Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

49

Nr

Zienswijze

Reactie

vervolg I1

Zo wil de club fysiek welzijn en mentaal welzijn combineren met een totaalaanbod van sport en therapie en is de club in de afgelopen jaren populair geworden onder met name jongeren in de buurt en andere gebieden. Deze club heeft bij ons aangegeven met het voorgenomen beleid niet in zekerheid te kunnen bouwen aan hun toekomst als club en niet weten of ze in Utrecht kunnen blijven. Bij een gedwongen vertrek uit Utrecht verwacht de club veel leden te verliezen. oor veel leden betekent dit het verlies van hun warme, inclusieve club. En vanuit het oogpunt van SportUtrecht het verlies van belangrijke doelgroepen sporters, waar we juist zo hard voor moeten werken om ze bij dit aanbod te krijgen en elders opnieuw lid worden niet voor iedereen zomaar vanzelfsprekend is. Het is ook niet ondenkbaar dat dit voor meerdere clubs – en dus ook voor meerdere doelgroepen in de stad – een zorgelijke toekomstsituatie kan betekenen. Dit baart ons zorgen omdat het een aantasting is van het vitale sportlandschap in Utrecht en ervoor kan zorgen dat bepaalde doelgroepen stoppen met sporten. Dit schuurt met de ambitie van zowel de gemeente als SportUtrecht om zoveel mogelijk Utrechters op een passende wijze te laten sporten en/of bewegen.

SportUtrecht stelt voor dat de gemeente op voorhand een adequate en zo concreet mogelijke oplossingsrichting uitwerkt, met perspectief, om dergelijke sportclubs en hun doelgroepen sportbestaanszekerheid te geven. Dit het liefst in een vorm waarbij de clubs nauw en tijdig betrokken worden, kunnen meedenken in de zoektocht naar oplossingen en waarin tastbare en passende ruimtelijke alternatieven voor deze clubs worden aangeboden, passend bij het beleid en de bedoeling van Samen Stad Maken. Daarnaast vinden wij dat de gemeente ook moeten nadenken over nader te bepalen vorm(en) van compensatie.

Zie vorige pagina

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

50

Nr

Zienswijze

Reactie

I2

Sportaanbieders naar de wijken en andere werklocaties toe: hoe gaat dat dan precies? De ambitie om sportaanbieders naar de andere type werklocaties te dirigeren kan alleen in de praktijk succesvol worden als de randvoorwaarden in de andere type werklocaties voldoende gerealiseerd zijn en passen bij de behoeftes van de aanbieders. Dan hebben we het over voldoende en passend fysiek ingerichte ruimtes voor betaalbare prijzen in aantrekkelijke locaties. Het is echt de vraag of – binnen de context van de groei en verdichting van Utrecht – dit een realistische situatie is richting 2030-2035. De druk op betaalbaarheid van vierkante meter op andere werklocaties dan bedrijventerreinen is op dit moment op z’n zachts uitgedrukt stevig en het ligt in de lijn der verwachtingen dat dit de komende jaren toeneemt. Een gevoel dat wordt versterkt door de stads brede signalen van sportbedrijven over de beperkte beschikbare betaalbare ruimte in de stad en daarmee dus de alsmaar toenemende druk om die plekken te vinden. Het gebrek aan geschikte en betaalbare ruimte voor deze aanbieders in andere locaties dan bedrijventerreinen wordt ook herkend in de Nota Werklocaties 2035. In de nota wordt ambitieus aangegeven dat men voornamelijk in de wijkeconomie (B.1.4) en onder andere ook bij kantoorgebieden (B.1.2) meer ruimte voor deze sportaanbieders wil creëren.

Zoals eerder genoemd is de betaalbaarheid van panden in deze type werklocaties op dit moment voor veel sportbedrijven niet toegankelijk genoeg en vestigt men zich daarom op bedrijventerreinen. Dit terwijl deze anders georganiseerd aanbieders meer dan de helft van het sportaanbod in aantallen van Utrecht uitmaakt en in de afgelopen Nota Sport en Bewegen erkend zijn als belangrijk onderdeel van het Utrechtse sportlandschap. Daarboven op valt in hoofdstuk B.1.2 op pagina 26 van de Nota Werklocaties te lezen dat in de afgelopen jaren er een afname van 16,5 procent is geweest van betaalbare kantoorpanden door woningtransformatie. Dat is dan weer een flink hap van de potentiële ruimte. En er zijn nog altijd veel woningen nodig in Utrecht. En in de wijkeconomie hebben we te maken met meer partijen uit andere sectoren dan alleen sportaanbieders die een plek willen. Als we kijken naar deze beschreven context, komen er een hoop vragen op die gepaard gaan met zorgen.

De enorme druk op de ruimte in de stad leidt tot hoge grondprijzen. Dat vertaalt zich weer door naar hoge koop- en huurprijzen voor alle ruimtevragers: bewoners, bedrijven en commerciële voorzieningen. Op de koop- en huurprijzen kunnen we vanuit de gemeente niet direct sturen. Meer dan het stevig sturen op groeien in balans, waardoor er voor alle functies in Utrecht ruimte blijft of het verrichten van maatwerk, kunnen wij niet doen. Met het uitgangspunt ‘Het juiste bedrijf op de juiste plaats’ willen we ertoe bijdragen dat we elk bedrijf en elke voorziening in de stad de meest geschikte passende plek kunnen bieden. In nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt vanuit de gemeente in samenwerking met eigenaren/ontwikkelaars ingezet om voldoende ruimte voor wonen in combinatie met voorzieningen, waaronder ook sport, te behouden of te realiseren. Daarnaast zien we dat veel sportbedrijven wel permanent vergund zijn in de stad. Die vergunning blijft, ook met dit beleid, in stand.

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

In uw zienswijze wordt ook gevraagd naar een concrete vertaalslag van het beleid naar uitvoering. De Beleidsnota Werklocaties is een doorvertaling van gemeentelijke ambities uit de RSU2040 (Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040) in doelstellingen en risico’s. De beleidsnota is kaderstellend. In een beleidsnota zijn doelstellingen niet vertaald naar concrete resultaten en acties. Dit betekent dat de Beleidsnota Werklocaties een zekere mate van abstractie heeft en daarmee de basis vormt voor de concrete doorvertaling hiervan in een uitvoeringsprogramma, zoals het Uitvoeringsprogramma Huisvestiging Sport.

51

Nr

Zienswijze

Reactie

vervolg I2

Welke concrete randvoorwaarden gaat de gemeente realiseren om in de wijkeconomie voor deze sportaanbieders betaalbare locaties te realiseren? Over welke concrete plekken in de wijken hebben we het dan? En hoe verhoudt dit zich in prioritering tot alle andere soorten ondernemers die ook graag in de wijk willen zitten met hun organisaties? Welk gedeelte van de (te realiseren) ruimte wijken wordt echt met zekerheid voor sport bestemd en komt dit overeen met de toenemende vraag? En er wordt ook nog altijd ingezet op meer woningen in schaarse stedelijke ruimte, dus hoe verhoudt de ambitie om ook meer sportaanbieders in diezelfde schaarse ruimtelijke gebieden te huisvesten zich daartoe? Ook in de wijkeconomie is de (betaalbare) ruimte schaars. En daarbij is ook niet alle ruimte in de wijkeconomie in bezit van de gemeente, dus sturing op ruimte reservering voor sport of andere maatschappelijke voorzieningen is enigszins beperkt. Dit vraagt om nauwkeurige afstemming met alle ‘partijen op de markt’ en daarbij moet sport een goede en passende plek aan de tafel hebben. Niet alleen voor de betaalbaarheid van (nieuwe) locaties, maar ook om van tevoren input te kunnen geven op de ruimtelijke randvoorwaarden die nodig zijn om met duurzaam succes de sportbedrijven vanuit de bedrijven meer richting de wijken te sturen.

Een illustratief voorbeeld van hoe het nu al enorm lastig is om anders georganiseerde sportaanbieders te (her)vestigen in wijken is de situatie bij het FDC Centre. Met Taekrosa, Klarita Fit en Fighting4Power als drie belangrijke aanbieders in Kanaleneiland zitten zij met een onzekere toekomst. Hun huidige locatie wordt binnenkort herbouwd en is voor hen steeds minder betaalbaar. Verplaatsing is noodzakelijk en bekend bij afdeling MO Sport van de gemeente, maar op dit moment zijn er geen realistische uitwijkmogelijkheden in Kanaleneiland, dichtbij de doelgroepen voor wie de clubs zo belangrijk zijn. Zowel SportUtrecht als de gemeente Utrecht kan hier op dit moment niet in faciliteren. Door de oplopende kosten heeft het er al toe geleid dat Taekrosa en Fighting4Power nu genoodzaakt zijn om samen één ruimte te huren om het betaalbaar te houden. Dit gaat in goede harmonie tussen de clubs die wederom hun veerkracht tonen in deze suboptimale situatie.

Zie vorige pagina

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

52

Nr

Zienswijze

Reactie

vervolg I2

Als we op dit moment al niet in staat zijn om waardevolle aanbieders een geschikte plek te geven in de wijken, hoe gaan we dit dan realiseren in een verdichtende stad waarin mogelijk méér sportaanbieders, die voorheen op bedrijventerreinen gevestigd waren, naar de wijken gedirigeerd worden? Tot slot is het ook van belang dat de sportaanbieders die niet (meer) zich op bedrijventerreinen kunnen (blijven) vestigen adequaat worden gestuurd richting plekken in de wijken die niet te ver van de huidige voedingsbodem van hun leden/deelnemers af ligt zodat verhuizingen niet resulteren in ledenverlies. Dit vormt ook een serieus vraagstuk, want dit gebeurt niet vanzelf. Het vraagt om een goede, gestroomlijnde fasering tussen de beleidsplannen van alle type werklocaties die in de nota genoemd worden, waarbij uitplaatsing en opvang elkaar aansluitend opvolgen. Of simpeler verwoord: Pas inzetten op een nullijn voor sportaanbieders op bedrijventerreinen als je weet dat er met zekerheid geschikte plekken met goede randvoorwaarden zijn voor clubs in de aanliggende wijken. Zo waarborg je een proces dat leidt tot verplaatsing in de stad en niet plaatsing uit de stad. En dan heb je echt ‘het juiste bedrijf op de juiste plaats’.

Zie pagina 51

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

53

Nr

Zienswijze

Reactie

I3

Aanvullend op het inlezen van de Nota Werklocaties hebben we ook gekeken naar het bijgevoegde participatieverslag van de nota. Hierbij viel ons op dat in de selectie van doelgroepen/respondenten bij het participatietraject er geen organisaties zijn die directe verbintenis hebben met het sportdomein in Utrecht en met de sportbedrijven in Utrecht. Weliswaar worden er overkoepelende organisaties genoemd waar een sportbedrijf (in theorie) door vertegenwoordigd zou kunnen worden of onderdeel van uit zou kunnen maken, zoals MKBNederland, maar nergens is er een directe representant vanuit de sport in het participatieverslag. Ook in de inhoudelijke input die door participanten in het participatieverslag wordt genoemd is duidelijk terug te zien dat het perspectief vanuit de sport haar weg niet gevonden heeft in de opbrengsten van het participatie verslag. Het belang van de sport is in dit document nergens genoemd. Dat is opvallend en in onze ogen ook onwenselijk, omdat sportbedrijven wel nadrukkelijk in de nota werklocaties als lijdend voorwerp van voorgenomen beleid worden genoemd, maar nu onvoldoende stem hebben gekregen in het participatieproces. Daarmee is hun stem en perspectief onvoldoende ondervangen en dat baart ons zorgen gezien het stedelijke krachtenveld in Utrecht en de positie van sport(aanbieders).

Vanuit SportUtrecht is het advies hierbij om bij dit soort participatietrajecten in de toekomst over ruimtelijke indeling en keuzes proactief directe actoren vanuit de sport te contacteren om deel te nemen. De sportaanbieders zijn namelijk een wezenlijk onderdeel van het ruimtelijke speelveld in Utrecht, dus elke vorm van ruimtelijk beleid zou in haar participatietrajecten een plek voor de sportaanbieders moeten reserveren. Zo praten we niet over, maar met de sport als het gaat om (werk)locaties.

We herkennen het geschetste beeld dat er geen specifieke sportorganisatie betrokken is geweest bij de totstandkoming van de Ontwerp Beleidsnota Werklocaties. We hebben er voor gekozen om geen brancheorganisaties te betrekken. Omdat de Beleidsnota Werklocaties niet gaat over specifieke sectoren, zoals horeca of hotels, maar over geografische locaties waar gewerkt wordt. De uitwerking van de mogelijkheden van sportbedrijven op bedrijventerreinen is door omstandigheden uitgebreider en genuanceerder geworden. Gedurende het proces van het opstellen van de Ontwerp Beleidsnota Werklocaties is als reactie op motie 262 - Sportbedrijven op bedrijventerreinen, toch gebleken dat een genuanceerde beleidslijn voor sportbedrijven op bedrijventerreinen, met een hoog detailniveau.

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

Dankzij de zienswijze van de sportorganisatie zijn we geattendeerd op het niet betrekken van een sportorganisatie bij de uitwerking van de Ontwerp Beleidsnota Werklocaties. Daarom hebben we de periode waarin deze zienswijzenota gemaakt wordt aangegrepen om de sportorganisatie uitgebreid te spreken. We hebben de inzichten uit de zienswijze en het gesprek gebruikt om te toetsen of we in de afweging, hoe om te gaan met sportbedrijven op bedrijventerreinen, compleet zijn geweest, maar ook om te kijken hoe we in het vervolg hierover nog beter met elkaar in gesprek kunnen gaan. In de uitvoering van dit beleid willen we sportpartijen te betrekken bij het vervolgproces. Een belangrijke vervolgstap is het Uitvoeringsprogramma Huisvestiging Sport. We blijven als organisatie daarmee voortdurend leren en verbeteren.

54

Nr

Zienswijze

Reactie

I4

We zouden ook willen benadrukken dat er juist ook kansen mét de sportaanbieders zijn op bedrijventerreinen, die bijdragen aan de bredere doelstellingen die de Nota Werklocaties en andere beleidsstukken rondom stedelijke planning. Zo kunnen sportaanbieders een waardevolle toevoeging zijn voor de vitaliteit van bedrijventerreinen en haar medewerkers. Daarbij kunnen er efficiënte combinaties gemaakt worden met energietransitie en/of circulaire bedrijven op bedrijventerreinen, waarbij meerdere sportaanbieders mogelijk in multi-sportaanbod clusters in 1 gebouw gebundeld kunnen worden per bedrijventerreinen op loopafstand van andere bedrijven om sportaanbod voor medewerkers aan te bieden zonder lange reisafstanden. Daarmee ben je ook zuiniger op het milieu en groei je op bedrijventerreinen in balans. Daarbij moeten we ook niet vergeten dat sportaanbieders ook werkgelegenheid bieden op bedrijventerreinen. We zouden vanuit SportUtrecht graag willen aansporen om opties te verkennen voor (bepaalde) bedrijventerreinen waarbij sportaanbieders een waardevolle toevoeging zijn in lijn met de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van de energietransitie en vitaliteit onder werknemers.

Sportbedrijven op bedrijventerreinen kunnen inderdaad zorgen voor een prettige werkomgeving, reuring en vitaliteit van werknemers. Het is dan ook gewenst dat op elk Utrechtse bedrijventerrein er ruimte blijft voor sportbedrijven. Met de Beleidsnota Werklocaties waarborgen we ruimte op alle Utrechtse bedrijventerreinen door ruimte voor bestaande sportbedrijven te behouden, uitzonderingszones te creëren en op het toekomstige bedrijventerrein Strijkviertel nieuwe ruimte voor sport te bestemmen.

I5

We hopen vanuit SportUtrecht dat onze zorgen rondom het voorgenomen beleid in de Nota Werklocaties in ogenschouw worden genomen en dat dit in de verdere uitwerkingen van de nota goed landt met passend beleid. Daarbij zijn we als vanzelfsprekend bereid en gemotiveerd om vanuit de blik van de sport – en samen met sportaanbieders – verder mee te denken bij het uitvoeringsprogramma van de Nota Werklocaties 2035.

We hopen met bovenstaande reacties en met het gesprek dat we met u hebben gevoerd uw zienswijze te hebben beantwoord.

J1

Wij zijn verheugd dat het belang wordt gezien om in een groeiende stad en regio te blijven inzetten op ruimte voor werk. Daarbij sluiten wij ook bij de conclusie dat het daarbij ook van belang is op innovatielocaties in te zetten en zijn wij verheugd dat het Utrecht Science Park, met inmiddels meer dan 31.000 werknemers (en meer dan 58.000 studenten), een daarbij belangrijke centrale rol inneemt.

Bedankt voor uw positieve zienswijze op de Ontwerp Beleidsnota Werklocaties.

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

Sport op bedrijventerreinen is dus een verrijking; tegelijkertijd kan het uitdagingen opleveren op het gebied van verkeer, parkeren, verdringing van MKB et cetera. Een goede balans is essentieel, om ook ruimte te blijven bieden aan (MKB-)bedrijven die vanwege hun aard op bedrijventerreinen moeten ondernemen. Ook vanuit dit MKB is de vraag naar bedrijfsruimte groot maar deze bedrijven zijn in veel gevallen vanwege een hogere milieucategorie niet inpasbaar in woonwijken. Dit in tegenstelling tot veel sportbedrijven. We werken hierbij daarom met het criterium “het juiste bedrijf op de juiste plaats”.

55

Nr

Zienswijze

Reactie

J2

Er wordt op pagina 12 gesproken over +/+ 4.000 wetenschapsbanen. Goed om daarbij mee te wegen dat in de omgevingsvisie Utrecht Science Park over 4.000-8.000 banen bij Research & development organisaties wordt gesproken. Door verdichting op het Utrecht Science Park is de komende jaren dus nog groeiruimte aanwezig. Zoals in het coalitieakkoord opgenomen is het Utrecht Science Park ook de komende jaren een banenmotor van MBO, HBO tot WO. In de beleidsnota is vermeld dat er een aanzienlijk groei mogelijk is op Utrecht Science Park Bilthoven (uitbreiding met 40.000 m2 BVO, met totaal dan 190.000 m2 BVO, plus ontwikkeling Schapenweide 25.000 m2 BVO) en Utrecht Science Park Zeist (uitbreiding met 16.000 m2 BVO, met totaal dan 50.000 m2 BVO), waarbij zeker niet ondenkbaar is dat op termijn nog nieuwe satellietlocaties in de regio kunnen worden ontwikkeld. De grens van de groei op het Utrecht Science Park is dus nog niet bereikt, waarbij het wel een uitdaging is de groeiruimte van 4.000-8.000 banen optimaal te kunnen benutten. Ook de genoemde groeiruimte op de satellietlocaties zal alleen kunnen worden benut als daadwerkelijk nieuwbouw/renovaties door de private eigenaren worden gerealiseerd. Daarvoor is van belang dat voldoende randvoorwaarden worden gecreëerd, om een goed vestigingsklimaat te waarborgen.

Dit kan variëren in investering in bereikbaarheid tot investeringen in voorzieningen/faciliteiten die door de markt niet zullen worden ingevuld.

De opsomming op pagina 12 van de Ontwerp Beleidsnota Werklocaties geeft de ambities uit de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (RSU) weer. In het locatieprofiel Kenniscluster Oost, waar het Utrecht Science Park (USP) onderdeel van is, wordt verwezen naar de Omgevingsvisie USP. We doen in het profiel een aanpassing aan de hand van uw zienswijze bij de verwijzing naar de omgevingsvisie door te verwijzen naar de modal shift en bij de randvoorwaarden.

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

56

Nr

Zienswijze

Reactie

J3

Op pagina 27 wordt gesteld: ‘Voor Rijnsweerd geldt aanvullend dat bestaande kantoorgebouwen geleidelijk omgezet kunnen worden naar onderwijs en science’. Wij ondersteunen de ambities om een steeds betere fysieke en ook inhoudelijke verbinding tussen Utrecht Science Park en Rijnsweerd te leggen. Goed om daarbij mee te wegen dat voor de kennisconcentratie op het Utrecht Science Park de combinatie van onderwijs, wetenschap, laboratoria, ziekenhuizen op loopafstand essentieel is. De functies van laboratoria en ziekenhuizen laten zich lastig met andere functies zoals wonen combineren. Voor de locatie Daltonlaan ligt het op termijn voor de hand nabij het Utrecht Science Park extra laboratoria te ontwikkelen. In het kantorenpark Rijnsweerd is het logischer meer de link met faciliterende organisaties en ook innovatieve organisaties zonder bijvoorbeeld laboratoria te leggen.

Deze opmerking herkennen we. In het locatieprofiel Kenniscluster Oost, waar het USP onderdeel van is, is dit ook (beknopt) beschreven.

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

57

Nr

Zienswijze

Reactie

K1

Wijs het plangebied horend bij het bestemmingsplan Vleutensevaart 100 niet aan als stadsverzorgend bedrijventerrein, maar als werken in de wijk

U heeft gelijk dat de locatie Vleutensevaart 100 in 2019 bestemd is tot een gemengd gebied. In dit gebied is geen woonfunctie bestemd, met uitzondering van het gedeelte waar de functieaanduiding wonen geldt. Het gebied is volgens u een overgangsgebied tussen het profiel stadsverzorgend bedrijventerrein en het profiel werken in de wijk. In de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 staat uitgewerkt dat Utrecht groeit in balans. Doordat de stad groeit is er een tekort aan allerlei ruimtelijke functies, waaronder bedrijfsruimte, woningen en voorzieningen. De kracht van het bestemmingsplan Vleutensevaart 100 is dat er ruimte is voor al deze functies. Er is zoals in de Ontwerp Beleidsnota Werklocaties uitgelegd een tekort aan bedrijfs- en kantoorruimte met respectievelijk een leegstand van 1,6% en 3,8%. Verder is in de Ontwerp Beleidsnota Werklocaties aangegeven dat juist in dit soort gemengde gebieden ook veel ruimte benodigd is voor sport en andere (commerciële) publieksfuncties. We vergelijken dit gebied dan ook grotendeels met het gebied aan de Franciscusdreef op Nieuw Overvecht en voegen daardoor de locatie Vleutensevaart 100 toe aan het kader op bladzijde 22 van de Beleidsnota Werklocaties.

In uw zienswijze geeft u verder aan dat de milieucategorie 3.2 in het Koffiekwartier, gedeelte stadsverzorgende bedrijventerrein, zal worden toegestaan op basis van de Ontwerp Beleidsnota Werklocaties. Dit is niet het geval. Het profiel andere stadsverzorgende bedrijventerreinen spreekt van een maximale milieucategorie van 3.2. Deze maximale milieucategorie is niet bestemd op Vleutensevaart 100. Het bestemmingsplan is en blijft leidend. Ook wat betreft de functies is het bestemmingsplan leidend. Dit laatste voegen we toe aan het profiel ‘andere stadsverzorgende bedrijventerreinen’. In de Beleidsnota Werklocaties doen we geen uitspraken op gebouw- of blokniveau. In de Beleidsnota Werklocaties beantwoorden we dus niet de vraag of Vleutensevaart 100 als gemengd gebied, en als onderdeel van het Koffiekwartier, in de toekomst deels getransformeerd kan worden naar een gebied met werken en meer wonen dan in de huidige situatie is toegestaan. Zoals u aangeeft in de zienswijze bent u met de gemeente in gesprek over uw plannen. De gemeente volgt hiervoor het gebruikelijke Utrechts Planproces Gebiedsontwikkeling. De Beleidsnota Werklocaties is niet het traject om uw plan op wenselijkheid en haalbaarheid te beoordelen.

Zienswijzenota Beleidsnota Werklocaties 2035

58

Gemeente Utrecht

Economische Zaken werkvooriedereen@utrecht.nl Vormgeving: OntwerpStudio Ruimte Coverfoto: Jelle Verhoek mei 2025

Utrecht.nl