05-02-02 Programmabegroting 2026

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

96 | Pagina

Grondexploitatie Grondexploitatie: de waarde van de niet in exploitatie genomen gronden ten opzichte van de totale baten. Hoe lager het percentage, hoe kleiner het risico is voor de financiële positie. Belastingcapaciteit Belastingcapaciteit: de belastingdruk van de gemeente uitgedrukt in een percentage ten opzichte van het landelijke gemiddelde.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

97 | Pagina

Onderhoud Kapitaalgoederen Inleiding Als gemeente hebben wij middelen nodig om goederen en diensten aan de burger te kunnen leveren. Deze middelen worden aangeduid met de term kapitaalgoederen. De belangrijkste kapitaalgoederen hebben betrekking op wegen, technische kunstwerken, riolering, water, groen en gebouwen. Al deze kapitaalgoederen vergen onderhoud en dienen in de begroting te worden opgenomen. Deze paragraaf biedt inzicht in beleidskaders voor het behoud van de kapitaalgoederen en de financiële consequenties daarvan.

Het onderhoud van de kapitaalgoederen is op deze manier schematisch weer te geven. Kaders De kosten voor het in stand houden van kapitaalgoederen hebben wij opgenomen in de verschillende programma’s van de begroting. De kosten van de instandhouding bestaan onder andere uit kosten voor onderhoud, kapitaallasten, beheer en exploitatielasten. De flexibiliteit in de onderhoudsbudgetten is beperkt, omdat onderhoud vroeg of laat moet worden uitgevoerd. Bovendien leidt achterstallig onderhoud over het algemeen tot meer kosten dan wanneer het onderhoud tijdig wordt gepleegd. De hoogte van de benodigde budgetten is afhankelijk van het gekozen kwaliteitsniveau. De vaststelling van het kwaliteitsniveau is aan u voorbehouden. Hiervoor hebben wij diverse beheerplannen/visies opgesteld, waarin beleidsdoelstellingen voor de diverse kapitaalgoederen zijn vastgesteld. Met de volgens de BBV (Besluit, Begroting en Verantwoording) verplichte paragraaf “Onderhoud kapitaalgoederen” krijgt u de mogelijkheid om kaders te stellen voor onderhoud van wegen, riolering, groen, gebouwen etc. Het doel van deze paragraaf is de meerjarige kosten van kapitaalgoederen op een transparante wijze in beeld te brengen, zodat eventuele financiële risico’s

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

98 | Pagina

zichtbaar worden. Daarbij kan op basis van de beheerplannen en de onderhoudsniveaus de daarbij behorende kosten worden vastgesteld. In het vervolg van deze paragraaf is per soort kapitaalgoed op hoofdlijnen een relatie met de relevante beleidskaders gelegd. Wegen Het in stand houden van wegen is in de begroting te vinden onder programma 4, Leefbaar, duurzaam, hoge kwaliteit. Relevante Beleidskaders Beleidskader Beheerplan wegen Veendam

Vastgesteld 2011

Actualisatie voorzien in 2026

Uitvoeren van het planmatig dagelijks (klein) onderhoud vindt plaats binnen het wijkgericht werken en is gericht op het behoud van de leefbaarheid, comfort en aanzien. Het groot onderhoud vindt plaats op grond van het beheerplan en de weginspecties, die elke twee jaar worden uitgevoerd en is gericht op de functionaliteiten, duurzaamheid, veiligheid en bereikbaarheid. In 2011 is het onderhoudsniveau C door u vastgesteld als te hanteren kwaliteitsniveau voor het wegbeheer zoals aangegeven in de CROW-wegbeheersystematiek en zoals omschreven in publicatie 147. Voor de bepaling welke wegen onderhoud vergen wordt de CROW-systematiek gehanteerd. De systematiek bevat een vertaling van schadebeelden naar de beleidsthema’s duurzaamheid, veiligheid, comfort en aanzien. Onderhoudsniveau C is een minimaal niveau, een niveau aan de onderkant van verantwoord wegbeheer. Voor het waarborgen van de integraliteit tussen de verschillende disciplines (wegen, riolering, groen, openbare verlichting) worden in de gemeente zoveel mogelijk werken gecombineerd uitgevoerd. Het kan voorkomen dat vanwege noodzakelijk onderhoud aan de verharding, de vervanging van de riolering wordt vervroegd of juist wordt uitgesteld. Bij het integraal werken wordt tevens de groenvoorziening en de openbare verlichting meegenomen.

Financiën Om het minimale C niveau te realiseren en te handhaven is volgens het beheerplan voor groot onderhoud een budget nodig van gemiddeld € 1.260.000,- per jaar tot en met 2029. Het beschikbare budget voor groot onderhoud is gespecificeerd weergegeven in onderstaande tabel. Beschikbare budgetten onderhoud wegen Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Asfalt

705.500

705.500

705.500

705.500

Elementen

554.500

554.500

554.500

554.500

1.260.000

1.260.000

1.260.000

1.260.000

Totaal

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

99 | Pagina

Afwijkingen en risico’s Conform het beheerplan is het structureel budget voor het groot onderhoud toereikend voor de komende jaren. De onzekerheid op dit moment is, zijn de prijzen die gehanteerd gaan worden in relatie tot de inflatie en bv de oorlog in Oekraine. Een ander risico is dat de verharding in een aanzienlijk deel van de gemeente sterk verouderd is en dat alleen onderhouden niet voldoende is, maar tevens dient te worden vervangen. In 2026 zullen we ook aandacht moeten houden voor klein straatwerk zodat onze inwoners veilig in de openbare ruimte kunnen verblijven. Onkruidbestrijding op verharding In april 2025 zijn we gestart met het eerste proefjaar en de eerste evaluatie volgt eind 2025. In 2026 starten we met het tweede jaar en nemen we de leerpunten van 2025 mee. De proef eindigt in 2027. Technische Kunstwerken (bruggen en beschoeiing) Het in stand houden van de technische kunstwerken is in de begroting terug te vinden onder programma 4, Leefbaar, duurzaam, hoge kwaliteit. Relevante Beleidskaders Beleidskader Beheerplan technische kunstwerken Veendam

Vastgesteld 2023

Actualisatie voorzien in 2028

Technische kunstwerken onderdeel bruggen Onder de technische kunstwerken onderdeel bruggen vallen naast de bruggen, sluizen, tunnel een viaduct. In totaal bezit de gemeente178 objecten waarvan 38 beweegbare bruggen, 136 vaste bruggen en 4 overige objecten. Twee bruggen zijn rijksmonumenten. De vier gemeentelijke objecten zijn twee sluizen, één fietstunnel en één fietsviaduct (Peildatum 01-01-2023). De totale kapitaalswaarde van deze 178 objecten bedraagt ca. € 19 miljoen euro. In 2021 is opdracht gegeven voor een meerjarige instandhoudingsinspectie van deze 178 objecten. In het 4e kwartaal 2022 is de laatste rapportage aangeleverd en is de aangeleverde data verwerkt in het gemeentelijk beheerprogramma. Deze uitgevoerde instandhoudingsinspectie dient als basis voor het opstellen een meerjarige uitvoeringsprogramma voor de bruggen en een meerjarige uitvoeringsprogramma voor de beschoeiingen. De resultaten worden in 2023 voorgelegd aan de Raad ter besluitvorming. In het algemeen is de technische staat/conditie van deze geïnspecteerde objecten redelijk. De de functionaliteit en veiligheid van de kunstwerken is, op enkele uitzonderingen na, goed in vergelijking met overige gemeenten in Nederland.

Technische kunstwerken onderdeel beschoeiingen & steigers Voor de technische kunstwerken beschoeiingen en steigers heeft de raad in 2016 na aanleiding van de destijds uitgevoerde meerjarige inspectie middelen beschikbaar gesteld voor een grootschalige vervangingsopgave. Waarbij de zwaartepunt van de werkzaamheden met name lag voor houten beschoeiingen in de wijk Sorghvliet en langs het Oosterdiep.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

100 | Pagina