08-02 Bijlage 1 Jaarverslag- en jaarrekening 2024 PG&Z - concept

Daarnaast monitorde GGD Groningen voor de aardbevingsgemeenten de inzet van aardbevingscoaches, het rapport van 2023 is in de eerste helft van het jaar aan de ambtelijke tafel sociaal en gezondheid gepresenteerd. De rapportage over 2024 zal in het eerste kwartaal van 2025 worden gepresenteerd.

Gezondheidsbevordering Een integrale aanpak van interventies en programma’s De Groninger bevolking en beleidsmakers zijn zich steeds meer bewust dat de gezondheid van grote groepen Groningers zorgelijk is en zorgelijker wordt. Het besef hoe belangrijk vitaliteit, gezonde leefstijl en een gezonde omgeving is om gezondheidswinst te behalen, is gegroeid. Er is volop draagvlak om in te zetten op preventie en gezondheidsbevordering. GGD Groningen geeft uitvoering aan de speerpunten die door gemeente als prioritair worden aangegeven in het regionaal en lokaal gezondheidsbeleid. Er wordt ingezet op een integrale aanpak van interventies en programma’s, waardoor er een effectieve en duurzame verandering volgt en de samenwerkingsketen versterkt GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

40

wordt. Daarbij zullen we voortdurend aansluiten op bestaande structuren, programma’s en campagnes. De GGD adviseert en ondersteunt gemeenten op welke wijze er integraal en duurzaam uitvoering gegeven kan worden aan het Gezond en Actief Leven Akkoord en het daarbij behorende lokale gezondheidsbeleid, Lokale Preventie Akkoord en Sportakkoord. De volgende integrale interventies en programma’s zijn de afgelopen periode uitgevoerd i.s.m. inwoners, (lokale) netwerken en gemeenten: •

•

•

Rookvrij opgroeien in Groningen Samen met alle gemeenten en veldpartijen binnen en buiten de zorg wordt gewerkt aan een effectieve lange termijn aanpak. GGD Groningen is de initiator en coördinator van dit regionale netwerk en volgt en draagt bij aan landelijke, regionale en lokale (beleids)ontwikkelingen. Het agenderen van de rookvrij generatie blijft nodig en wordt breed opgepakt binnen al onze gemeenten. Ook dit jaar zijn private partijen die zich melden bij het regionale netwerk rookvrij opgroeien. Samen met alle gemeenten en veldpartijen binnen- en buiten de zorg wordt gewerkt aan een effectieve lange termijn aanpak. GGD Groningen heeft de Provincie Groningen geadviseerd in het traject Rookvrije bushaltes. Samen met de Provincie Groningen hebben we dit onder de gezondheidsambtenaren onder de aandacht gebracht om hieraan deel te nemen. Verder heeft de GGD intern in het kader van Kansrijke Start, de online (gratis) training Rookvrij Start onder de aandacht gebracht van de JGZprofessionals. Tijdens Stoptober is aan elke gemeente gevraagd en aan netwerk partners actief de campagne in beeld te brengen en is gefaciliteerd in materialen.

Met netwerkpartners, zoals gemeenten, VNN, Maatschappelijk werk en Healthy Ageing Network Northern Netherlands (HANNN) heeft een project met de huiskamerbus plaatsgevonden en hebben we jongeren gevraagd wat hun mening is over roken/vapen en de maatregelen die er worden of niet worden genomen. Ook was er een webinar met ouders uit de gemeente Stadskanaal over roken en/of vapen. In 2024 heeft de GGD wederom actief deelgenomen aan de verschillende preventie werkgroepen en meegedacht over uitvoeringsplannen. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Gemeente Oldambt is in 2022 gestart met het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), een programma dat is gebaseerd op het IJslandse preventiemodel. Met het werken volgens Opgroeien in een Kansrijke Omgeving, werkt de gemeente aan het terugdringen van het gebruik van alcohol, drugs en roken onder jongeren en aan het verbeteren van hun welbevinden. GGD is ook in 2024 vertegenwoordiger in het OKOkernteam. Het programma wordt o.a. gesubsidieerd door NPG-gelden. De GGD heeft in deze aanpak specifiek meegedacht over en het uitvoeren van de landelijke reguliere gezondheidsmonitor jeugd, waarin de OKO vragenset is opgenomen. Schoolprofielen zijn gemaakt en gepresenteerd en besproken met scholen in het voorjaar van 2024. In het najaar is de OKO-dialoogsessie over deze monitor gehouden.

De GGD heeft een presentatie aan diverse partijen. De gemeente Groningen is in navolging van Oldambt het programma OKO in 2024 gaan opzetten. De GGD is op verzoek van de gemeente Groningen betrokken bij de voorbereiding. Alcoholpreventie, NIX 18 en IkPas Alcohol is één van de thema’s uit het Nationaal Preventie Akkoord en is ook opgenomen in het GALA. GGD Groningen is nauw betrokken bij de uitrol van drie landelijke campagnes die zijn opgenomen in het lokale beleid: ‘Nix18’, ‘Ik Pas’ en ‘Zien drinken doet drinken’.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

41

‘NIX18’ is een campagne voor jongeren en hun ouders die draait om de ‘NIX18’-afspraak; jongeren onder de 18 jaar roken en drinken niet. GGD Groningen heeft zich doorlopend ingezet voor de uitrol van deze campagne. Zo zijn er landelijke ‘online’ ouderavonden gepromoot en verschillende campagnes van ‘NIX18’ werden online gedeeld. ‘Ik Pas’ is een campagne voor volwassenen waarbij deelnemers dertig dagen stoppen met drinken om bewust te worden van hun drinkgedrag en de gevolgen daarvan. GGD werkt nauw samen met VNN voor de advisering aan gemeenten en ketenpartners hoe zij deze campagne in kunnen zetten binnen hun alcoholbeleid. Dit jaar was er landelijke een app beschikbaar voor deelnemers. Met deze app werden ze aangemoedigd hun voornemen vol te houden. GGD Groningen heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van deze landelijke app. GGD heeft daarnaast ook weer via de socials ‘Ik Pas’ onder de aandacht gebracht.

•

•

De campagne Zien drinken doet drinken heeft dit jaar vooral aandacht gekregen via de socials. Voor de rest is deze gecombineerd met de IkPas campagne. JOGG in de provincie De regiocoördinator organiseert en verbindt de regionale aanpak met de lokale, gemeentelijke JOGG aanpakken. Deze aanpak ondersteunt en versterkt de gemeentelijke-, lokale JOGG-aanpak door (duurzame) verbindingen te maken met bestaande landelijke en provinciale programma’s en projecten. De regiocoördinator faciliteert en ondersteunt de (toekomstige) JOGG-gemeenten en de betrokken beleidsambtenaren. Daarnaast is de regiocoördinator adviserend en coachend naar de lokale JOGG-regisseurs. In 2024 is er gewerkt aan de zichtbaarheid van de JOGG-activiteiten zowel provinciaal als in de JOGGgemeenten, samen met de regisseurs en beleid is er gewerkt naar een sterk JOGG-team waarin er uitgewisseld wordt, er in samenwerking activiteiten en evenementen opgepakt worden en JOGG-gemeenten elkaar inspireren. Daarnaast is in 2024 extra ingezet op de ondersteuning en coaching vanuit TeamFit. Met aandacht voor de gezonde sportverenigingen, dorps- en buurthuizen en speeltuinen. JOGG-gemeente Groningen In opdracht van de gemeente Groningen heeft GGD Groningen de JOGG-aanpak vertaald naar een Groningse aanpak.

De JOGG-regisseurs creëren mogelijkheden waarbij professionals in staat zijn om te werken aan gezondheid in brede context voor alle kinderen in de wijk. De JOGG-regisseurs zijn actief in vijf wijkvernieuwingswijken. De JOGG-regisseurs zetten met name in op de thema’s gezond bewegen, gezonde voeding en lekker in je vel zitten. Om de JOGG-gedachtegang en werkwijze structureel in te bedden en de wijksamenwerking voor een gezonde jeugd te bestendigen is borging essentieel. Doorlopend wordt geïnvesteerd in het netwerk van professionals en sleutelpersonen in de wijk (o.a. scholen, kinderopvang, welzijnswerk, zorgprofessionals, buurtsportcoaches). Samen werken we aan een gezonde omgeving, waarin behoeften van kinderen en jongeren centraal staan. Tijdens deze borgingsfase is en blijft de JOGG-regisseur adviserend en ondersteunend naar professionals in de vijf JOGG wijken bij vragen en knelpunten op het gebied van gezondheidsthema ’s met specifieke focus op bewegen, gezonde voeding en lekker in je vel zitten. Er wordt hierbinnen verbinding gezocht met thema´s die gezondheid in bredere zin raken, zoals armoede, positieve gezondheid, taal- en spraakontwikkeling en kindermishandeling. In 2023 zijn verschillende activiteiten ondernomen om borging mogelijk te maken, zoals het in kaart brengen van sleutelfiguren, aansluiten bij overlegstructuren in de JOGG wijken en

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

42

•

•

het introduceren van een JOGG toolkit waar beschreven staat hoe professionals samen kunnen werken. Er zijn inspiratiesessies en/of trainingen gegeven over gezondheidsthema’s aan deze professionals (o.a. Kansrijke Start en positieve gezondheid in de wijk). Jong Leren Eten (JLE) Het programma JLE wil kinderen en jongeren tot 18 jaar structureel in aanraking laten komen met informatie en activiteiten over gezond voedsel. Met als uiteindelijk doel dat ze leren om gezonde en duurzame keuzes te maken. Het programma Jong Leren Eten (JLE) wordt gesubsidieerd door het Rijk (LNV i.s.m. VWS). De makelaars JLE van de GGD, hebben in 2024 diverse activiteiten op het gebied van gezonde en duurzame voeding, in samenwerking met diverse partners georganiseerd en uitgevoerd zoals: o Gemeenten hebben een menukaart ontvangen, waarin we helder benoemd hebben wat zij kunnen doen op het gebied van voedseleducatie. o In verschillende gemeenten is samengewerkt met lokale initiatieven. In de gemeente het Hogeland werkt JLE samen met Vakland het Hogeland en IVN aan het Grunnigs Schoultoentje. In de gemeente Delfzijl werkt JLE samen met Huis van de Sport aan een nieuwe fietsroute met als thema gezonde voeding. o Binnen het onderwijs zijn wederom ruim 15 ‘moestuincoaches’ opgeleid om te worden ingezet op scholen ter ondersteuning bij het opzetten en onderhouden van een moestuin.

Er is een intervisie bijeenkomst en een terugkom dag georganiseerd. o Ruim 20 kook coaches zijn opgeleid om scholen te ondersteunen bij het koken met kinderen. o Ruim 30 kinderopvanginstellingen in de provincie hebben meegedaan aan de Gezonde Smikkelweken. Daarnaast kregen de kinderen materiaal mee naar huis, zodat het hele gezin met gezonde voeding aan de slag kon gaan. o 2 pilot scholen hebben hun schoolplein vergroend. Daarbij heeft JLE de 2 scholen voorzien van een eetbaar deel op het schoolplein. Gezonde school Gezonde School is een bewezen effectief programma waarbij met behulp van een structurele aanpak op een systematische en planmatig manier duurzaam aan gezondheid wordt gewerkt. De GGD begeleidt deze scholen bij de implementatie van deze aanpak vanuit stimuleringsgelden (VWS). De belangstelling vanuit scholen om met het programma aan de slag te gaan is voor schooljaar 2024-2025 groot: o In onze regio hebben dit jaar 69 scholen een aanvraag ingediend voor de stimuleringsgelden vanuit het landelijke programma Gezonde School. Waarvan 47 scholen dit jaar de stimuleringsgelden hebben ontvangen. Deze scholen werken aan de implementatie van de Gezonde School aanpak. Scholen blijven voornamelijk kiezen voor de thema’s voeding, welbevinden, bewegen en sport. Dit jaar kozen iets meer scholen voor Roken, Alcohol en Drugspreventie als thema.

o Er is een veel belangstelling van scholen die willen inzetten op het thema Relaties en Seksualiteit. Hiervoor is vanuit VWS extra subsidie beschikbaar. Deze extra subsidie is in 2024-2025 voor het laatst beschikbaar. In 2024 hebben 35 scholen hiervoor een aanvraag ingediend. Hiervan doen er 21 scholen mee. Er wordt nadrukkelijk verbinding gemaakt met het thema mentale gezondheid en lokale samenwerking. o Aanvullend is er extra subsidie beschikbaar voor mbo-scholen (schooljaar 20242025). Ook deze subsidie is in 2024 voor het laatst beschikbaar. Deze subsidie is gericht op bewustwording van het belang van gezond en vitaal en veilig werknemerschap bij mbo-studenten, en duurzame inzetbaarheid. In onze regio hebben 12 mbo-scholen hun interesse voor dit thema kenbaar gemaakt. Hiervan

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

43

•

•

gaan vijf mbo-scholen aan de slag gegaan met het thema “Gezond en Veilig werken”. GGD werkt vanuit dit programma samen met Arbo deskundigen in de begeleiding van de mbo-scholen. En wordt nauw samengewerkt met de Vitaliteitscampus. o De Gezonde School aanpak wordt verder door verschillende gemeenten opgenomen in het Lokale Preventie Akkoord en/of Sportakkoord. Vanuit de Gezonde School adviseurs is er specifiek aandacht voor het leggen van verbindingen en bundelen van bestaande, op zichzelf staande lokale en regionale gezondheidsactiviteiten, zodat deze duurzamer worden en geborgd. Ook is de samenwerking met het programma Jong Leren Eten voortgezet. De Gezonde School aanpak zien we ook terug in de Meerjaren Agenda en het is opgenomen in de Sociale Agenda van Nij Begun. GGD wordt daar waar nodig bij de uitvoering betrokken. Mondgezondheid GGD Groningen laat het thema mondgezondheid nadrukkelijk aansluiten op campagnes als Rookvrije generatie en het programma Kansrijke Start. Daarnaast wordt het thema meegenomen met het thema voeding bij de aanpak Gezonde School, JOGG (Holle Bolle Kies) en Jong Leren Eten. De GGD blijft net als voorgaande jaren betrokken bij het GigaGaaf! Onderzoek, dat als doel heeft om de mondgezondheid van jonge kinderen te bevorderen.

Daarnaast is de GGD aangesloten bij het ronde tafeloverleg mondzorg bij jeugdigen Zorginstituut Nederland, met als doel bestaande preventieve mondzorginterventies te integreren in lopende publieke gezondheidsprojecten. De gemeente Groningen heeft in september besloten om extra in te zetten op de mondzorg van inwoners die rond moeten komen van het sociale minimum. Er worden bij deze doelgroep veel mondgezondheidsproblemen gesignaleerd. De GGD en de gemeente Groningen zijn nu samen met de Hanzehogeschool en mensen uit deze doelgroep aan het inventariseren waar de meeste winst kan worden behaald als het gaat om mondgezondheid. Omgevingswet Gezondheidsbevordering binnen de leefomgeving is een steeds belangrijker thema geworden dat verschillende beleidsdomeinen raakt. Zo is de gezonde leefomgeving een belangrijk onderdeel van het GALA en IZA. Maar ook de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 geeft gemeenten, provincie en waterschappen de opdracht gezondheid en veiligheid mee te laten wegen in de inrichting van de fysieke leefomgeving. De GGD adviseert al jaren over een gezonde leefomgeving en kan steeds breder meekijken en adviseren. De GGD denkt mee en adviseert bij ruimtelijke planvorming die impact hebben op gezondheid, maar ook bij omgevingsvisies en omgevingsplannen en -programma’s. De GGD heeft verder t.a.v.

de Omgevingswet de rol en taak toegewezen om het bevoegd gezag te adviseren. In totaal zijn 31 adviezen uitgebracht in het kader van de Omgevingswet. De integrale GGDadviezen worden gemaakt door een multidisciplinair team, vanuit een brede kijk op gezondheid en een gezonde leefomgeving. Kennis wordt gebundeld vanuit verschillende teams zoals Milieu en Gezondheid, Infectieziektebestrijding, JGZ, Gezondheidsbevordering, Epidemiologie, Beleid en Communicatie. De gezondheidsbevorderaar heeft hier een belangrijke coördinerende rol. Ieder integraal advies dat de GGD heeft gegeven wordt geëvalueerd om het proces te verbeteren en goed te laten aansluiten bij de wensen van bevoegd gezag. Voor deze taak wordt eveneens nauw samengewerkt met partners in de regio in het Regionaal Platform Omgevingswet Groningen. Landelijke werkt de GGD nauw samen met het RIVM, Pharos en GGD GHOR Nederland.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

44

Epidemiologie Onderzoek en monitoring De regionale resultaten van gezondheidsonderzoeken zijn gedeeld met de Groninger gemeenten en staan in opdracht van de gemeenten op de digitale dataportal die vrij toegankelijk is en informatie over de publieke gezondheid in Groningen weergeeft. De portal werd ook in 2024 actueel gehouden en doorontwikkeld (https://ggdgroningen.incijfers.nl). De volgende werkzaamheden stonden centraal in 2024: • Uitvoering gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 Eind september 2024 is de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 van start gegaan. De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen brengt de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van Nederlanders van 18 jaar en ouder in kaart. Ruim 27.000 willekeurig gekozen personen van 18 jaar en ouder uit de provincie Groningen ontvingen een brief met de vraag om mee te doen aan dit vragenlijstonderzoek. De GGD’en, het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), GGD GHOR Nederland en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) voerden het onderzoek samen uit. • Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 In de periode april tot juli 2024 vond de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen plaats. Dit is een groot onderzoek naar de (mentale) gezondheid, de leefstijl, het welzijn en digitale leefomgeving van jongvolwassenen tussen de 16 en 25 jaar.

Er zijn vanuit ZonMw (namens VWS) extra middelen beschikbaar gesteld om deze integrale brede monitor naar de fysieke en psychische gezondheidseffecten van corona uit te voeren. Hierbij werken lokale GGD’en samen met GGD GHOR Nederland, het RIVM, het Nivel en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum en het Netwerk GOR. Voor de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 zijn respondenten geworven via een online sociale mediacampagne. In totaal hebben 3977 jongvolwassenen uit provincie Groningen de vragenlijst ingevuld. De resultaten helpen bij de invulling en ontwikkeling van het gezondheidsbeleid. • Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 Eind mei 2024 zijn de resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 gepubliceerd. De resultaten zijn tevens gepresenteerd in verschillende Groninger gemeenten. Informatie en datamanagement infectieziekten Epidemiologie ondersteunt de afdeling IZB bij de informatievoorziening en datamanagement rondom de bestrijding van infectieziekten. Informatie uit diverse interne en externe datasystemen wordt door de epidemiologen geanalyseerd en zowel intern als extern gerapporteerd. De beschreven trends en ontwikkelingen kunnen worden gebruikt bij het bepalen van het IZB-beleid.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

45

Wat heeft het gekost?

Deelprogramma

baten of lastenProgramma- onderdeel

Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden lasten

Totaal lasten

Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden baten baten Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden baten

Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

Reserve-mutaties

Primitieve Actuele Jaarreke Afwijking Begroting Begroting ning 2024 2024 2024 2024 -2.258 -2.667 -2.873 -206 1.532 636 2.168 -90 0 90 0

1.589 636 2.225 -442 0 442 0

1.589 1.050 2.639 -234 409 175

0 414 414 208 0 -33 175

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

46

2.5.

Deelprogramma Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van kwaliteit, veiligheid en hygiëne

Wat houdt het deelprogramma in? Het deelprogramma Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne omvat de functie Toezicht en Advies. Als GGD voeren we in opdracht van gemeenten toezicht uit bij kinderopvanglocaties, gastouders en seksinrichtingen. Voor een aantal gemeenten voert de GGD sinds 2017 het toezicht op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uit. We zien toe op en bevorderen de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning die gemeenten in het kader van de Wmo inkopen bij zorg- en welzijnsinstellingen. Het kwaliteitstoezicht spitst zich toe op cliënten, personeel en veiligheid. Daarnaast is het rechtmatigheidstoezicht en het toezicht bij calamiteiten bij een aantal gemeenten belegd bij de GGD. Het team Toezicht en Advies voert in opdracht van het ministerie van VWS hygiëne-inspecties uit bij tattoo- en piercingshops en in opdracht van de WHO op schepen in zeehavens (Eemsdelta en Het Hogeland). Wat hebben we bereikt? Toezicht kinderopvang De GGD houdt toezicht op kinderopvanglocaties en gastouders door middel van inspecties waarbij getoetst wordt of er wordt voldaan aan de wettelijk gestelde kwaliteitsvoorschriften.

De GGD maakt jaarlijks afspraken met gemeenten over de inspecties bij kinderopvanginstellingen op basis van het risicoprofiel en 100% van de kinderopvanglocaties (inclusief gastouderbureaus) wordt jaarlijks in elke gemeente geïnspecteerd. Daarnaast doen we bij alle gemeenten een steekproef van 50% bij de gastouders. In 2024 is in alle gemeenten de inspectienorm voor gastouders behaald. In de meeste gemeenten is de inspectienorm van 100% voor kinderopvanglocaties behaald. Toezicht WMO De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) blijft in haar jaarrapport 2023 extra aandacht vragen van gemeenten voor de onafhankelijkheid en transparantie van het Wmo-toezicht en de samenwerking tussen gemeenten bij de organisatie van het Wmo-toezicht. De conclusies van het onderzoek 2023 zijn vergelijkbaar met de conclusies in de rapportage over 2022. De kwaliteit van het toezicht is in de meeste gemeenten nog te laag. Het stimuleringsprogramma om de kwaliteit van het Wmo-toezicht te verbeteren ging eind 2024 van start. In 2024 is het nieuwe model toetsingskader Wmo gepubliceerd, welke gemeenten bij nieuwe aanbestedingen kunnen gaan gebruiken. We voeren preventief regulier toezicht Wmo uit op de aanbieders van zorg in natura en de persoonsgebonden budgetten. In de gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta voeren we sinds 2017 zowel kwaliteitstoezicht als toezicht op rechtmatigheid uit.

Dit kwaliteitstoezicht spitst zich toe op cliënten, personeel en veiligheid. Ook wordt door de GGD in deze gemeenten het calamiteitenonderzoek uitgevoerd. Het contract met deze gemeenten loopt tot 2028. Sinds september 2021 voeren we in de gemeente Oldambt kwaliteitstoezicht uit. Het contract met deze gemeente loopt tot 31-12-2025.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

47

Toezicht overige instellingen De nieuwe regels die vanaf 1 januari 2022 zijn ingevoerd voor de vergunningverlening van tattoo/piercing/PMU-studio’s, zijn de afgelopen 3 jaar bij de meeste vergunninghouders beoordeeld (een vergunning loopt 3 jaar). Over het algemeen voldoen de ondernemers uiteindelijk aan de nieuwe regels. Vaak moeten er voor vergunningverlening eerst aanpassingen worden gedaan in de ruimte, producten, protocollen of informatie voor klanten. De aanmeldingen voor toezicht zeeschepen zijn in het hele jaar doorgegaan. Ook is er het afgelopen jaar een groot aantal seksinrichtingen bezocht. Dit doen we voor de gemeente Midden-Groningen jaarlijks en voor de gemeente Groningen eens per 3 jaar. Wat hebben we gedaan? Toezicht kinderopvang • Inspecties Omdat er meerdere signalen waren vroegen onderzoeken meer tijd dan vooraf was ingeschat. De laatste jaren zijn er gemiddeld zo’n 30 signalen per jaar geregistreerd. Signalen komen van ouders, beroepskrachten en andere volwassenen die zich zorgen maken. Dit varieert van lichte tot ernstige signalen. Er zijn met gemeenten afspraken gemaakt over het toe leiden van signalen naar de GGD. Signalen worden gewogen en meegenomen tijdens jaarlijkse onderzoeken of er worden incidentele (extra) onderzoeken gestart.

Om de extra onderzoeken te kunnen uitvoeren hebben we voor de tweede helft van het jaar 2 gepensioneerde toezichthouders terug in dienst genomen. We hebben 1.293 inspecties kinderopvang afgerond in 2024. Dit zijn er 152 meer dan in 2023. In bijgaand overzicht zijn de inspecties kinderopvang in de afgelopen drie jaar op een rij gezet. KDV (VVE) BSO GOB VGO Totaal 2022 439 (175) 313 30 330 1.112 2023 414 (157) 276 11 440 1141 2024 490 (174) 375 27 399 1291 GOB = gastouderbureau VGO = voorziening gastouderopvang

Samenwerking met de Groninger gemeenten blijft belangrijk. In 2024 hebben we zoals gebruikelijk twee keer een ambtelijk overleg Kinderopvang gehouden. Hierbij waren VNG en DUO aanwezig. In het voorjaar sloot de Inspectie van het Onderwijs aan en in het najaar GGD GHOR Nederland. In september 2024 is er een ambtelijke werkgroep ‘uitvoering toezicht en handhaving’ opgericht. De werkgroep heeft als doel om de uitvoering van het toezicht en handhaving te monitoren en verbeteren. De werkgroep is in december 2024 nog bij elkaar gekomen en heeft afspraken gemaakt voor 2025. In 2025 wil deze werkgroep 4x per jaar bijeenkomen. In het voor- en najaar zijn er weer nieuwsbrieven voor de houders van kinderopvang verzonden. Hiervan hebben de gemeenten ook een afschrift ontvangen. Daarnaast heeft er in oktober 2024 een bijeenkomst voor gastouderbureaus plaatsgevonden. Er is voor deze bijeenkomst input geleverd door de gastouderbureaus. De nieuwe wettelijke eisen voor gastouders zijn besproken.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

48

•

Toezicht WMO In de gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta voeren we sinds 2017 zowel kwaliteitstoezicht als toezicht op rechtmatigheid uit. Dit kwaliteitstoezicht spitst zich toe op cliënten, personeel en veiligheid. Ook wordt door de GGD in deze gemeenten het calamiteitenonderzoek uitgevoerd. Het contract met deze gemeenten loopt tot 2028. Sinds september 2021 voeren we in de gemeente Oldambt kwaliteitstoezicht uit. Het contract met deze gemeente loopt tot 31-12-2025. In 2024 hebben we 35 onderzoeken uitgevoerd in de gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland. In de gemeente Oldambt hebben we 9 onderzoeken uitgevoerd. De onderzoeken kostten het afgelopen jaar meer tijd. Dit heeft onder andere te maken met het uitvoeren van een nieuw type onderzoek en signalen over en medewerking van aanbieders. In bijgaand overzicht zijn de verschillende onderzoeken van de afgelopen drie jaar op een rij gezet.

•

Wmo

2022 2023

2024

Calamiteiten

1

1

1

Rechtmatigheidsonderzoeken 0 17 Reguliere onderzoeken

0

1

31

18

Vervolgonderzoeken

20

23

19

Signalen

10

12

5

Totaal

48

67

44

Toezicht overige instellingen In 2024 hebben we 61 tattoo-/piercing-/permanente make-up-bedrijven geïnspecteerd (nieuwe vergunning en verlenging vergunning). Ook hebben we twee vrijstellingsaanvragen behandeld. Het gaat hierbij om een evenement waar één of meerdere tattoo-/pierceartiesten tatoeëren gedurende het evenement. Samen met de afdeling IZB hebben we vooroverleg over het evenement en indien nodig wordt het evenement bezocht. In 2024 zijn 168 schepen geïnspecteerd. Ten opzichte van 2023 zijn dit 16 inspecties meer. Er zijn in verband met pensionering en groei in het aantal inspecties 3 nieuwe scheepsinspecteurs in dienst gekomen. In 2024 zijn er 44 seksbedrijven geïnspecteerd. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de overige inspecties die de afgelopen drie jaren hebben plaatsgevonden. Aantal overige inspecties

2022 2023

2024

Seksbedrijven

4

2

44

Tattoo & Piercingshops

54

63

61

Schepen

131

152

168

Bouwadviezen

1

4

4

Toelichting tabel: o Seksbedrijven - frequentie is afhankelijk van de vergunning van de gemeente. We komen variabel eens of eens per 3 jaar in een gemeente. o Tattoo & Piercing & PMU - eens per drie jaar en bij aanvraag nieuwe vergunning.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

49

o o

Schepen - afhankelijk van het aantal schepen dat binnenkomt in onze twee zeehavens (Eemsdelta en Het Hogeland). Bouwadviezen - op verzoek van houders van kinderopvang leggen we adviesbezoeken af voordat een aanvraag exploitatie kinderopvang wordt ingediend. Wij geven de houder een advies met betrekking tot geschiktheid van een locatie gerelateerd aan de eisen van de Wet kinderopvang.

Wat heeft het gekost?

Deelprogramma Inspecteren en adviseren

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal lasten

Inspecteren en adviseren

baten baten baten

Inspecteren en adviseren Reserve-mutaties

Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

Primitieve Actuele Jaarrekening Afwijking Begroting Begroting 2024 2024 2024 2024 -1.578 -1.624 -1.712 -88 0 1.578 1.578 0 0 0 0

46 1.578 1.624 0 0 0 0

46 1.698 1.744 32 0 0 32

0 120 120 32 0 0 32

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

50

2.6.

Bedrijfsvoering

Huisvesting Het algemeen bestuur PG&Z heeft 19 juli 2024 ingestemd met gezamenlijke huisvesting Veiligheidsregio/GGD op de Arrivalocatie in de stad Groningen, nadat onderzoek is gedaan naar mogelijke alternatieven en synergievoordelen van gezamenlijk huisvesten met de VRG. Dit betekent dat GGD en VRG gezamenlijk de ontwerpfase ingaan en er tussen de VRG en de GGD een samenwerkingsovereenkomst gesloten wordt die geldt voor de periode van ontwerp tot realisatie van de nieuwbouw. De samenwerkingsovereenkomst zal vanaf inhuizing van de GGD overgaan in een huurovereenkomst. Besluitvorming over de samenwerkingsovereenkomst staat Q1 2025 gepland. De huurovereenkomst van de huidige locatie aan het Hanzeplein in Groningen loopt tot en met 2024. De nieuwe huurovereenkomst met het vastgoedbedrijf van de gemeente Groningen is ondertekend en heeft een looptijd van vijf jaar met de mogelijkheid tot optiejaren. De huurprijs is vanaf 1 januari 2025 kostendekkend. Ook de energielasten en het intern onderhoud worden voor de kostprijs in rekening gebracht. Met het vooruitzicht op een mogelijke gezamenlijke huisvesting VRG/GGD is GGD Groningen onder begeleiding van Heyday gestart met het in kaart brengen van een passend toekomstig werkplekconcept en de bijbehorende uitgangspunten.

De voorgenomen pilot op de eerste verdieping van het Hanzeplein is in verband met de financiële situatie van de GGD on hold gezet. Facilitair De SLA met de afdeling Facilitaire Services en Huisvesting (FSH) van de gemeente Groningen loopt eind 2024 af. De GGD is in gesprek met FSH over een nieuw DVO (voorheen SLA). De dienstverlening zal worden voortgezet, maar FSH hanteert een andere verrekeningssystematiek, waardoor de kosten voor de GGD hoger uit vallen. Voor 2025 worden de kosten verhoogd met het interne onderhoud. Vanaf 2026 zullen alle kosten aan de GGD worden doorbelast. De hoogte van de meerkosten is nog niet bekend. SLA’s met gemeente Groningen De GGD heeft met de gemeente Groningen SLA's die eind 2024 verliepen. Ten aanzien van de volgende SLA’s is de afspraak gemaakt dat deze doorlopen na 2024: - Inkoopondersteuning - Specialistische HRM advies (arbeids-juridische vraagstukken, Arbo). - Juridische advisering (achtervang in nood) - Beheer verzekeringen - Post en archivering De SLA ICT loopt ook nog in 2025. In verband met de ontvlechting ICT zijn afwijkende afspraken gemaakt. Verbeteren managementinformatie De GGD zet in op het verbeteren van de managementinformatie en monitorgegevens voor gemeenten.

De nieuwe gestandaardiseerde opzet van de DVO (dienstverleningsovereenkomst) met gemeenten is ingevoerd en jaarlijks zal geëvalueerd worden hoe we met elkaar kunnen optimaliseren. Dat geldt ook voor de kwantitatieve en kwalitatieve rapportages.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

51

Informatiemanagement De ICT-dienstverlening van de gemeente Groningen verloopt niet naar tevredenheid. Dit vraagt van informatiemanagement veel inzet voor het op orde krijgen van het accountbeheer, servicemanagement, contractmanagement, informatiebeveiliging en NEN-normering. De capaciteit binnen de GGD is hiervoor onvoldoende. Daarnaast is de capaciteit ook onvoldoende om in te kunnen spelen op wetgeving en op toekomstige noodzakelijke ontwikkelingen naar aanleiding van veel landelijke ontwikkelingen vanuit GGD GHOR Nederland. Tevens is er onvoldoende capaciteit om in te kunnen spelen op ontwikkelingen op het gebied van datagericht werken. In het kader van de mogelijke toekomstige gezamenlijke huisvesting VRG/GGD heeft de GGD met de VRG de intentie uitgesproken om op ICT-gebied samen te gaan werken en een gezamenlijke ICT regie-/beheerorganisatie op te zetten. Er wordt gewerkt aan een schets van een gezamenlijke ICT regie-/beheerorganisatie. De eerste gezamenlijke aanbesteding van hardware is afgesloten en ook de aanbesteding voor de werkplek is uitgevoerd. De aanbesteding voor de licenties is gestart. In 2025 starten de overige noodzakelijke aanbestedingen (netwerk, (mobiele) telefonie). Ten aanzien van de ontvlechting van de ICT uit de gemeente Groningen is een projectleider gestart, is de projectorganisatie ingericht en ligt er een plan van aanpak.

De opgave van de ontvlechting is zeer complex en heeft impact op iedere medewerker van de GGD. Het vraagt om een noodzakelijke financiële investering die zal leiden tot minder risico’s, minder verstoringen, meer inzicht en grip op de GGD ICT situatie, meer kansen tot gebruik van data en meer werkplezier bij de medewerkers. Digitaal Kind Dossier Er is gewerkt aan een nieuwe release van het digitaal kind dossier JGZ. In verband met de ontvlechting van de ICT uit de gemeente Groningen heeft dit onderwerp geen vervolg gekregen in 2024. Wel is er verder gewerkt aan de optimalisatie van het huidige digitaal kind dossier, zodat daarmee de eerste stappen tot het maken van een programma van eisen t.b.v. een aanbesteding worden vergemakkelijkt. Naar verwachting zal in 2025 opnieuw de aanschaf van een nieuw digitaal kind dossier afgewogen worden. Informatiebeveiliging De GGD moet gaan voldoen aan de norm NEN 7510 voor informatiebeveiliging in de zorg. In 2024 is een Security Officer geworven om de Informatiebeveiligingstaken uit te voeren voor de GGD. De in 2023 opgestarte voorlichting over informatiebeveiliging voor medewerkers is in 2024 voortgezet. Informatiebeheer De GGD maakt gebruik van de voorzieningen van de gemeente (archiefruimte, postkamer, archiefsysteem).

GGD Groningen werkt al geruime tijd aan het op orde brengen van de informatiehuishouding en aan het voldoen aan de archiefwet. Om dit te kunnen realiseren is in 2024 de huidige situatie en de gewenste toekomstige situatie in beeld gebracht. Voor GGD Groningen verdient het de aanbeveling om over te stappen op een eigen informatiebeheeroplossing. Aangezien dit aansluit op de nieuwe inrichting van de werkplek op ICT-gebied wordt er vanuit het project ontvlechting ICT met een applicatie een pilot binnen de GGD gedraaid. Wet open overheid Sinds 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) van kracht met uitzondering van actieve openbaarmaking. Sinds 1 november 2024 is de GGD verplicht om ook actief informatie te publiceren

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

52

conform de tranches die het Rijk kenbaar maakt. De GGD laat zich in dit proces ondersteunen door externe deskundigheid. HRM Het personeelshandboek wordt in volle breedte geactualiseerd, waaronder ook het beleid op Plaatsen tijdonafhankelijk werken. De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op het gebied van arbeidsomstandigheden is uitgevoerd aan het Hanzeplein. De uitvoering van de RI&E’s in de regio lopen nog. GGD Groningen is gestart met de Strategisch Personeelsplanning. Aan het thema vitaliteit is in september 2024 aandacht besteed met een vitaliteitsweek. Daarnaast is per 1 mei 2024 het fietsleaseplan gestart. Een nieuwe reiskostenregeling GGD Groningen is voorgelegd aan het Lokaal Overleg. Helaas is er is geen overeenstemming bereikt, waardoor de oude regeling van toepassing blijft. Kwaliteitszorg GGD Groningen heeft in september 2024 het HKZ-certificaat (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) behaald. Met dit certificaat tonen we aan dat de GGD de kwaliteit van de zorg bewaakt en continu verbetert. Er is een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) aangeschaft. Dit KMS wordt al ingezet voor klachten, VIM-meldingen, risico-meldingen en het documentbeheer is ingericht. In 2025 maakt men gebruik van de auditmodule. Communicatie Communicatie is betrokken bij de vele projecten en ontwikkelingen die er spelen.

Team Communicatie geeft advies en voert uit bij verschillende vaccinatie- en promotiecampagnes, actuele onderwerpen en interne ontwikkelingen. Naast het bekende maakt het team gebruik van nieuwe middelen en kanalen. Zo werd samen met met JGZ een podcastserie voor ouders ontwikkeld. Samen met IZB is een webinar georganiseerd voor medewerkers in de kinderopvang. Intern is het team actief om medewerkers in de organisatie communicatiever te maken. Medewerkers worden ondersteund bij het schrijven op B1 niveau. Online communicatie In 2024 zijn de website en social mediakanalen verder versterkt als betrouwbare informatiebronnen voor de inwoners van de provincie Groningen. Door het gebruik van de newsroom en actieve online monitoring kan GGD Groningen trends, reacties en discussies rondom actuele gezondheidskwesties onmiddellijk volgen. Hierdoor kan GGD Groningen proactief inspelen op actuele situaties en zowel intern als extern snel juiste informatie verstrekken. Het bezoekersaantal op de website van GGD Groningen is in 2024 met 12% gestegen naar 270.000 ten opzichte van 2023. De social mediakanalen speelden een belangrijke rol als laagdrempelige communicatiemiddelen, met 13.602 ontvangen berichten in 2024. De meest gestelde vragen via deze kanalen gingen over onderwerpen als de verzorging en ontwikkeling van jonge kinderen en vaccinaties.

Pers Regionale, maar ook de landelijke pers wist GGD Groningen in 2024 te vinden. Er is in 2024 mediaaandacht geweest voor onder andere: GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

53

• • • • •

Infectieziektebestrijding: schurft, rabiës, parovirus, griep Najaarscampagne corona Leefomgeving: industrie in de provincie en gevolgen hiervan voor de gezondheid Vaccinatiegraad Zorg aan asielkinderen in de opvang.

Opleiding en Ontwikkeling GGD Groningen investeert in het opleiden en ontwikkelen van professionals. In 2024 is ingezet op het opleiden van jeugdverpleegkundigen in ‘Pluis, niet Pluis’ in kader van de taakherschikking. De docenten bestaan grotendeels uit jeugdartsen van GGD Groningen. Op het gebied van een robuuste infectieziektebestrijding en bestrijding is in 3Noord verband een professioneel deskundigheidsprofiel om bevoegd en bekwaam te blijven ontwikkeld. GGD Groningen had in 2024 50 plekken voor met name Hbo V studenten en coassistenten Sociale Geneeskunde en 10 opleidingsplekken voor artsen in opleiding tot specialist M+G. In 2024 heeft GGD Groningen de tweejarige beleidscyclus succesvol doorlopen en blijft daarmee de erkenning behouden als opleidingsinstelling voor de (profiel) opleiding arts Maatschappij en Gezondheid. Ook is in 2024 een nieuw introductieprogramma voor nieuwe medewerkers ontworpen. En zijn inspirerende bijeenkomsten via ‘Het Podium’ georganiseerd met een positief effect op zowel de individuele professionaliteit als op de professionaliteit van de GGD. Ook wordt GGD Leert! blijvend ingezet als online leerplatform voor leren en ontwikkelen. In 2024 is het aanbod in GGD Leert! uitgebreid. Wat heeft het gekost? Primitieve Begroting Deelprogramma Overhead incidenteel Overhead incidenteel Overhead incidenteel Reserve-mutaties

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal lasten baten baten baten

Inwonersbijdrage Overige baten Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

Actuele Jaarrekening Afwijking Begroting

2024 0

2024 -173

2024 -583

2024 -410

0 0 0 0 0 0 0

173 0 173 0 0 0 0

173 137 310 -274 0 8 -266

0 137 137 -274 0 0 -266

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

54

DVO en gemeentelijke opbrengsten In de tabel op de volgende pagina zijn de bedragen per gemeente weergegeven die in 2024 in rekening zijn gebracht. De € 29,5 miljoen gemeentelijke opbrengsten kunnen worden gesplitst in: • •

Inwonersbijdrage (basistaken): Overige bijdragen (specifieke taken):

€ 19,9 mln. € 9,6 mln.

Daarnaast is er nog € 14,2 mln. aan overige opbrengsten gerealiseerd in 2024, bestaande uit: • •

Opdrachten derden: Doeluitkeringen:

€ €

6,6 mln. 7,6 mln.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

55

Tabel opbrengsten GGD Groningen 2024 per gemeente Gemeentelijke bijdragen Inwonersbijdrage

Deelprogramma Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Gezond en veilig opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen

Product Algemeen: Adviseren over gezonde wijken, dorpen en JGZ Algemeen: Gezondheid beschermen en bevorderen

Centrum gemeente

Vergoeding

Gezond en veilig opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen

Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit , veiligheid en hygiëne Overhead Totaal Vergoeding Eindtotaal

Toezicht & Advisering Overhead

MiddenGroningen

Oldambt

Pekela

-640.769 -6.149.958

-130.968 -1.257.009

-166.085 -1.594.044

-105.057 -1.008.308

-1.141.935

-233.403

-295.984

-7.932.662

-1.621.380

-3.564 -206.365 -1.727.150 -183.229

Westerkwar Westerwold tier e Eemsdelta

Veendam

-33.261 -319.240

-86.866 -833.720

-74.907 -718.941

-175.380 -1.683.246

-72.466 -695.510

-187.225

-59.276

-154.806

-133.493

-312.549

-129.144

-2.056.113

-1.300.590

-411.778

-1.075.392

-927.341

-2.171.174

-897.120

-7.813 -400.575 -118.708

-10.696 -392.579 -25.028

-7.500 -353.466

-2.517 -74.076 -5.404

-6.321 -316.279 -80.512

-3.835 -274.602 -52.952

-8.930 -459.213 -150.624

-6.977 -133.061

-8.184 -371.448 -52.276

-193.421 -233.808 -252.736

-22.521 -232.659

-23.124 -36.347

-28.339 -28.140

-5.148 -7.564

-11.842 -16.296

-12.493 -12.988

-42.737 -166.638

-22.116 -31.656

-25.660 -80.830

-469.036 -34.965 -663.539 -3.304.274 -663.539 -11.236.936

-248.231

-187.748

-150.393

-19.683

-80.422

-76.533

-182.572

-62.038

-180.581

-1.030.508 -2.651.888

-675.524 -2.731.637

-567.838 -1.868.428

-114.392 -526.170

-511.672 -1.587.064

-433.403 -1.360.744

-1.010.713 -3.181.887

-255.847 -1.152.967

Epidemiologie Gezondheidsbevordering JGZ Logopedie Forensische geneeskunde OGGz Seksuele gezondheid

Het Hogeland

Stadskanaal

Totaal Inwonersbijdrage Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden

Groningen

-663.539

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2023

56

Eindtotaal

-123.788 -1.609.546 -1.188.083 -15.448.059 -220.605

-2.868.421

-1.532.476 -19.926.026 -3.564 -269.138 -4.502.448 -668.733 -387.400 -1.510.466 -252.736

-1.657.238 -34.965 -718.979 -9.286.689 -2.251.455 -29.212.715

3. JAARVERSLAG RIGG

3.1.

Programma RIGG

Wat houdt het deelprogramma in De RIGG heeft de opdracht om op het gebied van de Jeugdhulp voor de Groninger gemeenten de volgende taakgebieden in te richten en uit te voeren: 1. Inkoop en contractmanagement 2. Advies 3. Monitoring 4. Bijdrage aan de transformatie 5. Taken op het gebied van financiën, administratieve processen en ICT Wat hebben we bereikt en gedaan In 2024 vond voor de RIGG een aantal belangrijke ontwikkelingen plaats. Na bijna 10 jaar kwam er een einde aan de gemeenschappelijke regeling Publieke Gezondheid en Zorg. Deze regeling omvatte zowel de taken rondom publieke gezondheid, uitgevoerd door GGD Groningen, als de regionale jeugdhulptaken door de RIGG. De Groninger gemeenten hebben gezamenlijk besloten om de uitvoering van regionale jeugdhulptaken door de RIGG onder te brengen in een centrumregeling. Deze centrumregeling heeft de gemeente Groningen de centrumgemeente; de ingangsdatum is 1 januari 2025. Daarnaast is in 2024 het hybride inkoopmodel geëvalueerd en is met gemeenten gesproken over de lokale inkoop voor de komende jaren. De Groninger gemeenten staan voor het besluit over de aansluiting van de lokale inkoop op de specialistische en hoogspecialistische jeugdhulp. Dit proces leidde in het najaar tot een nieuw programma, genaamd het Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp.

Dit programma loopt door in 2025, onder aansturing van het Strategisch OpdrachtgeversOverleg (SOO). En tenslotte kondigde Hemmala Sheerbahadoersing in november 2024 aan met ingang van 1 januari 2025 te stoppen als directeur van de RIGG. De RIGG was betrokken bij de werving en selectie van een nieuwe directeur; dit proces is vanuit het SOO aangestuurd. Landelijke ontwikkelingen en regionale programma’s De RIGG was in 2024 betrokken bij diverse landelijke en bovenregionale ontwikkelingen en werkten diverse medewerkers vanuit verschillende rollen mee aan regionale programma’s. a. Landelijke ontwikkelingen • Hervormingsagenda Jeugd (HVA). In het najaar van 2023 hebben alle jeugdregio’s een zelfscan gedaan. Het resultaat van deze scan was dat onze regio is aangemerkt als een ‘robuuste regio’. In het voorjaar van 2024 is een programmamanager aangesteld die samen met de Groninger gemeenten de vervolgstappen heeft uitgewerkt. • Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Begin dit jaar is de programma- en bijpassende overlegstructuur ingericht. Hierna is het programmateam gestart met de voorbereidingen van de drie regionale proeftuinen. Deze zijn in juni gestart met als doel om GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2023

57

op een andere manier samen te werken rondom casuïstiek met (on)veiligheidsissues. Onze proeftuinen maakten geen onderdeel uit van de formele landelijke proeftuinen; de landelijke ontwikkelingen werden wel door het team op de voet gevolgd. Eind 2024 is voor de bekostiging van het vervolg op de proeftuinen een landelijke subsidieaanvraag ingediend. Beide ontwikkelingen hebben in meer of mindere mate impact op de landelijke jeugdregio’s, inclusief de Jeugdregio Groningen. De uitwerking van de Hervormingsagenda Jeugd heeft impact op de toegang van de Groninger gemeenten. Het is daarom direct gelinkt aan de lokale inkoop van jeugdhulp en de regionale inkoop van HSJ. Hierom stonden beide onderwerpen met regelmaat op de ambtelijke en bestuurlijke agenda’s. b. Bovenregionale Samenwerking 3Noord In 2023 is de basis gelegd voor intensievere samenwerking tussen de jeugdhulpregio’s Groningen, Friesland en Drenthe. Dit leidde in het voorjaar 2024 tot een Uitvoeringsplan 3Noord, gericht op het in stand houden van essentiële schaarse voorzieningen en waar mogelijk gezamenlijke inkooptrajecten. Een van de belangrijke transformatiebewegingen in dit dossier is de afbouw van gesloten jeugdzorg en de opbouw van kleinschalige voorzieningen. Hiervoor is eind 2024 namens 3Noord een aanvraag ingediend voor een SPUK-regeling.

Het onderliggende transformatieplan wordt in afstemming met Elker in 2025 nader uitgewerkt. Door diverse ontwikkelingen bij Jeugdhulp Friesland is sinds najaar 2024 Elker de enige aanbieder van gesloten jeugdzorg in 3Noord. c. Ontwikkelingen Hoogspecialistische Jeugdhulp (HSJ) Het programma HSJ richt zich op de transformatie van de hoogspecialistische jeugdhulp en de manier van werken binnen de keten. In 2024 bespraken we binnen mondelinge consultaties de beoogde werkwijze en netwerksamenwerking. Dit leidde tot een veranderstrategie die samen met gemeenten is opgesteld. Deze veranderstrategie bevat de voorgestelde koers en de stappen die noodzakelijk zijn om onze ambities en transformatie opgaven te bereiken. De bestuurlijke besluitvorming stond voor juni gepland maar is uitgesteld naar het najaar. Samen met gemeenten is namelijk geconstateerd dat HSJ niet op zichzelf staat maar onderdeel is van een breder plaatje. Het raakt de lokale inkoop van jeugdhulp door gemeenten en het zogenoemde middensegment, inmiddels bekend als de aanvullende hulp voor jeugd en gezin. Het totaalplaatje komt samen in het eerdergenoemde programma Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp’. d. Evaluatie lokale inkoop (hybride inkoopmodel) De Groninger gemeenten onderzochten tot medio 2024 mogelijkheden om jeugdhulp effectiever en efficiënter in te zetten.

De ervaringen van de ‘verkennergemeenten’ werden in mei gepresenteerd; de bestuurlijke evaluatie vond plaats in het najaar. Afgesproken is om de vervolgstappen via de lijn van het SOO af te stemmen en op te nemen in het programma Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp. e. Regionaal Bestuurlijk Platform (RBP) In de eerste helft van 2024 organiseerde de RIGG twee bijeenkomsten van het Regionaal Bestuurlijk Platform. Aan het RBP neemt een tiental strategische kernaanbieders deel en een bestuurlijke afvaardiging van de Groninger gemeenten. Belangrijke agendapunten waren in 2024 de arbeidsmarktproblematiek en werkwijzen om uithuisplaatsing te voorkomen. Eind november vond een regionale bijeenkomst met alle aanbieders, verwijzers en gemeenten plaats. De ruim 150 aanwezigen werden onder meer geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen HSJ en het Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

58

De RIGG organiseert voor de leden van het RBP en de wethouders en/of directeur sociaal domein van de Groninger gemeenten in januari 2025 een studiereis over de aansluiting onderwijs-jeugdhulp in Leuven (België). f. Spoed voor Jeugd (S4JG) Spoed voor Jeugd Groningen is het regionale meldpunt voor crises. In 2024 startten de uitvoerende partijen met een nieuw contract. De (doorlopende) ambitie is om de crisisaanpak te verbeteren en de samenwerking tussen S4JG, jeugdhulpaanbieders en gemeenten te versterken. De RIGG organiseert per kwartaal besprekingen met alle betrokken partijen; aan de hand van monitoringsgegevens wordt jaarlijks een rapportage opgesteld. g. Nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Taken Regionale Jeugdhulp Governance PG&Z Het project om de huidige gemeenschappelijke regeling Publieke Gezondheid en Zorg te splitsen, kreeg in 2024 zijn beslag. De splitsing leverde een eigen gemeenschappelijke regeling op voor de GGD Groningen en een centrumregeling voor de taken op het gebied van jeugdhulp die bij de RIGG zijn belegd. De centrumgemeente is de gemeente Groningen. Om de positie en taken van de RIGG goed te borgen is besloten de RIGG als aparte directie binnen de gemeente Groningen onder te brengen. Het hele proces verliep volgens planning, met diverse afstemmingsmomenten en formele besluitvorming in het najaar van 2024.

De ingangsdatum van beide regelingen is 1 januari 2025. h. Werkbezoeken Jeugdregio Groningen In 2024 organiseerde de RIGG een viertal werkbezoeken voor wethouders en leden van het SOO. De jeugdhulpaanbieders die zijn bezocht, waren: Ambiq, het Leger des Heils, Zorgkracht12 en Lentis Jonx. De werkbezoeken aan jeugdhulpaanbieders werden goed bezocht en zijn door alle partijen positief ervaren. In 2025 vervolgt de RIGG met het organiseren van werkbezoeken voor wethouders Jeugd en directeuren sociaal domein van de Groninger gemeenten. i. Regionaal Expertteam Groningen Een nieuwe coördinator werd geworven voor het regionaal expertteam. Deze functie werd van november 2023 tot de zomer 2024 tijdelijk ingevuld. Sinds medio 2024 geeft de nieuwe coördinator samen met de inhoudelijke coördinator sturing aan de doorontwikkeling van het expertteam. Door de zorgadviseur wordt het expertteam ondersteund bij het vinden van een passende oplossing voor kinderen die tussen wal en schip dreigen te raken. Deze nieuwe rol voor onze regio wordt sinds december 2023 ingevuld.

Wat heeft het gekost (bedragen * € 1.000)

Deelprogramma RIGG

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal lasten

RIGG

baten

Reserve-mutaties

Bijdrage gemeenschappelijke regeling Overige bijdragen Totaal baten Gerealiseerd saldo baten en lasten Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

Primitieve Actuele Jaarrekening Afwijking Begroting Begroting 2024 2024 2024 2024 -3.670 -3.670 -3.717 -47 3.515

3.515

3.515 -155 -155

3.515 -155 -155

3.474 84 3.558 -159 -159

-41 84 43 -4 -4

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

59

4. PARAGRAFEN Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten kent de begroting een aantal verplichte paragrafen. In deze jaarrekening zijn de paragrafen Weerstandsvermogen en Risicobeheersing, Bedrijfsvoering en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn niet van toepassing en derhalve niet opgenomen.

4.1.

Paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing

4.1.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het BBV schrijft voor dat we in de jaarrekening een beoordeling moeten geven van het weerstandsvermogen. Deze beoordeling geeft aan hoe robuust de begroting is. Een robuuste begroting houdt volgens de BBV-voorschriften in dat niet elke financiële tegenvaller in de begroting dwingt tot bezuinigen. De beoordeling van het weerstandsvermogen bestaat uit de volgende componenten: 1.

2. 3. 4.

een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; de weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken, een inventarisatie van de risico’s en ontwikkelingen; een beoordeling van de weerstandscapaciteit en de risico’s de kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie.

4.1.2 Weerstandscapaciteit PG&Z-regeling De beschikbare weerstandscapaciteit van de GGD is gelijk aan de algemene reserve per 31 december 2024 van € 615.000. De bestemmingsreserves dienen ter afdekking van incidentele uitgaven en zijn derhalve buiten de risico-afweging voor het weerstandsvermogen gehouden. In de begroting is de aard van de bestemmingsreserve beschreven. De beschikbare weerstandscapaciteit van de RIGG is gelijk aan de algemene reserve per 31 december 2024 van € 1.075.000. De bestemmingsreserves dienen ter afdekking van incidentele uitgaven en zijn derhalve buiten de risico-afweging voor het weerstandsvermogen gehouden. De algemene reserve van de RIGG is niet beschikbaar voor risico’s van de GGD.

4.1.3 Inventarisatie risico’s en ontwikkelingen In deze paragraaf wordt een uitgebreide toelichting gegeven op de risicoparagraaf van het programma Gezondheid.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

60

Programma Gezondheid De GGD monitort periodiek de risico’s voor uitvoering van de GGD-taken in het kader van de P&Ccyclus. Onderstaand overzicht geeft een actueel beeld van de risico’s van de GGD. Voor de afdekking van deze risico’s zijn geen middelen beschikbaar en dient de weerstandscapaciteit. Nummer Financiële risico's 1 WW risico 2 Boventalligheid 3 Verminderen en uitname taken 4 Indexering 5 Landelijke ontwikkelingen 6 Medische Arrestantenzorg 7 Hogere kosten bedrijfsvoering 8 Ontvlechting ICT gemeente Groningen 9 Huisvesting Totaal financiële risico's 1.

Risico-inschatting Structureel Incidenteel 100.000 100.000 250.000 250.000 100.000 100.000 350.000 350.000 p.m. p.m. 125.000 200.000 200.000 200.000 200.000 p.m. p.m. p.m. 1.325.000

975.000

350.000

WW-risico

Risico De rekening van het UWV voor medewerkers die in de WW komen en een WW-uitkering ontvangen komt ten laste van de GGD. GGD Groningen werkt voor tijdelijke opdrachten in de regel met tijdelijke aanstellingen. Indien een aanstelling niet wordt verlengd door krimp van de vraag is er een potentieel WW-risico. Dit risico wordt t.o.v. vorige jaren verhoogd ingeschat op € 40.000 per medewerker, waarbij wordt uitgegaan van drie en een halve medewerker. In de begroting is een budget opgenomen van € 40.000 voor dekking van het WW-risico van één medewerker. Kans Het jaarlijkse WW-risico wordt geschat op € 140.000, waarbij we uitgaan van drie en een halve medewerkers per jaar. Derhalve resteert nog een claim op het weerstandsvermogen van € 100.000. De verhoging volgt uit de ontwikkelingen die eerder in de nota zijn omschreven, waardoor er kans is dat de uitstroom van medewerkers verhoogt de komende jaren. Beheersmaatregelen De GGD zal tijdelijke opdrachten of de flexibele schil minder met tijdelijke contracten moeten invullen en meer met een constructie via pay roll of externe inhuur. 2.

Risico boventallige medewerkers

Risico Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld vier medewerkers op jaarbasis zijn. Het risico wordt geraamd op € 62.500 per medewerker.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

61

Kans De claim op het weerstandsvermogen is € 250.000. Hiermee kan het risico voor vier medewerkers voor een jaar worden opgevangen. Beheersmaatregelen Boventallige medewerkers worden zo snel mogelijk opgenomen in een herplaatsingstraject. Eens per kwartaal wordt de voortgang van het traject geëvalueerd. Als er sprake is van onvoldoende voortgang wordt binnen twee jaar een ontslagtraject ingezet. 3.

Risico taakuitname en verminderen contracten derden

Risico Dit risico houdt in dat gemeenten en/of derden contracten met de GGD opzeggen of verlagen. De GGD zal dan de capaciteit moeten verlagen of verschuiven en de overhead naar rato moeten verlagen. Ingewikkeld is dat de GGD niet zonder meer binnen het personeelsbestand kan schuiven. Ook heeft de overhead vooral een vast karakter. Gezien de opzeggingen en verlagingen van de laatste jaren is de GGD minder flexibel geworden om nieuwe taakuitnames op te vangen. Facultatieve taken De totale omvang van de facultatieve taken van de GGD is ca. € 5 mln. De dienstverlening tussen de deelnemende gemeenten en de GGD wordt met dienstverleningsovereenkomsten afgestemd en vastgelegd. De deelnemende gemeenten hadden voor 2021 voor ca. € 0,6 mln. aan taken opgezegd. Voor 2022 en 2023 is de omvang van het aantal opgezegde taken relatief beperkt gebleven. Gezien de opzeggingen van de afgelopen jaren, is het gemiddelde ca € 0,2 mln. per jaar. Deze omzet is voor 2/3 primair personeel en voor 1/3 overhead. De Frictieregeling is in 2019 bijgesteld om vooral de structurele teruggang in overhead tijdelijk op te kunnen vangen. Als dit tempo echter doorgaat komt er een punt dat de overhead structureel niet meer is terug te brengen of tijdelijk is op te vangen met de Frictieregeling. Kans •

Gezien de maatregelen ten aanzien van de facultatieve taken is de kans dat dit risico extra incidentele effecten heeft vooral aanwezig bij de overhead. De claim op het weerstandsvermogen is € 100.000, uitgaande van € 300.000 aan opgezegde facultatieve taken.

Beheersmaatregelen Het risico van taakuitname is vooral gelegen in de overhead en medewerkers primair proces, die één op één zijn verbonden aan de opdracht. Indien dat laatste niet het geval is kan met natuurlijk verloop de afname voor een deel worden opgevangen. Ook wordt op het moment van taakuitname bekeken of medewerkers zo snel mogelijk ingezet kunnen worden op formatieplaatsen die nog niet bezet zijn of die vrijkomen. In het geval van herplaatsing worden medewerkers binnen twee weken in een herplaatsingstraject geplaatst. Bij grotere uitname van taken bestaat het risico dat de vaste overhead moet krimpen. Het gaat hierbij om onder andere de huisvesting en ICT. In de afspraken met de gemeente Groningen is vastgelegd dat een bezuiniging op de overhead ook effect heeft op de servicelevel agreements (SLA’s) met de gemeente Groningen.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | JAARVERSLAG & JAARREKENING 2024

62

4.

Risico indexering

Risico De reguliere loonindexering (4,0% voor 2026) en prijsindexering (2,0% voor 2026) wordt vooraf ingeschat. Achteraf blijkt vaak dat de indexering te laag is ingeschat. Dit wordt structureel een jaar later hersteld, maar niet met terugwerkende kracht. Incidenteel is er een nadeel in het jaar dat de indexering te laag bleek ingeschat. Het totaal effect van een verkeerde indexering wordt op 2,5% van de personele kosten, à € 700.000 incidenteel ingeschat. Kans De kans dat het risico zich voordoet wordt op 50% geschat, waarmee de claim op het weerstandsvermogen € 350.000 bedraagt. Beheersmaatregel Jaarlijks voldoende aandacht voor toereikende indexeringsafspraken bij de ontwerpbegroting op basis van actuele (markt)ontwikkelingen. Bij onvoorziene verhogingen die niet binnen de reguliere P&C-cyclus kunnen worden opgevangen, wordt een voorstel tot compensatie ingediend bij de deelnemende gemeenten. 5.

Risico landelijke ontwikkelingen

Risico De ontwikkelingen die volgen uit het coalitie-akkoord van kabinet Schoof geven een significant risico op de begroting van GGD Groningen. Deze ontwikkelingen zijn uitgezet in de uitgangspuntennotitie begroting 2026. Kans De kans dat en in welke mate bovengenoemde risico’s optreden kan moeilijk worden gekwantificeerd gezien de onduidelijkheden. Daarom is het hier als p.m. post opgenomen. 6.