05-01 Jaarstukken 2023
Tekst van het document
82 | Pagina
•
•
•
• •
•
•
jongeren) en registratie in het systeem. Ook is inzet gepleegd om particuliere verhuurders aan te laten sluiten bij het project door een presentatie over vroegsignalering tijdens een bijeenkomst voor verhuurders. Sinds april 2023 zijn 'signalen aankondiging afsluiting energie' wettelijk toegevoegd aan de vroegsignalering. Hier is een aangepaste werkwijze voor ingericht die aansluit bij de (grotere) urgentie van dit type signalen. Een aandachtspunt voor 2024 is het vergroten van de interne en externe bekendheid van het project. Dan start ook de nieuwe gemeentelijke coördinator vroegsignalering. Deze structurele wettelijke opdracht is uitgevoerd met incidenteel door het Rijk beschikbaar gestelde gelden. Aandacht voor preventie is er op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door informatie over de beschikbare inkomensregelingen te delen met inwoners en netwerkpartners. Dat gebeurt via boekje en poster ‘Wegwijzer leven met weinig geld’, sociale media/website en via onze netwerkpartners. Maar ook via het in 2023 uitgevoerde lesprogramma 'Smart met Geld' op het voortgezet speciaal onderwijs en de aanwezigheid van een 'Geldmaatje' op het Noorderpoort college/De Boeg om leerlingen te ondersteunen bij uiteenlopende financiële vragen. In 2023 is de samenwerking via het 'Netwerk dat werkt' opnieuw opgestart.
Via de vorm en van een periodiek netwerkontbijt wordt ontmoeting, kennisdeling en samenwerking georganiseerd ten behoeve van gezamenlijke armoedebestrijding. De regelingen energiearmoede, de aanpak van vroegsignalering en het werk van de Voedselbank zijn extra belicht tijdens de najaarsbijeenkomst. Verder is bij de netwerkpartners opgehaald wat hun wensen zijn voor de samenwerking/bijeenkomsten in 2024. De subsidies aan ketenpartners die de gemeente ondersteunen in de bestrijding van de armoede zijn gecontinueerd. Het bereik van gezinnen met kinderen door Stichting Leergeld en Jeugdfonds Sport & Cultuur is gegroeid in 2023. Ook Humanitas, Voedselbank, Kledingbank Maxima en stichting SUN hebben hun activiteiten voor inwoners met een laag inkomen voortgezet in 2023. Op het gebied van energiearmoede zijn inwoners ondersteund via de ondersteuningsmogelijkheden vanuit Jouw Bespaarcoach (zoals de Klusbus en subsidieregeling gratis isoleren). Ook was er opnieuw intensieve inzet op het realiseren van het beleid en uitvoering van de energietoeslag vanaf november 2023. En voor het realiseren van een zo groot mogelijk bereik onder de doelgroep. Bij de beschikkingen van de Energietoeslag is een kaartje meegestuurd met als doel inwoners proactief te wijzen op overige inkomensregelingen, zoals Jeugdfonds en Jouw Bespaarcoach.
Het project ‘Geld Geletterd’ van de Regiodeal startte in het najaar van 2023 en richt zich op aandacht voor en het bereiken van jongeren met financiële zorgen/schulden. Het project omvat een postercampagne, 'banktalkshows' (bijeenkomsten in de vijf gemeenten voor jongeren, in 2024) en een jongerenpanel. De posters gericht op jongeren zijn opgehangen op zoveel mogelijk locaties in Veendam. Het project krijgt een vervolg in 2024. Op twee basisscholen is via het Regiodeal-project ‘Ieder Kind telt Mee’ gastlessen gegeven aan groep 6, 7 en 8 over 'geld/armoede' en een training aan het schoolteam. Er is uitvoering gegeven aan het fonds ‘Kansrijk Opgroeien’. De scholen hebben op basis hiervan een bijdrage gekregen ter armoedebestrijding van hun leerlingen. In 2024 wordt dit project afgerond.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
83 | Pagina
Huislijk geweld, Ouderen- en kindermishandeling Wat wilden we bereiken? Het meeste geweld in onze samenleving heeft plaats achter de voordeur. We willen dat onze inwoners veilig zijn, ook achter de voordeur. Inwoners wonen veilig en kinderen groeien veilig op in hun directe omgeving. We voorkomen en stoppen waar mogelijk alle vormen van huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Wat gingen we daarvoor doen? Veendam beschikt over een team opgeleide casusregisseurs huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze regisseurs worden deels door deBasis en deels door de gemeente Veendam geleverd. Dit team benadert de problematiek integraal vanuit een systemisch perspectief. Dit bevordert de samenwerking met Veilig Thuis Groningen die eenzelfde werkwijze hanteert. Het gemeentelijk Meldpunt Bezorgd kanaliseert de meldingen die in Veendam binnenkomen. De keten- en samenwerkingspartners zijn breed over deze werkwijze in Veendam geïnformeerd. Een gedragsdeskundige en systeemtherapeut ondersteunen het team. Bij mutaties zorgen we ervoor dat de nieuwe casusregisseurs systemisch worden getraind.
Met de laagdrempelige ondersteuningsstructuur in de wijken (deBasis en binnenkort de algemene voorziening ambulante jeugdhulp) en op de scholen (schoolmaatschappelijk werk en jeugdhulpverlening op school) en het netwerk dementie zorgen we voor preventie en vroegsignalering van huiselijk geweld en kindermishandeling. Binnen de gebiedsgerichte aanpak van 'Noordwest op z'n best' loopt het project 'Houding en handelen'. Doel is een gezamenlijke oriëntatie op gezinnen en huishoudens waarover opvoedzorgen bestaan. En versterking van de onderlinge samenwerking van de in de wijk werkzame professionals en organisaties en bekendheid met de systemische werkwijze. We gaan onderzoeken of deze aanpak verder over Veendam kan worden uitgerold. Met alle Groninger gemeenten gaan we het bestuur en bekostiging van Veilig Thuis Groningen herstructureren. In deze doorontwikkeling gaat de gemeente Groningen als centrumgemeente fungeren. Hiervoor wordt een centrumregeling (lichte gemeenschappelijke regeling) met uitvoeringsovereenkomst opgesteld. Die wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Specifiek in 2023: We investeren in de systemische training van nieuwe casusregisseurs Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en continueren de systemische ondersteuning van het team. We onderzoeken of het project houding en handelen ook over de andere wijken van Veendam kan worden uitgerold.
We bieden de nieuwe centrumregeling Veilig Thuis Groningen ter besluitvorming aan. Wat hebben we (niet) gedaan in 2023? In 2023 is de zienswijzen- en vaststellingsprocedure van de Centrumregeling Veilig Thuis Groningen (VTG) doorlopen. De centrumgemeente Groningen wordt nu formeel gemandateerd om namens alle Groningse gemeenten VTG aan te sturen. De opdrachtgevende rol van de gezamenlijke Groningse gemeenten is in de besluitvormingsstructuur en overlegstructuur versterkt. De centrumregeling trad per 1 januari 2024 in werking.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
84 | Pagina
VTG heeft eind 2023 van de Groningse gemeenten opdracht gekregen VTG om een gedegen zelfanalyse uit te voeren naar de hoge wachtlijsten bij VTG en om met duurzame oplossingen te komen. De uitkomst heeft naar verwachting financiële gevolgen. De Groningse gemeenten hebben in 2023 met VTG nieuwe afspraken gemaakt over de samenwerking met de lokale teams. Najaar 2023 zou, in navolging van andere gemeenten, VTG met een overdrachtstafel beginnen in Veendam. VTG is hier nog niet aan toegekomen. We hebben de systemische ondersteuning van het team casusregisseurs in 2023 gecontinueerd. Door wisselingen in het team is de systemische opleiding en bijscholing van medewerkers uitgesteld naar 2024. Ter afronding van het project ‘Geweld hoort nergens thuis’ hebben de Groningse gemeenten, VTG, politie en vrouwenopvang in 2023 een actieonderzoek uitgevoerd naar de versterking van de lokale uitvoering. Dit heeft geresulteerd in een gedeelde visie op de professionals in het sociaal domein. Die moet goede ondersteuning kunnen bieden, de gemeentelijke organisatie van de uitvoering die de professionals moet faciliteren en de netwerkafspraken die met de samenwerkende organisaties moeten worden gemaakt vanuit systemisch perspectief. Wij gebruiken deze inzichten bij de doorontwikkeling in Veendam.
De uitkomsten worden ook gebruikt voor de Groninger proeftuin Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming 2023 - 2026. In 2023 zijn het programma- en uitvoeringsplan vastgesteld. Uitgangspunten van de nieuwe werkwijze zijn: • Om kinderen en volwassenen van nul tot honderd, gezinnen en huishoudens heen staat het lokale (wijk)team dat hulp verleent. • Er is voor een gezin of huishouden een vast gezicht binnen het lokale team dat indien nodig optrekt met een professional uit een regionale veiligheidsorganisatie, met als werknaam regionaal veiligheidsteam (rvt). • Het regionaal veiligheidsteam heeft ten opzichte van het lokale team aanvullende expertise en bevoegdheden op het gebied van veiligheidsvraagstukken in gezinnen en huishoudens. In dit rvt zijn functies van de GI’s (gecertificeerde instellingen, waaronder Jeugdbescherming Noord), Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming samengebracht. • Professionals van lokale teams, het regionaal veiligheidsteam en specialistische aanbieders werken gezins- en systeemgericht. De gemeenten Westerkwartier, Groningen en Westerwolde zijn pilotgemeenten in de proeftuin. Veendam volgt de ontwikkelingen op de voet. Naast de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in samenwerking met VTG heeft ouderenmishandeling en de aanpak van seksueel geweld grote prioriteit bij de Groningse gemeenten.
In 2023 hebben de samenwerkende Groningse gemeenten het ‘Plan van aanpak Ouderenmishandeling 2022 – 2026’ vastgesteld. Daarin ligt de focus op preventie, vroegsignalering, verbeterde meldingsbereidheid rond ouderenmishandeling, verbeterde kennis en deskundigheid onder professionals en het tegengaan van financiële uitbuiting. Er wordt een regionale regievoerder aangesteld die de uitvoering van het plan van aanpak in onze provincie gaat coördineren en een netwerk van aandachtsfunctionarissen gaat aansturen. Het werk moet vooral lokaal worden verzet, in de eigen gemeente (voor eigen rekening). Gemeentelijke aandachtsfunctionarissen worden de lokale aanjagers van het plan.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
85 | Pagina
Per 2023 is het meldpunt seksueel geweld (een wettelijke taak) overgedragen aan GGD Drenthe. Het meldpunt werkt voor de beide provincies en is hiervoor beter toegerust qua expertise en bereikbaarheid dan het opgeheven Groninger meldpunt. De meldpuntfunctie bij de GGD Drenthe is gestart met de reguliere centrumgemeentebijdrage. Eind 2023 zijn de meldpuntfunctie en het ondersteuningsaanbod geëvalueerd. Voor 2024 is er incidentele financiering gevonden via de centrumgemeente (vrijval IZA-middelen 2023). Voor de jaren daarna moeten alle Groningse gemeenten bijdragen. In maart 2023 hebben de Groningse gemeenten ingestemd met het actieplan ‘Aanpak seksueel geweld Groninger offensief’. De aanleiding is dat seksueel geweld onvoldoende zichtbaar en bespreekbaar is, er onvoldoende zicht is op een effectieve aanpak van seksueel geweld en dat informatie- en (kennis)netwerken versnipperd zijn. Het actieplan zet in op bewustwording en taboedoorbreking. En een breed gedragen regionale integrale aanpak: voorkomen, signaleren en stoppen, hulp en bestraffen. En de opzet van een regionaal steunpunt en kennisnetwerk. Lokale aandachtsfunctionarissen gaan een aanjagersrol vervullen. Het actieplan beslaat een periode van 2 jaar. In 2023 zijn de kosten voor een deel gedekt met DUVOmiddelen van de centrumgemeente.
Voor 2024 is er incidentele financiering gevonden via de centrumgemeente (vrijval IZA-middelen 2023). De verwachting is dat het onderwerp seksueel geweld ook na afloop van dit project blijvende aandacht en financiële inzet vraagt. Burgerparticipatie Wat wilden we bereiken? Een samenleving waar iedereen meedoet, inwoners naar elkaar omkijken en waar iedereen zich thuis voelt. Wat gingen we daarvoor doen? • Geven van ondersteuning aan inwoners die niet kunnen meedoen. • Het huidige meldsysteem van de gemeente wordt aangepast, waarin naast klachten ook wensen geregistreerd kunnen worden. • We stellen een systeem in van buurtbemiddeling: ondersteunen en faciliteren van inwoners. Specifiek in 2023: • In 2023 kunnen inwoners van Veendam opnieuw subsidie aanvragen voor het uitvoeren van burgerinitiatieven. • De gestelde subsidievoorwaarden voor het Fonds Burgerinitiatieven worden in 2023 herijkt. Wat hebben we (niet) gedaan in 2023? • Het ‘Fonds Burgerinitiatieven’ is in 2023 herijkt voor de komende vier jaar. Hierbij zijn de voorwaarden waaraan initiatieven getoetst worden herijkt. Werk en inkomen Wat wilden we bereiken? Bevorderen van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van de inwoners door middel van werk.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
86 | Pagina
Wat gingen we daarvoor doen? • Versterken van de lokale en regionale werkgelegenheid door onder meer het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, het beschikbaar stellen van voldoende werkervaringsplaatsen en het stimuleren van de overstap van een uitkeringssituatie naar werk. • Voortzetten van de doelgerichte vroegsignalering om problematische schulden te voorkomen. En schuldhulpverlening om inwoners met problematische schulden nieuwe kansen te bieden. • Bestrijden van armoede, mede door een adequaat minimabeleid en facilitering van maatschappelijke initiatieven en werk; de zelfredzaamheid vergroten. • Tegengaan van laaggeletterdheid door een ruim aanbod van scholingsmogelijkheden. • Doorontwikkelen van het TDC, met aandacht voor maatwerk om meer mensen te activeren en aan het werk te krijgen. • Uitvoeren van de regierol die de gemeente heeft gekregen in de nieuwe Wet Inburgering op de maatschappelijke integratie van statushouders. Specifiek in 2023: Er zijn verschillende zaken die verder moeten worden uitgewerkt en waarvan de effecten van die uitwerking nog niet helder zijn. Hierbij kan worden gedacht om de Participatiewet aan te passen, maar ook (nieuwe) lokale instrumenten, zoals starten met ‘overbrugbanen’, zijn een optie. Met een overbrugbaan wordt de periode van ontwikkeling naar (zo regulier mogelijk) werken overbrugd.
Wat hebben we (niet) gedaan in 2023? Het aantal uitkeringen is in 2023 licht gedaald en lijkt te stabiliseren. Door de mismatch op de arbeidsmarkt is het steeds lastiger om dit aantal verder te laten dalen. Eind december was het aantal uitkeringen 758. Dit zijn veertien minder dan begin januari 2023. Dit wil niet zeggen dat er geen uitstroom uit de uitkering is. In 2023 zijn 238 personen geheel of gedeeltelijk uitgestroomd. Om meer mensen uit te laten stromen en om de arbeidsparticipatie in brede zin te vergroten is meer maatwerk nodig. Een van de middelen om belemmeringen op te heffen die maken dat mensen niet aan het werk gaan, is het wetsvoorstel de Participatiewet in balans. Helaas is dit voorstel na de val van het kabinet controversieel verklaard. Ondanks dit zijn we met Wedeka doorgegaan met het maken van plannen voor de doorontwikkeling van het TDC. Het is de verwachting dat Wedeka hier in 2024 uitvoering aan kan geven. Wedeka heeft een beter financieel resultaat (nog steeds een tekort, maar veel kleiner) behaald, dan was begroot. Dit komt doordat het bedrijfsresultaat, het resultaat beschut werk en het subsidieresultaat beter waren dan begroot. Het betere bedrijfsresultaat wordt veroorzaakt door een hogere omzet en lagere bedrijfslasten. De pilot Overbrugbanen is voorbereid. Er is nog geen akkoord vanuit de subsidiegever (NPG) om de pilot uit te voeren.
Gerelateerde taakvelden: 6.3, 6.4 en 6.5
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
87 | Pagina
Wat heeft het gekost?
2022
Primitieve begroting 2023
Baten
16.598.218
14.226.582
17.074.312
17.105.459
Lasten
32.692.975
29.922.104
35.246.093
34.374.010
Subtotaal programma 4.2
-16.094.757
-15.695.522
-18.171.781
-17.268.551
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
-16.094.757
-15.695.522
-18.171.781
-17.268.551
Omschrijving
Gerealiseerd resultaat programma 4.2
Realisatie
Begroting ná wijziging 2023
Realisatie 2023
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
88 | Pagina
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
per 1.000 inw. 15-64jr
2022
753,0
798,3
825,4
Jongeren met delict voor rechter
%
2022
1%
1%
1%
Kinderen in uitkeringsgezin
%
2022
7%
7%
6%
Netto arbeidsparticipatie
%
2023
70,6%
70,6%
73,1%
Werkloze jongeren
%
2022
3%
3%
1%
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
2023
423,1
434,1
344,8
Lopende reintegratievoorzieningen
per 10.000 inw 15-64jr
2023
363,8
263,9
191,5
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
per 10.000 inwoners
2022
860
798
710
Banen
Bron
Beschrijving
Het aantal banen, per 1.000 LISA inwoners in de leeftijd van 1564 jaar. CBS Het percentage jongeren (12Beleidsinformatie 21 jaar) dat met een delict Jeugd voor de rechter is verschenen. Percentage kinderen tot 18 CBS jaar die in een gezin leven dat Beleidsinformatie van een bijstandsuitkering Jeugd moet rondkomen. Het percentage van de CBS werkzame beroepsbevolking Beleidsinformatie ten opzichte van de Jeugd beroepsbevolking. CBS Het percentage werkloze Beleidsinformatie jongeren (16-22 jaar). Jeugd Het aantal personen met een CBS - Participatie bijstandsuitkering, per 10.000 Wet inwoners. Het aantal lopende reCBS - Participatie integratievoorzieningen, per Wet 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het CBS - Monitor kader van de Wmo. Voor de Sociaal Domein Wmo gegevens geldt dat het WMO referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
89 | Pagina
Programma 5 - Financiën In dit programma worden diverse financiële producten verantwoord, zoals treasury, algemene uitkering, diverse belastingen en reserves.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Fiscaal beleid De uitvoering van steeds meer overheidstaken wordt naar de gemeentelijke overheid doorgeschoven. Daarnaast spelen er landelijk ontwikkelingen op het terrein van herziening van het belastingstelsel. Een en ander leidt mogelijk tot een uitbreiding van het huidige lokale palet aan gemeentelijke belastingen. Zo wordt gedacht aan herinvoering van de onroerende-zaakbelastingen op het gebruik van woningen en invoering van een ingezetenenbelasting. Wat wilden we bereiken? • Een geactualiseerd fiscaal beleid. • Het verminderen van het aantal bezwaren. • Voldoen aan de landelijke voorschriften vanuit het toezichthoudend orgaan 'de Waarderingskamer'. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Wat wilden we bereiken? • Een structureel sluitend financieel (meerjaren-)beeld. • Het effectief en efficiënt verzorgen en beheren van algemene dekkingsmiddelen. Wat gingen we daarvoor doen? Jaarlijks terugkerend: Middels programmabegroting, voorjaarsnota, najaarsrapportage en jaarstukken wordt het financiële beeld gemonitord. Wat hebben we (niet) gedaan in 2023? De programmabegroting, voorjaarsnota en najaarsrapportage zijn aan u voorgelegd. Deze jaarstukken zijn het laatste onderdeel van de beleidscyclus 2023. Gerelateerde taakvelden: 0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7 en 0.8
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
90 | Pagina
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Realisatie 2022
Primitieve begroting 2023
Begroting ná wijziging 2023
Realisatie 2023
Baten Lasten
-37.357 132.077
100.622 2.695.168
100.622 1.638.862
975.952 1.259.263
Subtotaal Programma 5.0 (saldo)
-169.434
-2.594.546
-1.538.240
-283.311
Lokale heffingen Dividend Saldo financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkeringen Subtotaal algemene dekkingsmiddelen
8.494.574 196.633 -18.574 954.988 76.240.630 85.868.251
8.636.084 322.114 1.096.900 74.707.184 84.762.282
8.636.084 913.527 200.000 1.096.900 74.948.385 85.794.896
8.822.651 975.040 352.586 981.280 77.330.053 88.461.610
Onvoorzien Overhead Vennootschapsbelasting Subtotaal overige middelen
-15.746.924 167 -15.746.757
-99.359 -17.364.136 -50.000 -17.513.495
-99.359 -21.263.586 -50.000 -21.412.945
-18.121.264 -290 -18.121.554
Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten)
9.147.902 10.822.164
3.181.807 4.181.791
11.564.214 4.801.946
5.738.072 4.221.370
Subtotaal mutaties reserves
-1.674.262
-999.984
6.762.268
1.516.702
Gerealiseerd resultaat programma 5.0
68.277.797
64.145.941
70.854.084
71.842.751
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
91 | Pagina
Paragrafen
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
92 | Pagina
Lokale heffingen De totale gemeentelijke belastingen en heffingen 2023 vinden hun rechtsgrond in onderstaande verordeningen op de heffing en invordering van: • Leges • Lijkbezorgingsrechten • Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten • Rioolheffing • Onroerend - zaakbelastingen • Marktgelden • Precariobelasting • Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Aan het eind van deze paragraaf is een financieel overzicht van de geraamde opbrengst in relatie tot de werkelijke opbrengst per heffing opgenomen. Onroerende zaakbelasting Onder de naam onroerende zaakbelastingen worden voor in de gemeente gelegen onroerende zaken twee directe belastingen geheven: • een gebruikersbelasting voor een onroerende zaak die niet in hoofdzaak tot woning dient van degene die bij het begin van het kalenderjaar gebruiker is van deze onroerende zaak. • een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van een onroerende zaak (zowel woning als nietwoning). De opbrengst van de onroerendezaakbelastingen is een algemeen dekkingsmiddel. Tarieven onroerende-zaakbelastingen
2021
2022
2023
0,2318%
0,2160%
0,1865%
Eigenaren
0,4411%
0,4532%
0,4409%
Gebruikers
0,3035%
0,3255%
0,3247%
Bedragen x € 1.000
2021
2022
2023
2.007.744
2.249.215
2.879.134
474.018
502.044
467.876
- woningen
13.355
13.424
13.518
- niet-woningen
1.248
1.185
1.213
Woningen Eigenaren Niet-woningen
Economische waarde - woningen - niet-woningen Aantal objecten
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
93 | Pagina
WOZ-waarden Voor het belastingjaar 2023 is de WOZ-waarde bepaald naar de waarde peildatum 1-1-2022. In totaal zijn er 612 bezwaren ingediend. In onderstaande tabel is een uitsplitsing gemaakt. Nietwoningen 2022
Woningen 2022
Aantal bezwaren WOZ-waarde
Nietwoningen 2023
Woningen 2023
Bezwaar gegrond
234
31
177
15
Bezwaar ongegrond
87*
33*
413
7
Totaal
321
64
590
22
*Deze getallen omvatten zowel ongegrond, ambtshalve toetsing, ingetrokken en niet-ontvankelijk
Nietwoningen 2022
Woningen 2022
Aantal beroepszaken
Nietwoningen 2023
Woningen 2023
Gegrond
1
0
0
0
Ongegrond
0
0
1
0
Niet ontvankelijk/ingetrokken
1
1
1
2
In behandeling
0
0
2
2
Totaal
2
1
4
4
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site ‘waarstaatjegemeente.nl’. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Gemiddelde WOZ waarde
duizend euro
2023
213
268
369
Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden
euro
2023
902
958
860
Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden
euro
2023
963
1.042
942
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
Bron
Beschrijving
CBS Statistiek De gemiddelde WOZ waarde Waarde van woningen. Onroerende Zaken Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen meerpersoonshuishouden betaald aan woonlasten.
94 | Pagina
Rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de eigenaar en de gebruiker van een perceel van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De opbrengst van de rioolheffing wordt voor verschillende doelen gebruikt: het dekken van de kosten voor de gemeentelijke riolering, het dekken van de kosten van inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking van het ingezamelde hemelwater en tenslotte het dekken van de kosten voor het treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Bij de berekening van de tarieven wordt als basis gehanteerd een 100% kostendekkendheid. Tarieven rioolheffing
2021
2022
2023
Eigenarendeel
54,50
70,00
73,50
Eigenarendeel bijzonder objecten
17,00
26,00
29,20
Gebruikersdeel bij een waterverbruik <300 m3 per jaar
69,40
80,00
83,90
De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
1.244.522
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
1.070
Netto kosten taakveld
1.243.452
Toe te rekenen kosten
71.029
Overhead incl. (omslag)rente
522.203
BTW
94.811
Totale kosten
1.931.495
Opbrengst heffingen
2.228.746
Dekkingspercentage
115,4%
Begroot dekkingspercentage
100,0%
De gemeente hanteert het zogenaamde 'ideaalcomplex', waarbij de lasten per jaar volledig door de rioolheffing worden gedekt. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven van degene die feitelijk gebruik maakt van een perceel waarvan op grond van de Wet Milieubeheer een verplichting tot inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt. Ook voor deze heffing geldt dat ten aanzien van de te realiseren opbrengst het uitgangspunt van kostendekkende tarieven wordt gehanteerd. Tarieven afvalstoffenheffing
2021
2022
2023
Eenpersoonshuishouden
235,80
253,20
271,70
Meerpersoonshuishouden
292,40
314,10
333,60
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
95 | Pagina
De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
3.167.310
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
402.505
Netto kosten taakveld
2.764.805
Toe te rekenen kosten
250.699
Overhead incl. (omslag)rente
591.999
BTW
496.676
*Totale kosten
4.104.179
*Opbrengst heffingen
3.955.651
Dekkingspercentage
96,4%
Begroot dekkingspercentage
100,0%
Er was in 2023 sprake van een onderdekking van € 148.528,-. Dit bedrag is onttrokken aan de voorziening egalisatie tarieven afval. Overige lokale heffingen Leges Op basis van de legesverordening worden rechten geheven ter zake van het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. De opbrengst dient ter dekking van de kosten die voor het verstrekken van deze diensten door de gemeente worden gemaakt. De kostendekkendheid is als volgt: *Titel 1 Algemene dienstverlening Titel 2 Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese diensten richtlijn (bedragen x € 1.000,-) Omschrijving
Titel 1*
Titel 2*
Titel 3*
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
257
161
32
450
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
0
0
0
0
Netto kosten taakveld
257
161
32
450
Toe te rekenen kosten
0
0
0
0
172
219
35
426
0
0
0
0
Totale kosten
429
380
67
876
Opbrengst heffingen
320
404
35
759
Dekkingspercentage
74,6%
106,3%
52,2%
86,6%
40%
22%
12%
29%
Overhead incl. (omslag)rente BTW
Begroot dekkingspercentage
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
96 | Pagina
Lijkbezorgingsrechten Op basis van de verordening lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
344.184
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
82.303
Netto kosten taakveld
261.881
Toe te rekenen kosten
0
Overhead incl. (omslag)rente
407.419
BTW
26.623
Totale kosten
695.923
Opbrengst heffingen
230.002
Dekkingspercentage
33,0%
Begroot dekkingspercentage
15,0%
Marktgelden Op basis van de verordening marktgelden wordt een recht geheven wegens het innemen van een standplaats op een marktterrein. De opbrengst dient ter dekking van de door de gemeente gemaakte kosten. Precariobelasting Op basis van de verordening precariobelasting worden belastingen geheven ter zake van het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. De opbrengst vloeit naar de algemene middelen. Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Op basis van de verordening Bedrijven Investeringszone Centrum Veendam wordt een BIZ-bijdrage geheven. Deze wordt geheven op basis van een percentage van de WOZ-waarde met een vastgesteld minimum- en maximumbijdrage. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting die onder andere kan worden gebruikt voor het organiseren van activiteiten en evenementen, voor winkeliersacties, promotie en voor de professionalisering van de winkeliersvereniging. Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om een belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Het kwijtscheldingspercentage dat in Veendam wordt gehanteerd bedraagt 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen die voldoen aan de kwijtscheldingscriteria in aanmerking kunnen komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding.
Bij het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding wordt ook rekening gehouden met eventueel vermogen, bezit auto, etc.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
97 | Pagina
Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerend – zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en/of rioolheffing. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten van kwijtschelding. Voor het belastingjaar 2023 is gebruikgemaakt van de diensten van het Inlichtingenbureau en Involon. Het Inlichtingenbureau verzamelt gegevens bij het UWV, de Rijksbelastingdienst en de RDW, van de belastingplichtigen aan wie in 2022 kwijtschelding is verleend. Op basis van deze gegevens wordt op geautomatiseerde wijze getoetst of voor 2023 kwijtschelding verleend kan worden. De belastingplichtige hoeft hier niet zelf een verzoek voor in te dienen. Indien bij de geautomatiseerde toets een belemmering is vastgesteld worden er aanvullende gegevens bij de belastingplichtige opgevraagd. Bij een eventuele afwijzing kwijtschelding wordt het jaar daarop niet weer geautomatiseerd getoetst. De belastingplichtige kan dan wel weer een regulier kwijtschelding verzoek indienen. Involon neemt het kwijtscheldingsverzoek in behandeling. Begroting ná Begroting ná Realisatie Realisatie wijziging wijziging 2022 2023 2022 2023 Rioolheffing
54.000
70.578
54.000
71.029
Afvalstoffenheffing
268.000
244.040
268.000
250.699
OZB
2.000
2.608
2.000
649
Totaal
324.000
317.226
324.000
322.377
2021
2022
2023
Aantal geautomatiseerde toetsen
888
878
736
IB Toegewezen
632
573
514
IB Afgewezen
256
305
222
Aantal reguliere verzoeken
611
685
735
Volledig toegewezen
262
335
371
Gedeeltelijk toegewezen
15
19
22
Afgewezen
334
331
342
Waarvan:
Waarvan:
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
98 | Pagina
Overzicht woonlasten Eigen woning met een waarde van 2022 Waarde
2023
Huurwoning 2022
2023
€ 100.000 € 100.000
Voor meerpersoonshuishoudens a. onroerende-zaakbelasting
216,00
186,50
0,00
0,00
b. afvalstoffenheffing
314,10
333,60
314,10
333,60
c. rioolheffing eigenaar
70,00
73,50
0,00
0,00
d. rioolheffing gebruiker
80,00
89,50
80,00
89,50
Totaal
680,10
683,10
394,10
423,10
Toename t.o.v. 2021
0,44%
7,36%
Voor eenpersoonshuishoudens Totaal
619,20
Verschil t.o.v. 2022
621,20
333,20
0,32%
361,20 8,40%
Financieel overzicht lokale heffingen In onderstaand overzicht zijn de begrote en werkelijke opbrengsten aan gemeentelijke heffingen en leges vermeld. Realisatie 2022
Primitieve begroting 2023
Begroting ná wijziging 2023
Realisatie 2023
OZB gebruik
1.392.211
1.399.094
1.314.646
1.508.715
OZB eigendom
7.088.091
7.223.650
7.223.650
7.301.140
Bedrijveninvesteringszone (BIZ)
139.489
127.579
136.708
139.489
Precariobelasting
13.853
13.340
13.340
13.853
8.633.644
8.763.663
8.688.344
8.963.197
Rioolheffing eigenaar
987.135
986.172
986.172
1.040.183
Rioolheffing gebruiker
1.132.686
1.128.000
1.128.000
1.188.563
Afvalstoffenheffing
3.698.803
3.987.719
3.987.719
3.955.651
Lijkbezorgingsrechten
230.002
82.502
82.502
230.318
1.381.058
402.300
1.102.300
996.584
357.206
319.790
318.020
319.790
16.420.534
15.670.146
16.293.057
16.694.286
Algemene dekkingsmiddelen
Leges omgevingsvergunning Leges burgerzaken Totaal lokale heffingen
Een toelichting op afwijkingen is opgenomen in de toelichtingen op het overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
99 | Pagina
Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de aanwezige risico’s. Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de organisatie in staat is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen is voldoende indien het saldo van de weerstandscapaciteit minus de aanwezige risico’s positief is. De weerstandscapaciteit betreft de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een risico kan worden gedefinieerd als de kans waarmee een gebeurtenis zich kan voordoen en welke impact deze gebeurtenis heeft. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen zijn alleen die risico’s van belang waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Een voorbeeld van een beheersmaatregel is het afsluiten van een verzekering. Definities Weerstandsvermogen:
Het vermogen van de gemeente om niet voorziene financiële tegenvallers op te kunnen vangen om teneinde haar taken voort te kunnen zetten.
Weerstandscapaciteit:
Middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers te dekken.
Onbenutte belastingcapaciteit:
Het bedrag waarmee de belastingen nog maximaal kunnen toenemen volgens de normen van een artikel 12 aanvraag. In het geval van een onvoorziene tegenvaller zouden de belastingen nog met dit bedrag verhoogd kunnen worden.
Stille reserves:
Het verschil tussen de reële waarde van de activa en de boekwaarde.
Onvoorzien:
Het restant van het in de begroting opgenomen bedrag voor onvoorziene uitgaven.
Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s Het beleid betreffende het weerstandsvermogen kan als volgt worden weergegeven: • de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen wordt jaarlijks door de raad vastgesteld bij de jaarstukken; • de (incidentele) weerstandscapaciteit wordt in eerste instantie voor zowel incidentele als structurele tegenvallers gebruikt; • structurele tegenvallers, zonder dat daar meevallers tegenover staan, worden afgedekt in de eerstvolgende meerjarenbegroting; • risico’s worden jaarlijks beoordeeld en waar nodig aangepast. De inventarisatie wordt verwerkt in de jaarstukken.
Jaarstukken 2023 gemeente Veendam
100 | Pagina