Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023.pdf
Tekst van het document
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies Conclusies
24
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
rondkomen en hun bestaanszekerheid onder druk staat. We hebben hierop al deels geanticipeerd door extra te communiceren over de ondersteuningsmaatregelen. Dit deden we door voor Overvecht een speciale wegwijzer voor mensen in Overvecht met weinig geld te maken met een overzicht van warme plekken, gratis voedsel en goedkope kleding en door een outreachende werkwijze met bewonersverbinders. Daarnaast blijven bibliotheken en buurthuizen waar nodig langer open, zodat bewoners die de energiekosten niet kunnen betalen een warme plek hebben. We zien echter dat extra inzet op bestrijding van armoede en schulden (bestaanszekerheid) nodig is, dit doen we door: • Versterken van de armoede-aanpak. Zorgen over hun inkomen en schulden leveren bewoners veel stress op en belemmeren hen volwaardig mee te doen aan het maatschappelijk leven. Het Rijk stelt vanuit het programma Leefbaarheid en Veiligheid in totaal 1.000.000 euro beschikbaar voor de komende 3 jaar voor de armoede-aanpak in Overvecht. We kunnen daar voor de zomer van 2023 een aanvraag voor doen. We ontwikkelen deze aanvraag samen met de coalitie ‘Heel Overvecht warm’ in Overvecht (coalitie voor armoede-aanpak) en de afdelingen Werk en Inkomen en Volksgezondheid. • Inzet op bewoners duurzaam uit de schulden krijgen (inzet gemeentelijk budget Samen voor Overvecht: jaarlijks 200.000 euro voor 2023 tot en met 2025).
De afgelopen jaren is vanuit de aanpak ‘Utrechters schuldenvrij’ veel geïnvesteerd in het eerder bereiken van bewoners met schulden en ondersteunen bij het schuldenvrij maken. Onze ervaring is dat het voor sommige inwoners na de schuldsanering moeilijk is om grip te hebben en houden op het budget, hierbij is langere begeleiding nodig om
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
hen duurzaam uit de schulden te houden. Door een wetswijziging wordt bovendien de duur van schuldhulpverleningstrajecten gehalveerd, van 3 naar 1,5 jaar. Vanuit Samen voor Overvecht financieren we daarom voor Overvecht 2 budgetcoaches voor Utrechters Schuldenvrij. Zij helpen de bewoners om duurzaam uit de schulden te blijven
Ambitie Meedoen en ondernemen Werkloosheid is een belangrijke indicator voor onze ambitie Meedoen en ondernemen. Hoewel het aandeel mensen met een bijstandsuitkering licht daalt in Overvecht, is dat nog bijna 3 keer zo veel als het stedelijke gemiddelde. Ook al neemt het aandeel Overvechtse jongeren met een startkwalificatie weer licht toe (88,6%), nog steeds loopt het achter bij het Utrechts gemiddelde (93,5%). Voor de lange termijn is werken aan perspectief (werk, opleiding, eigen bedrijf) de beste manier om aan bestaanszekerheid voor bewoners te werken, dit doen we door:
te zetten bij de succesvolle Werkwinkel. Daarnaast vergroten we de inzet van de Overvechtse ondernemer Pozitive die outreachend een doelgroep bereikt die niet naar de Werkwinkel komt en hen begeleidt naar werk. Naast de verhoogde ambitie op toeleiden van werkloze bewoners naar de arbeidsmarkt, willen we dat alle leerlingen in Overvecht een passende stageplek voor hun opleiding hebben, omdat dit cruciaal is voor het succesvol afronden van hun opleiding en toekomstperspectief. We starten met een pilot, zodat we kunnen leren van de ervaringen en schalen daarna op. We bekijken periodiek op basis van de monitor en de gesprekken daarover met onze partners op welke ambities we een groter deel van ons budget en onze capaciteit moeten inzetten.
• Vergroten van toekomstperspectief (werk, ondernemerschap, opleiding, inzet gemeentelijkbudget Samen voor Overvecht: jaarlijks 350.000 euro voor 2023 tot en met 2025). We verhogen onze ambitie op het toeleiden van werkzoekende (jong)volwassenen naar de arbeidsmarkt: we willen jaarlijks 250 werkloze bewoners aan baan, eigen bedrijf of een nieuwe opleiding helpen. Dit is een verhoging van 100 per jaar ten opzichte van de resultaten van de afgelopen 4 jaar. Werk is cruciaal voor het duurzaam verdienen van voldoende inkomen, onderhouden van gezinnen, persoonlijke ontwikkeling, sociale contacten, gezondheid, tegengaan van eenzaamheid, de leefbaarheid en veiligheid in de wijk, etc. We willen deze verhoogde ambitie realiseren door 2 extra bewonersverbinders uit Overvecht in dienst te nemen en in
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies Conclusies
25
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Verdieping op de 5 ambities
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies
26
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
1. Plezierig wonen in een meer gemengde wijk | Verdieping In Overvecht werken we aan een schone, groene, gezonde en veilige woonomgeving. We willen goede voorzieningen en meer verschillende woningen in de wijk, voor de huidige én voor nieuwe bewoners. Bijvoorbeeld woningen in verschillende prijsklassen, die klaar zijn voor de toekomst. En meer ruimte in de wijk om veilig en prettig te wandelen en te fietsen. Stapsgewijs een gevarieerd, kwalitatief goed en duurzaam woningaanbod realiseren voor huidige en toekomstige bewoners. Ook mensen met een midden of hoger inkomen willen graag in Overvecht wonen en inwoners kunnen wooncarrière maken in de wijk.
dit bestemmingsplan uiteindelijk op 22 december vast. Er worden 307 woningen gebouwd: 159 sociale huurwoningen (appartementen), 74 middenhuurappartementen en 74 eengezinskoopwoningen. In 2022 organiseerden Amvest, Bo-Ex en Era ook een informatiemarkt over de woningen en konden bewoners hun mening geven over de inrichting van het plein en de speelplekken in het plan. Voor project de Mix is de omgevingsvergunning onherroepelijk geworden en is de sloop van de flats gestart. De bouw van de 181 middenhuurappartementen start halverwege 2023. Ook de bouw van de 67 middenhuurappartementen aan de Jagerskade ging van start. Nieuwe mogelijkheden voor gemengd wonen realiseren in nieuwe en bestaande bouw, zodat verschillende groepen mensen samen wonen en samen leven.
Kans: Ivoordreef De flat aan de Ivoordreef is gesloopt en het gebied krijgt een nieuwe invulling. Door sloop en nieuwbouw van woningen moeten er meer verschillende soorten bewoners komen. Dat leidt tot een meer gemengde en veiligere wijk, betere openbare ruimte en kansen voor jongeren en werkzoekenden in de wijk. Het bestemmingsplan van de Ivoordreef lag ter inzage en in mei vonden 2 informatiebijeenkomsten plaats om bewoners te informeren over het bestemmingsplan. De gemeenteraad stelde
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Voor het mengen in buurten met ernstige leefbaarheidsproblematiek ging de gemeente in gesprek met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en woningcorporaties. Om te kijken hoe het anders toewijzen van woningen met de inzet van de Wet Bijzondere Maatregelen Grootstedelijke Problematiek mogelijk is. In 2023 onderzoeken de partijen dit verder. Zo kan in 2024 een (beperkte) voorrangsregeling op complex niveau werken aan een sterkere en stabiele bewonersmix en zo de leefbaarheid bevorderen.
Op verzoek van de gemeenteraad wil Amvest Overvechters die een sociale huurwoning achterlaten op de Ivoordreef voorrang gaan geven op een middenhuurwoning. Deze voorrangsregel wordt uitgewerkt nadat de nieuwe huisvestingsverordening is vastgesteld in juli 2023. Voor de koopwoningen op de Ivoordreef wil ontwikkelaar ERA Contour voorrang geven aan Overvechters. Aantrekkelijke, schone, groene, gezonde en veilige woonomgeving die uitnodigt om te recreëren en waar kinderen buiten kunnen spelen.
Kans: Ontwikkelingen rondom Gagelsteede Rond Gagelsteede komen veel verschillende ontwikkelingen samen. Het is 1 van 5 stadsboerderijen van Utrecht en een geliefde plek voor bezoekers uit Overvecht, de omliggende buurten, de stad en buiten de stad Utrecht. Utrecht Natuurlijk stelde samen met de gemeente Utrecht, DOCK en betrokken bewoners en stakeholders een ontwikkelvisie op, omdat de gebouwen van de stadsboerderij aan vervanging toe zijn. In 2023 start het uitwerken van deze ontwikkelvisie tot een concreet plan en een zoektocht naar budget. Het haalbaarheidsonderzoek met Werkplaats Overvecht kreeg in maart 2022 een vervolg onder de naam Gagelkwartier. Van de
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies
27
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
9 potentiële locaties worden er in eerste instantie 6 verder uitgewerkt tot concrete bouwplannen en toetsen ze de financiële en juridische haalbaarheid.
Kans: Buurtaanpakken Thema-dreven In de buurtaanpak Thema-dreven organiseerden bewoners en partijen in de buurt veel activiteiten het afgelopen jaar om prettiger wonen mogelijk te maken. De buurtambassadeurs van Portaal en Woonin zetten zich in voor een schone buurt. Voor actieve bewoners stelden ze een berging met schoonmaakmateriaal beschikbaar. De Schone Stadcoach gaf voorlichting op de basisscholen. Rondom de renovatie van Woonin zorgden de corporatie en de gemeente ervoor dat afval snel werd afgevoerd. Bewoners en DOCK, Woonin, Portaal, JoU organiseerden in 2022 een burendag en met een aanvraag via het initiatievenfonds verbeterden bewoners de speeltuin bij de Haifa- en Tigrisdreef. Aan de Sint Maartendreef werd een lunchroom met ontmoetings ruimten geopend in een nieuw circulair paviljoen. Een bewonersverbinder van Werk & Inkomen helpt bewoners bij het in beeld brengen van hun vragen. Deze vormt zo een verbinding naar de verschillende hulpinstanties. Er kwam een buurtkamer op
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
de Ankaradreef. Onder begeleiding van een flatcoach van DOCK biedt deze buurtkamer ruimte voor ontmoeting en activiteiten. Er is een wekelijks spreekuur waar bewoners vragen kunnen stellen aan Portaal, Woonin, Jou, DOCK en de gemeente. Ook startten de woningcorporaties, DOCK, buurtteams, het GGZ-wijkteam, JoU en de gemeente in 2022 een multidisciplinair casusoverleg. 36 kinderen en ouders van de 3 basisscholen kregen extra taalondersteuning. Gemeente Utrecht, Taal Doet Meer, Utrecht Development Board en basisscholen werken hierin samen met steun van het VSB Fonds. Ook stelde de Bibliotheek een duurzame collectie boeken en meubilair samen voor de 3 scholen en Gagelsteede. De training Kapot Sterk startte in 2022 op de scholen Marcus, OBO de Gagel, Johannes en OBO de Klopvaart voor de leerlingen van groep 8 en wordt in 2023 afgerond. Tijdens de zomervakantie, de kerstvakantie en de jaarwisseling organiseerden de rolmodellen activiteiten voor jongere jeugd. De oudergroep ‘Wij ouders voor elkaar’ organiseerde een inspiratiesessie voor ouders en professionals waarin de inzichten uit de praktijk werden gedeeld en vertaald naar kansen. In 2023 is de renovatie van alle 10-hoogflats van de THEMA-dreven gereed. Woonin gaat dan samen met DOCK en Werk & Inkomen op huisbezoek, en organiseert samen met bewoners een opleverfeest.
Bewoners en kinderen van de basisscholen verfraaien in 2023 de ondergrondse containers. De Schone Stadcoach organiseert prikacties met kinderen. Verder krijgen professionals die op buurtniveau werken een training in het herkennen en melden van (signalen van) ondermijnende criminaliteit.
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Veelzijdig wonen Na de succesvolle inzet van de flatcoach op de Sint Maartendreef ging in april 2022 een nieuwe flatcoach aan de slag op de Ankaradreef. In deze portiekflat is weinig sociale verbinding tussen de buren. De flatcoach is hier van meerwaarde: er ontstonden waardevolle verbindingen tussen bewoners. Het actief en herhaaldelijk uitnodigen van bewoners leidde tot een aantal mooie buur(t)contacten, het verbinden van vraag en aanbod en concrete initiatieven zoals huiswerkbegeleiding, fietsreparaties en een balkontuinproject. De woningcorporatie maakte een flat vrij voor de flatcoach en de bewoners van de Ankaradreef. De flatcoach is hier 3 dagen per week aanwezig en op andere dagen wordt de kamer ook gebruikt als Buurtkamer. Dan zijn ook medewerkers van Stichting JOU, DOCK, Werk & Inkomen en beheerders van Portaal en Woonin aanwezig. Wekelijks zijn er op maandag kinderactiviteiten met 20 kinderen. Ook spreken moeders onderling over zaken waar zij tegenaan lopen. Bijvoorbeeld in de opvoeding, bij sollicitaties of het aanvragen van toeslagen. De flatcoach belde bij alle bewoners regelmatig aan en nodigde iedereen persoonlijk uit voor de wekelijkse koffieochtend. 8 bewoners bezoeken de ochtenden zeer regelmatig en ook is er wisselende inloop voor korte hulpvragen, zoals hulp bij bellen naar het ziekenhuis of huurtoeslag aanvragen.
De Weggeefbus De Weggeefbus zorgde ervoor dat ruim 150 bewoners gratis spullen kregen en in gesprek gingen met DOCK. De Weggeefbus is ontstaan in de coronatijd. In die periode konden mensen niet meer terecht in
Meedoen en ondernemen
Conclusies
28
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
de buurthuizen. De coronatijd werd overbrugd voor deze mensen, doordat DOCK de wijk in ging met een bus vol spullen en voedsel om weg te geven. Na de start bleek het concept al heel succesvol. Na het eerste laagdrempelige contact maken de DOCK-medewerkers een afspraak om een keer thuis langs te komen. Zo komen zij achter de voordeur en kunnen ze mensen, als ze dat wensen of nodig hebben, in contact brengen met instanties of activiteiten, of met elkaar. In 2023 willen de medewerkers van de Weggeefbus per buurt minimaal 50 huishoudens in een armoedesituatie bereiken. De Weggeefbus van DOCK is 6 tot 12 weken aanwezig in de buurt. Voetbalkooi Japuradreef De voetbalkooi aan de Japuradreef wordt veel gebruikt door de buurt. Jongerenwerkers van JoU gebruiken de plek bijvoorbeeld voor activiteiten met jongeren uit de buurt. Eind 2021 vroegen meerdere bewoners om de hekken rond het veld te verhogen. Ballen kwamen soms op geparkeerde auto’s terecht, of rolden de weg op. Dat zorgde soms voor gevaarlijke situaties. Ook vroegen ze de betonnen ondergrond te vervangen door kunstgras. Jongeren dienden samen met JoU een aanvraag in bij het Initiatievenfonds om de aanpassingen te maken. Ook Samen voor Overvecht en de opgave Sporten, Spelen en Bewegen droegen bij aan dit initiatief. In 2022 zijn de aanpassingen uitgevoerd. In 2023 komt er een feestelijk moment om dit samen te vieren.
Buurtaanpak 3S-dreven In 2022 startten verschillende partners zoals Woonin, Portaal, JoU, DOCK, buurtteam, Project O, de gemeente en SVO De Dreef met de buurtaanpak 3S-dreven. Met cijfers op subbuurtniveau en gesprekken met buurtbewoners en professionals is een verdiepende analyse
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
gemaakt van de problematiek en kansen in de buurt. Het eerste jaar stond in het teken van het vormen van een coalitie van partners, zodat iedereen elkaar snel weet te vinden en om initiatieven aan elkaar te verbinden. Verschillende partners organiseerden recreatieactiviteiten in de buurt, waaronder een Dag van de buurt. Het Ondernemersfonds stelde een buurthost aan die in de buurt actief verbindingen legt en voorlichting geeft over ‘schoon’ en ‘heel’. Er is ook een fysieke schouw gehouden. Deze levert inzichten en acties op voor aanpassingen in de openbare ruimte. Er is een startbijeenkomst op buurtniveau over wij-zij denken georganiseerd om draagvlak voor analyse en aanpak te creëren. Besloten is om een pilot te starten op de 3S-dreven. In 2023 leggen Woonin en DOCK huisbezoeken af nadat de fysieke renovatie van de flats is voltooid. Ook is er een wekelijks inloopspreekuur specifiek voor de bewoners in deze buurt. Verschillende partners organiseren activiteiten voor kinderen, jongeren en volwassenen. Zij maken een overzicht van de jeugdactiviteiten en helpen kinderen bij aanvragen van het initiatievenfonds. Ze betrekken ouders bij een activiteitencommissie voor het Speel-Mee-programma. Taal & Ontmoeting blijft plaatsvinden in de buurt, om het leren van de Nederlandse taal en het ontmoeten van buurtgenoten te waarborgen.
Sociaal renoveren Woonin sprak in 2022 alle bewoners van de Stroyenborchdreef en Schooneggendreef over de renovatie. In november behaalde de woningcorporatie bij de bewoners 86% draagvlak. Omdat Woonin ook met bewoners sprak over onderwerpen zoals financiële zorgen, werk en eenzaam, bracht ze 33 procent van hen in contact met partners in het sociale domein, zoals het buurtteam, DOCK en Werk & Inkomen voor passende hulp. Ook helpt het Netwerk Informele
Meedoen en ondernemen
Conclusies
29
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Zorg Utrecht (NIZU) bewoners, onder meer bij het inpakken van hun spullen als ze hun huis voor de renovatie tijdelijk moeten verlaten. Woonin start in het 1e kwartaal van 2023 met de renovatie van de flats Stroyenborchdreef en Schooneggendreef. Portaal begint halverwege 2023 met het draagvlakonderzoek bij de bewoners van de Scharlakendreef. Buurtaanpak Zambesidreef In de Zambesibuurt krijgen leegstaande gemeentelijke panden via leegstandsbeheer een tijdelijke invulling met meerwaarde voor de buurt. In 2022 is op die manier het ‘Toekomstpunt’ gestart aan de Voortrekkersdreef. Dit initiatief helpt buurtbewoners bij werk en scholing. Ook verstrekt Toekomstpunt wekelijks het ‘Toekomstontbijt’ aan een grote groep ouders, een tas met daarin een gezond ontbijt voor 7 dagen. Ouders krijgen de tas voor maximaal 6 maanden. In die 6 maanden bekijkt Toekomstpunt samen met de ouders hoe zij het gezonde ontbijt daarna zelf kunnen voortzetten, en of zij hulp nodig hebben op andere leefgebieden. De Weggeefbus maakte als startpunt tijdelijk gebruik van de oude gymzaal aan de Grote Trekdreef. De medewerkers van de bus voeren hier gesprekjes met bewoners en slaan daar spullen op om weg te geven aan bewoners. Om de meldingsbereidheid te vergroten en het contact met wijkbewoners te verbeteren zijn de wijkboa’s weer gestart met het maandelijkse inloopspreekuur in buurthuis de Boog.
Bewoners kunnen hier terecht voor vragen aan de wijkboa’s en voor meldingen. In winkelcentrum de Gagel werd koffie met een cop georganiseerd. Via een kopje koffie kunnen bewoners en ondernemers heel
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
makkelijk in gesprek gaan met een wijkagent. Om in contact te komen met ondernemers voerden de gemeente en politie bovendien Knock-and-talk-gesprekken. In het project sociaal renoveren werden 174 woningen in de 10 hoog flat aan de Nigerdreef opgeleverd door Portaal. De aanpak van 116 woningen aan de Ibisdreef is gestart. In 2023 start hier het sociaal renoveren bij nog eens 120 woningen. De buurtambassadeurs van Bo-Ex zetten zich doorlopend in voor een schone en prettige buurt. Signalen van de buurtambassadeurs leidden onder andere tot een verkeerscontrole. Ook lieten zij via een bijdrage uit het initiatievenfonds het groen rond een speelveldje aan de Grote Trekdreef opnieuw inrichten. De wijkambassadeur van het project Schone Buurt gaf voorlichting aan de groepen 3 en 4 van de Mattheusschool over afval. De leerlingen maakten posters en beplakten deze op ondergrondse containers in de buurt van de school. De buurtambassadeurs van Bo-Ex verkennen in 2023 wat zij kunnen doen aan armoede en eenzaamheid. Portaal wil bij de 10-hoogflats aan de Niger- en de Ibisdreef ook starten met buurtambassadeurs. Om de sfeer op het plein bij winkelcentrum Gagelhof te verbeteren, organiseert de gemeente in 2023 samen met partners een pleinfeest of markt. Op die manier komt het plein ook positief in beeld.
Verder onderzoeken ze mogelijkheden voor het aanstellen van een conciërge of buurthost om de situatie op en rond het plein te versterken, zoals gebeurt bij de 3S-dreven.
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Lister voert op het plein het veldwerk uit en investeert actief in de groep bewoners die op het plein hangt en daar ook voor overlast zorgt. Zij leggen contacten buiten op straat en maken verbinding met de (zorg)partijen. Alle deelnemers aan de 3 buurtaanpakken in Overvecht bundelden hun lessen en ervaringen, zodat ook andere kwetsbare wijken inzichten kunnen gebruiken in hun buurtagenda’s.
Omgevingsvisie Overvecht In maart 2022 was het concept Omgevingsprogramma Overvecht gereed. Zowel gemeente als wijkbewoners concludeerden echter dat het document nog niet compleet was en onvoldoende richting gaf voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Overvecht. Een uitwerking was nodig voor de thema’s vergroenen, de woningbouwopgave en mobiliteit, waarvoor de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (RSU) en het Mobiliteitsplan 2040 de basis vormen. Dit krijgt vorm in een omgevingsvisie. De gemeente selecteerde een consortium van partijen onder leiding van Posad Maxwan om in co-creatie met de gemeente de omgevingsvisie op te stellen. In het eerste kwartaal van 2024 leggen de partijen de omgevingsvisie voor besluitvorming voor aan de gemeenteraad.
Meedoen en ondernemen
Conclusies
30
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Het herinrichten van de openbare ruimte (Regio Deal) In het Amazonekwartier in Overvecht-Noord treft de gemeente voorbereidingen om tussen 2024 en 2026 de riolering te vervangen. Het gaat om het vervangen van ongeveer 3 kilometer riolering en het aanleggen van 3 kilometer regenwaterafvoer rond de zuidelijke Amazonedreef, tussen zwembad De Kwakel en winkelcentrum De Klop. Met de vervanging van de riolering richt de gemeente ook de openbare ruimte bovengronds opnieuw in: klimaatbestendig, verkeersveilig, groen en met een prettig verblijfsklimaat. Park de Watertoren De kaders voor de verbouwing van de Watertoren en de aanleg van een horecapaviljoen zijn vastgelegd in een bestemmingsplan, dat op 15 oktober 2022 onherroepelijk werd. De eigenaar van de Watertoren diende geen aanvraag in voor een omgevingsvergunning bij de gemeente, omdat zijn beoogde plan –binnen het bestemmingsplan - voor hem niet meer financieel haalbaar was. Daarom heeft hij de Watertoren verkocht. De nieuwe eigenaar denkt na over de invulling van de Watertoren en gaat daarover in gesprek met de gemeente. Dit plan presenteert hij vervolgens aan de buurt. De herinrichting van het aangrenzende Park de Watertoren moet aansluiten op het nieuwe plan. Het opstellen van het Integraal Programma van Eisen (IPvE) voor deze herinrichting is hierdoor vertraagd.
Bovendien vindt ook overleg plaats met de speeltuin en de Sint Maartenschool of aanpassingen nodig zijn.
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Groene voet corporatieflats De woningcorporaties Portaal en Woonin renoveren stapsgewijs veel wooncomplexen in Overvecht. Dit doen zij door sociaal renoveren: ze koppelen de fysieke renovatie van flats aan sociale ondersteuning van de bewoners. Doordat de deuren tijdens de renovatie letterlijk openstaan, is het mogelijk om verschillende soorten hulp te bieden. Hierover is meer te lezen op andere plekken in deze rapportage onder de kop ‘Sociaal renoveren’ en ‘Snel en slim wegnemen van geldzorgen’. Aansluitend op deze renovaties aan de flats vergroent de ruimte rondom de flats. De woningcorporaties maken extra uit- en ingangen naar het groen op 5 verschillende locaties. In 2022 is een overkoepelend Integraal Programma van Eisen voor alle locaties vastgesteld en een ontwerp gemaakt voor de Tigris- en Haifadreef. Ook maakte de gemeente de eerste stappen in een ontwerp voor de 2 flats aan de Ibisdreef. Halverwege 2023 vinden de werkzaamheden rondom de Tigris- en Haifadreef plaats. Einde 2023 vindt het werk aan de beide flats aan de Ibisdreef plaats.
Kans: Groene Lint door de wijk Uit overleg met bewoners blijkt dat hun beleving vooral verbetert door veranderingen in hun directe woonomgeving en niet zozeer door betere routestructuren. Daarom wordt de focus van het project Groene lint door de wijk nu eerst het verbeteren van deze woon omgeving. Samen met bewoners stelt de gemeente nu voor 6 hoven langs de Carnegiedreef en Zamenhofdreef verbetervoorstellen op.
Meedoen en ondernemen
Conclusies
31
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Het eerste hof bij de Okapidreef is al gerealiseerd. De 5 andere hoven worden in 2023 aangepakt. Voor grotere ingrepen op termijn, is meer tijd nodig en deze worden in samenhang met andere opgaven in Overvecht voor wonen en mobiliteit opgepakt. Dit proces wordt vanuit de afdeling Ruimte van de gemeente getrokken en gefinancierd en komt daarom niet meer terug als kans bij Samen voor Overvecht.
30 km projecten/Verbeteren verkeersveiligheid Om de Orinocodeef veiliger en aantrekkelijker te maken voor fietsers en voetgangers werd de straat tussen mei 2022 en februari 2023 ingericht als fietsstraat. Hierbij werd rekening gehouden met klimaatverandering en ook groen aangeplant. Een smallere rijbaan in donkerrood asfalt, een maximale snelheid van 30 kilometer per uur en meer drempels gaan hardrijders en sluipverkeer tegen. Voetgangers kregen meer ruimte met een speel- en wandelstoep in het herkenbare zwart-witte patroon dat in meer straten in Overvecht is te vinden. Ook op de Berezinadreef, Kasaidreef, Nigerdreef, Elbedreef, Paranádreef en Neckardreef werden drempels aangelegd en andere maatregelen genomen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Binnenkort is de herinrichting van de Moldaudreef klaar. Dit maakt de kruispunten met de Neckardreef en de Wolgadreef veiliger en overzichtelijker. Voor meer verkeersveiligheid gaat de inrichting en aanpassing van de straten in Overvecht in 2023 verder. Eind 2023 wordt de maximale snelheid op de Donaudreef 30 kilometer per uur. Ook op andere locaties worden maatregelen genomen:
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
• De kruising Carnegiedreef – Kasaidreef krijgt een rustiger verkeersbeeld. Een ontwerp met maatregelen wordt begin 2023 aan bewoners gepresenteerd. De uitvoering staat gepland voor eind 2023. • De oversteek bij het winkelcentrum Euterpedreef wordt verbeterd. Omdat hier een bushalte is, een basisschool en een pand met veel oudere bewoners, zijn maatregelen nodig om deze oversteek te verbeteren voor kwetsbare verkeersdeelnemers. • In de kinderrijke buurt bij de Koeweitdreef komen drempels om de snelheid van het autoverkeer te verlagen.
Pandvisies De inzet van gemeentelijk vastgoed in Overvecht levert een belangrijke bijdrage aan de ambities van Samen voor Overvecht. Integrale pandvisies geven richting aan de langlopende strategische ontwikkeling van 6 leegstaande locaties in Overvecht. Met de ambities van Samen voor Overvecht als uitgangspunt en specifieke kenmerken van de onderzochte locaties zijn ontwikkelconcepten opgesteld. Samen met bewoners, de huidige huurders en geïnteresseerde huurders zijn deze concepten verder uitgewerkt. De komende periode worden de visies verder uitgewerkt en ook de financiële haalbaarheid getoetst. Steeds in overleg met bewoners en maatschappelijke organisaties.
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies
32
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
2. Perspectief voor de jeugd versterken | Verdieping De jeugd is de toekomst. In onze aanpak ligt de focus op 3 leeftijds groepen: kinderen van 0-6 jaar, kinderen die van de basisschool overgaan naar de middelbare school (8-14 jaar) en jongvolwassenen (16-27 jaar). In Overvecht willen we dat kinderen goed, veilig en gezond opgroeien en hun talenten maximaal ontwikkelen. Zo bieden scholen, vrijwilligers en partners hulp aan ouders en kinderen om de taalvaardigheid te vergroten. Door ook aandacht te hebben voor de taalontwikkeling van de ouders, kunnen zij hun kinderen beter ondersteunen bij het schoolwerk. Bij jongvolwassenen ligt de focus op het beter helpen van de groep die vastloopt en op talentontwikkeling. Wij willen dat jongeren hun school afmaken, een passende vervolgopleiding kiezen en een baan vinden.
verantwoordelijkheid, materiële zaken, socialisatie van het kind, sociaal netwerk, intimiteit, communicatie en omgangsvormen binnen het gezin. Naast individuele ondersteuning zijn er ook gezamenlijke bijeenkomsten voor (aanstaande) ouders.
voor moeders met jonge kinderen draaien. Uit gesprekken met moeders uit de wijk kwamen verschillende wensen naar voren, bijvoorbeeld een groep rondom taal, rondom de zwangerschap en een groep die aan de slag wilde in de keuken.
Al Amal streeft ernaar om alle moeders sterker en weerbaarder te maken. Bij de meesten lukt dit goed. Zij starten een opleiding of vinden werk. Ook zorgt dit ervoor dat ze beter omgaan met de omstandigheden waarin ze verkeren, zoals kleine behuizing of woonoverlast. In enkele gevallen helpt Al Amal met de zoektocht naar een ander huis. In 2022 werkte Al Amal veel samen binnen de geboortezorg en Kansrijke Start. Vanaf 2023 financieren we met stedelijke middelen de inzet van Al Amal in Overvecht.
Elke groep krijgt een begeleider (professional), een gastmoeder/ begeleider en een oppasmoeder (vrijwilligers). In Overvecht startten de afgelopen jaren ook andere moeder-baby (kind)groepen, waar meer samenhang en samenwerking mee moet komen in de herstart van de moeder-babygroepen.
Kinderen starten met 4 jaar zonder (taal)achterstanden op school (‘schoolrijp’ zijn).
Kidsclub
Moeder-babygroepen Overvecht De eerste 1000 dagen – Al Amal Met De eerste 1000 dagen hielp Al Amal in 2022 15 zwangere vrouwen en vaders in Overvecht. Het doel is om een stabiele thuissituatie te creëren vanaf de zwangerschap tot het tweede levensjaar van het kind. Al Amal zet vrijwilligers en professionals in – de ma’maatjes – die (aanstaande) ouders informeren over opvoeding en hen praktische ondersteuning geven. Thema’s die zij behandelen: hechting, opvoeding, hygiëne, ouderschap en
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
De moeder-babygroepen sluiten met diverse thema’s aan bij de behoeften van moeders in Overvecht. Het zijn laagdrempelige ontmoetingsplaatsen rondom opvoeding en ontwikkeling en het bereiken van moeders die anders niet of minder in beeld zijn. De moeders zetten de groepen zelf op en houden ze draaiend. De periode met strenge coronamaatregelen had veel impact op de moeder-babygroepen. Het is hoog tijd om de moeder-babygroepen te herstarten. In Overvecht moeten er in 2023 minimaal 5 groepen
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Op de Kidsclub worden peuters en hun ouders voorbereid op de voorschool en peuteropvang. Veel ouders komen er met vragen over de opvoeding of taal. De Kidsclub-groepen zijn 4 dagdelen per week open op 2 locaties. Elke 6 à 8 weken geeft een jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau de ouders voorlichting. Vanuit de bibliotheek komt er een gastspreker op een speelse manier voorlezen aan jonge kinderen. De aanvraag bij het Oranje Fonds is in mei toegekend, hiermee startte de Kidsclub Academie voor ouders en vrijwilligers die zelf Kidsclubochtenden willen verzorgen. In oktober 2022 ging de eerste Kidsclub Academie van start met 7 moeders. Halverwege de training evalueerden de deelnemers samen. Zij gaven aan meer bewust te zijn van de verschillende opvoedthema’s en
Meedoen en ondernemen
Conclusies
33
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
passen de theorie ook thuis toe. Ze communiceren nu meer met hun kinderen, zijn geduldiger, luisteren beter en geven hun kinderen meer kansen en keuzes. Dit jaar bleek het lastig om ouders en kinderen te bereiken. De grote leegloop rond de corona-epidemie is nog niet volledig teruggedraaid. Sommige ouders blijven voorzichtig. Ook bleek een eigen bijdrage van 7,50 euro per maand voor sommige ouders een te grote drempel om naar de Kidsclub te komen. Na onderzoek besloot Kidsclub af te stappen van de vaste bijdrage, deze bijdrage is nu vrijwillig. In 2022 besteedde Kidsclub extra tijd en aandacht aan het verdiepen van samenwerkingen met moeder-babygroepen, DOCK en Taal Doet Meer. Kidsclub is ook betrokken bij ‘Kansrijke start Themadreven’. In de zomer van 2022 stelde Kidsclub opnieuw een zomerprogramma op voor alle ouders in Overvecht en kinderen van 1 tot 6 jaar. Veel ouders kennen de Kidsclub nog niet. In september startte daarom promotie voor de Kidsclub en het werven voor de Kidsclub Academie. De aanmeldingen trokken aan en de groepen zijn weer vol. In 2023 oriënteert Kidsclub zich ook op nieuwe locaties binnen en buiten Overvecht. Kinderen komen graag naar de Kidsclub om te spelen en te leren. Tevreden ouders zien een positieve verandering en groei bij hun kind.
Medewerkers horen steeds vaker dat er behoefte is aan een activiteitenaanbod voor kinderen van 4 tot 6 jaar en hun ouders. Dit pakt Kidsclub in 2023 op samen met DOCK. 2022 was het laatste jaar dat Kidsclub subsidie ontving vanuit Samen voor Overvecht, de bekostiging gaat geheel over naar de gemeentelijke afdeling MO/Onderwijs.
ervaarden de organiserende ouders dat hun stem, hun ervaring en hun behoefte er echt toe doet. De professionals die aansloten bij Wij moeders voor elkaar kregen inzicht in de leefwereld van ouders die anders minder zichtbaar (en lastiger te bereiken) zijn. Zij leren hierdoor hun eigen kennis en kunde in te zetten op een passend moment, vaak anders dan ze gewend zijn. Ook stellen zij zich vaker kwetsbaar op: ‘Ik weet het niet, hebben jullie een idee?’
Kansrijke start Themadreven: Wij moeders voor elkaar (Regio Deal)
Managers en beleidsadviseurs zagen dat als je start vanuit de leef- en werkwereld van ouders en professionals er andere oplossingen komen, dan als je vanuit beleid een aanbod denkt.
Een groep van betrokken ouders uit Overvecht startte in 2022 ‘Wij moeders voor elkaar’ in buurtkamer de Gagel. Zij werken samen met een professional aan een aanpak om ouders uit de buurt te helpen bij taalontwikkeling, opvoeding, gezond eten, rondkomen, kinderopvang en werk. Per thema nodigen zij formele en informele sleutelpersonen uit de wijk uit.
Wij moeders voor elkaar gaat door in 2023. Het buurtteam, DOCK, de JGZ en andere partners nemen gezamenlijke verantwoordelijkheid om met ouders samen te werken. Als ouders elkaar ondersteunen worden problemen voorkomen en krijgen zij meer vertrouwen in het bestaande aanbod in de stad.
In 2022 bezochten ongeveer 30 moeders de inloop, waarvan 13 regelmatig. De organiserende moeders kregen als waardering voor hun inzet een vrijwilligersvergoeding, en als ze dat wilden kregen ze ondersteuning bij het vinden van ander vrijwilligerswerk of een stage.
Nu Niet Zwanger (Regio Deal) In 2023 zet Kidsclub samen met de Werkwinkel voorlichting op voor de groepen. Ook wordt de Werkwinkel een vast onderdeel van de Academie. Ouders van de Kidsclub Academie starten na hun training als vrijwilligers bij de Kidsclub.
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Resultaten in 2022 waren mentale ruimte en afname van stress. Doordat ouders feedback krijgen van andere ouders en bevestiging van een vertrouwde professional krijgen zij (meer) zelfvertrouwen. Dit heeft effect op ouderschap, op de (motivatie voor) eigen ontwikkeling en die van hun kinderen. En helpt een kansrijke start voor kinderen. Doordat de ouders niet werkten met een voorbedachte oplossing,
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) ondersteunt kwetsbare vrouwen en mannen een bewuste keuze te maken over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger raken. Hulpverleners begeleiden cliënten actief en beginnen met een gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Zij sluiten aan bij de leefwereld van de cliënt en verkennen met hen welke vragen,
Meedoen en ondernemen
Conclusies
34
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
emoties, ideeën en drempels er zijn. Situaties waar professionals zelf niet mee verder konden, werden doorgezet naar de inhoudelijk coördinator. Deze kon uitgebreider in gesprek of bijvoorbeeld een financiële drempel voor anticonceptie wegnemen.
Kortdurende VideoHome-training (Regio Deal)
Voorschoolse educatie (Regio Deal)
In 2022 bereikte NNZ in Utrecht 401 geregistreerde cliënten (256 meer dan in 2021). Meerdere organisaties geven geen cijfers door vanwege de administratielast, hierdoor zijn bovenstaande cijfers een onderschatting van het werkelijke aantal. 27 situaties werden doorverwezen naar de inhoudelijk coördinator, waarvan ongeveer 10 in Overvecht. Daarnaast voeren steeds meer hulpverleners het gesprek over de kinderwens met hun cliënten. In Overvecht nemen de JeugdGezondheidsZorg, 3 locaties van de Buurtteams Jeugd, de Tussenvoorziening, Verloskundigenpraktijk Doula, verschillende huisartsen en Spoor030 deel aan het programma NNZ. Hiermee voorkomen zij vele onbedoelde en ongeplande zwangerschappen en dragen ze bij aan een kansrijke start voor ieder kind dat geboren wordt.
Kortdurende VideoHome-training is een manier van opvoedondersteuning voor ouders met kinderen in de leeftijd van 0 tot 6 maanden. Ouders bekijken en bespreken samen met een begeleider korte video-opnames over de alledaagse omgang bij hen thuis. Hierbij ligt de focus op de initiatieven van het kind en het contact tussen ouders en kind. De interventie wordt ingezet bij ouders voor wie gewone adviezen en consulten bij JGZ niet helpen. Ouders begrijpen de behoeften van hun kind (beter) en zijn beter in staat om sensitief en responsief te reageren op hun kind. Dit bevordert en herstelt het contact en daarmee een gezonde (sociaal-emotionele) ontwikkeling van het kind. De kinderen hebben hier hun hele verdere leven profijt van. In 2022 startten 6 trajecten in Overvecht en liepen 3 trajecten door uit 2021.
Om kinderen met een risico op taalachterstand gelijke kansen te bieden op de basisschool krijgen zij 16 uur per week voorschool aangeboden. In Overvecht is een relatief hoog percentage peuters met risico op taalachterstanden dat voorschool krijgt aangeboden. Niet al deze kinderen nemen deel. De gemeente Utrecht wil de deelname aan de voorschool stimuleren om deze kinderen maximaal te bereiken. Deze aanpak zet in op:
Komend jaar wil het projectteam de bekendheid van het programma Nu Niet Zwanger vergroten en cliënten ondersteunen en volgen waar nodig. NNZ wil contacten met samenwerkingspartners onderhouden en focust op huisartsen, gezinswerkers, medewerkers van de jeugdgezondheidszorg en deelnemers aan het geboortezorgnetwerk in Overvecht en organisaties die financiële ondersteuning bieden. Door hun kennis over de methode NNZ verder te verdiepen en verstevigen kan NNZ nog meer mensen in kwetsbare situaties bereiken.
De projectleiders zetten in op een beter bereik in Overvecht. Hiervoor start de werving van een JGZ-collega die de doelgroep kent en werkzaam is in Overvecht. Vanaf april 2023 starten extra trajecten. Daarnaast zijn de projectleiders in gesprek met de betrokken partijen over de manier van implementeren: hoe aanmelden en doorverwijzen? Wie speelt welke rol?
• Voorschoolse educatie op maat: 2-jarigenaanbod en het dreumescurriculum • Bewegend Leren • Voorschoolse educatie als vindplaats
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Activiteiten in 2022: • Het voorschoolse educatie-curriculum werd ontwikkeld en geïmplementeerd. Dit sluit aan op de ontwikkelingsleeftijd van de kinderen in plaats van op de kalenderleeftijd. • De ambitie om in 2022 te starten met groepen van 2-jarigen is niet gehaald door reorganisatie, personeelstekort en -wisselingen. De verwachting is dat in februari 2023 de eerste groep gaat starten.
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies
35
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
• Alle pedagogisch medewerkers in Overvecht kregen een extra erkende opleiding voor bewegend leren voor kinderen in de ontwikkelleeftijd van 1,5 tot 4 jaar. • De binnenruimten van de voorschoolse educatie zijn voorzien van materialen die het bewegend leren stimuleren. • Op de kick-offbijeenkomst van 1 november 2022 werden buitenspeeltassen uitgedeeld met de wijkkaart, beweegmatten en het bewegingsprogramma. Deze werden gepresenteerd aan ouders en partners uit de wijk. • Alle locaties organiseerden na de zomervakantie een koffie to go voor ouders, waarbij ook partners uit de wijk konden aansluiten.
Multidisciplinair overleg complexe casuïstiek MDO (Regio Deal) In het multidisciplinair overleg complexe casuïstiek overleggen GZ, JGZ, huisartsen, het buurtteam en Spoor030 over complexe problemen bij kwetsbare (aanstaande) ouders. Dit overleg voorkomt groot persoonlijk en maatschappelijk leed. Deze ouders met complexe problemen krijgen betere zorg en ondersteuning als instanties en hulpverleners beter samenwerken, een oplossing zoeken buiten richtlijnen of protocollen, onderliggende problemen zoals schulden oplossen en een geboortezorgnetwerk onderhouden. De aanpak geeft de kans om te leren van complexe situaties en om noodzakelijke systeemveranderingen te maken.
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Het multidisciplinair overleg (MDO) en het geboortezorgnetwerk voor de bespreking van complexe problematiek van (aanstaande) ouders zijn geborgd in de Gezonde Wijk-structuur. Het bespreken van complexe problemen van (aanstaande) ouders uit Overvecht sluit aan bij de methodiek van de doorbraaktafel (Citydeal Inclusieve Stad) en gebruikt gelden uit het fonds Onconventionele Maatwerk Oplossingen (OMO). Pilot Lieve Mama Het pilotproject Lieve Mama biedt kansen voor Arabischsprekende moeders om deel te nemen en hun contacten en taalvaardigheden te vergroten. In 2022 startten 3 centering pregnancy-groepen met de begeleiding van een Arabischsprekende co-begeleider. Dit is zwangerschapsbegeleiding in een groep, waarbij vrouwen van elkaar leren, netwerk opbouwen en meer tijd hebben met de verloskundige die de groep begeleidt. Zo kunnen ze belangrijke informatie bespreken rond de zwangerschap, bevalling en voorbereiding op het moederschap. De Arabischsprekende co-begeleider zorgde ervoor dat vrouwen die anders niet konden deelnemen nu wel deelnemen. De vrouwen in de groepen hadden veel profijt van deze vorm van begeleiding. Pharos/ Verweij Jonker evalueerde de pilot en de uitkomsten waren positief. Op basis van deze evaluatie zoekt MDO in 2023 een goede invulling voor de vierde groep. Lieve Mama sluit aan bij de bestaande moederbabygroepen en moedernetwerken.
Pilot verloskundige coaching Steeds meer ouders hebben psychische klachten. Voor veel vrouwen is de stap tot een gesprek met een verloskundige laagdrempelig en geaccepteerd. Deze manier van ondersteuning wordt niet vergoed door zorgverzekeraars en is daardoor weinig toegankelijk voor ouders met een laag inkomen of mensen in kwetsbare situaties. Juist deze
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
ouders hebben vaker behoefte aan extra ondersteuning op het psychosociale vlak. Daarom startte in juni 2022 een pilot met verloskundig coaching: een kortdurend traject voor ouders, samen of alleen, gratis en zo nodig met verwijsmogelijkheden. De coaching richt zich op het verminderen van angst tijdens en rond de zwangerschap, het begeleiden van miskraam en verlies, de voorbereiding op de bevalling, het verwerken van de bevalervaring of het brengen van rust en balans in het eerste jaar ouderschap. De coaching beïnvloedt de relatie tussen beide ouders en de binding met hun kindje(s) positief. De verloskundig coach is aangesloten bij JGZ Overvecht en in dienst van gemeente Utrecht. De huisarts, buurtteam, poh, verloskundigen, JGZ en het ziekenhuis verwijzen door naar de coach. Ook kunnen ouders op eigen initiatief een gesprek aanvragen. De pilotfase duurt 1 jaar met mogelijkheid tot verlenging naar 2 jaar. In 2022 hield de verloskundig coach 33 gesprekken met 10 cliënten. 5 Coachingtrajecten zijn al afgerond. Het gaat goed met aanmeldingen en afrondingen. De wachttijd tot het eerste kennismakingsgesprek is 1 tot 4 weken. Er zijn 85 sessies in een jaar, daarmee kan de coach 15 tot 20 vrouwen helpen met 3 tot 5 gesprekken. In 2023 overleggen JGZ, huisartsen, het buurtteam en Spoor030 elke 6 weken.
MDO volgt de ontwikkelingen en resultaten van het overleg en voert duurzame oplossingen door voor toekomstige gevallen. De pilots Lieve Mama en verloskundig coaching worden verder uitgevoerd, geëvalueerd en structureel ingebed. De vierde groep centering pregnancy gaat van start.
Meedoen en ondernemen
Conclusies
36
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Om mogelijkheden, projecten en initiatieven in Overvecht in kaart te brengen en hulpverlening door te laten verwijzen naar diverse initiatieven werd in januari 2023 een projectleider Jonge kind Overvecht aangesteld. Deze moet voor verbinding zorgen.
zelfredzaamheid van de jeugd, inzet van rolmodellen, veilig wonen in de wijk en organiseren activiteiten voor jongeren. Een greep uit de resultaten voor jongeren in de buurtaanpakken bij de 3S-dreven, THEMA-dreven en de Zambesidreef:
Kinderen en jongeren weten en ervaren dat zij toekomstperspectief hebben. Ze voelen dat ze ertoe doen, weten waar hun ambities en talenten liggen en voelen zich uitgenodigd er iets mee te doen.
• 40 jongeren deden mee met het kickboksproject van Laarej Gym en Bourdif Gym.
Jongerenwerk JoU
• 2 dagen per week rijdt bij goed weer een bus met sport- en spelactiviteiten door de buurten van Overvecht. Gemiddeld komen hier 60 jongeren per keer op af. De rolmodellen zijn positieve voorbeelden voor de jeugd en helpen mee met het uitvoeren van de activiteiten.
Preventieve inzet 10-14 jaar JoU biedt wekelijks extra sport- en spelactiviteiten aan opgroeiende kinderen en tieners. Op pleintjes en in gymzalen in hun directe omgeving. Rolmodellen, vrijwilligers en jongerenwerkers helpen hierbij aan de persoonlijke ontwikkeling van de jeugd. Zo draagt JoU samen met de partners bij aan de ontwikkeling van jeugd in kwetsbare situaties, het versterken van hun sociale netwerken en het vergroten van hun maatschappelijke participatie. Dit zijn belangrijke beschermende factoren die gezond, veilig en kansrijk opgroeien stimuleren en dus problemen kunnen voorkomen. Buurtaanpakken Samen met de gemeente verbeteren stadsmakers, bewoners, bondgenoten, SVO De Dreef, ouders, jongeren, Bourdif Gym en Laarej Gym, Politie, Toezicht en Handhaving en het buurtcomité de leefbaarheid en veiligheid in de wijk. Ze werken aan participatie en
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
• 30 jongens en meiden kregen bij SVO de Dreef voetbaltraining en deden mee aan laagdrempelige activiteiten, zoals een Young Leaders Training. Tijdens deze training lag de focus op het ontwikkelen van vaardigheden die jongeren kunnen gebruiken als mediator of rolmodel in de wijk. • Met het project Tienerwerk sluiten JoU en DOCK 2 keer per week aan in de pauzes op de scholen OBO de Klopvaart, De Johannes en De Dreef. Zo leren ze op de basisschool de kinderen kennen en de werelden van school, thuis en vrije tijd meer te verbinden. In samenwerking met FC Utrecht, de brede school, de basis scholen en SVO De Dreef bezocht het jongerenwerk met kwetsbare kinderen van groep 7 en 8 een voetbalwedstrijd en het stadion van FC Utrecht. Ook maakten ze kennis met de voetballers.
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
• Tijdens de wekelijkse activiteiten van JoU bespreken jongerenwerkers thema’s met jongeren zoals geloof, identiteit, toekomst, gezondheid, relaties, mentale gezondheid, criminaliteit, overlast, participatie en actuele onderwerpen. • Jongeren organiseerden met ondersteuning van het jongerenwerk activiteiten zoals pleinfeesten, Utrecht900, een buurt-BBQ, schoonmaakacties, bingo en voetbaltoernooien. • In gymzaal Pagodedreef worden elke week 2 sportactiviteiten georganiseerd, waar gemiddeld 45 kinderen op afkomen. Actieve aanpak van risico- en problematische groepen Samen Voor Overvecht werkt met groepen jongeren die opgroeien in families met veel risico’s en problemen. Bijvoorbeeld binnen criminele families of netwerken waarin het heel logisch is dat jongeren ook de criminaliteit ingaan. Jongerenwerkers met straatkennis en natuurlijk gezag zijn vaak de enige professionals die zij in hun omgeving accepteren. Samen voor Overvecht gaf deze ‘zware groepen’ in 2022 een fysieke ruimte om elkaar te ontmoeten, apart van de reguliere activiteiten, zodat zij andere jongeren niet negatief beïnvloeden. Dit is een plek waar zij mogen zijn, vrij van de verwachtingen in de samenleving, waar zij vaak niet aan kunnen voldoen. Specialistisch jongerenwerk werkt hier met hen aan contact en vertrouwen.
De individuele begeleider pakt praktische vragen op en koppelt de jongere aan een Procesregisseur persoonsgerichte aanpak (PGA-expert). Deze grijpt in op risicofactoren, zoals oplopende boetes, problematisch gedrag en negatieve groepsdynamiek. En zorgt voor beschermende factoren, zoals een betekenisvolle dagbesteding en gezonde leefstijl.
Meedoen en ondernemen
Conclusies
37
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Met kleine successen groeit motivatie tot positieve verandering. Zo krijgen de jongeren een concreet toekomstperspectief, waarin ze zelfregie behouden. Jongeren met een positieve drive gingen in 2022 sporten bij Bourdif Gym en kregen individuele ondersteuning van JoU. 18 jongeren begonnen een opleiding of werden ondersteund bij het vinden van werk. Rolmodellen De rolmodellen van JoU leren jongeren om te participeren in de samenleving. Vaak zijn jongeren enthousiast om iets te doen voor hun omgeving, maar hebben zij daarvoor nog niet de vaardigheden. Als rolmodel bedenken ze samen activiteiten voor de jeugd, bereiden deze voor, voeren ze uit en evalueren deze. Door dit samen te doen, ontdekken ze welke talenten zij specifiek hebben. Zo ontwikkelen zij zichzelf in actief burgerschap. Wanneer rolmodellen uitstromen, nemen zij hun kennis en ervaring mee de wijk en de stad in. Zij worden mogelijk onze toekomstige politieagenten of jongerenwerkers. Mohammed: ‘Rolmodel zijn geeft mij ook wat terug: het moment dat ik naar jongeren kijk, ze vreugde uitstralen en geen stress hebben als ze bezig zijn met de activiteiten.’ Jongeren vinden het belangrijk dat ook de goede kanten van Overvecht aandacht krijgen. Dit doet recht aan hun leven in de wijk en vergroot de kansen voor jongeren nu en in de toekomst.
Oussama en Hayder ontvingen als rolmodel een jeugdlintje van wethouder Dennis de Vries: ‘Veel mensen hebben een negatief beeld van de wijk Overvecht, maar er is hier ook zoveel positiviteit, waar we te weinig over horen. Jongeren die mensen in de buurt helpen, jongeren die veel potentie en talent hebben, artiesten, noem maar op, dat is ook Overvecht!’
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Eenheid (JoU-SVO De Dreef) In 2021 startten JoU en SVO De Dreef (voetbal) het project Eenheid. Jongeren in een kwetsbare positie werkten in dit project aan hun zelfredzaamheid en persoonlijke ontwikkeling, zodat zij makkelijker kiezen voor het goede pad. In de eerste fase van dit project wierven JoU en SVO De Dreef gezamenlijk jongeren die opgroeien in een leefomgeving met negatieve risicofactoren. Zoals het ontbreken van een sociaal netwerk, opgroeien in armoede of maar net rond kunnen komen. Ouderbetrokkenheid is belangrijk in dit project. Er waren daarom meerdere ouderbijeenkomsten, zowel individueel als in groepsverband. In 2022 maakten 30 jongeren van 12 tot 16 jaar en 15 ouders enorme stappen op sportief en educatief gebied. SVO De Dreef en JoU besteedden aandacht aan de gevaren van social media, snel geld verdienen, puberbrein, gezonde voeding en jongerenparticipatie. De jongeren werkten samen aan ideeën over hoe ze kunnen samenwerken en wat het belang is van zelfredzaamheid. Tijdens de vakanties organiseerden SVO De Dreef, JoU en jonge rolmodellen samen vakantieactiviteiten - voetbaltoernooien, sport en spelactiviteiten, iftar en burendag - waar gemiddeld 60 jongeren per keer op afkwamen. 2023 is het laatste jaar van het project Eenheid en staat volledig in het teken van zelfsturing van jongeren en ouders. Persoonlijke ontwikkeling staat hierbij centraal.
JoU en VV de Dreef werken eraan dat deze jongeren in 2024 instromen op verschillende posities binnen en buiten SVO De Dreef. Bijvoorbeeld als trainers, scheidsrechters voor (vrijwilligers)werk of werk bij 1 van de partners.
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Big Brothers Big Sisters Het mentorprogramma Big Brothers Big Sisters Utrecht (BBBSU) biedt duurzame ondersteuning aan kinderen van 6 tot 18 jaar die opgroeien in kwetsbare situaties in Utrecht. De kinderen ontmoeten hun mentor minimaal eens per week gedurende een jaar. In 2022 begeleidde Big Brothers, Big Sisters 85 matches, waarvan 38 in Overvecht. In 2022 meldden zich 44 kinderen aan uit Overvecht. Van de 89 mentoren komen er 8 uit Overvecht. In 2023 wil BBBSU 100 matches begeleiden in Utrecht, waarvan 35 tot 45 in Overvecht. Samen met andere stichtingen en organisaties organiseert en informeert BBBSU over (kaartjes voor) culturele- en sportactiviteiten of gratis reizen.
Stichting Move Stichting Move koppelt studenten aan kinderen die minder kansen krijgen dan hun leeftijdsgenoten. Ze duiken in elkaars leefwereld, ontdekken hun talenten en komen samen in actie voor een ander. In het najaar van 2022 startten 4 Move je buurt-projecten op basisscholen in Overvecht. Ook vond een Move-your-world-uitvoering plaats bij de praktijkschool Pouwer College. Studenten begeleidden deze projecten. Ook ging Move door met het project Move Maatje, waarbij 4 groep 8-leerlingen worden gekoppeld aan een student.
Meedoen en ondernemen
Conclusies
38
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Samen doorlopen zij een traject waarin zij 6 keer samenkomen om te bespreken wat er komt kijken bij de overstap naar de middelbare school. Basisschool De Klopvaart organiseerde samen met studenten Social Work van de Hogeschool Utrecht een verkeersveiligheidcampagne voor de buurt. De leerlingen vonden hun omgeving niet veilig, omdat er vaak te hard werd gereden. Zij maakte buurtbewoners bewust van onveilig rijgedrag met een online en een live-campagne, zelfgemaakte spandoeken en flyers. De Johannesschool deed met groep 7 en groep 8 mee aan een Move je buurt. Groep 7 organiseerde samen met studenten van de roeivereniging een sportfestival met hapjes, drankjes en muziek voor de hele buurt met het thema beweging & gezondheid. Ook groep 8 koos voor dit thema. Samen met studenten van de internationale studievereniging STORM organiseerde deze groep een voetbaltoernooi met leerlingen van de Klopvaart. Hierdoor leerden leerlingen van de 2 scholen elkaar onderling beter kennen, waardoor meer sociale verbinding ontstond tussen de scholen. Basisschool De Watertoren organiseerde samen met studenten van de Marnix Academie een kookmarkt voor de buurt. De leerlingen maakten gezonde hapjes en ontvingen de buurtbewoners hartelijk. De Move-your-world-uitvoering op het Pouwer College was een speciale aan de praktijk aangepaste versie.
Leerlingen van het eerste jaar bedachten acties die ze voor een ander konden doen: van kaartjes schrijven naar eenzame ouderen tot meehelpen bij de daklozenopvang.
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Voor het voorjaar van 2023 staan er 3 Move-je-buurt-projecten op het programma bij scholen het Spoorzicht, de Gagel en de Marcusschool. Ook is Move, samen met partners in het Samenwerkingsverband Kansengelijkheid & Burgerschapsonderwijs (SKB), in gesprek met het bestuur van de basisscholen om een doorlopende leerlijn aan burgerschapsprojecten aan te bieden aan alle scholen in Overvecht.
Het Buurtteam houdt spreekuur op school en er zijn koffieochtenden met ouders gestart. In 2023 werkt de Familieschool aan training en sportactiviteiten voor ouders in samenwerking met Al Amal en SportUtrecht. Ook gaan de ‘lerend netwerk’-bijeenkomsten van start, waarbij de scholen leren van elkaars aanpak. Verder krijgt het schoolpersoneel trainingen over armoedesignalering en gespreksvoering.
Familieschool In 2022 startten de projectleiders op de 4 individuele Familiescholen in Overvecht. Familiescholen zetten het gezin centraal en geven ouders meer ondersteuning. Want als er problemen zijn in het gezin, zoals schulden, werkloosheid, armoede of verslaving, is er voor het kind weinig ruimte om zijn of haar talenten te ontwikkelen op school. De school helpt gezinnen en geeft ouders hulp om zelf hun problemen op te kunnen lossen. De projectleider op de Joannes XXIII interviewt ouders en kinderen om hun behoeften en wensen in kaart te brengen. Basisschool de Schakel opende het ‘Schakelloket’ op woensdagochtend, waar ouders terecht kunnen met vragen over financiën, ondersteuning thuis of op school, cursussen, werk of stages. Het Buurtteam, de Werkwinkel, de school, (binnenkort) Stichting Al Amal en DOCK zijn daar aanwezig. Daarnaast geeft een ervaringsdeskundige op de Schakel een goed bezochte cursus om moeders in hun kracht te zetten. De 2 OBO-scholen organiseren 2 keer per maand informele en informatieve ouderbijeenkomsten.
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Leerpracht (Regio Deal) Het project Leerpracht bereidt toekomstige en startende onderwijsprofessionals beter voor op het werken op scholen in Overvecht. Zodat deze scholen goede onderwijsprofessionals behouden en vacatures minder lang open staan. Om schoolleiders en docenten in Overvecht beter uit te rusten voor de problematiek in Overvecht, worden zij allemaal bijgeschoold. Lerarenopleidingen ontwikkelen daarvoor samen met docenten van scholen in Overvecht een curriculum: ‘Lesgeven in een grootstedelijke context’. Dit rust leraren beter uit om leerlingen met gestapelde problematiek of leerachterstanden te begeleiden in hun (cognitieve) ontwikkeling. In de reguliere opleiding is daar onvoldoende aandacht voor. Dit maakt de baan in Overvecht zwaarder, waardoor lerarentekorten groter zijn.
Meedoen en ondernemen
Conclusies
39
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
In 2022 zetten diverse leerkrachten hun kennis en ervaring in om onderdelen uit het curriculum specifiek aan te passen aan het lesgeven in Overvecht. Het curriculum wordt onderdeel van alle lerarenopleidingen in Utrecht. In Overvecht wordt in 2024 een pilot gestart met dit curriculum. Partners in dit project zijn Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht, Marnixacademie, Brede School Overvecht, basisschool directeuren, directeur Trajectum en Pouwer College, directeur Gerrit Rietveldcollege, schoolbesturen, docenten en DOCK. In 2023 start de samenwerking en voorbereiding voor de ontwikkeling van een minor. De website wordt gelanceerd, met onder meer een flowchart over Urban Education, de Sociale kaart Overvecht, infographics en rapportages over onderzoeksresultaten uit 2021 en 2022. Ook wordt dit jaar het aanbod voor onderwijsprofessionals in Overvecht ontworpen en afgestemd. Per onderwijsinstelling worden ambassadeurs geselecteerd.
Kans: Pouwer College Eind 2020 startte het project ‘Samen voor Overvecht – Kans voor Pouwer College en Ithaka’. Dit project moet de sociale veiligheid en de uitstraling van de school verbeteren. De verbetering van de zij- en achterkant van de school en de relatie met de directe omgeving draagt bij aan betekenisvol onderwijs voor leerlingen van beide scholen en aan een goede relatie met ouders en buurtbewoners.
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Het Pouwer College werkt in dit project samen met Covitaal, Utrecht Natuurlijk, de gemeente, buurtbewoners en ouders. Om een echte kwaliteitsslag te maken is het project onderverdeeld in 3 gebieden rondom de school. Kansgebied: Arabelladreef – achterkant Pouwer, Ithaka De Arabelladreef was een onveilige plek met achterstallig onderhoud. Jongeren parkeerden er hun auto’s om drugs te dealen en veroorzaakten veel overlast voor het Pouwer College, Ithaka en de bewoners. Zij legden onder meer contact met kwetsbare leerlingen om ze te werven voor criminele activiteiten en vernielden de schooltuin. Om de situatie te verbeteren, hief de gemeente 6 parkeervakken op en plantte er jonge bomen en struiken in het verlengde van de moestuin van de school. Deze tuin loopt zo ‘over’ in dit nieuwe stuk groen. Ook verving de gemeente de doorgang naar de Normadreef met remhekjes, om het scooterverkeer te vertragen. De gedeelde schooltuin aan de achterzijde van de school is deels ingericht als moestuin en de leraren gebruiken deze voor het groenonderwijs aan de leerlingen. Er kwam hier een extra kas voor het stekken van bloemen en planten, een kruidentuin en een pluktuin die dagelijks wordt gebruikt voor het restaurant van de school. In het kader van een gezonde school wilde het Pouwer College meer zelf verbouwen. Daarom bouwden ze een kippenren.