05-02-02 Programmabegroting 2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2025 - 2028 gemeente Veendam Inhoudsopgave Voorwoord ...........................................................................................................................................5 Raadsvoorstel .......................................................................................................................................5 Algemene gegevens .............................................................................................................................8 Kerngegevens per 1 januari ................................................................................................................... 11 Algemeen beeld van de programmabegroting ..................................................................................... 12 BELEIDSBEGROTING .............................................................................................................................. 14 Programmaplan ..................................................................................................................................... 15 Programma 1 - Bestuur en Organisatie ................................................................................................. 16 Programma 2 - Complete Parkstad ....................................................................................................... 20 Programma 2.
1 - Sport ..................................................................................................................... 20 Programma 2.2 - Cultuur ................................................................................................................... 25 Programma 2.3 - Jeugd/onderwijs .................................................................................................... 28 Programma 2.4 - Gezondheids (zorg)................................................................................................ 32 Programma 2.5 - Bruisend centrum en levendige woonwijken ........................................................ 36 Programma 3 - Ruimte voor ondernemers ........................................................................................... 41 Programma 4 - Leefbaar, duurzaam, hoge kwaliteit ............................................................................. 45 Programma 4.1 - Kwaliteit voor de fysieke omgeving....................................................................... 45 Programma 4.1.1 - Ruimtegebruik/infrastructuur/beheer & onderhoud ........................................ 45 Programma 4.1.2 - Milieu en duurzaamheid ....................................................................................
52 Programma 4.1.3 - Toezicht en handhaving ..................................................................................... 57 Programma 4.2 - Kwaliteit door participatie ..................................................................................... 64 Programma 5 - Financiën ...................................................................................................................... 77 Paragrafen ............................................................................................................................................. 80 Lokale heffingen .................................................................................................................................... 81 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing .......................................................................................... 87 Onderhoud Kapitaalgoederen ............................................................................................................... 95 Financiering ......................................................................................................................................... 104 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................................
108 Verbonden Partijen ............................................................................................................................. 113 Grondbeleid......................................................................................................................................... 123 WOO .................................................................................................................................................... 125
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
3 | Pagina
FINANCIËLE BEGROTING 2025-2028 ................................................................................................... 126 Het overzicht van de baten en lasten 2025-2028 ............................................................................... 127 De toelichtingen op de financiële begroting 2025-2028..................................................................... 130 1. De toelichting op het overzicht van baten en lasten 2025-2028 ................................................ 131 2. De gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd 2025-2028 ..................................................... 160 3. Overzicht geraamde incidentele baten en lasten ....................................................................... 162 4. Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 2025-2028 ....................... 163 5. Overzicht incidentele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 2025-2028 ....................... 164 6. Structurele begrotingssaldi ......................................................................................................... 165 De uiteenzetting van de financiële positie 2025-2028........................................................................ 166 1. De financiële gevolgen van het bestaande en nieuw beleid 2025-2028 .................................... 167 2.
Geprognosticeerde balans 2025-2028 ........................................................................................ 168 3. EMU-SALDO 2025-2028............................................................................................................... 169 4. Investeringen 2025-2028............................................................................................................. 170 5. Financiering 2025-2028 ............................................................................................................... 172 6. Stand en gespecificeerde verloop reserves 2025........................................................................ 173 7. Stand en gespecificeerde verloop voorzieningen 2025 .............................................................. 175 8. De toelichting uiteenzetting van de financiële positie 2025-2028.............................................. 176 BIJLAGEN ............................................................................................................................................. 177 1. De stand en het gespecificeerde verloop van de reserves 2026-2028 ....................................... 178 2. De stand en het gespecificeerde verloop van de voorzieningen 2026-2028 .............................. 180 3.
Overhead (Taakveld 0.4 Ondersteuning organisatie) ................................................................. 181 4. Eerste begrotingswijziging 2025 ................................................................................................. 182
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
4 | Pagina
Voorwoord Aan de leden van de raad, Voor u ligt de programmabegroting 2025, inclusief het meerjarenperspectief tot en met 2028. Hiermee start de beleidscyclus 2025. De begroting is opgesteld op basis van de begrotingsrichtlijnen, zoals vastgesteld in de Voorjaarsnota 2024. In de begroting is rekening gehouden met de uitkomsten van de “September circulaire algemene uitkering gemeentefonds 2024”. Gemengde gevoelens Voor het komende jaar hebben we gemengde gevoelens. Enerzijds zijn we positief gestemd, omdat we ons kunnen blijven inzetten om de inhoudelijke ambities uit het coalitieakkoord 2023-2026 te realiseren en de dienstverlening aan onze inwoners op peil te houden. Anderzijds maken we ons zorgen, want de rijksbijdragen dalen fors tot 2028. Bovendien blijven de ontwikkelingen op het gebied van jeugd en WMO in onze gemeente en regio een punt van zorg en aandacht. Blik op de toekomst Wij hebben een sterke positie in de regio met een groot aanbod van arbeidsplaatsen, een breed voorzieningenniveau en veel potentie voor de toekomst. Ambities Ondanks de financiële onzekerheden blijft het college zich inzetten om de inhoudelijke ambities uit het coalitieakkoord 2023-2026uit te voeren en de dienstverlening aan onze inwoners op peil te houden.
We richten ons daarbij onder andere op: - Het (technisch) uitwerken van het plan van aanpak voor de verduurzaming van subtropisch zwembad Tropiqua - Het promoten van Uniek Sporten Uitleen voor inwoners met een permanente handicap die een sporthulpmiddel nodig hebben om te kunnen blijven bewegen Aandacht besteden aan het cultureel- en evenementenaanbod in Theater vanBeresteyn dat specifiek gericht is op ouderen - Het verruimen van de openingstijden van de bibliotheek - Het continueren van de pilot hoogbegaafdheid op Winkler Prins - Het doortrekken van de Buitenwoellaan - Het ontwikkelen van het gebied ten noorden van Buitenwoel, Golfkop en Kuifreiger - Het uitvoeren van het project Noord West - Het opwaarderen van de fietsroute Muntendam-Veendamvia het Veenpadtot regionale hoofdfietsroute - Het opstarten van de “Pilot Verbetering Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte” - Het aanpakken van middelengebruik, zowel preventief als repressief - Het bevorderen van digitale inclusie van onze inwoners Onzekere financiële ontwikkelingen De begroting sluit in 2025 met een klein positief saldo van ongeveer € 48.000,-. In 2026 en 2027 zien we voor onze gemeente een tekort van rond 3 miljoen per jaar. In 2028 verwachten we een positief saldo van circa € 80.000.-. Gelet op de onzekere ontwikkelingen rondom de rijksbijdragen, focussen we niet enkel op de geraamde positieve cijfers voor 2028.
We zullen onze begroting kritisch onder de loep nemen om mogelijke besparingen zo objectief mogelijk in kaart te brengen. Mocht het financiële perspectief uiteindelijk toch niet aansluiten bij ons ambitieniveau, dan zullen we deze opties aan u voorleggen.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
5 | Pagina
We blijven ons - in samenwerking met de VNG en andere gemeenten - vol inzetten op de lobby richting het Rijk om voldoende middelen te ontvangen voor het uitvoeren van al onze gemeentelijke taken. We hopen dat de regering niet alleen in woorden het belang van gemeenten erkent, maar ook de noodzakelijke financiële middelen beschikbaar stelt. Zonder die ondersteuning zullen we gedwongen worden om lastige keuzes te maken voor de komende jaren. Wij blijven werken aan een toekomstbestendig Veendam. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Veendam, Annelies Pleyte, burgemeester Arend Castelein, secretaris
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
6 | Pagina
Raadsvoorstel De raad van de gemeente Veendam, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 8 oktober 2024 Ontwerp besluit 1. De programmabegroting 2025 vast te stellen; 2. De 1e begrotingswijziging 2025 vast te stellen; 3. De kredieten voor de vervangingsinvesteringen, zoals weergegeven in het overzicht vervangingsinvesteringen 2025, beschikbaar te stellen voor een totaal bedrag van € 3.273.025,-. 4. In te stemmen met de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves in 2025 van € 6.351.105,- resp. € 5.881.121-; 5. De meerjarenbegroting 2026 – 2028 voor kennisgeving aan te nemen; 6. De tarieven voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing vast te stellen op basis van 100% kostendekking; 7. De tarieven in de legesverordening, die gebonden zijn aan een wettelijk maximum, overeenkomstig het wettelijk maximum vast te stellen; 8. De overige tarieven in de legesverordening te indexeren met 4,4%. 9. De tarieven in de verordening marktgelden, lijkbezorgingsrechten en precariobelastingen te indexeren met 4,4%; 10. De belastingverordeningen separaat ter vaststelling aan te bieden in deze begrotingsvergadering; 11. De (overhead)kosten in 2025 toe te rekenen aan de tarieven conform de uitgangspunten van de begroting 2024; 12. De rentepercentages 2025 voor de bespaarde rente, de toerekening aan de Grondexploitatie en de renteomslag vast te stellen op resp. 2%, 2,25% en 2,25%.
Besloten in de openbare vergadering van 4 november 2024. De raad voornoemd, Voorzitter,
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
Griffier,
7 | Pagina
Algemene gegevens De gemeente Veendam is een zelfstandige gemeente met bijna 28.000 inwoners. De organisatie van de gemeente Veendam bestaat uit: • • • •
Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders Griffie Gemeentesecretaris
De uitvoering van gemeentelijke taken gebeurt door de ambtelijke organisatie. De gemeenteraad De gemeenteraad van Veendam bestaat uit 21 raadsleden. De zetelverdeling is als volgt:
College van burgemeester en wethouders De portefeuilleverdeling is als volgt: Mevrouw Annelies Pleyte, Burgemeester • • • • • • • • •
Bestuurlijke coördinatie en bestuurlijke organisatie en bestuurscultuur Bestuurlijke en juridische aangelegenheden en inkoop Openbare orde, veiligheid en (integrale) handhaving Externe betrekkingen, voorlichting en communicatie Intergemeentelijke en grensoverschrijdende aangelegenheden/regionale samenwerking Dienstverlening Interne organisatie en ICT Coördinatie mijnbouw Bestuurscultuur (projectportefeuille)
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
8 | Pagina
De heer Henk Jan Schmaal, Wethouder (1e loco) • • • • • • • • • • • •
Financiën Economische Zaken, vastgoed en grondbedrijf Toerisme en recreatie Ruimtelijke Ordening en ruimtelijke ontwikkeling Wonen Sport Centrumplan (projectportefeuille) Afronding Leer- en Sportpark (projectportefeuille) Invoering Omgevingswet (projectportefeuille) ICT-projecten (projectportefeuille GRID N.V.) Accommodatiebeleid Regionaal Woon- en leefbaarheidsplan (voor het deel wonen) (projectportefeuille)
Mevrouw Ans Grimbergen, Wethouder (2e loco) • • • • • • • • • •
Wmo, welzijnsbeleid Jeugdzorg en CJG Beschermd wonen Volksgezondheidsbeleid (w.o. GGD) Regie in het sociaal domein en daarin verbonden partijen Armoedebestrijding Burgerparticipatie, gebieds- en wijkgericht werken Inburgering statushouders / nieuwkomers Cultuur Regionaal Woon- en leefbaarheidsplan (voor het deel leefbaarheid) (projectportefeuille
De heer Bert Wierenga, Wethouder (3e loco) • • • • • • • • • • • •
Verkeer en Vervoer Beheer openbare ruimte Groenbeleid, beheer en water Afvalbeleid Duurzaamheid Milieu Participatie- en werkgelegenheidsbeleid (breed) Schuldhulpverlening Onderwijs en vroege educatie Bestrijding laaggeletterdheid Monumentenbeleid, behoud Cultureel erfgoed Energietransitie (projectportefeuille)
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
9 | Pagina
Griffier en gemeentesecretaris De heer Ariën Swart is raadsgriffier van de gemeente Veendam en de heer Arend Castelein is gemeentesecretaris van de gemeente Veendam.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
10 | Pagina
Kerngegevens per 1 januari Kerngegevens per 1 januari Veendam
Sociale structuur Aantal inwoners Leeftijdsopbouw bevolking: van 0-19 jaar van 20-64 jaar van 65 jaar en ouder Aantal periodieke bijstandsgerechtigden: PW (participatiewet) BBZ IOAW Aantal geplaatste personen in sociale werkvoorziening
2024
2025
27.466
27.521
5.623 15.420 6.422 974 752 4 30 309
5.435 15.424 6.662 778 780 4 32 289
7.607 261 166 256 86 170 679
7.607 261 166 256 86 170 679
Fysieke structuur Oppervlakte gemeente in (ha) binnenwater historische stads- of dorpskernen Lengte van de wegen (in Km.) wegen buiten de bebouwde kom wegen binnen de bebouwde kom Openbaar groen (in ha.) Financiële structuur
Totaal lasten Totaal baten Begrotingsresultaat Opbrengst belasting OZB eigenaren OZB gebruikers BIZ Precariobelasting Aanmaningen/dwangbevelen Overige heffingen afvalstoffenheffing brengstation rioolheffing leges omgevingsvergunningen overige leges Burgerzaken Algemene Uitkering Gemeentefonds Reserves en voorzieningen algemene reserve algemene reserve Grondbedrijf bestemmingsreserves voorzieningen Schuldpositie Gemeente totale schuldpositie EMU-normen berekend EMU saldo
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
2024
2025
131.462 131.497 35 8.980 7.418 1.358 140 14 50 7.576 4.687 173 2.314 402 320 79.429 74.013 15.001 94 49.372 9.546 15.460 15.460 1.713 1.713
142.106 142.154 48 9.256 7.775 1.334 133 14 0 7.896 5.034 173 2.460 402 320 79.429 74.013 15.001 94 49.372 9.546 15.460 15.460 1.713 1.713
Per inwoner
Per inwoner
4.786 4.788 1 327 270 49 5 1 2 276 171 6 84 15 12 2.892 2.695 546 3 1.798 348 563 563 62 62
5.164 5.165 2 336 283 48 5 0 0 287 183 6 89 15 12 2.886 2.689 545 3 1.794 347 562 562 62 62
11 | Pagina
Algemeen beeld van de programmabegroting Uitkomst begroting 2025 De begroting 2025 vertoont een overschot van € 48.147,-. De effecten van de mei- en septembercirculaire 2024 zijn in dit saldo verwerkt. De ramingen in de begroting 2025 zijn opgesteld op basis van de begrotingsrichtlijnen (zie bijlagen), die onderdeel uitmaakten van de Voorjaarsnota 2024, die door uw raad in juli 2024 is vastgesteld. Analyse uitkomst begroting 2025 Voor een globale analyse verwijzen wij u naar de gepresenteerde afwijkingen op de afzonderlijke programma’s. Meerjarenbegroting 2026-2028 De meerjarenbegroting geeft de volgende uitkomst: Jaar Resultaat
2026 -3.179.169
2027 -2.976.379
2028 80.403
Dekking tekort (meerjaren) begroting 2026-2028 Door middel van de 1e begrotingswijziging 2025 wordt voorgesteld om het tekort in 2026 en 2027 van respectievelijk € 3.179.169,- en € 2.976.379,- ten laste te brengen van de Algemene Bestemmingsreserve (ABR). Vervangingsinvesteringen In de bijlagen is een overzicht van de geplande (vervangings)investeringen 2025-2028 opgenomen. De kapitaallasten 2025 daarvan zijn in de begroting 2025 opgenomen. In de besluitvorming stellen wij voor de in de jaarschijf 2025 aangegeven kredieten tot een totaalbedrag van € 3.273.025,-. beschikbaar te stellen. Reserves en voorzieningen De begroting 2025 is conform de beleidsnotitie reserves en voorzieningen opgesteld. De verwachte geraamde stand van de reserves begin 2025 is als volgt: Algemene reserves Bestemmingsreserves Totaal reserves
15,0 mln. 52,9 mln. 67,9 mln.
De verwachte geraamde stand van de voorzieningen per 1 januari 2025 is als volgt: Algemene voorzieningen Voorzieningen met een specifiek karakter
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
5,0 mln. 3,5 mln.
12 | Pagina
Totaal voorzieningen
8,5 mln.
Voor het overige verwijzen wij u naar de paragraaf weerstandsvermogen, het verloop van de reserves per programma en de bijlage reserves en voorzieningen. Weerstandsvermogen • Het incidentele weerstandsvermogen is van voldoende omvang. • Voor het overige verwijzen wij u naar de paragraaf weerstandsvermogen. Onderhoud kapitaalgoederen Voor de kapitaalgoederen zijn beheersplannen opgesteld. De daarbij beschikbaar gestelde budgetten zijn in de begroting 2025 opgenomen.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
13 | Pagina
BELEIDSBEGROTING
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
14 | Pagina
Programmaplan
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
15 | Pagina
Programma 1 - Bestuur en Organisatie Het programma Bestuur en Organisatie heeft betrekking op het functioneren van de bestuursorganen (burgemeester, college en raad) van de gemeente en de relaties tussen die bestuursorganen, de burger en het bedrijfsleven. Onderwerpen die daarbij aan de orde komen zijn: bestuurlijke samenwerking, dienstverlening en voorlichting en communicatie.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Bestuurlijke samenwerking Wat willen we bereiken? Naast samenwerking in de regio wordt ook actief samen opgetrokken in het aardgasdossier. Dit naar aanleiding van de parlementaire enquêtecommissie. Eveneens worden voorbereidingen getroffen voor het aanvragen van een Regio Deal 2.0 (of Regio Deal 5e tranche) en het opstellen van een Masterplan Oost-Groningen als middel voor de regio om de samenwerking op het gebied van de grote maatschappelijke opgaven vorm en inhoud te geven. De basis (en leidend) voor het masterplan is de regionale agenda Groningen die is vastgesteld door alle Oost-Groninger gemeenten. Het Masterplan is onderdeel van de activiteiten vanuit de STAG en het herstel en perspectief voor Groningen (‘Het groene boekje’). Daarnaast participeert Veendam in het Masterplan Regiocentra. Het doel van dit masterplan is om met de betrokken gemeenten en de provincie de leefbaarheid van kleine steden en kernen, die een centrumfunctie vervullen voor hun omgeving, te versterken. Wat betreft de samenwerking met de gemeente Pekela: De dienstverleningsovereenkomst met Pekela (looptijd tot 1 januari 2026) wordt gefaseerd en versneld afgebouwd. De laatste onderdelen uit het DVO worden met ingang van 1 januari 2025 weer overgeheveld naar Pekela.
Wat gaan we daarvoor doen? • Het uitgangspunt is een zelfstandig Veendam dat samenwerkt waar zinvol is. • Hanteren van een ruime en open blik in de (bestuurlijke) samenwerking. Maar wel met het oog op de zelfstandigheid van onze gemeente. Specifiek in 2025: Na het Masterplan Oost-Groningen staat 2025 in het teken van de uitwerking van dit plan en de implementatie van een organisatiestructuur met als doel aan te haken bij de ontwikkelingen in ‘Nij Begun’. Na de vaststelling van het convenant Regio Deal 2 in september 2024 wordt in 2025 ook een start gemaakt met de uitvoering daarvan. Datzelfde geldt voor de uitvoering van Masterplan Regiocentra.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
16 | Pagina
Dienstverlening Wat willen we bereiken? • Goed meetbare en effectieve dienstverlening naar inwoners. • Laagdrempelige bereikbaarheid en communicatie. Wat gaan we daar voor doen? De komende jaren blijven we uitvoering geven aan structurele verbetering en digitalisering van de dienstverlening. Specifiek in 2025: Het nieuwe dienstverleningsconcept wordt in 2025 tot uitvoering gebracht. Een onderdeel van het dienstverleningsconcept is een groeiplan. Deze geeft handvaten voor het implementeren van het nieuwe concept. In 2026 wordt gestart met de verbouwwerkzaamheden aan het gemeentehuis. In 2025 zal de focus daarom liggen het treffen van voorbereidingen voor het continueren van de dienstverlening tijdens de verbouwperiode. Dit zal vragen om een zorgvuldige planning en communicatie richting onze inwoners. Jaarlijks terugkerend: Er blijft gestuurd worden op het tijdig oppakken van (aan)vragen vanuit inwoners en ondernemers. Dit gebeurt middels het doornemen van de resultaten met de leidinggevenden. Ook blijft gewerkt worden aan de verdere digitalisering. Daarbij wordt rekening gehouden met de groep digitaal kwetsbaren. Basisregistraties Wat willen we bereiken? Voor een goede dienstverlening en efficiënte bedrijfsvoering is het beschikbaar hebben van de juiste informatie op de juiste plaats van cruciaal belang.
Met behulp van de basisregistraties wordt invulling gegeven aan het principe van eenmalige inwinning en meervoudig gebruik van die gegevens. Voor de gemeente Veendam zijn alle wettelijk verplichte basisregistraties ingevoerd en wordt doorlopend aan de kwaliteit van de registraties gewerkt. Verder wordt het gebruik van de basisregistratie breder ondersteund en toegepast om zodoende de dienstverlening op een hoger niveau te brengen en het uitvoeringsproces efficiënter te maken. Wat gaan we daar voor doen? • We geven verder uitvoering aan de projecten die gestart zijn en werken aan een aantal wetswijzigingen vanuit de ministeries. Jaarlijks terugkerend: • Het in behandeling nemen van aangeleverde risicoadressen in samenwerking met verschillende teams, zoals Openbare Orde en Veiligheid, Handhaving, Sociaal, Onderwijs en Burgerzaken. Dit betreft de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) waarbij de gemeente adressen vanuit het ministerie krijgt die onderzocht dienen te worden.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
17 | Pagina
•
Het beheren van het stelsel van basisregistraties, de distributie en het adequaat gebruik van de aanwezige basisgegevens in de organisatie. Het uitvoeren van selecties - organisatie breed vanuit deze basisregistraties. Dit kunnen selecties zijn om op de kaart gegevens zichtbaar te maken.
Communicatie Wat willen we bereiken? We willen de afstand tussen inwoners en gemeentebestuur verkleinen door proactieve communicatie, transparantie en participatie. Wat gaan we daar voor doen? Communicatie adviseert en ondersteunt haar opdrachtgevers en stakeholders in het actief betrekken van de omgeving. Dit gebeurt door een gerichte inzet van bestaande en nieuwe communicatiemiddelen (online en offline). We bekijken per beleidsterrein wat hierin de mogelijkheden zijn. De communicatiemix wordt per onderwerp aangepast op de doelstellingen en doelgroep. Specifiek in 2025: In onze communicatieaanpak 2025 werken we onder meer aan: • Communicatie is van iedereen. Er blijft ingezet worden op een coproductie: tussen bestuur en medewerkers. • De collegeleden zijn het gezicht bij openingen, huldigingen, standpunten, nieuw beleid en interviews. Op verschillende manieren betrekken wij inwoners bij belangrijke ontwikkelingen. Hierbij wordt steeds meer gebruik gemaakt van nieuwe (online) manieren die eerder al een positief effect hadden. • Het verkleinen van de afstand tussen inwoners en gemeente. Jaarlijks terugkerend: Communicatie heeft in de gemeente een adviserende en ondersteunende rol in de informatieuitwisseling met inwoners, bedrijven en organisaties. Daarnaast heeft communicatie ook een adviserende, ondersteunende en coachende rol voor interne collega’s, directie en college.
Bezwaar, beroep en klachten Wat willen we bereiken? Zo weinig mogelijk procedures en als die gevoerd (moeten) worden, deze zo goed mogelijk doorlopen. De bezwaarprocedure leidt zo goed mogelijk tot een oplossing voor het tussen de burger en het bestuur ontstane geschil. De bezwaarprocedure is laagdrempelig en eenvoudig. De bezwaarprocedure kent een uitkomst tegen minimale kosten en met maximale snelheid die voldoet aan het juridisch toetsingskader. Jaarlijks terugkerend: We maken waar mogelijk gebruik van de informele aanpak bij de afhandeling van bezwaarschriften. Gerelateerde taakvelden: 0.1 en 0.2
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
18 | Pagina
Wat gaat het kosten? Realisatie
Omschrijving
2023
Begroting ná wijziging 2024
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
Baten
499.436
369.020
369.020
369.020
369.020
369.020
Lasten
3.124.479
3.439.104
3.169.644
3.154.425
3.023.648
3.025.989
Subtotaal Programma 1.0
-2.625.044
-3.070.084
-2.800.624
-2.785.405
-2.654.628
-2.656.969
19.500
2.085.123
96.123
548.343
153.018
59.665
19.500
2.085.123
96.123
548.343
153.018
59.665
-2.545.677
-2.267.833
-2.357.778
-2.324.679
-2.289.025
-2.253.156
Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten) Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 1.0
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. Deze gegevens zijn afkomstig uit eigen bronnen en er zijn geen provinciale of landelijke vergelijkingscijfers beschikbaar. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Externe inhuur
%
2025
8,0%
Niet Niet beschikbaar beschikbaar
Eigen gegevens
Overhead
%
2025
16,0%
Niet Niet beschikbaar beschikbaar
Eigen gegevens
De kosten van externe inhuur in verhouding tot de totale loonsom en de totale kosten van inhuur Het aandeel overhead in verhouding tot de totale lasten
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2025
8,7
Niet Niet beschikbaar beschikbaar
Eigen gegevens
De personele bezetting per 1.000 inwoners
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2025
10,0
Niet Niet beschikbaar beschikbaar
Eigen gegevens
Het aantal formatie eenheden per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
Alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur
Apparaatskosten
€ per inwoner
2025
€ 833,00
Provincie
Nederland
Niet Niet beschikbaar beschikbaar
Bron
Beschrijving
De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de begroting voorhanden waren.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
19 | Pagina
Programma 2 - Complete Parkstad In de toekomstvisie is aangegeven dat we op het fundament van het verleden door willen groeien naar een ‘complete Parkstad’. Een plaats waar de inwoners trots op kunnen zijn. Een gemeente met een aantrekkelijk en bruisend centrum en mooie, leefbare wijken. En een gemeente met een verzorgingsgebied van ongeveer 40.000 inwoners, waarvoor een compleet pakket van voorzieningen aanwezig is. In dit programma zijn verschillende van deze voorzieningen in samenhang met elkaar opgenomen.
Programma 2. 1 - Sport Het onderhouden en faciliteren van activiteiten op het gebied van sport worden in dit deelprogramma opgenomen.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Sportparticipatie Wat willen we bereiken? Sport is voor iedereen toegankelijk. Wat gaan we daar voor doen? • Het onderhoud van de binnen- en buitensportaccommodaties gebeurt op basis van het reguliere onderhoudsplan. • Het opzetten en uitvoeren van sportprojecten voor (inactieve) inwoners door de combinatiefunctionarissen ter bevordering van de sportparticipatie en de gezonde leefstijl. • Voor de informatievoorziening richting inwoners, scholen en verenigingen wordt gebruik gemaakt van het platform Veendam Beweegt met website, social media kanalen en nieuwsbrieven. • Er wordt met verschillende partners invulling gegeven aan de realisatie en samenwerking op het Leer- en Sportpark. • Het organiseren en ondersteunen van sportevenementen om Veendam sportief gezien op de kaart te zetten en te houden. Hierbij moet de nadruk liggen op stimuleren en faciliteren van evenementen. Specifiek in 2025: • Er wordt uitvoering gegeven aan de ambities uit het Lokaal Sportakkoord 2.0. De belangrijkste speerpunten zijn: o Het Veendam Beweegt Sportfonds promoten. o De Uniek Sporten Uitleen promoten onder inwoners met een permanente handicap die een sporthulpmiddel nodig zijn om te kunnen blijven bewegen.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
20 | Pagina
o
•
De trends en ontwikkelingen met betrekking tot bewegen in de openbare ruimte blijven volgen en inspelen op de ontwikkelingen, zodat de skills gardens optimaal worden gebruikt. o Organiseren vierde editie Veendammer Sportweek. o Er wordt door middel van gebruikersoverleggen op de sportaccommodaties en verenigingsavonden ingezet op verenigingsondersteuning. o Interventies en scholing organiseren ten behoeve van het thema ‘Sociaal veilige sport’ voor (commerciële) sportaanbieders. o Maatschappelijke waarde van topsport vergroten door aandacht te schenken aan topsportprestaties van inwoners. Dat kan onder meer door de organisatie van het derde Veendammer Sport- & Cultuurgala. Op basis van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Brede Specifieke Uitkering (SPUK) is een plan van aanpak opgesteld. De belangrijkste thema’s en interventies die vanuit sport opgepakt worden zijn: o Brede Regeling Combinatiefuncties ▪ Afnemen van de motorische test en leefstijlquiz op alle primair onderwijsscholen in de gemeente Veendam. ▪ Uitvoeren van gezondheidbevorderende projecten en het organiseren van naschoolse sport- en beweegaanbod. ▪ Uitvoering geven aan de JOGG (Gezonde Jeugd – Gezonde Toekomst) aanpak op het voortgezet onderwijs door middel van lifestyle lessen. ▪ Maandelijks activiteiten organiseren voor de doelgroep senioren. ▪ Uitvoering geven aan ‘Kies je Vakantieactiviteit’.
o Mentale gezondheid ▪ Opzetten van weerbaarheidslessen voor kinderen uit het basisonderwijs. o Aanpak overgewicht en obesitas ▪ Realiseren van een gezonde leefomgeving voor alle kinderen met behulp van de JOGG (Gezonde Jeugd – Gezonde Toekomst) -aanpak. ▪ Met de leefstijlcoaches uitvoering blijven geven aan het project ‘Gecombineerde Leefstijl Interventie’ (GLI). ▪ Aansluiten bij de regionale ketenaanpak overgewicht kinderen en de ketenaanpak GLI bij overgewicht en obesitas volwassenen. o Valpreventie ▪ Coördineren keten ‘Valpreventie’. ▪ Opsporen en screenen ouderen met verhoogd valrisico en aanbieden passende interventies. ▪ Het beweeg- en leefstijlproject ‘Veendam Beweegt Vitaliteitsdagen’ wordt georganiseerd voor de leeftijdscategorie 65 tot 80 jaar. Het project start met het afnemen van een gezondheidscheck. Vervolgens kunnen deelnemers op een laagdrempelige manier kennis maken met aanbod in het sociaal domein of verwezen worden naar het medisch domein. ▪ Aanbieden valpreventie interventie ‘In Balans’.
Jaarlijks terugkerend: • Het sportbeleid wordt uitgevoerd aan de hand van de sportnota ‘Samen brengen we Veendam in beweging’, gekoppeld aan het Lokaal Sportakkoord. De sportnota geeft richting aan het accommodatiebeleid, verengingsondersteuning en sportstimulering. • De combinatiefunctionarissen zetten projecten op voor (inactieve) inwoners ter bevordering van de sport- en cultuurparticipatie en een gezonde leefstijl.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
21 | Pagina
•
Fieldmanagement buitensportaccommodaties wordt uitgevoerd aan de hand van een jaarplan. Daarin zijn de werkzaamheden voor het onderhoudsniveau (normen bonden en NOC*NSF) vermeld. Door invloed van gebruik, klimaat en natuur moet regelmatig van dit plan worden afgeweken.
Tropiqua Wat willen we bereiken? Tropiqua waar mogelijk verduurzamen en optimaal exploiteren. Verder willen we met Tropiqua goede zwem- en recreatiemogelijkheden aanbieden. We vervullen voor met name het recreatieve deel een regiofunctie. Wat gaan we daar voor doen? • We zorgen ervoor dat zwembad Tropiqua na de modernisering volledig blijft aansluiten bij de huidige trends. • We bevorderen het maximale gebruik van het zwembad waarbij zo goed mogelijk voorzien wordt in de behoefte van banenzwemmers, doelgroepen, zwemclubs, schoolzwemmen, zwemles en recreatieve bezoekers. • We zorgen ervoor dat het Tropiqua-personeel voldoende mogelijkheden heeft om opleidingen te volgen. Behalve de wettelijke cursussen, zoals EHBO, willen we ook blijven investeren in ontwikkeling van een innovatief lesaanbod op het gebied van schoolzwemmen, zwemles en aquasport. • We zorgen ervoor dat het Keurmerk Veilig & Schoon behouden blijft.
Specifiek in 2025: In 2025 verwachten we ook de eerste schetsen van de uitbreidingsplannen af te kunnen ronden. Deze uitbreidingsplannen hebben een onderlinge samenhang met de verduurzamingsopgave van het zwembad. In 2024 wordt de eerste fase van het duurzaamheidsadvies opgeleverd. We gaan in 2025 verder met de technische uitwerking van het plan van aanpak voor de verduurzaming van het zwembad. Hieruit volgen diverse scenario's met pakketten, bestaande uit maatregelen met een terugverdientijd per maatregel. Gezien de verhoogde gasprijzen van de afgelopen jaren heeft het urgentie. Jaarlijks terugkerend: • • •
We bevorderen het maximale gebruik van het zwembad waarbij zo goed mogelijk voorzien wordt in de behoefte van banenzwemmers, doelgroepen, zwemclubs, schoolzwemmers, zwemles kinderen en de recreatieve bezoekers. We zorgen voor een goed onderhouden accommodatie door alle benodigde onderhoudswerkzaamheden tijdig uit te (laten) voeren. We zorgen ervoor dat het Keurmerk Veilig & Schoon behouden blijft in 2025. Dat is dan voor het achtste jaar.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
22 | Pagina
Leer- en Sportpark Wat willen we bereiken? Het realiseren van een eigentijds, duurzame en toekomstbestendige Leer- en Sportpark. Daarmee wordt een gezonde leefomgeving gecreëerd die met de onderwijs- en sportvoorzieningen bijdraagt aan talentontwikkeling van de leerlingen. Wat gaan we daar voor doen? • Er wordt intensieve samenwerking gezocht met scholengemeenschap Winkler Prins om zo alle beschikbare sportfaciliteiten zo veel mogelijk te gebruiken tijdens de gymlessen. • Er wordt zeer actief samengewerkt met sportverenigingen op het LSP, maar ook sportaanbieders die elders in Veendam gevestigd zijn kunnen gebruik maken van de faciliteiten. • Er wordt in samenwerking van Veendam 1894 en de KNVB diversen interlandwedstrijden georganiseerd op het stadionveld. Specifiek in 2025: Het exploiteren van een eigentijds, duurzaam en toekomstbestendige Leer- en Sportpark (LSP). Hiermee wordt een op een unieke manier een bijdrage geleverd aan een sportieve en gezonde leefomgeving voor jong en oud. Met de onderwijs- en sportvoorzieningen draagt het LSP bij aan talentontwikkeling en sociale binding van alle gebruikers. Deze voorziening is uniek in Nederland. • •
•
Er wordt uitvoering gegeven aan het meerjarenonderhoudsplan voor het jaarlijks onderhoud en de in het vervangingsinvesteringsoverzicht opgenomen vervangingsinvesteringen van 2025. Door de ontwikkelingen in de markt (inflatie) zijn deze kosten de afgelopen jaren gestegen. De kosten die nodig zijn voor het in stand houden van de accommodaties op de normen van de bonden en NOC*NSF worden in 2025 inzichtelijk gemaakt. Er wordt in 2025 wederom ingezet om diverse evenementen naar het stadion te halen. Zo blijven we inzetten op het bevorderen en ondersteunen van voetbalinterlandwedstrijden in samenwerking met Veendam 1894 en KNVB (voetbalbond). Doel is om jeugd vanuit de hele regio te inspireren met topvoetbal. Daarnaast draagt de positieve publiciteit van deze sportieve evenementen bij aan het op de kaart zetten van de gemeente Veendam.
Daarnaast willen we kijken of er andere (muziek) evenementen kunnen worden georganiseerd op het stadionveld. Jaarlijks terugkerend: •
•
Fieldmanagement buitensportaccommodaties wordt uitgevoerd aan de hand van een jaarplan. Daarin zijn de werkzaamheden voor het onderhoudsniveau (normen bonden en NOC*NSF) vermeld. Door invloed van gebruik, klimaat en natuur moet regelmatig van dit plan worden afgeweken. Het toezicht op het LSP moet worden gecontinueerd om veilig en goed sportief gebruik te blijven bevorderen. Regelmatig overleg en evaluatie in een breed verband met jongerenwerk, wijkagenten, scholengemeenschap Winkler Prins en boa's is essentieel voor een effectieve integrale aanpak.
Gerelateerde taakvelden: 5.1 en 5.2
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
23 | Pagina
Wat gaat het kosten? Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
Begroting ná wijziging 2024
2025
2026
2027
2028
Baten
3.835.317
1.875.562
1.875.562
1.832.832
1.551.179
1.551.179
Lasten
6.924.959
4.793.652
4.736.929
4.448.891
4.257.865
4.217.203
Subtotaal Programma 2.1
-3.089.642
-2.918.090
-2.861.367
-2.616.059
-2.706.686
-2.666.024
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
-
-
-3.089.642
-2.918.090
-2.861.367
-2.616.059
-2.706.686
-2.666.024
Omschrijving
Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 2.1
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator
Niet sporters
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
%
2022
53,0%
49,7%
46,4%
Bron
Beschrijving
Het percentage inwoners Gezondheidsenquete dat niet wekelijks sport ten (CBS, RIVM) opzichte van het totaal aantal inwoners.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de begroting voorhanden waren.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
24 | Pagina
Programma 2.2 - Cultuur Veendam beschikt over uitstekende voorzieningen op het gebied van cultuur, recreatie en toerisme. Met name het cultuur- en congrescentrum VanBeresteyn, waarin het theater, de bibliotheek, de muziek- dans en theaterschool en het Veenkoloniaal museum zijn opgenomen is een parel in het centrum. Gesteld kan worden dat mede als gevolg hiervan het cultureel klimaat heel positief is: er is een levende popcultuur en een bruisend muziekklimaat in het centrum, waarin ook de stichting Bogdike een grote rol vervult. Op kunstgebied is de “broedplaats” de Turfcentrale heel belangrijk. Het cultuurbeleid is gericht op behoud deze voorzieningen en optimalisering van de prestaties, het onderhouden van faciliteiten en het stimuleren van activiteiten op het gebied van cultuur, recreatie en toerisme worden opgenomen in dit deelprogramma.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Cultuurbeleid Wat willen we bereiken? Kunst en cultuur dichter bij inwoners brengen. Wat gaan we daar voor doen? • We blijven de MDT-school, het bibliotheekwerk en de amateurkunsten ondersteunen. Cultuur is belangrijk in het kader van het welbevinden van al onze inwoners. De verbinding met het welzijnswerk kan nog worden versterkt. Hierin speelt cultuur- en congrescentrum vanBeresteyn een belangrijke rol. In samenwerking met de provincie Groningen het provinciaal en gemeentelijk cultuurbeleid beter op elkaar te laten aansluiten. • In gesprek met partijen (inwoners, ondernemers, stichtingen et cetera) die actief zijn in het culturele veld of anderszins willen bijdragen aan Veendam als aantrekkelijke plaats. • Bekijken hoe erfgoed en markante gebouwen kunnen bijdragen aan de culturele infrastructuur. • Verkenning van activiteiten van provinciale steuninstellingen voor cultuur in het kader van betere afstemming van provinciale steun voor lokale culturele instellingen. • Verkennen waar Veendam en omliggende gemeenten elkaar lokaal kunnen aanvullen op cultuuraanbod. • Scholen en voorschoolse instellingen worden ondersteund, zodat kinderen op een laagdrempelige manier kennis kunnen maken met verschillende vormen van cultuur. Specifiek in 2025: • vanBeresteyn bestaat 20 jaar.
In 2025 heeft Theater vanBeresteyn specifieke aandacht voor cultuur- en evenementenaanbod voor ouderen. Bedoeling is om wekelijks op dinsdagmiddag zogeheten 'Ouderendagen' te organiseren, met specifiek cultuuraanbod voor deze doelgroep. • Onze jeugd heeft de toekomst. Daarom wil vanBeresteyn ook een cultureel programma organiseren voor én door de jongeren.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
25 | Pagina
•
•
•
•
Dit programma heeft als doel om een brug te slaan tussen jongeren onderling, maar ook tussen jongeren en het omliggende veld. Denk dan aan jongerenwerkers. We willen cultuurcentrum vanBeresteyn een zo aantrekkelijk mogelijke plek laten zijn voor onze inwoners om te verblijven en te ontmoeten. We onderzoeken of de foyer in vanBeresteyn een make-over kan krijgen. Hierbij denken we aan een meer uniforme inrichting die de synergie vergroot tussen het theater en naastgelegen horeca, MDTschool, museum en bibliotheek. De foyer speelt daarin een belangrijke rol. De huidige foyer wordt niet als uitnodigend ervaren voor andere bezoekers dan theaterbezoekers. Dankzij de ruimhartige schenking van voormalig burgemeester mr. S.E. Korthuis zet vanBeresteyn in 2025 programmering (niet-eenmalig) op om de leesbevordering en het plezier in lezen onder jongeren te vergroten. We gaan de onderzoeksresultaten van het energierapport Veenkoloniaal Museum uitwerken naar planvorming om de verduurzaming van het museumpand verder vorm te geven; het voormalige Rijks H.B.S. (Rijksmonument). De Open Monumentendag wordt in september 2025 weer gehouden in goede afstemming met andere gemeenten om in 2025 nog meer inwoners en bezoekers kennis te laten maken met markante monumenten en de betrokken mensen.
Jaarlijks terugkerend: • In de jaarlijkse subsidieovereenkomst met Bibliotheek Veendam, Muziek-, Dans-, & Theaterschool (MDT) en Veenkoloniaal Museum (VKM) leggen we samenwerkingsafspraken vast. Zo wordt jaarlijks minstens één gezamenlijke activiteit geprogrammeerd om de synergie in vanBeresteyn te bevorderen. • Vanuit het Budget Amateurkunst subsidiëren we (amateur-)verenigingen en stichtingen die toegankelijk cultuuraanbod bieden aan inwoners in onze gemeente. • De bibliotheek versterkt basisvaardigheden, is een ontmoet- en ontwikkelplek en heeft daarmee een vitale positie in de samenleving. Veendam behoort met haar Bibliotheek 3.0 tot de groep koplopersgemeenten. Gezamenlijk met Biblionet Groningen en de provincie Groningen zorgen we ervoor dat het bibliotheekwerk blijft innoveren. Gerelateerde taakvelden: 5.3 en 5.4
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
26 | Pagina
Wat gaat het kosten? Omschrijving
Realisatie 2023
Begroting ná wijziging 2024
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
Baten
703.003
1.193.952
673.952
650.569
650.569
650.569
Lasten
3.298.908
3.726.584
3.406.343
3.262.541
3.185.881
3.164.734
Subtotaal Programma 2.2
-2.595.904
-2.532.632
-2.732.391
-2.611.972
-2.535.312
-2.514.165
-2.732.391
-2.611.972
-2.535.312
-2.514.165
Onttrekking aan reserves (Baten)
7.921
Toevoeging aan reserves (Lasten) Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 2.2
7.921
-2.595.904
-2.524.711
De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2024 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. De reserves behorende bij programma 2.2 zijn: • Ondergrond speelattributen • Monumentenbeleid • Stimuleringsfonds Cultuur • Huisvesting cultuurcentrum • Nuver Noord • ZE Cultuurcentrum De omvang van de reserve en de mutaties in de reserves zijn gespecificeerd opgenomen in de uiteenzetting van de financiële positie. Bij onderdeel 7 van de uiteenzetting van de financiële positie is 2025 gespecificeerd en het meerjarenperspectief is opgenomen in bijlage 2.
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site 'Waar staat je gemeente.nl'. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Er zijn geen verplichte beleidsindicatoren beschikbaar voor dit programma.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
27 | Pagina
Programma 2.3 - Jeugd/onderwijs Het deelprogramma Jeugd/onderwijs bevat de (rand)voorwaarden voor het opgroeien en opvoeden van alle jeugdigen en het geven van onderwijs. De voorwaarden hebben betrekking op het preventief jeugdbeleid: het ondersteunen bij het opgroeien en opvoeden, onderwijshuisvesting, de verschillende vormen van onderwijs, leerplicht en volwasseneneducatie.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Onderwijs Wat willen we bereiken? Goed onderwijs in onze gemeente. Wat gaan we daar voor doen? • De samenwerking tussen onderwijs en (jeugd)zorg versterken. • (Preventief) inzetten op het wegwerken van onderwijs- en taalachterstanden. • De bibliotheek heeft een centrale plek in Veendam als plek van ontmoeting en ontwikkeling. • Met onze taalpartners (DeBasis, Biblionet, Noorderpoort et cetera) werken we aan een integrale aanpak voor de bestrijding van laaggeletterdheid. Het Taalhuis speelt hierin een belangrijke rol. • We zetten in op volwasseneneducatie voor een kansrijke samenleving. • In samenwerking met Arbeidsmarktregio Groningen; de afstand van laaggeletterden tot de arbeidsmarkt verkleinen. Specifiek in 2025: • We maken hernieuwde samenwerkingsafspraken met het onderwijs en de kinderopvang in de nieuwe Lokaal Educatieve Jeugd Agenda (LEA). Naast de onderwerpen van het LEA hebben we ook bijzondere aandacht voor de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. • We subsidiëren de peuteropvang voor het aanbieden van Voorschoolse Educatie. Dankzij de nieuwe monitoringsystematiek (Peutermonitor) krijgen we meer grip op het (non)bereik in de gemeente. Hiermee willen we onderwijsachterstanden zoveel mogelijk tegengaan.
• Toenemende digitalisering in de samenleving vraagt steeds meer van onze inwoners. We blijven laaggeletterdheid bestrijden. We gaan bijvoorbeeld meer toegankelijk aanbod inzetten ter bevordering van digitale inclusie (door het verbeteren van de zogeheten '21eeeuwse vaardigheden'). Het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) speelt hierin een rol. • Biblionet start met de uitvoering van de SPUK 'Versterking Lokale Bibliotheken'. Hiermee worden onder meer de openingstijden van de bibliotheek verruimd en krijgt de inventaris een opfrisser. Dit versterkt Bibliotheek Veendam (en cultuurcentrum vanBeresteyn) als een nog aantrekkelijkere broeiplaats voor ontmoeting, plezier en ontwikkeling.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
28 | Pagina
Jaarlijks terugkerend: • Jaarlijks organiseren we met schooldirecteuren en kinderopvangorganisaties een LEA-overleg (Lokaal Educatieve Agenda). Hier maken we onder meer afspraken over toeleiding, voorkomen van segregatie, bevorderen van integratie, doelgroepbepaling en Resultaatafspraken Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE). Voortijdig School Verlaten en Regionaal Meld- en Coördinatiepunt Wat willen we bereiken? Schoolverzuim willen we zoveel mogelijk voorkomen. We gaan focussen op de aanwezigheid van kinderen op school. Aanwezigheid op school vergroot de kans op een diploma en op een passende plek in de samenleving. Ieder kind heeft recht op ontwikkeling. Ook willen we zoveel mogelijk jongeren met een diploma/startkwalificatie van school laten gaan en vroegtijdig schoolverlaters zoveel mogelijk voorkomen. Dit vergroot de kansen op de arbeidsmarkt. Wat gaan we daar voor doen? • Onze leerplichtambtenaar werkt samen met het onderwijs om schoolverzuim tegen te gaan en te focussen op aanwezigheid. • We maken afspraken over een sluitende aanpak tussen onze casusregisseurs Jeugd, de Jeugdarts, Onderwijs en Leerplicht over wie wat en wanneer moet doen bij het terugdringen van schoolverzuim. • We gaan voortijdig schoolverlaters zo goed mogelijk gaan begeleiden naar een passende vervolgstap. Specifiek in 2025: •
In het schooljaar 2024-2025 en 2025-2026 start de pilot MAZL (Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen) op Winkler Prins en meerdere andere voortgezet onderwijsscholen (VO-scholen) in de regio Oost-Groningen. Binnen de MAZL-methodiek werkt de school nauw samen met de GGD-arts en de leerplichtambtenaar. De methodiek zorgt voor minder ziekgemelde leerlingen en verkort de duur van de ziekmeldingen onder deze leerlingen. Eventuele onderliggende problematiek wordt eerder zichtbaar en hierdoor wordt de kans op voortijdig schoolverlaten in de toekomst verkleind. Vanuit de provincie wordt gekeken of de MAZL-methodiek ook provinciaal en in het primair onderwijs ingericht kan worden.
•
De pilot hoogbegaafdheid gaat door in 2025 op Winkler Prins. Deze pilot wordt op meerdere VO-scholen in de regio gedraaid waarbij de invulling per school verschillend is. Daardoor wordt een breder regionaal aanbod gecreëerd voor de betreffende leerlingen. Winkler Prins biedt in de school de mogelijkheid voor hoogbegaafde leerlingen om volledig onderwijs te kunnen volgen tijdens reguliere schooltijden in een aparte klas. Door deze invulling van het onderwijs kan Winkler Prins maatwerk bieden aan deze leerlingen waarbij volledig maar ook gedeeltelijk gebruik gemaakt kan worden van deze mogelijkheid.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
29 | Pagina
Jaarlijks terugkerend: •
•
Alle kinderen hebben recht op ontwikkeling. Hier staat de leerplichtambtenaar voor. Daarom werkt zij preventief op de scholen en zoekt met het onderwijs naar een passende oplossing voor alle kinderen. Hiervoor is soms maatwerk nodig. Dit vergt veel afstemming met school, ouders, leerlingen en zorg. De doorstroomcoach werkt ook preventief samen met het onderwijs om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Haalt de student geen diploma? Dan kijkt de doorstroomcoach met de student naar een passende route richting onderwijs. Is dit geen optie? Dan leidt de doorstroomcoach de student naar werk of dagbesteding. En soms naar zorg, als dat eerst nodig is.
Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Voldoende en adequate huisvesting voor alle scholen (waar we wettelijk voor verantwoordelijk zijn) in onze gemeente. Wat gaan we daar voor doen? Monitoren dat scholen beschikken over voldoende en adequate huisvesting. Specifiek in 2025: Afhankelijk van besluitvorming op onderdelen van fase 1.1 van het IHP wordt uitvoering gegeven aan de eerste projecten uit het IHP. Jaarlijks terugkerend: De jaarstukken van OPRON en Winkler Prins worden jaarlijks ter kennisname aan het college verstuurd. De raad neemt een besluit om hier wel of geen zienswijze op in te dienen. Gerelateerde taakvelden: 4.1, 4.2 en 4.3
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
30 | Pagina
Wat gaat het kosten? Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
Begroting ná wijziging 2024
2025
2026
2027
2028
Baten
2.477.496
2.029.332
2.114.416
2.114.416
2.114.416
2.114.416
Lasten
5.023.172
4.297.165
4.472.194
4.439.095
4.403.441
4.367.572
Subtotaal Programma 2.3
-2.545.677
-2.267.833
-2.357.778
-2.324.679
-2.289.025
-2.253.156
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
-
-
-2.545.677
-2.267.833
-2.357.778
-2.324.679
-2.289.025
-2.253.156
Omschrijving
Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 2.3
De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2024 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting.
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Absoluut verzuim
per 1.000 leerllingen
2023
0,0
5,7
6,3
Relatief verzuim
per 1.000 leerllingen
2023
18
18
27
%
2023
2,7%
2,8%
2,4%
Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)
Bron
Beschrijving
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een Ingrado school, per 1.000 leerlingen (leeftijd 5-18 jaar). Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een Ingrado school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen (leeftijd 5-18 jaar). Het percentage van het totaal DUO - Dienst aantal leerlingen (12-23 jaar) Uitvoering dat voortijdig, dat wil zeggen Onderwijs zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de begroting voorhanden waren.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
31 | Pagina
Programma 2.4 - Gezondheids (zorg) Met het programma complete parkstad / gezondheids(zorg) willen we er aan bijdragen dat onze inwoners actief- en zo lang mogelijk zelfstandig mee blijven doen in onze samenleving. Het is daarbij belangrijk dat er voldoende voorzieningen in de directe omgeving zijn en dat er mensen in de buurt zijn die een helpende hand toesteken. Waar nodig moet er toegankelijke en toereikende professionele ondersteuning en zorg zijn. Hier ligt een belangrijke rol voor de jeugdgezondheidszorg die door de GGD Groningen voor ons wordt uitgevoerd. Zij werken samen intensief samen met scholen, het jeugd- en jongerenwerk (onder andere in Break) en onze casusregisseurs Jeugd.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Welzijn Wat willen we bereiken? Wij willen dat Veendammers zich gezond voelen en naar vermogen meedoen in de samenleving. Wat gaan we daar voor doen? Wij vertalen onze nota gezondheidsbeleid 2021-2026 naar praktische uitvoeringsplannen. Wij doen dat provinciaal met de GGD, regionaal vanuit de regiodeal en lokaal bijvoorbeeld door middel van het lokaal preventieakkoord. Onderstaande activiteiten zijn in voorgaande jaren gestart, maar deze lopen door in 2025: •
•
•
•
•
•
Kansrijke start is een landelijk actieprogramma waarin onder meer gemeenten, Rijk, wijkteams, welzijnswerk, GGZ-instellingen, geboorte-en jeugdgezondheidszorg samen werken aan een kansrijke start voor kinderen. We zijn als coalitie Pekela-Veendam aangesloten bij de provinciale ontwikkelingen met betrekking tot de ketenaanpak ‘Kansrijke start’. De Verrijkte Schooldag geeft kinderen een bredere invulling van de schooldag. Naast het reguliere onderwijs komen kinderen in aanraking met cultuur, sport, muziek, (gezond) eten en drinken en andere onderwerpen waar zij anders niet mee in aanraking komen. De GLI (Gecombineerde Leefstijlinterventie) is een programma voor mensen met overgewicht of obesitas gericht op gedragsverandering om een gezonde leefstijl te bereiken en behouden. De GLI voeren we uit met Menzis en Veendam Beweegt. Medewerkers, gepositioneerd bij deBasis, fungeren als ondersteuner sociaal domein. Ze helpen huisartsen en inwoners van Veendam met het vinden van antwoorden die in het sociaal domein liggen. In 2025 worden deze Welzijn op Recept-activiteiten, als onderdeel van een provinciale ketenaanpak, uitgebreid. De JOGG-regisseur is actief bij Veendam Beweegt. JOGG (gezonde jeugd, gezonde toekomst) is een landelijk programma dat zich richt op het gezonder maken van de sociale en fysieke omgeving van jongeren.
De werkgroep AED gaat in 2025 in slaapstand en komt nog maar eenmaal per jaar bij elkaar om de stand van zaken te bespreken.
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
32 | Pagina
•
•
•
De afgesproken activiteiten met betrekking tot het realiseren van een goede AED-dekking zijn afgerond. De activiteiten gericht op het vergroten van het aantal burgerhulpverleners gaat door. Doel van het AED-project is om voldoende dekking van AED's in Veendam te realiseren en om voldoende burgerhulpverleners beschikbaar te hebben. Op advies van de werkgroep wordt het aantal AED's uitgebreid (vierde kwartaal) en worden reanimatietrainingen voor beginners aangeboden (vierde kwartaal en eerste helft 2025). Als versterking van en als aanvulling op ons huidig beleid gaan we in 2025 door met het uitvoeren van het plan van aanpak SPUK/GALA 2023-2026 (Specifieke Uitkering/Gezond en Actief Leven Akkoord). We voeren het Regioplan met betrekking tot het IZA (Integraal Zorgakkoord) uit. Het betreft in 2025 onder meer uitbreiding Welzijn op Recept, start één of meerdere Voorzorggroepen en activiteiten gericht op verbetering mentale gezondheid. Vanuit het Gezondheidsbeleid dragen we financieel bij aan het Volwassenfonds Sport & Cultuur dat uitgevoerd wordt door Veendam Beweegt. Inwoners van Veendam die de contributie van een sport- of cultuuractiviteit niet kunnen betalen, kunnen hier een aanvraag indienen.
Jaarlijks terugkerend: • De GGD voert ons gezondheidsbeleid uit binnen de kaders van de GR Publieke Gezondheid & Zorg. • We ondersteunen waar mogelijk (met subsidies) activiteiten en projecten die bijdragen aan de bevordering van de gezondheid van Veendammers. Gerelateerde taakvelden: 6.1, 6.2, 6.6 ,6.71 (a t/m d), 6.72 (a t/m d), 6.73 (a t/m c), 6.74 (a t/m c), 6.81 (a en b), 6.82 (a en b) en 7.1
Programmabegroting 2025-2028 gemeente Veendam
33 | Pagina
Wat gaat het kosten? Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
Begroting ná wijziging 2024
2025
2026
2027
2028
Baten
9.234.307
5.516.512
5.447.587
5.097.047
4.923.797
4.923.797
Lasten
39.271.079
40.805.188
40.590.425
41.888.101
42.806.947
43.623.582
Subtotaal programma 2.4
-30.036.772
-35.288.676
-35.142.838
-36.791.054
-37.883.150
-38.699.785
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
-
-
-30.036.772
-35.288.676
-35.142.838
-36.791.054
-37.883.150
-38.699.785
Omschrijving
Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 2.4
De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2024 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. De reserves behorende bij programma 2.4 zijn: • Lokaal Gezondheidsbeleid De omvang van de reserve en de mutaties in de reserves zijn gespecificeerd opgenomen in de uiteenzetting van de financiële positie. Bij onderdeel 7 van de uiteenzetting van de financiële positie is 2025 gespecificeerd en het meerjarenperspectief is opgenomen in bijlage 2.
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator