05-02-02 Programmabegroting 2022
Tekst van het document
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
71 | Pagina
Bestrijden van armoede, mede door een adequaat minimabeleid en facilitering van maatschappelijke initiatieven. Tegengaan van laaggeletterdheid door een ruim aanbod van scholingsmogelijkheden en het gebruik van het Taalhuis. Herijking van het gemeentelijk integratiebeleid en het verbeteren van de startpositie van statushouders. Derde partijen worden ingeschakeld, zoals re-integratiebedrijven, uitzendbureaus wanneer dit leidt tot de kortste weg naar werk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de doelgroep van de statushouders.
Specifiek in 2022: Er wordt uitvoering gegeven aan het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening. We willen nadrukkelijker uitvoering geven aan het adviesrecht voor bewindvoering. Nieuwe Wet inburgering wordt op 1 januari 2022 geïmplementeerd. Jaarlijks terugkerend: Toekomst participatiebedrijf Wat willen we bereiken? Herijken positie Wedeka. Wat gaan we daar voor doen? Ombouwen van Wedeka van het Wsw-bedrijf naar een leerwerkbedrijf met uitvoering van kostenverlagende of omzetverhogende maatregelen, waarbij rekening wordt gehouden met natuurlijk verloop van de Wsw, maar met behoud van leerwerkactiviteiten. Specifiek in 2022: Na besluitvorming door het Algemeen Bestuur van Wedeka over de randvoorwaarden start in 2022 de uitvoering van het ombouwplan tot een leerwerkbedrijf.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
72 | Pagina
Wat gaat het kosten? Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
Begroting ná wijziging 2021
2022
2023
2024
2025
Ba ten
18.433.092
13.360.200
14.060.200
14.060.200
14.060.200
14.060.200
La s ten
34.777.922
30.958.664
29.676.067
29.181.944
28.994.252
28.714.577
Subtotaal Programma 4.2
-16.344.831
-17.598.464
-15.615.867
-15.121.744
-14.934.052
-14.654.377
-16.344.831
-17.598.464
-15.615.867
-15.121.744
-14.934.052
-14.654.377
Omschrijving
Realisatie
Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten) Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 4.2
De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2021 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. De reserves behorende bij programma 4.2 zijn: Stimuleringsfonds Welzijn Kwaliteit door participatie Inburgering Sociaal domein WMO/jeugd De omvang van de reserve en de mutaties in de reserves zijn gespecificeerd opgenomen in de uiteenzetting van de financiële positie. Bij onderdeel 7 van de uiteenzetting van de financiële pos itie is 2022 gespecificeerd en het meerjarenperspectief is opgenomen in bijlage 2.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
73 | Pagina
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode Veendam
Provincie
Nederland
Banen
per 1.000 inw. 1564jr
2020
714,2
737,5
795,9
Jongeren met delict voor rechter
%
2019
1,0
1,0
1,0
Kinderen in uitkeringsgezin
%
2019
9
9
6
Netto arbeidsparticipatie
%
2020
64,0
64,9
68,4
Werkloze jongeren
%
2019
4
2
2
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
2020
536,9
578,8
459,7
Lopende reper 10.000 2020 integratievoorzieningen inw 15-64jr
504,7
280,9
202,0
Wmo-cliënten met een per 10.000 maatwerkarrangement inwoners
910
846
700
2020
Bron
Beschrijving
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 1564 jaar. CBS Het percentage jongeren (12Beleidsinformatie 21 jaar) dat met een delict Jeugd voor de rechter is verschenen. Percentage kinderen tot 18 CBS jaar die in een gezin leven dat Beleidsinformatie van een bijstandsuitkering Jeugd moet rondkomen. Het percentage van de CBS werkzame beroepsbevolking Beleidsinformatie ten opzichte van de Jeugd beroepsbevolking. CBS Het percentage werkloze Beleidsinformatie jongeren (16-22 jaar). Jeugd LISA
Het aantal personen met een CBS - Participatie bijstandsuitkering, per 10.000 Wet inwoners. Het aantal lopende CBS - Participatiereintegratievoorzieningen, per Wet 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het CBS - Monitor kader van de Wmo. Voor de Sociaal Domein Wmo gegevens geldt dat het WMO referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de begroting voorhanden waren.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
74 | Pagina
Programma 5 - Financiën In dit programma worden diverse financiële producten verantwoord, zoals treasury, algemene uitkering, diverse belastingen en reserves.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Fiscaal beleid De uitvoering van steeds meer overheidstaken wordt naar de gemeentelijke overheid doorgeschoven. Daarnaast spelen er landelijk ontwikkelingen op het terrein van herziening van het belastingstelsel. Een en ander leidt mogelijk tot een uitbreiding van het huidige lokale palet aan gemeentelijke belastingen. Zo wordt gedacht aan herinvoering van de onroerende-zaakbelastingen op het gebruik van woningen en invoering van een ingezetenenbelasting. Wat willen we bereiken? Een geactualiseerd fiscaal beleid. Het verminderen van het aantal bezwaren. Voldoen aan de landelijke voorschriften vanuit het toezichthoudend orgaan “de Waarderingskamer”. Gerelateerd(e) beleidsproduct(en): 930. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Wat willen we bereiken? Een structureel sluitend financieel (meerjaren-)beeld. Het effectief en efficiënt verzorgen en beheren van algemene dekkingsmiddelen. Wat gaan we daar voor doen? Jaarlijks terugkerend: Middels programmabegroting, voorjaarsnota, najaarsrapportage en jaarstukken wordt het financiële beeld gemonitord.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
75 | Pagina
Wat gaat het kosten? Omschrijving
Realisatie
Begroting ná wijziging 2021
2020
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
Ba ten La s ten
495.934 636.859
242.985 -10.524
222.644 2.142.035
116.142 3.417.576
111.859 4.716.152
107.576 6.057.296
Subtotaal Programma 5.0
-140.925
253.509
-1.919.391
-3.301.434
-4.604.293
-5.949.720
Al gemene uitkeringen
63.617.195
63.980.013
69.131.367
65.513.269
66.274.539
67.639.918
Di vi dend Loka le heffingen Overi ge algemene dekkingsmiddelen Sa l do financieringsfunctie Subtotaal algemene dekkingsmiddelen (baten)
38.786 7.272.926
83.000 7.816.828
83.000 8.373.756
83.000 8.534.905
83.000 8.696.054
83.000 8.857.203
1.628.441
1.383.992
1.820.033
1.873.345
1.517.548
1.460.050
9.694
-
-
-
-
-
72.567.041
73.263.833
79.408.156
76.004.519
76.571.141
78.040.171
1.824.045
434.580
671.787
897.150
659.787
695.163
-1.055.008
-36.960
-
-
-
-
769.036
397.620
671.787
897.150
659.787
695.163
88.066
2.207.002
2.179.042
2.172.040
2.172.040
2.172.040
88.066
2.207.002
2.179.042
2.172.040
2.172.040
2.172.040
Overi ge algemene dekkingsmiddelen Sa l do financieringsfunctie Subtotaal algemene dekkingsmiddelen (lasten) Overhea d Subtotaal overige middelen (baten) Onvoorzi en
-
99.612
99.283
162.266
225.249
288.232
Overhea d Vennootschapsbelasting Subtotaal overige middelen (lasten)
4.198.451 1.702
15.665.382 50.000
16.979.592 50.000
16.828.088 50.000
16.790.801 50.000
17.234.088 50.000
4.200.153
15.814.994
17.128.875
17.040.354
17.066.050
17.572.320
Onttrekking aan reserves (Baten)
4.727.057
1.791.348
7.073.154
62.000
62.000
52.000
Toevoeging aan reserves (Lasten)
4.730.883
1.660.118
7.913.140
1.327.486
1.120.784
1.097.885
-3.825
131.230
-839.986
-1.265.486
-1.058.784
-1.045.885
60.041.983
61.588.407
60.100.773
1.547.954
1.458.397
1.551.820
Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 5.0
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
76 | Pagina
De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2021 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. De reserves behorende bij programma 5.0 zijn: Weerstandsvermogen Algemene Bestemmings Reserve (ABR) NIR (nieuwe incidentele ruimte) Opbrengst verkoop Essent aandelen FPU Verkoop Essent Aankoop obligaties (t.l.v. Essent) Poort van Veendam Compensatie dividend verkoop Essent Rente over de reserve De omvang van de reserve en de mutaties in de reserves zijn gespecificeerd opgenomen in de uiteenzetting van de financiële positie. Bij onderdeel 7 van de uiteenzetting van de financiële positie is 2022 gespecificeerd en het meerjarenperspectief is opgenomen in bijlage 2. De specificatie van het onderdeel Overhead (taakveld 0.4) is opgenomen in bijlage 4. Een toelichting op het onderdeel Overhead is opgenomen in paragraaf 1. De toelichting op het overzicht van baten en lasten 2022-2025.
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Gemiddelde WOZ waarde
duizend euro
2020
151
186
270
Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden
euro
2021
732
803
733
Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden
euro
2021
788
884
810
Bron
Beschrijving
CBS Statistiek De gemiddelde WOZ waarde Waarde van woningen. Onroerende Zaken Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen éénpersoons huishouden betaalt aan woonlsten. Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen meerpersoons huishouden betaald aan woonlasten.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de begroting voorhanden waren.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
77 | Pagina
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
78 | Pagina
Paragrafen
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
79 | Pagina
Lokale heffingen Inleiding De gemeentelijke belastingen en heffingen vinden hun grondsl ag in door de gemeenteraad vastgestelde verordeningen. In deze paragraaf lokale heffingen is rekening gehouden met de verordening ex artikel 212 Gemeentewet (Financiële verordening gemeente Veendam) en de begrotingsrichtlijn 2022. Tarievenbeleid Ten aanzien van de lokale heffingen zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd: De belastingtarieven worden met 1,6% geïndexeerd; Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing worden kostendekkende tarieven gehanteerd. Opbrengsten per lokale heffing In de primitieve begroting (exclusief wijzigingen) is rekening gehouden met de volgende opbrengsten aan gemeentelijke heffingen en leges:
Begroot 2021 Begroot incl. wijzigingen 2022(primitief)
Omschrijving
Rekening 2020
OZB – gebruik
1.086.925
1.185.220
1.314.646
OZB – eigendom
6.172.763
6.618.454
7.046.960
BIZ
148.397
143.411
139.973
Precariobelasting
12.927
13.154
12.150
7.421.012
7.960.239
8.513.729
Rioolheffing eigenaar
633.206
715.845
1.054.280
Rioolheffing gebruiker
820.483
961.571
975.211
Afvalstoffenheffing
3.266.020
3.413.240
3.681.948
Lijkbezorgingsrechten
217.355
82.502
82.502
Leges burgerzaken
264.515
519.890
320.532
Leges omgevingsvergunningen
880.728
252.300
402.300
13.503.319
13.905.587
15.030.502
Algemene dekkingsmiddelen
Totaal lokale heffingen
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
80 | Pagina
Onroerende zaakbelasting Onder de naam onroerende zaakbelastingen worden voor in de gemeente gelegen onroerende zaken twee directe belastingen geheven: een gebruikersbelasting voor een onroerende zaak die niet in hoofdzaak tot woning dient van degene die bij het begin van het kalenderjaar gebruiker is van deze onroerende zaak. een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van een onroerende zaak (zowel won ing als niet-woning). Voor de berekening van het tarief voor 2022 wordt uitgegaan van de OZB-opbrengst 2021, inclusief een verhoging van 2% en eventuele overige verhogingen. Het is de planning dat de aanslagen OZB 2022 met dagtekening 31 januari 2022 worden opgelegd. WOZ-waarden De aanslagen OZB inclusief de WOZ-beschikking worden opgelegd naar de WOZ-waarde zoals die geldt op de waardepeildatum 1 januari 2021. Deze waarde wordt op grond van de Wet waardering onroerende zaken jaarlijks opnieuw vastgesteld. De Wet WOZ stelt steeds hogere eisen aan de WOZ-administratie. De WOZ-waarde zal voor steeds meer doeleinden worden gebruikt (o.a. berekening huurprijzen, financieringen etc.). De WOZ administratie is één van de zogeheten basisadministraties. Momenteel zijn we volop bezig met de herwaardering van onroerende zaken naar waardepeildatum 1 januari 2021.
Uit voorlopige berekeningen blijkt dat de gemiddelde waarde van woningen ten opzichte van peildatum 1 januari 2021 is gestegen met 12,27%. De gemiddelde waarde van niet-woningen is met 4,76% gestegen. Rioolheffing Het verbreed Gemeentelijk Riolering Plan (vGRP) vormt de basis voor de te plegen investeringen. De te plegen investeringen vanuit het vGRP worden gedekt uit de rioolheffing. Onder de naam rioolheffing wordt een recht geheven van de eigenaar van een pand van waaruit afvalwater en/of afvloeiend hemelwater, direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Bij de berekening van de tarieven wordt als basis gehanteerd dat de toegerekende kosten voor 100% worden gedekt. In 2013 is het vGRP door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin zijn over een periode van 60 jaar de kosten doorgerekend, rekening houdend met benodigde investeringen. Dit vGRP vormt de basis voor werkzaamheden die aan het riool moeten worden uitgevoerd en vormt ook de basis voor de tariefberekening. Sinds 2014 hanteert de gemeente bij de raming het zogenaamde “ideaalcomplex”, waarbij de lasten per jaar volledig door de rioolheffing worden gedekt.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
81 | Pagina
De kostendekkendheid van de verordening is als volgt:
Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
1.429.663
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
167.012
Netto kosten taakveld
1.262.651
Toe te rekenen kosten
54.000
Overhead incl. (omslag)rente
542.505
BTW
170.335
Totale kosten
2.029.491
Opbrengst heffingen
2.029.491
Dekkingspercentage
100%
Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing heeft een belastingkarakter waarbij de kosten van beheer van huishoudelijke afvalstoffen worden doorberekend aan de burgers. Deze kosten van beheer betreffen alle kosten die samenhangen met de inzameling, het vervoer, de nuttige toepassing (bijvoorbeeld hergebruik) of de verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen. In het coalitieakkoord 2018-2022 is verbetering van afvalscheiding en inzameling als één van de doelstellingen opgenomen. De kostendekkendheid van de verordening is als volgt:
Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
3.113.473
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
400.126
Netto kosten taakveld
2.713.347
Toe te rekenen kosten
268.000
Overhead incl. (omslag)rente
257.832
BTW
442.769
Totale kosten
3.681.948
Opbrengst heffingen
3.681.948
Dekkingspercentage
100%
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
82 | Pagina
Reinigingsrechten Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor het op de juiste wijze afvoeren van hun afval. Met bedrijven wordt bedoeld alle niet-huishoudens, dus ook verenigingen, organisaties etc. Voor deze bedrijven geldt geen verplichte afvalinzameling. Wel wordt een recht geheven voor het op verzoek ledigen van putten of septictanks. Voorgesteld wordt om de tarieven te indexeren met 1,6 %. Overige lokale heffingen In de nota fiscaal beleid is uitgesproken het kostendekkend maken van de gemeentelijke dienstverlening fasegewijs te bevorderen. In de afgelopen jaren zijn daarom de tarieven stapsgewijs verhoogd. Onderstaand wordt (daar waar van toepassing) kort inzicht verschaft in de verordeningen. Leges Op grond van de Gemeentewet kunnen rechten worden geheven voor het gebruik van gemeentebezittingen of van werken die voor de openbare dienst bestemd zijn, evenals werken of inrichtingen die bij de gemeente in beheer of onderhoud zijn, en voor het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. De heffing van leges geschiedt op grond van het genot van door of vanwege de gemeente verstrekte diensten. De overige rechten worden geheven op grond van het gebruik van gemeentelijke bezittingen en dergelijke. Evenals bij de afvalstoffenheffing en de rioolheffing mogen de hier bedoelde rechten (per titel in de verordening) maximaal 100% kostendekkend zijn.
Daarnaast zijn door het rijk in bepaalde gevallen maximale tarieven vastgesteld zoals voor een paspoort. De kostendekkendheid van de verordening is als volgt: (bedragen x € 1.000,-) Omschrijving Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Dekkingspercentage *
Titel 1* 1.081 0 1.081 0 190 0 1.271 321 25%
Titel 2* 1.018 0 1.018 0 166 0 1.184 402 34%
Titel 3* 231 0 231 0 32 0 262 31 12%
Totaal 2.329 0 2.329 0 388 0 2.717 754 28%
Titel 1 Algemene dienstverlening Titel 2 Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevin gsvergunning Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese diensten richtlijn
In bovenstaande tabel kunnen afrondingsverschillen voorkomen.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
83 | Pagina
Lijkbezorgingsrechten Op basis van de verordening lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. Deze rechten worden geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats en voor het genot van in verband daarmee door de gemeente verleende diensten. De kostendekkendheid van de verordening is als volgt:
Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
437.404
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
80.085
Netto kosten taakveld
357.319
Toe te rekenen kosten
0
Overhead incl. (omslag)rente
181.894
BTW
25.556
Totale kosten
564.769
Opbrengst heffingen
82.502
Dekkingspercentage
15%
Marktgelden Op basis van de verordening marktgelden wordt een recht geheven wegens het innemen van een standplaats op een marktterrein. De opbrengst dient ter dekking van de door de gemeente gemaakte kosten. Voorgesteld wordt om de tarieven te indexeren met 1,6%. Precariobelasting Op basis van de verordening precariobelasting worden belastingen geheven ter zake van het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. De opbrengst vloeit naar de algemene middelen. Voorgesteld wordt om de tarieven te indexeren met 1,6%.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
84 | Pagina
Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Reclamebelasting wordt sinds het belastingjaar 2020 niet meer opgelegd. Hiervoor in de plaats is de Bedrijveninvesteringszone Centrum Veendam (BiZ) ingesteld. Op basis van de verordening Bedrijven Investeringszone Centrum Veendam wordt een BIZ-bijdrage geheven. Deze wordt geheven op basis van een percentage van de WOZ-waarde met een vastgesteld minimum- en maximumbijdrage. De BIZbijdrage is een bestemmingsbelasting die onder andere kan worden gebruikt voor het organiseren van activiteiten en evenementen, voor winkeliersacties, promotie en voor de professionalisering van de winkeliersvereniging. Voorgesteld wordt om het percentage niet te wijzigen. Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om een belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Het kwijtscheldingspercentage dat in Veendam wordt gehanteerd bedraagt 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen met een inkomen van 100% van de (voor hem/haar geldende) bijstandsnorm of lager in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. Bij het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding wordt ook rekening gehouden met eventueel vermogen, bezit auto, etc.
Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en/of rioolheffing. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten voor kwijtschelding. Sinds de Leidraad Invordering 2017 is de kwijtschelding voor ondernemers opgenomen en wordt overeenkomstig toegepast. Lokale lastendruk In onderstaande tabel wordt de lokale lastendruk per inwoner in euro’s weergegeven over de jaren 2019 t/m 2021:
Jaar 2019 2020 2021
Afval (x1.000)
Riool (x1.000)
Ozb (x1.000)
totaal (x1.000)
per inwoner
27.508 27.491
3.261 3.247
1.106 1.403
6.999 7.133
11.366 11.783
413 429
27.389
3.413
1.712
7.934
13.059
477
inwoners
De opbrengsten 2022 zijn afhankelijk van de besluitvorming in de novemberraad. Aanbieding belastingverordeningen De belastingverordeningen worden – met inachtneming van de raadsbesluiten ten aanzien van de tarieven in de novemberraad – ook in de novemberraad ter vaststelling aangeboden. Daarbij wordt eveneens achterliggende informatie opgenomen over de kostendekkendheid per hoofdstuk van de verordening leges.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
85 | Pagina
Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de aanwezige risico’s. Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de organisatie in staat is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen is voldoende indien het saldo van de weerstandscapaciteit minus de aanwezige risico’s positief is. De weerstandscapaciteit betreft de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een risico kan worden gedefinieerd als de kans waarmee een gebeurtenis zich kan voordoen en welke impact deze gebeurtenis heeft. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen zijn alleen die risico’s van belang waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Een voorbeeld van een beheersmaatregel is het afsluiten van een verzekering. Definities Weerstandsvermogen:
Weerstandscapaciteit: Onbenutte belastingcapaciteit:
Stille reserves: Onvoorzien:
Het vermogen van de gemeente om niet voorziene financiële tegenvallers op te kunnen vangen om teneinde haar taken voort te kunnen zetten. Middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers te dekken. Het bedrag waarmee de belastingen nog maximaal kunnen toenemen volgens de normen van een artikel 12 aanvraag. In het geval van een onvoorziene tegenvaller zouden de belastingen nog met dit bedrag verhoogd kunnen worden. Het verschil tussen de reële waarde van de activa en de boekwaarde. Het restant van het in de begroting opgenomen bedrag voor onvoorziene uitgaven.
Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s Het beleid betreffende het weerstandsvermogen kan als volgt worden weergegeven: de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen wordt jaarlijks door de raad vastgesteld bij de jaarstukken; de (incidentele) weerstandscapaciteit wordt in eerste instantie voor zowel incidentele als structurele tegenvallers gebruikt; structurele tegenvallers, zonder dat daar meevallers tegenover staan, worden afgedekt in de eerstvolgende meerjarenbegroting; risico’s worden jaarlijks beoordeeld en waar nodig aangepast. De inventarisatie wordt verwerkt in de jaarstukken.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
86 | Pagina
De inventarisatie van de weerstandscapaciteit Begripsbepaling Weerstandscapaciteit is de mate waarin de gemeente Veendam over middelen beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers op te vangen. Onderscheid wordt gemaakt in de incidentele en de structurele weerstandscapaciteit. Onder incidentele weerstandscapaciteit wordt verstaan de capaciteit die de gemeente heeft om eenmalige tegenvallers op te vangen. Onder structurele weerstandscapaciteit verstaan we middelen die permanent inzetbaar zijn om tegenvallers op te vangen. In een overzicht ziet dit er als volgt uit: Tabel 1 Weerstandscapaciteit
Bestanddeel
Incidentele
Structurele
weerstandscapaciteit weerstandscapaciteit
Post onvoorzien
X
Algemene Reserve
X
Bestemmingsreserves (gedeeltelijk)
X
Stille reserves (saldo gesteld op nihil)
X
Onbenutte belastingcapaciteit
X
Begrotingsruimte (bezuinigingen/onvoorzien)
X
De weerstandscapaciteit van de gemeente Veendam kan theoretisch worden berekend uit de post onvoorzien, de reserves, een gedeelte van de bestemmingsreserves (reserve verliezen grondexploitaties), de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves. De geraamde weerstandscapaciteit per 1-1-2022 kan worden berekend en als volgt gespecificeerd worden: Algemene reserves Bestemmingsreserve (gedeeltelijk) Onvoorzien Totaal
12,70 miljoen 2,48 miljoen 0,04 miljoen 15,22 miljoen
De inventarisatie van de risico’s Algemeen In deze paragraaf worden een aantal uitgangspunten genoemd voor het berekenen van de gewenste hoogte van de weerstandscapaciteit. Het proces begint met het in beeld brengen van de risico’s. Vervolgens wordt de omvang van het risico bepaald met behulp van de onderstaande risicoscore tabel. Er wordt een inschatting gemaakt van de waarschijnlijkheid dat het risico zich daadwerkelijk zal voordoen.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
87 | Pagina
Tabel 2 Risicoscore
Waarschijnlijkheid
Risicoscore op Uitgedrukt in een percentage waarschijnlijkheid
Klein
1
1 tot 5
Beperkt
2
5 tot 25
Reëel
3
25 tot 50
Groot
4
50 tot 75
Zeer groot
5
75 tot 95
Proces Het bepalen van de risico’s is een regulier proces dat is geborgd in de organisatie. Dit betekent dat minstens ieder jaar de risico-inventarisatie opnieuw wordt uitgevoerd. De inventarisatie vindt plaats op basis van een lijst met risico’s (kwalitatief) en de bedragen en de inschatting van de kans dat een risico zich daadwerkelijk voordoet (kwantitatief). Op deze wijze kan beoordeeld worden of bestaande risico’s nog actueel zijn en de inschatting van kansen en bedragen nog een goed e weerspiegeling is. Daarnaast kunnen risico’s vervallen (omdat het risico inmiddels is ondergebracht bij een verzekeraar, of door het afstoten van taken / werkzaamheden) en dan worden deze uit de lijst verwijderd. Tenslotte kunnen zich in het afgelopen jaar nieuwe risico’s hebben voorgedaan die impact hebben op het weerstandsvermogen. In deze paragraaf wordt deze actualisatie gepresenteerd. Gesignaleerde risico’s De organisatie heeft medio 2020 een inventarisatie gemaakt van de mogelijke risico’s die de gemeente Veendam loopt aangaande haar processen, producten en diensten. Deze inventarisatie heeft geleid tot de onderstaande lijst met gesignaleerde risico’s:
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
88 | Pagina
Nr.
1
2
Omschrijving risico Veendam
Oorzaak
Ontwikkeling Arbeidsmarkt.
Risico op kwaliteitsverlies, Vergrijzing, krapte en bezuinigingen. meer inhuur.
Stil vallen bedrijfsproces.
Gevolg
Kans
Percentage
Minimaal Financieel effect
Maximaal Financieel effect
Incident eel Kans * (I) of Beïnvloedbaar Kans * Bedrag Bedrag Structureel Ja/Nee/Beperkt Incidenteel Structureel (S)
3
50
€100.000
€ 350.000 Incidenteel
Beperkt
€ 112.500
Adequate strategische personeelsplanning.
2
10
€100.000
€ 500.000 Incidenteel
Beperkt
€ 30.000
Adequate afstemming van het risicomanagement/beheersing met de GRID.
Onvoldoende presteren van GRID
Niet optimaal functioneren systemen (hard- en software) en bij interneproblemen geen toegang tot het systeem hebben of last van beperkingen met improductiviteit tot gevolg.
3
30
€100.000
3
Hoger verzuimpercentage.
Diverse.
De uitvoering van beleid kan onder druk komen te staan met als gevolg mogelijke extra externe inzet met de daarbij behorende kosten.
4
Gewaarborgde geldleningen. Het betreft hier voornamelijk een tertiaire achtervang. De risico’s achten wij vrij gering.
Ontwikkelingen kapitaalmarkt.
Financiële tegenvallers
1
5
€1.000.000
€ 5.000.000
€ 150.000
5
Aansprakelijkheidsstelling Toename claimcultuur. en
Schadeclaims, waarvan onduidelijk is in hoeverre de verzekering deze zal afdekken
1
5
€0
€ 500.000
€ 12.500
Extra rentekosten op de project investeringen en extra handelingskosten voor project begeleiding
3
50
€0
€ 1.600.000
€ 400.000
3
50
€5.000.000 € 20.000.000
€ 6.250.000
1
5
De moeilijke markt voor winkels/woningen leveren voortschrijdend inzicht in de planvorming van de verantwoordelijk projectontwikkelaar. De afspraken uit de samenwerkingsovereenkomst worden geconcretiseerd.
6
Kerkstraat West. De moeilijke markt heeft invloed op het ontwikkeltempo.
7
Benodigd Veranderde markt weerstandsvermogen t.b.v. bedrijventerreinen en het grondbedrijf. woongebieden.
8
Niet voldoen aan voorwaarden met betrekking tot de beveiliging van Suwinet.
9
Onzekerheid over hoogte rijksvergoeding Participatiewet inkomensdeel (BUIG).
Niet goed afschermen van en toezien op het gebruik van Suwinet. Dit om ongeoorloofd gebruik door gebruikers. Hoge uitkeringslasten welke mogelijk niet gecompenseerd worden door rijksvergoeding in combinatie met uitwerking verdeelmodel m.b.t. macro budget BUIG.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
Afsluiten Suwinet en boete opgelegd door CBP.
Kans van grotere tekorten (enigszins kan dit gecompenseerd worden door vangnetregeling met drempel van 7,5%).
Beheersmaatregelen
2
25
€0
€500.000
€ 250.000 Incidenteel
€ 850.000 S
€ 1.000.000
Ja
Ja
Nee
€ 52.500
Personeelsbeleid waarin aandacht voor ziekteverzuim en proactieve loopbaanbegeleiding (talentenwerk). Strategische Personeelsplanning.
De achtervangpositie en de ontwikkeling van de achtervangpositie blijven monitoren en daar waar nodig aanvullende maatregelen nemen om de risico’s te beperken.
Er zijn nadere afspraken gemaakt met de ontwikkelaar.
€ 21.250
De controles op passend gebruik van Suwinet verlopen op periodieke basis.
€ 187.500
Veendam heeft verder geen invloed in de verdeelsystematiek van het rijk. Aan de lastenkant worden diverse maatregelen ingezet om de uitkeringslasten te beperken en/of te reduceren.
89 | Pagina
Nr.
Omschrijving risico Veendam
10
Overschrijding Jeugd
11
Overschrijding WMO budget
12
13
Oorzaak Bijdrage rijk is gedaald en verstrekkingen c.q. voorzieningen zijn gestegen. Er worden tijdelijk extra middelen ter beschikking gesteld. De structurele impact is nog niet helder. Nieuw regelgeving i.v.m. invoering abonnementstarief
Gevolg
Kans
Percentage
Minimaal Financieel effect
Maximaal Financieel effect
Incident eel Kans * (I) of Beïnvloedbaar Kans * Bedrag Bedrag Structureel Ja/Nee/Beperkt Incidenteel Structureel (S)
Structurele overschrijding van jeugdbudget.
5
90
€2.500.000
Hogere kosten gemeente.
3
25
€200.000
€ 500.000 S
3
50
€200.000
2
25
Eventuele tegenvallers zijn Financiële risico's van voor rekening van de Wedeka is een gemeenschappelijke verbonden partijen, in casu deelnemende gemeenten regeling. SW-bedrijf Wedeka (aandeel Veendam hierin is circa 23%) Nieuwe applicatie is geïnstalleerd. Qua systemen staat niets meer in Dat de Publiekrechtelijke de weg om WKPB bij te houden, het Beperkingen bij een aan of moet alleen wel doorlopend gevuld Wet Kenbaarheid verkoop niet bekend zijn. worden. De gegevens zijn verwerkt Publiekrechtelijke Hieruit kunnen in de applicatie maar het zou wel Beperkingen schadeclaims ontstaan. kunnen dat er een beperking op een Het betreft voornamelijk perceel of pand is opgelegd die monumentale panden. onverhoopt niet in de applicatie verwerkt is.
€ 3.000.000
€ 87.500
Doorontwikkeling algemene voorziening.
€ 350.000
€ 137.500
Wedeka treft maatregelen om tot een betere kostenbeheersing te komen door opstellen bedrijfsplan. Over de voortgang vindt bestuurlijke en ambtelijke afstemming plaats.
€0
€ 75.000
€ 9.375
€ 300.000 Incidenteel
Beperkt
€ 37.500
We monitoren de ontwikkelingen en als daar aanleiding toe is, ondernemen we maatregelen om (financiële) effecten te beperken. We monitoren de ontwikkelingen en als daar aanleiding toe is, ondernemen we maatregelen om (financiële) effecten te beperken.
14
MDT Garantstelling voor aanvulling ontslaguitkering Afspraken uit het Sociaal Plan 2019 MDT personeel na verzelfstandig
Financiële consequenties bij daadwerkelijk, niet verwijtbaar, ontslag.
3
25
€0
15
Mogelijke gevolgen Corona Maatregelen Kabinet en overige crisis voor uitvoering van instanties om lock down uit te de SW, Jeugdhulp, WMO roepen
Sluiting winkels, horeca. Beperking in contacten en werkzaamheden
3
50
€150.000
€ 300.000 S
Beperkt
€ 112.500
16
Mogelijke gevolgen voor Tropiqua, VanBeresteijn
Minder bezoekers, inkomsten en overtollig personeel.
3
50
€400.000
€ 600.000 S
Nee
€ 250.000
Maatregelen Kabinet en overige instanties om lock down uit te roepen en voor de beperkingen bij openstelling en opstart
Totaal risico's
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
Landelijke trend dat kosten jeugdzorg stijgen. Er wordt ingezet op meer monitoring en inzicht in de kosten. Daarnaast bereiden we een aantal maatregelen voor om te transformeren. Dit moet op termijn ook leiden tot lagere kosten.
€ 2.475.000
Beperkt
Beheersmaatregelen
€10.250.000 € 35.175.000
€ 10.325.625
€0
90 | Pagina
Conclusie Op basis van de hiervoor opgenomen gegevens kan het weerstandsvermogen als vol gt worden berekend: De aanwezige weerstandscapaciteit € 15.220.000,De benodigde weerstandscapaciteit (de risico’s) € 10.326.000,Nog beschikbare ruimte weerstandscapaciteit € 4.894.000,Geconcludeerd kan worden dat de gemeente Veendam voldoende middelen heeft om alle gesignaleerde risico’s incidenteel op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen kan als voldoende worden beoordeeld. Het weerstandsvermogen is uit te drukken in een ratio, namelijk: Ratio Weerstandsvermogen =
€ 15.220.000 = 1,5 € 10.326.000
Wanneer de ratio weerstandsvermogen minder dan 1 bedraagt, is een gemeente kwetsbaar. De gemeente beschikt dan niet over voldoende capaciteit om de geïdentificeerde risico’s af te dekken. Gedurende korte tijd is dit mogelijk. Er kunnen zich namelijk omstandigheden voordoen, zoals een kortstondig groot project met aanzienlijke risico’s die niet ten volle kunnen worden afgedekt. Hierdoor kan de ratio tijdelijk (bijvoorbeeld maximaal één begrotingsjaar) onder 1 komen. Ook een weerstandsvermogen van groter dan 1 betekent echter niet dat een gemeente voor 100% is ingedekt tegen alle risico’s. Er kunnen zich onvoorziene situaties voordoen waarbij je als gemeente binnen 1 jaar meerdere tegenslagen hebt te verwerken, ook al wordt de kans daarvoor laag geschat. Het spreekt voor zich dat hoe hoger het weerstandsvermogen is, hoe meer (onvoorziene) tegenvallers opgevangen kunnen worden. Echter, ook een te groot weerstandsvermogen is niet altijd ideaal. Wanneer de ratio hoog is, kan men zich afvragen of de niet noodzakelijk beschikbare weerstandscapaciteit niet voor andere doeleinden zou kunnen ingezet. Een ratio van 1,0 wordt als “voldoende” gekwalificeerd. Tabel 3 Beoordelingstabel weerstandsvermogen
Ratio weerstandsvermogen
Betekenis
A
x >2
Uitstekend
B
1,4 < x > 2,0
Ruim voldoende
C
1,0 < x > 1,4
Voldoende
D
0,8 < x > 1,0
Matig
E
0,6 < x > 0,8
Onvoldoende
F
x < 0,6
Ruim onvoldoende
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
91 | Pagina
Financiële kengetallen Onderstaande tabel geeft het overzicht van de kengetallen bij de programmabegroting 2022.
Verklaring en beoordeling Netto schuldquote Netto schuldquote: het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen 0% t/m 100%: normaal > 100%: weinig leencapaciteit > 130%: zeer hoge schuld De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De gemeente Veendam scoort normaal. Dit betekent dat de gemeente Veendam voldoende mogelijkheden heeft tot het opnemen van langlopende geldleningen. Solvabiliteitsratio Solvabiliteitsratio: het eigen vermogen als percentage van het vreemd vermogen. Hoe hoger de ratio, hoe groter de weerbaarheid. Normaal is tussen 20% en 70%. De gemeente Veendam schommelt tussen de 51% en 55% en geeft een normale weerbaarheid aan. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Daarmee wordt de wendbaarheid van de gemeente aangegeven. Een positief percentage geeft een overschot aan en een negatief percentage een tekort. Grondexploitatie Grondexploitatie: de waarde van de niet in exploitatie genomen gronden ten opzichte van de totale baten. Hoe lager het percentage, hoe kleiner het risico is voor de financiële positie. Belastingcapaciteit Belastingcapaciteit: de belastingdruk van de gemeente uitgedrukt in een percentage ten opzichte van het landelijke gemiddelde.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
92 | Pagina
Onderhoud Kapitaalgoederen Inleiding Als gemeente hebben wij middelen nodig om goederen en diensten aan de burger te kunnen leveren. Deze middelen worden aangeduid met de term kapitaalgoederen. De belangrijkste kapitaalgoederen hebben betrekking op wegen, technische kunstwerken, riolering, water, groen en gebouwen. Al deze kapitaalgoederen vergen onderhoud en dienen in de begroting te worden opgenomen. Deze paragraaf biedt inzicht in beleidskaders voor het behoud van de kapitaalgoederen en de financiële consequenties daarvan.
Het onderhoud van de kapitaalgoederen is op deze manier schematisch weer te geven. Kaders De kosten voor het in stand houden van kapitaalgoederen hebben wij opgenomen in de verschillende programma’s van de begroting. De kosten van de instandhouding bestaan onder andere uit kosten voor onderhoud, kapitaallasten, beheer en exploitatielasten. De flexibiliteit in de onderhoudsbudgetten is beperkt, omdat onderhoud vroeg of laat moet worden uitgevoerd. Bovendien leidt achterstallig onderhoud over het algemeen tot meer kosten dan wanneer het onderhoud tijdig wordt gepleegd. De hoogte van de benodigde budgetten is afhankelijk van het gekozen kwaliteitsniveau. De vaststelling van het kwaliteitsniveau is aan u voorbehouden. Hiervoor hebben wij diverse beheerplannen/visies opgesteld, waarin beleidsdoelstellingen voor de diverse kapitaalgoederen zijn vastgesteld. Met de volgens de BBV (Besluit, Begroting en Verantwoording) verplichte paragraaf “Onderhoud kapitaalgoederen” krijgt u de mogelijkheid om kaders te stellen voor onderhoud van wegen, riolering, groen, gebouwen etc. Het doel van deze paragraaf is de meerjarige kosten van kapitaalgoederen op een transparante wijze in beeld te brengen, zodat eventuele financiële risico’s zichtbaar worden.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
93 | Pagina
Daarbij kan op basis van de beheerplannen en de onderhoudsniveaus de daarbij beho rende kosten worden vastgesteld. In het vervolg van deze paragraaf is per soort kapitaalgoed op hoofdlijnen een relatie met de relevante beleidskaders gelegd. Wegen Het in stand houden van wegen is in de begroting te vinden onder programma 4, Leefbaar, duurzaam, hoge kwaliteit. Relevante Beleidskaders Beleidskader Beheerplan wegen Veendam
Vastgesteld 2011
Actualisatie voorzien in 2022
Uitvoeren van het planmatig dagelijks (klein) onderhoud vindt plaats binnen het wijkgericht werken en is gericht op het behoud van de leefbaarheid, comfort en aanzien. Het groot onderhoud vindt plaats op grond van het beheerplan en de weginspecties, die elke twee jaar worden uitgevoerd en is gericht op de functionaliteiten, duurzaamheid, veiligheid en bereikbaarheid. In 2011 is het onderhoudsniveau C door u vastgesteld als te hanteren kwaliteitsniveau voor het wegbeheer zoals aangegeven in de CROW-wegbeheersystematiek en zoals omschreven in publicatie 147. Voor de bepaling welke wegen onderhoud vergen wordt de CROW-systematiek gehanteerd. De systematiek bevat een vertaling van schadebeelden naar de beleidsthema’s duurzaamheid, veiligheid, comfort en aanzien. Onderhoudsniveau C is een minimaal niveau, een niveau aan de onderkant van verantwoord wegbeheer. Voor het waarborgen van de integraliteit tussen de verschillende disciplines (wegen, riolering, groen, openbare verlichting) worden in de gemeente zoveel mogelijk werken gecombineerd uitgevoerd. Het kan voorkomen dat vanwege noodzakelijk onderhoud aan de verharding, de vervanging van de riolering wordt vervroegd of juist wordt uitgesteld. Bij het integraal werken wordt tevens de groenvoorziening en de openbare verlichting meegenomen.
Financiën Om het minimale C niveau te realiseren en te handhaven is volgens het behee rplan voor groot onderhoud een budget nodig van gemiddeld € 1.157.000, = per jaar tot en met 2022. Het beschikbare budget voor groot onderhoud is gespecificeerd weergegeven in onderstaande tabel. Naast de maatregelen voor groot onderhoud dient ieder jaar ook een hoeveelheid klein onderhoud te worden uitgevoerd. Hiervoor is een budget nodig van € 119.500, =.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
94 | Pagina
Overzicht beschikbare en benodigde budgetten groot onderhoud wegen Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
2022-2025
As fa lt
650.000
586.000
586.000
586.000
2.408.000
El ementen
516.000
571.000
554.000
554.000
2.195.000
1.166.000
1.157.000
1.140.000
1.140.000
4.603.000
As fa lt
581.000
581.000
581.000
581.000
2.324.000
El ementen
554.500
554.500
554.500
554.500
2.218.000
1.135.500
1.135.500
1.135.500
1.135.500
4.542.000
-30.500
-21.500
-4.500
-4.500
17.000
Benodigd
Totaal Beschikbaar
Totaal Saldo (- = tekort)
Afwijkingen en risico’s Het noodzakelijk onderhoud bedraagt in 2022 € 1.166.000, = (asfalt € 650.000, = en elementen € 516.000, =). Een integrale planning, afweging van projecten en het wegvallen van subsidies voor ons als wegbeheerder houden een risico in. Dit risico bestaat ui t wegen die versleten zijn en onvoldoende prioriteit krijgen in een integrale afweging. Als wegbeheerder moeten wij de weg echter veilig houden en daarom zullen maatregelen genomen moeten worden. Met de huidige budgetten is het mogelijk het vastgestelde kwaliteitsniveau C tot 2025 te handhaven. Technische Kunstwerken (bruggen en beschoeiing) Het in stand houden van de technische kunstwerken is in de begroting terug te vinden onder programma 4, Leefbaar, duurzaam, hoge kwaliteit. Relevante Beleidskaders Beleidskader Vastgesteld Actualisatie voorzien in Beheerplan technische kunstwerken Veendam 2009 2022 Onder technische kunstwerken vallen o.a. bruggen, remmingswerken, beschoeiingen en steigers. De gemeente bezit 166 bruggen, waarvan 39 verkeersbruggen en 127 fiets – voetgangersbruggen in parken en woonwijken. Onder technische kunstwerken vallen o.a. bruggen, remmingswerken, beschoeiingen en steigers. De gemeente bezit 166 bruggen, waarvan 39 verkeersbruggen en 127 fiets – voetgangersbruggen in parken en woonwijken. De bruggen in Veendam zijn in redelijke staat van onderhoud.
De benodigde werkzaamheden voortvloeiend uit de inventarisatie en evaluatie (I R & E) inspectie zal eind 2021 zijn voltooid. Een gezamenlijke actie met het team beheer en onderhoud.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
95 | Pagina
De resultaten uit het NEN 3140 inspectie zijn in een gezamenlijke actie met het team beheer en onderhoud gestart. Een deel van de werkzaamheden wordt door de eigen dienst uitgevoerd. In de NEN 3140 wordt het minimale veiligheidsniveau van elektrische installaties beschreven. De actualisatie van het beheerplan technische kunstwerken Veendam is uitgesteld i.v.m. de covid -19 perikelen aangezien dit intensief overleg vraagt. De prognose is om deze actualisatie medio 2022 op te starten. Bij een aantal bruggen is geconstateerd dat de elektrotechnische installaties sterk verouderd zijn w.o. de Julianabrug (start werkzaamheden gepland in 2021) en de Wilhelminabrug (start werkzaamheden gepland in 2022). De planning is om deze werkzaamheden binnen 3 jaar af te ronden. In 2016 zijn alle beschoeiingen en steigers geïnventariseerd en geïnspecteerd. Op basis van deze inspectie wordt uitvoering gegeven aan het in stand houden van deze beschoeiingen. De onderhoudstoestand van de geïnspecteerde beschoeiing is over het algemeen matig is. De steigers verkeren in een slechte staat van onderhoud. Hiervoor is een uitvoeringsprogramma opgestart. De geplande eindtijd 2020 zal niet worden gehaald. De verwachte eindtijd is geprognosticeerd op 2023. De steigers en beschoeiingen worden in gecombineerde klussen uitgevoerd. In het jaar 2022 ligt de zwaartepunt in het Oosterdiep Wildervank en Veendam.
Beschikbare budgetten technische kunstwerken Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Verkeersbruggen
148.375
148.375
148.375
148.375
Oeverbescherming
179.575
179.575
179.575
179.575
Totaal
327.950
327.950
327.950
327.950
De beschikbare budgetten zijn toereikend. Voor het onderhoud aan de steigers is niet specifiek een bedrag opgenomen i n de productbegroting en worden ten laste gebracht van het budget van de bruggen indien deze steiger zijn gerelateerd aan bruggen. Voor de overige steigers zijn budgettair een onderdeel van de beschoeiingen. Openbare verlichting Het in stand houden van de openbare verlichting is in de begroting terug te vinden onder Programma 4, Leefbaar, duurzaam, hoge kwaliteit. Relevante Beleidskaders Beleidskader Beleidsplan OVL 2022-2026
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
Vastgesteld 2022
Actualisatie voorzien in 2026
96 | Pagina
Het uitvoeren van onderhoud en vervanging van de openbare verlichting is gericht op het waarborgen van zowel verkeerstechnisch als sociaal veilig gebruik van de wegen en de leefomgeving. De openbare verlichting moet voldoen aan technische, juridische en sociaal maatschappelijke kaders, die daarvoor gesteld zijn in diverse wet- en regelgeving. Daarnaast kan gebruik gemaakt worden van de Aanbevelingen voor Openbare Verlichting van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV) en het Nederlandse Normalisatie-instituut (NNI). Er zijn geen wettelijke of anderszins bindende bepalingen omtrent de verlichtingskwaliteit. Het maken van een keuze tot verlichten, dan wel niet verlichten, dan wel te besluiten tot een alternatieve maatregel zijn beleidsafwegingen. Het beheer van de installaties omvat het bijhouden van de databestanden en het onderhoud omvat: periodiek verwisselen van lampen; verhelpen van storingen; Deze werkzaamheden worden door derden uitgevoerd. Het beleidsplan zal naar verwachting in 2022 worden vastgesteld inclusief aanvullende beleidsuitgangspunten. Daarnaast is besloten om bij nieuwe projecten gebruik te gaan maken met de nieuwe richtlijn voor de openbare verlichting de ROVL 2017. Financiën In 2022 zal het vervangen van armaturen door LED armaturen en oude masten v erder worden uitgevoerd.
Het betreft hier reguliere vervanging op basis leeftijd en storingen. Het bestaande budget vervanging openbare verlichting is hiervoor toereikend.
Beschikbaar budget onderhoud openbare verlichting Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Verva nging openbare verlichting
149.350
149.350
149.350
149.350
Energi ekosten (i nclusief netwerk)
139.535
139.535
139.535
139.535
Beheer & a dvieskosten
25.000
25.000
25.000
25.000
Onderhoud
160.635
160.635
160.635
160.635
Totaal
474.520
474.520
474.520
474.520
Afwijkingen en risico’s Door wijziging in regelgeving en aanpassing van energiebelastingen is de verwachting dat de energiekosten de komende jaren blijven stijgen, waardoor het beschikbare budget niet toereikend is.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
97 | Pagina
Riolering Het in stand houden van de riolering is in de begroting terug te vinden onder programma 4, Leefbaarheid, duurzaamheid en hoge kwaliteit. Relevante Beleidskaders Beleidskader Vastgesteld Actualisatie voorzien in Gemeentelijk RioleringsPlan 2018 2023 Basisrioleringsplan 2021 2023 De gemeente is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de openbare ruimte en het woon- en leefmilieu. De voorzieningen voor stedelijk afvalwater, regen- en grondwater dragen daaraan bij. Om de maatschappelijke belangen te waarborgen is een Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) opgesteld. In het GRP maakt de gemeente haar beleidskeuzes voor het stedelijke afval, hemel- en grondwater. Het GRP is een belangrijk planningsinstrument (financieel en materieel) in het gemeentelijke milieuen infrastructuurbeleid. Het vigerende GRP is in juni 2018 door u vastgesteld en heeft een looptijd t/m mei 2023. Voor het bepalen van welke maatregelen wanneer moeten worden uitgevoerd wordt gebruik gemaakt van het beheerplan. In het bijbehorende kostendekkingsplan van het GRP zijn de kosten, die gemeentebreed met de rioleringszorg gemoeid zijn, inzichtelijk gemaakt en is het kostendekkende tarief voor de komende jaren bepaald. Het kostendekkingsplan kan naar behoe fte worden geactualiseerd en door u worden vastgesteld.
In Groningen en Noord-Drenthe werken gemeenten, waterschappen en het waterbedrijf samen in de waterketen. De riolering, waterzuivering en drinkwatervoorziening stemmen we beter op elkaar af en taken voeren we gezamenlijk uit. Binnen de waterketen wordt in het cluster Groningen Centraal gewerkt aan en gezamenlijk afvalwaterbeleidsplan als vervanger van het GRP. Het beleidsdeel is zoveel mogelijk hetzelfde, het uitvoerings- en kostendekkingsdeel is verschillend. Planmatig rioleringsbeheer is alleen mogelijk met kennis over de toestand en het functioneren van de riolering. Naast onderzoek naar het functioneren als geheel wordt onderzoek gedaan naar de toestand van de objecten waaruit de riolering is opgebouwd. Inspectie is één van de onderzoeksmethoden om inzicht te krijgen in het functioneren van de onderdelen en om een oordeel te geven over de kwaliteit van rioleringsobjecten bij effectief beheer. Voor het waarborgen van de integraliteit tussen de verschillende disciplines (wegen, riolering, groen, openbare verlichting) worden in de gemeente zoveel mogelijk werken gecombineerd uitgevoerd. Het kan voorkomen dat vervanging van riolering moet worden uitgevoerd en dat daarbij het onderhoud aan verharding naar voren wordt gehaald. Om deze integraliteit te bevorderen worden onderhoudsplannen op elkaar afgestemd. Financiën Voorgenomen onderhoud / groot onderhoud (ideaalcomplex)
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
98 | Pagina
Het voorgenomen groot onderhoud richt zich op het verhelpen van knelpunten, verv angingen en het verbeteren van het functioneren van het rioolstelsel. De in de begroting opgenomen bedragen voor het onderhoud van het riool kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Beschikbaar budget onderhoud Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Onderzoek en Advies
20.000
20.000
20.000
20.000
Gema len
59.569
59.569
59.569
59.569
Rei niging en inspectie
84.963
84.963
84.963
84.963
Kl ei n onderhoud
19.400
19.400
19.400
19.400
Groot onderhoud/ideaalcomplex
467.049
467.049
467.049
467.049
Totaal
650.981
650.981
650.981
650.981
Afwijkingen en risico’s In het rioolbeheer voorzien wij geen afwijkingen op kwaliteitsniveau, financiën en/of risico’s door achterstallig onderhoud en dergelijke. Daarom zal, met uitzondering van tussentijdse beleids- en/of begrotingswijzigingen, de rioolheffing zich conform het kostendekkingsplan ontwikkelen. Water, vijvers etc. Het in stand houden van watergangen en vijvers is in de begroting terug te vinden onder programma 4, Leefbaarheid, duurzaamheid en hoge kwaliteit. In 2011 is besloten om het onderhoud te beperken tot het maaien van waterbodems van de vijvers en de bij de gemeente in beheer zijnde watergangen. Het baggeren vindt alleen plaats als de volksgezondheid in het geding is of als er problemen plaats gaan vinden met de waterafvoer. Wanneer er gebaggerd moet worden zal bij de raad hiervoor krediet worden aangevraagd of er moet gebruik gemaakt worden van vrijgevallen aanbestedingsvoordelen binnen hetzelfde product. In 2018 is een pilot gedaan om de waterkwaliteit in de waterpartijen in de zomermaanden kon worden verbeterd door meer te spoelen. Het doorspoelen is uitgevoerd door het waterschap en moest een lange verblijftijd van het water in de waterpartijen voorkomen. Deze pilot hee ft geleid tot een verbetering van de situatie. We zijn met het waterschap in overleg voor een vervolg.
Beschikbaar budget Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Ui tma aien
129.645
129.645
129.645
129.645
Totaal
129.645
129.645
129.645
129.645
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
99 | Pagina
De beschikbare budgetten zijn momenteel toereikend maar staan wel onder druk. Alle klachten/verzoeken tot schonen worden zoveel mogelijk mede opgepakt, maar zullen naar verwachting niet allemaal kunnen worden gehonoreerd. Het onderhoud bestaat uit het verwijderen van inheemse waterplanten en het verwijderen van lokaal aanwezige exoten, in het bijzonder de grote waternavel en het ongelijk bladig vederkruid. Groenvoorzieningen Het in stand houden van de groenvoorziening is in de begroting terug te vinden onder de programma’s 2, Complete Parkstad en 4, Leefbaarheid, duurzaamheid en hoge kwaliteit. Relevante beleidskaders beleidskader Beheerplan groen Groen- en water beleidsplan Gedragscode
Vastgesteld 2008 2021 2017
Actualisatie voorzien in nnb 2030 2022
Het groen- en waterbeleidsplan geeft onze lange termijnvisie weer voor het groen in Veendam. Onze opgave is het versterken en in stand houden van de kwaliteit en de functies, het versterken en invullen van ontbrekende schakels in de groenstructuren. De groenbeheervisie geeft algemene kaders voor het beheer van het openbare groen en richtlijnen voor het dagelijks onderhoud. Het groen- en water beleidsplan zal in 2021 worden vastgesteld. In aanvulling van het groen-en waterbeleidsplan is er een nulmeting uitgevoerd om te bepalen wat de huidige kwaliteit van het openbaar groen is. Actief beheren is noodzakelijk om de groenvoorzieningen duurzaam in stand te houden. Dit betekent dat het groenbeheer planmatig opgepakt dient te worden. Het beheerplan is hierbij een uitstekend hulpmiddel. Naast de registratie van typen groen en hoeveelheden, kunnen aan de hand van de beheergegevens begrotingen en diverse scenario’s doorgerekend worden. Na vaststelling van het groen- en water beleidsplan zal het beheerplan groen worden geactualiseerd Voor het onderhoud van het openbaar groen worden momenteel meerdere onderhoudsniveaus toegepast. Het onderhoudsniveau A wordt toegepast in het centrum en de begraafplaatsen. In de overige gebieden wordt onderhoudsniveau B toegepast. Financiën Het huidige budget is toereikend voor regulier beheer op basis van het door u vastgestelde kwaliteitsniveau.
Er is geen rekening gehouden met de investeringen voor vervanging van de openbare ruimte aan het eind van de levensduur. In de begroting van 2022 zijn, om de door u vastgestelde onderhoudsniveaus te kunnen handhaven, voor het onderhoud aan de groenvoorziening onderstaande bedragen opgenomen. De onderhoudswerkzaamheden worden uitgevoerd door aannemers en de buitendienst medewerkers (inclusief gedetacheerde medewerkers van de werkvoorzieningsschap). Momenteel is er een achterstand in het onderhoud, mede door een andere manier van werken, minder productiviteit van eigen medewerkers vanwege de aansturing van wsw en vermindering van het aantal wsw medewerkers. Als er grotere onderhoudsklussen uitgevoerd moeten worden zoals het snoeien van bomen zal er een beroep gedaan moeten worden op externe bedrijven en is het budget wellicht niet toereikend.
Programmabegroting 2022-2025 gemeente Veendam
100 | Pagina