06-02 Concept jaarrekening 2024 van Wedeka Bedrijven
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Wedeka Bedrijven Electronicaweg 29 9503 GA Stadskanaal Postbus 194 9500 AD Stadskanaal Telefoon E-mail Internet
0599-692000 info@wedeka.nl www.wedeka.nl 1
JAARSTUKKEN 2024
Jaarverslag Hoofdstuk 1 Bericht van het dagelijks bestuur Hoofdstuk 2 Programmaverantwoording 2.1 Algemeen 2.2 Sociaal beleid 2.3 Milieubeleid 2.4 Financieel beleid Hoofdstuk 3 Verplichte paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen 3.3 Financiering 3.4 Verbonden partijen 3.5 Bedrijfsvoering 3.6 Wet open overheid
Jaarrekening Hoofdstuk 4 Jaarrekening 4.1 Balans per 31 december 4.2 Overzicht van baten en lasten 4.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 4.4 Toelichting op de balans 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 4.6 Overige gegevens 4.7 Rijksbijdragen 4.8 Gemeentelijke bijdragen en resultaatbestemming 4.9 Vaste activa 4.10 Overzicht van baten en lasten naar taakvelden 4.11 Normenkader 4.12 WNT-verantwoording 4.13 Rechtmatigheidsverantwoording 4.14 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
2
Hoofdstuk 1
Bericht van het dagelijks bestuur
Na het jaar 2023, waarin het 50-jarig jubileum werd gevierd, zien we als bestuur dat Wedeka doorgaat op de ingezette koers, waarin de medewerker centraal staat en goede resultaten worden gehaald en stappen vooruit worden gezet om een sociaal ontwikkelbedrijf te worden voor een brede doelgroep. Als grootste werkgever van de regio met ook nog een maatschappelijke doelstelling heeft Wedeka een belangrijke rol in de samenleving en die rol kan nog groter worden als we ook nog meer het werk en de begeleiding kunnen gaan inzetten voor het ontwikkelen van mensen. Dat doen we al binnen Wedeka voor eigen werknemers via Wedeka Leert, maar dat kunnen we ook verder gaan uitbreiden naar andere inwoners, vooral gericht op praktisch opleiden ten behoeve van de arbeidsmarkt. We gaan hierbij nauw samenwerken met de gemeenten en werkgevers. En ondertussen is het nodig om te zorgen dat werk en omzet op niveau blijven en dat wordt gewerkt binnen de financiële kaders. En dat is in 2024 goed gelukt. Het resultaat is aanmerkelijker beter dan begroot. In 2024 wordt zichtbaar dat de kosten terug zijn gebracht door vanuit minder locaties te werken, maar worden ook de contouren zichtbaar hoe we in de toekomst meer in samenhang de dienstverlening willen gaan organiseren, zoals in de nieuwe locatie in Ter Apel. Deze koers wordt verder voortgezet.
En ondanks dat er in onze wereld op dit moment veel onzekerheden zijn, die ook van invloed zijn op onze directe omgeving, houden we vast aan de ingezette koers. We weten dat we nu en in de toekomst iedereen nodig hebben om de uitdagingen op de arbeidsmarkt mee op te lossen. En daar kan en wil Wedeka in onze regio een belangrijke en verbindende rol vervullen. Namens het bestuur wil ik alle medewerkers danken voor hun grote inzet en de resultaten die behaald zijn. Wedeka, voor elkaar! Met hartelijke groet, Marc Verschuren Voorzitter
3
Hoofdstuk 2
Programmaverantwoording
Wedeka is voortgegaan op de weg, zoals deze in 2023 is ingezet. Het ombouwplan lag daaraan ten grondslag en dat is zeer voortvarend opgepakt. Met de realisatie van het ombouwplan wordt het fundament gelegd van het sociaal ontwikkelbedrijf van de toekomst en aan het sociaal ontwikkelbedrijf van de toekomst voor een brede doelgroep zijn in 2024 ook verdere stappen gezet. En dat willen we doen vanuit een stevige solide basis en in samenwerking met alle samenwerkingspartners van overheid, onderwijs, ondernemers en omwonenden. De kunst wordt om balans te vinden in werk en productie en ontwikkeling van mensen/leren binnen de financiële kaders. En die balans is in 2024 heel goed bereikt. Er is in 2024 een boven verwachting goed financieel resultaat behaald. Bedrijfsmatig plukken we de vruchten uit de investeringen en veranderingen vanuit het ombouwplan. De organisatie kent minder lagen, minder overhead en minder locaties. Dat brengt ook lagere kosten met zich mee. En in Ter Apel zien we dat het onderbrengen van de activiteiten in één locatie de samenwerking tussen gemeente en collega-organisatie Afeer ook bevordert. Met het verder samenwerking zoeken, groeit ook het vertrouwen en daarmee ook het meer centraal stellen van de inwoner en werkgever bij de dienstverlening. Voor de locaties in Stadskanaal en Veendam wordt gewerkt aan verdere planvorming.
En al deze ontwikkelingen en inzet passen heel goed bij de verdere richting voor de komende 10 jaar van het sociaal ontwikkelbedrijf voor een brede doelgroep, sluit goed aan bij de ontwikkelingen in de arbeidsmarktregio Werk in Zicht (WiZ) en de zogenaamde WiZ-ontwikkelcentra en de gelden die beschikbaar zijn of komen in onze regio (JTF, Nationaal Programma Groningen en Nij Begun). En ondertussen wordt er door de medewerkers van Wedeka voor gezorgd dat het werk doorgaat, de productie wordt geleverd en de doelstellingen worden gehaald. En meer dan dat, want ook in 2024 hebben we een voordelig exploitatieresultaat gehaald van 4,4 miljoen ten opzichte van de begroting. In plaats van een tekort van zoals begroot 5,9 miljoen bedroeg het tekort 1,5 miljoen. We hebben alle werksoorten nu hard nodig om onze medewerkers goed werk te bieden, in te zetten voor hun eigen ontwikkeling en met de productie onze financiële doelstellingen te halen. In de toekomst zijn alle werksoorten ook nodig om in te zetten voor het ontwikkelen en opleiden van inwoners uit de brede doelgroep. We kunnen met trots met alle medewerkers terugkijken op het jaar 2024 en leggen met genoegen verantwoording af over het behaalde resultaat. Sinds 1 december 2024 ben ik benoemd als nieuwe directeur van Wedeka.
En dan is het mooi om deze tekst te schrijven, maar dan kan het niet zonder mijn voorganger Jan Edzes, te benoemen en te bedanken en alle medewerkers voor de inzet in het afgelopen jaar.
E. Ottens, algemeen directeur
4
2.2 SOCIAAL BELEID Binnen de brede infrastructuur van Wedeka worden aan de hand van verschillende werksoorten passend werk en ontwikkelmogelijkheden geboden. Als erkend leerbedrijf beschikt Wedeka over diverse leererkenningen en biedt Wedeka trajecten aan in het kader van Praktijkleren. Wedeka biedt werk en - ontwikkelmogelijkheden aan mensen waarvoor het verwerven van een werkplek op de arbeidsmarkt extra aandacht vraagt. Wedeka biedt werkplekken in het kader van Wsw, beschut werk, WIW, ID en biedt diverse ontwikkelmogelijkheden middels verschillende trajecten, opleidingen en trainingen. Er zijn verschillende rechtsposities van kracht de cao Wsw, cao aan de Slag, cao SGO, cao Sociaal Werk, WIW en ID. Bij Wedeka zijn op 31 december 2024 bijna 1.300 personen in dienst met afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast zijn in 2024 336 personen geplaatst in een traject of op een werkervaringsplaats. Wedeka werkt nauw samen met gemeenten met als doel dat zoveel mogelijk mensen geactiveerd worden en deelnemen aan het arbeidsproces. We zien dit onder meer terug in de nauwe samenwerking met de Trainings- en Diagnose Centra’s (TDC’s) in Veendam en Stadskanaal. Daarnaast wordt nauw samengewerkt met diverse partijen en organisaties voor het ontwikkelen, trainen en opleiden van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt.
Doordat er geen nieuwe instroom is van Wsw-medewerkers en de instroom in beschut werk beperkt is, zien we vergrijzing van het personeelsbestand en wachtlijsten voor beschut werk. Vacatures kunnen niet altijd worden vervuld omdat er onvoldoende aanbod van medewerkers is. Dit geldt zowel voor detacheringsvacatures als voor vacatures binnen Wedeka. De krapte op de arbeidsmarkt heeft zijn effect op onze organisatie. Er is meer vraag naar personeel waardoor medewerkers meer kansen krijgen op een werkplek buiten onze organisatie. Ook werkt het door in de plaatsingen in een traject bij Wedeka: velen vinden een werkplek op de reguliere markt, mensen die wel binnen Wedeka worden geplaatst hebben vaak te maken met complexe problemen waardoor de afstand naar werk groot is. Beschut werk Door de grote verscheidenheid in werksoorten zijn er voldoende plaatsingsmogelijkheden voor beschut werk. Wedeka heeft hierover afspraken gemaakt met de gemeenten Stadskanaal, Veendam, Westerwolde en Borger-Odoorn. Aan het eind van 2024 zijn er 119 medewerkers aan het werk in beschut werk. Zij vallen onder de cao Aan de Slag. Ten opzichte van 2023 zien wij een groei van 4 medewerkers. Er zijn meer beschikbare kandidaten dan formatieruimte waardoor er wachtlijsten ontstaan.
De gemeenten Veendam en Stadskanaal hebben besloten extra formatieruimte te realiseren om zo toch mensen eerder perspectief te kunnen bieden op beschut werk. Wsw Eind 2024 zijn er 1142 medewerkers in dienst bij Wedeka met een Wsw dienstverband. Daarnaast zijn er 36 personen aan het werk in een dienstverband bij een externe werkgever in de vorm van Begeleid Werken. Doordat er geen nieuwe instroom meer mogelijk is in de Wsw is de krimp van de Wswmedewerkers duidelijk zichtbaar. Externe plaatsingen Het aantal medewerkers dat buiten Wedeka werkzaam is, is licht gedaald ten opzichte van 2023. Wedeka heeft met acht organisaties afspraken over groepsdetacheringen, hier zijn 150 medewerkers geplaatst. Daarnaast zijn 75 medewerkers werkzaam op een individuele detacheringsplaats. Daar waar mogelijk worden medewerkers gestimuleerd om de beweging van binnen naar buiten te maken. In 2024 waren er in totaal 261 medewerkers extern geplaatst waarvan 36 in begeleid werken. Ook bij detachering zien wij het effect van de aantrekkende arbeidsmarkt en moeten we veel moeite doen om vacatures bij werkgevers te vervullen. 5
Trajecten en TDC’s Wedeka heeft ruime ervaring met de uitvoering en begeleiding van activerings- en leerwerktrajecten. Het brede aanbod van werksoorten binnen Wedeka biedt veel ontwikkelmogelijkheden voor diverse doelgroepen met een grote begeleidingsbehoefte. Met Sociale Activering, de Carrousel, Werkfit, Z route inburgering en Praktijkleren onderscheidt Wedeka vijf trajectvormen die verschillen van inhoud en doelstelling. Wedeka maakt deel uit van de arbeidsmarktregio Groningen (Werk in Zicht) en is in verschillende regionale overleggen vertegenwoordigd. Wedeka levert daarbij een actieve bijdrage aan de uitvoering van diverse programma’s die gericht zijn op het opleiden en ontwikkelen van inwoners uit onze arbeidsmarktregio. Hierbij kan worden gedacht aan mensen in de Wet Werk en Bijstand, mensen met een uitkering vanuit het UWV, werkenden die hun belasting en belastbaarheid weer moeten opbouwen en PrO/VSO leerlingen. Naast de uitvoering van trajecten neemt Wedeka deel in de uitvoering van de TDC’s van de gemeenten Stadskanaal en Veendam. In Veendam levert Wedeka een bijdrage in de uitvoering door de inzet van ca. 4 fte en in het TDC Stadskanaal wordt naast de inzet van een deel van de medewerkers ook de leiding van de ontwikkelafdeling uitgevoerd door een leidinggevende van Wedeka.
Wedeka Leert! In 2024 is opleiding en ontwikkeling ondergebracht in Wedeka Leert! Het ontwikkelen van mensen staat centraal in onze organisatie. De uitgangspunten zijn vastgelegd in het opleidingsbeleidsplan “leren en ontwikkelen bij Wedeka”. De resultaten liegen er niet om: maar liefst 769 medewerkers hebben een training of een opleiding gevolgd, een stijging van ruim 10% ten opzichte van 2023 (693). We zien dit terug in mooie initiatieven en activiteiten zoals: Uitrollen van de 8 leerlijnen gericht op kansrijke beroepen Roadshow Kom Op! over sociale veiligheid Training Met Elkaar Voor Elkaar Workshop Culturele Lenigheid Training veilig werken Wedeka Digitaal Ontwikkelprogramma voor leidinggevenden Online werken aan je talent De Harrie training De Wedeka Ontwikkel Kast Training gespreksvaardigheden Er is veel aandacht voor ontwikkeling van mensen zodat zij steviger staan in de samenleving. Er is aandacht voor de persoonlijke ontwikkeling, werknemersvaardigheden en vakkennis. Ontwikkeling moet leuk zijn, of we maken het leuk! De ontwikkelvraag van het individu staat centraal. De verschillende leerlijnen worden neergezet. Onze twee leerambassadeurs helpen medewerkers om de stap naar ontwikkeling te zetten. In 2025 zullen de leerlijnen verder worden vormgegeven. Ziekteverzuim In 2024 was het totale ziekteverzuim 17%. Het percentage is gelijk aan 2023.
We zien veel langdurig verzuim door de vergrijzing. Het voorkomen en beheersen van het ziekteverzuim blijft een belangrijk aandachtspunt voor de organisatie. Enerzijds is er aandacht voor preventie door projecten als de Gezonde Kantine, Voel je Goed en door het uitvoeren van Preventief Medisch Onderzoek (PMO). Anderzijds is er aandacht voor goede aanpak van het ziekteverzuim door duidelijke regels en procedures waarbij de leidinggevende een centrale rol vervult. Aandacht voor de medewerkers, arbeidsongeschikt of niet arbeidsongeschikt, is de belangrijkste factor waarmee invloed kan worden uitgeoefend op het ziekteverzuim. 6
2.2.1 PERSONEELSBEZETTING Wsw-personeelsbestand In 2024 zijn er 19 personen in dienst getreden waarvan 11 door verhuizingen. Daarnaast zijn er 98 personen uit dienst getreden waarvan 38 vanwege pensioen en 35 vanwege arbeidsongeschiktheid. De gemiddelde personeelsbezetting in 2024 was 1.105,4 s.e.’s.1 Dit aantal is inclusief 8,0 s.e.’s van personen die geen loon ontvangen, omdat zij langer dan twee jaar ziek zijn. Voor 2024 levert dit een correctie op van 8,0 s.e.’s waardoor de gecorrigeerde gemiddelde realisatie uitkomt op 1.097,4 s.e.’s. In- en uitstroom van personen met een Wsw-dienstverband / Begeleid Werken-contract Aantal Instroom Uitstroom personen
Vrije bedrijf
Overige redenen2
0
0
6
Pens. WIA
Aantal personen
Totaal fte's
gemidd. realisatie
31-12-‘24
31-12-‘24
s.e.’s
101
88,4
95,5
31-12-‘23
2024
2024
109
2
10
Midden-Groningen
78
0
7
4
2
0
1
71
65,7
70,0
Stadskanaal
497
8
47
18
20
0
9
458
412,2
443,9
Borger-Odoorn
4
Veendam
286
5
16
6
6
0
4
275
239,2
255,2
Westerwolde
207
1
13
5
6
0
2
195
172,9
180,7
Buitengemeenten
54
3
5
1
1
0
3
52
49,4
52,2
Totaal
1.231
19
98
38
35
0
25
1.152
1.027,8
1.097,4
Personeelsbezetting Wsw-personeel per deelnemende gemeente per 31-12-2024 (incl. Begeleid Werken)
Borger-Odoorn Midden-Groningen Stadskanaal Veendam Westerwolde Buitengemeenten Totaal incl. slapers Slapers Totaal excl. slapers
Personen 101 71 458 275 195 52 1.152 - 10 1.142
Fte’s 88,4 65,7 412,2 239,2 172,9 49,4 1.027,8 - 7,5 1.020,3
S.e.´s 92,6 68,2 428,2 251,3 177,6 51,7 1069,7 7,6 1.062,1
Slapers zijn medewerkers die na twee jaar ziekte geen loon meer ontvangen, maar wel meetellen in de personeelsstanden.
1
2
s.e. staat voor subsidie-eenheid (arbeidsjaar) Onder overige redenen voor uitstroom vallen o.a. overlijden, ontslag en beëindiging tijdelijk dienstverband.
7
Wsw-personeelsleden naar salarisschaal per 31-12-2024 (excl. Begeleid Werken/RVU) Loonschaal
In personen
In personen
In personen
2022
2023
2024
1 12 214 182 316 257 155 52 27 14 17 3 1 1.251
1 11 196 173 285 249 149 50 28 14 15 3 1 1.174
0 11 176 151 261 240 132 47 30 14 13 4 0 1.079
Min. loon A B1 B2 C1 C2 D1 D2 E F G H I Totaal
Leeftijdsopbouw Wsw-personeel per 31-12-2024 (incl. Begeleid Werken) Leeftijd < 20 20-30 30-40 40-50 50-60 60-67 Totaal
2023 aantal 0 3 163 245 469 351 1.231
2023 in % 0% 0,2% 13,2% 19,9% 38,2% 28,5%
2024 aantal 0 0 135 237 424 356 1.152
2024 in % 0% 0% 11,7% 20,6% 36,8% 30,9%
Personeelsbezetting Wsw-personeel per 31-12-2023 en 31-12-2024 (incl. Begeleid Werken) Mannen
Vrouwen
Totaal
Stand 31-12-2023
829 (67,3%)
402 (32,7%)
1.231
Stand 31-12-2024
770 (66,8%)
382 (33,2%)
1.152
8
Niet-gesubsidieerd personeel Op 31 december 2024 waren er 95 personen werkzaam in een niet gesubsidieerd dienstverband. Op 92 personen is de cao SGO van toepassing en voor 3 personen de cao Sociaal Werk. De bezetting van de niet-gesubsidieerde formatieplaatsen is in 2024 gedaald (aantal fte is met 4,8 fte afgenomen ten opzichte van 2023). In 2024 is het aantal gedetacheerde medewerkers gelijk gebleven. Personeelsbezetting niet-gesubsidieerd personeel per 31-12-2023 en 31-12-2024
Wedeka Bedrijven Wedeka B.V. Wedeka Baanderij Subtotaal Gedetacheerd Subtotaal Wachtgeld Totaal
Aantal personen 31-12-2023 97 0 3 100 - 4 96 0 96
Fte’s
Aantal personen 31-12-2024 92 0 3 95 - 4 91 0 91
91,2 0 2,8 94,0 - 1,6 92,4 0 92,4
Fte’s 86,4 0 2,8 89,2 - 1,6 87,6 0 87,6
2.2.2 INDICATIE WSW Sinds 1 januari 2015 worden er alleen nog herindicaties uitgevoerd en is er geen instroom meer in de Wsw. De herindicaties worden uitgevoerd door het UWV. Het UWV beslist over: de onder- en bovengrens voor de Wsw; de arbeidshandicapcategorie (matig of ernstig); de geldigheidsduur van de herindicatie. Daarnaast adviseert het UWV over aanpassingen die noodzakelijk zijn voor het verrichten van arbeid en of betrokkene in aanmerking komt voor Begeleid Werken. Indien Begeleid Werken vanwege de aard en de ernst van de handicap niet reëel is, ziet het UWV af van een positief advies Begeleid Werken. De minimale geldigheidsduur van een herindicatie is 1 jaar en de maximale geldigheidsduur is 50 jaar. In de praktijk worden de meeste termijnen tussen de 5 en 10 jaar vastgesteld. In het jaar 2024 zijn er in totaal 76 herindicaties uitgevoerd, alle herindicaties voor 2024 zijn tijdig uitgevoerd. De verdeling van de herindicaties per gemeente is als volgt: Gemeenten Borger-Odoorn Midden-Groningen Stadskanaal Veendam Westerwolde Overige gemeenten TOTAAL
Aantal herindicaties in 2024 4 3 27 30 7 5 76 9
2.2.3 BESCHUT WERK Beschut werk is voor personen die dusdanige aanpassingen van de werkplek en/of begeleiding nodig hebben die niet van een reguliere werkgever mag worden verwacht. De indicatie beschut werk wordt aangevraagd bij het UWV. Nadat het UWV een advies heeft uitgebracht neemt de gemeente het besluit over het toekennen van de indicatie beschut werk. Wedeka heeft afspraken gemaakt met de gemeenten Veendam, Stadskanaal, Westerwolde en BorgerOdoorn over de invulling van beschut werk. In 2023 zien wij een minimale groei van het aantal personen in beschut werk van 115 personen in 2023 naar 119 personen in 2024. Het is gebruikelijk dat een persoon met de indicatie beschut werk start met een proefplaatsing of externe leerstage bij Wedeka. Ondertussen wordt de loonwaardemeting uitgevoerd door het UWV om de loonkostensubsidie of loondispensatie te kunnen bepalen. Indien het resultaat van de proefplaatsing of externe leerstage positief is en er is formatieruimte, volgt een dienstverband in beschut werk. De werkplekken in beschut werk zijn divers en verspreid over de gehele organisatie. Bij plaatsing wordt met de wensen, mogelijkheden en beperkingen van de medewerker rekening gehouden. Tot en met 2024 zijn er 119 plekken gerealiseerd in beschut werk: Beschut werk
4
Borger-Odoorn Stadskanaal Veendam Westerwolde5 Buitengemeente TOTAAL
2024 Taakstelling in uren3 620 1.519 1.116 620 3.875
Realisatie in uren 522 1.555 1.092 291 60 3.520
in personen 17 52 37 11 2 119
Door beperkte ruimte voor plaatsingen, i.v.m. taakstelling vanuit de rijksoverheid, is er sprake van wachtlijsten. Personen die beschikbaar zijn om te plaatsen staan op de actieve wachtlijst, personen die niet beschikbaar zijn staan op de passieve wachtlijst. De wachtlijsten worden per gemeente bijgehouden. Om de wachtlijst te verkorten en mensen sneller te activeren in werk hebben de gemeenten Stadskanaal en Veendam besloten tijdelijk extra formatieruimte beschikbaar te stellen in beschut werk. Wachtlijst beschut werk 31 december 2024 Gemeente Borger-Odoorn Stadskanaal Veendam
3 4 5
Actieve wachtlijst 3 18 10
Passieve wachtlijst 5 33 23
Totaal 8 51 33
Uren per week Het budget van Borger-Odoorn wordt verdeeld over Wedeka Bedrijven en de EMCO-groep. Het budget van Westerwolde wordt verdeeld over Wedeka Bedrijven en Afeer.
10
2.2.4 DETACHERINGEN In 2024 zijn er in totaal 261 medewerkers werkzaam/gedetacheerd bij externe werkgevers. Dit is 20,5% van het totale personeelsbestand met een dienstverband op basis van beschut werk of Wsw (1.271 personen). Hiervan zaten 36 mensen in Begeleid Werken, 150 personen in een groepsdetachering en 75 personen in een individuele detachering. In 2023 was het aantal plaatsingen bij externe werkgevers 294, we zien in aantal plaatsingen een daling van 33. De oorzaak ligt in het stoppen met de groepsdetachering IBOR en de uitstroom wegens leeftijd of arbeidsongeschiktheid. Ten opzichte van het totale personeelsbestand is het percentage licht gedaald. Gerealiseerde groepsdetacheringen in 2024 Bedrijf
31-12-2023
31-12-2024
19 15 26 17 27 23 40 7 174
0 14 31 16 25 21 37 6 150
IBOR (Midden-Groningen) B&M (Avitec) Atalian voorheen Visschedijk Noaberbeheer LIN (Lokken) MSG Post & Koeriers Gemeente Veendam Kappa Totaal
2.2.5 BEGELEID WERKEN Het streven is om Wsw-medewerkers zo regulier mogelijk te laten werken. Begeleid Werken is het instrument dat hieraan bijdraagt doordat de medewerker in dienst is bij een reguliere werkgever. Vaak is het een lastige stap om in dienst te treden bij een reguliere werkgever. Om deze drempel te verlagen is er een terugkeergarantie, die is opgenomen in de cao voor de Sociale Werkvoorziening. Dit proces wordt begeleid door de consulent begeleid werken. Begeleid Werken wordt uitgevoerd voor de gemeenten Borger-Odoorn, Midden-Groningen, Stadskanaal en Veendam. In 2024 is het aantal personen in Begeleid Werken licht gedaald met 1 persoon. 36 mensen hebben eind 2024 een contract in Begeleid Werken. Deze Begeleid Werken-contracten zijn als volgt verdeeld: 1-1-2024
nieuw
beëindigd
31-12-2024
Borger-Odoorn Midden-Groningen Stadskanaal Veendam Buitengemeenten
1 3 12 21 0
0 1 4 3 1
0 0 5 5 0
1 4 11 19 1
Totaal
37
9
10
36
11
2.2.6 TRAJECTEN Voor het re-integreren van mensen biedt Wedeka meerdere trajecten aan om aan het werk te gaan of aan het werk te blijven. De infrastructuur van Wedeka leent zich hier bij uitstek voor. Een gerichte inzet van de traject- en opleidingsfaciliteiten sluit aan bij het streven van Wedeka om voor een brede doelgroep doorstroom en ontwikkeling te stimuleren. Met ‘Sociale Activering’, de ‘Carrousel’, ‘Werkfit’, ‘Praktijkleren’, ‘Overbrugbanen’ en trajecten voor statushouders biedt Wedeka op dit moment trajectvormen voor gemeenten die verschillen van inhoud en doelstelling. In 2024 heeft Wedeka voor de gemeenten 243 trajecten uitgevoerd waarvan het merendeel Werkfittrajecten en Sociale Activering. Er zijn 126 deelnemers in 2024 gestart met een traject bij Wedeka, aangemeld via een van onze gemeenten. Daarnaast heeft Wedeka in 2024 255 trajecten uitgevoerd voor andere opdrachtgevers waarvan er 210 zijn gestart in 2024. Uitgevoerde trajecten in 2024
Trajecten voor gemeenten Trajecten voor andere opdrachtgevers Totaal
Totaal uitgevoerd 243 255 498
Waarvan gestart in 2024 126 210 336
Aanbod trajecten voor gemeenten Sociale activering bij Wedeka houdt in dat mensen op vrijwillige basis meewerken in één van de werksoorten van Wedeka en (zo mogelijk) deelnemen aan groepsactiviteiten van Wedeka, de gemeente of welzijnsorganisaties. Het uiteindelijke doel van een traject sociale activering kan per persoon verschillen. Voor iedere deelnemer geldt dat sociale activering als doel heeft om zelfstandig deel te kunnen nemen aan maatschappelijke activiteiten. Voor de één betekent dit dat sociale activering een eerste stap of onderdeel is van een traject richting regulier betaald werk. Voor een ander kan sociale activering worden ingezet in afwachting van een beschut werkplek of een afspraakbaan. Als een gesubsidieerde baan niet mogelijk blijkt, dan kan sociale activering bij Wedeka ook het einddoel zijn. De Carrousel is een praktijkassessment met de duur van 1- 6 weken. De Carrousel heeft als doel inzicht te krijgen in de ambitie, arbeids- en ontwikkelmogelijkheden van de deelnemer. Het gaat hier onder andere over inzicht in beroepsinteresse, werkplezier, beroepsaffiniteit, wat iemand aankan, welke begeleiding nodig is tijdens het werk en hoe iemand het beste leert. Het Werkfittraject heeft als doel om de arbeidsparticipatie van de deelnemer te verhogen. Het werkfittraject is voor mensen die langere tijd niet hebben deelgenomen aan het arbeidsproces.
Tijdens het traject wordt gewerkt aan het vastleggen van competenties en vaardigheden en het ontwikkelen van zelfvertrouwen van de deelnemer door werkervaring en arbeidsritme op te doen binnen de infrastructuur van Wedeka. De Overbrugbaan is een baan die maximaal 18 maanden duurt waarbij de werkzoekende in dienst komt bij Wedeka en naast zijn werkzaamheden intensieve begeleiding krijgt via jobcoaching en trainingen met als doel uitstroom naar de reguliere arbeidsmarkt.
12
Tijdens het Praktijkleren worden vakvaardigheden op de werkvloer aangeleerd op basis van de werkprocessen van de MBO-kwalificatiestructuur. Bij het goed afronden van de aangeleerde vakvaardigheden ontvangen de deelnemers een MBO-Praktijkverklaring. Het doel van Praktijkleren is, door gericht te werken aan vakspecifieke beroepsvaardigheden en het verwerven van de daarbij behorende kwalificaties, om plaatsing van werkzoekenden in betaald werk mogelijk te maken. In het kader van de onderzoeksopdracht van de ministeries van OC&W en SZW, gericht op de vraag over hoe de overgang naar werk te versoepelen en de kans op blijvend werk te vergroten, is er in de afgelopen jaren in pilotvorm landelijk ervaring opgedaan met Praktijkleren. Als erkend leerbedrijf biedt Wedeka een groot aanbod aan leerwerkplekken en mogelijkheden voor Praktijkleren. Werksoorten binnen Wedeka De infrastructuur van Wedeka biedt trajecten in de volgende sectoren: • Schoonmaak • Facilitair • Retail • Logistiek • Groenvoorziening • Brug- en sluisbediening • Verpakken • Elektronica • Houtbewerking • Metaalbewerking • Horeca Aanbod trajecten voor andere organisaties Naast de uitvoering van trajecten voor onze gemeenten zijn er 255 trajecten in andere vormen uitgevoerd. Er zijn 210 deelnemers gestart met een traject bij Wedeka in 2024.
Zo bieden wij het programma ‘Kansrijk Talent’ aan, stageplekken voor leerlingen van het VSO en het praktijkonderwijs, worden taakstraffen uitgevoerd bij Wedeka en bieden wij aan het UWV onze dienstverlening aan. In 2024 hebben ook werknemers van andere organisaties trajecten bij Wedeka gevolgd in het kader van werkfit maken of tweede spoor re-integratie. Begeleiding De coördinatie en begeleiding van de trajecten bij Wedeka wordt uitgevoerd door trajectbegeleiders en in de uitvoering door praktijkbegeleiders. De trajectbegeleiders verzorgen de intake, coördinatie en het eindadvies in de vorm van een gezamenlijke eindevaluatie met klant en opdrachtgever, bewaken de trajectvoortgang en leveren rapportages. De praktijkbegeleiders zien toe op de uitvoering en voortgang in de praktijk. Binnen Wedeka is een training ontwikkeld om de praktijkbegeleiders nog meer bruikbare bagage mee te geven. Sluitende aanpak en intensieve samenwerking Om verschillende doelgroepen voor te bereiden op regulier werk werkt Wedeka aan het ontwikkelen en uitvoeren van beroepsgerichte leer-werktrajecten. Hiervoor prefereert Wedeka een gerichte (kansrijk beroep) en sluitende aanpak aan de hand van intensieve samenwerking met ketenpartners (gemeenten, ROC’s, Werk in Zicht en regionale werkgevers) in Oost Groningen.
In dit kader wordt op locaties van Wedeka de infrastructuur ingezet om de aangemelde deelnemers in beeld te brengen, te begeleiden en te bemiddelen naar een werkplek. Medewerkers van Wedeka maken deel uit van de integrale teams en worden ingezet als klantmanagers of consulenten, jobcoaches, docenten en werkgeveradviseurs in de TDC’s. 13
2.2.7 PERSONEELSONTWIKKELING Van Opleiding & Ontwikkeling naar Wedeka Leert! Een vervolg op het beleidsplan “Leren en Ontwikkelen” bij Wedeka. Met het plan “Wedeka Leert!” zet Wedeka verdere stappen in ontwikkeling. De kern van Wedeka Leert! is structureler en doelgerichter te ontwikkelen via leerlijnen in kansrijke beroepen. Hiermee wordt structuur geboden aan de ontwikkeling richting kansrijke beroepen intern binnen Wedeka en extern op de arbeidsmarkt. Wedeka Leert! is er voor alle medewerkers en trajectdeelnemers. De leerlijnen zijn: - Groen - Metaal - Logistiek - Schoonmaak - Detailhandel/retail - Productie - Horeca - Leidinggeven De leerlijnen bestaan uit drie delen: Deel een is de basis. Dit gedeelte is er voor alle leerlijnen en bestaat uit de trainingen “Met Elkaar Voor Elkaar” en “Veilig en Duurzaam Werken”. Deel twee is het vakinhoudelijke gedeelte van de leerlijn. Hier wordt gebruik gemaakt van de MBO structuur. Het betreft opleidingen zowel gericht op MBO diploma’s als op MBO-Praktijkverklaringen (Praktijkleren). Daarnaast kunnen per leerlijn aanvullende vakspecifieke trainingen worden gevolgd zoals VCA, Heftruck of een ander certificaat of diploma dat nodig is. Samen met leidinggevenden binnen Wedeka is vanaf september gestart met het uitwerken van de leerlijnen, bijbehorende opleidingen en het maken van leermateriaal.
Binnen de leerlijn Schoonmaak zijn groepen medewerkers gestart met Praktijkleren met Praktijkverklaring. Vanaf 2025 wordt er in alle leerlijnen gestart. Deel 3 is het met elkaar vieren van het behalen van de leerervaring! Dit deel is zo belangrijk omdat dit hét moment is waar de inspanning, het plezier, maar vooral ook het resultaat van de ontwikkeling samenkomt. Dit wordt beloond met een diploma, certificaat of verklaring. Trots en blijheid zijn de woorden die hier bij passen. Naast het opstarten van Wedeka Leert! is voort geborduurd op eerdere en lopende leer-activiteiten. Zo is het Programma voor Leidinggevenden voortgezet. Dit programma besteedt aandacht aan de kennis en vaardigheden die leidinggevenden nodig hebben. Er is blijvende aandacht voor dit belangrijke programma. Zo is de workshop Culturele Lenigheid aan het programma toegevoegd en is er een pilot gedraaid voor intervisie. In 2024 hebben weer veel mensen deelgenomen aan trainingen of opleidingen: 769 medewerkers hebben een opleiding of een training gevolgd. In 2023 waren het 693 medewerkers, we zien een stijging van ruim 10 %. In deze cijfers zijn alleen de opleidingen en trainingen meegenomen. Daarnaast wordt er ook dagelijks in de praktijk geleerd en ontwikkeld.
14
Naast het opstarten van de activiteiten rondom Wedeka Leert! zijn de belangrijkste highlights van dit jaar:
De start van Wedeka Leert! met daarbij het ontwikkelen van lesmateriaal, samenwerking binnen de organisatie met allerlei medewerkers in de organisatie en de energie die hierbij los komt in de organisatie. De Roadshow Kom Op! over sociale veiligheid die aan alle voorlieden is aangeboden. Deze interactieve voorstelling geeft inzicht hoe om te gaan met sociale veiligheid. Er is een start gemaakt met anders inrichten van de BHV trainingen. Dit met als doelstelling om met alle verhuizingen binnen Wedeka locaties tegelijkertijd de BHV organisaties opnieuw in te richten. Er is een pilot gedraaid met de training Met Elkaar Voor Elkaar specifiek gericht op logistiek. Deelnemers hebben handvatten gekregen om met elkaar en met klanten om te gaan. De uitkomsten van deze training worden meegenomen in de activiteiten van de leerlijn Logistiek. Binnen de schoonmaak heeft een groep medewerkers als pilot Praktijkleren met de Praktijkverklaring niveau 1 en 2 gevolgd. De workshop Culturele Lenigheid is door velen gevolgd. Dit thema leeft in de organisatie en biedt ruimte om lenig met kijk op culturen om te gaan. Er is weer een grote groep medewerkers die meegedaan heeft aan de training Online Werken aan Talent. Inmiddels wordt Online Werken aan Talent ook als maatwerk voor diverse leervraagstukken ingezet.
De groep medewerkers die vanuit Online Werken aan Talent doorgaat naar taalonderwijs bij Noorderpoort groeit. De training “Verkoopmedewerker” is een aantal keren gegeven. Na afloop zijn de groepen in de praktijk nog praktisch begeleid bij Kassa-werkzaamheden (denk aan rekenvaardigheden, maar ook hoe te reageren op drukte). Diverse trainingsklassen voor leidinggevenden zoals de Harrie Training, psychische kwetsbaarheden, praktijkbegeleider, communicatieve vaardigheden, zaten weer vol. Er is een pilot gedraaid met intervisie voor werkleiders. Dit was een succes en intervisie komt structureel op de trainingskalender voor werkleiders en voorlieden. Er hebben weer meerdere trainingen Wedeka Digitaal plaats gevonden. Deelnemers hebben op hun eigen niveau leren omgaan met de digitale uitdagingen van deze tijd. Er zijn veel medewerkers getraind in overige functiegerichte opleidingen (Groen, Techniek, Veiligheid).
Leren en ontwikkelen leeft in de organisatie en er wordt op de vraag vanuit medewerkers én (omgeving van) organisatie ingesprongen.
15
Onderstaand overzicht geeft het aantal gevolgde opleidingen en trainingen weer in 2024: OPLEIDING / TRAINING EHBO (herhaling + elementaire) 49 + 41 BHV Basis BHV herhaling VCA VCA vol Met elkaar, voor elkaar (logistiek) HACCP Veilig en duurzaam werken bij Wedeka Heftruck (opfris/basis) en Palletwagens Veilig werken langs de weg Motorkettingzagen basis + opfris Voel je Goed Bosmaaien basis + opfris Kennissessie VT en veiligheid en transport (gewasbescherming) lading zekeren/vw met heftruck/manoeuvreren/ dig tachograaf/chauffeursdag (code 95) Qualified soldering of cabel wire terminations & THT & SMT IPC-A-610 Certified Specialist Praktijkleren niv 1 Praktijkleren niv 2 Roadshow Kom Op! over sociale veiligheid Wet Natuurbescherming (nw + hercertificering) Rijbewijs E achter B Taalles Noorderpoort Verkooptraining Communicatieve vaardigheden/gesprekstechniek Culturele lenigheid Nascholing vertrouwenspersoon Sociale vaardigheden Harrie training voor voorlieden Psychische Kwetsbaarheden Training Praktijkbegeleider Wedeka Training Online Werken aan je Talent MBO niveau 1, 2, 3 of 4 Tractorrijbewijs Wedeka Digitaal Intervisie Totaal
16
AANTAL DEELNEMERS 90 13 60 21 2 9 5 113 32 26 21 5 18 19 9 11 2 6 7 102 3 4 14 12 14 46 3 3 15 12 21 29 2 3 12 5 769
2.2.8 VEILIGHEID, GEZONDHEID, WELZIJN en MILIEU Ziekteverzuim, verzuimbegeleiding en preventie In 2024 is het ziekteverzuim gelijk gebleven, namelijk 17,0%.
verzuimpercentages 20 19 18 17 16 15 14 2020
2021
2022
2023
2024
verzuimpercentages
Verzuimbegeleiding Arbodienst In de verzuimbegeleiding door de bedrijfsartsen heeft zich in 2024 geen wijziging voorgedaan. Wel is de samenwerking en het overleg tussen leidinggevende en de bedrijfsarts geïntensiveerd. De bedrijfsartsen dragen de zorg voor de verzuimbegeleiding vanuit 3 locaties. Voor de overige Arbo deskundigheid wordt een beroep gedaan op externe deskundigen. Preventie gezondheid In 2024 zijn projecten in het kader van preventie en gezondheid voortgezet zoals de gezonde kantine en de trainingen “voel je goed”. Het aanbod in de verschillende kantines is verder uitgebreid met gezonde producten. Ook zijn er nieuwe initiatieven gestart zoals het Ommetje van de Nederlandse Hartstichting. Daarnaast heeft er in 2024 opnieuw een gezondheidsonderzoek plaatsgevonden voor de medewerkers in Stadskanaal. 112 medewerkers hebben al van deze mogelijkheid gebruik gemaakt, er is nog een wachtlijst van ongeveer 46 medewerkers in Stadskanaal. Deze groep wordt in het voorjaar van 2025 de gelegenheid geboden deel te nemen. De uitkomsten worden individueel teruggekoppeld aan de medewerkers, daarnaast ontvangt Wedeka een groepsrapportage. Veiligheid, gezondheid en welzijn Er is veel aandacht voor communicatie en afstemming rondom ziekteverzuim, veiligheid en gezondheid. Op beleidsniveau functioneert de Arbostuurgroep.
Vanuit de ondernemingsraad wordt de signalerende rol ingevuld door de Strategische Raad 3. Op operationeel niveau kent Wedeka het sociaal medisch team, ziekenoverleg, afdelingsoverleg en het werkleidersoverleg. Veiligheid Wedeka heeft veiligheid hoog op de agenda. Wedeka heeft zelf een veiligheidskundige in dienst. Daarnaast is er een team van preventiemedewerkers. Deze preventiemedewerkers zijn per locatie aangesteld en zien toe op de naleving van de veiligheidsvoorschriften. Met een vaste frequentie worden door de veiligheidskundige samen met de preventiemedewerker veiligheidsrondes gelopen op de locatie, de RI&E’s (risico-inventarisatie- en evaluatie) uitgevoerd en vertaald naar een Plan van Aanpak met verbetermaatregelen. Per locatie functioneert een BHV en EHBO organisatie en worden ontruimingsoefeningen gehouden. Al deze zaken worden gemonitord en de resultaten komen terug in de gehouden voortgangsbesprekingen. 17
VCA certificering en de training Veilig Werken De Groenlocaties zijn nog tot 1 april 2025 VCA gecertificeerd. Vanwege de afgenomen vraag naar VCA certificering is besloten om de VCA Certificering niet te verlengen. Wel blijven onze medewerkers VCAgediplomeerd om te voldoen aan de vraag van opdrachtgevers naar VCA-gediplomeerde krachten. Wedeka blijft medewerkers opleiden. Er vinden regelmatig werkplekinspecties en toolboxmeetings plaats. VCA draagt bij aan het veiligheidsbewustzijn van onze organisatie. Wedeka beschikt ook over eigen trainers die intern de VCA trainingen verzorgen. Om het veiligheidsbewustzijn ook elders in de organisatie te vergroten is de training Veilig Werken ontwikkeld. Deze training wordt door Wedeka zelf verzorgd en modulair aangeboden, afhankelijk van de situatie per afdeling. Deze training is bedoeld voor alle medewerkers van onze organisatie. Inmiddels heeft in 2024 een 15-tal groepen van Industrie Stadskanaal de training gevolgd. Deskundigheid Binnen Wedeka Bedrijven zijn er diverse deskundigen werkzaam die zich bezighouden met vraagstukken op het gebied van veiligheid, gezondheid, welzijn en milieu (VGWM). De verzuimmanager fungeert als schakel tussen de arbodienst en de organisatie. Hij houdt spreekuren op de diverse locaties en heeft structureel overleg met de bedrijfsartsen.
De specialist Wet Poortwachter/WIA/WAO bewaakt het proces en de voortgang van de langdurig arbeidsongeschikte medewerkers en onderhoudt contacten met UWV. De preventiemedewerkers werken ieder voor een aparte locatie. Andere deskundigen die worden ingeschakeld zijn de veiligheidskundige, de arbeidshygiënist, de vertrouwenspersoon en de personeelsconsulent. Medewerkerstevredenheid In het najaar van 2023 is voor de derde keer een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uitgevoerd. In 2025 zal het volgende 2-jaarlijks MTO worden uitgerold. Risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) en ongevallen In 2024 zijn de RI&E’s voor Groen Veendam en Groen Stadskanaal geactualiseerd. Deze zullen in 2025 worden getoetst door externe arbeidshygiënist/veiligheidskundige. Voor Groen Ter Apel is gepland dat na samenvoeging met de kringloop en de industrie een RI&E voor het totaal locatie Ter Apel zal plaatsvinden. Op de planning RI&E 2025 staan de Technische Dienst, het hoofdkantoor als werkplek en Wedeka-breed beleid. De RI&E’s worden uitgevoerd en opgesteld door de veiligheidskundige van Wedeka in samenwerking met de locatiemanager, sectormanager en preventiemedewerker van de desbetreffende locatie. Het plan van aanpak wordt vastgesteld en uitgevoerd door de locatiemanager in samenspraak met de preventiemedewerker.
De locatiemanager zorgt voor de uitvoering van het plan van aanpak in overleg met de werkleiders, de preventiemedewerker en de veiligheidskundige. De leidinggevenden bespreken de RI&E en het Plan van Aanpak met hun medewerkers. Acties die op basis van de RI&E’s worden opgenomen in het plan van aanpak brengen een beperking van arbeids-risico’s met zich mee. Er is een planning die wordt aangehouden voor het regelmatig houden van de RI&E’s. Hiermee is geborgd dat elke locatie beschikt over een actuele RI&E.
18
Projecten In 2024 zijn de volgende projecten gecontinueerd of opgepakt: De Training “Voel je goed”; “Gezonde kantine”; VCA trainingen; Er zijn diverse werkplekonderzoeken verricht en aanpassingen gedaan. Daar waar nodig en mogelijk is er voorlichting en instructie gegeven met betrekking tot ergonomisch werken; Voor menig administratieve werkplekken zijn ergonomische zit/sta bureaus aangeschaft; Op een aantal locaties zijn de ontruimingsoefeningen gehouden; Er is voortgegaan met het houden van veiligheidsaudits in de groenvoorziening; Toolbox-meetingen; Training Veilig Werken is verder ontwikkeld en uitgerold; Werkplekinspecties Groen; Veiligheidsrondes door preventiemedewerkers. Ongevallen In 2024 zijn er 22 ongevallen gemeld die op het werk zijn gebeurd. Daarnaast zijn ook 2 bijnaongevallen geregistreerd. Van de 22 ongevallen hebben er 10 tot ziekteverzuim geleid, in totaal betreft het 246 werkdagen geheel of gedeeltelijk verzuim van het werk. Dit zijn meer dagen dan in 2023, toen betrof het slechts 22 werkdagen. De oorzaak van deze toename is te vinden in de 2 meldingsplichtige ongevallen. Deze 2 ongevallen zijn gemeld bij de Arbeidsinspectie. Uit het onderzoek door de Arbeidsinspectie blijkt dat Wedeka niets had kunnen doen of nalaten om deze bedrijfsongevallen te voorkomen. Het betreft in beide gevallen een ongelukkige samenloop van omstandigheden.
Van alle gemelde ongevallen wordt een analyse opgesteld om een zo duidelijk mogelijk beeld te krijgen wat er is gebeurd en welke oorzaken hebben bijgedragen aan het ongeval. Het doel is dat er vervolgens preventieve maatregelen kunnen worden doorgevoerd ter voorkoming van ongevallen in de toekomst. De preventiemedewerkers vervullen samen met de veiligheidskundige een belangrijke rol bij het ongevallenonderzoek. Arbostuurgroep In 2024 vergaderde de Arbostuurgroep drie keer, telkens met een afvaardiging van de Strategische Raad van de OR en één of meerdere preventiemedewerkers. In de Arbostuurgroep vergadering komen conform de vastgestelde agenda alle VGWM onderwerpen aan de orde. 2.2.9 OVERLEG EN MEDEZEGGENSCHAP Communicatie Om medewerkers te informeren wordt gebruik gemaakt van verschillende middelen. Medewerkers worden via Mijn Wedeka, De Nieuwsflits, informatieschermen in de kantines, prikborden en door post op het huisadres op de hoogte gehouden van ontwikkelingen en andere informatie. Ondernemingsraad In 2024 hebben er wijzigingen in bezetting plaatsgevonden van de OR leden in de regio Stadskanaal en Veendam. Door verkiezingen in Veendam zijn er in die regio 3 personen toegetreden en hebben we afscheid van 1 persoon genomen. Ook in Stadskanaal heeft er een wijziging plaatsgevonden waarbij er 3 leden zijn vervangen en 1 lid afscheid heeft genomen.
In de regio Ter Apel hebben we afscheid moeten nemen van 1 lid. Daarbij zijn de taken in de OR opnieuw onderling verdeeld. In 2025 zullen er verkiezingen worden gehouden in de regio Ter Apel. 19
De OR bestaat momenteel uit 13 leden waarbij er in Ter Apel 1 vacant is. Er is totaal 6 keer vergaderd, en daarbij hebben we 2 locaties bezocht. Door de ingezette organisatiewijziging van 2023 zijn er verschillende leidinggevende functies opnieuw ingevuld. De OR heeft daarbij met meerdere kandidaten gesproken en advies uitgebracht over de benoeming. Door wisselingen in de bezetting heeft de OR met zijn allen een cursus genoten eind oktober waarbij de basiskennis is meegegeven voor de nieuwelingen en een opfrissing voor de wat langer zittende leden. Verder is er afgelopen jaar een training geweest voor de VGWM commissie. Het jaar 2024 heeft zich gekenmerkt door wisseling van de wacht. Een nieuwe directeur en de aanloop naar een geschikte persoon welke het werk van J. Edzes kan voortzetten. Dit is uiteindelijk E. Ottens geworden. De OR wil dan ook de samenwerking op gelijke manier voortzetten. Waarbij we tijdig onze vaardigheden willen en kunnen inzetten. Lokaal Overleg In 2024 had het Lokaal Overleg (LO) een volledige bezetting in de vertegenwoordiging namens de werkgever en de vakbonden. In het verleden werd de werkgever in het LO vertegenwoordigd door twee leden van het Dagelijks Bestuur. De directie heeft in 2023 aangegeven deze rol voortaan te zullen vervullen.
Verder is in 2023 afgesproken de informatievoorziening vanuit de werkgever naar het LO te verbeteren; stukken die naar de OR gaan zullen voortaan ook aan het LO worden gestuurd. Ook is afgesproken om voortaan in ieder geval twee keer per jaar een gezamenlijk overleg te hebben. Op 13 mei 2024 is er een LO vergadering geweest. Belangrijkste onderwerpen die besproken zijn waren ‘ontwikkelingen binnen Wedeka’, ‘verlenging van het generatiepact’ en het ‘sociaal statuut SGO/Baanderij’. De vergadering die gepland stond voor 2 december 2024 is uitgesteld, dit i.v.m. het toen aanstaande vertrek van directeur Jan Edzes. Na het aantreden van de nieuwe directeur zal deze vergadering zo snel mogelijk in 2025 plaatsvinden.
20
2.3 MILIEU BELEID Duurzaamheid Vanaf het jaar 2015 besteedt Wedeka aandacht aan het reduceren van haar CO2-uitstoot en voert op dit gebied verbetermaatregelen uit. Dit heeft geleid tot een forse reductie. Over 2015 (eerste meting) was de CO₂-uitstoot 3946 ton en over 2024 bedroeg deze 1483 ton, een reductie van 62%. Een lagere CO₂-uitstoot betekent minder verbruik van de fossiele energiedragers aardgas, elektriciteit (indirect), benzine en dieselolie. Deze inspanningen zijn goed geweest voor het klimaat maar hebben dus ook geleid tot forse besparingen op de jaarlijkse kosten voor energie. Investeren in duurzaamheid gaat hand in hand met kostenreductie. Het jaar 2024 was vooral een jaar van consolideren en voorbereidingen treffen voor maatregelen in de komende jaren. In het afgelopen jaar zijn geen directe grote verbeterstappen gezet. Wel zijn voorbereidingen getroffen voor maatregelen die effect hebben vanaf 2025. Het pand aan de Drenthweg in Ter Apel is helemaal opgeknapt, beter geïsoleerd, voorzien van een warmtepompverwarmingssysteem en is vanaf 6 januari 2025 in gebruik genomen. Voor het pand aan de Phoenixweg in Veendam is het plan uitgewerkt om de bestaande oude gasketels begin 2025 te vervangen door een modern hybride gas/elektrisch warmtepomp-verwarmingssysteem. Bewaking van de energieverbruiken- en CO2-uitstoot gebeurt doorlopend evenals kleine verbeterstappen.
Daarnaast zijn er nog de “verplichte maatregelen energiebesparing”, deze voert Wedeka zo goed mogelijk uit. Door de krimp van het aantal personeelsleden neemt het aantal bedrijfsactiviteiten af evenals het aantal bedrijfslocaties. Ook dit zorgt voor een reductie van het energieverbruik. Omdat Wedeka alleen groene stroom en groen gecompenseerd gas gebruikt, is de werkelijk “netto” uitstoot alleen die van het verbruik van voertuigbrandstoffen. Deze netto uitstoot bedroeg in 2024 838 ton.
21
CO2-uitstoot totaal 2024 3000 2017
2500
2019 2021 2024 totaal 2024 incl compensatie
2000 x 1000 kg
2023
1500
1000
500
0 jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
Milieu De milieubelasting van Wedeka is relatief gering, dit heeft vooral te maken met de aard van het bedrijf en daarmee de aard van de werkzaamheden. Wedeka voldoet aan alle wet- en regelgeving op dit gebied en zet zich ervoor in dat dit zo blijft. De afvalstromen die Wedeka verlaten zijn conform de stand der techniek zoveel mogelijk gescheiden en afvoer en verwerking gebeurt door een gerenommeerd bedrijf. Ook is er een duidelijke registratie van deze afvalstomen op basis waarvan eventueel in de toekomst reductiemaatregelen kunnen worden onderzocht en/of genomen.
22
2.4 FINANCIEEL BELEID In de beleidsbegroting voor 2024, vastgesteld door het algemeen bestuur in juli 2023, werd een tekort van € 6.721.000,- verwacht dat door gemeentelijke bijdragen zou moeten worden gedekt. Elk voorjaar wordt de eerder vastgestelde begroting herzien op basis van actuele informatie en voortschrijdende inzichten, wat leidt tot een begrotingswijziging. In de begrotingswijziging voor 2024 is de gemeentelijke bijdrage op basis van deze herziening naar beneden bijgesteld tot € 5.963.000,-. Uit het overzicht van baten en lasten blijkt dat, rekening houdend met de begrote en door de gemeenten betaalde gemeentelijke bijdrage, het resultaat € 4.473.000,- beter uitkomt dan oorspronkelijk was voorzien. In hoofdlijnen is dit verschil als volgt te verklaren: Eenmalige hogere Rijksbijdrage: toevoeging aan bestemmingreserve ontwikkeling Sociale Infrastructuur Hogere Rijksbijdrage Lagere loonkosten WSW Hogere netto opbrengsten Lagere salariskosten ambtelijk personeel Saldo rentebaten/lasten Hogere opbrengsten Beschut werk Overige posten Totaal
€ € € € € € € € €
1.400.000 1.200.000 814.000 375.000 164.000 171.000 71.000 278.000 4.473.000
Een nadere toelichting op de individuele posten vindt u in paragraaf 4.5 toelichting op het overzicht van baten en lasten.
23
Hoofdstuk 3
Verplichte paragrafen
3.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Wedeka Bedrijven vormt in principe geen eigen weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen voor Wedeka Bedrijven wordt gevormd door het weerstandsvermogen van de afzonderlijke aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten. Jaarlijks wordt de begroting door het Algemeen Bestuur vastgesteld op basis waarvan de aangesloten gemeenten dan het begrote tekort voorfinancieren. Indien aan het einde van het boekjaar blijkt dat het gerealiseerde tekort afwijkt van de begroting moeten de aangesloten gemeenten, conform de afspraken in de Gemeenschappelijke Regeling, het verschil bijbetalen of ze ontvangen een bedrag terug. Risicobeheersing Het analyseren van financiële en integriteitsrisico’s is een continu proces binnen Wedeka. Periodiek worden werkprocessen getoetst en daar waar nodig aangescherpt om risico’s te vermijden. In 2024 is een frauderisico analyse opgesteld. Hierbij is een matrix opgesteld waarin de frauderisico’s van Wedeka worden benoemd. Bij elk risico wordt aangegeven hoe groot de kans is dat deze zich voordoet, hoe groot de impact is en welke maatregelen er zijn genomen om dit risico weg te nemen of te verkleinen. Voor het tegengaan van fraude onderscheiden we twee soorten maatregelen. Hard controls Dit zijn “harde” beheersings- en interne controle maatregelen.
Het gaat om regels en procedures die ongewenst gedrag direct of indirect afdwingen. Hierbij moet onder andere gedacht worden aan zaken als:
Functiescheiding Kas- en bankprocedures Inkoopprocedures Personeel- en salarisprocedures
Soft controls Dit zijn maatregelen die het gedrag van medewerkers en de bedrijfscultuur beïnvloeden. Ze hebben invloed op normen en waarden, loyaliteit, motivatie. Goed voorbeeld gedrag van bestuur, directie en leidinggevenden is hierbij belangrijk. Bij Wedeka kennen we de volgende maatregelen die hierop gericht zijn:
Klokkenluidersregeling Vertrouwenspersonen Ambtseed ambtelijk personeel Integriteitsprotocol Procedure nevenfuncties Personeel tekent bij indiensttreding geheimhoudingsverklaring (wanneer relevant) Er is een functionaris gegevensbescherming aangesteld
Frauderisico’s staan minimaal eens per jaar op de agenda van MT vergaderingen en worden besproken tijdens andere vormen van overleg (o.a. overleg werkleiding, bij kascontroles, financieel overleg etc.)
24
Regeling financiële kengetallen begroting en jaarverslag Jaarverslag 2024 Boekjaar 2023
Verloop van de kengetallen Begroting 2024
Boekjaar 2024
Netto schuldquote
1,2%
18,8%
-1,8%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen deelnemingen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
1,2% 44,8% -12,1% nvt nvt
18,8% 13,8% -21,8% nvt nvt
-1,8% 64,2% -15,5% nvt nvt
Kengetallen:
Als gevolg van de verbondenheid met de deelnemende gemeenten zijn de kengetallen alleen in relatie met de financiële ratio’s van de deelnemende gemeenten te beoordelen. Toelichting kengetallen: De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De hoogte van de schuld die Wedeka kan dragen hangt in belangrijke mate af van de hoogte van de inkomsten. Het kengetal geeft de netto schuld als aandeel van de inkomsten uitgedrukt in procenten. Het kengetal wordt zowel inclusief als exclusief alle verstrekte geldleningen berekend. Hiermee wordt in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte geldleningen is en betekent voor de schuldenlast. Een netto schuldquote tussen 0% en 100% wordt als normaal beschouwd, boven 100% is er weinig leencapaciteit over. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin Wedeka in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal drukt het eigen vermogen uit als percentage van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele baten en lasten.
De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves, gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage. Het kengetal geeft aan welke structurele ruimte Wedeka heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.
25
3.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Het onderhoud aan de kapitaalgoederen van Wedeka Bedrijven wordt door de Technische Dienst deels in eigen beheer uitgevoerd en deels uitbesteed aan externe bedrijven of specialisten. Het onderhoud kan worden uitgesplitst naar diverse vormen: - het werktuigbouwkundig onderhoud; - elektrotechnisch onderhoud; - bouwkundig onderhoud. Voor registratie en herkenning van de productiemiddelen wordt een middelen beheerssysteem gehanteerd. Middels dit systeem worden onder meer onderhoudsfrequenties, wettelijke keuringen, inspecties en machinegegevens geregistreerd. 3.3 FINANCIERING Algemene ontwikkelingen Via de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) is de treasury van gemeenten en overheidslichamen geregeld. Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Ingevolge de wet heeft Wedeka een treasurystatuut opgesteld en is in de begroting en jaarrekening een financieringsparagraaf opgenomen, waarin verantwoording over het treasurybeleid wordt afgelegd. Op 10 december 2013 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel verplicht schatkistbankieren.
Alle decentrale overheden, waaronder Wedeka Bedrijven, moeten hun overtollige liquide middelen sindsdien aanhouden op een rekening-courant bij de schatkist die wordt beheerd door het Agentschap van het ministerie van Financiën. De decentrale overheden dragen hierdoor bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector respectievelijk een lagere staatsschuld. Treasurybeheer Wedeka heeft een, wat het treasury-beheer aangaat, laag risicoprofiel doordat de rentepercentages van de meeste langlopende leningen voor langere tijd vast liggen, geen gebruik wordt gemaakt van derivaten en de gelduitzettingen gering zijn. In dit jaarverslag zijn opgenomen: a. een toetsing van de netto vlottende schuld aan de wettelijk toegestane kasgeldlimiet; b. toetsing van de renterisico’s van de vaste schuld aan de vastgestelde renterisiconorm; c. een weergave van de kredietrisico’s; d. een financieringsoverzicht van de opgenomen geldleningen en de rentegevoeligheid hiervan. Ad. a. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de begroting van Wedeka. De netto vlottende schuld per kwartaal is het gemiddelde van de netto vlottende schuld op de laatste dag van iedere maand in het desbetreffende kwartaal. Deze netto vlottende schuld wordt getoetst aan de kasgeldlimiet.
26
Kasgeldlimiet Omschrijving
1e kw
2e kw
3e kw
4e kw
Omvang van de begroting per 1 januari (= grondslag)
59.042
59.042
59.042
59.042
In procenten van de grondslag
8,20%
8,20%
8,20%
8,20%
In een bedrag
4.841
4.841
4.841
4.841
2.500
2.500
2.500
0
Schuld in rekening-courant
0
0
0
0
Gestorte gelden door derden korter dan 1 jaar
0
0
0
0
Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld
0
0
0
0
9
8
8
8
4.999
5.470
6.298
5.261
0
0
0
0
a. Totaal netto vlottende schuld (2-3)
-2.508
-2.978
-3.806
-5.269
b. Toegestane kasgeldlimiet (1)
4.841
4.841
4.841
4.841
c. Ruimte (+) c.q. overschrijding (-) (b-a)
7.349
7.819
8.647
10.110
2024
2025
2026
2027
1 Toegestane kasgeldlimiet
2
Omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden korter dan 1 jaar
3
Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar
4
Toets kasgeldlimiet
Renterisiconorm Basisgegevens 1
Renteherzieningen
0
0
0
0
2
Betaalde aflossingen
300
300
300
300
3
Renterisico (1+2)
300
300
300
300
4
Renterisiconorm
12.321
12.321
12.321
12.321
5a Ruimte onder renterisiconorm (4>3)
12.021
12.021
12.021
12.021
5b Overschrijding renterisiconorm (3>4)
0
0
0
0
Berekening Renterisiconorm 4a Omvang begroting van het komende jaar
61.607
4b Het bij Min.regeling vastgestelde %
20,0%
4
12.321
Renterisiconorm (4ax4b)
Ad b. Renterisiconorm Het overzicht hiervoor brengt de renterisico’s voor de vaste schuld in relatie tot de renterisiconorm in beeld. De renterisiconorm is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de begroting voor het komende jaar. Deze wordt getoetst aan de verwachte vaste schuldpositie bij Wedeka, waarbij telkens de situatie aan het begin van het jaar wordt genomen.
27
Ad. c. Kredietrisico Wedeka Bedrijven kent geen ongedekte risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid op een waardedaling van de vorderingspositie ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichting van de tegenpartij als gevolg van insolvabiliteit of deficit. Ad. d. Financiering Door middel van onderstaand overzicht wordt inzicht gegeven in de samenstelling, de grootte en de rentegevoeligheid van de opgenomen leningen. Omschrijving (bedragen x € 1.000,-)
Bedrag
Stand per 1 januari Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Renteaanpassing (nieuw percentage) Stand per 31 december
2.300 0 - 300 -2.000
28
Gemiddeld percentage 2,58%
3.4 VERBONDEN PARTIJEN Wedeka B.V. Wedeka Bedrijven is enig aandeelhouder van de besloten vennootschap Wedeka B.V. Vanaf 2021 worden de dienstverbanden beschut werk verloond; per ultimo 2024 voor 119 personen (ultimo 2023 voor 115 personen). Deze loonkosten zijn aan Wedeka Bedrijven doorbelast die het beschut werk verzorgt en de vergoedingen daarvoor bij de gemeenten in rekening brengt. Vanaf december 2023 worden ook de dienstverbanden van de overbrugbanen en afspraakbanen verloond in Wedeka B.V. Deze personen vallen ook onder de CAO “Aan de slag” net zoals de beschut werkers. Wedeka B.V. Balans per 31 december 2024 (bedragen x € 1,-) 31-12-2024
31-12-2023
Financiele vast activa Vorderingen
0 381.908
791 376.206
Liquide middelen
614.423
209.765
Overlopende activa
35.767
66.264
Totaal
1.032.098
653.026
31-12-2024
31-12-2023
Eigen vermogen
33.047
30.440
Resultaat 2023 Resultaat 2024 Rekening-courant Wedeka Bedrijven Kortlopende schulden
6.998 583.850 266.226
2.608 282.295 231.109
Overlopende passiva
141.977
106.574
1.032.098
653.026
Totaal
Toelichting De activa en passiva zijn gewaardeerd op de nominale waarde. De liquide middelen staan vrij ter beschikking. Het resultaat over 2023 is toegevoegd aan de algemene reserve. Vaststelling 16 april 2025
E. Ottens Directeur Wedeka B.V.
A. van Niejenhuis- West Commisaris Wedeka B.V.
Wedeka Baanderij (Stichting Baanderij) De afgelopen jaren heeft Wedeka Baanderij voor de gemeenten Stadskanaal en de voormalige gemeente Vlagtwedde diverse vormen van gesubsidieerde banen verzorgd zoals WIW, ID en Oud is Goud. Daarnaast wordt in de stichting het eigen personeel verloond dat bij Wedeka Bedrijven werkzaam is; deze salariskosten worden doorberekend. Sinds de bestuurlijke fusie van de stichting met Wedeka Bedrijven in 2009 treedt de directie van Wedeka Bedrijven op als Raad van Bestuur van de stichting; het toezicht wordt gedaan door de Raad van Commissarissen die bestaat uit de leden van het DB van Wedeka Bedrijven. De samensmelting van de stichting met Wedeka Bedrijven blijkt ook uit de jaarstukken van de stichting; de lasten en baten van de stichting worden niet voor de stichting afzonderlijk begroot maar zijn geïntegreerd in de begroting en jaarstukken van Wedeka Bedrijven.
29
3.5 BEDRIJFSVOERING Investeringsbeleid Naast de normale investeringen (met economisch nut) in gebouwen, installaties, inventarissen etc. worden de investeringen bepaald door de eisen die de markt stelt aan Wedeka Bedrijven. Dit betreft zowel wijzigingen van werkzaamheden als efficiency- en kwaliteitsverbeteringen bij bestaande werkzaamheden. Het is daarom in de begroting niet mogelijk om alle voorgenomen investeringen per actief te benoemen, omdat veelal de ontwikkeling van de markt wordt gevolgd en een aantal keren per jaar Wedeka wordt geconfronteerd met niet voorziene vervangingsinvesteringen. In de begroting wordt dan ook volstaan met het noemen van de geraamde totaal benodigde investeringsbedragen per soort investering, omdat per soort investering verschillende afschrijvingstermijnen worden toegepast. Voorafgaand aan een investering dient een investeringsvoorstel te worden opgesteld. Aan de hand van dit voorstel wordt door de directeur beoordeeld of de geplande investering kan worden goedgekeurd. Hierbij wordt ook beoordeeld of de investering past binnen de in de goedgekeurde begroting geraamde investeringsbedragen. Daarnaast worden bij investeringen (met economisch nut) gekeken naar de efficiency uitwerking op de reguliere productie om deze op peil te houden en zodoende voldoende opbrengsten te garanderen om het financiële tekort terug te dringen.