05-12-02 Ontwerpbegroting GR PGZ 2023

Deze integrale aanpak vraagt duidelijk omschreven doelen en dwarsverbindingen met andere beleidsdomeinen zoals jeugd, armoede, economische zaken, veiligheid, sport en onderwijs. GGD Groningen voorziet gemeenten van regionale en lokale gezondheidsdata, adviseert bij het maken en bijstellen van domeinverbindend beleid en ondersteunt bij de implementatie daarvan. Deze taak vervullen wij vanuit een onafhankelijke positie, met oog voor het belang van de publieke gezondheid, onze opdrachtgevers en derden. Monitoring Er zijn vanuit ZonMw middelen beschikbaar gesteld om een integrale brede monitor naar de fysieke en psychische gezondheidseffecten van COVID-19 uit te voeren. De belangrijkste doelstelling is het bieden van een goede informatiebasis over de fysieke en mentale gezondheidseffecten van de COVID-19 crisis om lokale, regionale bestuurders én VWS te kunnen adviseren én ondersteunen bij respectievelijk beleidsvorming en het aanreiken van handelingsperspectieven. Om die reden wordt in 2022 extra onderzoek gedaan. Voor het eerst gaan we de gezondheidsmonitor bij jongvolwassenen (16-24 jaar) voorbereiden en afnemen. Ook doen we in het najaar van 2022 een extra meting onder volwassenen (19 jaar en ouder) en ouderen (65+), de Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen.

De regionale resultaten van deze onderzoeken worden gedeeld met de Groninger gemeenten en komen op de dataportal te staan, die we actueel houden en blijven doorontwikkelen. Advisering op gemeentelijk beleid en uitvoeringsprogramma’s door te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen en vragen bij gemeenten We zien dat het gezondheidsbeeld in onze regio leidt tot grote gemeentelijke opgaven op het gebied van preventie, zorg en ondersteuning. De publieke gezondheidszorg moet daarbij verbonden zijn met de opgaven in het brede sociale én fysieke domein (Health in all Policies, HIAP). Alle Groninger gemeenten besteden hier aandacht aan in hun Lokaal Gezondheidsbeleid (LGB). Alle gemeenten in onze regio werken momenteel met Lokale Preventie Akkoorden (LPA) en Sportakkoorden, al dan niet als uitvoeringsprogramma van het integraal Lokaal Gezondheidsbeleid. Ook is er in toenemende mate aandacht voor mentale gezondheid en gezondheid in het fysieke domein (denk aan de

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

23

omgevingsvisie, het groenbeleid, beleid over klimaatadaptatie en het lokaal voedselbeleid). De opgaven kunnen per gemeente verschillen. Om gezondheid te bevorderen wordt GGD Groningen om advies gevraagd en ondersteuning door gemeenten en partners ten aanzien van beleid en bijbehorende uitvoeringsprogramma's. GGD Groningen sluit aan bij de ontwikkelingen en vraagstukken die landelijk, regionaal en binnen de gemeenten spelen. De ontwikkelingen die we in 2023 zien omvatten een brede aanpak van sociaaleconomische gezondheidsverschillen, toenemende inzet op leefstijlthema’s (alcoholgebruik, roken, overgewicht en beweging) in combinatie met onderliggende problematiek (armoede, leefomgeving, mentale gezondheid, lage sociaaleconomische status, laaggeletterdheid, aardbevingen). Daarnaast spelen er vraagstukken omtrent de vergrijzende bevolking, de gevolgen van de coronacrisis, de Omgevingswet, en de ontwikkelingen naar gebieds- en wijkgericht werken. Met verschillende partners zoals kennis- en zorg instellingen, zorgverzekeraars, bedrijfsleven, veldpartijen wordt samengewerkt. Hierdoor versterken we de preventie infrastructuur in onze regio. Als GGD streven we ernaar om voor de gemeenten een betrouwbare, onafhankelijke en ‘nabije’ adviseur op het gebied van de publieke gezondheid te zijn. We participeren als GGD actief in het Preventie Overleg Groningen.

Aardbevingen en gezondheid Aardbevingsschade heeft een negatief effect op de gezondheid en het welbevinden van de getroffen Groningers. GGD Groningen zet zich in samen met de aardbevingsgemeenten voor een integrale aanpak ten behoeve van behoud van veerkracht onder inwoners en professionals en participeert in beleid en onderzoek naar de gevolgen van aardbevingen op de volksgezondheid (Gronings Perspectief, Leefbaar en Kansrijk Groningen). In 2021 en 2022 heeft de ondersteuning aan professionals vorm gekregen in een training en cursus aanbod via de Aardbevingsacademie. Zie www.aardbevingsacademie.nl. De feedback van deelnemers is positief. Echter het aantal deelnemers blijft achter bij de verwachting. We constateren dat de investeringen niet in balans zijn met het resultaat. Mogelijk dat de Covid 19 pandemie of de hoge werkdruk hieraan ten grondslag ligt. Op basis van de behaalde resultaten in 2022 beoordelen we of en zo ja, op welke wijze de activiteiten worden voortgezet. ________________________________________________________________________________ Wat gaan we daarvoor doen? Advisering •

•

•

GGD Groningen adviseert gemeenten over domeinverbindend gezondheidsbeleid en hoe gezondheid meegenomen en bevorderd kan worden in andere beleidsdomeinen, bijvoorbeeld vanuit de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024, het Nationaal Preventieakkoord en in het kader van de Omgevingswet. Op deze manier wordt publieke gezondheid met andere domeinen binnen de gemeenten verbonden. Op basis van data en kennis wordt samen met de gemeente(n) bepaald welke thema’s prioritair zijn. De adviseurs Publieke Gezondheid sluiten aan bij de speerpunten van de betreffende gemeente. Hierbij adviseren zij domeinoverstijgend en stimuleren zij intersectorale samenwerking. GGD Groningen werkt nauw samen met gemeenten en partners (o.a. Hanze, RUG, UMCG, Aletta Jacobs School of Public Health, provincie, veldpartijen) om landelijk beleid naar de regio Groningen te vertalen. In 2023 blijven wij een belangrijke partner die vanuit haar deskundigheid input levert en een verbindende rol vervult.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

24

• •

•

•

De GGD is partner in het lectoraat Healthy Ageing publieke gezondheid/ouderen (met aandacht voor monitoren kwetsbare ouderen) en de Aletta Jacobs School of Public Health. GGD Groningen participeert actief in relevante landelijke werkgroepen (GGD GHOR NL, RIVM, VWS) en regionale netwerken (o.a. POG, C4 Youth, GO!NN Regionaal Platform Omgevingswet). In het relatieonderhoud met de gemeenten ambiëren we een nabije en snel reagerende organisatie te zijn. Expertise op het gebied van de publieke gezondheid moet snel ontsloten kunnen worden door een heldere communicatiestructuur. GGD Groningen werkt samen met de aardbevingsgemeenten om sociaal-emotionele ondersteuning aan inwoners en professionals verder te ontwikkelen, het aanbod van de aardbevingsacademie uit te breiden en meer doelgroepgericht aan te bieden en de resultaten te monitoren. Daarnaast blijven we actief betrokken bij Groningen Perspectief en Leefbaar en kansrijk Groningen.

Monitoring •

• •

•

•

Er zijn vanuit ZonMw middelen beschikbaar gesteld om een integrale brede monitor naar de fysieke en psychische gezondheidseffecten van COVID-19 uit te voeren. De belangrijkste doelstelling is het bieden van een goede informatiebasis over de fysieke en mentale gezondheidseffecten van de COVID-19 crisis om lokale, regionale bestuurders én VWS te kunnen adviseren én ondersteunen bij respectievelijk beleidsvorming en het aanreiken van handelingsperspectieven. Om die reden wordt in 2023 een extra onderzoek uitgevoerd. Voor het eerst gaan we de OGGZ-gezondheidsmonitor voorbereiden en afnemen. Hiervoor wordt landelijk een nieuwe monitor ontwikkeld. In het najaar van 2023 wordt een reguliere meting uitgevoerd onder jongeren in klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs: de Gezondheidsmonitor Jeugd. De resultaten worden in 2024 verwacht. De regionale resultaten van deze onderzoeken worden gedeeld met de Groninger gemeenten en komen op de dataportal te staan, die we actueel houden en blijven doorontwikkelen. Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen: in het najaar van 2022 wordt er een extra meting uitgevoerd onder volwassenen en ouderen. Dit betreft een extra onderzoek/meting onder volwassenen (19 jaar en ouder) en ouderen (65+). Voor elke gemeente wordt de data voorzien van duiding en advisering.

In 2020 heeft GGD Groningen een ‘light’ monitor ingericht om de inzet van de middelen ten aanzien van aardbevingscoaches in het aardbevingsgebied na twee jaar te kunnen evalueren. In januari 2022 is een jaarrapportage over 2021 opgesteld. De ‘light’ monitor is in 2021 enigszins uitgebreid en de registratie van activiteiten van de aardbevingscoaches in Groningen wordt in 2022 gecontinueerd.

Gezondheidsbevordering •

•

Er wordt verder ingezet op een integrale aanpak van interventies en programma’s, waardoor er een effectieve en duurzame verandering volgt en de samenwerkingsketen versterkt wordt. Daarbij zullen we voortdurend aansluiten op bestaande structuren, programma’s en campagnes, zoals Kansrijke start, Regionaal Netwerk Rookvrij Opgroeien Groningen, Jong Leren Eten, Gezonde School, (Groninger) JOGG, Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) (voorheen IJslands preventiemodel), Ik pas, Nix-18. GGD Groningen geeft uitvoering aan de speerpunten die door gemeente als prioritair worden aangegeven in het regionaal en lokaal gezondheidsbeleid.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

25

•

GGD Groningen volgt de laatste ontwikkelingen en trends binnen de publieke gezondheidszorg en weet deze te vertalen- en te verbinden aan (bestaande) programma’s en interventies in de gemeente of gemeente-overstijgend, zodat een integrale en intersectorale aanpak gehanteerd wordt. Of initieert zo nodig nieuwe initiatieven.

Wat kost het? Deelprogramma Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal uitgaven

Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden

baten

Reserve-mutaties

Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022 2.286

2023 2.365

2024 2.285

2025 2.220

2026 2.275

-1.816 470 30 -500 0

-1.895 470 30 -500 0

-2.195 90 0 -90 0

-2.250 -30 30 0 0

-2.305 -30 30 0 0

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

26

Gezondheid: Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne Dit deelprogramma omvat voornamelijk het inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne door het team Toezicht en Advies. Alleen het adviseren over de hygiëne van asielzoekerscentra en verpleeg- en verzorgingshuizen is bij de Deskundigen Infectieziektebestrijding belegd. Als GGD houden we toezicht op de kinderopvanglocaties door deze jaarlijks te inspecteren. Tevens voeren we inspecties uit voor tattoo- en piercingshops, schepen en seksinrichtingen. Voor een aantal gemeenten voeren we het toezicht op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uit. Dit deelprogramma omvat toezicht op de kwaliteit van kindercentra en gastouderopvang in opdracht van Groningse gemeenten. Het team Toezicht en Advies houdt toezicht volgens de landelijke kwaliteitseisen op het gebied van het pedagogisch klimaat (waaronder voorschoolse educatie), personeel en groepen, veiligheid en gezondheid, accommodatie en inrichting en ouderrecht. Voor de gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland voert GGD Groningen sinds 2017 het toezicht op de Wmo uit. We zien toe op en bevorderen de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning die gemeenten in het kader van de Wmo inkopen bij zorg- en welzijnsinstellingen.

Het kwaliteitstoezicht spitst zich toe op cliënten, personeel en veiligheid. Voor deze gemeenten is het rechtmatigheidstoezicht en het toezicht bij calamiteiten eveneens belegd bij GGD Groningen. Sinds september 2021 voeren we in de gemeente Oldambt kwaliteitstoezicht uit. Het team Toezicht en Advies voert in opdracht van het ministerie van VWS hygiëne-inspecties uit bij tattoo- en piercingshops en in opdracht van de WHO op schepen in zeehavens (Eemsdelta en Het Hogeland). _______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede en veilige opvang voor kinderen, waarborgen van de kwaliteit van Wmovoorzieningen en signalen en misstanden in kaart brengen. Daarnaast streven we naar veiligheid en hygiënisch werken binnen de doelgroepen waar inspecties worden uitgevoerd. _______________________________________________________________________________ Wat gaan we daarvoor doen? Toezicht houden en inspecties uitvoeren volgens de wettelijke normen, termijn en vergunningen en uitvoering van de afspraken omtrent het toezicht op Wmo-aanbieders. Toezicht kinderopvang Ook in 2023 worden de kinderopvanglocaties geïnspecteerd conform de kwaliteitsvoorschriften en afspraken met de gemeenten. Vanwege landelijke ontwikkelingen rond flexibilisering van het toezicht zijn 2022 en 2023 overgangsjaren.

Naar verwachting zal in 2023 gemiddeld de helft van de gastouders worden geïnspecteerd. Nu ligt dit percentage nog onder de 50%. Alle VVE geregistreerde locaties worden op VVE geïnspecteerd. Er zijn drie gemeenten die extra ambities hebben t.a.v. VVE en daarvoor ook een kader hebben ontwikkeld. Uiteraard zullen er ook dit jaar weer nieuwsbrieven worden verspreid en bijeenkomsten worden georganiseerd voor ambtenaren kinderopvang.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

27

Inspecties seksinrichtingen Niet alle gemeenten kennen seksinrichtingen. In de gemeenten waar deze wel operationeel zijn bezoekt het team Toezicht & Advies de locaties meestal eens per twee of drie jaar, afhankelijk van de afspraken met de gemeente. De verwachting is dat wanneer de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche van kracht zal worden zal mogelijk meer inzet gevraagd worden van het team Toezicht & Advies en van het team Seksuele Gezondheid. Toezicht WMO Het team Toezicht & Advies voert bij de gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta het Wmo-toezicht nog tot en met 2024 uit. Dat geldt ook voor het calamiteiten- en rechtmatigheidsonderzoek en onderzoek aangaande de ondersteuningsplannen. Na de aansluiting van de gemeente Oldambt in 2021 hebben we nog ruimte voor gemeenten die gebruik willen maken van onze WMOdienstverlening. Hygiëne-inspecties Tattoo- & piercingshops en shops voor permanente make-up In de meeste gemeenten zijn dergelijke bedrijven actief en voert het team Toezicht & Advies eens per drie jaar een inspectie uit en controleert of de ondernemer voldoet aan de specifieke hygiënevoorschriften. We constateren dat deze branche de afgelopen jaren groeit. Bij een nieuwe vergunningaanvraag wordt een bedrijf geïnspecteerd en beoordeeld of ze aan de eisen voldoen.

Inspecties bij zeeschepen Zeeschepen blijven de havens van Delfzijl en Eemsdelta aandoen en hier doet de GGD, in opdracht van de World Health Organisation (WHO), scheepsinspecties. Daarmee worden de hygiëne, veiligheid en gezondheid bevorderd en bewaakt, waardoor het risico op overdracht van infectieziekten wordt gereduceerd. Wanneer de schepen aan de door de WHO gestelde eisen voldoen worden Ship Sanitation Certificates (SSC’s) verstrekt. Hygiëne Audits asielzoekerscentra GGD-GHOR heeft over de hygiëne audits namens alle 25 GGD landelijke werkafspraken gemaakt. Onze Deskundige Infectieziektebestrijding voert jaarlijks bij alle COA-locaties in de provincie een hygiëne audit uit en checkt of de locatie aan de vastgestelde hygiëne-eisen voldoet. Ook wordt scholing en ondersteuning gegeven en geadviseerd over hygiëne en infectiepreventiemaatregelen. Bij nieuwe COA-locaties of verbouw van bestaande COA-locaties, doet de DI vóór in gebruik name van het gebouw, een hygiëne nul-meting plaats en na 3-6 maanden een reguliere hygiëne audit. Advisering zorginstellingen De Deskundigen Infectiepreventie geeft op basis van de afgesloten contracten aan een zestal Groninger zorginstellingen advies op maat.

Het gaat hierbij om beleidsondersteuning, deelname aan de Infectie Preventie Commissie, uitvoeren van hygiëneaudits, organiseren van scholingen voor medewerkers en het adviseren over hygiëne en infectie-preventiemaatregelen. Via het RONAZ geven de deskundigen infectiepreventie algemene hygiëneadviezen aan alle Groninger verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorgorganisaties. Wat kost het ? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Deelprogramma Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal uitgaven

2022 1.431

2023 1.486

2024 1.523

2025 1.561

2026 1.600

Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van

baten

-1.431 0 0 0 0

-1.486 0 0 0 0

-1.523 0 0 0 0

-1.561 0 0 0 0

-1.600 0 0 0 0

Reserve-mutaties

Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

28

PROGRAMMA RIGG: JEUGDHULP VOOR GRONINGER GEMEENTEN IN 2023 Sinds de start van de decentralisatie werken de Groninger gemeenten samen bij de uitvoering van de taken op het gebied van de inkoop van jeugdhulp. Op dit moment voert de Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) de volgende kerntaken uit voor de Groninger gemeenten: • Inkoop en contractmanagement; • Advies; • Monitoring; • Bijdrage aan de transformatie en • Taken op het gebied van financiën, administratieve processen en ICT.

Belangrijke ontwikkelingen In 2022 is het veranderplan van de RIGG voor de jaren 2022 t/m 2024 opgesteld. Dit plan is als uitloper van de uitvoeringsagenda in 2022 opgesteld na afstemming met de Groninger gemeenten. De nieuwe opdracht voor de RIGG betekent dat naast de hierboven genoemde kerntaken ook een aantal strategische dossiers en ontwikkeltaken uitgevoerd worden, een deel in nauwe samenwerking en afstemming met gemeenten. De wijze waarop de RIGG in 2022 uitvoering geeft aan het veranderplan is beschreven in het jaarplan 2022. Hier wordt duidelijk op welke wijze de uitvoering van taken van invloed is op de totale omvang van de taken die bij de RIGG worden belegd en daarmee ook op de inzet/capaciteit. Zoals afgesproken worden de bijdragen van gemeenten voor de jaren 2022-2024 (los van indexatie) niet verhoogd en zullen – conform voorstel - de extra kosten uit het opgebouwde vermogen/reserves gefinancierd worden.

Wat willen wij bereiken? In 2023 ligt de focus van de RIGG, naast het continueren van de bestaande kerntaken, ook op de implementatie van het veranderplan en de daarin benoemde (strategische) ontwikkelopgaven. Hieruit volgen een aantal (niet limitatief) aanvullende ontwikkelopgaven: •

•

Vormgeven regionale strategische netwerkorganisatie De RIGG wordt door de gemeenten gezien als een regionale strategische uitvoeringsorganisatie onder aansturing van het SOO. De RIGG informeert en adviseert (on)gevraagd op strategisch en beleidsmatig niveau vanuit het regionaal perspectief voor alle Groninger gemeenten. Daarnaast werkt zij samen met de gemeente Groningen en de Ommelanden als ‘gelijkbenige driehoek’ in de vorm van een regionale strategische netwerkorganisatie. De vormgeving van deze netwerkorganisatie is in 2022 nader uitgewerkt en krijgt in 2023 meer inhoud en positie. Landelijke en bovenregionale ontwikkelingen Er is een toename aan landelijke, maar ook bovenregionale en regionale ontwikkelingen ten aanzien van de Jeugdhulp. Voorbeelden hiervan zijn de ingestelde SPUK-gelden en de landelijke Hervormingsagenda. De afhankelijkheid en verbinding tussen de landelijke, bovenregionale, regionale en lokale ontwikkelingen wordt daarmee sterker en noodzakelijker. De RIGG volgt deze landelijke ontwikkelingen, maakt vanuit de strategische netwerkorganisatie/vanuit de driehoek Groningen-RIGG-Ommeland de vertaalslag naar de regio en adviseert en ondersteunt bij het implementeren van de veranderingen.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

29

•

Voor de onderwerpen die op bovenregionaal niveau meer afstemming, samenwerking en soms sturing vragen, is in 2022 een formele besluitvormingsstructuur voor 3Noord opgezet. De RIGG coördineert dit proces en bereidt de ambtelijke en bestuurlijke overleggen vanuit de regio voor. Uitwerking hybride inkoopmodel In 2020 is de Uitvoeringagenda vastgesteld met de middellange termijn visie op inkoop; integrale jeugdhulp aan jeugdige en ouders vanuit een doorlopende lijn, waarbij aanbieders (zoveel) mogelijk lokaal werken. Gemeenten geven tot en met 2024 invulling aan deze visie, elk in hun eigen tempo, en tegelijkertijd blijft de Open House als vangnet beschikbaar. De RIGG adviseert de gemeenten onder meer bij hun lokale inkoopplannen en bij de ontwikkelingen van het GCM. In 2023 staat de (nieuwe) inkoop van HSJ op de planning, deze heeft nauwe relatie met de ontwikkelingen rondom de Hervormingsagenda (zie hierboven).

Wat gaan wij daarvoor doen? Inkoop en contractmanagement (ICM) De reguliere werkzaamheden van ICM gaan volgens planning door, dit zijn onder andere de wijzigingen van de Open House, rechtmatigheidstrajecten en het voeren van de contractmanagementgesprekken. In 2023 vindt er geen toelatingsronde van de Open House plaats, conform besluit in 2022. Het opschorten van de toetreding is bedoeld om de toename van aanbieders af te remmen en het huidige aanbod zoveel mogelijk in stand te houden. In de communicatie richting de aanbieders is aangegeven dat de mogelijkheid open wordt gehouden om in uitzonderingsgevallen nieuw aanbod toe te laten, indien dit noodzakelijk blijkt voor zorgcontinuïteit en/of een dekkend zorglandschap. Samen met gemeenten treedt de RIGG op als ware zij één opdrachtgever voor de jeugdhulpaanbieders. Dit gemeenschappelijke kader is nader uitgewerkt in strategisch accountmanagement; hoe willen we met aanbieders omgaan, wat gaan we verder ontwikkelen en vooral samen met gemeenten één lijn in trekken in de regio. Hierin is de gezamenlijk opgestelde visie als communicatieboodschap leidend. Advies De RIGG adviseert gevraagd en ongevraagd, breed op verschillende dossiers en onderwerpen aan de verschillende ketenpartners (zoals gemeenten, verwijzers en ketenpartners).

Belangrijke dossiers voor 2023 zijn onder meer de crisishulp (Spoed voor Jeugd), de borging van de verbeterplannen (transformatie) van de Gecertificeerde Instellingen, de implementatie van de bovenregionale transformatie Jeugdhulp Plus en Gezinspsychiatrie. De adviesrol is uitgebreid door een netwerksamenwerking in de driehoek centrumgemeente Groningen, RIGG en de Ommelanden. Monitoring De RIGG gaat in 2023 door met beter verbinden van kwantitatieve en kwalitatieve data om te komen tot verbeterde analyses van de ontwikkelingen in het zorglandschap. Er is een toenemende vraag naar monitoring vanuit gemeenten (inclusief duiding van gegevens) en op specifieke dossiers, vooral met betrekking tot (hoog) specialistische jeugdzorg. Daarnaast zullen wijzigingen in de inkoop (als gevolg van de lokale inkooptrajecten van gemeenten) effect hebben op het zorglandschap en de

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

30

sturing op de jeugdhulp. De monitoring zal aangepast moeten worden zodat de RIGG haar regionale signaleringspositie behoudt en er vanuit de gemeenten adequaat gestuurd kan worden.

Ondersteunende taken op het gebied van financiën, administratieve processen en ICT Om de inkoop, het contractbeheer en de adviesfunctie te kunnen organiseren is een sluitend administratief systeem nodig, waar alle zorgtoewijzingen binnenkomen en worden geanalyseerd. Daarmee is de ICT/Financiën niet alleen een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering van de RIGG, maar ook voor de gemeenten en jeugdhulpaanbieders is de aansluiting van en met de ICT-systemen van belang. De RIGG organiseert de routes en is het knooppunt voor administratieve en financiële processen tussen de Groninger gemeenten en de gecontracteerde jeugdhulpaanbieders. Er vindt een efficiënte en effectieve data-uitwisseling plaats die basis is voor stuurinformatie. De RIGG voert het betalingsverkeer en berichtenverkeer uit tussen gemeenten en aanbieders van zorg in natura (ZIN). Hiermee draagt de RIGG jaarlijks bij aan de financiële controle en verantwoording van de uitgaven in de jeugdhulp. Het door de gemeente Groningen in 2021 gestarte project om het applicatielandschap (waaronder de Suite4Jeugdzorg) binnen het sociaal domein te vernieuwen heeft in 2022 de eerste concrete resultaten opgeleverd en zal qua vervolgstappen en implementatie ook in 2023 de nodige tijd en capaciteit van de RIGG vragen.

Het doel is om er voor te zorgen dat de regionale monitoring waar nodig blijft behouden zodat de RIGG haar kerntaken voor de Groninger gemeenten kan blijven uitvoeren. Tevens moet het project een eenvoudige werkwijze voor gemeenten opleveren. Uit bovenstaande zijn als speerpunten in 2023 aan te merken: • • • • • • •

Inkoop Hoog Specialistische Jeugdhulp Uitrol en penvoering GCM (Groninger Contractueel Model) Bovenregionale samenwerking en inkoop Advisering en ondersteuning regio door regionale strategische netwerkorganisatie Doorontwikkelen contractmanagement en -beheer (strategisch accountmanagement) Regionale monitoring ten behoeve van de Groninger gemeenten Ondersteuning regio inzake landelijke ontwikkelingen, waaronder de effecten Hervormingsagenda (impact op lokale, regionale en bovenregionale (landelijke) inkoop)

Wat kost het? Begroting Begroting Begroting

Begroting Begroting

Deelprogramma RIGG

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal uitgaven

2022 3.151

2023 3.460

2024 3.547

2025 3.478

2026 3.565

RIGG

baten

-3.151 0 0 0 0

-3.310 150 0 0 150

-3.393 154 0 0 154

-3.478 0 0 0 0

-3.565 0 0 0 0

Reserve-mutaties

Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

31

VERPLICHTE PARAGRAFEN Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten kent de begroting een aantal verplichte paragrafen. In deze beleidsbegroting zijn de paragrafen weerstandsvermogen, risicobeheersing, bedrijfsvoering en financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (lokale heffingen, onderhoud kapitaalgoederen, verbonden partijen en grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en derhalve niet opgenomen.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het BBV schrijft voor dat in de jaarrekening een beoordeling moet worden gegeven van het weerstandsvermogen. Deze beoordeling geeft aan hoe robuust de begroting is. Een robuuste begroting houdt volgens de BBV-voorschriften in dat niet elke financiële tegenvaller in de begroting dwingt tot bezuinigen. De beoordeling van het weerstandsvermogen bestaat uit de volgende componenten: A.

B. C.

de weerstandscapaciteit bestaande uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; een inventarisatie van de risico’s; kengetallen om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling.

A. Weerstandscapaciteit en beoordeling weerstandsvermogen De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de algemene reserve. De bestemmingsreserves dienen ter afdekking van geoormerkte incidentele uitgaven en zijn derhalve buiten de risico-afweging voor het weerstandsvermogen gehouden. In de financiële begroting is de aard van de bestemmingsreserve beschreven. Voor de RIGG zijn geen risico’s te onderkennen. Als we de weerstandscapaciteit in relatie tot het risicoprofiel schetsen, kunnen we concluderen dat de algemene reserve voor het programma Gezondheid de risico’s binnen het programma kan opvangen. Het weerstandsvermogen binnen het programma Gezondheid is gezien de benodigde weerstandscapaciteit toereikend. Voor het programma RIGG bedragen de vrije reserves die tot het weerstandsvermogen gerekend mogen worden per ultimo boekjaar 2021 € 520.000. De resultaatbestemming van 2021 die in de jaarrekening van 2021 wordt verwerkt leidt tot een toename van de algemene reserve naar € 798.000. Het weerstandsvermogen binnen het programma RIGG is gezien de benodigde weerstandscapaciteit toereikend.

B. Risico’s en ontwikkelingen

In deze paragraaf wordt eerst een uitgebreide toelichting gegeven op de risicoparagraaf van het programma Gezondheid. De financiële risico’s en ontwikkelingen voor het programma RIGG worden daarna toegelicht. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

32

Programma Gezondheid De GGD monitort periodiek de risico’s voor uitvoering van de GGD-taken in het kader van de P&C cyclus. Onderstaand overzicht geeft een actueel beeld van de risico’s van de GGD. Voor de afdekking van deze middelen zijn geen middelen beschikbaar en dient de weerstandscapaciteit.

1. WW-risico Risico De rekening van het UWV voor medewerkers die in de WW komen en een WW-uitkering ontvangen komt ten laste van de GGD. GGD werkt voor tijdelijke opdrachten in de regel met tijdelijke aanstellingen. Indien een aanstelling niet wordt verlengd door krimp van de vraag is er een potentieel WW-risico. Dit risico wordt ingeschat op € 40.000 per medewerker, waarbij wordt uitgegaan van twee medewerkers. In de begroting is een budget opgenomen van € 40.000 voor dekking van het WW-risico van één medewerker. Kans Het jaarlijkse WW-risico wordt geschat op € 80.000, waarbij we uitgaan van 2 medewerkers per jaar. Derhalve resteert nog een claim op het weerstandsvermogen van € 40.000. Beheersmaatregelen De GGD zal tijdelijke opdrachten of de flexibele schil minder met tijdelijke contracten moeten invullen en meer met een constructie via pay roll of externe inhuur.

2. Risico boventallige medewerkers Risico Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld 2 medewerkers op jaarbasis zijn. Het risico wordt geraamd op € 65.000 per medewerker. Kans De claim op het weerstandsvermogen is € 130.000. Hiermee kan het risico voor twee medewerkers voor een jaar worden opgevangen. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

33

Beheersmaatregelen Boventallige medewerkers worden zo snel mogelijk opgenomen in een herplaatsingstraject. Eens per kwartaal wordt de voortgang van het traject geëvalueerd. Als er sprake is van onvoldoende voortgang wordt binnen twee jaar een ontslagtraject ingezet.

3. Risico taakuitname en verminderen contracten derden Risico Dit risico houdt in dat gemeenten en/of derden contracten met de GGD opzeggen of verlagen. De GGD zal dan de capaciteit moeten verlagen of verschuiven en de overhead naar rato moeten verlagen. Ingewikkeld is dat de GGD niet zonder meer binnen het personeelsbestand kan schuiven. Ook heeft de overhead vooral een vast karakter. Gezien de opzeggingen en verlagingen van de laatste jaren is de GGD minder flexibel geworden om nieuwe taakuitnames op te vangen. Facultatieve taken De totale omvang van de facultatieve taken van de GGD is ca. € 5 mln. De dienstverlening tussen de deelnemende gemeenten en de GGD wordt met dienstverleningsovereenkomsten afgestemd en vastgelegd. De deelnemende gemeenten hadden voor 2021 voor ca. € 0,6 mln. aan taken opgezegd. Voor 2022 en 2023 is de omvang van het aantal opgezegde taken relatief beperkt gebleven. Gezien de opzeggingen van de afgelopen jaren, is het gemiddelde ca € 0,2 mln. per jaar. Deze omzet is voor 2/3 primair personeel en voor 1/3 overhead. De Frictieregeling is in 2019 bijgesteld om vooral de structurele teruggang in overhead tijdelijk op te kunnen vangen. Als dit tempo echter doorgaat komt er een punt dat de overhead structureel niet meer is terug te brengen of tijdelijk is op te vangen met de Frictieregeling.

Wettelijke taken De GGD heeft in 2019 de indicatieve opdracht gekregen van de deelnemende gemeenten om door middel van een kerntakendiscussie € 750.000 structureel te bezuinigen op de wettelijke taken, die in solidariteit zijn gefinancierd vanaf 2022 en indien mogelijk vanaf 2021. De kerntakendiscussie in 2020 heeft niet geleid tot een structurele bezuiniging op de wettelijke taken. Wel is afgesproken om incidenteel 2% te bezuinigen op de inwonersbijdrage voor 2021. Hiermee kan niet worden uitgesloten dat in de toekomst aanvullend bezuinigd moet worden op de basistaken. Kans • •

•

De kerntakendiscussie zou op termijn nog kunnen leiden tot een structurele bezuiniging op de wettelijke taken. Dit zou een claim van € 250.000 betekenen op het weerstandsvermogen. Gezien de maatregelen ten aanzien van de facultatieve taken is de kans dat dit risico extra incidentele effecten heeft vooral aanwezig bij de overhead. De claim op het weerstandsvermogen is € 70.000, uitgaande van € 210.000 aan opgezegde facultatieve taken. Ten aanzien van de opdrachten met derden is de inschatting, dat dit risico zich eenmaal in de twee jaar voordoet. Uitgaande van een jaarlijkse opzegging van € 100.000 is sprake van een claim op het weerstandsvermogen van € 50.000.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

34

Beheersmaatregelen Het risico van taakuitname is vooral gelegen in de overhead en medewerkers primair proces, die 1 op 1 zijn verbonden aan de opdracht. Indien dat laatste niet het geval is kan met natuurlijk verloop de afname voor een deel worden opgevangen. Ook wordt op het moment van taakuitname bekeken of medewerkers zo snel mogelijk ingezet kunnen worden op formatieplaatsen die nog niet bezet zijn of die vrijkomen. In het geval van herplaatsing worden medewerkers binnen twee weken in een herplaatsingstraject geplaatst. Bij grotere uitname van taken bestaat het risico dat de vaste overhead moet krimpen. Het gaat hierbij om onder andere de huisvesting en ICT. In de afspraken met de gemeente Groningen is vastgelegd dat een bezuiniging op de overhead ook effect heeft op de service level agreements SLA’s) met de gemeente Groningen. 4.

Risico indexering

Risico De loonindexering en prijsindexering wordt vooraf ingeschat. Achteraf blijkt vaak dat de indexering te laag is ingeschat. Dit wordt structureel een jaar later hersteld, maar niet met terugwerkende kracht. Incidenteel is er een nadeel in het jaar dat de indexering te laag bleek ingeschat. We houden rekening met een bedrag van € 400.000. Dat is € 200.000 hoger als eerdere jaren. Belangrijkste reden hiervoor is enerzijds de onzekerheid over de loonontwikkeling vanaf 2023 omdat hier nog geen nieuwe CAO-afspraken voor zijn gemaakt en voor 2022 is sprake van een te lage loonindexatie gegeven de recente bekrachtiging van de CAO met terugwerkende kracht voor 2021 en voor 2022. Daarnaast staan de prijzen onder druk als gevolg van oplopende inflatiecijfers. Kans De kans dat het risico zich voordoet wordt op 50% geschat, waarmee de claim op het weerstandsvermogen € 200.000 bedraagt Beheersmaatregel Jaarlijks voldoende aandacht voor toereikende indexeringsafspraken bij de ontwerpbegroting op basis van actuele (markt)ontwikkelingen.

5.

Risico kostendekkendheid forensische geneeskunde

Risico De kostendekkendheid van de forensische geneeskunde staat al langere tijd onder druk. De productie omzet van deze exploitatie is normaliter ca. € 560.000, waarvan € 350.000 vanuit het Politie-contract en het restant hoofdzakelijk uit de lijkschouw voor gemeenten. De vaste kosten liggen hoger. Het risico, dat afhankelijk is van de omvang van de productie, is ongeveer € 50.000. Punt is dat het contract met de Politie vastligt en niet kan worden aangepast tot de nieuwe aanbesteding (vermoedelijk medio 2023). Het risico ten aanzien van de aanbesteding van de medische arrestantenzorg door de Politie is actueel. Het risico is dat € 0,2 mln. aan omzet bij een aanbesteding (medio 2023) kan vervallen. Dit betekent ook iets voor de (kostendekkendheid van de) dienstverlening in het kader van de GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

35

lijkschouw aan gemeenten. Het omzetrisico van het wegvallen van deze taak is deels bij punt 3 meegenomen. Dit zal echter ook consequenties hebben voor de tarifering en uitvoering van de lijkschouw aan gemeenten. Kans De kans dat bovengenoemde risico’s optreden wordt geschat op 50%. Het risico bedraagt daarmee € 25.000. Beheersmaatregelen Op de productie kan niet worden gestuurd. De beheersmaatregel is dat de uitgaven goed worden gemonitord.

6.

Risico hogere ICT-kosten

Risico Op diverse terreinen zal sprake zijn van hogere ICT kosten voor de GGD. Het is de verwachting dat er meer ICT-investeringen nodig zullen zijn in de nabije toekomst als gevolg van strengere regelgeving (privacy e.a.). Daarnaast voldoen de ICT-verbindingen op de CB-locaties niet meer. Ook wordt de aanschaf van een nieuw digitaal kinddossier serieus overwogen. Kans Deze kosten worden geschat op € 150.000 per jaar met een kans van optreden van 50%, resulterend in een verwacht risico van € 75.000. Beheersmaatregelen De Informatiemanager heeft het applicatie-landschap van de GGD in beeld gebracht. Hieruit is naar voren gekomen dat er investeringen nodig zijn op ICT-gebied. Dit beeld zien we ook terug bij andere GGD’en waar al geinvesteerd wordt in extra ICT-personeel.

7.

Risico opschaling GGD met covid-processen

Risico Bij het afschalen van de covid-processen zal sprake kunnen zijn van structureel extra taken die bij de GGD belegd gaan worden. Ook het integreren van de bedrijfsvoering van de covid-unit met de reguliere bedijfsvoering van de GGD zal extra kosten met zich mee brengen. Kans Omdat niet duidelijk is per wanneer en op welke wijze dit de GGD raakt wordt uitgegaan van 50% van kans van optreden en een extra kostenpost van € 200.000, resulterend in een risico van € 100.000. Beheersmaatregelen Landelijke onwikkelingen worden gevolgd, zodat tijdig kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast worden opties verkend om in de toekomst een gemeenschappelijk vaccinatiecentrum binnen de GGD te realiseren.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

36

8.

Exit-risico

De GGD heeft SLA’s met de gemeente Groningen afgesloten voor een periode van 5 jaar vanaf 2020. De GGD heeft de mogelijkheid om na 3 jaar de SLA’s op te zeggen met wederzijds goedvinden en op een andere manier de overhead te organiseren. Deze exit zou de definitieve ontvlechting van de gemeente Groningen betekenen. Dit betekent dat tegen die tijd een business-case moet worden opgesteld rond deze veranderende bedrijfsvoering. Deze exit zal gepaard gaan met incidentele kosten. Het restant van de reserve verzelfstandiging zal hiervoor worden aangehouden om deze exit incidenteel op te vangen. In structurele zin is er een risico ten aanzien van de korting van € 300.000 op de overhead, waarmee de gemeente Groningen nu de GGD compenseert voor hogere BTW kosten op de (door gemeente Groningen) geleverde overhead. Indien de GGD geen overhead meer afneemt van de gemeente is er een risico dat deze compensatie vervalt. Dit risico zal zich vanaf 2024 voordoen. Programma RIGG In de meerjarenbegroting is er voor 2023 en 2024 gezamenlijk een negatief resultaat voor de RIGG begroot van € 304.000. Daarnaast zijn er financiële risico’s in de komende jaren als gevolg van onzekerheden.

Het betreft de implementatie van het veranderplan (2022-2024), de implementatie van het nieuwe jeugdhulpadministratiepakket en regionale projecten (waaronder bijvoorbeeld implementatie van de hervormingsagenda voor gemeenten en de doorontwikkeling hoogspecialistische jeugdhulp). De aard en omvang van de aanvullende kosten hangen af van externe ontwikkelingen zoals landelijke regelgeving en inrichtingskeuzes door gemeenten. De omvang van het benodigde weerstandsvermogen voor de afzonderlijke risico’s is niet betrouwbaar te schatten, maar het is de verwachting dat het weerstandsvermogen adequaat is voor de gezamenlijke financiële risico bij de RIGG in de komende jaren. C.

Kengetallen

Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. In het BBV is voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte. Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding het betreft. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Bij de berekening van dit kengetal voor de begroting is een raming gemaakt. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. De structurele exploitatieruimte vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en aflossing) te dekken.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

37

toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (zie artikel 17, onderdeel c, van het BBV) en wordt uitgedrukt in een percentage.

Financiële kengetallen netto schuldquote solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte

2022 9% 20% 2%

2023 7% 16% 1%

2024 6% 15% 0%

2025 6% 14% 0%

2026 6% 14% 0%

Financiering De GGD financiert haar investeringen in beginsel uit eigen middelen. Wanneer de eigen middelen ontoereikend zijn kan voor investeringen aanvullende financiering worden aangetrokken. De GGD beheert haar middelen sinds 1 januari 2020 zelf en heeft een bankrekening bij de schatkist geopend. De middelen van de RIGG worden door de gemeente Groningen beheert. Eventuele overtollige middelen van de RIGG zullen via de gemeente Groningen bij de schatkist worden aangehouden. In deze paragraaf wordt ten aanzien van de kasgeldlimiet en renterisiconorm dan ook alleen ingegaan op de financieringspositie van de GGD. In 2012 heeft het bestuur besloten om via de gemeente Groningen een lening aan te trekken ter waarde van € 1 miljoen. De lening wordt gebruikt om de vervanging van een Mobiele Röntgen Unit (MRU) voor de TBC-bestrijding in Groningen, Drenthe en Friesland te financieren. De aanschaf heeft plaatsgevonden in het tweede kwartaal van 2013. De lening is halverwege 2013 geëffectueerd. Kasgeldlimiet Voor 2023 is de exploitatie van de GGD begroot op € 32,4 miljoen. De toegestane kasgeldlimiet is hierdoor € 2,7 miljoen, namelijk 8,2% van het exploitatie totaal. Het uitgangspunt is dat een eventueel financieringstekort, binnen de kasgeldlimiet, zoveel mogelijk met kort geld (lagere rente) wordt gefinancierd, totdat lang geld goedkoper wordt aangetrokken.

Op basis van de liquiditeitsprognose wordt de kasgeldlimiet onderschreden.

1. toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in bedrag 2. Omvang vlottende schuld 3. Vlottende middelen Toets kasgeldlimiet 4. Totaal netto vlottende schuld (2-3) Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

8,2% 8,2% 8,2% 8,2% 8,2% 2,7 2,7 2,8 2,8 2,8 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,6 1,6 1,6 1,5 1,5 -0,6 2,7 3,3

-0,6 2,7 3,4

-0,6 2,8 3,4

-0,5 2,8 3,3

-0,5 2,8 3,3

Conclusie: Er wordt in de periode 2022-2026 voldaan aan de kasgeldlimiet. Renterisiconorm De Wet Fido definieert vaste schuld als opgenomen geldleningen met een rentetypische looptijd groter dan of gelijk aan 1 jaar. Van renterisico is sprake als er onzekerheid bestaat rond toekomstige renteniveaus. Deze situatie doet zich op de volgende momenten voor: • bij variabel rentende leningen; • indien een toekomstige financieringsbehoefte nog niet afgedekt is; GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

38

•

bij naderende renteaanpassingen van leningen.

Het doel van de renterisiconorm is om op de lange termijn niet afhankelijk te zijn van het renteniveau in een bepaald jaar. Met de norm bevordert de Wet Fido een solide financieringswijze op openbare lichamen en levert een bijdrage aan de uitstekende kredietwaardigheid van openbare lichamen op de kapitaalmarkt. Jaarlijks mogen de renterisico’s niet hoger zijn dan 20% van het lastentotaal van de begroting bij aanvang van het boekjaar. In onderstaande tabel wordt de norm afgezet tegen de feitelijke situatie.

Berekening renterisiconorm (in mln.) 2022 2023 2024 2025 2026 1. Rente herziening 2. Betaalde aflossing 0,1 0,1 0 0 0 3. Renterisico (1+2) 0,1 0,1 0 0 0 4. Begrotingstotaal 31,4 32,4 33,1 33,8 34,6 5. Vastgesteld percentage 20% 20% 20% 20% 20% Renterisiconorm (4*5) 6,3 6,5 6,6 6,8 6,9 Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

6,2

6,4

6,6

6,8

6,9

Conclusie: Er wordt in de periode 2022-2026 voldaan aan de renterisiconorm.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

39

Bedrijfsvoering Een adequate bedrijfsvoering van de uitvoeringsorganisatie is van belang om de beleidsdoelstellingen te realiseren. De GGD neemt een deel van de werkzaamheden af van de gemeente Groningen. De GGD en de gemeente Groningen hebben hierover in een Service Level Agreement (SLA) afspraken vastgelegd. De SLA’s richten zich op: 1. 2. 3.

4.

5.

6. 7. 8.

Huisvesting De GGD maakt gebruik van de locatie aan het Hanzeplein. Facilitaire dienstverlening De GGD maakt gebruik maken van de dienstverlening van de gemeente Groningen. ICT De GGD maakt gebruik van de ICT-voorziening van de gemeente Groningen, maar oriënteert zich op meer loskoppeling op onderdelen van de SLA Inkoopondersteuning De GGD maakt gebruik van advies bij inkooptrajecten en begeleiding van aanbestedingen. Juridische advisering De GGD maakt gebruik van ondersteuning bij de afhandeling van klachten en inzet van de Functionaris Gegevensbescherming. Specialistisch HRM advies De GGD maakt gebruik van advies op gebied van Arbo, arbeids-juridische vraagstukken. Beheer verzekeringen De GGD maakt gebruik van de beheertaken voor de verzekeringen. Post en archivering (informatiebeheer) De GGD maakt voor een deel gebruik van de dienstverlening van de gemeente Groningen.

GGD Groningen transformeert naar een open, innovatieve organisatie, die de werkrelatie met gemeenten en andere opdrachtgevers wil aanhalen, meer klantgericht gaat werken, een meer zichtbare netwerkpartner wordt en zijn werk effectief en efficiënt wil doen. Hieronder wordt derhalve kort een aantal speerpunten en ontwikkelingen beschreven van de bedrijfsvoering van de GGD.

Bedrijfsvoering algemeen Dienstverleningsovereenkomsten De GGD heeft met de Groningse gemeenten Dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) afgesloten. Hiermee wordt de kwaliteit en kwantiteit van de dienstverlening continu onderwerp van gesprek. In 2021 zijn de afspraken rondom de DVO’s vereenvoudigd en meer uniform gemaakt. In 2022 gaan we verder met de vervolmaking van de DVO’s en de stuurinformatie, resulterend in een DVO nieuwe stijl voorzien van kwalitatieve duiding. In 2023 worden de DVO’s nieuwe stijl geevalueerd en waar nodig aangepast op basis van wensen en mogelijkheden. Kwaliteitsmanagementsysteem De GGD vindt het belangrijk om het kwaliteitsniveau van de werkzaamheden op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren. In 2021 is het HKZ-certificaat wederom behaald. In 2023 vindt, net als GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

40

in 2022, de tussentijdse audit plaats. Middels een externe audit en interne audits wordt beoordeeld of de zorg en de vastlegging daarvan in dossiers voldoet aan de normen en eisen die zijn vastgesteld in de HKZ-norm.

Huisvesting/Facilitaire dienstverlening/Inkoop De GGD is in gesprek met de VRG om gezamenlijke huisvesting te realiseren over een termijn van circa vier jaar. Ter voorbereiding daarop is de GGD gestart met het opzetten van een ander werkplekconcept. In de regio hebben we de doelstelling om, daar waar het kan, de kosten rechtstreeks te beleggen bij de gemeenten. In 2022 zetten we daarin de volgende stappen. Er is continue aandacht voor verbetering, transparantie en uniformering van processen.

HRM De medewerkers geven met hun inzet de kwaliteit van het GGD-product vorm. Continue aandacht is daarmee vereist voor de kennis en vaardigheid van onze medewerkers, zodat zij vanuit hun professionele kracht de gemeenten en inwoners zo goed mogelijk kunnen bedienen. Naast persoonlijke ontwikkeling is ook teamontwikkeling hierin belangrijk. Hiervoor is gerichte (bij)scholing en ondersteuning nodig. Hierin wordt structureel geïnvesteerd. Eind 2021 is een nieuw functiewaarderingssysteem geselecteerd en in 2022 worden alle functies opnieuw gewaardeerd.

Academisering Academisering blijft ook in 2023 een speerpunt voor GGD Groningen. Doel is om onderzoek, opleiding en praktijk sterker met elkaar te integreren. In samenwerking met de kennisinstellingen om ons heen gaan we meer doen aan toegepast onderzoek, met als doel om de toegevoegde waarde van de GGD te verhogen.

Informatiemanagement Op het gebied van Informatiemanagement is veel aan de hand en wordt veel van de GGD gevraagd. De GGD moet bijvoorbeeld qua informatiebeveiliging voldoen aan de NEN 7510 en om data-gestuurd te kunnen werken zal het datamanagement moeten worden ingericht. Ook op gebied van informatiebeheer wordt nog steeds gewerkt aan het wegwerken van achterstallig onderhoud. De capaciteit om dergelijk grote projecten uit te voeren is er niet en er is ook geen financiële ruimte om capaciteit in te huren. Om deze noodzakelijke veranderingen door te kunnen voeren zijn extra middelen nodig. Daarnaast is de inspanning groot om de ICT-dienstverlening vanuit de gemeente Groningen op orde te krijgen en om te beslissen hoe de GGD daar minder afhankelijk van kan worden of zich er los van kan koppelen.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

41

Digitaal dossier JGZ In 2022 wordt extern advies ingehuurd om alle wensen en eisen ten aanzien van het digitaal dossier JGZ goed in kaart te brengen en te bepalen wat er nodig is om daaraan te gaan voldoen. In 2023 werken we aan de uitvoering van die keuze. Aanpassingen doorvoeren in het bestaande digitaal dossier JGZ of het aanbesteden en implementeren van een nieuw systeem brengt hoge kosten met zich mee. Monitorgegevens Parallel aan de ontwikkeling van de DVO’s met gemeenten zijn ook nieuwe afspraken gemaakt over het leveren van rapportages aan gemeenten. Het jaar 2022 wordt beschouwd als overgangsjaar, waarin zowel kwantitatief als kwantitatief gerapporteerd gaat worden conform het nieuwe model. In 2023 kijken we, binnen de grenzen van wat mogelijk is en met inachtneming van de uniformiteit, welke doorontwikkelingen mogelijk zijn om nog beter tegemoet te kunnen komen aan de specifieke wensen van gemeenten.

Juridisch Met de komst van de AVG moet GGD Groningen kunnen aantonen dat zij aan de wettelijke vereisten voldoet (accountability). Deze verantwoordingsplicht houdt in dat de GGD met behulp van documenten moet kunnen aantonen dat zij passende technische en organisatorische maatregelen heeft genomen om te waarborgen dat de verwerkingen in overeenstemming met deze verordening worden uitgevoerd. Om de GGD te ondersteunen bij de voorbereiding op AVG is in 2020 een privacyofficer aangesteld en een privacy-team ingesteld. De bescherming van persoonsgegevens is onderdeel van de bedrijfsvoering. De GGD maakt gebruik van de FG van de gemeente Groningen. Er wordt continu aandacht besteed aan het groeien van bewustwording in het kader van privacy en informatiebeveiliging bij alle GGD medewerkers.

Communicatie In 2020 heeft de GGD haar eigen Intranet “GGD Insite” gekregen. GGD Insite blijft zich ontwikkelen tot een optimaal portaal dat toegang geeft tot alle digitale selfservice voor interne services. Er worden steeds meer functionaliteiten aan toegevoegd, waardoor werkprocessen beter beheersbaar en efficiënter zijn. Door de coronaperiode heeft het gebruik van social media een enorme vlucht genomen. De GGD kan niet meer zonder dit kanaal. Ook het gebruik van beeldmateriaal wordt steeds belangrijker in het goed communiceren en bereiken van cliënten van de GGD. De website van de GGD moet voldoen aan de eisen van de digitale toegankelijkheid. In 2022 is de website van de GGD daartoe aangepast en is het beheer daarvan ingericht.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

42

DEEL II FINANCIËLE BEGROTING Meerjarenbegroting 2022-2026 Programma Gezondheid - GGD

baten of lasten Deelprogramma lasten Gezond en Veilig Opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van Lasten programma Gezondheid lasten RIGG

2022 18.069 9.616 2.286 1.431 31.402 3.151 34.553

2023 18.706 9.882 2.365 1.486 32.439 3.460 35.899

2024 19.199 10.071 2.285 1.523 33.078 3.547 36.625

2025 19.679 10.323 2.220 1.561 33.783 3.478 37.261

2026 20.171 10.581 2.275 1.600 34.627 3.565 38.192

Gezondheid - GGD

baten

RIGG Totaal baten programma's

baten

-18.069 -9.616 -1.816 -1.431 -30.932 -3.151 -34.083

-18.706 -9.882 -1.895 -1.486 -31.969 -3.310 -35.279

-19.199 -10.071 -2.195 -1.523 -32.988 -3.393 -36.381

-19.679 -10.323 -2.250 -1.561 -33.813 -3.478 -37.291

-20.171 -10.581 -2.305 -1.600 -34.657 -3.565 -38.222

470

620

244

-30

-30

20 0 0 0 -490 0 0

0 0 0 0 -470 0 150

0 0 0 0 -90 0 154

0 0 0 0 30 0 0

0 0 0 0 30 0 0

RIGG Totaal lasten programma's

Gezond en Veilig Opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van Baten programma Gezondheid RIGG

Saldo programma's Overhead Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Onvoorzien Reserve-mutaties

Incidenteel Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Onvoorzien Programma Gezondheid programma RiGG Totaal

Lasten 2023 Programma Gezondheid De percentages overhead liggen iets boven het niveau van de streefpercentages. De streefpercentages zijn 20% overhead t.o.v. de omzet respectievelijk 33% overhead t.o.v. de loonkosten primair proces.

Exploitatie GGD Groningen Loonkosten primair proces Overige kosten primair proces Overhead Totaal kosten

2023 19.860 5.634 6.945 32.439

Inwonerbijdrage Overige inkomsten Mutatie reserves Totale baten

17.396 14.573 470 32.439

Overhead % totale omzet Overhead % Loonkosten

21,7% 35,0%

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

43

Programma inkoop jeugdhulp De begroting van de RIGG is verhoogd met de indexatie als opgenomen in bijlage 1 van de ontwerpbegroting. Het programma omvat de inkoopfunctie van de Groningse gemeenten. Het personeel is in dienst van de gemeente Groningen. Dit geldt ook voor de overhead. Ten aanzien van de overhead en het personeel liggen afspraken vast tussen de RIGG en de gemeente Groningen. De kosten zijn niet toe te rekenen naar een directe kernactiviteit. De kernactiviteit van de RIGG betreft een overheadtaak. De werkzaamheden van de RIGG zijn in de beleidsbegroting nader omschreven.

Baten 2023 Omschrijving baten Inwonerbijdrage gemeenten GGD Facultatieve taak : wettelijke taak facultatieve taak : Niet wettelijke taak Doeluitkeringen Overige inkomsten Bijdrage RIGG totaal

Bedrag 17.396 2.666 4.860 2.813 4.234 3.310 35.279

De bijdrage van de gemeenten in de kosten van de GGD is bepaald op basis van het aantal inwoners per 1 januari 2021 op basis van de cijfers van het CBS. De huidige inwonersbijdrage is verdeeld over de deelprogramma’s. Uitgangspunt is daarbij dat elk programma naar evenredigheid (33% van de loonkosten) aan de overhead bijdraagt. De uitsplitsing in de facultatieve taken komt terug in de DVO’s per gemeente. De doeluitkeringen betreft de subsidies voor Sense, Jong Leren Eten en artsen in opleiding. De overige inkomsten betreft vooral Reizigersadvisering (€ 1,3 mln.), Tuberculosebestrijding (€ 1,1 mln.), dienstverlening GHOR (€ 0,5 mln.) en forensische geneeskundige taken voor derden (€ 0,4 mln.).

Berekening Inwonersbijdrage 2023 Inwonerbijdrage 2022 Indexatie 2023 Inwonerbijdrage 2023 Bedrag per inwoner

GGD 16.757.790 € 638.472 17.396.262 € 29,64

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

44

Gemeenten Eemsdelta Groningen Het Hogeland Midden Groningen Oldambt Pekela Stadskanaal Veendam Westerkwartier Westerwolde Totaal gemeentelijke bijdrage

Inwonersbijdrage 2023 Inwoners 1.1.2021 verhouding Inwonersbijdrage 2023 45.587 8% 1.351.156 233.273 40% 6.913.993 47.834 8% 1.417.755 60.726 10% 1.799.862 38.277 7% 1.134.494 12.176 2% 360.885 31.754 5% 941.159 27.417 5% 812.614 63.678 11% 1.887.356 26.215 4% 776.988 586.937 100% 17.396.262

Indexatie De indexatie voor 2023 bedraagt 3,81%, zoals vastgesteld in het Algemeen Bestuur op 17 december 2021. In bijlage 1 is de opbouw van de indexatie 2023 opgenomen. In de jaren na 2023 wordt een index gehanteerd van 2,5%; deze index sluit aan bij de huidige verwachtingen voor die komende periode. Aantal inwoners Het aantal inwoners van de Groninger gemeenten per 1 januari 2021 (586.937) op basis van de cijfers van het CBS (Statline). Afname en opzeggen van niet wettelijke taken Gemeenten kunnen vóór 31 december 2021 aangegeven welke niet-wettelijke GGD-taken per 1 januari 2022 worden opgezegd of verminderd. Van de onderstaande gemeenten in de tabel is in december berichten ontvangen. Deze opzeggingen zijn verwerkt in de begroting 2023.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

45

Mutatie reserves Exploitaties onderdeel Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Overhead incidenteel Overhead incidenteel Overhead incidenteel RIGG RIGG

Mutatie bestemmingsreserves Gezondheidsprofielen Project Gezondheidsrisico aardbevingen Verzelfstandiging GGD Organisatie ontwikkeling Managementinformatie Totaal GGD Koppeling gemeentelijke systemen Spoed voor jeugd Totaal RIGG Totaal mutaties bestemmingsreserves

2022 30 -500

2023 30 -500

2024 -90

2025

2026 30

30

-20 -490

-470

-90

30

30

0 -490

0 -470

0 -90

0 30

0 30

Bij de uiteenzetting van de financiële positie - overige balansposten - is het verloop van de reserves zichtbaar. De begrotingsbedragen zijn een inschatting. De mutaties zullen op basis van de werkelijke uitgaven of inkomsten plaatsvinden.

Incidentele baten en lasten Uitgangspunt is dat de begroting structureel sluitend is. Incidentele baten en lasten van incidentele activiteiten, naast die verband houden met de reservemutaties, worden boven de € 50.000 toegelicht.

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PUBLIEKE GEZONDHEID & ZORG | BEGROTING 2023

46

Overzicht taakvelden 2023 Op grond van het BBV maakt de overhead geen onderdeel uit van de programma’s, zoals gepresenteerd in het overzicht van de meerjarenbegroting. nr 0.10 0.4 7.1

Overzicht taakvelden PG&Z naam taakveld Mutaties reserves Overhead Volksgezondheid Totaal

Bedragen * € 1.000)

Baten

Lasten -620 -3.310 -31.969 -35.899

Totaal

10.405 25.494 35.899

-620 7.095 -6.475 0

Programma Gezondheid - GGD

baten of lasten Deelprogramma lasten Gezond en Veilig Opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van Totaal lasten programma Gezondheid

2022 13.869 7.840 1.798 1.073 24.580

2023 14.425 8.084 1.867 1.118 25.494

2024 14.810 8.228 1.775 1.146 25.959

2025 15.181 8.434 1.696 1.175 26.486

2026 15.561 8.645 1.738 1.204 27.148

Gezondheid - GGD

baten

Gezond en Veilig Opgroeien Gezondheid beschermen en bevorderen Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van Totaal baten programma Gezondheid

-18.069 -9.616 -1.816 -1.431 -30.932

-18.706 -9.882 -1.895 -1.486 -31.969

-19.199 -10.071 -2.195 -1.523 -32.988

-19.679 -10.323 -2.250 -1.561 -33.813

-20.171 -10.581 -2.305 -1.600 -34.657

Overhead - RIGG

baten lasten

RIGG RIGG Totaal programma RIGG

-3.151

-3.310

-3.393

-3.478

-3.565

-3.151

-3.310

-3.393

-3.478

-3.565

Overhead Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Onvoorzien Gerealiseerd saldo van baten en lasten Programma Gezondheid programma RiGG totaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat