Verslag raadsvergadering 6 juli 2023
Tekst van het document
2023 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 7e vergadering – 6 juli 2023 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 6 juli 2023 te 10.00 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester, afgewisseld door de heer Zwanenberg. Aanwezig zijn de leden: Alblas, Al-Saqaff, Assen, Bakker, Bode, Bos, Bosch, Claasen, Dada-Anthonij, Dekkers, Deldjou Fard, Dijkstra, Fattal, Van der Graaf, Heijne, Hessel, Van Heuven, Te Hoonte,
Hornsveld, Kendir, Kleinrensink, Koning, Maas, Meerding, Nolten, Oudejans, De Pagter, Passier, Peters, Ramaker, Raaijmakers, Snippe, Stam, Van Steeg, Stellinga, Stylianou, Sungur, Vasters, Vermeulen, Van Vliet, De Vries, Van der Wilt, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels.
Aanwezig zijn de wethouders: Eerenberg, Van Hooijdonk, Oosters, Schilderman, Streefland, Voortman en De Vries.
Griffier: mevrouw Van Hall.
1. Opening en mededelingen. De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. De heer Bos zal later ter
vergadering komen. Voorts staat zij stil bij het feit dat de heer Bakker gedeputeerde in de provincie
Utrecht wordt. (Applaus.) De ervaring van de heer Bakker zal in raad en commissie gemist worden. In september zal afscheid van de heer Bakker worden genomen. 2.
Vaststellen agenda. De agenda wordt zonder stemming ongewijzigd vastgesteld.
3. Ingekomen stukken. Over de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.
4. Opheffing geheimhouding. De voorzitter stelt voor om, conform artikel 89, lid 4 van de Gemeentewet, de door het college
opgelegde geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, op te heffen.
Raadsvergadering van 6 juli 2023
2
Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel van de voorzitter besloten. 5. Notulen raadsvergadering 8 juni 2023. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 6. Notulen vragenuur 1 juni en 8 juni 2023. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 7. Raadsvoorstel Mandaatregeling gemeenteraad en burgemeester gemeente Utrecht. Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel besloten. 15. Raadsvoorstel Aanwijzen bestuurslid Stichting personeelsfonds Utrecht. Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel besloten. Hierna stelt de voorzitter gelijktijdig aan de orde: 9.
Raadsvoorstel Jaarstukken 2022.
10. Raadsvoorstel Resultaatbestemming 2022. 11. Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2023 en Eerste Bestuursrapportage 2023. 12. Raadsvoorstel Meerjaren Perspectief Ruimte 2023. 13. Raadsvoorstel Meerjaren Perspectief Utrechts Vastgoed 2023. 14. Raadsvoorstel Programma Water en Riolering Utrecht 2024-2028. De voorzitter licht toe dat het de ambitie is om de eerste termijn van de raad voor de lunch af te
ronden. De gebruikelijke sprekersvolgorde wordt gehanteerd. Zij geeft als eerste het woord aan de heer De Pagter van de VVD.
De heer De Pagter (VVD) bestempelt dit slotdebat als het belangrijkste financiële moment van het
jaar. Hij verwijst naar de inbreng van de VVD in de Algemene Beschouwingen van 8 juni 2023 en de
commissievergaderingen van de afgelopen weken. De kern is dat het huishoudboekje op orde moet worden gebracht en dat gedaan moet worden wat nodig is.
De laatste cijfers tonen een tekort van ruim 17 miljoen vanaf 2026. Het college voelt echter geen
urgentie om het huishoudboekje op orde te brengen, maar werkt scenario’s uit, komt volgend jaar
pas met voorstellen om bij te sturen en houdt intussen de hand op bij het Rijk. Zo lang kan de stad
niet in onzekerheid blijven. Daarom vraagt hij het college dringend om bij de Programmabegroting in september aanvullende voorstellen te doen om het huishoudboekje op orde te brengen.
Hij dankt de wethouders voor de toezeggingen die in de commissies zijn gedaan over de verkeers-
Raadsvergadering van 6 juli 2023
3
aso-aanpak in Rotterdam, het plan van aanpak om de toenemende dakloosheid en overlast van verslaafden tegen te gaan en het verbeteren van het toezicht op de uitgaven van de Wmo.
Op een aantal thema’s wil de VVD het college bijsturen. Het is onbegrijpelijk dat per jaar € 200.000
wordt bezuinigd op toezicht en handhaving. Daarom dient de VVD samen met het CDA een amendement in (amendement 49, Draai bezuinigingen op toezicht en handhaving terug).
Een volgend kernthema is bereikbaarheid. De VVD wil snel aan de slag met de noordelijke randweg. De planvoorbereiding ligt sinds drie jaar stil vanwege een financieel tekort. De gemeente werkt aan een alternatief voor de verbreding van de A27. Sinds gisteren is er een provinciaal coalitieakkoord,
waarin staat dat de provincie zich achter de ambitie schaart van drie onderdoorgangen op de NRU. Ook wordt 200 miljoen geïnvesteerd in wegen. De VVD vindt het hoog tijd dat de oorspronkelijke
plannen uit de ijskast worden gehaald en dient daartoe mede namens CDA, Stadsbelang Utrecht en DENK een motie in (motie 215, Blijven werken aan drie onderdoorgangen NRU).
De heer Koning (D66) vraagt welke rol de VVD ziet voor dit college om verder aan de slag te gaan met deze plannen.
De heer De Pagter (VVD) vindt dat het raadsbesluit moet worden uitgevoerd. De gemeente moet snel kunnen handelen als de financiën rond zijn en snel aan de slag gaan met die weg.
De heer Koning (D66) ziet die noodzaak ook en werkt daarin graag samen met de VVD. De heer Bosch (PVV) heeft gisteren een versie van de motie gezien die door D66 was ondertekend. De heer De Pagter (VVD) meent dat die vraag moet worden beantwoord door D66. De heer Van Heuven (PvdD) weet dat de VVD pleit voor een kleinere organisatie met mensen die geen zinloos werk doen. Hoe zinvol is het om aan een plan te werken als er voor het plan geen geld is?
De heer De Pagter (VVD) reageert dat er iets is veranderd. Er lijken financiën beschikbaar te komen, zodat er een kans is dat het gaat lukken.
De heer Van Heuven (PvdD) meent dat het Rijk geen geld beschikbaar heeft gesteld, zodat een essentiële bijdrage aan het plan ontbreekt.
De heer De Pagter (VVD) zegt dat het Rijk de bijdrage slechts op pauze heeft gezet.
Hij vervolgt zijn betoog met de brede wens om de Mytylbrug versneld aan te leggen. Het college stelt voor om dat nog niet te doen, omdat er een miljoen tekort is. Daarom dient hij een amendement in (amendement 50, Aan de slag met de Mytylbrug).
De heer Van Heuven (PvdD) wijst erop dat dit plan ten koste gaat van vijftien bomen en 440m2 groen. De heer De Pagter (VVD) meent dat de gemeente moet blijven investeren in infrastructuur voor fiets,
auto en voetganger. Daarbij moeten soms keuzes gemaakt worden. Het groen moet op andere en op veel meer plekken terugkomen.
Bij de Locomotiefstraat moet de fietstunnel geopend worden. Die is aangelegd, maar nog steeds niet geopend. Daartoe dient hij een amendement in (amendement 51, Open de tunnel Locomotiefstraat).
Raadsvergadering van 6 juli 2023
4
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat de opening veel geld kost terwijl de tunnel relatief weinig gebruikt wordt. Vindt de VVD dit niet zonde van het geld?
De heer De Pagter (VVD) vindt dat infrastructuur die wordt aangelegd, ook moet worden gebruikt. Als de tunnel geopend wordt, zal die ook gebruikt worden.
Een ander kernthema is woningbouw. De wethouder heeft toegezegd in kaart te brengen welke eisen bovenwettelijk zijn. Dat overzicht komt echter pas begin 2024. De VVD vindt dat sneller moet
kunnen worden bijgestuurd en dient daartoe mede namens D66, ChristenUnie, CDA en Student & Starter een motie in (motie 216 Versneld eisen in de ijskast).
Hij vervolgt met het onderwerp energietransitie. De VVD dient mede namens Volt en D66 een motie
in over het verzachten van netcongestie met waterstofbuffers (motie 217 Verzacht netcongestie met (waterstof)buffers).
Een sprekend voorbeeld waarbij het college meer kan doen, is Groen. Hij dient mede namens
EenUtrecht een motie in over het plaatsen van bomen in de winkelstraten in de binnenstad (motie 218 Steen weg uit de Steenweg).
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) steunt de motie inhoudelijk, maar vraagt hoe dit wordt bekostigd.
De heer De Pagter (VVD) meent dat het uit het bestaande groenbudget kan. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt waar het ten koste van gaat. De heer De Pagter (VVD) vindt dat er geen keuze moet worden gemaakt en is voorstander van het toevoegen van groen, ook op allerlei andere plekken in de stad.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) wijst op het huidige budget, waarbinnen gekozen moet worden. De heer De Pagter (VVD) heeft in de commissie aangegeven waar de VVD andere keuzes zou willen maken, maar denkt ook dat er geld van andere beleidsterreinen kan worden overgeheveld.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt naar de rol die Centrummanagement Utrecht speelt en wijst op de discussie over de bomen op de Neude. In hoeverre is dat een beperkende factor?
De heer De Pagter (VVD) ziet een beweging in het plan Morgen Mooier Maken, dat samen met de
ondernemers is opgesteld. Zij willen zelf graag vergroening. Centrummanagement Utrecht ondersteunt de motie van harte.
Hij vervolgt met het hoge ziekteverzuim en de relatie met het hoge ambitieniveau. Hij dient hierover een motie in (motie 219 Motiverend werken aan groei van onze stad).
In de commissies is gesproken over de wirwar aan armoederegelingen. De regelingen zijn te
complex. Ook op dit beleidsterrein moet worden gekeken welke besparingen mogelijk zijn, zonder dat dit ten koste gaat van de mensen die het echt nodig hebben. De VVD zal hierover schriftelijke vragen stellen.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) wijst op de overbesteding die er al is. Ten koste van wie gaan de
Raadsvergadering van 6 juli 2023
5
besparingen dan? De heer De Pagter (VVD) zegt dat de veelheid aan regelingen ook veel ambtelijke capaciteit vergt. Als je de regelingen simpeler maakt, kunnen meer mensen er gebruik van maken en blijft het geld niet hangen in de ambtelijke organisatie.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat de huidige regelingen hard nodig zijn en zo veel mogelijk bij elkaar aansluiten. Wat moet er extra gebeuren om de bezuiniging te realiseren?
De heer De Pagter (VVD) herhaalt dat de VVD hierover schriftelijke vragen gaat stellen. De VVD heeft hier ideeën bij. Utrecht verstrekt bijna 8 miljoen meer dan landelijk noodzakelijk wordt geacht.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat uit elk rapport blijkt dat het bestaansminimum te
weinig is. Utrecht doet daar wat extra’s op, omdat het keihard nodig is. De VVD laat die mensen in de kou staan door te gaan bezuinigen.
De heer De Pagter (VVD) weerspreekt dat. Het onderwerp wordt vervolgd. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of er volgens de VVD minder regelingen moeten komen of dat regelingen beperkt moeten worden.
De heer De Pagter (VVD) vindt dat er minder regelingen moeten komen. De heer Van der Zweth (PvdA) weet dat de VVD in de commissie heeft gezegd 4 miljoen te willen bezuinigen op armoederegelingen. Dan krijgen mensen die ervan afhankelijk zijn, wel degelijk minder budget. Of zegt de heer De Pagter dat dit niet gaat gebeuren?
De heer De Pagter (VVD) weerlegt dat de VVD in de commissie heeft gezegd 4 miljoen te willen bezuinigen. Wel is gezegd dat ook op dat beleidsveld naar besparingen moet worden gezocht.
De heer Van der Zweth (PvdA) meent dat dit een ander verhaal is dan in de commissie en constateert dat de VVD mensen die het echt nodig hebben, in de steek laat.
De heer De Pagter (VVD) reageert dat de VVD vindt dat er niemand door het ijs moet zakken en is benieuwd hoe de PvdA in het vervolg met zijn collega Al Saqaff gaat optrekken bij dit onderwerp.
Tot slot staat hij stil bij het feit dat de financiële stukken moeilijk leesbaar en onnavolgbaar zijn. Het college werkt aan verbetering, maar het kan en moet nog veel beter. Als voorbeeld noemt hij de
Egalisatiereserve Riolering, waarin aan het eind van 2022 7 miljoen zat. Nu wordt er 4,6 miljoen
uitgehaald, maar er zit nog steeds 4 miljoen in. Dat komt doordat vandaag via een ander besluit 1,6 miljoen in de reserve wordt gestort. Dat is niet te volgen. Ook het krediet voor Magazijn De Zon kan niet op deze manier. Daarom blijft hij aandacht vragen voor de leesbaarheid en duidelijkheid van de stukken.
De heer Koning (D66) heeft een vraag over de motie inzake ziekteverzuim. De VVD stelt dat het ziekteverzuim samenhangt met de veelheid aan prioriteiten. Kan de VVD dat hard maken?
Raadsvergadering van 6 juli 2023
6
De heer De Pagter (VVD) reageert dat het college heel veel ambities stapelt, zoals ook de accountant heeft geconstateerd. Dat heeft mogelijk effect op het ziekteverzuim. De motie roept op om met een toekomstbestendige aanpak te komen.
De heer Koning (D66) zegt dat iedereen daar voor is, maar meent dat de ambities voortkomen vanuit de politieke zin en de maatschappelijke opgaven.
De heer De Pagter (VVD) vindt dat keuzes moeten worden gemaakt en dat niet alles tegelijk kan gebeuren.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) memoreert dat zij de Algemene Beschouwingen is begonnen met een metafoor over Utrecht, vechtend als een Gallisch, links en progressief dorp tegen een rechts
land. In Utrecht wordt omgekeken naar de mensen die het het hardst nodig hebben. De consequenties van de keuzes die landelijk gemaakt zijn, klinken door in de begroting. Er komen onvoldoende
middelen uit het Rijk. De gemeente doet wat zij kan. De prioriteit van kiezen wordt nog urgenter in tijden van bezuinigingen. Daarom heeft de coalitie prioriteiten afgesproken, een kompas om op te sturen: eerlijke kansen, betaalbaar wonen en een duurzame en groene stad.
De heer Bosch (PVV) vraagt waarom GroenLinks niet het mes wil zetten in cultuur en onzinnige mobiliteitsprojecten.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) reageert dat sommige zaken inderdaad buiten de prioriteiten vallen. De mobiliteitstransitie heeft overigens veel met duurzaamheid te maken.
De heer Bosch (PVV) stelt vast dat GroenLinks het sociaal domein minder belangrijk vindt dan cultuur of het aanpassen van de Maliebaan.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zal straks een amendement indienen om het sociaal domein te ontzien.
In de Voorjaarsnota doet het college een voorstel over het tekort in de zorg. GroenLinks kan daar grotendeels in mee gaan, maar vindt het niet uit te leggen dat het besluit de meest kwetsbare
inwoners raakt. Daarom dient zij met D66, PvdA, Volt, Student & Starter, ChristenUnie, BIJ1 en DENK een amendement in (amendement 52, Utrechtse basis is een absoluut minimum bij bezuinigingen).
De heer Van Heuven (PvdD) zegt dat niet binnen de prioriteiten moet worden gezocht en vraagt waar dan wel.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) reageert dat de coalitie zo veel mogelijk probeert vast te houden aan de prioriteiten en dus op andere plekken wil zoeken.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt naar een specificatie van die andere plekken. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat er een zoekrichting is. Er liggen nog geen concrete bezuinigingen voor.
De heer Van Heuven (PvdD) vindt dit een carte blanche aan het college, iets wat tegen de regels van
Raadsvergadering van 6 juli 2023 GroenLinks ingaat. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) deelt dat niet. Het college stelt een zoekrichting voor en die kan GroenLinks voor een groot deel volgen. Daarop stuurt het amendement. Er zijn nog geen concrete voorstellen.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) meent dat hiermee het bezuinigen in het sociaal domein nog niet maximaal wordt ontzien.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) denkt dat er ook binnen het sociaal domein moet worden bezuinigd, maar vindt dat de meest kwetsbare inwoners niet geraakt moeten worden. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt vast dat de motie EenUtrecht niet ver genoeg gaat. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vervolgt haar betoog. Het belangrijkste vraagstuk is ervoor te zorgen dat de meest kwetsbare inwoners geholpen worden. Zij is daarom trots op de armoede-
regelingen in Utrecht. Het is noodzakelijk dat er geïnvesteerd wordt in de diversiteit van de organisatie. Bij kansengelijkheid is het onderwijs een belangrijk aandachtspunt. GroenLinks vindt dat de subsidies ingericht zijn naar het principe "Ongelijk investeren voor gelijke kansen". Sommige
subsidies worden niet benut, terwijl de doelen van het Jeugdeducatiefonds elke keer ter discussie staan. De VVD dient hiervoor samen met DENK en EenUtrecht een motie in.
De heer Koning (D66) zegt dat dit onderwerp breder wordt aangepakt in de nieuwe minima-aanpak later dit jaar. Waarom wordt dit niet als zoekoptie meegegeven?
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt het belangrijk dat de doelen ergens belegd zijn. Bij Onderwijs is er een onderbenutting, terwijl er bij Werk en Inkomen een overbesteding is.
De heer Koning (D66) ziet geen signalen dat er aan het eind van het jaar een onderbenutting is. Loopt dit voorstel niet op de zaak vooruit?
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het daar niet mee eens. Dit past goed bij het principe dat de subsidies zo effectief mogelijk moeten worden gebruikt.
De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of GroenLinks alle functies van het Jeugdeducatiefonds wil behouden voor alle scholen die nu worden geholpen.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt dat de doelen belegd moeten zijn. De heer Van der Zweth (PvdA) ziet in de Jaarstukken een onderbenutting van ruim 1 miljoen. € 30.000 is slechts een kleine fractie daarvan.
De heer De Pagter (VVD) vraagt over welke subsidies het precies gaat. Er zijn geen signalen geweest over onderbesteding.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat in de Jaarstukken een onderbesteding te zien is op de
7
Raadsvergadering van 6 juli 2023
8
onderwijsregelingen. Die moeten goed zijn ingericht naar het principe "Ongelijk investeren voor
gelijke kansen". GroenLinks dient hiertoe een motie in (motie 220 Ongelijk investeren voor gelijke kansen in onderwijssubsidies).
Zij vervolgt met het leerlingenvervoer. In het najaar zal dit uitgebreid aan de orde komen, maar
GroenLinks wil graag een richting meegeven. Samen met D66, ChristenUnie, PvdA en PVV wordt een motie hierover ingediend (motie 221 Zorg over Leerlingenvervoer).
Voorts vraagt zij aandacht voor de mensen in de azc’s, specifiek jongere kinderen en zwangere
vrouwen. Daarom dient zij samen met DENK, BIJ1, Volt, Student & Starter, PvdA, D66, ChristenUnie en EenUtrecht een motie in (motie 222 Kwetsbare positie van kinderen, jongeren en zwangere vrouwen in Utrechtse azc’s).
In de Voorjaarsnota zet de gemeente stappen om het bouwtempo erin te houden en te blijven
ontwikkelen. GroenLinks wil kritisch blijven op wat er mogelijk is. De eisen aan de ontwikkelaars
worden niet voor niets gesteld. Na de commissievergadering is een brief ontvangen waaruit duidelijk blijkt dat, wanneer de gemeente woningbouwprojecten mede financiert, het geld terugkomt als het project alsnog winstgevend is. Dank daarvoor.
GroenLinks is blij dat er extra wordt geïnvesteerd in verduurzaming, zoals oplossingen voor de netcongestie, en met het feit dat de gemeente instapt in voorzieningen voor water, energie en
warmte. Een duurzame stad betekent betere luchtkwaliteit. In de commissie heeft de wethouder toegezegd om de houtstook verder terug te dringen. Op de website van de gemeente wordt
informatie verstrekt over de schadelijke effecten van stoken in de buitenruimte en over het gebruik van elektrische barbecues. Kan de wethouder dat nogmaals bevestigen? Het initiatiefvoorstel van GroenLinks en PvdD over dit onderwerp wordt na de zomer besproken.
Het coalitieakkoord kent een hoge ambitie rondom Groen. In de Voorjaarsnota is die ambitie helaas iets minder. Er zijn grote plannen om het groen rondom de stad te verbeteren. Om daar meer vaart achter te zetten, dient zij samen met ChristenUnie en Volt een motie in (motie 223 Groen Rijnenburg).
De heer Van Heuven (PvdD) kan zich herinneren dat GroenLinks in de verkiezingscampagne heeft gezegd dat heel Rijnenburg een bos gaat worden. Nu gaat het alleen om het noordelijke deel. Waarom staat bij bullet 3 "de mogelijkheid om te onderzoeken"?
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) wil daar zo snel mogelijk starten, maar het is een zoektocht om te kijken waar dat kan, omdat het deels wordt gefinancierd vanuit het hele project.
De heer Van Heuven (PvdD) meent dat GroenLinks het college opdracht kan geven om ergens in de begroting geld te vinden.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat het niet zo makkelijk is. De gebieden zijn nog niet allemaal van de gemeente, zodat het de vraag is of de gemeente dat alleen kan.
De heer Koning (D66) wijst op de afspraak dat er in Rijnenburg gebouwd gaat worden en dat er
wind- en zonne-energie komt. Blijft die afspraak ongewijzigd bij het aannemen van deze motie? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt bevestigend.
Veel mensen in de stad zetten zich met liefde in voor groen. GroenLinks steunt daarom de motie die het CDA zal indienen om Buurtnatuur 030 te versterken.
Raadsvergadering van 6 juli 2023
9
Tot slot maakt zij de raadsrapporteurs een compliment, omdat zij twee beleidsterreinen kritisch
onder de loep hebben genomen. Dat is een goede transitie om raad en college scherp te houden. GroenLinks steunt beide moties op dit punt.
De komende tijd moeten ingewikkelde keuzes worden gemaakt. GroenLinks houdt de prioriteiten scherp en gaat voor een inclusieve en groene stad.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) wijst er in het kader van de groene stad op dat er heel veel oude bomen gekapt worden in Utrecht. In Utrecht wordt een beleid gevoerd waardoor mensen steeds armer worden. Voor de allerarmsten worden allerlei dingen gedaan, maar als alle salarissen van
mensen die werkzaam zijn in allerlei stichtingen aan de allerarmsten worden gegeven, zouden die
goed rond kunnen komen. Wat vindt GroenLinks bijvoorbeeld van de bezuinigingen op dagbesteding voor gehandicapten?
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat het principe "Ongelijk investeren voor gelijke kansen" betekent dat de gemeente er is voor de meest kwetsbare inwoners. Afhankelijk van hoe sterker mensen zelf in hun schoenen staan, hebben zij de overheid minder nodig.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) ziet dat de tweedeling tussen de allerarmsten en de rijken enorm is toegenomen. Wordt het bij GroenLinks niet langzaam tijd voor een beetje Blauw Rechts?
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) gaat daar niet voor. Haar fractie zet zich in om de tweedeling
tegen te gaan en om de stad te vergroenen. Zij herkent zich niet in de woorden van mevrouw Hessel. Mevrouw Kendir (Student & Starter) ziet in de motie over een groen Rijnenburg dat er mogelijkheden onderzocht gaan worden voor stedelijke ontwikkeling, maar er staat ook recreatie in. Wil GroenLinks recreatie al in de vooronderzoeken betrekken, als onderdeel van de plannen voor Rijnenburg? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) wil dat zeker. Daarom staat het expliciet in het dictum. Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft in de gepresenteerde budgetten meerdere grote fouten ontdekt. Transparantie ontbreekt, van mobiliteit en energietransitie tot de cao-berekening en de afval-
containers. Zij dankt de ambtenaren voor alle toelichting. Het college heeft de basis niet op orde. Hopelijk wordt dit bij de Programmabegroting hersteld.
De kracht van de samenleving moet meer benut worden. Welzijn staat onder druk, zodat nieuwe
oplossingen en initiatieven hard nodig zijn en de ruimte moeten krijgen. Zij dient samen met DENK, Utrecht Solidair en de PvdA een motie in over dagbesteding door Reinaerde (motie 224 Maximale inzet voor locaties dagbesteding).
De heer Koning (D66) vraagt wat het CDA bedoelt met "maximale inzet"? Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt dat de beantwoording van de schriftelijke vragen aanleiding is geweest voor de motie. Er is nog veel meer mogelijk. De gemeente is een partner voor deze organisatie en moet zich maximaal inzetten.
Er wordt steeds meer een beroep gedaan op zorg en er wordt steeds sneller naar de overheid
gekeken. Het CDA vindt dat ook gekeken moet worden wat er binnen de samenleving kan worden opgevangen en dient daartoe samen met D66 een motie in (motie 225 Zoek oplossingen met
Raadsvergadering van 6 juli 2023
10
Utrechtse samenleving).
Het CDA is niet overtuigd van de erg brede afbakening van Jeugdzorg en Wmo en dient daarom samen met de VVD een motie in (motie 226 Zoek oplossing binnen sociaal domein).
Het CDA is geschrokken van de bezuinigingen op sport. Het verenigingsleven moet worden
ondersteund, bijvoorbeeld met een fonds voor clubs die onevenredig hard worden geraakt door de ozb-verhoging. Op dit punt dient zij een amendement in (amendement 53, Compenseer sportverenigingen voor verhoogde ozb).
Inwoners van Utrecht maken zich zorgen over de verkeersveiligheid en de verharding van gedrag in het verkeer. De gemeente moet hierin investeren. Het CDA zal bij de Programmabegroting met voorstellen komen.
Het CDA wil inzetten op bijbouwen, meer middenhuur, doorstroming en de combinatie van een
passende woning en zorg voor ouderen. De bouw in Rijnenburg moet gestart worden en daarom
dient zij samen met VVD, PVV, Volt, Utrecht Solidair en EenUtrecht een motie in (motie 227 Maak woningbouw in Rijnenburg eerder mogelijk dan pas in 2035).
Prettig wonen vraagt ook om goede, nabije voorzieningen. Daartoe dient zij een motie in (motie 228 Een actieve rol bij de herontwikkeling van winkelcentra).
Het CDA vindt dat niet alles door de eigen organisatie moet worden gedaan, maar dat meer moet
worden ingezet op samenwerking. De gemeente moet dienstbaar, benaderbaar en betrouwbaar zijn. Het CDA onderstreept dit met een motie (motie 229 Basis op orde bij Publiekdienstverlening).
Het CDA steunt het voorstel om trouwen in Utrecht duurder te maken niet en dient daarom een amendement in (amendement 54, Zie af van verhoging huwelijksleges).
De heer Sungur (DENK) zegt dat DENK het amendement ook heeft ondertekend. Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft dat niet gezien, maar dankt de heer Sungur voor de ondersteuning. Het CDA wil een overheid die thuis geeft en rechtdoet en dient daarom een amendement in om de zin te schrappen dat er geen prioriteit wordt gegeven aan het handhaven op bouwvergunningen (amendement 55, Bouwkundige meldingen).
Het CDA vindt dat, gezien het tekort, de handhavingscapaciteit juist moet worden vergroot en steunt dan ook het amendement van de VVD.
Economische Zaken is onderbezet en krijgt een flinke bezuiniging, terwijl de rekenkamer onlangs veel verbeterpunten had. Ondertussen stopt het college wel veel geld in nieuwe locatieprofielen.
Omdat het CDA dat niet juist vindt, dient zij een amendement in (amendement 56, Niet bezuinigen op economische uitvoeringskracht).
Het CDA vindt dat een gemeentelijke organisatie met meer ambtenaren niet per se slagkrachtiger en daadkrachtiger is of meer regie heeft, en ziet meer in samenwerking, bijvoorbeeld in de buurt. Het CDA dient samen met Volt een amendement in om budget vrij te spelen voor fatsoenlijke
ondersteuning van zelfbeheerders van openbaar groen (amendement 57, Fatsoenlijke ondersteuning voor zelfbeheerders van openbaar groen).
De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt hoe het CDA het hoge ziekteverzuim rijmt met het weghalen van budget uit de ambtelijke uitvoeringskracht.
Mevrouw Zwinkels (CDA) wil juist meer geld naar de economische uitvoeringskracht. De dekking voor het zelfbeheer van openbaar groen wordt gevonden door geld weg te halen bij de AMEV-milieuprijs. Voor de werkdruk bij partners van de gemeente moet ook aandacht zijn.
Raadsvergadering van 6 juli 2023
11
Het CDA wil verduurzamingsinitiatieven stimuleren en de inspanning van inwoners, ondernemers en maatschappelijk instellingen ondersteunen. Dit komt ook de gemeenschapszin ten goede. Knelpunten als netcongestie moeten in afstemming met Stedin en andere partners worden opgelost.
Participatie in de energietransitie moet niet alleen met de koplopers gebeuren, maar ook met de
mensen die wel willen meedoen maar er niet altijd aan toe komen. Het CDA denkt aan een fonds dat gericht is op het creëren van een levendig en lerend netwerk. Het CDA stelt voor om vrijgekomen
fractiegeld beschikbaar te stellen voor de Groene Verantwoordingsdag, waarover dit najaar nader wordt gesproken. Zij dient daarvoor mede namens Volt en de PvdD een amendement in (amendement 58, Een startbudget voor de Groene Verantwoordingsdag).
Tot slot benadrukt zij het belang van de openbare ruimte, die voor het CDA een ontmoetingsplek is. Ook noemt zij de combinatie van veiligheid en handhaving en preventieve zorg. Het CDA blijft de
burgemeester oproepen om initiatief te nemen om online handhaving mogelijk te maken. Het CDA maakt dit najaar mogelijk weer een tegenbegroting, waarin in samenhang wordt getoond dat het
echt anders kan in Utrecht. Het CDA staat voor een stad op mensenmaat, die schoon en toegankelijk is, waar men goed voor elkaar zorgt en waar iedereen zich thuis voelt.
De heer Koning (D66) zegt dat D66, ondanks de grote opgaven en crises, wil blijven investeren in
onderwijs, duurzaamheid en betaalbaar wonen. D66 heeft op enkele thema’s nog vragen of wensen. Onderwijs. D66 is blij dat de Utrechtse bibliotheekorganisatie voorlopig de middelen heeft om haar werk te kunnen doen, en is trots op de focus op de rijke schooldag en alle onderdelen die daarbij
horen. Het programma Gezond gewicht op school heeft een goede start gemaakt met de gezonde
scholenlunch, op dit moment bij zes scholen. Helaas is er te weinig geld om alle scholen structureel te ondersteunen. D66 dient mede namens Volt, PvdA, DENK, Student & Starter, CDA en GroenLinks een motie in over dit onderwerp (motie 230 It takes a city to raise a child).
Klimaat- en energieproblemen worden steeds meer voelbaar, hoewel Utrecht koploper is op het
gebied van duurzaamheid en energie. Het is goed dat de gemeente regie neemt op deelnemingen. D66 ziet uit naar de aangekondigde acties in het programma Elektriciteit rondom netcongestie.
Wonen. De woningnood is groot en door de bouwcrisis lopen projecten vertraging op. Het college zet goede stappen, maar er mag een tandje bij. Daarom dient D66 mede namens D66, VVD, CDA en Student & Starter een motie in (motie 231 Doorbouwen).
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of D66 ook vindt dat het uiteindelijk gaat om kwalitatief goede woningen in de stad en niet per se om het bouwkapitaal te ondersteunen of te spekken.
De heer Koning (D66) is het daar volmondig mee eens. Er moet doorgebouwd kunnen worden in de stad. De gemeente kan zelf actiever sturen en dat beoogt deze motie.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt welke eisen volgens D66 kunnen worden losgelaten. De heer Koning (D66) wijst op de motie van de VVD, die D66 heeft medeondertekend. Het gaat erom dat gekeken wordt welke eisen bij een specifiek project belemmerend werken. Als een project stilvalt, kunnen mensen immers niet wonen.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat de eisen om een reden worden gesteld. Die eisen zijn nodig om goede woningen te bouwen.
Raadsvergadering van 6 juli 2023
12
De heer Koning (D66) reageert dat daar per project heel kritisch naar moet worden gekeken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of D66 een regel aan de motie zou willen toevoegen, namelijk dat het bij het versoepelen gaat om het minimaal behoud van de participatiepositie van burgers. De heer Koning (D66) meent dat dat sowieso buiten kijf staat. De heer Dijkstra (EenUtrecht) ziet daar niets over in de motie. De heer Koning (D66) zegt dat D66 vindt dat alle maatregelen en al het beleid onverkort moet
worden toegepast bij bouwprojecten. Hij wacht de reactie van het college af alvorens een toevoeging te overwegen.
De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of het vooral gaat om het segment betaalbaar bouwen. De heer Koning (D66) is trots op de afspraak dat 75% van de woningen in het betaalbare segment terechtkomt. Per project moet de afweging worden gemaakt of dat een knellende eis is.
De heer Van der Zweth (PvdA) is blij dat D66 het per project wil bezien, maar vindt dat de tekst in de motie generiek is.
De heer Koning (D66) zegt dat als duidelijk is welke eisen in generieke zin kunnen knellen, beter kan worden bepaald wat er nodig is als de bouwcrisis erger wordt. De gemeente moet daar klaar voor zijn.
De heer Van der Zweth (PvdA) concludeert dat D66 vindt dat per project sturen het meeste effect
heeft en dat het geld dan het meest nuttig wordt ingezet. Voorlopig is de gemeente daar echter verre van.
De heer Koning (D66) onderschrijft dat de gemeente daar op dit moment niet aan toe is.
Hij vervolgt met de uitspraak dat de gemeentefinanciën, ook in de komende jaren, knellen. Hoewel
de komende jaren meer risico wordt genomen, blijft het financieel beleid solide. Met de Voorjaarsnota moet een aantal pittige keuzes worden gemaakt, omdat er anders flinke tekorten ontstaan,
optellend tot ruim 70 miljoen. D66 blijft er scherp op toezien dat middelen goed en efficiënt besteed worden.
Utrechters hebben het afgelopen jaar veel last gehad van prijsstijgingen. Om minima te compenseren voor de uitrol van betaald parkeren in de stad, wordt € 700.000 per jaar uitgegeven. D66 wil graag
dat het bedrag per ontvanger als percentage van het vergunningstarief in de toekomst gelijk blijft. In de volgende Voorjaarsnota zal worden gekeken of het bedrag van € 700.000 op termijn voldoende zal blijven.
Volksgezondheid is de snelst stijgende kostenpost. Het college heeft goed oog voor de integraliteit van dit beleid. D66 dient met raadsbrede ondersteuning de motie "Overnemen aanbevelingen raadstoets volksgezondheid" in (motie 232).
Met de terugvallende woningbouw wordt gekozen om de investeringen in Groei en Balans te
verminderen. In het kader van stedelijke ontwikkeling is dat pijnlijk. D66 gaat na de zomer aan de
slag met een initiatiefvoorstel inzake openbare terrassen en dient nu een motie in om een deel van
Raadsvergadering van 6 juli 2023
13
het fonds voor kunst in de openbare ruimte te combineren met zitplekken (motie 233 Kunst om op te zitten).
Op verschillende locaties in de stad zijn er leegstaande of braakliggende plekken. Om de ambities van de gemeente met betrekking tot levendigheid van wijken te ondersteunen, dient hij mede
namens GroenLinks en VVD een motie in (motie 234 Aan de slag met levendige wijken door tijdelijke horeca en culturele initiatieven te stimuleren).
De heer Van Heuven (PvdD) kent D66 als een partij die meer levendigheid wil. Zou D66 een aantal
braakliggende terreinen ook willen inrichten voor de biodiversiteit in plaats van voor mensen die bier willen drinken?
De heer Koning (D66) reageert dat in de stad meer groen wordt toegevoegd en dat er meer oog is voor biodiversiteit. Deze motie beoogt iets anders. D66 wil dat er in de wijken meer levendigheid mogelijk wordt.
De heer Van Heuven (PvdD) vindt dat het helemaal niet goed gaat met de biodiversiteit. Wellicht kan aan organisaties in de stad worden gevraagd om een aanvraag te doen voor de plaatsing van struiken en insectenhotels.
De heer Koning (D66) heeft dat soort initiatieven de afgelopen jaren gezien, soms in pop-upvorm, soms in permanente zin. Als voorbeeld noemt hij het Lombokplein.
Mevrouw Kendir (Student & Starter) heeft de motie medeondertekend. De heer Koning (D66) maakt zijn excuus voor deze omissie. De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt dat veel sociaal-culturele en maatschappelijke organisaties zoeken naar ruimte. Komen zij hiervoor alleen in aanmerking als er ook horeca bij zit?
De heer Koning (D66) acht dat mogelijk. De motie beoogt om zowel horeca als maatschappelijke en culturele initiatieven te bevorderen.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) kan de motie wellicht steunen als dit explicieter wordt verwoord. De heer Koning (D66) wil de motie nu niet wijzigen, maar wijst op zijn toelichtende woorden. De voorzitter voegt nog toe dat de toelichting van een indiener altijd onderdeel is van de wijze waarop het college een motie moet uitvoeren.
De heer Koning (D66) vult nog aan dat CDA en PvdA de motie ook hebben ondertekend.
De gemeente wil steeds vaker gebieden ’s avonds afsluiten waar bewoners met elkaar samen komen, zoals bij de Muntsluis. D66 is het daar niet mee eens. De straten, pleinen en parken zijn immers van iedereen. D66 dient daarom mede namens Student & Starter, VVD en PVV een motie in (motie 235 Houd de Muntsluis toegankelijker).
Er zijn tekorten op de arbeidsmarkt, terwijl asielzoekers die graag willen werken, aan de kant staan.
In Utrecht moeten kinderopvangcentra sluiten, zijn er niet genoeg vaklui voor de energietransitie en
Raadsvergadering van 6 juli 2023
14
lopen bouwprojecten vertraging op door tekorten. D66 waardeert de inzet van wethouder Streefland, die de lobby richting Den Haag gaat opvoeren.
D66 kijkt met optimisme naar 2024 en ziet uit naar de resultaten die de Voorjaarsnota gaat opleve-
ren voor Utrechtse inwoners, bedrijven en organisaties. Er komen spannende jaren aan, waarin vaker lastige beslissingen zullen moeten worden genomen. Hij is blij dat de raad bewoners kansen wil
bieden op een baan, een huis en een toekomst waarin kinderen gezond oud kunnen worden, in een stad waarin iedereen openlijk zichzelf kan zijn. D66 zal zich daarvoor blijven inzetten.
De heer Bosch (PVV) vraagt waarom D66 gisteren nog wel onder de motie van de NRU stond en vandaag niet meer.
De heer Koning (D66) heeft veel waardering voor de motie. Er bestaan echter verschillende scenario’s voor de aanpak van de NRU. D66 hoort graag eerst een reactie van het college. De heer Sungur (DENK) vraagt of D66 geen voorkeur heeft voor een scenario. De heer Koning (D66) zegt dat de raad zich in het verleden heeft uitgesproken voor een voorkeursvariant. De wereld is echter aan het veranderen. Vanuit het Rijk is er de mogelijkheid om een alter-
natief uit te werken. Daar worden gesprekken met Rijk en provincie over gevoerd. D66 wil graag dat de verbreding van de A27 van tafel gaat en blijft in dit licht zoeken naar de beste aanpak voor de NRU.
De heer Sungur (DENK) memoreert dat de provincie gisteren heeft gezegd te willen inzetten op de verbreding van de A27.
De heer Koning (D66) ziet in het coalitieakkoord van de provincie een onderstreping van het belang van de NRU. De provincie is ook bereid daarin te investeren. De Rijksmiddelen voor dit project zijn bevroren.
De heer De Pagter (VVD) zegt dat minister Harbers heeft gezegd dat de middelen voor de NRU weer beschikbaar komen als de NRU nodig is voor het alternatief.
De heer Koning (D66) heeft dat nog niet vernomen, maar zal ook die informatie in de overweging betrekken.
De heer De Pagter (VVD) vraagt of D66 ook vindt dat de NRU een essentieel onderdeel is van enig alternatief voor de A27.
De heer Koning (D66) ziet in het regioalternatief drie pijlers. De NRU-aanpak is essentieel om spoor 3 tot een goed einde te brengen.
De heer De Pagter (VVD) rekent erop dat D66 de motie straks steunt, ongeacht het antwoord van de wethouder.
De heer Van Heuven (PvdD) hoopt dat er ooit een Voorjaarsnota in Utrecht komt waar de PvdD wel
mee kan instemmen. De PvdD bestuurt inmiddels mee in Almere, Amersfoort, Groningen en Arnhem.
Raadsvergadering van 6 juli 2023
15
De PvdD Utrecht vindt het zoals elk jaar moeilijk om grip te krijgen op het beleid en de financiële
keuzes van het college. Het college zegt groen te zijn, maar kiest ondertussen voor bouwen in de
hoofdgroenstructuur. Ook heeft het de ambitie laten varen om klimaatneutraal te worden. De coalitie verwerpt de motie van de PvdD om geen groenpad in de hoofdgroenstructuur aan te leggen, een illustratie van wat niet deugt aan het college.
De PvdD heeft een aantal verbetervoorstellen. Als een lid van de oppositie in de Voorjaarsnota een geldstroom wil ombuigen, is dat echter vaak een mission impossible. Ook al lukt het om een
technisch correcte dekking te vinden, dan nog stemmen de coalitiepartijen een amendement weg. Het bedrag van € 100.000 dat structureel is vrijgemaakt voor de 24-uurs zorg voor dierenhulp-
organisaties is niet genoeg om die ambitie waar te maken. Daar is nog € 100.000 voor nodig, maar
het college wil dat geld niet vinden. De PvdD ziet dat het dividend van de BNG-bank over 2022 hoger is dan verwacht en dat dit bedrag nog niet is ingeboekt. Daarom dient de PvdD een amendement in om van dat bedrag voor 2023, 2024 en 2025 € 100.000 uit te trekken (amendement 59, 100.000 euro structureel voor dierenhulporganisaties).
De PvdD ziet uit naar de tool die Berenschot ontwikkelt om meer inzicht te krijgen in de bestedingen en de potjes.
Dieren lijden onder grootschalige evenementen. RTL Nieuws publiceerde hierover een schokkend artikel, met grote gevolgen voor vogels. De PvdD wil paal en perk stellen aan festivals van de
grootste categorie in het broedseizoen en dient daarvoor een motie in (motie 236 Halveer aantal grootschalige evenementen tijdens broedseizoen in groen en bij plassen).
Mevrouw Kendir (Student & Starter) denkt dat het beter is om te wachten op de locatieprofielen alvorens deze afspraken te maken.
De heer Van Heuven (PvdD) reageert dat de locatieprofielen over individuele locaties gaan, terwijl
deze beleidsregels voor alle evenementen die bij broedgebieden en plassen liggen, kunnen gelden. De heer Koning (D66) vraagt of het verstandig is om de festivals de nek om te draaien. De heer Van Heuven (PvdD) antwoordt dat het alleen gaat om de grootschalige evenementen.
Hij vervolgt zijn betoog. Het is beter voor klimaat en natuur als mensen plantaardig gaan eten.
Groningen wordt daarom koploper in de eiwittransitie. Dat wil de PvdD ook in Utrecht realiseren en daarom dient hij samen met BIJ1 en Volt een motie in (motie 237 Race naar plantaardig).
Het initiatief van de PvdD voor een veggie-dag kwam mede door corona stil te liggen. Om daar weer energie in te stoppen, dient hij samen met Volt een motie in (motie 238 Sla je slag met veggie-dag). De stad wordt drukker, waardoor op veel plekken dieren in de knel komen. De PvdD heeft vragen
gesteld over het aantal aanrijdingen met dassen, waarna bleek dat de informatie die in de organisatie aanwezig is, niet gebundeld wordt. Daarom dient hij een motie in op dit punt (motie 239 Verkeersveiligheid ook voor dieren).
De PvdD wil geen extra camera’s in de stad. Er hangen al meer dan 5.000 geregistreerde camera’s in de gemeente en ook nog vele ongeregistreerde camera’s. De PvdD vindt dat onwenselijk en dient daarom een motie in (motie 240 Geen geld naar extra camera’s).
Cultuur gaat de PvdD aan het hart. Het college laat het cultuurbudget niet meegroeien met de stad. Er worden minder organisaties opgenomen in de Cultuurnota, terwijl ongeveer twaalf instellingen meer subsidie zouden kunnen krijgen. Daarom dient hij samen met Volt een motie in (motie 241 Help de cultuursector met verduurzamen).
Raadsvergadering van 6 juli 2023
16
De heer Van der Zweth (PvdA) wijst op het feit dat de vorige Cultuurnota 41 miljoen omvatte en de huidige Cultuurnota maar liefst 51 miljoen. Dat is een flinke verhoging.
De heer Van Heuven (PvdD) heeft begrepen dat het cultuurbudget niet meegroeit met het aantal inwoners van de stad, zoals altijd het beleid was. Organisaties maken zich zorgen.
De heer Van der Zweth (PvdA) neemt die zorgen serieus, maar vindt een verhoging van 25% op het budget een flinke stap vooruit.
De heer Van Heuven (PvdD) zegt dat partijen ook willen dat de makers beter betaald worden. Dat leidt tot een vermindering van het cultuuraanbod.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vindt dat er best een hoog bedrag naar cultuur gaat. De heer Van Heuven (PvdD) vindt cultuur essentieel en zegt dat het bedrag misschien wel te weinig is.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) wijst op het feit dat de gemeente geld beschikbaar stelt voor
kinderen die zonder ontbijt naar school gaan. Er gaat 53 miljoen naar Cultuur. Zij vraagt of de stad het salaris van de makers moet betalen. Kunnen zij niet zelf iets verdienen?
De heer Van Heuven (PvdD) vindt dat mevrouw Hessel een schijntegenstelling creëert door het
culturele aanbod tegenover gezonde en duurzame lunches te stellen. Daar gaat hij niet in mee. Cultuur is een essentiële waarde die het leven verrijkt.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vindt cultuur ook belangrijk, maar vindt het belangrijker dat mensen een goed bestaan hebben. Ziet de heer Van Heuven niet dat de verhouding scheef is?
De heer Van Heuven (PvdD) vindt het geen eerlijke vergelijking. Mensen die in armoede leven,
moeten worden bijgestaan, maar ook mensen die het leven verrijken met cultuur. Hij zou het geld willen zoeken in zinloze projecten als de NRU, die ten koste gaat van 1.200 bomen.
De heer Koning (D66) begrijpt dat de PvdD cultuur belangrijk vindt, maar vindt festivals en nachtcultuur ook onderdelen van de bruisende stad, terwijl de PvdD die wil inperken.
De heer Van Heuven (PvdD) heeft niets gezegd over nachtcultuur. Hij wil niet alle festivals verbieden, maar stelt een halvering van de grootschalige festivals voor bij natuurgebieden en plassen. De heer Koning (D66) constateert dat de PvdD niet alle cultuur even belangrijk vindt. De heer Van Heuven (PvdD) vindt dat de vrijheid van de een eindigt waar de vrijheid van de ander in het geding komt. Hij herinnert zich een discussie over het gebruik van dieren in de Cultuurnota. De PvdD wilde niet dat levende dieren op een podium gebruikt worden.
De heer Koning (D66) vindt het zorgelijk dat de PvdD een aantal festivals wil inperken. Als voorbeeld
Raadsvergadering van 6 juli 2023
17
noemt hij het Janskerkhof, waar misschien een vogel zit te broeden in de bomen. Mag daar dan vier maanden lang geen festival worden gehouden?
De heer Van Heuven (PvdD) concludeert dat de heer Koning hem wederom niet begrepen heeft. Hij spreekt over natuurgebieden, parken en plassen. Het Janskerkhof voldoet daar niet aan.
In de commissie is gesproken over de inkoop van grijs gas. De PvdD wil liever geen gas inkopen of gas bij een aanbieder die duurzame keuzes maakt. Dat is niet mogelijk. Omdat de PvdD wil dat
gascompensatie relevanter wordt, dient hij samen met D66 en Volt een motie in (motie 242 Maak gascompensatie relevanter).
De PvdD zou ook graag willen dat de compensatie die Utrecht van het Rijk krijgt voor het afkopen van het Gazprom-contract naar het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed zou gaan. Die
keuze maakt het college niet. Hij vraagt een toezegging van het college om dit in de Programmabegroting uit te werken.
De voorzitter schorst hierop de vergadering voor vijf minuten. Na hervatting van de vergadering geeft de voorzitter het woord aan de heer Van der Zweth. De heer Van der Zweth (PvdA) ziet ’s nachts vaak mensen op bankjes buiten liggen slapen. Dat is een triest beeld van ongelijkheid, een beeld dat Utrecht niet past. Het is belangrijk om de Utrechters die
het nodig hebben, te helpen en te ondersteunen. Dat vereist solidariteit en een overheid die omkijkt
naar de mensen die het meest kwetsbaar zijn. Het college stelt terecht voor risico’s te nemen om niet te hoeven bezuinigen in de begroting, terwijl er grote bezuinigingen aankomen, zoals het accres
Gemeentefonds en de Hervormingsagenda Jeugd. Het gaat over tientallen miljoenen. Gelukkig is hier in de raad veel steun voor.
Bij Jeugd en Wmo zullen heel moeilijke keuzes moeten worden gemaakt. In de Voorjaarsnota staat dat een oplossing altijd binnen het sociaal domein moet worden gevonden. Die uitspraak kan nu echter nog niet gedaan worden, want de keuzes zijn nog niet gemaakt. Kunnen de Schuldhulp-
verlening voor dak- en thuislozen en Stadsgeldbeheer in stand blijven? Hij constateert dat meerdere fracties dit met hem eens zijn. De PvdA is daarom mede-indiener van het amendement van GroenLinks.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) maakt de heer Van der Zweth een compliment voor zijn vlammende
betoog. Hij verwacht dat de PvdA de motie van EenUtrecht ondersteunt, waarin gepleit wordt voor het maximaal ontzien van het sociaal domein bij de bezuinigingen.
De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat Wmo en Jeugd een groot blok van de begroting vormen. Het
geheel ontzien van het sociaal domein ziet hij niet als mogelijkheid. Wellicht betekent dat dat je het volledige Cultuurbudget moet wegbezuinigen.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt dat in de motie staat "maximaal ontzien", niet geheel ontzien. De heer Van der Zweth (PvdA) kan zich beter vinden in het amendement van GroenLinks, waardoor
ook iets binnen Wmo en Jeugd moet worden gedaan. Hij vindt dat eerlijker dan "maximaal ontzien". De heer Sungur (DENK) vraagt hoe dit betoog rijmt met het versmallen van wegen, keuzes die
Raadsvergadering van 6 juli 2023
18
worden gemaakt op andere beleidsterreinen. Waar ligt de prioriteit van de PvdA? De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat het amendement beoogt om naar de brede begroting te kijken. Dan komen dit soort vraagstukken ook aan de orde.
De heer De Pagter (VVD) vindt het goed dat de PvdA erkent dat je niet ontkomt aan bezuinigingen in het sociaal domein. De coalitie legt echter wel taboes neer, namelijk op de drie prioriteiten van het coalitieakkoord.
De heer Van der Zweth (PvdA) geeft richting mee waar eerst naar gekeken moet worden en waar in laatste instantie gezocht moet worden. Dat is geen taboe, maar een duidelijke richtlijn.
Omdat niet bezuinigd hoeft te worden, kunnen veel investeringen uit het coalitieakkoord worden gehandhaafd. De overheid laat zien dat zij er staat voor mensen en wil investeren. Het armoedebeleid wordt bewust ongemoeid gelaten.
Mevrouw Zwinkels (CDA) wijst op de flinke bezuinigingen op onder andere sport en handhaving. Dat zijn forse bijsturingen ten opzichte van de mooie beloften die bij de coalitievorming zijn gedaan.
De heer Van der Zweth (PvdA) erkent dat het pijnlijk is als er ergens geld af gaat. Van wat de coalitie een jaar geleden aan extra investeringen heeft gepresenteerd, blijft echter het overgrote deel staan. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt dit een verkeerde voorstelling van zaken. De coalitie wil het sociaal
domein zo groot mogelijk houden en wil niet gericht in dat domein kijken welke regelingen werken en waarop kan worden geïnvesteerd om juist de kwetsbare doelgroep te bereiken. Zij vindt dat ook
gekeken moet worden naar andere terreinen die bijdragen aan het welzijn van de mensen in de stad. De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat juist in het amendement staat dat binnen het sociaal domein gekeken moet worden waar het iets minder kan. Ook naar de rest van de begroting moet gekeken worden door de bril van de drie grote crises.
De woningnood zorgt ervoor dat het sociaal domein vastloopt. Sturen op volkshuisvesting en op
betaalbaar wonen is dus essentieel. GroenLinks zal later een motie indienen over de reserve betaalbaar wonen.
Met betrekking tot de winkelgebieden dient hij samen met de ChristenUnie een motie in (motie 243 Steun onze kwetsbare buurtwinkelgebieden).
Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat ondernemers nu nog geen aanvraag mogen doen bij het Initiatievenfonds.
De heer Van der Zweth (PvdA) weet dat niet precies, maar kan zich voorstellen dat er ook iets moet gebeuren voor kleine ondernemers en eenmanszaken. De motie roept in generieke zin op tot ondersteuning.
Het bestrijden van ongelijkheid in de stad is een belangrijk punt. De PvdA vindt het hard nodig om
op gezondheidsverschillen te sturen. Hij maakt de opstellers van de raadstoets een compliment en steunt de motie van D66 op dit punt.
Met betrekking tot de praktijkondersteuners Jeugd dient de PvdA samen met Utrecht Solidair,
EenUtrecht, Volt, ChristenUnie, CDA en DENK een motie in (motie 244 Meer inzicht in kosten en
Raadsvergadering van 6 juli 2023
19
baten van Praktijkondersteuners Jeugd bij de huisarts).
In de commissie bleek dat het Expertiseteam Veiligheid Utrecht gaat stoppen. Daarom dient hij
samen met Utrecht Solidair, EenUtrecht, D66, Volt, ChristenUnie, GroenLinks, Student & Starter, CDA en DENK een motie in (motie 245 Inzet om van Jeugdbescherming Proeftuin EVU in Overvecht blijvend succes te maken).
De PvdA is blij met het uitgangspunt dat de externe inhuur bij de lage schalen onder de 10% moet. Hoewel de arbeidsmarkt moeilijk is, wil de PvdA hiermee verdergaan. Daarom dient hij samen met PVV, Utrecht Solidair en DENK een motie in (motie 246 Ambitie voor minder inhuur).
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) deelt het uitgangspunt dat zo veel mogelijk mensen in vaste dienst moeten zijn. Er is echter al een tekort aan personeel bij de gemeente en er zijn heel wat ambities.
De heer Van der Zweth (PvdA) erkent dat het ingewikkeld is, maar vindt dat de ambitie moet worden uitgesproken.
De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vraagt of hij mag concluderen dat er wel ruimte is voor uitzonderingen in de constructie die de PvdA voorstelt.
De heer Van der Zweth (PvdA) reageert dat het gaat om een streven. Het is zaak dat de neuzen dezelfde kant op staan.
Met betrekking tot de klimaatcrisis is het van belang om te zorgen dat groen en sociaal beleid hand in hand gaan. Hij dient samen met Student & Starter, ChristenUnie, EenUtrecht en Volt een motie in over groene daken (motie 247 Groene daken voor iedereen).
Voorts dient hij mede namens de PvdD, D66, Volt, Student & Starter en ChristenUnie een motie in over de vergroening van schoolpleinen (motie 248 Ook ongelijk investeren bij vergroening van schoolpleinen).
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt wat "Ongelijk investeren voor gelijke kansen" hierin betekent.
De heer Van der Zweth (PvdA) wijst op de motie, waarin staat dat de mate van groene en bespeelbare buitenruimte in de buurt en de gezondheid van kinderen in de buurt leidend moeten zijn.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het eens met het verzoek in de motie, maar wil graag dat gekeken wordt welke problemen scholen nu met vergroening hebben.
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat een aanvraag makkelijker moet worden. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt dat "Ongelijk investeren voor gelijke kansen" enigszins doorschiet als het om een onderwerp als dit gaat. Scholen lopen tegen knelpunten aan en er zou pragmatisch moeten worden gekeken op welke wijze zo veel mogelijk resultaat bereikt kan worden.
De heer Van der Zweth (PvdA) onderschrijft dat er meters moeten worden gemaakt. Het is goed om daarbij naar scholen te kijken waarvoor een aanvraag ingewikkeld is of naar wijken waar veel kinderen zijn aangewezen op de buitenruimte.
Raadsvergadering van 6 juli 2023
20
Mevrouw Zwinkels (CDA) wijst op de bezuiniging van het college op spelen in de openbare ruimte. Deze motie wordt nu als een soort pleister geplakt.
De heer Van der Zweth (PvdA) ziet dit niet als pleister. Het is vervelend dat bepaalde budgetten moeten worden teruggeschroefd.
De komende periode volgen veel moeilijke keuzes. Voor de PvdA staat solidariteit altijd voorop. De heer Maas (Volt) vindt dat in de Voorjaarsnota noodzakelijke keuzes worden gemaakt. Voor sommige keuzes heeft Volt begrip, voor andere minder.
Hij hoopt op brede steun voor een motie over de raadstoets (motie 249 Overnemen aanbevelingen raadstoets Bewoners en Bestuur).
Volgens Volt kan de leesbaarheid van de Jaarstukken verbeterd worden met een zogeheten stoplicht, naar het voorbeeld van Eindhoven. Hij dient daartoe samen met DENK en D66 een motie in (motie 250, Snel overzicht? Stoplichten in de jaarstukken).
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat er in de adviescommissie over de verbetering van de
Jaarstukken wordt gesproken. Moet daar niet een aantal opties worden afgewogen, waaronder deze optie, in plaats van nu al voor deze optie te kiezen? De heer Maas (Volt) verwacht dat dat zal gebeuren. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) kan nu niet afwegen of dit de beste optie is. Wellicht zijn er nog andere opties.
De heer Maas (Volt) reageert dat de motie oproept tot onderzoek. Als een andere oplossing beter is,
staat Volt daarvoor open. Uit een aantal voorbeelden van de stoplichten blijkt dat de leesbaarheid erg verbetert.
De belangrijkste keuze ligt in het sociaal domein. Hij onderschrijft het betoog van de PvdA hierover en steunt het amendement van GroenLinks. Volt dient samen het CDA een amendement in om tot een bredere dialoog met Utrechters te komen (amendement 60, De mogelijkheid tot een bredere dialoog).
De provincie heeft haar coalitieakkoord gepresenteerd. Daarin staat dat zij in 2040 klimaatneutraal wil zijn. In het coalitieakkoord van de gemeente staat dat Utrecht voorloper wil zijn, maar er wordt geen doel gesteld. Volt dient een motie op dit punt in (motie 251, Geen achterloper maar voortrekker: Klimaatneutraal in 2040).
De heer Koning (D66) vraagt welke concrete maatregelen Volt voorstelt. De heer Maas (Volt) zegt dat er een aantal maatregelen zijn, te beginnen met Kappen met kappen. Ook zou besloten kunnen worden om überhaupt niet in de groenstrook te bouwen. De heer Koning (D66) hoort graag voor welke maatregelen Volt concreet kiest. De heer Maas (Volt) zal hier later op terugkomen met een aantal voorbeelden.
Energie is een basisbehoefte en het is dus vreemd dat de macht bij de energiebedrijven ligt.
Raadsvergadering van 6 juli 2023
21
Utrechters dienen zelf onderdeel te zijn van een beweging naar een duurzame energievoorziening.
Volt is bezig met een initiatiefvoorstel over lokaal eigendom in de energietransitie en een gezamenlijke werkmethode tussen gemeente en lokale initiatieven.
Eerder heeft het college de ambitie uitgesproken om voor 2040 60.000 bomen te planten. Dit tempo wordt echter vertraagd. De financiële uitdagingen vragen om budgetneutrale oplossingen. Volt heeft twee voorstellen ingebracht in de commissie: Kappen met kappen en Organiseer een Utrechtse
bomenplantdag. De wethouder heeft een toezegging gedaan over de bomenplantdag. Voor Kappen
met kappen dient Volt samen met de PvdD een motie in (motie 252, Vertraging op de bomenambitie, kap dan ook met kappen).
Volt vindt het belangrijk dat Utrecht toegankelijk is voor iedereen. Met het UST is een proces inge-
richt om de toegankelijkheid te borgen. Projecten in de openbare ruimte worden door BInG getoetst, maar Solgu geeft aan dat deze toetsing te wensen overlaat. Volt dient op dit punt samen met PvdA,
Utrecht Solidair en CDA een motie in (motie 253, Utrecht Standaard Toegankelijk, ook in de openbare ruimte).
Volt steunt de manier waarop het college omgaat met het thema asiel en integratie. Volt steunt ook de motie van GroenLinks hierover. Helaas is er geen manier gevonden om vluchtelingen aan de
Utrechtse samenleving te binden door middel van versneld werk. Hij wil graag actief geïnformeerd worden over de lobby van de wethouder hierover.
Jonge initiatieven blijken niet door het culturele subsidielandschap van Utrecht te komen. Zij worden van het kastje naar de muur gestuurd. Volt dient daarom een motie in (motie 254, Participatiekapmes door subsidie-oerwoud).
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt waar de voorgestelde inspraak precies over moet gaan. De heer Maas (Volt) wil graag dat cultuurmakers kunnen meepraten over vergemakkelijking van de subsidieaanvraag.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt waarom specifiek over jonge cultuurmakers wordt gesproken.
De heer Maas (Volt) is gebleken dat met name jonge cultuurmakers hier problemen mee hebben.
Hij vervolgt met het onderwerp armoede. Er wordt een flink tekort verwacht op de armoedebestrijding en schuldhulpverlening. Het is niet de bedoeling dat deze overschrijding wordt gedekt uit de
middelen voor bijzondere bijstand voor studenten. Kan de wethouder dit ook voor 2024 toezeggen?
Hiertoe dient hij samen met het CDA een amendement in (amendement 61, Laat studenten niet in de kou staan).
Volt vindt dat geplande woningen gerealiseerd moeten worden en steunt daarom de inzet van de
reserve betaalbaar wonen. Volt steunt ook de moties van de PvdA en GroenLinks. Rijnenburg is een grote kans om de stad uit te breiden. Daarom ondersteunt Volt ook de motie van het CDA. Volt wil
dat projectontwikkelaars bij vertraging hun plannen ook aan de nieuwe regels aanpassen, zoals het
kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen. Hij dient daartoe een motie in (motie 255, Kostenverhaal Bovenwijkse Voorzieningen).
Locatieprofielen zijn nuttig, maar duur. Utrecht heeft heel veel evenementen die plezier maar ook
overlast brengen. Amsterdam heft een vermakelijkhedenretributie, een kleine opslag voor festivals. Volt dient samen met de PvdD een motie in om die in Utrecht in te voeren (motie 256, Onderzoek Vermakelijkhedenretributie).
Raadsvergadering van 6 juli 2023
22
De heer Koning (D66) vindt dit een belasting op pret. De heer Maas (Volt) zegt dat het een onderzoeksmotie is. Het gaat om een heffing op grootschalige commerciële evenementen.
De heer Koning (D66) lijkt een vermakelijkhedenretributie onverstandig. De uitvoeringskosten daarvan zijn erg hoog, zodat er onderaan de streep nauwelijks iets overblijft.