Voortgangsrapportage verkeersveiligheid - januari 2023.pdf

Zij hebben meestal geen of weinig fietservaring en ontvangen zo snel mogelijk een fietscursus om veilig aan het verkeer deel te kunnen nemen. Op de asielzoekerscentra zijn dit najaar aan 28 vluchtelingen fietslessen gegeven. Verder zijn er in deze periode 8 fietsdeals gesloten in de wijken en 26 op de asielzoekerscentra. Deelnemers hebben met een eigen bijdrage van 30 euro een geüpcyclede fiets aan kunnen schaffen via de actie BikeFlip. Provincie De provincie biedt ook verkeerseducatie aan op scholen. In de volgende rapportage zullen we de resultaten van deze inspanning over het jaar 2022 voor de stad Utrecht opnemen.

Schoolzones In de tweede helft van 2022 is er een schoolzone aangelegd voor de volgende basisschool: • CBS De Piramide aan het Bisschopsplein Ook is in deze periode opdracht gegeven voor het aanleggen van een schoolzone op de volgende locatie: • SBO De Binnentuin aan de Binnentuinlaan Daarnaast lopen er nog vier aanvragen waarover we met de scholen in gesprek zijn: • Kindercampus Molenpark aan de Van Riebeeckstraat • Scholencomplex de Boomgaard en KBS De Achtbaan aan de Akkrumerraklaan • Kindcentrum Rijnvliet aan de Pecanlaan • Montessori Kindcentrum Lef aan de Weerdsingel Westzijde Schoolstraten Tweemaal per dag (tijdens breng- en haaltijden) wordt bij een ‘schoolstraat’ de straat afgesloten voor auto’s om zo ruimte te geven aan kinderen die met de fiets naar school gaan. Sinds 2021 kunnen scholen die interesse hebben in een schoolstraat zich hiervoor aanmelden. In de afgelopen periode zijn er geen nieuwe aanvragen binnen gekomen. 27

In Hoograven hebben we onlangs bij de OBS Hoograven aan de Wijnesteinlaan een schoolstraat gerealiseerd. Voor de drie basisscholen in Tuindorp (De Regenboog, Paulusschool, OBS Tuindorp) gaan we als proef voor drie maanden een schoolstraat instellen voor de ochtend. Dit gaat in januari van start. De reden om de schoolstraat hier in eerste instantie als proef in te stellen is omdat deze drie scholen dicht bij elkaar liggen en de schoolbesturen willen ervaren wat het effect zal zijn. Als de resultaten positief zijn zullen we hier de schoolstraat formaliseren door middel van een verkeersbesluit en definitief maken.

3.2.2

Communicatie

In de tweede helft van 2022 hebben we de verbeterpunten en kansen voor communicatie onderzocht. We hebben onze kernboodschappen bijgewerkt en een voorlopige communicatiekalender voor 2023 vastgesteld. We lichtten goede voorbeelden van projecten uit en lieten het belang van 30 kilometer per uur zien op verschillende kanalen, zoals de gemeentelijke nieuwsbrief en de social media-kanalen van Utrecht Onderweg.

Overige campagnes In de tweede helft van 2022 zijn diverse campagnes gehouden op het gebied van bewustwording van verkeersveilig gedrag: • •

We deelden fietsverlichting uit aan jongeren (16 t/m 24 jaar) die hun fiets in een gemeentelijke fietsenstalling zetten. We sloten aan bij de fietsverlichtingscampagne ‘AAN in Utrecht’ van de provincie Utrecht. o o

We hebben op verschillende plekken posters laten ophangen, waaronder in de gemeentelijke fietsenstallingen. De provincie Utrecht plaatste bij sportvereniging Kampong een mobiele virtual reality escaperoom waar jongeren geconfronteerd werden met de gevaren van fietsen zonder verlichting.

28

•

3.2.3

We sloten aan bij de landelijke Bob-campagne. We hebben op verschillende plekken in de stad posters opgehangen.

Handhaving

Cijfers politie De politie voert in Utrecht zoveel mogelijk verkeershandhaving uit als onderdeel van het reguliere politiewerk. Uitgangspunt daarbij is het bevorderen van de verkeersveiligheid en de prioriteit daarin ligt op de zgn. VARAS-feiten. 2 Het afgelopen jaar is op verschillende niveaus tussen politie en gemeente samengewerkt. Op strategisch niveau bespreken we het beleid en de consequenties daarvan voor de politie. Een voorbeeld is de impact van de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 op verkeer in het algemeen en de doorstroming voor de hulpdiensten in het bijzonder. Op een ander niveau bespreken gemeente en verkeersadviseurs van de politie onder meer verkeersknelpunten en (nieuwe) inrichting van locaties. In de uitvoering werken we ook nauw samen met de politie bij verkeershandhavingsacties en voor handhaving op specifieke locaties waar zich veel overtredingen of verkeersonveilig gedrag voordoen. Weggebruikers die de verkeersregels overtreden worden door de politie aangesproken op hun gedrag en zo nodig beboet, dit zijn de reguliere verkeerscontroles. Daarnaast heeft de politie ook in de tweede helft van 2022 gericht (grote) verkeerscontroles uitgevoerd in de stad. In de periode juli tot en met december betroffen dit 141 verkeerscontroles. Daarbij zijn in totaal 8435 bekeuringen uitgedeeld.

Het overgrote deel daarvan betrof te hard rijden (7376), door rood rijden (484) en afleiding (onder andere niet handsfree bellen) (302).

2 Veel gepleegd asociaal verkeersgedrag (en verkeersveelpleger)

- afleiding (met mobiel in de hand bellen/appen achter het stuur) - door rood rijden, - alcohol en drugs - snelheid

29

Cijfers flitspalen Tabel 4 Vaste locaties flitspalen 1 mei t/m 31 augustus 2022 Locaties

Snelheid

Europalaan - Beneluxlaan Beneluxlaan thv Bernadottelaan

Roodlicht

266 4385

42 284

Van Heuven Goedhartlaan - Beneluxlaan Amsterdamsestraatweg - Sweder van Zuylenweg

9

44

112

234

Graadt van Roggenweg zuid

2522

951

Graadt van Roggenweg noord

2306

759

Marnixlaan

352

66

St. Josephlaan Humberdreef - Einsteindreef

59 32

157 150

10.043

2.687

Totaal Bron: CJIB

Tussen 1 mei en 31 augustus 2022 is binnen de gemeente op negen locaties met vaste flitspalen 10.043 maal geflitst op te hard rijden en 2.687 maal op door rood rijden.1 Dit is respectievelijk 24 procent minder en 26 procent minder dan in dezelfde periode van 2021 (1 mei tot en met 31 augustus 2021). Als we de cijfers vergelijken met de eerste vier maanden van 2021 zien we een forse afname van het aantal geflitste overtredingen. Vergelijken we de huidige cijfers met die van de eerste vier maanden van 2022 (1 januari tot en met 30 april 2022) dan zien we dat het aantal geflitste overtredingen wel is toegenomen, in totaal met 9% op te hard rijden en 14% op door rood rijden. Deze toename heeft te maken met het feit dat de flitspaal gelegen op de Europalaan-Beneluxlaan in de periode van 24 november 2021 tot en met 31 maart 2022 buiten werking is geweest. Aanvraag extra flitspalen Het Openbaar Ministerie (OM) plaatst vier nieuwe flitspalen op drie locaties voor handhaving op de maximumsnelheid en roodlicht. De locaties voor deze flitspalen zijn: Kardinaal de Jongweg (kruising Antonius Matthaeuslaan/Mr. Tripkade), Franciscusdreef (kruising Mississippidreef/ Orinocodreef) en Rubenslaan (kruising Adriaen van Ostadelaan). Voor de flitspalen op de Kardinaal de Jongweg is de verwachting dat ze begin 2023 in werking zijn.

De flitspalen op de Franciscusdreef en op de Rubenslaan zijn naar verwachting eind februari/ begin maart van dit jaar in werking. (Verplaatsbare) flitspalen Sinds november 2022 zet het Openbaar Ministerie (OM) door heel Nederland verplaatsbare flitspalen in om 24/7 te handhaven op de maximumsnelheid. In 2022 werden in totaal 20 verplaatsbare flitspalen ingezet, in 2023 volgen er nog dertig. Hiermee wil het OM op 150 verschillende locaties handhaven op de snelheidslimiet. Een verplaatsbare flitspaal wordt naar verwachting maximaal twee maanden op een locatie geplaatst en dan verplaatst naar een andere locatie volgens de jaarplanning. Dit betekent dat er

30

voor iedere verplaatsbare flitspaal minimaal drie locaties worden vastgesteld waarover de verplaatsbare flitspaal rouleert. De gemeente Utrecht is op dit moment met het OM in gesprek over mogelijke locaties. We kijken naar locaties waar door het plaatsen van een flitspaal de verkeersveiligheid verbetert. Dit beoordelen we door te kijken naar meldingen van inwoners, ongevallen en eigen waarnemingen. Die informatie wordt vervolgens aangevuld met de kennis en advies van de politie (zoals toedracht ongevallen, aantal processen-verbaal en invordering van rijbewijs). Cijfers buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) Niet alleen de politie handhaaft op verkeersgedragingen; ook boa’s zijn voor een aantal gedragingen bevoegd. Het gaat dan om handhaven op stilstaand verkeer en een aantal rijdende overtredingen. Sinds februari 2021 is de Utrechtse boa ook bevoegd voor een aantal overtredingen van fietsers (zie pilot Verkeershandhaving). In de periode van 1 juli 2022 tot en met 31 december 2022 zijn in totaal 12.304 bekeuringen uitgeschreven voor het overtreden van verkeersregels (feitcode R). De meeste boetes (3.254) waren voor het inrijden van een milieuzone en voor het negeren van een geslotenverklaring (1.696 boetes). Daarna zijn de meeste boetes (1492) opgelegd voor fout parkeren, zoals op een stoep of een fietspad.

Pilot Verkeershandhaving boa’s Utrecht neemt deel aan de pilot Verkeershandhaving boa’s, gecoördineerd door het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het doel is om in de praktijk te beoordelen of het uitbreiden van de bevoegdheden van boa’s op het gebied van verkeershandhaving effectief is. In februari 2021 is de eerste fase gestart met handhaven op drie overtredingen door fietsers: fietsen zonder licht, fietsen met telefoon in de hand en fietsen door rood licht. De politie is nauw betrokken bij de pilot. Zij hebben meegewerkt aan het opleiden van de boa’s en de ‘learning on the job’. Ook is de politie een aantal keer aangesloten bij een actie van onze boa’s, waarbij de politie met een rollerbank controleerde of brom- en snorfietsen waren opgevoerd. Uit de evaluatie die uitgevoerd is in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid blijkt dat Utrechtse boa’s de pilot goed hebben uitgevoerd. En dat de inzet van boa’s op de controle van de drie overtredingen bijdraagt aan een effectieve en efficiënte handhaving in het verkeer. De gemeenteraad is begin 2022 met deze brief geïnformeerd over de evaluatie. In onderstaande tabel staan het aantal waarschuwingen en boetes binnen de pilot in de periode van 1 juli 2022 tot en met 31 december 2022.

Waarschuwingen

Boetes

Geen licht (R438k/m)

21

384

Rood licht negeren (R602/R604) Vasthouden telefoon (R545)

29

150

144

548

Totaal

194

1082

31

De pilot wordt in januari 2023 uitgebreid naar vijf gemeenten, namelijk: Breda, Venlo, SchouwenDuiveland, Zaanstad en Harderwijk. Daarnaast wordt het bekeuren van door rood licht lopen toegevoegd aan de bevoegdheden. Eind 2023 wordt de pilot geëvalueerd waarna de minister besluit of de bevoegdheden definitief aan het takenpakket van de boa worden toegekend. We hopen dat de boa deze bevoegdheden definitief krijgt zodat we de inzet structureel kunnen maken. Uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2019-2022 Verkeersveiligheid is een van de vier ambities in het Integraal Veiligheidsplan die tot en met 2022 liep. We werken samen met partijen als het OM en de politie aan verschillende maatregelen die de verkeersveiligheid en het gevoel van veiligheid bij inwoners moeten verbeteren. Ons doel is om zoveel mogelijk risico- en informatie-gestuurd te werken. De gebiedsgerichte integrale aanpak om het gevoel van verkeersveiligheid te verbeteren vindt met name plaats op wijkniveau. Hieronder een aantal voorbeelden van de genomen acties in 2022. In de Biltstraat (Oost) zijn verschillende controles gehouden op overtredingen van scooteraars en fietsers door de boa's naar aanleiding van signalen van ondernemers. Dit ging bijvoorbeeld over scooters op het fietspad, fietsen met een mobiel in de hand, controle op verlichting en fietsen op de stoep.

In West is in samenwerking met de politie aandacht geweest voor sluipverkeer (Oog in Al) en hufterig verkeersgedrag (Lombok). In Zuid zijn er in samenwerking met de politie en boa's controles geweest en is op verschillende manieren ingezet op de regels en normen in het verkeer. - Op 30 juni en op 26 oktober 2022 is een ondermijnings- en verkeerscontrole georganiseerd in samenwerking met Douane, Belastingdienst, Politie Team Verkeer, UWV, RDW, Koninklijke Marechaussee en de gemeente Utrecht. - Er zijn verschillende gerichte fietsverlichtingscontroles uitgevoerd. Er is doorlopend inzet op bellen tijdens het fietsen en met je fiets door rood licht rijden. - In Hoograven is het project politiekids gestart. Een samenwerking tussen jongerenwerk en de politie om kinderen kennis te laten maken met politiewerk. In het najaar hebben kinderen vanuit dit project samen met de politie fietslampjes uitgedeeld om aandacht te vragen om altijd met goed werkende fietsverlicht de weg op te gaan. - Naar aanleiding van verschillende meldingen hebben we in de Hooft Graaflandstraat ingezet op communicatie van de snelheidslimiet met een snelheidsdisplay en een meting uitgevoerd. In overleg met de politie wordt gekeken welke acties verder nog mogelijk zijn. - Bij basisscholen in Zuid wordt regelmatig gecontroleerd op gevaarlijke situaties bij het brengen van kinderen met de auto.

Ouders worden aangesproken of bekeurd als ze verkeerd parkeren. De veiligheid is hierdoor verbeterd. De scholen, ouders en bewoners uit de wijk zijn met deze acties erg blij. Handhaving 30 kilometer per uur We werken al een tijd samen met de politie aan de voorbereiding voor handhaving op een aantal 30 kilometer per uur-locaties. Het doel van deze acties is samen leren hoe we handhaving op deze plekken effectief kunnen inzetten. We hebben in 2022 in de omgeving van de Marco Pololaan-Afrikalaan in de schoolzone een handhavingsactie uitgevoerd. Deze is voorbereid door het inzetten van een snelheidsdisplays, een tekstkar en een wijkbericht. Ook is er contact geweest met de school. De vooraankondiging van handhaving is vervolgens via social media verspreid. Na deze communicatie inzet heeft de politie een aantal snelheidscontroles gehouden. We evalueren de samenwerking en bespreken deze in de lokale driehoek (met Openbaar Ministerie en Politie). In 2023 hopen we op nog een locatie een handhavingsactie uit te voeren. Op basis daarvan kijken we of we afspraken kunnen maken voor meer gezamenlijke acties. 32

3.3

Kennisontwikkeling

Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) Vorig jaar is in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV) met betrokken partijen uit de provincie Utrecht (provincie, gemeenten, politie en het OM) een regionale uitvoeringsagenda opgesteld (link). We zetten in op alle risicothema's uit de regionale uitvoeringsagenda, behalve de risico's die (vrijwel) niet aanwezig zijn in de gemeente. Een regionale risicoanalyse stelt een kader voor de subsidie verkeersveiligheid van het Rijk. Bij de volgende subsidietranche van het Rijk is naar verwachting ook een regionale uitvoeringsagenda nodig. Beleving en tevredenheid Verkeersveiligheid De tevredenheid over de verkeersveiligheid is tussen 2019 en 2021 toegenomen. We blijven deze beleving van verkeersveiligheid monitoren via de inwonersenquête en rapporteren erover via deze voortgangsrapportage. Het aandeel inwoners dat (zeer) tevreden is over de verkeersveiligheid was eind 2021 63%. De beleving van verkeersveiligheid meten we elke twee jaar via een vragenlijst (Verkeersveiligheid | Utrecht Monitor). We werken aan de beleving van verkeersveiligheid zodat onze inwoners kunnen komen waar ze naartoe willen. In een drukke en groeiende stad zal dat nooit helemaal zonder risico's zijn.

We proberen met onze projecten een omgeving te maken die veilig aanvoelt, maar we zien ook dat een omgeving waar weinig ongelukken gebeuren niet altijd veilig aanvoelt. Beleving van verkeersveiligheid is voor iedereen anders. Er zijn veel verschillende onderdelen die hierop van invloed zijn, zoals gedrag, inrichting van de straat en persoonlijke omstandigheden. Ook levert alert zijn in het verkeer een positieve bijdrage aan de verkeersveiligheid. Het is hierdoor lastig om te zorgen dat iedereen in het verkeer zich veilig voelt. De gemeente is altijd bezig met projecten die de beleving van verkeersveiligheid verbeteren. Op veel straten verlagen we de maximumsnelheid van 50 naar 30 kilometer per uur en zorgen we voor een inrichting die past bij deze nieuwe snelheid. Bij herinrichtingen van GOW30-straten (gebiedsontsluitingsweg 30, zie hoofdstuk 4 'landelijke ontwikkelingen') evalueren we de beleving van verkeersveiligheid bij buurtbewoners en gebruikers. Van deze resultaten kunnen we leren voor volgende projecten. Daarnaast voeren we verschillende pilots uit om te kijken hoe kleine aanpassingen in de openbare ruimte kunnen zorgen voor een veiliger gevoel, bijvoorbeeld door middel van markeringen op de weg en het toevoegen van groen. Ook zetten we als gemeente in op verkeersveiligheid van doelgroepen die kwetsbaarder zijn in het verkeer, zoals kinderen en ouderen.

Voor kinderen hebben we de scholenaanpak, die in paragraaf 3.2 besproken is. Voor ouderen worden vanuit het programma Doortrappen projecten uitgevoerd om ouderen zo lang mogelijk veilig te laten fietsen. In de toekomst zal het aantal fietsers in Utrecht toenemen en zullen onze fietspaden daarmee drukker worden. Vooral voor kwetsbare doelgroepen kan dit lastig zijn. Om ervoor te zorgen dat ook ouderen met plezier en een veilig gevoel op de fiets stappen, gaan we in 2023 samen met de Universiteit Utrecht een onderzoek uitvoeren naar de behoeftes van oudere fietsers. In het afgelopen half jaar is ook gekeken hoe we het gedrag van pakketbezorgers veiliger kunnen maken. Uit meldingen blijkt dat bewoners zich hierdoor vaak niet veilig voelen en dit komt terug in

33

landelijk onderzoek3. Voor de lange termijn zetten we als gemeente in op meer gezamenlijke afleverpunten voor pakketpost en minder bezorgen tot de deur, zodat de hoeveelheid en overlast van pakketbezorging in woonstraten verminderd. Ook landelijk leeft het onderwerp. In de zomer is in de Tweede Kamer een motie ingediend waarin de minister gevraagd wordt actie te ondernemen tegen pakketbezorgingsbedrijven die overlast veroorzaken. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft aangekondigd dit op te pakken. Maaltijdbezorgers Afgelopen jaar hebben we samen met de G4 gewerkt aan een overzicht van de inzet van maaltijdbezorgbedrijven op verkeersveiligheid. De bedrijven zijn actief bezig met training, veilig materiaal (inclusief stimuleren van helmgebruik) en de veiligheidscultuur. Deze afspraken zijn het startpunt om verder te werken aan de verkeersveiligheid en aan het bereiken van kleinere bedrijven via de platforms van deze bedrijven. Daarnaast hebben de bedrijven zelf de wens om de afspraken landelijk te laten gelden.

Om deze vervolgdoelen te bereiken is inmiddels vanuit een aantal overheden het platform www.bezorgveilig.nl gelanceerd dat we gezamenlijk inzetten om het gesprek over verkeersveiligheid te vervolgen Taxi-ongevallen In 2019 is in opdracht van het ministerie van IenW door het SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) een onderzoek uitgevoerd naar ongevallen met taxi’s. Hieruit bleek dat het aantal taxi-ongevallen in Amsterdam en Utrecht het snelst is gestegen. In Utrecht heeft de stijging zich grotendeels voorgedaan tussen 2016 en 2017 (van 9 naar 18 slachtoffers). In opdracht van het ministerie, Amsterdam en Utrecht heeft de SWOV een vervolgonderzoek uitgevoerd naar de verdere ontwikkeling van het aantal taxi-ongevallen (link) en naar de factoren die een rol spelen bij de ongevallen met taxi's (link) in Utrecht en Amsterdam. Uit het vervolgonderzoek blijkt dat de stijging van het aantal slachtoffers zich in 2019 (7 slachtoffers in de gemeente Utrecht) niet heeft doorgezet in Utrecht en Amsterdam en dat het aannemelijk is dat de mate van taxigebruik (deels) een rol speelt bij het hogere aantal taxi-ongevallen en slachtoffers in de grotere steden. Latere jaren zijn niet meegenomen omdat de coronamaatregelen het algemene beeld verstoren.

Daarnaast blijkt dat een vijfde van de onderzochte ongevallen in Amsterdam en Utrecht tussen 2017 en 2019 met taxi’s plaatsvond op een lijnbusbaan, en dat daarbij als tegenpartij vooral overstekende fietsers en voetgangers zijn betrokken. Een aantal ongevallen (7) vond plaats bij met verkeerslichten geregelde kruispunten die vanwege de nachtelijke uren waren uitgeschakeld. Ook het door rood rijden van de taxichauffeurs of andere verkeersdeelnemers speelt bij een aantal van de ongevallen (ten minste 12) een rol. Jonge taxichauffeurs zijn vaker dan gemiddeld betrokken bij een verkeersongeval. Dit is grotendeels te verklaren door het hogere ongevalsrisico van jonge automobilisten. De aanbevelingen in het onderzoek hebben betrekking op de eerder beschreven conclusies over het gebruik en de inrichting van lijnbusbanen, het oversteekgedrag van fietsers en voetgangers, de afstelling van verkeerslichten, roodlichtovertredingen, en de ongevalsbetrokkenheid van jonge taxichauffeurs. De aanbevelingen uit de onderzoeken van de SWOV nemen we mee bij de evaluatie en bij het vernieuwde taxikeurmerk (link taxikeurmerk). Daarbij kijken we samen met de taxibranche of het wenselijk is om aanvullende regels op te nemen over verkeersveiligheid.

3 Flitspeiling 2021 Veilig Verkeer Nederland (VVN) vvn.nl/flitspeiling

34

LEV kader Op het fietspad en de rijbaan rijden steeds meer elektrische steps (e-steps), Birò’s, Segways, e-scooters, elektrische bakfietsen. Een verzamelterm voor deze en andere elektrische voertuigen, is lichte elektrische voertuigen (LEV's). In de komende periode wordt door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) gewerkt aan een kader voor de wet- en regelgeving. Met dit kader wordt een belangrijke stap gezet naar veilige LEV’s en het veilig gebruik in het verkeer. Het kader biedt helderheid aan consumenten, fabrikanten en wegbeheerders over de wijze van toelating, de technische eisen en het veilig gebruik van LEV’s. Het gaat dan bijvoorbeeld over de plaats op de weg en de rijvaardigheid voor de grote LEV’s bedoeld voor goederen- en personenvervoer. Het uitgangspunt van het ministerie van IenW is nu: alle LEV’s op het fietspad. Op dit moment wordt onderzocht of maatwerk voor plaats op de weg mogelijk is bij 30 kilometer per uur-wegen met vrijliggende fietspaden. De G4 heeft hierin een adviserende rol. De G4 is voorstander om dit verder te onderzoeken, omdat het fietspad te vol is en te onveilig wordt voor de overige verkeersdeelnemers. Wij willen toe naar LEV’s op de rijweg daar waar 30 kilometer per uur geldt. En naar de mogelijkheid om een maximumsnelheid op het fietspad in te voeren.

Hiervoor moet de (voorgestelde) wet- en regelgeving op landelijk niveau worden aangepast. Subsidies Voor het uitvoeren van verkeersveiligheidsmaatregelen hebben we van het Rijk in de tweede helft van dit jaar een subsidiebedrag ontvangen van 712.479 euro en van de provincie een bedrag van 214.516 euro. Van het Rijk hebben we de subsidie ontvangen voor onder meer de volgende locaties: • Bernadottelaan e.o. • Kruising Carnegiedreef-Kasaidreef • Jazzboulevard • Niels Bohrweg • 30 kilometer-maatregelen Werkspoorkwartier • 30 kilometer-maatregelen Rijnsweerd-Zuid. Van de provincie hebben we subsidie ontvangen voor de locaties: • Neckardreef • Attleeplantsoen e.o. • Jazzboulevard • Amsterdamsestraatweg-Noord Voor de locaties Duurstedelaan, kruising Nijenoord-Tichelaarslaan en Museumlaan hebben we een subsidieaanvraag ingediend van 55.073 euro. In de eerste helft van dit jaar hebben we daarnaast 127.672 euro subsidie ontvangen van de provincie voor verkeersveiligheidsmaatregelen op de Berezinadreef en Kasaidreef (30 kilometer per uur-prijsvraag). Volgend jaar kunnen we bij de provincie een maximaal bedrag aanvragen van 400.000 euro voor verkeersveiligheidsmaatregelen. Het Rijk heeft in de periode 2020-2030 in totaal 500 miljoen euro beschikbaar gesteld om de verkeersveiligheid op provinciale, gemeentelijke en waterschapswegen te verbeteren.

Dit geld wordt in verschillende rondes ingezet. In 2020 is 165 miljoen euro beschikbaar gesteld en in 2022 in totaal 100 miljoen euro (bedragen zijn inclusief btw). De verwachting is dat we in 2024 bij het Rijk weer een nieuwe subsidieaanvraag kunnen indienen.

35

4

Ambitie 30 km/uur en woonerven

Landelijke ontwikkelingen Een CROW-werkgroep (in opdracht van ministerie van IenW) is gestart om te komen tot voorstellen voor inrichtingskenmerken van een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur. Op dit moment zijn er nog geen goede landelijke richtlijnen voor 30 kilometer per uur-straten waar doorstroming ook belangrijk is (bijvoorbeeld een Amsterdamsestraatweg of Omloop). In het vervolg van de inrichtingskenmerken vindt ook een onderzoek plaats naar het aanpassen van de juridische kaders om het nieuw type weg goed te kunnen toepassen. De werkgroep bestaat uit gemeenten, SWOV, fietsersbond, ANWB, concessieverlener, VVN, CVOM, politie en RWS/IenW. De verwachting is dat de voorstellen voor inrichtingskenmerken in het voorjaar gereed zijn. Op basis van praktijkevaluaties van de inrichtingskenmerken bepaalt het CROW de komende jaren de nieuwe definitieve richtlijnen. Daarnaast is een adviesbureau in opdracht van het ministerie van IenW gestart met een onderzoek naar de verwachte effecten van 30 kilometer per uur als norm en de waardering daarvan. Het onderzoek gaat over het veranderen van de wettelijke norm bij het binnenrijden van de bebouwde kom. De wettelijke norm is nu nog 50 kilometer per uur, waardoor een onderbouwing nodig is voor het invoeren van 30 kilometer per uur.

In de eerste fase onderzoekt het bureau wat de verwachte effecten zijn (ontwikkelingen) en in de tweede fase de waardering van de verschillende belanghebbenden voor de effecten. Het onderzoek is naar verwachting in het tweede kwartaal van 2023 klaar. 30km-impuls Het afgelopen jaar zijn de Orinocodreef, Bastionweg, Catharijnesingel en Burgemeester Reigerstraat heringericht naar 30 kilometer per uur. Dit jaar leveren we een bijdrage aan de projecten: • Rijnsweerd (18 straten) • Diamantweg • Rotsoord • Sweder van Zuylenweg • Julianaparklaan • Willem Dreeslaan. Ook de Maliebaan en Jutfaseweg staan dit jaar op de planning voor herinrichting naar 30 kilometer per uur. Daarnaast werken we verder aan de plannen voor verschillende projecten die in 2024 of later afgerond zijn zoals het Amazonekwartier, Donaudreef en de Taagdreef en omgeving (zie link raadsbrief Programmering 30 km impuls 2023-2026). Voor een aantal straten in het Werkspoorkwartier, waaronder de Gietijzerstraat, Walserijstraat en delen van de Vlampijpstraat, Tractieweg en Nijverheidsweg, hebben we subsidie ontvangen van het Rijk (zie paragraaf 3.3 - subsidies) voor het invoeren van 30 kilometer per uur (inclusief snelheidsremmende maatregelen). We kunnen deze straten aanpakken op het moment dat Eneco de warmteleiding gaat vervangen in 2024.

Samenwerken en tijdelijke maatregelen Een belangrijk uitgangspunt bij de inzet van het budget van de 30 kilometer per uur-impuls is dat we samenwerken met andere projecten waar mogelijk. Voor het herinrichten van straten zijn vooral kansen bij ontwikkelend beheer en met name wanneer we de riolering vervangen, waarbij de straat volledig opengaat of bij ruimtelijke projecten. De komende tijd gaan we ook kijken naar kansen om 30 kilometer 36

per uur in te voeren bij het alleen vervangen van de bovenste laag (deklaag) van een straat. Er zijn dan geen mogelijkheden voor een complete herinrichting, maar wel voor kleinere maatregelen zoals het aanpassen van de markering of het aanleggen van een enkele drempel. Door naar de kansen bij het vervangen van de deklaag te kijken, denken we op een aantal plekken al eerder 30 kilometer per uur te kunnen invoeren. Daarnaast zien we dat er gedurende het jaar soms onderhoud aan straten nodig is, wat niet van tevoren is ingepland. Naar aanleiding van de Motie tijdelijk trager (M344) gaan we daarnaast kijken op welke locaties, waar op de korte termijn geen samenwerking mogelijk is, het wenselijk is om volgend jaar te experimenteren met tijdelijke maatregelen om 30 kilometer per uur in te voeren. We vertellen hierover in de volgende voortgangsrapportage. Onderzoek impact 30 kilometer per uur voor nood- en hulpdiensten en openbaar vervoer We hebben een onderzoeksbureau ingeschakeld om de effecten van de 30 kilometer per uur voor nooden hulpdiensten en openbaar vervoer in beeld te brengen. Op basis van de bevindingen kijkt het onderzoeksbureau naar mogelijke maatregelen om eventuele negatieve effecten te verkleinen. Het onderzoek pakken we samen op met de provincie, nood- en hulpdiensten en vervoersmaatschappij Qbuzz.

De verwachting is dat het onderzoek in de eerste helft van dit jaar is afgerond. Communicatiecampagne 30 kilometer per uur De komende jaren wordt in steeds meer Utrechtse straten een maximale snelheid van 30 kilometer per uur de regel. We willen de komende jaren uitleggen hoe deze maximale snelheid bijdraagt aan meer verkeersveiligheid en past bij een gezonde, aantrekkelijke en leefbare stad. In het tweede helft van 2022 hebben we een campagnebureau gekozen dat ons helpt bij deze communicatiecampagne. We verwachten in het tweede kwartaal van 2023 met de communicatiecampagne te starten.

37

Bijlage 1 Leeftijd en vervoerwijze verkeersslachtoffers Verkeersslachtoffers op wegen in beheer van de gemeente Utrecht, 2020-20221 Fiets2 0-3 4-11 12-15 16-22 23-29 30-36 37-43 44-50 51-57 58-64 65-71 72-78 79-85

0,1% 0,6% 2,8% 4,2% 4,6% 4,3% 1,9% 2,3% 2,8% 3,0% 1,4% 1,2% 0,5%

86 plus

0,4%

Totaal

30%

Personenauto

Bromfiets3

Snorfiets

Voetganger

0,1%

0,1% 0,4% 4,2% 0,9% 0,5% 0,3% 0,7% 0,3% 0,3% 0,1% 0,4% 0,1%

0,2% 0,2% 0,5% 0,7% 0,8% 0,6% 0,4% 0,2% 0,3% 0,2% 0,5% 0,3% 0,1%

0,1% 0,2% 2,3% 2,7% 1,7% 1,0% 0,8% 1,0% 0,8% 0,4% 0,4% 0,1%

0,3% 8,9% 1,8% 0,8% 1,1% 1,1% 1,0% 0,5% 0,3% 0,2% 0,1% 0,1%

12%

16%

8%

Overig4

Onbekend5

Totaal

1,2% 1,9% 0,7% 0,7% 0,4% 0,7% 0,6% 0,2% 0,4% 0,2%

0,7% 0,7% 3,9% 3,4% 2,5% 2,3% 2,0% 1,8% 1,1% 0,8% 1,2% 0,7%

1% 2% 5% 25% 16% 11% 8% 8% 8% 7% 4% 4% 2%

0,2%

0,1%

0,3%

1%

5%

7%

21%

100%

Bron: VIA, op basis van politieregistratie.

1 Als een bepaald vervoermiddel meer kilometers aflegt, dan is de kans dat deze bij een ongeval

betrokken raakt logischerwijs groter. We hebben geen exacte cijfers van de afgelegde kilometers per vervoermiddel op de wegen in Utrecht. Wel weten we dat er in Utrecht veel fietsers zijn waardoor er logischerwijs relatief veel ongevallen met fietsers plaatsvinden. Het aandeel ongevallen met brom- en snorfietsslachtoffers is in verhouding tot het aantal brom- en snorfietsers hoog. 2 De vervoerwijze ‘fiets’ is inclusief de e-bike. 3 De vervoerwijze ‘bromfiets’ is inclusief de speed-pedelec. De politie registreerde in deze periode 1 ongeval met een speed-pedelec. 4 Onder ‘overig’ vallen de vervoerwijzen bestelauto, brommobiel, bus, motor, scootmobiel, trein/tram en vrachtauto. 5 Van 21% van de verkeersslachtoffers is de vervoerwijze niet bekend. We weten niet hoe deze onbekende vervoerwijzen zijn verdeeld.

38

Bijlage 2 VOC-locaties met ongevallen uitgesplitst naar risicogroep

1 2 3

Constant Erzeijstraat, Hooft Graaflandstraat, 't Goylaan Carnegiedreef, Falklanddreef, Kasaidreef, Paranádreef Brailledreef, Loevenhoutsedijk, Taagdreef

Ongevallen met kinderen van 4-11 jaar

Ongevallen met enkel schade

Ongevallen met gewonden

Ongevallen met doden

Score

17

4

--

25

22

1

--

24

2 (1 bromfiets en 1 snorfiets)

2

10

6

--

22

2 (1 bromfiets en 1 personenauto)

1

9

6

--

21

2 (1 passagier auto en 1 bromfiets)

1

17

2

--

21

1 (bromfiets)

2

16

2

--

20

17

1

--

19

6

5

--

16

24 Oktoberplein, 24 Oktoberviaduct, 4

Beneluxlaan, Ds. Martin Luther Kinglaan, Pijperlaan,

Ongevallen met kinderen van 12-17 jaar 2 (1 passagier op bromfiets en 1 snorfiets)

Ongevallen met brom/snorfietsers van 16 t/m 19 jaar

Ongevallen met fietsers van 65 jaar of ouder

3

Weg der Verenigde Naties 5

Churchilllaan, Trumanlaan Acaciastraat, Amsterdamsestraatweg, Anjelierstraat, Asterstraat, Dahliastraat,

6

Dirkje Mariastraat, Fabriekstraat,

1

Goudsbloemstraat, Jasmijnstraat, Leliestraat, Meidoornstraat, Violenstraat Balistraat, Borneostraat, Damstraat, 7

Javastraat, Kanaalstraat, Lombokstraat,

1 (voetganger)

Moskeeplein, Riouwstraat, Sumatrastraat 8

Lange Viestraat - tussen St. Jacobsstraat en Oudegracht

2 (1 e-bike en 1 bromfiets)

Utrecht.nl

2

1

9

Franciscusdreef, Gandhiplein, Karl

12

2

--

16

8

3

--

14

Beeldhouwersdijk, Jan Wolkerssingel

6

4

--

14

Madioenstraat, Spinozaweg, Thomas à

6

2

1

5

4

8 4

Marxdreef, N230 Catharijnebaan, Catharijnesingel, Daalsesingel,

10

HOV-Vredenburgbaan, Leidseveer,

1 (bromfiets)

2

2 (beide bromfiets)

5

13

1 (snorfiets)

1

--

13

2 (fiets en bromfiets)

1

2

--

12

4

--

12

Smakkelaarsveld, Vredenburg, Vredenburgbrug 11 12 13 14 15*

Kempisweg, Vleutenseweg Cartesiusweg, Cremerstraat, Thomas à Kempisplantsoen, Thomas à Kempisweg Amsterdamsestraatweg, Marnixlaan, St.Josephlaan Amsterdamsestraatweg, Concordiastraat, Knopstraat, Mimosastraat, Narcisstraat

Bron: VIA, op basis van politieregistratie.

* De locatie in rode letters is nieuw ten opzichte van de VOC-lijst per 1 juli 2022.

40

1 (fiets)

1 1 (voertuig onbekend)

1

Vervolg bijlage 2 – VOC-locaties uitgesplitst naar risicogroep

Uit de voorgaande tabel kunnen we het volgende opmaken: •

•

• • •

De vier categorieën met leeftijden en vervoerwijzen geven inzicht in risicogroepen uit de regionale uitvoeringsagenda voor het SPV (Utrechtse Verkeersveiligheidsopgave, zie paragraaf 3.3). Jongere brom- en snorfietsers zijn relatief veel betrokken bij ongevallen op locaties in de VOClijst. Dit komt overeen met het algemene beeld in de gemeente Utrecht en ook het landelijk beeld. Niet altijd registreert de politie de betrokken vervoerwijzen en leeftijden, het kan zijn dat de risicogroepen in werkelijkheid bij meer ongevallen waren betrokken. De categorieën ‘ongeval met kind van 12-17 jaar’ en ‘ongeval met brom- en snorfietser van 1619 jaar’ kennen overlap. Bij de analyse van verkeersonveilige locaties bepalen we welke specifieke maatregelen we kunnen nemen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Infrastructurele maatregelen werken generiek voor de meeste leeftijden en vervoerwijzen.

Utrecht.nl

Bijlage 3 Totaallijst projecten op alfabet Naam

Wijk

Fase

Adriaan van Bergenstraat

Noordwest

In voorbereiding

Amerikalaan, wegvak tussen Beneluxlaan en Marco pololaan

Zuidwest

In voorbereiding

Amsterdamsestraatweg-Noord

Noordwest

In voorbereiding

Antonius Matthaeuslaan/ Kardinaal de Jongweg/ Mr. Tripkade

Noordoost

(nog) geen maatregelen

Australiëlaan nabij mbo

Zuidwest

Nazorg/ evaluatie

Bastionweg

Overvecht

In gebruik

Biltse Rading voetgangersoversteek

Oost

(nog) geen maatregelen

Biltstraat-Museumlaan en Bilstraat-Snellenlaan fietsoversteken

Noordoost

(nog) geen maatregelen

Bottensteinweg/ Pastoor Ohllaan

Vleuten-De Meern

In gebruik

Brailledreef/ Loevenhoutsedijk

Overvecht

In onderzoek

Carnegiedreef – kruising met Kasaidreef

Overvecht

In voorbereiding

West

(nog) geen maatregelen

Binnenstad

(nog) geen maatregelen

Churchilllaan/ Trumanlaan

Zuidwest

In onderzoek

De Lessepstraat

Noordwest

(nog) geen maatregelen

Donaudreef

Overvecht

In voorbereiding

Einsteindreef/ Humberdreef/ Oranjerivierdreef

Overvecht

In voorbereiding

Einsteindreef - kruising met Seinedreef

Overvecht

(nog) geen maatregelen

Elbedreef

Overvecht

Franz Leharsingel/ Fred Raymondpad

Leidsche Rijn

Nazorg/ evaluatie

Ghandiplein

Overvecht

In onderzoek

Griftstraat/ Poortstraat

Noordoost

In voorbereiding

Herculeslaan/ Laan van Maarschalkerweerd/ Weg van de Wetenschap

Oost

In voorbereiding

Hindersteinlaan/ De Tol (rotonde)

Vleuten-De Meern

Nazorg/ evaluatie

Hollandse Toren/ Lange Viestraat/ St.Jacobsstraat/ Vredenburg

Binnenstad

(nog) geen maatregelen

Cartesiusweg/ Thomas à Kempisplantsoen/ Thomas à Kempisweg Catharijnesingel/ Daalsesingel/ HOV-Vredenburgbaan/ Leidseveer/ Smakkelaarsveld

42

In gebruik

Naam

Wijk

Fase

Homeruslaan

Oost

(nog) geen maatregelen

Jazzboulevard

Leidsche Rijn

In gebruik

Julianaparklaan

Noordwest

In voorbereiding

Kapteynlaan

Noordoost

Nazorg/ evaluatie

Kanaalstraat

West

In uitvoering

Koekoekstraat (gedragsproject)

Noordoost

In voorbereiding

Koeweitdreef

Overvecht

In voorbereiding

Lange Viestraat/ Janskerkhof

Binnenstad

(nog) geen maatregelen

Lange Viestraat, tussen de St. Jacobsstraat en Oudegracht

Binnenstad

(nog) geen maatregelen

Marco Pololaan

Zuidwest

(nog) geen maatregelen

Mauritiuslaan/ Winthontlaan/ Liesboschbrug

Zuidwest

In voorbereiding

Moldaudreef - kruising met Wolgadreef

Overvecht

In uitvoering

Moldaudreef- kruising met Neckardreef

Overvecht

In uitvoering

Mr. Tripkade

Noordoost

In voorbereiding

Musicallaan/ Rijnkennemerlaan

Leidsche Rijn

Nazorg/ evaluatie

Neckardreef

Overvecht

In gebruik

Neude

Binnenstad

(nog) geen maatregelen

Niels Bohrweg e.o.

West

In voorbereiding

Nigerdreef

Overvecht

In gebruik

Orinocodreef (2018)

Overvecht

In gebruik

Ottawadreef/ Vancouverdreef

Overvecht

(nog) geen maatregelen

Oudwijkerdwarsstraat

Oost

Nazorg/ evaluatie

Paranádreef

Overvecht

In gebruik

Pascalplein

Overvecht

In voorbereiding

Pr. Bernhardplein

Noordwest

(nog) geen maatregelen

Rio Brancodreef

Overvecht

(nog) geen maatregelen

San Cristobaldreef

Overvecht

In voorbereiding

Sartreweg/ Romerostraat

Noordoost

In voorbereiding

43

Naam

Wijk

Fase

Stroomrugbaan/ Bruidsbloemlaan kruispunt

Vleuten-De Meern

(nog) geen maatregelen

Sweder van Zuylenweg

Noordwest

In voorbereiding

Thematerweg

Vleuten-De Meern

In onderzoek

Tramkruispunt Weg der Verenigde Naties – Overste den Oudenlaan

Zuidwest

In voorbereiding

Van Bijnkershoeklaan

Zuidwest

In voorbereiding

Van Everdingenlaan

Noordoost

(nog) geen maatregelen

Van Heuven Goedhartlaan

Zuidwest

In voorbereiding

Vredenburgkade

Binnenstad

(nog) geen maatregelen

Weg der Verenigde Naties/ Overste den Oudenlaan (tramkruispunt)

Zuidwest

In voorbereiding

Wolgadreef

Overvecht

In voorbereiding

Zambesidreef/ Nijldreef

Overvecht

In voorbereiding

Zandweg/ Castellumlaan/ Meernbrug - kruising

Vleuten-De Meern

In voorbereiding

Zandweg/ Europaweg

Vleuten-De Meern

In voorbereiding

44