72,4

70,0

69,9

73,6

69,7

74,5

80,4

73,6

67,9

Bruto tonnage per grensovergang (jaartotaal; som beide richtingen; miljoen ton)

2024

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Eijsden – Visé

2,2

2,8

3,5

3,6

2,9

2,0

2,1

1,8

1,3

1,2

Budel – Neerpelt

0,8

0,8

0,7

0,9

0,8

0,7

0,6

0,4

0,6

0,6

Roosdendaal – Essen

7,7

8,1

8,8

8,8

10,0

10,8

9,5

10,0

8,5

7,7

Sas van Gent – Zelzate

1,8

1,9

2,2

1,9

2,2

1,8

2,1

1,8

1,6

1,6

Grens Nederland – België totaal

12,5

13,7

15,2

15,1

15,9

15,3

14,3

14,0

12,0

11,1

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

50

III-D: Goederentreinen op de Betuweroute (A15-tracé) vanaf 2015

Aantal goederentreinen Betuweroute A15-tracé

Grafiek B.III.4: Ontwikkeling aantal goederentreinen op de Betuweroute in de periode 2015-2024 30.000

Kijfhoek – Meteren

25.000

Valburg – Zevenaar

Meteren – Valburg

20.000

15.000

10.000

5.000

0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Tabel B.III.3: Aantal goederentreinen per jaar op de Betuweroute in de periode 2015-2024

Goederentreinen Betuweroute (jaartotaal; som beide richtingen; afgerond 50-tallen)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

A15-tracé Kijfhoek – Meteren

20.300

17.600

21.050

18.800

19.700

19.950

21.600

23.650

18.950

18.950

Meteren – Valburg

22.900

20.400

24.750

21.500

22.150

22.300

25.000

27.750

22.450

22.000

Valburg – Zevenaar

22.850

19.650

23.950

20.200

21.050

20.450

22.850

26.050

20.450

19.750

Verbindingsbogen NO boog Meteren

2.700

2.700

3.100

2.050

1.450

1.100

1.250

1.700

1.050

1.200

ZO boog Meteren

–

–

700

700

1.100

1.250

2.200

2.450

2.100

2.000

NW boog Elst

–

700

750

1.350

1.150

1.750

2.050

1.650

1.950

2.050

Sinds de opening van de Betuweroute (A15-tracé) in juni 2007 is t/m 2011 het aantal goederen­treinen op deze lijn jaarlijks met circa 5.000 treinen toegenomen. Sindsdien is het aantal goederentreinen relatief stabiel. De reden hiervoor is dat de grens van de capaciteit van de spoorlijn Zevenaar – Oberhausen min of meer bereikt is. Er kunnen dus niet veel meer treinen rijden. Variatie in treinaantallen worden vooral veroorzaakt door de hoeveelheid werkzaamheden aan het 3e spoor Zevenaar – Oberhausen. Het jaar met het hoogste aantal treinen was 2022 (met bijna 28.000 treinen tussen Meteren en Valburg). Vanwege de werkzaamheden voor de aanleg van het 3e spoor Zevenaar – Oberhausen kwam alleen in 2014, 2017 (weinig werkzaamheden) en 2021 (veel omgeleid verkeer vanaf Venlo) in de buurt van dit aantal. In 2022 reden meer treinen over het A15-tracé vanwege omleiding t.g.v. werkzaamheden op zowel de Bentheim- als Brabantroute. Daarnaast was er sprake van een toename van het goederenverkeer in het algemeen.

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

51

Het aandeel van het A15-tracé in het totale goederenverkeer op de Nederlands-Duitse grens was in 2024 46%. In 2017 was dit aandeel het hoogst: 56%. De verbindingsbogen Geldermalsen – Meteren (NO boog Meteren) zijn in 2010 opengesteld, de boog Valburg – Elst (NW boog Elst) is in november 2015 opengesteld, gevolgd door de boog Zaltbommel – Meteren (ZO boog Meteren) in oktober 2016. Opvallend in het gebruik van de bogen is: – De daling in het gebruik van de bogen tussen Geldermalsen en Meteren (NO boog Meteren) na 2017. Dit wordt verklaard door een afname van het aantal kolentreinen vanuit Amsterdam. Vanwege de ‘Kohleausstieg’ werden kolengestookte energiecentrales in Duitsland gesloten en verviel het vervoer. – De toename van het gebruik van de ZO boog Meteren. Steeds meer treinen maken gebruik van deze boog. Het betreft treinen uit Zuid-Nederland (bijvoorbeeld Tilburg) en transit treinen tussen Essen (B) en Duitsland (zowel via Zevenaar als Oldenzaal grens). Deze boog is sinds 2021 de drukste verbindingsboog tussen het A15-tracé en het gemende net.

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

52

III-E: Bruto tonnage op de Betuweroute (A15-tracé) vanaf 2015

Tonnage Betuweroute A15-tracé (bruto, in miljoenen)

Grafiek B.III.5: Ontwikkeling bruto tonnage op de Betuweroute in de periode 2015-2024

60

Kijfhoek – Meteren Meteren – Valburg Valburg – Zevenaar

50

40

30

20

10

0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Tabel B.III.4: Bruto tonnage per jaar op de Betuweroute in de periode 2015-2024

Bruto tonnage Betuweroute (jaartotaal; som beide richtingen; afgerond 0,1 miljoen)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

A15–tracé Kijfhoek – Meteren

38,5

33,9

37,6

33,5

36,2

35,4

37,3

41,7

32,6

32,5

Meteren – Valburg

44,4

40,3

45,6

38,8

40,5

39,2

42,5

48,1

37,9

36,9

Valburg – Zevenaar

44,3

39,3

44,7

37,1

39,1

36,8

39,7

45,7

32,8

33,9

NO boog Meteren

6,0

6,3

7,3

4,4

2,9

2,1

2,3

3,1

2,7

1,8

ZO boog Meteren

–

–

0,8

0,9

1,4

1,6

2,9

3,3

2,7

2,7

NW boog Elst

–

1,0

0,8

1,7

1,3

2,3

2,8

2,3

2,6

2,9

Verbindingsbogen

Sinds de opening van de Betuweroute (A15-tracé) in juni 2007 is t/m 2012 het bruto tonnage op deze lijn toegenomen tot een niveau rond de tussen de 40 en 45 miljoen ton (tussen Meteren en Valburg). Door de afname van het kolenvervoer (in combinatie met omleidingen voor de bouw van het 3e spoor) ligt vanaf 2018 het bruto tonnage rond de 40 miljoen ton. Het jaar met het hoogste tonnage was 2022 met 48,1 miljoen ton. 2024 is in de afgelopen tien jaar het jaar met het laagste bruto tonnage, behalve op Valburg – Zevenaar waar 2023 lager uitkwam.

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

53

Het aandeel van het A15-tracé in het totale bruto tonnage op de Nederlands-Duitse grens was in 2022 48%. In 2017 was dit aandeel het hoogst: 64%. In 2017 was het aandeel kolen en erts in het totaal groter en er waren weinig werkzaamheden aan het 3e spoor. De stijging van het gebruik van de NO boog Meteren in 2022 laat een vergelijkbaar beeld zien als bij het aantal treinen. Een piek in 2017, gevolgd door een afname en een toename in 2022. Dit hangt samen met de ontwikkeling van het aantal kolentreinen uit Amsterdam. De toename in het aantal treinen via de ZO boog Meteren en de boog bij Elst vertaalt zich ook een toename van het bruto tonnage.

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

54

III-F: Treinkilometers vanaf 2015

Treinkilometers (in miljoenen)

Grafiek B.III.6: Ontwikkeling aantal treinkilometers in de periode 2015-2024

12

Gemengd Net Havenspoorlijn

10

Betuweroute (A15-tracé)

8 6 4 2 0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Het totaal aantal treinkilometers was in 2024 0,8 miljoen kilometer hoger (–8%) dan in 2015. Dit is 10% lager dan het gemiddelde over de afgelopen tien jaar. Het gemiddelde over deze periode is 9,4 miljoen treinkilometer. Met 10,1 miljoen treinkilometers blijft 2021 het drukste jaar in deze periode. Het aandeel van de Betuweroute (A15-tracé) in het aantal treinkilometers was in 2024 26%, dat was in 2015 25%. Daarmee is 2024 vergelijkbaar met andere jaren met veel werkzaamheden voor de aanleg van het 3e spoor Zevenaar – Oberhausen. Tabel B.III.5: Ontwikkeling aantal treinkilometers in de periode 2015-2024

TREINkilometers (in miljoenen)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Gemengd Net

5,6

6,1

5,3

5,8

6,0

5,7

6,0

5,7

5,6

5,0

Havenspoorlijn

1,3

1,4

1,2

1,3

1,5

1,4

1,6

1,6

1,4

1,3

Betuweroute (A15-tracé)

2,4

2,1

2,5

2,2

2,3

2,3

2,5

2,8

2,3

2,2

Totaal

9,3

9,6

9,0

9,3

9,8

9,4

10,1

10,0

9,2

8,5

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

55

III-G: Tonkilometers vanaf 2015

Tonkilometers (bruto, in miljarden)

Grafiek B.III.7: Ontwikkeling bruto tonkilometers in de periode 2015-2024

16

Gemengd Net Havenspoorlijn

14

Betuweroute (A15-tracé)

12 10 8 6 4 2 0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Het totaal aantal tonkilometers lag in 2024 1,1 miljard (–8%) lager dan in 2015. Het jaarlijks gemiddelde over de afgelopen tien jaar is 13,8 miljard tonkilometer. Hiermee komt 2024 9% lager uit dan dit tienjaarlijks gemiddelde. Het jaar met de meeste tonkilometers was 2022 met 14,9 miljard tonkilometer. De tonkilometers laten een vergelijkbaar beeld zien als de treinkilometers: een relatief laag aandeel van de Betuweroute (A15-tracé) in jaren met veel werkzaamheden voor de aanleg van het 3e spoor Zevenaar – Oberhausen. In 2024 was het aandeel 31%, het grootste aandeel in de afgelopen 10 jaar was 35% in 2017.

Tabel B.III.6: Ontwikkeling aantal tonkilometers in de periode 2015-2024

TONkilometers (bruto) (in miljarden)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Gemengd Net

7,0

8,0

6,6

7,5

7,8

7,4

8,0

7,6

7,6

6,8

Havenspoorlijn

2,1

2,1

1,9

2,0

2,3

2,1

2,3

2,4

2,1

1,9

Betuweroute (A15-tracé)

4,6

4,1

4,6

4,0

4,2

4,1

4,4

4,9

3,8

3,8

Totaal

13,6

14,1

13,0

13,5

14,3

13,6

14,7

14,9

13,6

12,5

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

56

III-H: Treinaantallen per lengte- en gewichtsklasse op de grenzen

percentage goederentreinen per lengteklasse

Grafiek B.III.8: Goederentreinen per lengteklasse in 2017 en 2024 45%

Nederland 2017

40%

Nederland 2024

35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%

Niet gemeten

<400 meter

400-500 meter

500-600 meter

600-650 meter

650-700 meter

>700 meter

In 2024 kon van vrijwel alle treinen de treinlengte bepaald worden. In voorgaande jaren lag het percentage goederentreinen waarvan de lengte bepaald was lager. De hogere dekking lijkt zich te uiten in lange treinen, het percentage goederentreinen langer dan 650 meter is 55% toegenomen ten opzichte van 2017. De trend is dan ook van langere treinen, wat wordt verklaard door de toename van het aandeel van intermodale treinen en mogelijk een betere dekking. Daarnaast is het aandeel treinen van meer dan 700 meter 1%.

Aantal goederentreinen >650 meter

Grafiek B.III.9: Aantal lange goederentreinen (>650 meter) op de grens Nederland – Duitsland vanaf 2017 9.000

Odz – Bh Zv – Em Vl – Kn Totaal NL van/naar DE

8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0 2017

2018

2019

2020

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

2021

2022

2023

2024

57

Op de grens met Duitsland is het aantal lange goederentreinen (>650 meter) sinds 2017 met 65% toegenomen tot circa 8.050. Via Venlo grens is sinds 2018 sprake van een opvallende toename. Deze wordt verklaard door het verlengen van de bestaande intermodale treinen tussen Chemelot en Italië van circa 650 meter tot circa 690 meter.

percentage goederentreinen per gewichtsklasse

Grafiek B.III.10: Goederentreinen per gewichtsklasse in 2017 en 2024 45%

Nederland 2017

40%

Nederland 2024

35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% Niet gemeten

<600 ton

601-1000 ton

1001-1600 ton

1601-3000 ton

>3000 ton

De treingewichten zijn in 2024 voor bijna alle treinen gemeten. De verdeling is licht verschoven, met name door de daling in kolen treinen die >3000 ton wegen. Daarnaast zijn er meer zware treinen gaan rijden. Dit past in de trend dat kortere en lichtere treinen steeds minder rijden.

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

58

ProRail Ontwikkeling spoorgoederen in Nederland

59

Disclaimer De informatie in deze brochure is met uiterste zorg samengesteld. Toch kan het zijn dat sommige informatie niet meer actueel is, of op enige wijze niet correct is weergegeven. Wij sluiten dan ook elke aansprakelijkheid uit als gevolg van de eventueel onjuiste weergave van informatie. Foto's Derk Luijt Tekst Ron Demmers en Thije van Es Uitgave ProRail Februari 2025 www.prorail.nl