06-03 Ontwerpbegroting GR PGZ 2024 v4-4-2023

Als GGD blijven we een actieve bijdrage leveren om tot een sluitende aanpak voor personen met (overlast veroorzakend) onbegrepen gedrag en complexe problematiek te komen door onder andere met onze OGGz en onze forensisch artsen op verzoek van Zorg- en Veiligheidshuis Groningen te participeren in het Zorg- en Veiligheidsteam. Het zorg en veiligheidsteam bestaat niet meer. Is nu levensloopbestendig team en daar zitten we in de schil. Wij doen wel mee in het project “ domein overstijgende aanpak personen met verward gedrag en hoog veiligheidsrisico “ZonMW project van twee jaar. Wij worden wel door het ZVHG gevraagd deel te nemen aan casusoverleggen, net als bij forensische geneeskunde. De OGGz van de GGD organiseert twee keer per jaar het Kennisnetwerk OGGz voor alle medewerkers in de provincie Groningen die met OGGz problematiek te maken hebben.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

23

Milieu en Gezondheid Omdat het team M&G door gemeenten, ketenpartners en inwoners steeds vaker in een vroegtijdig stadium geconsulteerd wordt over gezondheidseffecten van fysieke ingrepen in de leefomgeving zijn we samen met de collega’s in Noord-Nederland goed voorbereid om gericht te adviseren. Bij een toenemend aantal maatschappelijke opgaven zal het gezondheidsaspect moeten worden meegenomen. Denk maar aan de grote maatschappelijke opgaven op het gebied van klimaat, energie, mobiliteit, grondstoffengebruik, woningbouw, biodiversiteit, voedselproductie en aanpassingen als gevolg van corona. Het team M&G houdt actief de ontwikkelingen en kennis bij om haar adviserende rol zo goed mogelijk te vervullen en participeert daarnaast in wetenschappelijk onderzoek in onze regio. We willen de bekendheid van de GAGS vergroten door onze positie in het netwerk met crisispartners (Veiligheidsregio, Brandweer, ziekenhuizen etc.) te versterken. Omgevingswet Als GGD ondersteunen we gemeenten bij alle mogelijke vragen die betrekking hebben op een relatie tussen milieufactoren, zoals gevaarlijke stoffen, luchtkwaliteit, straling, geluid en gezondheid en externe veiligheid. En daarnaast bij de taken die voortvloeien uit de Omgevingswet, de klimaatadaptatie en energietransitie.

Taken die hoog op de urgentieladders van gemeenten staan en waarvan in het bijzonder rekening gehouden moet worden met mogelijke effecten op veiligheid en gezondheid. Omdat de Omgevingswet in 2024 naar verwachting van kracht wordt zal de vraag naar advies en ondersteuning verder toenemen. Ten behoeve van deze ondersteuning werken we o.a. samen in het Regionaal Platform Omgevingswet en de hieraan verbonden werkgroepen met gemeenten, Veiligheidsregio, Omgevingsdienst, provincie, waterschappen en Rijkswaterstaat. Om gemeenten optimaal te kunnen adviseren in het vergunningtraject, nemen we deel aan Omgevingstafels, waarin de complexere aanvragen integraal besproken worden. Naast de advisering in het kader van de Omgevingswet, benutten we ons netwerk in het fysieke domein, om ook bij andere ruimtelijke vraagstukken te adviseren over hoe gezondheidsbescherming en -bevordering meegenomen kan worden. Vanuit de GAGS willen we aansluiten bij het thema omgevingsveiligheid. GGD als crisisdienst Zoals gemeld hebben we in 2022 - 2023 de laatste puntjes op de i gezet in het Integraal Crisisplan en de daaronder liggende plannen. Omdat een crisisdienst een parate organisatie is, zorgen we dat de personele bezetting op orde is. Uiteraard worden deze mensen niet alleen geschoold en getraind voor hun taken, maar wordt er ook met casussen geoefend.

Alles volgens het plan Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO), waarbij het accent in 2023 ligt op onderdelen van het GGD Rampen Opvangplan, het BHV-plan en het Continuïteitsplan. Ervan uitgaande dat het PSHi-protocol in 2023 vastgesteld wordt, zal in 2024 met een aantal partners beoefend worden. Wat kost het?

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Deelprogramma baten of lasten Programma- onderdeel Gezondheid beschermen en bevorderen lasten Totaal uitgaven

2023 10.318

2024 11.035

2025 11.311

2026 11.517

2027 11.805

Gezondheid beschermen en bevorderen baten

-10.318 0 0 0 0

-11.035 0 0 0 0

-11.311 0 0 0 0

-11.517 0 0 0 0

-11.805 0 0 0 0

Reserve-mutaties

Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

24

Gezondheid: Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Het deelprogramma Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden omvat de producten epidemiologie, gezondheidsbevordering en advisering publieke gezondheid. GGD Groningen ondersteunt gemeenten bij het maken van integraal lokaal beleid over gezondheid en een gezonde leefomgeving. De GGD helpt ook bij de implementatie. Het gedachtengoed van positieve gezondheid staat hierbij centraal. De insteek is om de mogelijkheden, veerkracht en eigen regie van mensen te versterken. De GGD verricht eigen epidemiologisch onderzoek en monitoring van kengetallen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van beschikbare relevante (landelijke) data en kennis om advies op maat te geven. __________________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken? Algemeen Gezondheid krijgt steeds meer een plaats binnen verschillende gemeentelijke beleidsplannen (o.a. sociaal domein, omgevingsvisie). Dit sluit aan bij de brede kijk op gezondheid, waarbij gezondheid meer is dan de “afwezigheid van ziekte” en in relatie wordt gezien met sociale factoren en omgevingsfactoren. Door het bevorderen van gezond gedrag, gezonde leefomgeving en in te zetten op preventie blijven mensen langer gezond en kunnen ze langer maatschappelijk participeren.

Deze integrale aanpak vraagt duidelijk omschreven doelen en dwarsverbindingen met andere beleidsdomeinen zoals jeugd, armoede, economische zaken, veiligheid, sport en onderwijs. GGD Groningen voorziet gemeenten van regionale en lokale gezondheidsdata, adviseert bij het maken en bijstellen van domein- verbindend beleid en ondersteunt bij de implementatie daarvan. Deze taak vervullen wij vanuit een onafhankelijke positie, met oog voor het belang van de publieke gezondheid, onze opdrachtgevers en derden. Monitoring ZonMw middelen zijn in 2024 beschikbaar gesteld om een integrale brede monitor naar de fysieke en psychische gezondheidseffecten van corona uit te voeren. De belangrijkste doelstelling is het bieden van een goede informatiebasis over de fysieke en mentale gezondheidseffecten van de coronacrisis om lokale, regionale bestuurders én VWS te kunnen adviseren én ondersteunen bij respectievelijk beleidsvorming en het aanreiken van handelingsperspectieven. Er komt in 2024 een tweede ronde van de gezondheidsmonitor bij jongvolwassenen (16-25 jaar). Ook doen we in 2024 de reguliere Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2024. De regionale resultaten van deze onderzoeken worden gedeeld met de Groninger gemeenten en komen op de dataportal te staan, die we actueel houden en blijven door ontwikkelen.

Advisering op gemeentelijk beleid en uitvoeringsprogramma’s door te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen en vragen bij gemeenten VWS zet de komende jaren stevig in op het versterken van de kennis en adviesfunctie van de GGD. In 2024 vindt deze versterking verder plaats op de thema’s die de gemeenten als prioritair hebben aangegeven. We zien dat het gezondheidsbeeld in onze regio leidt tot grote gemeentelijke opgaven op het gebied van preventie, zorg en ondersteuning. De publieke gezondheidszorg moet daarbij verbonden zijn met de opgaven in het brede sociale én fysieke domein (Health in all Policies, HIAP). Alle Groninger gemeenten besteden hier aandacht aan in hun Lokaal Gezondheidsbeleid (LGB). Alle gemeenten in onze regio werken met Lokale Preventie Akkoorden (LPA) en Sportakkoorden, al dan niet als uitvoeringsprogramma van het integraal Lokaal Gezondheidsbeleid. Ook is er in toenemende mate aandacht voor mentale gezondheid en gezondheid in het fysieke domein (denk aan de GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

25

omgevingsvisie, het groenbeleid, beleid over klimaatadaptatie en het lokaal voedselbeleid). De opgaven kunnen per gemeente verschillen. In 2024 moeten alle gemeenten een integraal plan hebben in het kader van GALA/Brede SPUK. GGD is in gesprek met de gemeenten over de rol van de GGD hierin. Om gezondheid te bevorderen wordt GGD Groningen om advies gevraagd en ondersteuning door gemeenten en partners ten aanzien van beleid en bijbehorende uitvoeringsprogramma's. GGD Groningen sluit aan bij de ontwikkelingen en vraagstukken die landelijk, regionaal en binnen de gemeenten spelen. Met verschillende partners zoals kennis- en zorg instellingen, zorgverzekeraars, bedrijfsleven, veldpartijen wordt samengewerkt. Hierdoor versterken we de preventie infrastructuur in onze regio. Als GGD streven we ernaar om voor de gemeenten een betrouwbare, onafhankelijke en ‘nabije’ adviseur op het gebied van de publieke gezondheid te zijn. We participeren als GGD actief in het Preventie Overleg Groningen. Aardbevingen en gezondheid Aardbevingsschade kan een negatief effect hebben op de gezondheid en het welbevinden van de getroffen Groningers. GGD Groningen zet zich in voor een integrale aanpak ten behoeve van behoud van veerkracht onder inwoners en professionals en participeert in beleid en onderzoek naar de gevolgen van aardbevingen op de volksgezondheid.

In 2022 zijn we verder gegaan met het uitvoeren van het plan van aanpak gefinancierd door het ministerie van BZK: ‘Sociale en emotionele ondersteuning in het aardbevingsgebied’. GGD Groningen draagt in dit project zorg voor een ondersteuningsaanbod aan professionals via de Aardbevingsacademie. Deze academie omvat een breed aanbod van professionele trainingen, informatie, intervisie en coaching. Deze resultaten en de inzet van aardbevingscoaches worden gemonitord en gerapporteerd aan Provincie en Rijk. De GGD faciliteert de samenwerking tussen gemeenten die de ondersteuning aan inwoners verzorgen. In 2023 is begonnen met een nieuwe aanpak van de Aardbevingsacademie, waarbij het cursusaanbod in-company wordt aangeboden. Op basis van de behaalde resultaten in 2023 beoordelen we of en zo ja, op welke wijze de activiteiten worden voortgezet. ________________________________________________________________________________ Wat gaan we daarvoor doen? Advisering • •

•

•

VWS stimuleert de kennis- en adviesfunctie van de GGD. In 2024 vindt deze versterking verder plaats op de thema’s die gemeenten als prioritair hebben aangegeven. GGD Groningen adviseert gemeenten over domein verbindend, integraal gezondheidsbeleid en hoe gezondheid meegenomen en bevorderd kan worden in andere beleidsdomeinen bijvoorbeeld vanuit IZA/GALA/Brede Spuk, Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024, het Nationaal Preventieakkoord en in het kader van de Omgevingswet. Op deze manier wordt publieke gezondheid met andere domeinen binnen de gemeenten verbonden. Op basis van data en kennis wordt samen met de gemeente(n) bepaald welke thema’s prioritair zijn. De adviseurs PG adviseren lokaal, en maken zoveel mogelijk verbinding met regionaal en landelijke beleid, is domein overstijgend van aard en stimuleert integraliteit. GGD Groningen werkt nauw samen met gemeenten en partners (o.a. Hanze, RUG, UMCG, Aletta Jacobs School of Public Health, provincie, veldpartijen) om landelijk beleid naar de regio Groningen te vertalen. In 2024 blijven wij een belangrijke partner die vanuit haar deskundigheid input levert en een verbindende rol vervult.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

26

•

•

•

•

De GGD is partner in het lectoraat Healthy Ageing publieke gezondheid/ouderen (met aandacht voor monitoren kwetsbare ouderen en wat dat betekent voor lokaal beleid) en de Aletta Jacobs School of Public Health. GGD Groningen participeert actief in relevante landelijke werkgroepen (GGD GHOR NL, RIVM, VWS) en regionale netwerken (o.a. GOG (voorheen POG), GO! NN Regionaal Platform Omgevingswet), Gezonde School, JOGG Kansrijke Start). In het relatieonderhoud met de gemeenten ambiëren we een nabije en snel reagerende organisatie te zijn. Expertise op het gebied van de publieke gezondheid moet snel ontsloten kunnen worden door een heldere communicatiestructuur. GGD Groningen werkt samen met de aardbevingsgemeenten om sociaal-emotionele ondersteuning aan inwoners en professionals verder te ontwikkelen, het aanbod van de aardbevingsacademie uit te breiden en meer doelgroepgericht aan te bieden en de resultaten te monitoren. Daarnaast werken we samen met een veelheid aan (overheids)organisaties, waaronder de Groningse aardbevingsgemeenten, het NCG, IMG, ministeries van BZK en EZK, kennisplatform Leefbaar en Kansrijk Groningen en de Hanzehogeschool Groningen.

Monitoring • •

•

Vanuit ZonMw middelen beschikbaar gesteld om een integrale brede monitor naar de fysieke en psychische gezondheidseffecten van COVID-19 uit te voeren. In 2024 volgt de tweede ronde van de extra gezondheidsmonitor bij Jong Volwassenen (16-25 jaar). In het najaar van 2023 werd een reguliere meting uitgevoerd onder jongeren in klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs: de Gezondheidsmonitor Jeugd. De resultaten worden in 2024 verwacht. De regionale resultaten van deze onderzoeken worden gedeeld met de Groninger gemeenten en komen op de dataportal te staan, die we actueel houden en blijven door ontwikkelen. Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen: in het jaar van 2024 wordt een reguliere meting uitgevoerd onder Volwassenen en Ouderen. Voor elke gemeente wordt de data voorzien van duiding en advisering.

Gezondheidsbevordering •

• •

Er wordt verder ingezet op een integrale aanpak van (effectieve) interventies en programma’s, waardoor er een effectieve en duurzame verandering volgt en de samenwerkingsketen versterkt wordt. We sluiten aan op bestaande structuren, programma’s en campagnes, zoals Kansrijke start, Regionaal Netwerk Rookvrij Opgroeien Groningen, Jong Leren Eten, Gezonde School, (Groninger) JOGG, Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Ik pas, Nix-18. GGD Groningen coördineert en adviseert integraal op uitvoeringsinterventies die door gemeente als prioritair worden aangegeven in het lokaal en regionaal gezondheidsbeleid. GGD Groningen versterkt haar kennis en adviesfunctie en volgt de laatste ontwikkelingen en trends binnen de publieke gezondheidszorg en weet deze te vertalen- en te verbinden aan (bestaande) programma’s en interventies in de gemeente en provincie, zodat een integrale en intersectorale aanpak gehanteerd wordt. Of initieert zo nodig nieuwe initiatieven.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

27

Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Deelprogramma baten of lasten Programma- onderdeel Adviseren over gezonde wijken, dorpen enlasten steden Totaal uitgaven

2023 2.365

2024 2.258

2025 2.189

2026 2.218

2027 2.274

Adviseren over gezonde wijken, dorpen enbaten steden

-1.895 470 30 -500 0

-2.168 90 30 -120 0

-2.219 -30 30 0 0

-2.248 -30 30 0 0

-2.304 -30 30 0 0

Reserve-mutaties

Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

28

Gezondheid: Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne Dit deelprogramma omvat voornamelijk het inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne door het team Toezicht en Advies. Alleen het adviseren over de hygiëne van asielzoekerscentra en verpleeg- en verzorgingshuizen is bij de Deskundigen Infectieziektebestrijding belegd. Als GGD houden we toezicht op de kinderopvanglocaties door deze jaarlijks te inspecteren. Tevens voeren we inspecties uit voor tattoo- en piercingshops, schepen en seksinrichtingen. Voor een aantal gemeenten voeren we het toezicht op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uit. Dit deelprogramma omvat toezicht op de kwaliteit van kindercentra en gastouderopvang in opdracht van Groningse gemeenten. Het team Toezicht en Advies houdt toezicht volgens de landelijke kwaliteitseisen op het gebied van het pedagogisch klimaat (waaronder voorschoolse educatie), personeel en groepen, veiligheid en gezondheid, accommodatie en inrichting en ouderrecht. Voor de gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland voert GGD Groningen sinds 2017 het toezicht op de Wmo uit. We zien toe op en bevorderen de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning die gemeenten in het kader van de Wmo inkopen bij zorg- en welzijnsinstellingen.

Het kwaliteitstoezicht spitst zich toe op cliënten, personeel en veiligheid. Voor deze gemeenten is het rechtmatigheidstoezicht en het toezicht bij calamiteiten eveneens belegd bij GGD Groningen. Sinds september 2021 voeren we in de gemeente Oldambt kwaliteitstoezicht uit. Het team Toezicht en Advies voert in opdracht van het ministerie van VWS hygiëne-inspecties uit bij tattoo- en piercingshops en in opdracht van de WHO op schepen in zeehavens (Eemsdelta en Het Hogeland). _______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede en veilige opvang voor kinderen, waarborgen van de kwaliteit van Wmovoorzieningen en signalen en misstanden in kaart brengen. Daarnaast streven we naar veiligheid en hygiënisch werken binnen de doelgroepen waar inspecties worden uitgevoerd. _______________________________________________________________________________ Wat gaan we daarvoor doen? Toezicht houden en inspecties uitvoeren volgens de wettelijke normen, termijn en vergunningen en uitvoering van de afspraken omtrent het toezicht op Wmo-aanbieders. Toezicht kinderopvang Ook in 2024 worden de kinderopvanglocaties geïnspecteerd conform de kwaliteitsvoorschriften en afspraken met de gemeenten. Vanwege landelijke ontwikkelingen rond flexibilisering van het toezicht zijn 2022 en 2023 overgangsjaren.

Naar verwachting zal in 2023 gemiddeld de helft van de gastouders worden geïnspecteerd. Nu ligt dit percentage nog onder de 50%. Alle VVE geregistreerde locaties worden op VVE geïnspecteerd. Er zijn drie gemeenten die extra ambities hebben t.a.v. VVE en daarvoor ook een kader hebben ontwikkeld. Uiteraard zullen er ook dit jaar weer nieuwsbrieven worden verspreid en bijeenkomsten worden georganiseerd voor ambtenaren kinderopvang. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

29

Inspecties seksinrichtingen Niet alle gemeenten kennen seksinrichtingen. In de gemeenten waar deze wel operationeel zijn bezoekt het team Toezicht & Advies de locaties meestal eens per twee of drie jaar, afhankelijk van de afspraken met de gemeente. De verwachting is dat wanneer de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche van kracht zal worden er mogelijk meer inzet gevraagd gaat worden van het team Toezicht & Advies en van het team Seksuele Gezondheid. Toezicht WMO De VNG onderschrijft de constateringen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) de kwaliteit van het Wmo-toezicht al jaren te laag is. In 2022 is een verbetertraject in gang gezet, waarin VNG, toezichthouders, GGD-GHOR-NL en het Toezicht Sociaal Domein werken aan een gezamenlijk beleidskader. Hieronder valt o.a. het steviger wettelijk verankeren van het gemeentelijk toezicht, gericht op het waarborgen voor onafhankelijkheid van het toezicht, formuleren van toezichtbeleid, opstellen werkplan, openbaar maken van toezichtrapportages en jaarlijkse verslaglegging. Het team Toezicht & Advies voert bij de gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta het Wmo-toezicht in elk geval nog tot en met 2024 uit. Dat geldt ook voor het calamiteiten- en rechtmatigheidsonderzoek en onderzoek aangaande de ondersteuningsplannen.

We hebben nog ruimte voor gemeenten die gebruik willen maken van onze WMO-dienstverlening, om het kwaliteitsniveau een impuls te geven. Hygiëne-inspecties Tattoo- & piercingshops en shops voor permanente make-up In de meeste gemeenten zijn dergelijke bedrijven actief en voert het team Toezicht & Advies eens per drie jaar een inspectie uit en controleert of de ondernemer voldoet aan de specifieke hygiënevoorschriften. We constateren dat deze branche de afgelopen jaren groeit. Bij een nieuwe vergunningaanvraag wordt een bedrijf geïnspecteerd en beoordeeld of ze aan de eisen voldoen. Inspecties bij zeeschepen Zeeschepen blijven de havens van Delfzijl en Eemsdelta aandoen en hier doet de GGD, in opdracht van de World Health Organisation (WHO), scheepsinspecties. Daarmee worden de hygiëne, veiligheid en gezondheid bevorderd en bewaakt, waardoor het risico op overdracht van infectieziekten wordt gereduceerd. Wanneer de schepen aan de door de WHO gestelde eisen voldoen worden Ship Sanitation Certificates (SSC’s) verstrekt. Hygiëne Audits asielzoekerscentra GGD-GHOR heeft over de hygiëne audits namens alle 25 GGD landelijke werkafspraken gemaakt. Onze Deskundige Infectieziektebestrijding voert jaarlijks bij alle COA-locaties in de provincie een hygiëne audit uit en checkt of de locatie aan de vastgestelde hygiëne-eisen voldoet.

Ook wordt scholing en ondersteuning gegeven en geadviseerd over hygiëne en infectiepreventiemaatregelen. Bij nieuwe COA-locaties of verbouw van bestaande COA-locaties, doet de DI vóór in gebruik name van het gebouw, een hygiëne nul-meting plaats en na 3-6 maanden een reguliere hygiëne audit. Advisering zorginstellingen De Deskundigen Infectiepreventie geeft op basis van de afgesloten contracten aan een zestal Groninger zorginstellingen advies op maat. Het gaat hierbij om beleidsondersteuning, deelname aan de Infectie Preventie Commissie, uitvoeren van hygiëneaudits, organiseren van scholingen voor medewerkers en het adviseren over hygiëne en infectie-preventiemaatregelen.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

30

Via het RONAZ geven de deskundigen infectiepreventie algemene hygiëneadviezen aan alle Groninger verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorgorganisaties.

Wat kost het ? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Deelprogramma Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal uitgaven

2023 1.486

2024 1.578

2025 1.617

2026 1.658

2027 1.699

Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van

baten

-1.486 0 0 0 0

-1.578 0 0 0 0

-1.617 0 0 0 0

-1.658 0 0 0 0

-1.699 0 0 0 0

Reserve-mutaties

Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

31

PROGRAMMA RIGG: JEUGDHULP VOOR GRONINGER GEMEENTEN IN 2024 Sinds 2015 werken de Groninger gemeenten samen op het gebied van de inkoop van jeugdhulp. De Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) voert daarvoor de volgende kerntaken uit voor de Groninger gemeenten: • Inkoop en contractmanagement; • Advies; • Monitoring; • Bijdrage aan de transformatie en • Taken op het gebied van financiën, administratieve processen en ICT.

Belangrijke ontwikkelingen In de afgelopen jaren constateren wij een toename van landelijke ontwikkelingen die effect hebben op onze regio. Voorbeelden van een aantal grote ontwikkelingen zijn de Hervormingsagenda en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Daarnaast spelen regionale en bovenregionale ontwikkelingen, zoals het vormgeven van de bovenregionale samenwerking op 3Noord en de wijziging van de regionale governance-structuur. Dit zijn dossiers die al eerder zijn gestart en waarvan de uitvoering zal doorlopen in 2024. Al deze ontwikkelingen zijn onderdeel van een regionale strategische meerjarenagenda waaraan de ambitie van de regio om zich te ontwikkelen tot een robuuste en duurzame Jeugdhulpregio ten grondslag ligt. Conform het Veranderplan RIGG 2022-2024 voert de RIGG naast de eerdergenoemde kerntaken ook een aantal strategische dossiers en ontwikkeltaken uit. Dit gebeurt evenals voorgaande jaren in nauwe samenwerking en afstemming met de gemeenten. De wijze waarop de RIGG in 2024 uitvoering geeft aan het laatste jaar van het Veranderplan staat beschreven in het Jaarplan RIGG 2024. In dit plan wordt duidelijk op welke wijze de uitvoering van taken van invloed is op de totale omvang van de taken die bij de RIGG worden belegd en daarmee ook op de inzet/capaciteit. De opdracht voor de periode na 2024 zal samen met de Groninger gemeenten moeten worden bepaald.

Om te komen tot een gedeeld beeld van de opdracht vanaf 2025 zal aansluiting worden gezocht bij de opdracht tot de ontvlechting van de huidige intergemeentelijke samenwerking (GR PG&Z).

Wat willen wij bereiken? In 2024 ligt de focus van de RIGG, naast het continueren van de bestaande kerntaken, ook op het afronden van een aantal ontwikkelopgaven en strategische dossiers. De verwachting is dat een deel van de (vooral) strategische dossiers zal doorlopen in en na 2024 omdat deze onderdeel uitmaken van de regionale strategische agenda en een langere doorlooptijd kennen qua ontwikkeling. Gemeenten hebben afgesproken om tot en met 2024 invulling te geven aan de afspraken met betrekking tot het hybride inkoopmodel, elk in hun eigen tempo. Tegelijkertijd is de Open House als vangnet beschikbaar gebleven. In 2024 zal moeten worden bezien of er op basis van de effecten van het hybride inkoopmodel nog aanpassingen plaats moeten vinden voor de komende jaren.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

32

Voor de nieuwe inkoop van de Hoog Specialistische Jeugdhulp (HSJ) zijn de bouwstenen al in 2023 gevormd (koers, marktconsultatie en vaststellen uitgangspunten); de uitvoering en de wijze waarop ketenpartners hierin worden betrokken, zal in 2024 nog verder geconcretiseerd worden. Waar het gaat om het behoud van schaarse voorzieningen voor de regio, vindt afstemming en samenwerking met de jeugdhulpregio’s Friesland en Drenthe plaats. De eerste stappen die in 2023 zijn gezet om een bovenregionale samenwerkingsstructuur te vormen zullen ook in en na 2024 ondersteunend zijn bij de bovenregionale contractering van schaarse voorzieningen.

Wat gaan wij daarvoor doen? Inkoop en contractmanagement (ICM) De reguliere werkzaamheden van ICM gaan volgens planning door, dit zijn onder andere de aanpassingen in de Open House, het uitvoeren van andere inkoopprocedures en van het (risicogebaseerd) contractmanagement. Samen met gemeenten treedt de RIGG op als ware zij één opdrachtgever voor de jeugdhulpaanbieders. Dit gemeenschappelijke kader is in 2023 nader uitgewerkt in strategisch accountmanagement; hoe willen we met aanbieders omgaan, wat gaan we verder ontwikkelen en vooral samen met gemeenten één lijn in trekken in de regio. Hierin is de gezamenlijk opgestelde visie als communicatieboodschap voor de komende jaren leidend. Advies De RIGG adviseert gevraagd en ongevraagd, breed op verschillende dossiers en onderwerpen aan de verschillende ketenpartners (zoals gemeenten, verwijzers en ketenpartners). Belangrijke dossiers voor 2024 zijn onder meer de verdere implementatie van de bovenregionale transformatie Jeugdhulp Plus en kleinschalige voorzieningen, Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en Gezinspsychiatrie. De adviesrol is uitgebreid door een netwerksamenwerking in de driehoek coördinerende gemeente Groningen, RIGG en de Ommelanden.

Monitoring De RIGG continueert in 2024 haar monitoringsrol door kwantitatieve en kwalitatieve data te verbinden om zodoende te komen tot verbeterde analyses van de ontwikkelingen in het zorglandschap. De doorontwikkeling van de monitoringstaak is een continu proces binnen de RIGG. Door hierin samen op te trekken met de gemeenten, is de RIGG in staat om de gewenste verbeteringen door te voeren waarmee lokale en regionale analyses gemaakt worden. Monitoring speelt een belangrijke rol in het leren en verbeteren: de informatie die vanuit contractmanagement met gemeenten wordt gedeeld, geeft inzicht in en stimuleert veranderend verwijsgedrag. Power BI is een krachtige tool maar voor het duiden van de data is input van gemeenten, de RIGG en de aanbieders nodig. Daarom is in 2023 gestart met jaarlijkse leerbijeenkomsten.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

33

Ondersteunende taken op het gebied van financiën, administratieve processen en ICT Om de inkoop, het contractmanagement en de adviesfunctie te kunnen organiseren is een sluitend administratief systeem nodig, waar alle zorgtoewijzingen binnenkomen en worden geanalyseerd. Daarmee is de ICT/Financiën niet alleen een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering van de RIGG, maar ook voor de gemeenten en jeugdhulpaanbieders is de aansluiting van en met de ICT-systemen van belang. De RIGG organiseert de routes, waarbij de Suite4Jeugdzorg als knooppunt fungeert voor administratieve en financiële processen tussen de Groninger gemeenten en de gecontracteerde jeugdhulpaanbieders. De RIGG voert het betalingsverkeer en berichtenverkeer uit tussen gemeenten en aanbieders van zorg in natura (ZIN). Hiermee draagt de RIGG jaarlijks bij aan de financiële controle en verantwoording van de uitgaven in de jeugdhulp. Het door de gemeente Groningen in 2021 gestarte project om het applicatielandschap (waaronder de Suite4Jeugdzorg) binnen het sociaal domein te vernieuwen heeft in 2022 de eerste concrete resultaten opgeleverd en in 2023 naar verwachting geleid tot implementatie van X-Works. De verwachting is dat de nazorg ook in 2024 de nodige tijd en capaciteit van de RIGG zal vragen.

Het doel is om er voor te zorgen dat de regionale monitoring waar nodig blijft behouden zodat de RIGG haar kerntaken voor de Groninger gemeenten kan blijven uitvoeren. Uit bovenstaande zijn als speerpunten in 2024 aan te merken: • • • • • • • •

Inkoop Hoog Specialistische Jeugdhulp (bovenregionaal/regionaal) Bovenregionale samenwerking en inkoop Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Hervormingsagenda Advisering en ondersteuning regio door regionale strategische netwerkorganisatie Doorontwikkelen contractmanagement en -beheer (strategisch accountmanagement) Regionale monitoring ten behoeve van de Groninger gemeenten Ondersteuning regio inzake landelijke ontwikkelingen (impact op lokale, regionale en bovenregionale (landelijke) inkoop)

Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Deelprogramma RIGG

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal uitgaven

2023 3.460

2024 3.670

2025 3.603

2026 3.693

2027 3.786

RIGG

baten

-3.310 150 0 0 150

-3.515 154 0 0 154

-3.603 0 0 0 0

-3.693 0 0 0 0

-3.786 0 0 0 0

Reserve-mutaties

Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

Zoals afgesproken worden de bijdragen van gemeenten voor de jaren 2022-2024 (los van indexatie) niet verhoogd en zullen eventuele extra gemaakte kosten in 2023 en 2024 uit de opgebouwde reserves gefinancierd worden. Naast de bijdragen van gemeenten zijn er ook nog overige inkomsten voor de RIGG, met name voor detachering voor het expertteam.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

34

VERPLICHTE PARAGRAFEN Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten kent de begroting een aantal verplichte paragrafen. In deze beleidsbegroting zijn de paragrafen weerstandsvermogen, risicobeheersing, bedrijfsvoering en financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (lokale heffingen, onderhoud kapitaalgoederen, verbonden partijen en grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en derhalve niet opgenomen.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het BBV schrijft voor dat in de jaarrekening een beoordeling moet worden gegeven van het weerstandsvermogen. Deze beoordeling geeft aan hoe robuust de begroting is. Een robuuste begroting houdt volgens de BBV-voorschriften in dat niet elke financiële tegenvaller in de begroting dwingt tot bezuinigen. De beoordeling van het weerstandsvermogen bestaat uit de volgende componenten: A.

B. C.

de weerstandscapaciteit bestaande uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; een inventarisatie van de risico’s; kengetallen om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling.

A. Weerstandscapaciteit en beoordeling weerstandsvermogen De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de algemene reserve. De bestemmingsreserves dienen ter afdekking van geoormerkte incidentele uitgaven en zijn derhalve buiten de risico-afweging voor het weerstandsvermogen gehouden. In de financiële begroting is de aard van de bestemmingsreserve beschreven. Voor de RIGG zijn geen risico’s te onderkennen. Als we de weerstandscapaciteit in relatie tot het risicoprofiel schetsen, kunnen we concluderen dat de algemene reserve voor het programma Gezondheid de risico’s binnen het programma kan opvangen. Het weerstandsvermogen binnen het programma Gezondheid is gezien de benodigde weerstandscapaciteit nog net toereikend. Voor het programma RIGG bedragen de vrije reserves die tot het weerstandsvermogen gerekend mogen worden per ultimo boekjaar 2021 € 798.000. De resultaatbestemming van 2022 die in de jaarrekening van 2022 wordt verwerkt leidt tot een toename van de algemene reserve naar € 979.000. Het weerstandsvermogen binnen het programma RIGG is gezien de benodigde weerstandscapaciteit toereikend.

B. Risico’s en ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt eerst een uitgebreide toelichting gegeven op de risicoparagraaf van het programma Gezondheid. De financiële risico’s en ontwikkelingen voor het programma RIGG worden daarna toegelicht. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

35

Programma Gezondheid De GGD monitort periodiek de risico’s voor uitvoering van de GGD-taken in het kader van de P&C cyclus. Onderstaand overzicht geeft een actueel beeld van de risico’s van de GGD. Voor de afdekking van deze middelen zijn geen middelen beschikbaar en dient de weerstandscapaciteit.

nummer

Financiële risico's 1 WW risico 2 Boventalligheid 3 Verminderen en uitname taken 4 Indexering 5 Kostendekkendheid forensische geneeskunde 6 Kostendekkendheid reizigersadvisering 7 Kostenoverschrijding bedrijfsvoering (ICT/soc media) 8 Exit-risico Totaal financiële risico's

risico-inschatting structureel incidenteel 40.000 40.000 130.000 130.000 120.000 120.000 200.000 200.000 25.000 25.000 50.000 50.000 150.000 150.000 150.000 150.000 865.000 665.000 200.000

1. WW-risico Risico De rekening van het UWV voor medewerkers die in de WW komen en een WW-uitkering ontvangen komt ten laste van de GGD. GGD werkt voor tijdelijke opdrachten in de regel met tijdelijke aanstellingen. Indien een aanstelling niet wordt verlengd door krimp van de vraag is er een potentieel WW-risico. Dit risico wordt ingeschat op € 40.000 per medewerker, waarbij wordt uitgegaan van twee medewerkers. In de begroting is een budget opgenomen van € 40.000 voor dekking van het WW-risico van één medewerker. Kans Het jaarlijkse WW-risico wordt geschat op € 80.000, waarbij we uitgaan van 2 medewerkers per jaar. Derhalve resteert nog een claim op het weerstandsvermogen van € 40.000. Beheersmaatregelen De GGD zal tijdelijke opdrachten of de flexibele schil minder met tijdelijke contracten moeten invullen en meer met een constructie via pay roll of externe inhuur.

2. Risico boventallige medewerkers Risico Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld 2 medewerkers op jaarbasis zijn. Het risico wordt geraamd op € 65.000 per medewerker. Kans De claim op het weerstandsvermogen is € 130.000. Hiermee kan het risico voor twee medewerkers voor een jaar worden opgevangen. Beheersmaatregelen GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

36

Boventallige medewerkers worden zo snel mogelijk opgenomen in een herplaatsingstraject. Eens per kwartaal wordt de voortgang van het traject geëvalueerd. Als er sprake is van onvoldoende voortgang wordt binnen twee jaar een ontslagtraject ingezet.

3. Risico taakuitname en verminderen contracten derden Risico Dit risico houdt in dat gemeenten en/of derden contracten met de GGD opzeggen of verlagen. De GGD zal dan de capaciteit moeten verlagen of verschuiven en de overhead naar rato moeten verlagen. Ingewikkeld is dat de GGD niet zonder meer binnen het personeelsbestand kan schuiven. Ook heeft de overhead vooral een vast karakter. Gezien de opzeggingen en verlagingen van de laatste jaren is de GGD minder flexibel geworden om nieuwe taakuitnames op te vangen. Facultatieve taken De totale omvang van de facultatieve taken van de GGD is ca. € 5 mln. De dienstverlening tussen de deelnemende gemeenten en de GGD wordt met dienstverleningsovereenkomsten afgestemd en vastgelegd. De deelnemende gemeenten hadden voor 2021 voor ca. € 0,6 mln. aan taken opgezegd. Voor 2022, 2023 en 2024 is de omvang van het aantal opgezegde taken relatief beperkt gebleven. Gezien de opzeggingen van de afgelopen jaren, is het gemiddelde ca € 0,2 mln. per jaar. Deze omzet is voor 2/3 primair personeel en voor 1/3 overhead. De Frictieregeling is in 2019 bijgesteld om vooral de structurele teruggang in overhead tijdelijk op te kunnen vangen. Als dit tempo echter doorgaat komt er een punt dat de overhead structureel niet meer is terug te brengen of tijdelijk is op te vangen met de Frictieregeling.

Kans •

•

Gezien de maatregelen ten aanzien van de facultatieve taken is de kans dat dit risico extra incidentele effecten heeft vooral aanwezig bij de overhead. De claim op het weerstandsvermogen is € 70.000, uitgaande van € 210.000 aan opgezegde facultatieve taken. Ten aanzien van de opdrachten met derden is de inschatting, dat dit risico zich eenmaal in de twee jaar voordoet. Uitgaande van een jaarlijkse opzegging van € 100.000 is sprake van een claim op het weerstandsvermogen van € 50.000.

Beheersmaatregelen Het risico van taakuitname is vooral gelegen in de overhead en medewerkers primair proces, die 1 op 1 zijn verbonden aan de opdracht. Indien dat laatste niet het geval is kan met natuurlijk verloop de afname voor een deel worden opgevangen. Ook wordt op het moment van taakuitname bekeken of medewerkers zo snel mogelijk ingezet kunnen worden op formatieplaatsen die nog niet bezet zijn of die vrijkomen. In het geval van herplaatsing worden medewerkers binnen twee weken in een herplaatsingstraject geplaatst. Bij grotere uitname van taken bestaat het risico dat de vaste overhead moet krimpen. Het gaat hierbij om onder andere de huisvesting en ICT. In de afspraken met de gemeente Groningen is

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

37

vastgelegd dat een bezuiniging op de overhead ook effect heeft op de service level agreements SLA’s) met de gemeente Groningen. 4.

Risico indexering

Risico De loonindexering (4,5% voor 2023) en prijsindexering (1,9% voor 2023) wordt vooraf ingeschat. Achteraf blijkt vaak dat de indexering te laag is ingeschat. Dit wordt structureel een jaar later hersteld, maar niet met terugwerkende kracht. Incidenteel is er een nadeel in het jaar dat de indexering te laag bleek ingeschat. Voor 2024 houden we rekening met een bedrag van € 400.000. Dat is € 200.000 hoger als eerdere jaren. Belangrijkste reden hiervoor is enerzijds de onzekerheid over de loonontwikkeling vanaf 2023 omdat hier nog geen nieuwe CAO-afspraken voor zijn gemaakt. Daarnaast staan de prijzen onder druk als gevolg van hoge inflatiecijfers. Kans De kans dat het risico zich voordoet wordt op 50% geschat, waarmee de claim op het weerstandsvermogen € 200.000 bedraagt Beheersmaatregel Jaarlijks voldoende aandacht voor toereikende indexeringsafspraken bij de ontwerpbegroting op basis van actuele (markt)ontwikkelingen.

5.

Risico kostendekkendheid forensische geneeskunde

Risico De kostendekkendheid van de forensische geneeskunde staat al langere tijd onder druk. De productie omzet van deze exploitatie is ca. € 670.000, waarvan € 330.000 vanuit het Politiecontract en het restant hoofdzakelijk uit de lijkschouw voor gemeenten. De vaste kosten liggen hoger. Het risico, dat afhankelijk is van de omvang van de productie, is ongeveer € 50.000. Punt is dat het contract met de Politie vastligt en niet kan worden aangepast tot de nieuwe aanbesteding (vermoedelijk medio 2023). Het risico ten aanzien van de aanbesteding van de medische arrestantenzorg door de Politie is actueel. Het risico is dat € 0,2 mln. aan omzet bij een aanbesteding (medio 2023) kan vervallen. Dit betekent ook iets voor de (kostendekkendheid van de) dienstverlening in het kader van de lijkschouw aan gemeenten. Het omzetrisico van het wegvallen van deze taak is deels bij punt 3 meegenomen. Dit zal echter ook consequenties hebben voor de tarifering en uitvoering van de lijkschouw aan gemeenten. Kans De kans dat bovengenoemde risico’s optreden wordt geschat op 50%. Het risico bedraagt daarmee € 25.000. Beheersmaatregelen Op de productie kan niet worden gestuurd. De beheersmaatregel is dat de uitgaven goed worden gemonitord.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

38

6.

Risico kostendekkendheid reizigersadvisering

Risico Er is sprake van een financieel risico voor het onderdeel Reizigersadvisering, omdat gederfde inkomsten als gevolg van Corona met ingang van 2022 niet langer gecompenseerd worden. Het aantal reisbewegingen is in 2022 weer flink toegenomen maar bevindt zich nog niet op het niveau van 2019. Gezien de spanningen in de wereld en de onvoorspelbaarheid van deze ontwikkelingen blijft het onzeker of het inkomsten voldoende zullen zijn om de kosten te dekken. Kans Uitgaande van een tekort van € 100.000 en een kans van optreden van 50% is de claim op het weerstandsvermogen € 50.000. Beheersmaatregelen Het goed volgen van de marktontwikkelingen en anticiperen op fluctuaties in de vraag naar reizigersvaccinaties. De beheersmaatregel is dat de uitgaven goed worden gemonitord.

7.

Risico hogere kosten bedrijfsvoering

Risico Op diverse terreinen zal sprake zijn van hogere ICT kosten voor de GGD. Het is de verwachting dat er meer ICT-investeringen nodig zullen zijn in de nabije toekomst als gevolg van strengere regelgeving (privacy e.a.). Ook wordt de aanschaf van een nieuw digitaal kinddossier serieus overwogen. Daarnaast speelt social media sinds corona zo’n belangrijke rol in de dienstverlening van de GGD dat we hier geen stap in terug kunnen doen. Deze uitbreiding kan niet gedekt worden uit de reguliere formatie van bedrijfsvoering, zie ook de toelichting op de noodzakelijk geachte overige investeringen in de bedrijfsvoering. Kans Deze kosten worden geschat op € 200.000 per jaar met een kans van optreden van 75%, resulterend in een verwacht risico van € 150.000. Beheersmaatregelen De Informatiemanager heeft het applicatie-landschap van de GGD in beeld gebracht. Hieruit is naar voren gekomen dat er investeringen nodig zijn op ICT-gebied. Dit beeld zien we ook terug bij andere GGD’en waar al geinvesteerd wordt in extra ICT-personeel.

8.

Exit-risico

Risico De GGD heeft SLA’s met de gemeente Groningen afgesloten voor een periode van vijf jaar. De GGD heeft de mogelijkheid om na drie jaar de SLA’s op te zeggen met wederzijds goedvinden en op een andere manier de overhead te organiseren. Deze exit betekent de definitieve ontvlechting met de gemeente Groningen. Er zal een business-case moeten worden opgesteld rond deze veranderende bedrijfsvoering. Deze exit zal gepaard gaan met incidentele kosten. In structurele zin is er een risico ten aanzien van de korting van € 0,3 mln. op de overhead, waarmee de GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

39

gemeente Groningen nu de GGD compenseert voor hogere BTW-kosten op de (door Groningen) geleverde overhead. Indien de GGD geen overhead meer afneemt van de gemeente is er een risico dat deze compensatie vervalt. Kans De kans dat dit risico zich voordoet wordt op 50% geschat. De betekent een claim van € 150.000 op het weerstandsvermogen. Beheersmaatregelen Goed monitoren van de SLA uitgaven en opstellen van business case rond deze veranderende bedrijfsvoering.

Programma RIGG In de meerjarenbegroting is er voor 2023 en 2024 gezamenlijk een negatief resultaat voor de RIGG begroot van € 304.000. Daarnaast zijn er financiële risico’s in de komende jaren als gevolg van onzekerheden. Het betreft de implementatie van het veranderplan (2022-2024), de implementatie van het nieuwe jeugdhulpadministratiepakket en regionale projecten (waaronder bijvoorbeeld implementatie van de hervormingsagenda voor gemeenten en de doorontwikkeling hoogspecialistische jeugdhulp). De aard en omvang van de aanvullende kosten hangen af van externe ontwikkelingen zoals landelijke regelgeving en inrichtingskeuzes door gemeenten. De omvang van het benodigde weerstandsvermogen voor de afzonderlijke risico’s is niet betrouwbaar te schatten, maar het is de verwachting dat het weerstandsvermogen adequaat is voor de gezamenlijke financiële risico bij de RIGG in de komende jaren. C.

Kengetallen

Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. In het BBV is voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte. Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding het betreft. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Bij de berekening van dit kengetal voor de begroting is een raming gemaakt. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. De structurele exploitatieruimte vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en aflossing) te dekken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

40

door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (zie artikel 17, onderdeel c, van het BBV) en wordt uitgedrukt in een percentage.

Financiële kengetallen netto schuldquote solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte

2022 9% 20% 2%

2023 7% 16% 1%

2024 6% 15% 0%

2025 6% 14% 0%

2026 6% 14% 0%

Financiering De GGD financiert haar investeringen in beginsel uit eigen middelen. Wanneer de eigen middelen ontoereikend zijn kan voor investeringen aanvullende financiering worden aangetrokken. De GGD beheert haar middelen sinds 1 januari 2020 zelf en heeft een bankrekening bij de schatkist geopend. De middelen van de RIGG worden door de gemeente Groningen beheert. Eventuele overtollige middelen van de RIGG zullen via de gemeente Groningen bij de schatkist worden aangehouden. In deze paragraaf wordt ten aanzien van de kasgeldlimiet en renterisiconorm dan ook alleen ingegaan op de financieringspositie van de GGD. In 2012 heeft het bestuur besloten om via de gemeente Groningen een lening aan te trekken ter waarde van € 1 miljoen. De lening wordt gebruikt om de vervanging van een Mobiele Röntgen Unit (MRU) voor de TBC-bestrijding in Groningen, Drenthe en Friesland te financieren. De aanschaf heeft plaatsgevonden in het tweede kwartaal van 2013. De lening is halverwege 2013 geëffectueerd. Kasgeldlimiet Voor 2024 is de exploitatie van de GGD begroot op € 34,9 miljoen. De toegestane kasgeldlimiet is hierdoor € 2,9 miljoen, namelijk 8,2% van het exploitatie totaal. Het uitgangspunt is dat een eventueel financieringstekort, binnen de kasgeldlimiet, zoveel mogelijk met kort geld (lagere rente) wordt gefinancierd, totdat lang geld goedkoper wordt aangetrokken.

Op basis van de liquiditeitsprognose wordt de kasgeldlimiet onderschreden.

Berekening kasgeldlimiet 1. toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in bedrag 2. Omvang vlottende schuld 3. Vlottende middelen Toets kasgeldlimiet 4. Totaal netto vlottende schuld (2-3) Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

2023

2024

2025

2026

2027

8,2% 2,7 9,5 11,9

8,2% 2,9 9,5 11,9

8,2% 2,9 9,5 11,9

8,2% 2,8 9,5 11,9

8,2% 2,8 9,5 11,9

-2,4 2,7 5,1

-2,4 2,9 5,3

-2,4 2,9 5,3

-2,4 2,8 5,2

-2,4 2,8 5,2

Conclusie: Er wordt in de periode 2023-2027 voldaan aan de kasgeldlimiet.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

41

Renterisiconorm De Wet Fido definieert vaste schuld als opgenomen geldleningen met een rentetypische looptijd groter dan of gelijk aan 1 jaar. Van renterisico is sprake als er onzekerheid bestaat rond toekomstige renteniveaus. Deze situatie doet zich op de volgende momenten voor: • bij variabel rentende leningen; • indien een toekomstige financieringsbehoefte nog niet afgedekt is; • bij naderende renteaanpassingen van leningen. Het doel van de renterisiconorm is om op de lange termijn niet afhankelijk te zijn van het renteniveau in een bepaald jaar. Met de norm bevordert de Wet Fido een solide financieringswijze op openbare lichamen en levert een bijdrage aan de uitstekende kredietwaardigheid van openbare lichamen op de kapitaalmarkt. Jaarlijks mogen de renterisico’s niet hoger zijn dan 20% van het lastentotaal van de begroting bij aanvang van het boekjaar. In onderstaande tabel wordt de norm afgezet tegen de feitelijke situatie.

Berekening renterisiconorm (in mln.) 2023 2024 2025 2026 2027 1. Rente herziening 2. Betaalde aflossing 0,1 0 0 0 0 3. Renterisico (1+2) 0,1 0 0 0 0 4. Begrotingstotaal 33,1 34,9 35,6 36,3 37,2 5. Vastgesteld percentage 20% 20% 20% 20% 20% Renterisiconorm (4*5) 6,6 7,0 7,1 7,3 7,4 Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

6,5

7,0

7,1

7,3

7,4

Conclusie: Er wordt in de periode 2023-2027 voldaan aan de renterisiconorm.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

42

Bedrijfsvoering Een adequate bedrijfsvoering van de uitvoeringsorganisatie is van belang om de beleidsdoelstellingen te realiseren. De GGD neemt een deel van de werkzaamheden af van de gemeente Groningen. De GGD en de gemeente Groningen hebben hierover in een Service Level Agreement (SLA) afspraken vastgelegd. De SLA’s richten zich op: 1. 2. 3.

4.

5. 6. 7. 8.

Huisvesting De GGD maakt gebruik van de locatie aan het Hanzeplein. Facilitaire dienstverlening De GGD maakt gebruik maken van de dienstverlening van de gemeente Groningen. ICT De GGD maakt gebruik van de ICT-voorziening van de gemeente Groningen, maar oriënteert zich op meer loskoppeling op onderdelen van de SLA Inkoopondersteuning De GGD maakt gebruik van advies bij inkooptrajecten en begeleiding van aanbestedingen. Juridische advisering De GGD maakt op afroep gebruik van advies op het gebied van juridische zaken. Specialistisch HRM advies De GGD maakt gebruik van advies op gebied van Arbo, arbeids-juridische vraagstukken. Beheer verzekeringen De GGD maakt gebruik van de beheertaken voor de verzekeringen. Post en archivering (informatiebeheer) De GGD maakt voor een deel gebruik van de dienstverlening van de gemeente Groningen.

GGD Groningen transformeert naar een open, innovatieve organisatie, die de werkrelatie met gemeenten en andere opdrachtgevers wil aanhalen, meer klantgericht gaat werken, een meer zichtbare netwerkpartner wordt en zijn werk effectief en efficiënt wil doen. Hieronder wordt derhalve kort een aantal speerpunten en ontwikkelingen beschreven van de bedrijfsvoering van de GGD.

Bedrijfsvoering algemeen Dienstverleningsovereenkomsten De GGD heeft met de Groningse gemeenten Dienstverleningsafspraken (DVA’s) afgesloten. Hiermee wordt de kwaliteit en kwantiteit van de dienstverlening continu onderwerp van gesprek. In 2021 zijn de afspraken rondom de DVA’s vereenvoudigd en meer uniform gemaakt. In 2022 heeft dit geresulteerd in een DVA nieuwe stijl voorzien van kwalitatieve duiding. In 2023 worden de DVO’s nieuwe stijl geevalueerd en waar nodig aangepast op basis van wensen en mogelijkheden. Parallel aan de ontwikkeling van de DVA’s met gemeenten zijn ook nieuwe afspraken gemaakt over het leveren van rapportages aan gemeenten (monitorinformatie). In 2023 kijken we, binnen de grenzen van wat mogelijk is en met inachtneming van de uniformiteit, welke doorontwikkelingen mogelijk zijn om nog beter tegemoet te kunnen komen aan de specifieke wensen van gemeenten

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

43

Kwaliteitsmanagementsysteem De GGD vindt het belangrijk om het kwaliteitsniveau van de werkzaamheden op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren. In 2022 is het HKZ-certificaat wederom behaald. In 2024 vindt, net als in 2023, de tussentijdse audit plaats. Middels een externe audit en interne audits wordt beoordeeld of de zorg en de vastlegging daarvan in dossiers voldoet aan de normen en eisen die zijn vastgesteld in de HKZ-norm. In 2022 is besloten om een nieuw kwaliteitsmanagement systeem (KMS) te implementeren. Dit zal in 2023 dit een vervolg krijgen middels een aanbesteding ondersteund door de gemeente Groningen.

Huisvesting/Facilitaire dienstverlening/Inkoop De GGD is in gesprek met de VRG om gezamenlijke huisvesting te realiseren over een termijn van circa vier jaar. Ter voorbereiding daarop is de GGD gestart met het opzetten van een ander werkplekconcept.

HRM De medewerkers geven met hun inzet de kwaliteit van het GGD-product vorm. Continue aandacht is daarmee vereist voor de kennis en vaardigheid van onze medewerkers, zodat zij vanuit hun professionele kracht de gemeenten en inwoners zo goed mogelijk kunnen bedienen. Naast persoonlijke ontwikkeling is ook teamontwikkeling hierin belangrijk. Hiervoor is gerichte (bij)scholing en ondersteuning nodig. Hierin wordt structureel geïnvesteerd. Eind 2021 is een nieuw functiewaarderingssysteem geselecteerd en in 2022 zijn alle functies opnieuw gewaardeerd. Definitieve uitkomsten hiervan zullen in het eerste kwartaal 2023 geïmplementeerd worden. In 2023 zal het opleiden en ontwikkelen van medewerkers meer geformaliseerd worden. Hiertoe zal gebruik worden gemaakt van een nieuw leermanagementsysteem (LMS). Belangrijk speerpunt voor 2023 en 2024 is het ontwikkelen van beleid op het gebied van strategische personeelsplanning.

Academisering Academisering blijft ook in 2024 een speerpunt voor GGD Groningen. Doel is om onderzoek, opleiding en praktijk sterker met elkaar te integreren. In samenwerking met de kennisinstellingen om ons heen gaan we meer doen aan toegepast onderzoek, met als doel om de toegevoegde waarde van de GGD te verhogen.

Informatiemanagement Op het gebied van Informatiemanagement is veel aan de hand en wordt veel van de GGD gevraagd. De GGD moet bijvoorbeeld qua informatiebeveiliging voldoen aan de NEN 7510 en om data-gestuurd te kunnen werken zal het datamanagement moeten worden ingericht. Ook op gebied van informatiebeheer wordt nog steeds gewerkt aan het wegwerken van achterstallig onderhoud. In GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

44

2023 wordt VIND IM ingezet om het informatielandschap in kaart te brengen en het informatiebeheer te verbeteren. Daarnaast blijft de inspanning groot om samen met de gemeente Groningen de ICT-dienstverlening op orde te krijgen en om te beslissen hoe de GGD daar minder afhankelijk van kan worden of zich er los van kan koppelen. In 2022 is extern advies ingehuurd om alle wensen en eisen ten aanzien van het digitaal dossier JGZ goed in kaart te brengen en te bepalen wat er nodig is om daaraan te gaan voldoen. In 2023 werken we verder aan de uitvoering van die keuze door wijzigingen door te voeren in de bestaande applicatie (MLCAS). Het eventueel aanbesteden en implementeren van een nieuw digitaal dossier JGZ zal hoge kosten met zich mee brengen. Hier zal in 2024 een keuze in gemaakt moeten worden.

Juridisch Met de komst van de AVG moet GGD Groningen kunnen aantonen dat zij aan de wettelijke vereisten voldoet (accountability). Deze verantwoordingsplicht houdt in dat de GGD met behulp van documenten moet kunnen aantonen dat zij passende technische en organisatorische maatregelen heeft genomen om te waarborgen dat de verwerkingen in overeenstemming met deze verordening worden uitgevoerd. De GGD heeft met ingang van 2023 zelf een functionaris gegevensbescherming (FG) in dienst. Deze dienst werd voorheen afgenomen van de gemeente Groningen. Er wordt veelvuldig aandacht besteed aan het groeien van bewustwording in het kader van privacy en informatiebeveiliging bij alle GGD medewerkers.

Communicatie Door de coronaperiode heeft het gebruik van social media een enorme vlucht genomen. De GGD kan niet meer zonder dit kanaal. GGD Groningen voorzag inwoners op die wijze van voor hen waardevolle informatie en bood tegenwicht tegen het aanbod van desinformatie rondom Corona. Inwoners hebben aldus de informatie van de GGD gevonden, maar met het wegvallen van de meerkostenregeling Corona kunnen wij dat niet onverkort overeind houden. Ook het gebruik van beeldmateriaal wordt steeds belangrijker in het goed communiceren en bereiken van cliënten van de GGD. De website van de GGD moet voldoen aan de eisen van de digitale toegankelijkheid. In 2022 is de website van de GGD daartoe aangepast en is het beheer daarvan ingericht.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

45

DEEL II FINANCIËLE BEGROTING Meerjarenbegroting 2023-2027 Programma Gezondheid - GGD

baten of lasten Deelprogramma lasten Gezond en Veilig Opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van Lasten programma Gezondheid lasten RIGG

2023 18.974 10.318 2.365 1.486 33.143 3.460 36.603

2024 20.222 11.035 2.258 1.578 35.093 3.670 38.763

2025 20.727 11.311 2.189 1.617 35.844 3.603 39.447

2026 20.991 11.517 2.218 1.658 36.384 3.693 40.077

2027 21.516 11.805 2.274 1.699 37.294 3.786 41.080

Gezondheid - GGD

baten

RIGG Totaal baten programma's

baten

-18.974 -10.318 -1.895 -1.486 -32.673 -3.310 -35.983

-20.222 -11.035 -2.168 -1.578 -35.003 -3.515 -38.518

-20.727 -11.311 -2.219 -1.617 -35.874 -3.603 -39.477

-20.991 -11.517 -2.248 -1.658 -36.414 -3.693 -40.107

-21.516 -11.805 -2.304 -1.699 -37.324 -3.786 -41.110

620

244

-30

-30

-30

0 0 0 0 -470 0 150

0 0 0 0 -90 0 154

0 0 0 0 30 0 0

0 0 0 0 30 0 0

0 0 0 0 30 0 0

RIGG Totaal lasten programma's

Gezond en Veilig Opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van Baten programma Gezondheid RIGG

Saldo programma's Overhead Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Onvoorzien Reserve-mutaties

Incidenteel Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Onvoorzien Programma Gezondheid programma RiGG Totaal

Lasten 2024 Programma Gezondheid De percentages overhead liggen iets boven het niveau van de streefpercentages. De streefpercentages zijn 20% overhead t.o.v. de omzet respectievelijk 33% overhead t.o.v. de loonkosten primair proces.

Exploitatie GGD Groningen 2024 Bedrag (x € 1.000) Loonkosten primair proces 20.873 Overige kosten primair proces 6.137 Overhead 8.083 Totaal kosten 35.093 Inwonerbijdrage Overige inkomsten reserve Totale baten

18.968 16.035 90 35.093

Overhead % totale omzet Overhead % Loonkosten

23,1% 38,7%

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2024

46

Programma inkoop jeugdhulp De begroting van de RIGG is verhoogd met de indexatie als opgenomen in bijlage 1 van de ontwerpbegroting. In bijlage 2 is de verdeling van het budget per gemeente opgenomen op basis van de huidige verdeelsleutel. De verdeelsleutel solidaire en gezamenlijke kosten is vastgesteld tot en met het jaar 2023. In het jaar 2023 wordt de verdeelsleutel geëvalueerd en de verdeelsleutel voor 2024 vastgesteld. De begroting voor de jaren 2025 t/m 2027 is opgesteld op basis van gelijkblijvende omstandigheden. Eventuele beleidskeuzes, zoals het uittreden van de RIGG uit de GR PG&Z, zullen leiden tot een aangepast jaarplan met begroting. Het programma omvat de inkoopfunctie van de Groningse gemeenten. Het personeel is in dienst van de gemeente Groningen. Dit geldt ook voor de overhead. Ten aanzien van de overhead en het personeel liggen afspraken vast tussen de RIGG en de gemeente Groningen. De kosten zijn niet toe te rekenen naar een directe kernactiviteit. De kernactiviteit van de RIGG betreft een overheadtaak. De werkzaamheden van de RIGG zijn in de beleidsbegroting nader omschreven.