07-07-02 Integraal-Veiligheidsplan-2023-2026-Gemeente-Veendam

Naast het verbeteren van de verbinding wordt ingezet op concrete maatregelen om overlast tegen te gaan. Bijvoorbeeld door de toepassing van de Wet aanpak woonoverlast en de voortzetting van de bestaande Persoonsgerichte Aanpak, aanpak MDA++ (ernstig huiselijk geweld), tijdelijk huisverbod, aanpak verward en gevaarlijk gedrag en de meest overlastgevende situaties.

18 Prioriteiten

5.2.1 Veelvoorkomende criminaliteit De meest voorkomende soorten van criminaliteit binnen Ommelanden-Midden zijn inbraak, fietsendiefstal, vernielingen, vandalisme, mishandeling en bedreiging. Hoewel deze delicten in onze gemeente niet in grote aantallen voorkomen (objectief) kunnen ze wel degelijk grote gevolgen hebben voor de slachtoffers. Ook kan de beleving bij onze inwoners anders zijn (subjectief). Door meer in te zetten op preventie, een wijkgerichtere aanpak, het meer betrekken van de veiligheidspartners bij de aanpak en vanzelfsprekend onze inwoners willen wij de komende jaren het aantal delicten verminderen. Doelen • Monitoren en benoemen aandachtlocaties • Gerichte probleemwijkaanpak • Verminderen aantal delicten volgens politiecijfers Resultaten • Verminderen aantal delicten volgens politiecijfers • Heldere en eenduidige kaders en beleid 5.2.2 Geweld Onder geweld verstaan we uitgaansgeweld, geweld tegen werknemers met een publieke taak (VPT), huiselijk geweld, eergerelateerd geweld, geweld vanwege sekse, kindermishandeling, overvallen en straatroven. Geweld heeft een grote impact op slachtoffers en hun omgeving. Geweld is een groot maatschappelijk probleem en komt in Veendam nog steeds te veel voor. Veel gewelddelicten worden gepleegd onder invloed van alcohol en drugs. Middelengebruik speelt een rol bij overlast, maar ook bij huiselijk geweld.

Ambitie Geweld accepteren we niet. Onze aanpak richt zich op het realiseren van een daling van het aantal geweldmisdrijven en op het vergroten van de pakkans van daders. Als basis voor een effectieve integrale aanpak hebben we een gezamenlijk beeld van aantallen, probleemgebieden, oorzaken en effect van maatregelen. 5.2.3 Huiselijk geweld De term ‘huiselijk geweld’ verwijst naar de relatie tussen pleger en slachtoffer. Huiselijk geweld is geweld dat wordt gepleegd door iemand uit de huiselijke kring van het slachtoffer. Het kan dan gaan om (ex-)partners, gezinsleden, familieleden en huisvrienden. Er is meestal sprake van een machtsverschil: het slachtoffer is afhankelijk van de dader. Huiselijk geweld vormt een ernstig maatschappelijk probleem. Het komt op zeer grote schaal voor in alle sociale lagen van de bevolking. Huiselijk geweld heeft vele verschijningsvormen. Het gaat vaak om lichamelijke, seksuele en psychische vormen van geweld. De bekendste daarvan zijn kindermishandeling en partnergeweld. De aanpak van kindermishandeling is een verantwoordelijkheid voor de gemeente. De aanpak van huiselijk geweld staat al enige jaren op de gemeentelijke en landelijke beleidsagenda. Een samenhangende aanpak met politie en hulpverleningsorganisaties heeft vooral een impuls gekregen met de inwerkingtreding van de Wet tijdelijk huisverbod en met de Wet meldcode.

Een huisverbod is een bestuursrechtelijke maatregel waarbij de burgemeester kan ingrijpen in een dreigende situatie zonder dat er (al) een strafbaar feit is gepleegd. Er wordt direct hulpverlening voor alle betrokken partijen ingezet, ook voor kinderen die getuige zijn geweest van geweld dat heeft plaatsgevonden tussen partners. De Wet meldcode verplicht beroepskrachten in de sectoren gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en justitie om met een meldcode te werken bij vermoedens van geweld in huiselijke kring. kadertekst

29

30

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Veendam 2023-2026

Coalitieakkoord ‘Met vertrouwen vooruit’ 2022-2026 De coalitie zet concreet in op het terugdringen van huiselijk geweld en kindermishandeling. einde kadertekst Ons beleid is erop gericht om huiselijk geweld en kindermishandeling zoveel mogelijk in een vroeg stadium te signaleren en te bevorderen dat het eerder wordt gemeld. Bij de aanpak is onze inzet: lokaal waar het kan, regionaal waar het moet. Hulpverlening wordt zoveel mogelijk dicht bij het gezinssysteem georganiseerd, op lokaal niveau via inzet van de sociale teams. Ook streven we naar een optimale samenwerking en afstemming met het gedwongen kader in het Zorg- en Veiligheidshuis Groningen. Doelen • Beëindigen van geweld in afhankelijkheidsrelaties • Bevorderen van een veilige thuissituatie • Bieden van veiligheid voor slachtoffers van huiselijk geweld Resultaten • Goede signalering van huiselijk geweld en kindermishandeling • Betere hulpverlening en veiligheid voor slachtoffers van huiselijk geweld

5.3

Cyberveiligheid

Digitalisering raakt overheden, bedrijven, kennisinstellingen, inwoners en bezoekers van Veendam. Zij verandert onze producten en diensten, biedt kansen voor innovatieve samenwerking met partners en vraagt aandacht voor onze digitale veiligheid. Volgens deskundigen wordt cybercriminaliteit qua omvangde fietsendiefstal van de toekomst, maar met veel grotere impact. Zo ontstaan nieuwe vormen van criminaliteit, of ze nemen een vogelvlucht als hacken, ddos- aanvallen en ransomware. Traditionele vormen van criminaliteit raken steeds meer verweven met digitale criminaliteit. Voorbeelden hiervan zijn digitale fraude, het aanbieden van illegale prostitutie via internet, digitaal pesten, phishing, grooming, sexting, CEO-fraude en marktplaatsoplichting. Ook ondermijning vindt voor een deel digitaal plaats, via het darkweb om wapens en drugs te verhandelen, of via bitcoins als crimineel betaalmiddel. De maatschappelijke weerbaarheid blijft achter bij de toenemende risico’s die digitalisering met zich meebrengt. Doel en ambitie We creëren als Groninger gemeenten en de politie meer kennis van en beter zicht op de aard en omvang van deze problematiek. Op basis hiervan gaan we de bewustwording (gemeenten, organisaties, bedrijven en inwoners) op dit thema vergroten.

Vanuit het besef van deze groeiende dreiging investeren we gezamenlijk in het thema cyberveiligheid en zorgen we voor een integrale aanpak. Met publieke en private partners zetten we in op bewustwording, preventie, slachtofferschap, opsporing en vervolging. We volgen landelijke en regionale ontwikkelingen op de voet en sluiten daarbij aan.

19 Prioriteiten

5.4

Jeugd en veiligheid

Met het grootste deel van de jongeren in Veendam gaat het goed. We hebben wel zorgen over de jongeren waarmee het niet goed gaat. Armoede, afkomst gecombineerd met onderwijsachterstand, weinig perspectief op werk, en alcoholen middelengebruik vergroten de kans dat deze kwetsbare groep jongeren in de criminaliteit komt. Jongeren veroorzaken op verschillende manieren overlast en/of plegen strafbare feiten. Hierbij kan een persoonsgerichte en/of groepsgerichte aanpak effectief zijn. Soms is een combinatie met probleem- en dadergerichte benadering nodig. Een nieuwe zorgwekkende situatie is radicalisering onder jongeren. Houding, denken en gedrag van jongeren kunnen doorslaan in een bereidheid om de samenleving schade toe te brengen. Verder nemen ook de digitale ontwikkelingen een hoge vlucht. Jongeren groeien op in een tijd waarin het internet onderdeel is van hun ontwikkeling. Internet is een medium met ongekende mogelijkheden, maar brengt ook risico’s met zich mee. Grooming, sexting, digitale criminaliteit en pesten via social media zijn daarvan slechts enkele voorbeelden. Een veilige school is voor scholieren/jongeren van groot belang. Het is een plek waar ze niet alleen kennis opdoen, maar waar ze zich ook ontwikkelen tot mondige en verantwoordelijke burgers van onze samenleving, en tot individuen met realiteitsbesef en zelfvertrouwen.

De gemeente is verantwoordelijk voor de jeugdhulp en de aanpak kindermishandeling. De gemeente moet ervoor zorgen dat er waar nodig passende hulp wordt geboden. Hieronder valt preventieve jeugdhulp, de provinciale jeugdzorg, de hulpverlening voor verstandelijk gehandicapten, de jeugd-geestelijke gezondheidszorg, de jeugdreclassering, de jeugdbescherming en de gesloten jeugdzorg. Naast drugsgebruik onder jongeren is ook overmatig alcoholgebruik op jonge leeftijd een onderwerp dat komende jaren om een aanpak vraagt. Een belangrijk instrument hiervoor is de Alcoholwet. De Alcoholwet raakt verschillende beleidsterreinen, namelijk gezondheidsbeleid, horecabeleid, openbare orde en veiligheid, en de handhaving. Om op een goede manier invulling te geven aan de doelen van deze wet is een integrale benadering vanuit deze beleidsvelden noodzakelijk. De uitvoering van de handhaving van deze wet moet binnen de gemeente nog beter worden belegd. Doel en ambitie Kinderen moeten veilig op kunnen groeien. Iedere betrokkene (van ouder tot professional) neemt daarvoor verantwoordelijkheid vanuit zijn/haar rol. Door een gezamenlijke preventieve aanpak wordt voorkomen dat jongeren ernstige overlast veroorzaken en doorgroeien naar een criminele carrière. Daar waar al sprake is van ernstige overlast en/of criminaliteit, wordt dit door een sluitende ketenaanpak effectief aangepakt.

Door een preventieve aanpak op het gebied van veilig internetgebruik zijn jongeren en hun ouders zich bewust van de risico’s van internetgebruik en daardoor weerbaar. Door uitvoering te geven aan de Alcoholwet worden zowel ouders en jeugdigen bewust van de negatieve gevolgen van vroegtijdig alcoholgebruik. Het effect is dat het gebruik door jeugdigen vóór de 18-jarige leeftijd is verminderd. Doelen • Voorkomen (en verminderen) van het ontstaan van problematische jeugd • Bewustwording digitale risico’s onder jongeren • Overmatig alcohol- en middelengebruik van jongeren terugdringen • Voorkomen en terugdringen van radicaliserende jongeren kadertekst

31

32

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Veendam 2023-2026

Coalitieakkoord ‘Met vertrouwen vooruit’ 2022-2026 De coalitie zet concreet in op het terugdringen van middelengebruik (alcohol en drugs) en daarmee gepaard gaande overlast. einde kadertekst Resultaten • Duidelijke regie door gemeente op beleidsterrein • Geen problematische jeugdgroepen • Vermindering overlastgevende/criminele jongeren • Vergroting digitale weerbaarheid jongeren • Minder schooluitval • Geen radicalisering onder jongeren • Minder middelengebruik en alcoholgebruik onder de 18-jarige leeftijd

34

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Veendam 2023-2026

6

Strategische thema’s

Naast de eerdergenoemde prioriteiten bevat het IVP een aantal strategische thema’s. In dit hoofdstuk worden deze thema’s besproken.

6.1

Verkeersveiligheid

Hard rijden binnen en buiten de bebouwde kom is een veelvoorkomende klacht die bij gemeenten binnenkomt. Door snelheid te monitoren, een herinrichting van de omgeving (bijvoorbeeld fysieke maatregelen om en nabij scholen) en weggebruikers attenderen op hun gedrag moet de snelheid omlaag gebracht worden. Verkeersveiligheid speelt een belangrijke rol in de perceptie van inwoners op het gebied van veiligheid. De manier waarop deze veiligheid beleefd wordt, sluit dikwijls aan bij de directe belevingswereld van de inwoners van de gemeente. Ook is de input dan vaak gebaseerd op praktijkvoorbeelden uit de eigen omgeving. Daarnaast wordt ook landelijk en regionaal steeds meer aandacht voor dit onderwerp gevraagd. Het waarom daarvan is terug te zien in de ongevallencijfers met letsel en/of dodelijke afloop. Dit onderwerp heeft dus op meerdere niveaus aandacht, waarbij ook de aard en omvang van de maatregelen verschillen. kadertekst Coalitieakkoord ‘Met vertrouwen vooruit’ 2022-2026 De coalitie zet concreet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid. einde kadertekst De gemeenten pakken in samenwerking met de provincie Groningen infrastructurele knelpunten aan die moet bijdragen aan een hogere verkeersveiligheid. Maar ook de bewustwording van de verkeersdeelnemer zelf moet vergroot worden. Dit kan onder andere door het inzetten van verkeerseducatie op scholen.

Voor zover noodzakelijk en mogelijk zal de schoolomgeving verkeersveiliger gemaakt worden. Het slotstuk van de aanpak van verkeersveiligheid is verkeershandhaving. Waar mogelijk wordt dit ingezet. Flankerend beleid: • • • •

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) Regionaal Beleidsplan Verkeer Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 en uitwerkingen daarvan Meldpunt onveilige verkeerssituaties, buurtacties, het project VVN Veilige Schoolomgeving van Veilig Verkeer Nederland

6.2

Preventie en risicocommunicatie

Uit het veiligheidsonderzoek onder de inwoners komt nadrukkelijk naar voren dat binnen de samenleving behoefte is aan handelingsperspectief. Enerzijds hebben inwoners beperkt maatregelen getroffen tegen gebeurtenissen zoals brand en uitval van nutsvoorzieningen. Anderszijds geven zij aan behoefte te hebben aan informatie en voorlichting hoe zij zich kunnen voorbereiden en wat er van hen verwacht wordt. kadertekst Coalitieakkoord ‘Met vertrouwen vooruit’ 2022-2026 De coalitie zet concreet in op het vergroten van zelfredzaamheid van inwoners en bezoekers: wat kunnen mensen zelf doen om de sociale en fysieke veiligheid te verbeteren? einde kadertekst

20 Strategische thema’s

Ambitie Het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners, bezoekers en bedrijven. Doelen • Structurele invulling geven aan risicocommunicatie • Bieden van handelingsperspecief bij onveilige situaties • Voorkomen van onveilige situaties en beperken van de schadelijke gevolgen Resultaten • Zelfredzame inwoners en een redzame samenleving • Burgerhulpverlening

6.3

Evenementenveiligheid

In Veendam wordt veel initiatief genomen op het gebied van evenementen en andere activiteiten gericht op de levendigheid van dit gebied. Voor de leefbaarheid en economische vitaliteit van de gemeente vindt het gemeentebestuur het belangrijk om ruimte aan horeca en andere organisaties te geven om activiteiten en evenementen te organiseren. Hiervoor zijn in de gemeente door het college van burgemeester en wethouders drie locaties aangewezen. Iedereen heeft belang bij een veilig verloop van evenementen en overlast dient zoveel mogelijk beperkt te worden. Voorwaarde hiervoor is dat op een effectieve manier samengewerkt wordt door gemeenten, hulpdiensten en initiatiefnemers. Vergunningaanvragen worden integraal beoordeeld op risico’s ten aanzien van de openbare orde om een goed verloop van het evenement te waarborgen. Het proces van vergunningverlening dient hiervoor helder en functioneel zijn. Duidelijkheid, rolverdeling en transparantie richting organisatoren van evenementen en inwoners over de gemaakte keuzes en bijbehorende motivatie zijn hierbij belangrijk. Voor evenementen wordt een planningssysteem opgezet dat de verschillende fases in de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van elk afzonderlijk evenement beschrijft en het proces daarvan plant voorafgaand aan het evenementenseizoen. Hierbij moet nog worden geïnvesteerd in het oppakken van de regierol van de gemeente.

Hoewel wij regie voeren, is een goed en veilig verloop van het evenement in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de organisator zelf. Dit geldt bijvoorbeeld voor de beveiligingsinzet op en rondom evenementen. De politie, brandweer en GHOR hebben een verantwoordelijkheid waar het advisering over evenementen betreft. Vanuit de Veiligheidsregio Groningen wordt voor grotere evenementen een multidisciplinair advies opgesteld. Voor een evenement als de jaarwisseling worden in samenwerking met de politie en het Openbaar Ministerie jaarlijks beleidsuitgangspunten en tolerantiegrenzen vastgesteld. Het scherp toezien op naleving van de vergunningen, de gestelde termijnen en de gestelde voorwaarden is een basisvereiste voor een goed verloop van evenementen. Een professionele en integrale organisatie is hierbij onontbeerlijk. Wij blijven dan ook scherp toezien op een goed en veilig verloop van evenementen. Ambitie De eerste ambitie is dat het proces van vergunningverlening wordt verbeterd en hernieuwd wordt ingericht. Daarnaast stelt de gemeente nieuw evenementenbeleid op. Naast het opstellen van actueel evenementenbeleid voor de gemeente is het essentieel dat door de partners effectief wordt samengewerkt.

Onze gezamenlijke inzet is gericht op een goede voorbereiding van risicovolle en grootschalige evenementen, en een goede afstemming met politie en hulpdiensten over capaciteit en planning is belangrijk. Tot slot willen we ook toezien op een veilig verloop van evenementen.

35

36

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Veendam 2023-2026

Doelen • Opstellen nieuw evenementenbeleid • Veiligheid meer ‘aan de voorkant’ organiseren • Spreiding van evenementen en afstemming binnen gebied met politie en hulpdiensten • Toezicht en handhaving bij evenementen Resultaten • Heldere en eenduidige kaders en beleid • Duidelijk en actueel proces vergunningverlening • Evenementenkalender

6.4

Brandveiligheid en crisisbeheersing

Vanuit de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio (VRG) wordt invulling gegeven aan de brandweerzorg en crisisbeheersing. Mede door de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaat de veiligheidsregio meer adviseren op het gebied van het structureel wegnemen en voorkomen van onveilige situaties. Dit bij omgevingsvisies en ruimtelijke plannen. Daarbij wordt meer dan voorheen aandacht besteed aan preventie in plaats van repressief optreden. De afspraken hierover zijn beschreven in het Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio en de visie op brandweerzorg 2030. De meeste mensen zijn zelfredzaam en handelen rationeel in geval van dreigende ernstige gebeurtenissen. Die zelfredzaamheid stimuleren we en faciliteren we waar mogelijk. Dit neemt niet weg dat de overheid aan moet sluiten bij de behoeften uit de samenleving als het gaat om adequaat optreden bij rampen en crisis. Dit vereist een crisisorganisatie die goed is ingericht en 24/7 kan worden ingezet bij incidenten. Crisisorganisatie Ontwikkelingen binnen de maatschappij (meer andere typen crises), binnen de veiligheidsregio en de gemeente zelf vragen om een flexibele crisisorganisatie met vakbekwame medewerkers, die kunnen improviseren. In de veiligheidsregio en daarmee provincie Groningen is een Team Bevolkingszorg ingericht.

Deze regionale crisisorganisatie, bestaande uit gemeenteambtenaren, zorgt voor de invulling van de gemeentelijke crisisprocessen, Bevolkingszorg. Dat kan in geval van een kleinschalig incident of bij een ramp of crises. De planvorming, werving en coördinatie van medewerkers is belegd bij de Gemeentelijke Kolom als onderdeel van de Veiligheidsregio Groningen. Aan de hand van een organisatieplan Gemeentelijke Kolom Groningen levert de gemeente functionarissen aan de crisisorganisatie Team Bevolkingszorg. De komende beleidsperiode moet de gemeente bijdragen aan het leveren van medewerkers en het op orde houden van de crisisorganisatie. Voor veel functies geldt een zogeheten piketregeling, waardoor adequate inzet gewaarborgd wordt. Er is specifiek aandacht voor behulpzaamheid van de samenleving die kan worden benut voor de beheersing van een incident. De komende jaren staan ook in het teken van de uitwerking van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) en de gevolgen van de coronacrisis. Die gaan gevolgen hebben voor juridische kaders, werkprocessen en organisatie. Ambitie Samen de risico’s weten te beperken en ze waar nodig kunnen beheersen.

21 Strategische thema’s

Doelen • Borgen van de brandweerzorg en crisisbeheersing • Een verbreding van het risicoprofiel • Inzetten op samenwerking in een breder netwerk • Flexibel en proactief optreden Resultaten • Een continu veiligheidsbeeld • Advies aan inwoners en op het gebied van preventie • Een repressieve brandweerorganisatie • Een flexibele, beschikbare en vakbekwame crisisorganisatie

6.5

Radicalisering en polarisatie

Tegenstellingen en spanningen tussen groepen burgers kunnen een voedingsbodem vormen voor radicalisering, en eventueel ook extremisme. Vooral wanneer de tegenstelling of polarisatie samengaat met afscheiding langs sociale, etnische of religieuze lijnen is er een verhoogd risico op radicalisering. Radicalisering en polarisatie komt steeds meer voor. Om dit te herkennen en te signaleren worden trainingen georganiseerd voor de gemeente en haar samenwerkingspartners. We zetten vooral in op preventieve activiteiten voor jongeren en relatieonderhoud (o.a. met geloofsgemeenschappen). Er wordt daarnaast meer links- en rechtsextremisme en dierenactivisme waargenomen. Mogelijke signalen kunnen worden besproken in een daarvoor ingericht casusoverleg met betrokken partijen en andere belanghebbenden. Ambitie Voorkomen en beperken van radicalisering en polarisatie. Doelen • Herkenning en signalering van radicalisering en polarisatie • Monitoren van maatschappelijke onrust • Respecteren van grondrechten binnen de grenzen van de rechtstaat, openbare orde, en veiligheid en volksgezondheid Resultaten • Traningen op het gebied van herkenning en signalering van radicalisering en polarisatie • Veilig verloop van betogingen en demonstraties

6.6

Mensenhandel en uitbuiting

Mensenhandel draait om uitbuiting. Daders gebruiken slachtoffers voor persoonlijk gewin door geweld en bedreiging, misleiding, of misbruik van een kwetsbare positie. Mensenhandel wordt vaak gepleegd in criminele samenwerkingsverbanden, die gebruikmaken van legale infrastructuren. Daarom is het een vorm van ondermijnende criminaliteit. Mensenhandel is een ernstige schending van mensenrechten en van de menselijke waardigheid. Daarmee is het een van de zwaarste vormen van criminaliteit, met ernstige gevolgen voor de slachtoffers die het betreft. De meest voorkomende vormen van mensenhandel in Nederland zijn seksuele uitbuiting, criminele uitbuiting en arbeidsuitbuiting. Op basis van het regeerakkoord van het kabinet Rutte III dient de gemeente beleid te hebben voor de aanpak van mensenhandel en uitbuiting2. 2 Aanpak mensenhandel en uitbuiting gemeente Veendam, vastgesteld B&W 19 juli 2022

37

38

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Veendam 2023-2026

Ambitie Een intensieve en geïntegreerde aanpak van mensenhandel. Doelen • Voorkomen van slachtofferschap • Beter in beeld krijgen van slachtoffers en hen de ondersteuning bieden die zij nodig hebben • Aanpakken en frustreren van daders • Bevorderen van samenwerking Resultaten • Vastgesteld beleid op het gebied van mensenhandel en uitbuiting • Aanpak van ondermijning • Realisatie gemeentelijke taken zoals genoemd in het plan van aanpak Mensenhandel en uitbuiting, vastgesteld op (datum).

40

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Veendam 2023-2026

7

Coördinatie, verantwoording en begroting

Veiligheid is een domein dat lastig in een eenduidige definitie te vangen is. Het is een breed begrip, waarbij uitvoering en verantwoordelijkheid vaak op meerdere plaatsen zijn belegd. Werken aan een veilige(re) gemeente doen we dan ook niet alleen. Samenwerken is de sleutel en om dat goed te kunnen doen in een dergelijke complexe werkelijkheid is stevige regie op al die verschillende processen noodzakelijk. Regie voeren behoort dan ook tot de kerntaken van de ambtenaren die zich met dit onderwerp bezighouden. De gehele interne en externe veiligheidsstructuur wordt in een document uitgewerkt.

7.1

Bestuurlijke en ambtelijke coördinatie

In dit hoofdstuk is in hoofdlijn beschreven hoe de verdeling van verantwoordelijkheden, rollen en taken is belegd. Een volledige beschrijving van de veiligheidsstructuur en de structuur bij de aanpak voorkoming van escalatie is uitgewerkt in een apart document dat onderdeel is van het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid. 7.1.1 De burgemeester De burgemeester is wettelijk belast met de handhaving van de openbare orde en veiligheid, en is daarmee bestuurlijk verantwoordelijk. De aansturing van de politie door het bevoegd gezag is vastgelegd in de Politiewet 2012. Artikel 172 van de Gemeentewet geeft de burgemeester de verantwoordelijkheid voor handhaving van de openbare orde en het gezag over de politie. Het IVP biedt de burgemeester kaders daarvoor. 7.1.2 Het college van burgemeester en wethouders De burgemeester kan zijn regierol niet vervullen zonder een gedragen IVP door het college en de raad. De onderwerpen die zijn opgenomen in het IVP gaan verder dan alleen het veiligheidsdomein en raken ook andere beleidsterreinen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan verkeer en vervoer, jeugdoverlast, radicalisering, mensenhandel, huiselijk geweld en personen met verward gedrag, waarbij ook de verbinding wordt gelegd met het sociaal domein. 7.1.3 De gemeenteraad De gemeenteraad stelt eens in de vier jaar het IVP en daarmee de prioriteiten vast. De gemeenteraad heeft een controlerende taak.

Het IVP 2023–2026 is het kader van het lokale veiligheidsbeleid voor de komende vier jaar. De gemeenteraad oefent hiermee direct en indirect invloed uit op beleidsplannen van de politie. De gemeenteraad wordt periodiek geïnformeerd over de veiligheidsontwikkelingen. 7.1.4 Bestuurlijke afstemming Bestuurlijke afstemming vindt op meerdere niveaus en binnen verschillende gremia plaats. Allereerst is er afstemming in de driehoek Ommelanden-Midden (Veendam, Pekela en Midden-Groningen). Daarin maken gemeente en de politie afspraken over wat de rol van de politie is als het gaat om de uitvoerende taken in het IVP 2023– 2026 en welke capaciteit daaraan gekoppeld kan worden. De officier van justitie heeft het gezag over de strafrechtelijke handhaving. De bestuurlijke coördinatie van het veiligheidsbeleid ligt bij de burgemeesters als portefeuillehouders voor openbare orde en veiligheid. De voortgang van het IVP wordt periodiek besproken in de driehoek. Daarnaast vindt ook bestuurlijke afstemming plaats op regionaal niveau in het Regionaal Bestuurlijk Politieoverleg (RBPO) Noord-Nederland en landelijk (via de regioburgemeester) in het Artikel 41-overleg.

22 Coördinatie, verantwoording en begroting

7.1.5 Lokaal politieoverleg De burgemeester voert maandelijks lokaal veiligheidsoverleg met de basisteamchef. Hier worden onder meer veiligheidscijfers besproken, ontwikkelingen gemonitord en trends gesignaleerd. Daarnaast wordt lokale casuïstiek besproken. Bij casuïstiek waarbij ook het sociaal domein betrokken is, wordt de verantwoordelijk wethouder ook betrokken bij het overleg. Indien hetgeen besproken wordt invloed heeft op de capaciteit van het basisteam Ommelanden-Midden, wordt het geagendeerd voor de basisteamdriehoek. Als de situatie daarom vraagt is het aan de burgemeester om de lokale driehoek bijeen te roepen. 7.1.6 Ambtelijke samenwerking Wat voor de bestuurlijke afstemming geldt, geldt ook voor de samenwerking op ambtelijk niveau. De ambtelijke samenwerking richt zich op zowel de interne organisatie als externe partners. De samenwerking concentreert richt zich op de geprioriteerde en strategische thema’s de komende jaren. Periodiek vindt onder coördinatie van het team openbare orde en veiligheid ambtelijk overleg plaats. De komende jaren moeten uitwijzen of de bestaande structuren toereikend zijn of dat deze anders moeten worden ingericht of doorontwikkeld moeten worden. Uitgangspunt is en blijft samenwerken.

7.2

Beleidscyclus

Het Integraal Veiligheidsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad en heeft een looptijd van vier jaar. Het veiligheidsbeleid wordt per prioriteit uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. De uitvoeringsprogramma’s hebben een looptijd van maximaal twee jaar. Daarin worden specifieke en gemeentespecifieke aspecten en projecten opgenomen, zoals de belangrijkste jaarlijkse aandachtspunten en acties rond de veiligheidsthema’s. De uitvoeringsprogramma’s worden door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld. De gemeenteraad wordt jaarlijks geïnformeerd en geconsulteerd. Daarnaast is er uiteraard de planning-encontrolcyclus, waarin ook het veiligheidsterrein tot uiting komt. Aan het einde van de looptijd vindt (in 2026) een evaluatie plaats ten behoeve van het veiligheidsbeleid voor de volgende beleidscyclus.

7.3

Communicatie en informatiepositie

Vanwege de grote maatschappelijke waarde van veiligheid is heldere communicatie met inwoners, ondernemers en maatschappelijke instanties een speerpunt. Dit kan nog steeds in de eenzijdige vorm van zenden (bijvoorbeeld met een voorlichtingscampagne), maar het krijgt, met de huidige maatschappelijke ontwikkelingen en de ambities van de gemeente Veendam, steeds meer een interactief en samenwerkend karakter. Communicatie is een belangrijk instrument dat kan bijdragen aan veiligheid. Communicatie kan de veiligheid bevorderen door preventie, maar ook door normen te stellen. Over thema’s wordt specifiek gecommuniceerd. In de communicatieboodschap moet duidelijk zijn dat de overheid geen monopolie heeft op veiligheid. We zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor een veilige gemeente en vragen van iedereen een bijdrage in de aanpak. Uitgangspunt van de communicatie is dat deze transparant is, dat de inwoner wordt gewezen op eigen verantwoordelijkheid en dat handelingsperspectief wordt geboden. Daarnaast proberen we de meldingsbereidheid te vergroten en te verbeteren.

41

42

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Veendam 2023-2026

€ € €€€

23 Uitvoering en begroting

8

Uitvoering en begroting

De uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) vindt plaats binnen de bestaande begroting en met de huidige formatie. De middelen vallen onder drie onderdelen: 1 Openbare orde en veiligheid, waaronder formatie, bijdrage Zorg- en Veiligheidshuis Groningen en cameratoezicht 2 Brandweerzorg en crisisbeheersing, bijdrage gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Groningen 3 Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH), zoals formatie voor toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten (boa-capaciteit) In de door het college vast te stellen uitvoeringsprogramma’s (Integraal Veiligheidsplan, Ondermijning en Weerbaarheid, VTH - vergunningverlening, toezicht en handhaving) vindt prioritering van inzet plaats. Via de gemeentelijke planning-en-controlcyclus vindt verantwoording plaats.

43

24 Taken handhaving openbare orde en veiligheid

9

Taken handhaving openbare orde en veiligheid

In het beleidskader vergunningverlening, toezicht en handhaving is beschreven welke taken worden uitgevoerd op het gebied van handhaving wat betreft openbare orde en veiligheid. Onder toezicht wordt verstaan: • vergunning-/ontheffinggerelateerde controles (zoals bij het exploiteren van een horeca-inrichting, evenement, carbid schieten en brandveilig gebruik van bouwwerken); • controles op het uitvoeren van activiteiten zonder vergunning of melding, waaronder ook de (thematische) gebiedscontrole zoals de controle van bedrijventerreinen en/of branches en controles die in het kader van handhaving moeten worden uitgevoerd; • toezicht ten behoeve van handhaving van de openbare orde in de openbare ruimte, zoals opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Handhaving is de (bestuurlijke) oordeelsvorming over bevindingen tijdens toezicht en het – waar nodig en bestuurlijk wenselijk geacht – plegen van interventies (maatregelen en sancties) met formeel juridische instrumenten, zoals het toepassen van bestuursdwang, het opleggen van dwangsommen, het opleggen van een bestuurlijke boete of het intrekken van een vergunning. Het betreft toepassing van instrumenten en treffen van bestuurlijke maatregelen op grond van: • • • • • •

de Grondwet en Wet openbare manifestaties de Gemeentewet (o.a. art. 151, 172-176) de Wet veiligheidsregio’s en het Besluit veiligheidsregio’s de Opiumwet (art. 13b), Damoclesbeleid de Wet Bibob, Bibobbeleid de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) als het gaat om o.a. overlast, afvaldumping, parkeren blauwe zone en ‘lang parkeren’ voertuigen en evenementenveiligheid zoals carbid schieten • de Ligplaatsenverordening (havens) • bijzondere wetten (Alcoholwet, Winkeltijdenwet, Wet op de kansspelen, Wet sekswerk) • coffeeshopbeleid, prostitutiebeleid Verbonden partijen Omgevingsdienst Groningen (ODG) voert voor de gemeenten en voor de provincie Groningen diverse taken uit op het gebied van de fysieke leefomgeving. Denk hierbij aan thema’s als energie, duurzaamheid, luchtkwaliteit, kwaliteit van de bodem, geluid, veiligheid, en flora en fauna. Taken die uitgevoerd worden door de ODG en de Veiligheidsregio (brandveiligheid, crisisbeheersing) zijn in dit overzicht niet opgenomen. Het Zorg- en Veiligheidshuis Groningen (ZVHG) is een regionaal samenwerkingsverband waar medewerkers van gemeenten, justitie en zorg samenwerken aan een veiliger samenleving. Sommige problemen van burgers zijn zo complex dat geen oplossing wordt bereikt in de reguliere processen van zorg en veiligheid. Er is dan regie en coördinatie nodig om tot een doorbraak te komen.

Veiligheidsregio Groningen (VRG) Sinds 2014 zijn de taken op het gebied van brandweerzorg en crisisbeheersing ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Groningen.

45

46

Integraal Veiligheidsplan Gemeente Veendam 2023-2026

Formatie gemeente (okt.2022), 1 fte is 1400 uur effectief Adviseur openbare orde en veiligheid Juridisch beleidsmedewerker

1,9 fte (structureel) 0,5 fte (structureel

Toezicht en handhaving openbare orde en veiligheid Boa Toezichthouders

1,8 fte (structureel) 1,2 fte (incidenteel)

Het verschil tussen een boa en een toezichthouder Een boa kan boetes uitschrijven. Een toezichthouder heeft meer onderzoeksbevoegdheden, maar kan alleen sancties voor de toekomst opleggen als een overtreding niet wordt beëindigd. Hij geeft eerst een aanwijzing die opgevolgd moet worden. kadertekst Coalitieakkoord ‘Met vertrouwen vooruit’ 2022-2026 De coalitie zet concreet in op toezicht en zichtbare handhaving in de openbare ruimte met behulp van (extra) boa’s. einde kadertekst Boa’s en toezichthouders kennen een flexibel rooster, wat inhoud dat zij ook ’s avonds en in de weekenden werkzaam zijn. Taken boa’s/toezichthouders Vergunningen • Evenementen • Exploitatievergunningen • Alcohol Meldingen • Klein evenement • Carbid schieten • Collectes en verlotingen • Overlast (verschillende vormen/situaties) Ontheffingen • Blauwe zone • Invalidenparkeerplaats Capaciteit toezicht en handhaving openbare orde Inzet gebaseerd op het Programma Uitvoering en Handhaving zoals vastgesteld in het college van burgemeester en wethouders 26 juli 2022. Voor toezicht en handhaving openbare orde en veiligheid is de volgende capaciteit (boa’s en toezichthouders) opgenomen: 1 2 3 4 5

Toezicht en handhaving Toezicht evenementen Toezicht melding/vergunning op grond van de APV (incl. ondermijning) Toezicht Alcoholwet Toezicht parkeren (blauwe zone, ‘lang’ parkeren voertuigen) Klachten, meldingen en handhaving (inclusief projectmatige inzet Borgerswold, LSP en overige sportlocaties) Overige aandachtlocaties: centrum, station Totale capaciteit

Benodigde fte 0,3 fte 1,0 fte 0,2 fte 0,3 fte 1,2 fte 3,0 fte