Voorjaarsnota 2021 en Eerste Bestuursrapportage 2021.pdf

Op basis van de scenario's waar we rekening mee houden, zien we geen aanleiding om de tweede tranche anders in te zetten. De grotere behoefte aan openbare ruimte en groen versterkt de wens om de tweede tranche, die juist is gericht op het creëren van groen, in te zetten. Er bestaat nog steeds behoefte om te anticiperen op keuzen die het Rijk maakt ten aanzien van het herstel en deze tweede tranche te benutten voor mogelijkheden voor cofinanciering. Maar we blijven niet op het Rijk wachten. Binnen de kaders die de Raad vaststelt met deze voorjaarsnota, zullen wij bij de planontwikkeling en uitvoering van deze plannen tot en met september 2021 alert blijven of er zich nieuwe mogelijkheden voor cofinanciering voordoen bij een mogelijk herstelplan van het Rijk. Verschuiving budget van Rivierenwijk naar Noordwest De groenaanpak in Rivierenwijk is deels gekoppeld aan de buurtaanpak Merwedekanaalzone (MWKZ). We zijn in Rivierenwijk nu aan de slag met een aantal vergroeningsinitiatieven uit de buurt, waaronder groene ommetjes. Na besluitvorming over de MWKZ start, gekoppeld aan de buurtaanpak Rivierenwijk, de participatie over extra vergroening waarvoor in de Samenwerkingsovereenkomst MWKZ budgetten zijn gereserveerd, onder andere gedekt uit de rioolheffing.

Een deel van de uitgaven voor vergroening van Rivierenwijk verschuift daardoor naar een later moment, ten laste van een ander budget. We stellen voor het in het pakket beschikbare bedrag te benutten om in Noordwest alvast te starten met twee vergroen-initiatieven die dit jaar nog gerealiseerd kunnen worden.

25

Extra versnelling Maarschalkerweerd Wij zien kansen om het project Maarschalkerweerd te versnellen. Het is mogelijk om de planvorming reeds dit jaar te starten, waardoor de uitvoering ook kan worden versneld. Dit vraagt om een verschuiving van 150.000 euro naar 2021 (in plaats van 2022). Oorspronkelijk voorstel PB2021 Tweede Tranche "Nieuw geld" 2021 2022 Gezonde leefomgeving Vergroening Rivierenwijk en omgeving Riolering Vasco da Gama Maarschalkerweerd overige twee parken Enecoterrein herinrichting Totaal 2e tranche

0,75

0,75

0,75

1,50 2,00 4,25

2021

x € 1.000.000 Naar voren halen 2022 2023 2024

1,25 0,10

1,25 0,10

1,25

1,25

1,35

1,35

1,25

1,25

Aangepast voorstel VJN 2021 Tweede Tranche "Nieuw geld" 2021 2022 Gezonde leefomgeving Vergroening Rivierenwijk en omgeving Vergroening Noordwest Riolering Vasco da Gama Maarschalkerweerd overige twee parken Enecoterrein herinrichting Totaal 2e tranche

0,20 0,55

0,60 0,15

0,15

1,35 2,00 4,10

0,90

2021

x € 1.000.000 Naar voren halen 2022 2023 2024

1,25

1,25

0,10

0,10

1,25

1,25

1,35

1,35

1,25

1,25

2.2. Nieuwe activiteiten om de kwaliteit en leefbaarheid van de stad te versterken In veel opzichten is Utrecht een aantrekkelijke stad, voor inwoners en voor bedrijven. We zien dat op onderdelen de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening niet meer past bij de stad die we willen zijn. Er zijn ook gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat. Op die plaatsen willen we het beleid gericht intensiveren. Nieuwe activiteiten per programma Programma Bewoners en Bestuur Ruimtelijke Ontwikkeling, Wonen en erfgoed Openbare ruimte en groen Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen Bereikbaarheid Veiligheid Utrechts Vastgoed Overhead

2021 396 700 80 0 2.280 0 334 1.078

2022 927 1.425 420 750 3.060 130 245 2.004

2023 945 165 420 0 80 130 245 540

2024 685 165 335 0 80 0 245 375

x € 1.000 2025 685 165 335 0 80 0 245 375

Totaal

4.868

8.961

2.525

1.885

1.885

26

Programma Bewoners en Bestuur Omschrijving Uitvoering PBZ op juiste niveau brengen: Burgerzaken Uitvoering PBZ op juiste niveau brengen: KCC Buurtbudgetten Staatloosheid Organisatieontwikkeling in relatie tot schaalsprong van de stad – deel B&B Totaal

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

30

185

345

345

345

35 0 331

130 20 332

320 20 0

320 20 0

320 20 0

0

260

260

0

0

396

927

945

685

685

Uitvoering PBZ op juiste niveau brengen: Burgerzaken Burgerzaken draagt zorg voor de basis van de individuele rechtspositie van iedere inwoner. Om ervoor te zorgen dat íedere inwoner daarin goed wordt gefaciliteerd is het nodig dat de medewerkers meer opgeleid worden en meer ruimte hebben om tot de juiste oplossing voor de inwoner te komen. Ook als een vraagstuk wat complexer is of als méér tijd nodig is om af te stemmen met andere afdelingen van de gemeente of andere overheidsinstanties. Een goede en snelle standaardroute én kennis en ruimte voor maatwerk waar dat nodig is om ervoor te zorgen dat niemand tussen wal en schip komt. Uitvoering PBZ op juiste niveau brengen: KCC Het KCC kent jaarlijks meer dan 6 miljoen individuele klantcontacten. Veel daarvan kunnen efficiënt en gestandaardiseerd worden afgewikkeld. Maar als de vraag meerdere lagen, terreinen, aspecten heeft, is er meer kennis en ruimte nodig om de inwoner adequaat te helpen. Deze financiële investering is noodzakelijk om deze ontwikkeling van de medewerkers te faciliteren, zodat ook de meer gelaagde/complexere vraagstukken goed worden herkend en op de juiste manier bij de overheid worden opgepakt.

Buurtbudgetten Met een inventarisatie lokaal en landelijk naar ervaringen met buurtbudgetten, de evaluatie van Noordwest Begroot komen we in 2021 tot een uitwerking van twee moties: De buurt die stuurt” (2019/429) en “Buurtbudgetten serieus nemen, niet ten koste van het Initiatievenfonds” (2019/398). Onze inzet is om ook op andere plekken in de stad ruimte te bieden voor verschillende vormen van buurtbudgetten. Om dit in 2022 en verder vorm te geven is extra inzet noodzakelijk: specifieke vormen van digitale participatie en uitrollen van nieuwe aanpak. Dit is exclusief het budget dat nodig is voor het buurtbudget zelf, het budget dat bewoners kunnen inzetten. Staatloosheid In Utrecht hebben ruim 1.000 personen de status “nationaliteit onbekend”. Als de inwoner voldoende bewijsmateriaal heeft, kan die bij de gemeente aanvragen om dit om te zetten naar een (vermoedelijke) nationaliteit of naar staatloosheid. De gemeente kan ook zelf het initiatief nemen om een dossier opnieuw te beoordelen. Deze herbeoordeling van de dossiers van inwoners met onbekende nationaliteit is arbeidsintensief. We starten hiermee in 2021. Dit vraagt extra inhuur van capaciteit en er is afstemming met de IND om deze herbeoordeling op tijd en zorgvuldig te kunnen doen. We streven ernaar om deze beoordelingen in 2022 af te ronden.

Organisatieontwikkeling in relatie tot schaalsprong van de stad – deel programma Bewoners & Bestuur De schaalsprong heeft invloed op de organisatie en vraagt nader onderzoek voor de langere termijn. Voor de korte termijn vraagt de schaalsprong acuut voor 0,260 miljoen euro extra inzet op propositiebouw, lobby- en mediastrategie voor in ieder geval de verstedelijkingsopgave en kansen op herstelmiddelen van het rijk (onder andere hervorming arbeidsmarkt). Dit deel wordt opgenomen in het programma Bewoners & Bestuur. Daarnaast is 130.000 euro strategische capaciteit op het gebied van openbare orde en veiligheid urgent dat wordt opgenomen in het programma Veiligheid.

27

Programma Ruimtelijke Ontwikkeling, Wonen en erfgoed Omschrijving 2021 Uitwerking RSU 2040 700 Integrale programma-aanpak 0 Kanaalstraat/Damstraat en Amsterdamsestraatweg Registratieplicht toeristisch verhuur 0 Totaal

700

2022 700

2023 0

2024 0

x € 1.000 2025 0

560

0

0

0

165

165

165

165

1.425

165

165

165

Uitwerking RSU 2040 In de RSU is de koers uitgewerkt waarlangs we de gezonde groei van de stad willen faciliteren. De volgende stap is het uitwerken van deze koers. Hiervoor is het noodzakelijk om structureel door middel van ontwikkelstrategieën, (omgevings)visies en uitwerkingsstudies concreter te onderzoeken wat de mogelijkheden, kansen en ambities van verschillende gebieden zijn. Zoals wij hierover ook in de raadsbrief van de coronapakketten hebben aangegeven, is het nodig dat wij als gemeente hier regie op nemen; wij willen met input van alle belanghebbenden onderzoek doen en concreter richting geven aan de ontwikkelingen van gebieden in de stad. De visies die daarvoor nodig zijn, zullen zich richten op kansen voor toevoegen van programma voor wonen en werken (duurzaam hoge bouwproductie), maar nadrukkelijk ook voor het toevoegen en verbeteren van sport, groen en (maatschappelijke) voorzieningen, de gefaseerde realisatie van het wiel met spaken en de overige mobiliteitsmaatregelen en de openbare ruimte van de stad. Het gaat bij de ontwikkeling van deze visies om structurele kosten voor de baat uit: zodra voor locaties een ontwikkelrichting helder is en vastgoedontwikkeling kan starten, is er ook weer sprake van kostenverhaal. De dekking van ruimtelijke ontwikkeling in Utrecht is nu gebaseerd op kostenverhaal bij marktpartijen of gemeentelijke grondexploitaties.

In beide financiële situaties gaat het alleen om direct toe te rekenen kosten; ontwikkelvisies en studies zoals hierboven genoemd, kunnen niet op deze manier worden bekostigd. Bij de definitieve vaststelling van de RSU wordt ook de investerings- en uitvoeringsstrategie ter besluitvorming voorgelegd. Deze geven richting aan de prioritering van de investeringen van de RSU en hoe de benodigde investeringen gefaseerd kunnen worden over meerdere jaren. Daarmee zijn de investerings- en uitvoeringsstrategie helpend om de RSU haalbaar en betaalbaar te maken. Op basis van de RSU zijn, aanvullend aan wat er in het kader van UNED wordt opgepakt (zie onder programma bereikbaarheid), gebiedsvisies en uitwerking nodig voor de Binnenstad (gebiedsprofielen), gebiedsonderzoek Overvecht, Kanaleneiland en Transwijk en Rijnenbrug. Conform Amendement 152 bekostigen wij een ontwerpstudie voor Rijnenburg uit de grondexploitatie Leidsche Rijn. Voor de overige gebieden zijn aanvullende middelen nodig. Integrale programma-aanpak Kanaalstraat/Damstraat en Amsterdamsestraatweg Inzet is voortzetting in 2022 van de integrale programma-aanpak Kanaalstraat en Amsterdamsestraatweg (om de Buurtvisie Kanaalstraat/Damstraat en het Uitvoeringsprogramma Amsterdamsestraatweg uit te voeren).

De programma-aanpak voor de Kanaalstraat en Amsterdamsestraatweg zet in op het in samenhang en samen met de buurt aanpakken van de problemen. Beide straten zijn mede door de integrale programma-aanpak verbeterd, maar niet alle problemen zijn opgelost. De sociale veiligheid is verbeterd, ondermijning is zoveel mogelijk teruggedrongen en de economische vitaliteit, onder andere blijkend uit een lagere leegstand, is versterkt. Komende periode worden beide straten met een investering van bijna 18 miljoen euro opnieuw ingericht. Wens is dat alle thema’s structureel worden opgepakt, zoals veiligheid, leefbaarheid, welzijn en buurteconomie. De integrale aanpak omvat: • De uitvoering van programma-management, omgevingsmanagement en communicatie en samenwerking met de betrokkenen in de wijk: 0,180miljoen euro voor beide straten. • Een straatconciërge in Lombok: 0,040 miljoen euro. • Extra wijkboa’s op extra handhaving en uitvoering van de economische visies (1fte met taakaccent Kanaalstraat/Damstraat en 1 fte met taakaccent Amsterdamsestraatweg): 0, 200 miljoen euro • Uitvoering van de economische visies: 0,140 miljoen euro voor beide straten.

28

Registratieplicht toeristische verhuur De nieuwe wet Toeristische Verhuur van woningen biedt gemeenten instrumenten die in de huisvestingsverordening kunnen worden opgenomen om beter toezicht te houden op vakantieverhuur en om ongewenste neveneffecten van de toeristische verhuur te voorkomen of beperken. Programma Openbare ruimte en groen Omschrijving Schone stad coaches project Utrecht Schone Stad in relatie tot problematiek bijplaatsingen, aanpak parken Dierenwelzijn

2021 0

2022 340

2023 340

2024 255

x € 1.000 2025 255

80

80

80

80

80

80

420

420

335

335

Totaal

Schone stad coaches in relatie tot problematiek bijplaatsingen, project "Utrecht Schone stad", aanpak parken Op dit moment worden “schone stad coaches” Utrecht Schone Stad (USS) gefinancierd met incidenteel geld (zwerfafvalvergoeding). De schone stad coaches leveren een belangrijke toegevoegde waarde aan een schone stad. Structurele activiteiten kunnen niet worden bekostigd uit de zwerfafvalvergoeding. De totale kosten van de gezonde stad coaches bedragen jaarlijks 0,340 miljoen euro, de verwachting is dat met het invoeren van het statiegeld op flesjes en blik vanaf 2024 25% van de kosten gecompenseerd kan gaan worden door een lagere benodigde inzet en lagere afvalverwerkingskosten. Dierenwelzijn Voor een goed dierenwelzijn heeft de dierenbescherming een belangrijke rol. Zij leveren opvang van wilde dieren en hulpbehoevende dieren met een vermoedelijke eigenaar voor minimaal twee weken. Met extra middelen kunnen de toegenomen kosten als gevolg van de heraanbesteding worden opgevangen en wordt de ambtelijke capaciteit op dit beleidsdossier verruimd. Programma Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen 2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

OZB Fonds

0

750

0

0

0

Totaal

0

750

0

0

0

Omschrijving

OZB Fonds Om kwetsbare ondernemers te ondersteunen kunnen we in de OZB geen gedifferentieerde tarieven voor specifieke doelgroepen hanteren vanwege het gelijkheidsbeginsel. Wel willen we solidair zijn met de ondernemers die het hardst worden getroffen door de coronapandemie. Het college stelt tevens in 2022 eenmalig 0,75 miljoen euro beschikbaar om kwetsbare ondernemers te ondersteunen. De komende periode werken wij uit op welke wijze wij dit vangnet willen benutten. Het vangnet richting zich primair op de meest kwetsbare MKB-ondernemers. In de uitwerking houden we ook oog voor maatwerk voor andere kleine/middelgrote organisaties zonder winstoogmerk. We hanteren daarbij doelmatigheid, doeltreffendheid en juridische zorgvuldigheid als uitgangspunten: • Doeltreffendheid: we bieden ondersteuning aan ondernemers die hard zijn geraakt door de coronacrisis. • Doelmatigheid voor ondernemers én gemeente: we streven naar een vangnet dat de hoeveelheid administratieve lasten beperkt voor de doelgroep. Een beroep doen op het vangnet moet eenvoudig en snel kunnen gebeuren. Omgekeerd moet het vangnet ook voor de gemeentelijke organisatie eenvoudig en snel zijn uit te voeren. Daarmee zijn de eenmalige middelen die we uittrekken maximaal gericht op de kwetsbare MKB-ondernemers.

• Juridische zorgvuldigheid: vanwege het eerdergenoemde gelijkheidsbeginsel vraagt de uitwerking van dit vangnet een zorgvuldige juridische toets. Bij de Begroting 2022 zullen wij de uitwerking van dit vangnet voor deze kwetsbare doelgroep presenteren

29

Programma Bereikbaarheid Omschrijving Uned; inhoudelijke uitwerking van de programmalijnen Uitwerking mobiliteitsplan Beleidscapaciteit Handhaving voetgangersgebied en beheer Ketenregistratie Domplein Totaal

2021 600

2022 1.530

2023 PM

2024 PM

x € 1.000 2025 PM

1.300 300 80

1.150 300 80

0 0 80

0 0 80

0 0 80

2.280

3.060

80

80

80

Uned; inhoudelijke uitwerking van de programmalijnen In het programma UNed werken Rijk, provincie en gemeenten samen aan verstedelijkingsmaatregelen voor de regio Utrecht. De extra middelen zijn nodig voor de Utrechtse bijdrage (ook aan ambtelijke inzet) aan de beleidsvoorbereiding (onderzoeken) om te komen tot de gezamenlijke investeringsbesluiten. Binnen UNed lopen verschillende onderzoeks-/uitwerkingssporen zoals o.a. de Mirt Verkenning OV en Wonen, de drie gebiedsonderzoeken voor USP Lunetten/Koningsweg, A12-zonde en Leische Rijn- Zuilen en de regionale parkeerstrategie. De onderzoeken zijn noodzakelijk om te komen tot gedragen ontwikkelvisies en keuzes om onze verstedelijkingsvraagstukken op te lossen. De samenwerking met onze partners aan deze opgave moet worden gezien als voorinvestering. Uitwerking mobiliteitsplan In het mobiliteitsplan is een raamwerk neergezet hoe we maatregelen kunnen nemen om de mobiliteit mee te kunnen laten groeien met de ruimtelijke groei. Het betreft een combinatie van knelpunten en een transformatie naar duurzame mobiliteit. Onderzoek naar beste toepassingsmogelijkheden, raming van de kosten van de maatregelen en de planning is noodzakelijk. Voor Zuidwest is dit al uitgewerkt maar voor andere gebieden is dit ook noodzakelijk. Daarnaast wordt in samenwerking met de provincie Utrecht de OV-systeemsprong uitgewerkt.

Het betreft de pre-initiatieffase voor de lightrail waarna vervolgafspraken kunnen worden gemaakt over de verdere uitwerking en realisatiestrategie. Beleidscapaciteit We werken aan een sterke omslag naar duurzame mobiliteit, met nadruk op een gezondere en meer ruimte-efficiënte wijzen van verplaatsen, zoals lopen, fietsen en openbaar vervoer. Dit vraagt om meer inzet van (strategische) beleidsadvisering bij gebiedsontwikkelingen en (mobiliteits-)projecten. Handhaving voetgangersgebied en beheer kentekenregistratie Domplein Dit betreft de structurele dekking voor het toezicht (camerabeheer) en de handhaving voetgangersgebied op het Domplein. Programma Veiligheid Omschrijving Organisatieontwikkeling in relatie tot schaalsprong van de stad – deel Veiligheid Totaal

2021

0

2022

2023

130

130

130

130

2024

x € 1.000 2025

0

0

Organisatieontwikkeling in relatie tot schaalsprong van de stad – deel programma Veiligheid De schaalsprong heeft invloed op de organisatie en vraagt nader onderzoek voor de langere termijn. Voor de korte termijn vraagt de schaalsprong acuut voor 0,260 miljoen euro extra inzet op propositiebouw, lobby- en mediastrategie voor in ieder geval de verstedelijkingsopgave en kansen op herstelmiddelen van het rijk (onder andere hervorming arbeidsmarkt). Dit deel wordt opgenomen in het programma Bewoners & Bestuur. Daarnaast is 130.000 euro strategische capaciteit op het gebied van openbare orde en veiligheid urgent dat wordt opgenomen in het programma Veiligheid.

30

Programma Utrechts Vastgoed Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Ventilatie

184

245

245

245

245

Pilot Maatschappelijke waarde vastgoed

150

0

0

0

0

Totaal

334

245

245

245

245

Ventilatie Het vastgoed van de VGU voldoet aan wet- en regelgeving. Door Corona zijn er door het RIVM aanvullende richtlijnen opgesteld rondom ventilatie in gebouwen. In deze richtlijnen wordt uitgegaan van ventilatie op het niveau van bouwbesluit 2012. We hebben al ons vastgoed geïnventariseerd en daar waar aanleiding was voor nader onderzoek (gebouwen die geen vervangingsonderhoud hebben gehad na 2012), hebben we gecontroleerd op de richtlijnen van het RIVM. Daar waar mogelijk hebben we aanpassingen gezocht in aangepast gebruik (aantal aanwezigen in één ruimte en het openen van ramen). In een deel van de panden was een kleine investering nodig om te kunnen voldoen aan de richtlijnen van het RIVM. Hier ging het bijvoorbeeld om het plaatsen van roosters boven de ramen of het plaatsen van CO2 meters. Voor een klein aantal panden moeten er grotere investeringen plaatsvinden, het gaat hierbij om het (deels) vervangen van installaties. We hebben hierbij kritisch gekeken naar panden waar kwetsbare mensen komen, panden die gebruikt worden door medewerkers van de gemeente Utrecht en panden waar grote groepen samenkomen. Om deze panden aan te passen aan de richtlijnen van het RIVM is een structureel budget nodig van 0,245 miljoen euro vanaf 2022.

Pilot Ambitiedocument Maatschappelijke Meerwaarde Vastgoed In het kader van de het ambitiedocument 'Maatschappelijke Meerwaarde Vastgoed' wordt een pilotproject opgestart. Hierbij zetten we het pand in Overvecht in om te onderzoeken wat de maatschappelijke baten en kosten kunnen zijn bij het gebruik van de instrumenten uit deze beleidsvisie. Op deze wijze geven we invulling aan de ambitie om meerwaarde te creëren in de wijk door ons vastgoed tijdelijk te verhuren aan initiatieven in het kader van de wijkaanpak Samen voor Overvecht. In deze pilot wordt ook onderzocht hoe we het pand een permanente invulling kunnen geven binnen de huidige bestemming en welke technische ambities we kunnen realiseren (denk aan verduurzaming, toegankelijkheid, gezondheid etc). Hiervoor zal een integrale afweging gemaakt worden op basis van het waardenwiel zoals omschreven in het ambitiedocument. Programma Overhead Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Overheadopslag nieuwe activiteiten

1.078

2.004

540

375

375

Totaal

1.078

2.004

540

375

375

Overheadopslag nieuwe activiteiten De overhead biedt ondersteuning om oplossingen voor maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren. Denk aan control op ruimtelijke projecten of bezwaar & beroep bij uitkeringen in het sociaal domein. In de begroting van 2021 is aangegeven dat de overhead is genormeerd en meebeweegt met de omvang van de organisatie (maximaal 25,7% van de apparaatslasten). Op deze manier kan de overhead de gewenste ondersteuning blijven bieden. Nieuwe activiteiten die leiden tot een grotere organisatie, zoals onder andere de uitwerking van de RSU 2040 en Staatloosheid, leiden ook tot extra kosten voor de overhead.

31

2.3. Investeren in een gezonde ontwikkeling van de stad We willen dat de groei van de stad in balans blijft met een toename van groen in de stad, groei van het aantal banen en voorzieningen, passende infrastructuur en met de ambities op het terrein van energietransitie en daarnaast ook het cultureel erfgoed meer zichtbaar maken. Op die manier kunnen we gezond en evenwichtig groeien. In de Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU) hebben we dan ook aangegeven dat we de groei van de stad als een kans zien om gezond stedelijk leven te versterken. Een gezonde ontwikkeling van de stad vraagt substantiële investeringen, die de gemeente niet alleen kan bekostigen. Bij de RSU hoort dan ook een investeringsstrategie die de (financiële) opgave hanteerbaar maakt. De investeringsvoorstellen in deze voorjaarsnota en de dekking daarvan zijn in lijn met de RSU en de investeringsstrategie. Het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR), dat tegelijkertijd met deze voorjaarsnota voorligt, beschrijft hoe we er op dit moment voor staan met de uitvoering en planontwikkeling van de thematische en gebiedsgerichte opgaven. Als we dat confronteren met de ambities uit de RSU zien we waar bijsturing en intensiveringen noodzakelijk zijn in de komende periode van ongeveer vijf jaar.

Een deel daarvan is verwerkt in het MPR, maar de beschikbare middelen in het MPR zijn niet toereikend voor alle op korte termijn noodzakelijk investeringen. Daarom leggen we in deze paragraaf aanvullend daarop een investeringspakket voor, dat erop is gericht het bouwtempo te handhaven op circa 3.000 woningen per jaar, gecombineerd met investeringen die bijdragen aan de gewenste evenwichtige groei. Dit pakket draagt bovendien bij aan onze strategie om met investeringen uit de crisis te komen. Wij leggen u een integraal investeringspakket voor van in totaal 58 miljoen euro, met daarin de meest noodzakelijke investeringen voor dit moment en een gezonde balans in de verschillende thema’s van de barcode. Het pakket bevat investeringsvoorstellen die randvoorwaardelijk zijn voor behoud van het bestaande kwaliteitsniveau van de stad, voor het realiseren van groei op korte termijn en voor verdere groei op langere termijn en investeringen voor een extra kwaliteitsimpuls op basis van de ambities uit de RSU. Investeren in een gezonde ontwikkeling Omschrijving Maatschappelijke voorzieningen Groen Mobiliteit Wonen Openbare ruimte Totaal

2021 3.382 4.200 10.900 14.405 32.887

2022 640 3.400 870 3.000 1.250 9.160

2023 2.600 2.200 3.736

2024 2.600

8.536

4.820

x € 1.000 2025 2.600

2.220

2.600

De uitvoering van de opgenomen investeringen in groen (met uitzondering van de Kameleon), mobiliteit, wonen en openbare ruimte vanaf 2022 is afhankelijk van de verwerking van de verwachte meeropbrengsten Leidsche Rijn in de actualisatie grondexploitatie 2022 (zie 3.3).

2.3.1. Maatschappelijke voorzieningen We investeren in maatschappelijke voorzieningen om in balans te groeien, in lijn met de RSU. Als gemeente hebben we een wettelijke plicht om te zorgen voor voldoende onderwijshuisvesting. Daarnaast is het voor de kwaliteit van leven in de stad van belang dat er voldoende voorzieningen zijn voor sport, cultuur en ontmoeting. In de Nota Kapitaalgoederen Vastgoed is de uitbreiding van het voorzieningenniveau vastgelegd. Op basis van de actuele ontwikkelingen op gebiedsniveau is het programma geactualiseerd. Wij stellen voor de volgende voorzieningen in te passen, deels om het bestaande kwaliteitsniveau van de voorzieningen te handhaven, deels om de verwachte groei op korte termijn op te vangen. De opgenomen bedragen zijn (structurele) kapitaallasten, waarbij de nu structureel ingepaste voorbereidingskosten te zijner tijd worden benut als dekking van de totale investering.

32

2021 Onderwijshuisvesting (gedeeltelijke programmering) Voetbal: Uitbreiding veldsport 6 stedelijke onderzoeken voorbereidingskrediet Voetbal: Leidsche Rijn/Vleuten de Meern (omzetting kunstgras) Voetbal: Maarschalkerweerd (uitbreiding veld+kleedvoorziening) Hockey: Maarschalkerweerd (uitbreiding veld en kleedvoorziening) Korfbal: Overvecht (2de veld en kleedvoorziening) Sporthal: Voordorp (voorbereidingskrediet) Sporthal: Cartesiusdriehoek (voorbereidingskrediet) Sporthal: Merwedekanaalzone (voorbereidingskrediet) correctie Bontekoelaan Zwembad: Maximapark (voorbereidingskrediet) Cultuur: Jongerencultuurhuis Leidsche Rijn Cultuur: Voorbereidingsbudget wijkvoorzieningen Cultuur: Voorbereidingskrediet Regio + voorzieningen (Beurskwartier) Cultuur: Voorbereidingskrediet Uitbouw muzikale oefenstudio's (Cartesiusdriehoek) Totaal

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

0

1.960

1.960

1.960

19

19

19

19

75

75

75

75

116

116

116

116

92

92

92

92

44

44

44

44

11 10

11 10

11 10

11 10

18

18

18

18

-192 26 150 75 169

-192 26 150 75 169

-192 26 150 75 169

-192 26 150 75 169

27

27

27

27

640

2.600

2.600

2.600

Onderwijshuisvesting De groei van het aantal leerlingen brengt een omvangrijk investeringsprogramma met zich mee, dat is vastgelegd in het Meerjarenprogramma Onderwijshuisvesting. In de jaren 2023-2025 worden veel nieuwe scholen opgeleverd, bijvoorbeeld in de Merwedekanaalzone. Het opgenomen bedrag anticipeert alvast op een gedeelte van op deze piek. Sport Voetbal en hockey Gekoppeld aan verschillende gebiedsontwikkelingen zijn onderzoeken nodig naar mogelijke uitbreidingslocaties (Nieuw Welgelegen, Maarschalkerweerd Noord, Strijkviertel, Overvecht, Zuid) om kansen te pakken om ruimte te vinden voor veldsport. Vanwege het gebrek aan ruimte voor veldsport in gebiedsontwikkelingen zoals het Beurskwartier en de Merwedekanaalzone wordt onderzocht waar ruimte is voor uitbreiding van veldsport. In Leidsche Rijn en Vleuten-de Meern is nu al een tekort aan trainingscapaciteit. Het omzetten van bestaande velden naar kunstgras geeft de mogelijkheid om trainingscapaciteit uit te breiden en daarmee tegemoet te komen aan de vraag die nu al bestaat. De investering voor sport in Maarschalkerweerd is gekoppeld aan de investering vanuit het corona maatregelenpakket 4 voor Maarschalkerweerd (Sportcampus en Krommerijn Oeverpark) in 2022. Voor deze locatie is de variantenstudie reeds opgestart.

De uitbreiding van sport (in combi met groen, etc.) wordt mogelijk gemaakt door het beschikbaar komen van een locatie. Sporthallen Voor de geplande nieuwe sporthallen in Voordorp, de Cartesiusdriehoek en de Merwedekanaalzone zijn de voorbereidingen gestart en is een voorbereidingskrediet nodig. In de Programmabegroting 2021 is een investering van 230.000 euro voor een sporthal aan de Bontekoelaan opgenomen. De sporthal wordt met een schoolbestuur ontwikkeld, waardoor gecombineerd

33

gebruik mogelijk is. Buiten onderwijstijden is de sporthal beschikbaar voor sportverenigingen/breedtesport. Daardoor zijn de geraamde grondkosten niet nodig. Daarnaast zijn de kapitaallasten lager dan geraamd, omdat de afmetingen van de hal zijn aangepast aan het beschikbare kavel. Zwembad Maximapark Ter voorbereiding van het definitieve investeringsbesluit worden kosten gemaakt. Cultuur Jongerencultuurhuis Leidsche Rijn In 2020 en 2021 is incidenteel geld beschikbaar gesteld vanuit het budget voor Berlijnplein om te zorgen dat er een programma georganiseerd werd voor jongeren in Leidsche Rijn, als tijdelijke oplossing in aanloop naar de structurele voorzieningen die was opgenomen in de investeringsagenda. Wij stellen voor het budget voor de periode 2022 tot en met 2024 eerst als programmabudget voor jongerenactiviteiten in het stadsdeel beschikbaar te stellen. Op die manier kunnen wij gedurende die komende periode zonder coronamaatregelen en samen met de partijen die in het stadsdeel actief zijn, monitoren en evalueren wat een jongerencultuurhuis op deze plek concreet vraagt en dit gedegen voorbereiden. Voorbereidingskosten wijkvoorzieningen, stedelijke voorzieningen en regio+ voorzieningen Gekoppeld aan de gebiedsontwikkelingen Beurskwartier en Cartesiusdriehoek worden nieuwe culturele voorzieningen voorbereid.

Het gaat hier om regio+ voorzieningen zoals een beeldende kunst presentatieruimte en maak- en presentatieplek voor podiumkunsten. Om de stad in balans te laten groeien is het daarnaast van belang dat de wijkcultuurvoorzieningen meebewegen met het aantal inwoners. Daarvoor treffen we de komende jaren voorbereidingen door te onderzoeken, beleid te ontwikkelen en waar nodig nieuwe samenwerkingsvormen stimuleren. Daar waar mogelijk, zetten we in op slim ruimtegebruik op basis van de bestaande culturele infrastructuur.

2.3.2. Groen De hier voorgestelde groenprojecten geven een kwaliteitsimpuls voor groei in balans. Daarnaast is aankoopbudget randvoorwaardelijk om kansen voor vergroening te verzilveren.

2021 Aankoopbudget ten behoeve van groen & sport Herinrichting bij uitgebruik nemen Thomas à Kempisweg bij Thomas à Kempisplantsoen Spelen, sporten en bewegen in de openbare ruimte/kindvriendelijke buurten - Herinrichting Speelplaats de Kameleon, Pijlsweerd Landschapspark Oud Zuilen incl. bos Rondje Stadseiland - Ravellaan Noord (1,0 mln) en Johan Wagenaarkade (1,0 mln) Totaal

2022

3.000 382

2023

2024

x€ 1.000 2025

1.200 1.600

3.382

800 1.000

1.000

3.400

2.200

Aankoopbudget ten behoeve van groen & sport Om aangekochte grond ook om te kunnen zetten naar de bestemming groen of sport is naast een risicovoorziening (zie anticiperende verwervingen) aanvullend budget nodig om de waardedaling en de inrichting te kunnen bekostigen. Herinrichting bij uitgebruik nemen Thomas à Kempisweg bij Thomas à Kempisplantsoen Nu de plannen voor herontwikkeling van de woningen van Mitros en Portaal aan het Thomas à Kempisplantsoen duidelijker worden, is ook duidelijk welk deel de gemeente naar rato zou moeten bijdragen aan de herinrichting van de uit gebruik te nemen Thomas à Kempisweg. Hierbij zijn kansen voor werk met werk maken (riolering, opvang hemelwater). Om de investering te kunnen realiseren is in 2021 een voorbereidingsbudget nodig. Investering in 2023 is randvoorwaardelijk voor de woningbouw tijdens ontwerpfase en randvoorwaardelijk in uitvoering.

34

Spelen, sporten en bewegen in de openbare ruimte/kindvriendelijke buurten - Herinrichting Speelplaats de Kameleon, Pijlsweerd Er is een programma nodig om te kunnen sturen op speel- en sportaanbod (kwantitatief en kwalitatief) in de buurten; bewegen, ontmoeten en verblijven. Wij stellen voor een budget van 0,5 miljoen euro beschikbaar te stellen voor investeringen in (het) (ver)nieuwe(n van) speelplekken, opstellen speelruimtescans voor alle wijken, doorlopende advisering bij onderhoudsprojecten, bewonersinitiatieven, ruimtelijke ontwikkelingen, gebiedsontwikkelingen, opdrachtgeverschap vernieuwen speelplekken, en plankosten. Daarnaast is er een concrete wens de verloederde speel- en ontmoetingsplaats de Kameleon in de Balkstraat in Pijlsweerd op te knappen, te vergroenen, klimaatadaptief te maken en de directe omgeving (bestrating) eromheen mee te nemen. De kosten daarvan worden geraamd op 1,1 miljoen euro. Landschapspark Oud Zuilen inclusief bos In het kader van de uitvoering van de RSU2040 willen we niet alleen woningen toevoegen, maar ook nieuwe groengebieden. En daar kunnen we op korte termijn mee starten. We hebben de mogelijkheid om ruim 30 hectare groen en beleefbaar gebied toe te voegen, als onderdeel van de Vechtscheg. Dit doen we door het landbouwgebied Oud Zuilen, dat in eigendom is van de gemeente Utrecht, gefaseerd uit de pacht te halen.

Hier kunnen we de bestaande bosranden robuuster maken en de natuurwaarden van de Vecht weer volop tot wasdom laten komen door o.a. vernatting in het zuidelijke deel als onderdeel van onze klimaatopgave en natuuropgave. Het gebied is aangewezen als onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland en dat biedt kansen om dat volledig te benutten. Voor bewoners wordt dit een nieuw gebied, waar ze kunnen recreëren en van de natuur kunnen genieten. Zo laten we de vergroeningsopgave gelijk oplopen met de verstedelijkingsopgave. Rondje Stadseiland - Ravellaan Noord en Johan Wagenaarkade Voor de verdichtingsopgave ontwikkeling Merwedekanaalzone is al een paar jaar geleden gestart met het Rondje Stadseiland. Daarmee herontwikkelen we oevers van Amsterdam-Rijnkanaal en Merwedekanaal tot interessante parkgebieden met verblijffunctie. In totaal transformeren we zo ruim 40 hectare oeverzone tot aangenaam park, met daarin een twaalf kilometer lang lint dat de omliggende wijken verbindt. Samen met Merwede werken we nu aan deze opgave in deelgebied 4 en 5 en Wilhelminawerf. Eerder zijn al delen rondom het Amsterdam-Rijnkanaal (Rooseveltboulevard en Stadsstrand) omgevormd tot attractief park en Wagenaarkade fase 1 wordt eind van het jaar aangelegd. Voor Wagenaarkade fase 2 ligt nu de aanvraag.

De huidige verkeersontsluiting wordt getransformeerd tot fiets- en wandelroutes die aangenaam in een groene setting lopen.

2.3.3. Mobiliteit Aanvullend op het Meerjarenprogramma Bereikbaarheid binnen het MPR bevat het voorgestelde investeringspakket een aantal mobiliteitsprojecten om op korte termijn gebiedsontwikkelingen mogelijk te maken. De fietsenstallingen in het stationsgebied geven een kwaliteitsimpuls aan het gebied.

2021 Doorsteek Papendorp (ChurchilllaanMercatorlaan-Papendorpseweg) Dynamisch verkeersmanagement (DVM) noordelijke Europalaan Schaalsprong Fiets (inclusief negen nieuwe bruggen en tunnels) - onderzoek Boorstraat 0,5 miljoen euro Inpandige fietsenstallingen stationsgebied (afh. tender JBP-gebouw en knoop) Totaal

2022

2023

2024

370

1.110

2.220

x€ 1.000 2025

2.626 500

4.200 4.200

870

3.736

2.220

35

Doorsteek Papendorp De verkeersdruk op de Europalaan is hoog. Hierdoor kan de ontwikkeling van woningbouw en bedrijvigheid in Zuidwest niet zondermeer doorgang vinden, zonder passende maatregelen en monitoring. Uit de mobiliteitsstudie Zuidwest is gebleken dat de verkeersdruk op de Europalaan kan worden verminderd door verkeer meer via Papendorp te laten rijden van en naar de A12. Dit leidt tot afname van het autoverkeer op de A12-aansluiting Westraven en daarmee de Europalaan, waardoor er voldoende ruimte ontstaat voor ontwikkeling in het gebied. Dynamisch verkeersmanagement (DVM) noordelijke Europalaan Om de doorstroming van het verkeer in Zuidwest te stroomlijnen is dynamisch verkeersmanagement zeer wenselijk. Dit is gebleken uit de mobiliteitsstudie Zuidwest. Onderdeel hiervan is de Noordelijke Europalaan. Omdat deze onderdeel is van de plannen rondom de Merwedekanaalzone kan werk met werk gemaakt worden. Schaalsprong Fiets (inclusief negen nieuwe bruggen en tunnels) - onderzoek Boorstraat Eén van de doelen van het Mobiliteitsplan 2040 betreft de schaalsprong fiets: meer ruimte voor de fietser, stedelijk en regionaal. We zetten daarbij onder andere in op het spreiden van fietsstromen door het uitbreiden van het netwerk met nieuwe schakels en het aanpassen van fietsroutes/verbindingen.

In het 'verkennend onderzoek nieuwe fietsverbindingen' zijn acht bruggen en één tunnel beoordeeld als meest wenselijk, waaronder de Boorstraat. Om de technische haalbaarheid en uitvoerbaarheid van deze fietsverbinding te onderzoeken stellen we voor 0,5 miljoen euro te programmeren. Inpandige fietsenstallingen stationsgebied (Jaarbeurspleingebouw en Knoop) In het centrum van Utrecht groeit de vraagt naar fietsparkeren. Gezien de groeiende drukte in het centrum van geparkeerde fietsen, ligt er nog een forse taak ten aanzien van fietsparkeren, met name in gebouwde voorzieningen. Deze vraag laat zich uitsplitsen naar binnenstad (een tekort aan circa 4.000 fietsparkeerplekken) en OV gerelateerde fiets-parkeerplekken (ruim 9.000 extra fietsparkeerplekken o.b.v. groei Utrecht CS tot 2030) Het gebied is volop in ontwikkeling en het tempo van ontwikkelen van het gebied maakt dat we nu moeten aanhaken. Voor 2021 staan de ontwikkeling van de Knoop (door Rijksvastgoed) en de start van de tender voor de uitgifte van het Jaarbeurspleingebouw al op de agenda. In het Programma Bereikbaarheid is een budget gereserveerd door het “on hold” zetten van het project fietsroute langs het spoor Amsterdam. Daarnaast is cofinanciering noodzakelijk.

Het investeringsvoorstel is exclusief de structurele exploitatie- en beheer/onderhoudslasten die geregeld moeten worden in de parkeerexploitatie na gereedkoming van de stalling en waarvoor een business case moet worden opgesteld samen met ProRail en NS.

2.3.4 Wonen Binnen de verstedelijkingsopgave is de woningbouwproductie de kern. Wij stellen voor een impuls te geven om de beoogde 3.000 woningen per jaar te kunnen realiseren. x€ 1.000 2021 Toevoegen reserve betaalbaar wonen (conform motie erfpacht conversieregeling 2017) Risico planschade Investeringsruimte pre-grondexploitaties Anticiperende verwervingen (risicoreservering) Totaal

2022

2023

2024

2025

7.000 900 1.500 1.500 10.900

1.500 1.500 3.000

Reserve betaalbaar wonen Voor het realiseren van meer betaalbare woningen in het sociale en middenhuursegment zijn middelen beschikbaar uit de conversieregeling 2017, die door middel van motie 2017/191 zijn geoormerkt. De geïnventariseerde projecten voor de besteding van deze middelen overschrijden ruimschoots de

36

beschikbare middelen. Gezien de urgentie van deze stedelijke opgave en de wens om ook op langere termijn betaalbaar wonen te kunnen blijven stimuleren, is een toevoeging wenselijk. Opvangen risico planschade bij actualiserende bestemmingsplannen Bij het in procedure brengen van actualiserende bestemmingsplannen is het niet mogelijk om eventuele planschade claims te dekken uit de business case van het betreffende gebied, aangezien er geen sprake is van een gebiedsontwikkeling. Daarom stellen wij voor om voor het opvangen van deze specifieke risico’s 0,9 miljoen euro te bestemmen. Investeringsruimte pre-grondexploitaties Met deze investeringsruimte kunnen wij voorstellen aan de Raad doen voor het oppakken en doelmatig invullen van een gebiedsontwikkeling. Wij denken hierbij aan het beschikbaar stellen van voorbereidingskredieten of aanvullende gewenste investeringen ten laste van gebiedsontwikkelingen waar een batig saldo op wordt verwacht die niet onder het BBV vallen, maar wel de doelmatigheid van de ontwikkeling vergroten en bijdragen aan het realiseren van de (ruimtelijke) ambities in de RSU. Anticiperende verwervingen (risicoreservering) In de voorjaarsnota stellen we voor om financiële ruimte te bestemmen voor het opvangen van risico’s op anticiperende aankopen.

Met deze financiële ruimte kunnen wij ook aankopen doen ten behoeve van het invullen van de ambities uit de (nog vast te stellen) RSU 2040. Het gaat dan om locaties waar grondpositie cruciaal is voor het realiseren van de gewenste ruimtelijke opgave (waaronder dubbel ruimtegebruik). Dit kan een opgave zijn die niet door de markt wordt opgepakt (bijvoorbeeld recreatief groen) of een opgave waarbij door middel van een gemeentelijke grondpositie betere sturing mogelijk is op de (programmatische) invulling.

2.3.5. Openbare ruimte De investeringen die wij voorstellen in de openbare ruimte zijn gericht op het behouden en het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit. Daarnaast maakt de realisatie van het Lombokplein ook woningbouw mogelijk. In het MPR heet deze categorie investeringen, in lijn met de barcodethema’s Mobiliteit/groen.

2021 Integrale aanpak Openbare Ruimte Kanaleneiland - Winkelcentrum Vasco Da Gamalaan en herinrichting Columbuslaan Realisatie Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn Integrale aanpak Openbare Ruimte Overvecht Herinrichting openbare ruimte Taagdreef en omgeving Integrale aanpak Openbare Ruimte Overvecht Watertoren Totaal

2022

2023

2024

x€ 1.000 2025

750

14.405 200

300 14.405

1.250

Integrale aanpak Openbare Ruimte Kanaleneiland - Winkelcentrum Vasco Da Gamalaan en herinrichting Columbuslaan In Kanaleneiland ligt een grote opgave om de openbare ruimte te vernieuwen. De inrichting van veel wegen is versleten en er ligt een opgave voor groot onderhoud. Het groen wordt niet optimaal gebruikt voor gezonde verstedelijking. De inrichting van de straten is te veel gericht op auto’s en 50 kilometer per uur. Door de straten her in te richten (versmallen) leveren we een bijdrage aan de klimaatbestendigheid van de wijken. Vernieuwing / herinrichting openbare ruimte is essentieel voor wijkverbetering en voor het toevoegen van circa 2.000/3.000 woningen in Kanaleneiland. Het investeringsvoorstel Vasco Da Gamalaan en de herinrichting Columbuslaan richt zich op de openbare ruimte bij het winkelcentrum aldaar. We willen hier de kans benutten om de openbare ruimte integraal in te richten, in combinatie met de investeringen vanuit Stadsbedrijven in rioleringen en verharding.

37

Realisatie Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn (in combinatie met betaalbaar wonen Lombokplein) De Leidse Rijn wordt bevaarbaar gemaakt en het Westplein wordt omgevormd van een verkeersplein naar een levend stukje stad. Hier komen woningen (met name in sociaal en midden categorie) en andere functies. Lombok zal weer meer verbonden zijn met de stad. Ook de Graadt van Roggenweg wordt geherstructureerd tot een stadsstraat voor bestemmingsverkeer, in de lijn van het stedelijke mobiliteitsbeleid. De (her)ontwikkeling van het Lombokplein kan op korte termijn starten, omdat de grond in bezit van de gemeente is. De realisatie kan in 2024 starten met werkzaamheden voor de herinrichting en vanaf 2027 kunnen gronduitgiftes plaatsvinden. Bij het in procedure brengen en daarna vaststellen van het bestemmingsplan door de raad in 2022, moet de financiële uitvoerbaarheid worden aangetoond. Wij stellen wij voor 14,4 miljoen euro te bestemmen voor de investeringsopgave Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn. Samen met de 5,5 miljoen euro die wij in het MPR (paragraaf 6.6) bestemmen in de reservering betaalbaar wonen en de al eerder in de programmabegroting bestemde meerjarige financiële ruimte is de dekking volledig om daadwerkelijk te kunnen starten met (de voorbereiding van) de realisatie van Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn.

Integrale aanpak Openbare Ruimte Overvecht - Watertoren en Herinrichting openbare ruimte Taagdreef en omgeving In Overvecht ligt een grote opgave om de openbare ruimte te vernieuwen. De inrichting van veel wegen is versleten en er ligt een opgave voor groot onderhoud. Het groen wordt niet optimaal gebruikt voor gezonde verstedelijking. De inrichting van de straten is te veel gericht op auto’s en 50 kilometer per uur. Door de straten her in te richten (versmallen) leveren we een bijdrage aan de verkeersveiligheid, vergroening en klimaatbestendigheid van de wijken. Vernieuwing / herinrichting openbare ruimte is essentieel voor wijkverbetering en voor het toevoegen van duizenden woningen in Overvecht. De voorbereiding van project Herinrichting Taagdreef en omgeving loopt al enige tijd. Het FO / SO is besproken met omwonenden in het gebied. De Watertoren in Overvecht is overgedragen van Vitens naar een private eigenaar. Er ligt een bouwenvelop voor de ontwikkeling van de Watertoren. Aansluitend aan die ontwikkeling willen we als gemeente Park de Watertoren deels herinrichten en een betere rol laten vervullen voor (ontmoeten in) de wijk.

2.4. Knelpunten De gemeentelijke begroting staat voortdurend onder spanning door ontwikkelingen die onvermijdelijk op ons afkomen. Dat kunnen prijsstijgingen zijn of consequenties van wettelijke verplichtingen. Als de kosten van deze knelpunten niet langer kunnen worden uitgesteld en ook niet kunnen worden opgevangen binnen de programma’s, moeten ze worden opgelost. Zo blijft de begroting reëel sluitend. Hieronder vindt u de knelpunten per programma. Vervolgens geven we in dit hoofdstuk per programma meer uitleg over de knelpunten. Samenvatting knelpunten Programma Bewoners en Bestuur Ruimtelijke Ontwikkeling, Wonen en erfgoed Openbare ruimte en groen Werk en Inkomen Ondersteuning op maat Volksgezondheid Veiligheid Utrechts Vastgoed Overhead Geheim knelpunt

2021 606 232 3.725 0 0 170 600 1.000 1.640 0

2022 606 270 3.728 400 0 120 780 1.000 2.296 200

2023 606 315 5.058 400 0 0 680 0 1.918 200

2024 606 205 4.058 400 0 0 680 0 1.918 200

x € 1.000 2025 606 105 4.558 400 0 0 680 0 2.068 200

Totaal

7.973

9.400

9.177

8.067

8.617

38

Programma Bewoners en Bestuur Omschrijving Meerkosten BRP

2021 121

2022 121

2023 121

2024 121

x € 1.000 2025 121

Doorontwikkeling Bewoners en Bestuur

335

335

335

335

335

Redacteuren extra taken

150

150

150

150

150

Totaal

606

606

606

606

606

Meerkosten BRP Het landelijk onderhoud van de Basis Registratie Personen (BRP) wordt gefinancierd door alle gebruikers, dus ook door gemeenten. De betaling is op basis van verzonden en ontvangen BRP-gegevens en verloopt gestaffeld. Vanaf 2021 zal de gemeente in een hogere staffel vallen. De oorzaak is dat steeds meer geautomatiseerde systemen gebruik maken van de relevante gegevens uit de BRP in plaats van losstaande gegevensbestanden op te bouwen. Bij de volgende staffel gaan we naar 0,121 miljoen euro meerkosten per jaar waar geen dekking voor is binnen de bestaande begroting. Doorontwikkeling Bewoners en Bestuur Toegenomen landelijke, lokale en interne wet- en regelgeving vraagt een extra investering op de kwaliteit van het (openbare) besluitvormingsproces en op de kwaliteit van de organisatie. Ditzelfde geldt voor de taakverzwaring in de dienstverlening aan inwoners en organisaties die willen participeren in de politiek-bestuurlijke besluitvorming. Tot slot wordt er ruimte gereserveerd voor het versterken van de controlerende rol van de gemeenteraad door inzet van incidentele onderzoeken en adviezen. Redacteuren extra taken In 2020 is de wet digitale toegankelijkheid ingegaan. Deze wet vraagt dat alle content die wij online publiceren voldoen aan de digitale toegankelijkheidseisen. Dit zijn 38 eisen waaraan content en techniek moet voldoen.

Daarnaast hebben we vanaf 2021 ook te maken met de wet Single Digital Gateway en de dienstenwet. De Wet Single Digital Gateway en de dienstenwet stelt ons dat wij een deel van onze website en diensten in het Engels moeten gaan aanbieden aan onze inwoners. Deze wetten vragen extra handelingen en kennis van onze redacteuren maar ook extra ondersteuning en advies aan de organisatie. Door de enorme hoeveelheid content die dagelijks geplaatst moet worden vraagt dit extra capaciteit. Uitbreiding van redactiecapaciteit is nodig om te kunnen blijven voldoen aan de aangescherpte wet- en regelgeving. Programma Ruimtelijke Ontwikkeling, Wonen en erfgoed Omschrijving 2021 Doorontwikkeling RUD 32

2022 30

2023 15

2024 15

x € 1.000 2025 15

Digitalisering Erfgoed

200

240

300

190

90

Totaal

232

270

315

205

105

Doorontwikkeling RUD De Regionale Uitvoeringsdienst groeit uit de kinderschoenen en dit vereist een investering in de professionaliteit van de RUD-organisatie, de onderlinge samenwerking tussen de deelnemers en het accounthouderschap vanuit de deelnemers. Dit besef is het afgelopen jaar gegroeid bij alle deelnemers in de context van het traject Kleur Bekennen, de komst van de Omgevingswet en het aanstaande advies van de commissie Van Aartsen over het VTH-stelsel. Op 11 februari 2021 heeft het Algemeen Bestuur van de RUD unaniem besloten om de doorontwikkeling uit te voeren. Digitalisering Erfgoed Een grote hoeveelheid erfgoeddata moet worden geordend en ontsloten. Op dit moment voldoet de documentatie erfgoed niet aan de archiefwet. Daarnaast vragen interne gemeentelijke processen om een bredere aanpak van de data- en documentatiestromen bij Erfgoed. De gemeente is bevoegd gezag en erkend depot in de erfgoedwet in het kader van vergunningverlening. Met de komst van de omgevingswet (digitale stelsel) wordt de digitalisering daarmee extra urgent.

39

Programma Openbare ruimte en groen Omschrijving Openbare Ruimte GWW index en BDB index Uithoflijn groot onderhoud Rattenbestrijding Maaibeheer Herziening Programma Wervengebied Nota Beheer Openbare Ruimte Havens emissievrije boten Opvangen knelpunt Havens emissievrije boten Totaal

2021 3.144 96 185 300 0 0 0

2022 3.144 96 185 300 0 0 50

2023 3.144 96 185 300 1.330 0 50

2024 3.144 96 185 300 330 0 50

x € 1.000 2025 3.144 96 185 300 330 500 50

0

-47

-47

-47

-47

3.725

3.728

5.058

4.058

4.558

Openbare Ruimte GWW index en BDB index De gemeente Utrecht werkt met een index die meebeweegt met de prijzen in de markt. Gemeentebreed wordt een verzamelindex gehanteerd, de IMOC, die voor de gehele breedte van de gemeentelijke dienstverlening prijscompensatie biedt. Een aantal markten heeft een grotere fluctuatie dan de IMOC. De grond-, weg-, waterbouwindex (GWW) en de bouwindex (BDB) is veel hoger dan de IMOC-index. De hogere indexen GWW en BDB met betrekking tot 2018 en 2019 zijn incidenteel gecorrigeerd in 2020, de structurele verwerking vanaf 2021 is een knelpunt. Herverdeling van middelen (van het ene programma naar het andere) is onderzocht om dit knelpunt vanaf 2021 op te lossen, maar leidt tot knelpunten in andere programma's waar verplichtingen voor zijn aangegaan. Bijvoorbeeld met jeugdzorgaanbieders, de politie, et cetera. Uithoflijn groot onderhoud Het groot onderhoud van de Uithoflijn overeenkomstig afspraken met de Provincie Utrecht. Rattenbestrijding De kosten in verband met de rattenbestrijding nemen toe omdat er meer meldingen binnenkomen over rattenoverlast. De toename van het aantal meldingen leidt tot het nemen van meer (fysieke) maatregelen om de overlast terug te dringen. In de loop van 2021 volgt een evaluatie op de rattenbestrijding.

Maaibeheer Nieuwe aanbesteding maaibestek valt duurder uit dan geraamd en is hoger zoals bij de integrale afweging 2020 toegekend, zie raadsbrief oktober 2020. Herziening Programma Wervengebied Conform de voorgestelde financiële strategie bij het programmaplan Wervengebied is voor de jaren 2021 -2023 een concrete planning gemaakt van de benodigde werkzaamheden in het kader van: a. herstel van wal- en kluismuren b. maatregelen om zwaar verkeer te weren c. inzet van interventieteam ten behoeve van bescherming en veiligheid erfgoed d. noodzakelijke onderzoeken naar schade en herstel van kelders e. samenwerking tussen gemeente en keldereigenaren in te vullen f. intensivering beheer. De totale kosten voor 2021-2023 bedragen 48,3 miljoen euro. Beschikbaar, na de "herlabeling" van de beschikbare budgetten van project Wal- en kluismuren, is voor het programma nog 38,9 miljoen euro beschikbaar voor de meest dringende werkzaamheden. Voor de eerste drie jaren is aanvullend nog 9,4 miljoen euro nodig. Van deze 9,4 miljoen euro kunnen we conform de huidige regelgeving een deel van de kosten activeren waardoor het benodigde budget in 2023 1,330 miljoen euro bedraagt, waarvan 0,330 miljoen euro structurele kapitaallasten.

40

Nota Beheer Openbare Ruimte In de financiële strategie, zoals beschreven in de Nota Beheer Openbare Ruimte, is een knelpunt ‘op termijn’ benoemd. Beginnend in 2025, het laatste jaar van de meerjarenbegroting, is er cumulatief structureel jaarlijks oplopend 0,95 miljoen euro nodig voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte om de toenemende onderhouds- en vervangingsinspanning in de naoorlogse wijken "het hoofd te kunnen bieden" en het achterstallig onderhoud weg te werken. Logischer is om de start van het ingroeipad van het benodigde budget, in de Nota beheer openbare ruimte 0,950 miljoen euro vanaf 2025 cumulatief per jaar, aan te passen aan de vertraagde besluitvorming. Omdat de Nota beheer openbare ruimte pas in februari 2021 is vastgesteld, circa een half jaar later dan eerder verwacht, is het niet mogelijk om de planning zoals in de Nota benoemd al in 2021 volledig waar te maken. Indien we het ingroeipad ook met een half jaar vertragen dan kunnen we in 2025 volstaan met een budgetverhoging van 0,500 miljoen euro. Daarna blijft het bedrag cumulatief 0,950 miljoen euro per jaar. Havens emissievrije boten Conform besluit uit het Coalitieakkoord zijn de laatste jaren de tarieven voor emissieboten fors verhoogd. De tarieven voor de emissievrije boten zijn daarentegen alleen geïndexeerd. Eigenaren hebben hun motoren sneller vervangen dan verwacht.

Dit heeft ertoe geleid dat de opbrengsten uit deze tarieven zijn gedaald, waardoor ook de kostendekkendheid van de haventarieven is afgenomen. Opvangen knelpunt Havens emissievrije boten Voorstel is het knelpunt havens emissievrije boten op te vangen binnen de verordening door middel van een tariefstijging van de beroepsvaart. Programma Werk en Inkomen Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Beschermingsbewind

0

400

400

400

400

Totaal

0

400

400

400

400

Beschermingsbewind Door de rechtbank kunnen bewoners onder andere vanwege schuldenproblematiek onder bewind worden gesteld. De bewindvoerders declareren hun kosten bij Werk en Inkomen als bijzondere bijstand. In 2017 is extra budget beschikbaar gesteld om deze kosten op te vangen. In het coalitieakkoord is een taakstelling meegegeven dat door de effecten van de actieagenda schulden gedacht werd dat deze kosten zouden dalen. Dit effect zien we niet optreden, hoewel schuldenbewind afneemt zien we het aantal toestandenbewinden toenemen. Ook worden door de actieagenda ook meer bewoners gewezen op de mogelijkheid tot bewindvoering. We verwachten dat de kosten nog iets dalen door aanvullende acties, maar niet genoeg om de daling in het budget te compenseren. Programma Ondersteuning op maat Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Risico kostenstijgingen jeugd, WMO en Asiel en Integratie

0

0

0

0

0

Totaal

0

0

0

0

0

Risico kostenstijgingen jeugd, WMO en Asiel en Integratie Het programma ondersteuning op maat is een breed programma voor alle Utrechters, die in meer of mindere mate ondersteuning nodig hebben in leven van alle dag. In dit programma wordt jaarlijks circa 300 miljoen euro aan lasten gemaakt. We zien de laatste jaren dat programmaonderdelen structureel uit de pas gaan te lopen. Vooralsnog is dit voor de jaren 2021 en 2022 incidenteel op te vangen, mede dankzij de incidentele extra rijksbijdrage voor de jeugdzorg (zie ook de toelichting in Hoofdstuk 4, in de Eerste bestuursrapportage) in die jaren en door binnen het programma te schuiven. Binnen het beleidsterrein Asiel en integratie lopen veel incidentele baten af (bijv. voor Plan Einstein en de LVV-pilot). Dit betekent dat er voor een deel van deze activiteiten vanaf 2023 geen toereikend budget is. Vanaf

41

2023 worden de middelen voor Beschermd Wonen doorgedecentraliseerd naar alle gemeenten, waarmee een groot deel van de flexibiliteit in het programma verdwijnt. In de financiële strategie van deze voorjaarsnota gaan wij ervan uit dat het Rijk de kostenstijgingen voor jeugd en WMO (o.a. abonnementstarief) structureel compenseert net als de nieuwe taak onder de Inburgeringswet. De VNG is hierover indringend in gesprek met het Rijk, met als eerste resultaat een verhoging van het incidentele bedrag voor jeugdzorg in 2021. Deze bijdrage vermindert het risico in het programma en is daarmee niet vrij inzetbaar. Programma Volksgezondheid

x € 1.000 2021

2022

2023

2024

2025

Implementatie richtlijn Visus en Ondergewicht

170

120

0

0

0

Totaal

170

120

0

0

0

Omschrijving

Implementatie richtlijn Visus en Ondergewicht Deze richtlijnen zijn herzien op basis van wetenschappelijke inzichten. Hierbij is aangegeven dat onderzoeken naar de visus (gezichtsvermogen) en het gewicht op een eerder moment (vervroeging van twee jaar) moeten plaatsvinden. Hierdoor worden kinderen eerder geholpen, waardoor minder gezondheidsschade optreedt. Door de verschuiving van deze contactmomenten is er een overgangsperiode waarin een dubbele hoeveelheid kinderen gezien moeten worden in het basisonderwijs. Landelijk zijn geen middelen beschikbaar gesteld waardoor er een dekkingsprobleem is voor de overgangsperiode: 0,170 miljoen euro incidenteel 2021 en voor 2022 0,120 miljoen euro (t/m einde schooljaar juli 2022). Programma Veiligheid Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

0

280

280

280

280

VRU kosten FLO (Functioneel Leeftijdsontslag)

400

400

400

400

400

Investering in ventilatie brandweerkazernes

200

100

0

0

0

Totaal

600

780

680

680

680

VRU aanpassing ijkpunt scores

VRU aanpassing ijkpunt scores De Veiligheidsregio Utrecht krijgt haar budget van de 26 deelnemende gemeenten. De bijdrage van Utrecht is ongeveer 1/3. De verdeling van het budget vindt plaats volgens een verdeelmodel net zoals het gemeentefonds. Jaarlijks worden dan de ijkpunt scores per gemeente berekend. Op basis van die scores berekent de VRU welke gemeente welke bijdrage moet betalen. Belangrijkste parameter is het aantal inwoners. Als de stad Utrecht relatief meer inwoners heeft ten opzichte van de overige gemeenten wordt ons relatieve aandeel hoger en dan moet Utrecht relatief meer betalen, andere gemeenten minder. Dit doet zich nu voor. Op basis van de berekende ijkpuntscore moet Utrecht vanaf 2022 0,280 miljoen euro meer betalen. VRU kosten FLO (Functioneel Leeftijdsontslag) Bij het vormen van de Veiligheidsregio zijn afspraken gemaakt over functioneel leeftijdsontslag voor brandweerpersoneel (wetgeving), de FLO. Voor de komende jaren zijn de kosten hiervoor 0,4 miljoen euro hoger. Investering in ventilatie brandweerkazernes Uit nadere onderzoeken blijkt dat de installaties van 3 locaties brandweer niet voldoen aan Bouwbesluit 2012, de richtlijnen van het RIVM en de Arbowet. De brandweerpost aan de Belcampostraat voldoet inmiddels wel, nu een aantal gebreken is hersteld.

Om zorg te dragen voor een gezonde en veilige werkomgeving voor de VRU moeten er in de drie panden aanpassingen worden gedaan aan de klimaatinstallaties.

42

Programma Utrechts Vastgoed

x € 1.000 2021

2022

2023

2024

2025

Tijdelijke invulling Oudegracht 167

1.000

1.000

0

0

0

Totaal

1.000

1.000

0

0

0

Omschrijving

Tijdelijke invulling Oudegracht 167 Het complex aan de Oudegracht 167 (voormalige Openbare Bibliotheek en Broese Boekhandel) staat sinds medio 2020 leeg. Momenteel vindt er besluitvorming plaats over de pandvisie en wordt dit verder uitgewerkt om te komen tot een definitieve invulling. Naar verwachting kunnen er tot 2023 tijdelijke initiatieven in het complex gehuisvest worden. De huuropbrengsten van deze initiatieven zijn fors lager dan de begrote opbrengsten. Om dit tekort op te vangen is er extra budget nodig. Programma Overhead Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Het nieuwe werken 3.0

1.050

1.550

1.300

1.300

1.300

590

746

618

618

768

1.640

2.296

1.918

1.918

2.068

Overheadopslag knelpunten Totaal

Het nieuwe werken 3.0 Pre corona was er sprake van een grote druk op het aantal werkplekken in het stadskantoor. De wettelijke ARBO-eisen kwamen in gedrang. Met de COR is afgesproken hoe de werkgever gaat voldoen aan de wettelijke ARBO-eisen. Door corona zijn we digitaal gaan werken en onderzoeken wijzen uit dat post-corona het hybride werken de nieuwe werkwijze zal zijn. Het hybride werken vraagt om aanpassingen om het stadskantoor zoals voorzieningen in de IT: devices, infrastructuur en toepassingen (infrastructuur). Maar hybride werken gaat ook over de thuiswerkplek laten voldoen aan ARBO-eisen en veilige apparatuur. Overheadopslag knelpunten De overhead biedt ondersteuning om oplossingen voor maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren. Denk aan control op ruimtelijke projecten of bezwaar & beroep bij uitkeringen in het sociaal domein. In begroting van 2021 is aangegeven dat de overhead meebeweegt met de omvang van de organisatie (maximaal 25,7% van de apparaatslasten). Op deze manier kan de overhead de gewenste ondersteuning blijven bieden. Knelpunten die leiden tot een grotere organisatie, zoals onder andere extra taken voor redacteuren en de rattenbestrijding, leiden tot een verhoging van de overhead. Geheim knelpunt 2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Geheim knelpunt

0

200

200

200

200

Totaal

0

200

200

200

200

Omschrijving

Geheim knelpunt Dit knelpunt wordt in een aparte, geheime bijlage toegelicht.