Verslag openbare vergadering Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021.doc

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN D.D. 16 DECEMBER 2021 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

23 december 2021 Stadhuis, de hal Geertjan Benus (Notutekst) Januari 2022

Verslag openbare vergadering Commissie Veiligheid, bestuur en financiën 10

20

30

40

Aanwezigen: Middagvergadering De voorzitter, mevrouw R. Heijne, de wethouders mevrouw A. Klein, de heer E. Eerenberg en wethouder K. Diepeveen en de burgemeester S. Dijksma, voorts de leden: de heer F. Dekkers (GroenLinks), de heer P. van Corler (GroenLinks), mevrouw Bijsterbosch (D66), de heer M. Koning (D66), mevrouw J. Admiraal (ChristenUnie), mevrouw R. Streefland (ChristenUnie), de heer D. Gilissen (VVD), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer R. van der Zweth (PvdA), mevrouw H. Assen (PvdA), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw J. Zwinkels (CDA), mevrouw L. Snippe (Partij voor de Dieren), de heer R. Wiegant (SP), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), mevrouw M. van Mil (Student & Starter), de heer M. Sungur (DENK), de heer H. van Deún (PVV), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Schueler en de (commissiesecretaris). Avondvergadering De voorzitter, de heer D. Gilissen, de burgemeester S. Dijksma, voorts de leden: de heer P. van Corler (GroenLinks), mevrouw Bijsterbosch (D66), de heer M. Koning (D66), mevrouw R. Streefland (ChristenUnie), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer R. van der Zweth (PvdA), mevrouw Assen (PvdA), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw J. Zwinkels (CDA), mevrouw L. Snippe (Partij voor de Dieren), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), mevrouw M. van Mil (Student & Starter), de heer M.

Sungur (DENK), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Schueler en de (commissiesecretaris). Verslag openbare vergadering commissie Veiligheid, Bestuur (en Financiën) d.d 16 december 2021 Aanwezigen:..........................................................................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen............................................................................................................................- 2 1a. Heropening ...................................................................................................................................................- 2 2. Vaststellen van de agenda en agenderingen ...............................................................................................- 2 2. Vaststellen agenda en inventarisatie agendapunten ....................................................................................- 2 3. Vaststellen van de agenderingen, ingekomen agenderingen.......................................................................- 2 4. Verslag 18 november 2021...........................................................................................................................- 4 4.1 Verslag Adviescommissie Controle en Financiën 4-11 2021 .......................................................................- 4 5.

Raadsvoorstel Regeling Risicovolle Projecten Restauratie Domtoren, Cultuurcluster Berlijnplein en Programma Werven ..............................................................................................................................................- 4 5.1 Rekenkamerbrief Raadsbrief Rekening Risicovolle Projecten .....................................................................- 4 Pagina 1 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

50

5.2 Reactie op Raadsbrief Reken ing Risicovolle projecten ...............................................................................- 4 6. Raadsvoorstel Verordening Onroerende Zaakbelasting.............................................................................- 16 7. Raadsvoorstel Nota “Grenzen stellen Perspectief Bieden”; tegengaan van ontwrichtende effecten van drugsgerelateerde criminaliteit ............................................................................................................................- 18 8. Raadsbrief stand van zaken aanpak straatintimidatie ................................................................................- 59 8. Raadsvoorstel Antidiscriminatieagenda......................................................................................................- 59 8.1 Raadsbrief aanpak straatintimidatie ...........................................................................................................- 59 -

Middagvergadering 18 november 2021

1. Opening De voorzitter, mevrouw Heijne, opent de vergadering van deze commissie om 14.00 uur en heet iedereen welkom. Zij attendeert op de corona-richtlijnen om na te leven. Voor agendapunt 5 geldt dat de bespreking van de vorige vergadering wordt voortgezet op basis van de overgebleven spreektijden. 60

Mededelingen Geen. Avondvergadering

1a. Heropening De voorzitter, de heer Gilissen, heropent de vergadering van deze commissie om 20.00 uur. Hij heet alle aanwezigen welkom.

70

80

Mededelingen Geen. 2. Vaststellen van de Agenda en agenderingen 2.1 Vaststellen van de Agenda van 16 december Zie de voorgestelde agendapunten op de Agenda van vandaag worden conform vastgesteld. 3. Vaststellen van de agenderingen, ingekomen agenderingen De commissie besluit het navolgende: 3.1 Derde begrotingswijziging 2021 Het voorstel is om dit met de A-status door te geleiden naar de raad. De commissie gaat daarmee akkoord. 3.2 Nagekomen agenderingen 3.2.1 Burgerberaad in Utrecht, brief aan de raad d.d. 22 november 2021 Het voorstel is een Raadsinformatiebijeenkomst van 60 minuten en een commissiedebat van 60 minuten. De commissie gaat daarmee akkoord. 3.2.2 Raadsvoorstel Zienswijze Kadernota VRU Het voorstel is een commissievergadering van 45 minuten. De commissie gaat daarmee akkoord.

90

3.2.3 Raadsvoorstel Zienswijze Oprichting Stichting risicobeheer Veiligheidsregio’s Het voorstel is een commissiebehandeling van 60 minuten. De commissie gaat daarmee akkoord.

Pagina 2 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

100

110

120

130

140

3.2.4 Raadsinformatiebijeenkomst over bedelverbod Het verzoek is gedaan een Raadsinformatiebijeenkomst over bedelverbod te organiseren voor 60 minuten. De commissie gaat ermee akkoord. De heer Dekkers (GroenLinks) sluit zich aan bij deze agendering. Hij vindt het wenselijk om organisaties als Schout & Rechtop hierbij te betrekken. De heer Gilissen (VVD) sluit zich hierbij aan, ook als het gaat om de verbreding van het onderwerp. De heer Sungur (DENK) overweegt of 60 minuten nu wel voldoende is. De voorzitter vraagt of andere partijen zijn die vragen stellen bij de geraamde tijd. Mevrouw Zwinkels (CDA) hoort het begrip “verbreding” - zij zou tegemoet willen aan de overweging van de heer Sungur. Zij doet het voorstel van 75 minuten. De voorzitter concludeert dat de geraamde tijd 75 minuten is. Partijen hebben de ruimte om buiten deze zaal hierover nader onderling af te stemmen. 3.2.5 Raadsinformatiebijeenkomst over lachgasverbod Het voorstel is gedaan een RIB van 60 minuten te organiseren. De heer Gilissen (VVD) vindt dit een goed initiatief en sluit zich aan. De voorzitter concludeert dat deze Raadsinformatiebijeenkomst georganiseerd wordt voor 60 minuten. 3.2.6 Het voorstel om spreektijden en fractiebudget te bespreken De voorzitter kondigt aan dat het voorstel is dit onderwerp in 45 minuten te bespreken.

Zij concludeert dat de commissie dit voorstel accepteert met inbreng van het CDA en de VVD. 3.3 Agenderingen ter plaatse, mede naar aanleiding van de ingekomen raadsbrieven 3.3.1 Afhandeling van WOB-verzoeken Mevrouw Bijsterbosch (D66) stelt voor een commissiebehandeling te organiseren over de afhandeling van WOB-verzoeken. Zij geeft graag enige richting aan hoe ervoor te zorgen dat dat in de toekomst beter en tijdig af te handelen, zeker gezien de invoering van de nieuwe Wet WOO (Wet Open Overheid) met ingang van mei 2022. Zij begreep dat de fracties VVD, GroenLinks, de PvdA en het CDA daarbij willen aansluiten. Zij dachten aan 60 minuten. De heer Gilissen (VVD) bevestigt dit verzoek te ondersteunen. Hij suggereerde in de App-groep een korte gefocuste technische bijeenkomst voor af te willen organiseren samen met medewerkers van de gemeente Utrecht. Dat mag wat hem betreft een Raadsinformatiebijeenkomst zijn van 60 minuten en daarbij mensen uit te nodigen die vaak een WOB-verzoek in dienen. Hij denkt dat dit het debat ten goede komt. Het gaat om de WOO, de WOB de werkwijze van de WOB. De voorzitter concludeert uit de reactie van de commissie dat zij een commissievergadering agendeert van 60 minuten met daaraan voorafgaand een Raadsinformatiebijeenkomst van 60 minuten over de WOO en de WOB.

3.3.2 Afhandeling van WOB-verzoeken De heer Gilissen (VVD) attendeert de commissie op de nota WAVA die in de pipeline zit. Die is gepland in het eerste kwartaal van 2022. Hij hecht er aan ernaar te streven die nota in deze raadsperiode te bespreken en die in februari op de agenda van de commissie te zetten zodat de raad daarover voor de verkiezingen nog een besluit kan nemen. Hij legt de vraag voor aan het college of dat haalbaar is. Wethouder Klein doet er alles aan om ervoor te zorgen dat deze nota er komt en zij hoopt zo snel mogelijk. De heer Gilissen (VVD) doet het voorstel dit op de voorraad-agenda van VBF te plaatsen van februari. Pagina 3 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

De voorzitter concludeert dat het voorstel wordt toegevoegd aan de voorraad voor VBF-agenda van februari. Zij concludeert dat hiermee dit agendapunt afdoende is besproken. 150

4. Verslag 18 november 2021 De voorzitter attendeert de commissie op het verslag van de openbare vergadering van de besloten vergadering. Zij concludeert dat de commissie voor een gedeelte het verslag van de besloten vergadering openbaar heeft gemaakt en attendeert daartoe op de arceringen in het verslag van de besloten vergaderingen. Zij concludeert dat commissie kan instemmen met openbaarmaking; blauw gearceerde delen blijven besloten. De commissie stelt bij de verslagen conform vast. De heer Gilissen (VVD) verneemt desgevraagd dat de lijst van toezeggingen niet meer op de agenda staat.

160

4.1 Verslag Adviescommissie Controle en Financiën 4-11 2021 De commissie heeft dit verslag zonder commentaar ter kennisgeving aangenomen. 5. Raadsvoorstel Regeling Risicovolle Projecten Restauratie Domtoren, Cultuurcluster Berlijnplein en Programma Werven Wethouder: Klein, Eerenberg en Diepeveen. Beleidsterrein: Financiën Indicatieve behandeltijd: 60 minuten.

170

180

190

Op 17 juni 2021 heeft de gemeenteraad de Regeling Risicovolle Projecten vastgesteld. De regeling werkt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad uit ten aanzien van risicovolle projecten. De startdocumenten structureren de kaderstelling en de informatievoorziening over de meest risicovolle projecten van de gemeente. Bij vaststelling van de Regeling heeft de raad besloten om voor de projecten een startdocument vast te stellen bij de tweede bestuursrapportage 2021, tenzij later in het jaar een projectbesluit wordt aangeboden. Dat betekent dat nu drie startdocumenten voorliggen en drie startdocumenten volgen later dit jaar, omdat voor deze projecten in het komend jaar een nieuw projectbesluit voorligt. Gelijktijdig zijn vijf voortgangsrapportages ter informatie bijgevoegd. De startdocumenten en voortgangsrapportages dragen er toe bij de dialoog over sturing, beheersing en bijsturing van deze projecten vorm te geven. Met het startdocument stelt de raad niet de kaders zelf vast, maar de bundeling van al vastgestelde kaders voor betreffend project. Voor de overige drie van de zes RRP-projecten worden in de komende maanden nieuwe projectbesluiten aan de raad voorgelegd, waarna het startdocument, ·als bundeling van deze kaders, aan de raad zal worden aangeboden. Dit geldt voor de projecten Merwede, Overvecht Noord aardgasvrij en voor de NRU.

Advies griffie: In dit debat wordt het desbetreffende raadsvoorstel met de bijbehorende startdocumenten behandeld in aanwezigheid van de wethouder financiën en de betrokken wethouders bij de inhoudelijke projecten (restauratie domtoren, cultuurcluster Berlijnplein en het programma werven). Hierbij kunnen naast de woordvoerders financiën ook de inhoudelijke woordvoerders aanwezig zijn. In dit commissiedebat wordt tevens op verzoek van het college besproken of de opzet van de voortgangsrapportages bijdraagt aan de werking van het RRP-instrument (zie raadsbrief voortgangsrapportages RRP). Desgewenst kunnen de commissies de voortgangsrapportages (Overvecht Noord aardgasvrij en NRU, naast bovengenoemde projecten) inhoudelijk agenderen voor de eigen commissie.

5.1 5.2

Rekenkamerbrief Raadsbrief Rekening Risicovolle Projecten Reactie op Raadsbrief Reken ing Risicovolle projecten

De voorzitter leidt dit onderwerp in. Zij refereert aan de annotatie bij de agenda (zie boven). Dit onderwerp wordt in twee termijnen besproken. De heer Sungur (DENK) verlaat de zaal reglementair voor een ander overleg en verneemt toestemming om bij het volgende agendapunt de zaal weer te betreden. Pagina 4 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

200

210

De commissie Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) dankt het college voor het harde werken. In het komende jaar zal de gemeente en de raad hieraan moet sleutelen. Zij spreekt van een waardevolle start. Zij gaat allereerst in op de vormgeving van de startdocumenten. Hierover is in de adviescommissie kort gesproken. Haar fractie hecht waarde aan uniformiteit in de documenten. De kaders staan niet voor niets in de verordening. Zij vindt het fijn projectoverstijgend, gemakkelijk trends te kunnen waarnemen en in één oogopslag alle projecten te kunnen beoordelen. Daarnaast verschilt de waarde van die informatie in het document: zij ziet in dat opzicht grote verschillen tussen het wervengebied en de domtoren. Zij zou het fijn vinden wanneer het college hierin een lijn trekt. Zij ontvangt hierop graag de reactie van de wethouder. Zij vindt in vergelijking tot andere startdocumenten het startdocument Wervengebied onvoldoende, vooral gezien de complexiteit en de gelden die met dit project gemoeid zijn, moet het wat haar betreft aan de voorkant goed vaststaan. Met betrekking tot de risicoparagraaf en de Governance mist haar fractie enige uitgebreidheid. Zij ziet in dat in vergelijking met de governanceparagraaf in de andere startdocumenten hierin veel winst te behalen is. Zij legt de vraag voor hoe het zit met overlegstructuur, en zij vraagt naar de taken van de betrokken partners.

Zij zou graag hierop meer zicht hebben vanaf de voorkant, juist omdat dit onderdeel was van de kritiek op de Uithof lijn en elke aanleiding tot het indienen van de motie om de regeling in te stellen.

220

Daarnaast heeft haar fractie twijfels over de uitgebreidheid van de risicoparagraaf. Met de looptijd van dit project zijn de risico's en beheersmaatregelen wel heel summier beschreven en geeft het onvoldoende inzicht in de risico's en de beheersmaatregelen. Zij vraagt of de wethouder bereid is om het startdocument Wervengebied uit te breiden en dit meer naar analogie te doen van de andere twee startdocumenten.

230

240

Tenslotte gaat zij in het algemeen in op de risicoparagraaf. De verschillen in de beschrijving zijn groot. Haar fractie ziet graag een combi van de paragraaf zoals beschreven in het startdocument Domtoren enerzijds en in het startdocument Berlijnplein anderzijds. Zij ziet een goede beschrijving van de beheersmaatregelen in het startdocument Berlijnplein. En in het startdocument Domtoren ziet zij een hele goede matrix waarin duidelijk staat aangegeven van wie de actie is en wie daarvoor verantwoordelijk is. Zij vraagt of de wethouder bereid is deze wijziging door te voeren. Mevrouw Zwinkels (CDA) spreekt namens haar collega de heer Dijkstra. Zij dankt iedereen die een bijdrage leverde aan de voorliggende documenten: de startdocumenten en de voortgangsrapportages. Haar fractie vindt het goed te merken dat de informatievoorziening richting de raad met deze acties op een daadkrachtige manier wordt opgepakt. Gezamenlijk wordt gewerkt aan een betere tegemoetkoming aan het budgetrecht en de controlefunctie van de raad. Dat was de bedoeling in het licht van de lessen die getrokken zijn uit de Uithoflijn. Zij vond het goed te lezen dat het college werkt aan een professionalisering op het gebied van risicomanagement. Zij is het ook eens met het advies van de Rekenkamer als het gaat om scherper in beeld brengen van de gevolgen voor de begroting.

Het CDA is blij met die toezegging en wil naast het pleidooi voor meer bondigheid, meer aandacht voor de kosten-batenanalyse, niet alleen van de projecten, maar ook Pagina 5 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

250

260

270

280

290

van deze rapportages. De kosten van vaker en diepgaander rapporteren worden betaald uit het projectbudget; haar fractie heeft door middel van een amendement daarbij al haar vraagtekens gezet. Er is alle reden om extra werklast beperkt te houden. Volgens het CDA is de inzet goed, maar zij ziet verbetermogelijkheden in de huidige vorm en inhoud. Zij adviseert het college focus te houden op wat belangrijk is. In het algemeen is te zien dat de raad weliswaar van meer informatie wordt voorzien, maar zij stelt vragen bij de relevantie van alle informatie. Zij schetst wat allemaal verlangd wordt en wat expliciet inzichtelijk gemaakt wordt en stelt vragen bij of dat wellicht iets teveel van het goede is. Zij vindt de Voortgangsrapportage Overvecht Noord Aardgasvrij beknopt en overzichtelijk. Dat werkt haars inziens goed. Tegelijkertijd ziet zij dat onderdelen niet altijd even compleet zijn: zo is aangegeven dat er nog geen risicoanalyse is gemaakt omdat het startdocument nog niet is vastgesteld. Het lijkt haar fractie vreemd dat er in een voortgangsrapportage van risicovolle projecten een risicoanalyse ontbreekt. In de voortgangsrapportage Werven is aangegeven dat een van de grootste risico's bij het werken met erfgoed de onmogelijkheid is van voorspellen. Achter elke steen kan een verrassing vandaan komen. Zo is de informatie niet erg nuttig.

Zij vraagt of er al een second opinion is uitgevoerd naar aanleiding van het rapport van de kostendeskundige. Zij vraagt hoe verslag wordt gedaan van de werkzaamheden zo dat in de komende decennia bekend is wat achter de stenen zat en zo dat er geheugen ontstaat in de organisatie. Niet alle informatie uit dit document is even relevant. Het CDA vraagt zich af of de informatie relevant is in de voortgangsrapportage Werven over het bedrag dat nodig is en dat de bestedingen iets achter lijken te liggen en het plan iets te wijzigen in de indeling van de administratie om beter financieel te kunnen sturen. Zijn de raadsleden hiermee beter geïnformeerd? Ook wordt uit de informatie niet duidelijk wat de te verwachten impact is van de stijgende grondstoffenprijzen, van bijvoorbeeld staal. Zij roept het college op óf concreet te worden óf de informatie te schrappen. Hoe ver liggen de bestedingen achter? Wat wordt gewijzigd in de administratie, en welke impact wordt verwacht bij de stijging van de prijzen van grondstoffen? Concretere indicatie en verwachtingen hierin zijn wat haar fractie betreft belangrijk. Haar fractie geeft het college mee focus te houden op wat belangrijk is. Zij stelt dat het scherper maken van keuzes zowel de opstellers als de lezers helpt te voorkomen dat partijen elkaar een enorme werklast opleggen.

Zij haalt in dat opzicht de desbetreffende inbreng van de ChristenUnie aan. Het CDA ontving het werken met het Stoplichtdashboard goed. Zij ziet mogelijkheden om individuele weergave iets te verbeteren. Formats kunnen daarbij helpen. Zij geeft het college mee niet al te veel verplichte formats te creëren en aan de expertise en het inschattingsvermogen van de opstellers te laten hoe zij de essentiële informatie aan de raad gaan verstrekken. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het een goede zaak dat het bestuur beschikt over de regeling risicovolle projecten, en hij vindt het mooi dat in de startdocumenten de risico's goed in beeld worden gebracht. GroenLinks sluit zich aan bij het pleidooi voor meer uniform hanteren van de formats. Dat helpt de raad om snel overzicht te krijgen en te behouden. Pagina 6 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

300

310

320

330

340

Hij ziet dat bij het startdocument wervengebied de subkaders helemaal losgelaten zijn waardoor die minder dringend geïnterpreteerd lijken te zijn. Zijn fractie pleit voor die dringende interpretatie. Hij legt de vraag voor of het bestuur nu scherp genoeg is op de ontwikkeling van nieuwe risico's. De stijgende bouwkosten zijn nog niet overal terug te zien, terwijl die kosten alle projecten raken. Hij vraagt naar de visie van de wethouder hierop. Kijkt het stadsbestuur voldoende vooruit met deze stukken of kijkt het stadsbestuur veel terug?; hij noemt als voorbeeld het Berlijnplein met het signaal dat er wordt gekeken naar mogelijkheden om te besparen om toegenomen bouwkosten op te vangen en hij leest dat ook al terug in het startdocument. Toch staat bij “geld” de kleur op onveranderd, terwijl de ontwikkeling toch zeker aandacht vraagt. Hij vraagt of het wellicht slim is om elk kwartaal bij alle projecten een risico-overleg te organiseren met het oog op de vraag hoe te zorgen voor voldoende scherp vooruitkijken en op het signaleren van die nieuwe risico's. Met betrekking tot het Berlijnplein gaat hij in op de toezegging 21/152 over het beoordelingskader voor diversiteit van aanbod en inclusiviteit dat terugkeert in de halfjaarlijkse voortgangsrapportage; hij ziet die nog niet terug in deze voortgangsrapportage.

Hij vraagt waarom dat het geval is en of het terug komt in de volgende voortgangsrapportage. De heer Gilissen (VVD) dankt het college voor deze voorliggende documenten. Het stadsbestuur is aan zet om een succes te maken van risicovolle projecten. Er ligt een mooie aanzet in de vorm van de startdocumenten en de voortgangsrapportages voor een aantal projecten die als zodanig zijn geïdentificeerd. Hij refereert aan de inbreng van de ChristenUnie over de uniformiteit. De oproep van zijn fractie is om zeker ook in de onderliggende rapportages meer gelijkvormigheid te betrachten, zonder dat zijn fractie wil vastleggen hoe het precies er uitziet. Hij ziet mogelijkheden in kruisbestuiving medewerkers van verschillende projecten bij elkaar te laten zitten. Het startdocument voor de werven scoorde het minst goed op dat aspect, zoals ook al gezegd. Hij zoomt in op het startdocument Werven. Zijn fractie stelt daarover enkele vragen: hoe zal het samenwerkingarrangement zoals toegezegd terugkomen in het risicomodel. Een tweede voor hem belangrijk punt is het mogelijk risico van het postenverhaal; juridische procedures. In de reservering zit een aanzienlijk bedrag waarop de bewoners een andere visie kunnen hebben en waartegen zij mogelijk in het geweer zullen komen. Dat vindt hij onvoldoende terugkomen als onderkend risico, ook in de rapportage over het wervengebied.

Hij vraagt de reactie van het college hierop en of het college bereid is in een volgende voortgangsrapportage het procesrisico te laten terugkomen en te becijferen. Mevrouw Bijsterbosch (D66) vraagt of de VVD dit als startdocument stevig genoeg vindt. Zij refereert hierbij aan de inbreng van de heer Gilissen over “een volgende voortgangsrapportage het procesrisico te laten terugkomen”. Kan de raad het vaststellen? De heer Gilissen (VVD) antwoordt dat de raad het debat nu voert. Hij heeft gezegd dat dit document het minst goed scoort. Hij was nog niet zo ver om te zeggen dat het de prullenbak in kan. Verbetering is wat hem betreft mogelijk; wat nu te verbeteren is graag nu verbeteren. Als de verbetering nu niet mogelijk is dan later. Hij is vooral benieuwd naar de reactie van het college. De voorzitter vraagt de beantwoording in interrupties kort te houden. Pagina 7 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

De heer Gilissen (VVD) rond hiermee zijn bijdrage af.

350

360

Mevrouw Bijsterbosch (D66) is tevreden met het startdocument Domtoren en het startdocument Berlijnplein. Zij ziet nog wel een risico als het gaat om de stijging van de bouwkosten. Het lijkt haar van belang dit expliciet aandacht te geven in de voortgangsrapportages. Haar fractie is nog niet tevreden over het startdocument wervengebied. Zij vindt die nog niet afgerond. Zij leest nog niet helder terug dat een keuze gemaakt zal worden voor hoe de kostenverdeling te bepalen; via de optie van het college of via de optie van de commissie van Wijzen. Dat was een groot deel van het debat vlak voor de zomer. Zij overweegt dat het mogelijk wel de kern was van het debat destijds. Haar fractie drong voor de zomer aan op een zo spoedig mogelijk duidelijkheid te scheppen voor de keldereigenaren en zo spoedig mogelijk daarin de knoop door te hakken. Zij las dat niet helder terug. Wordt die knoop begin 2022 doorgehakt? Zij refereert aan de desbetreffende inbreng van haar collega commissielid de heer Gilissen over de weging van de risico's en de kans dat de gemeente juridisch tegenover de inwoners komt staan en dat het voorstel wat te gaan doen in de kostenverdeling geen stand houdt. Zij leest in het startdocument daarover niets.

Wanneer krijgt de raad daarop grip? Zij las ook nog over het ophalen van risico’s bij partners in de stad en bij andere onderdelen van de gemeente in Q3/4 van dit jaar. De vraag kwam daarbij op waarom het startdocument niet eerst dan vast te stellen wanneer het beeld compleet is. Dan zou dat van toegevoegde waarde zijn voor de raad. Zij hoort hierover graag de wethouder.

370

De heer Van Deún (PVV) ziet dit stuk als een eerste begin. Hij beschouwt het als een belangrijk instrument om het college te controleren. Kijkend naar de startdocumenten ziet hij haken en ogen.

380

390

De heer Van Der Zweth (PvdA) vindt het goed dat de startdocumenten er liggen. Hij vindt dit een belangrijke regeling. Hij dankt het college daarvoor. Hij onderstreept het belang van de uniformiteit. Ook vanuit zijn fractie is dit een sterke wens. Hij wil twee hoofdpunten bespreken. Zijn fractie wil goed inzicht hebben in de regelingen die er net buiten vallen en die uiteindelijk niet een dergelijk startdocument krijgen. Hij heeft een strekt ter vervanging van het afwegingskader gekregen. Onder 4.3 is dat opgenomen. Hij leest letterlijk: “Bij de afweging van het project transitie van WeGo4It en de westelijke Stadsboulevard is geen puntentotaal van 30 of meer gehaald. Voor het nieuwe Zandpad geldt een doorlooptijd vanaf het ingaan van de regeling van minder dan twee jaar. En daarmee valt het niet onder de regeling.” Zijn fractie zoekt dan meer context. Hij vraagt of het college de conclusie logisch vindt ondanks het puntenaantal. Zitten er misschien wel risico's waarmee rekening gehouden moet worden. Houdt dan op een andere manier de vinger aan de pols. Het debat moet gaan over het grijze gebied voor regelingen die er net niet onder vallen. Zo moet het bestuur zichzelf scherp houden en alles in beeld krijgen. Hij vraagt hierop de reactie van de wethouder. De heer Gilissen (VVD) gaat in op het Zandpad. Bij het lezen voelde het voor hem een beetje krom.

Dit houdt de gemoederen in het stadhuis en op het Zandpad behoorlijk bezig. Hij zet uiteen dat de raad ervoor kan kiezen een regeling zelf aan te Pagina 8 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

400

410

420

430

440

wijzen als risicovol project. Hij stelt dat dan over de overgangstermijn heen gestapt kan worden. Hij legt dit als mogelijkheid voor aan de PvdA. De heer Van der Zweth (PvdA) bevestigt dat het een optie is als raad dit zo te doen maar moet de raad daar niet al te happig op zijn. Hij zoekt juist context bij het college voor waarom ze er niet onder vallen. Dat staat er nu heel bondig. Maar hoe beoordeelt het college dat verder? En waar ziet het college de goede controles? De VVD sprak over het Zandpad. Hij heeft vooral vragen bij WiG04It. Dit raakt heel direct een kwetsbare groep in de stad. Hij zou meer context willen krijgen van het college. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt of de PvdA het met hem eens is dat alleen politieke gevoeligheid van een onderwerp niet voldoende is om iets tot risicovol project te benoemen. De heer Van der Zweth (PvdA) is het daarmee eens. Hij voegt toe dat ook bij het Zandpad financiële belangen zitten. Hij interpreteert het punt van de VVD dat de raad een project ook risicovol kan noemen. Dat deelt hij. Hij wil dan wel goede context krijgen van het college om die afweging goed te kunnen maken. De context is er nu niet. Hij vraagt reactie van de wethouder Financiën. Voor zijn fractie was het risico van impact op de samenleving van groot belang en dan specifiek kwetsbare inwoners in de stad.

Dan kan het gaan om minder geld of een minder groot project of minder mensen die geraakt worden. Wanneer mensen kwetsbaar of afhankelijk zijn van de overheid wil hij dat weten en wil hij kunnen ingrijpen. Hij gaat ervan uit dat iedereen de toeslagenaffaire in zijn hoofd heeft. Dit is een van de criteria, aangescherpt naar aanleiding van de vragen van zijn fractie. De Rekenkamer kwam ook met een brief waarin die Kamer constateert door de manier waarop deze projecten geselecteerd worden (meer overlap, snellere optelling van punten) dat dat soort projecten er eerder buiten valt. Hij vraagt de wethouder hoe te borgen dat wanneer het projecten zijn die niet in de samenwerking zitten of in overlap van thema’s toch de risico’s goed naar voren kunnen komen. Kan het altijd uitgelicht worden, specifiek bij “impact op de samenleving” in hetzelfde hoofdstuk 4.3 zo dat toelichting komt op de afhankelijkheid van bewoners en mensen die kwetsbaar zijn? Mevrouw Kendir (Student&Starter) is blij met dit raadsvoorstel en startdocumenten. Ze dankt de betrokken ambtenaren voor het opstellen daarvan. Zij noemt de brief van de Rekenkamer met enkele aanbevelingen en zij gaat in op de uniformiteit van documenten. Zij sluit zich aan bij de partijen die die uniformiteit vorm willen geven.

Ook in de adviescommissie Controle en Financiën kwam ter sprake dat niet voor elk document dezelfde layout wordt gebruikt. Dat is wat haar fractie betreft wel gewenst omwille van de consistentie. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen in het vervolg dezelfde layout voor alle documenten te gebruiken. De Rekenkamer wees op een actueel overzicht met getoetste projecten. De wethouder gaf aan dat het kader van de NRP daarvoor niet geschikt is. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat zij dat in het vervolg in de raadsbrief zal aangeven. Haar fractie kijkt uit naar het vervolg en de uiteindelijke vergelijking die door de tijd heen te maken is. De beantwoording

Pagina 9 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

450

460

470

480

490

Wethouder Klein zal vanuit financiën reageren, specifiek vanuit de drie startdocumenten die aan de orde zijn. Zij dankt de commissie voor de vragen die gesteld zijn. Zij is blij dat raad en college hier verder kunnen werken aan waarmee zij samen begonnen zijn. Zij vindt dat er een goede samenwerking is geweest in de zorg ervoor en dat het wordt wat de raad wil. Zij is in dat licht blij met de input die daarop is gegeven. Zij recapituleert de bestuurlijke gang van zaken tot nu toe. De drie startdocumenten liggen nu voor aan de raad om vastgesteld te worden. Daarin worden de al vastgestelde kaders van het desbetreffende project gebundeld. Dat structureert daarmee de kaderstelling en de informatievoorziening voor de raad. Daarnaast is er de voortgangsrapportages iedere zes maanden. Die zijn te agenderen in de eigen commissies. Omdat dit over de startdocumenten gaat, vindt het gesprek hierover in deze commissie plaats. Het college vroeg specifiek aan de raad of deze opzet van de voortgangsrapportages helpt bij de werking van de regeling risicovolle projecten. Zij is blij dat daarover reacties zijn gekomen. Zij gaat in op de inbreng van de ChristenUnie: de vormgeving van de startdocumenten. De VVD, PvdA, D66, Student & Starter, GroenLinks hoorde zij daarover ook.

Ze denkt dat het goed is om ook te zien dat het format in eerste instantie is gebruikt als een hulpmiddel en als richtlijn. Dit zijn lopende projecten. Het college vindt het een goed idee om dit steeds meer op uniforme wijze te doen zo dat vergelijkingen gemakkelijker gemaakt kunnen worden en dat het de manier van presenteren is waarmee de raad dan ook bekend is waardoor de raad er gemakkelijker kennis van kan nemen. De wethouder heeft dat goed gehoord. Het college zal dat ook laten zien in de volgende [startdocumenten] die aan de raad zullen worden voorgelegd. De fractie van het CDA noemde mooie dingen over de samenwerking en over de daadkracht die is opgepakt. Ook de fractie van Student & Starter refereerde aan de kosten-batenanalyse. Het college heeft in de behandeling van de regeling gezegd dat in deze fase de kostenbatenanalyse gedaan zou moeten worden. De Rekenkamer benoemt dat in de brief. Daarop is ook gereageerd dat dat niet nu is. De probleemanalyse en de kostenbatenanalyse is nodig om de afweging te maken om tot uitvoering van een project over te gaan. Niet bij de startnotitie. De startnotitie is de bundeling van al vastgestelde kaders. Mevrouw Zwinkels (CDA) begrijpt dat beter. Zij vraagt wanneer de start van een project precies plaatsvindt. Wethouder Klein antwoordt dat het dan gaat om projectbesluiten, ook vanuit de portefeuille zelf.

Dat is ook het moment waarop de afweging wordt gemaakt. Zodra het startdocument wordt voorgelegd, gaat het eigenlijk om het op een verstandige en inzichtelijker manier bij elkaar zetten van reeds genomen besluiten. Dat geldt voor deze drie startdocumenten: Domtoren, Berlijnplein, Wervengebied liggen nu voor waarover in een eerdere fase al besluiten zijn genomen. Om die reden zijn er ook nog drie startdocumenten voor de toekomst. Mevrouw Zwinkels (CDA) begrijpt dat er eerder voor die besluiten een kostenbatenanalyse is gemaakt. Wordt die dan ook nog een keer herzien een dergelijke analyse op basis van voortschrijdend inzicht? Wethouder Klein zal dat navragen. Zij zal daar straks op terugkomen of op een ander moment.

Pagina 10 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

500

510

520

530

De fractie van het CDA vroeg ook naar de tijd en energie die het kost om dit te doen en de grote kosten van de rapportage. Die kosten zitten niet zozeer in het schrijven van de rapportage maar veel meer in de beheersing van het project. De wethouder vindt dat zeer de moeite waard. De fractie van GroenLinks noemde de nieuwe risico's. Wethouder Klein stelt dat het college daar scherp genoeg op is. Dat houdt het college gestructureerd in de gaten. Bij de projecten die voorliggen is op de peildatum gekeken naar de stand van zaken. Wanneer zich tussentijds dingen voordoen die ernstig zijn, zal het college dat direct aan de raad melden. Er is geen reden om aan te nemen dat er zaken bij komen buiten de kaders. De fractie van GroenLinks deed het voorstel een soort van risico-overleg te organiseren tussen de medewerkers die bezig zijn met hun project. Zij stelt zich voor dat dat al gebeurt; het is juist goed dergelijke zaken uit te wisselen. Wanneer dat niet zo is zal zij deze suggestie met veel enthousiasme doorgeven aan haar collega's. De fractie van de PvdA vroeg aandacht voor zaken die net buiten de regeling vallen. De wethouder is het daar zeer mee eens; dat blijft minstens zo belangrijk. De wethouder zei dat van meet af aan: het stadsbestuur zou zich niet moeten blindstaren op de projecten die vanuit de regeling Risicovolle Projecten worden beoordeeld.

Over de hele linie is het college hard aan het werk als het gaat om de project- en de risicobeheersing. De wethouder is het eens met de opmerking over dat uiteindelijk de raad beslist welke projecten hij op deze manier wil behandelen. In de vorige bespreking is gezamenlijk de afweging gemaakt dat wanneer teveel op die manier gedaan wordt, het voor de raad ook niet werkbaar is. De heer Van der Zweth (PvdA) deelt dat met de wethouder. De raad kan daarin zelf ook het nodige bepalen. Hij gaat ervan uit dat om de zoveel tijd de raad van het college zal vernemen welke plannen volgens het college er onder vallen en welke net niet of er uitvallen en welke net niet. Hij ziet alinea 4.3 als een voorbeeld daarvan. Dat vindt hij minuscuul; dan leest hij twee of drie zinnen. Hij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat dit inderdaad om de zoveel tijd terugkomt maar wel met enige toelichting: welke projecten er net buiten vallen en waarom en waar dat gemonitoord wordt. Dan is er genoeg context om het debat te voeren dat de heer Gilissen zojuist wilde starten. Wethouder Klein antwoordt dat graag te willen toezeggen: dat het college toelicht waarom het voorstelt welke projecten er wel onder vallen en welke niet en dat het ook met een onderbouwing is die voor de raad behulpzaam is om de besluiten te kunnen nemen. De voorzitter wil deze toezegging graag smart maken.

Wethouder Klein denkt dat het belangrijkste is dat het college ervoor zal zorgen dat wanneer het college adviseert een project al of niet onder de regeling te laten vallen, het college daarbij een goede onderbouwing geeft die ook voor de raad behulpzaam is om dat besluit te nemen. Dit ziet vooral op of projecten helemaal niet of net niet onder de regeling zouden komen. Zij vervolgt haar beantwoording. De fractie van de PvdA vroeg ook naar de impact op de samenleving. Daarover is ook bestuurlijk gesproken in de commissiebehandeling over de regeling. Dat is ook de reden waarom de wethouder een strekt ter vervanging op dat deel van de tekst heeft gestuurd. De wethouder denkt dat het een goed voorstel is om in 4.3 de impact op de samenleving toe te lichten. Dat volgt daaruit. De wethouder kan dat toezeggen. De heer Van der Zweth (PvdA) lijkt het goed hoe dat terugkomt in de alinea 4.3.

Pagina 11 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

540

550

560

De Rekenkamer sprak specifiek over dat een samenwerkingsproject sneller een hoger puntenaantal krijgt dan een project die de gemeente op één domein uitvoert waardoor zaken er buiten kunnen vallen. Hij zit in zijn maag met ICT-projecten en WiGo4it. Hij vraagt hoe de wethouder dat beoordeelt. Ziet zij dat risico ook of ziet zij dat anders? Wethouder Klein zet uiteen dat wanneer een project niet onder de regeling Risicovolle Projecten valt, niet wil zeggen dat het college zegt dat het niet de moeite waard is om naar te kijken. Zij weet zeker dat collega Voortman daar goed naar kijkt met WiGo4it en dat daar ook goed naar gekeken wordt in de organisatie. Het college heeft toegelicht waarom het geadviseerd heeft om de projecten die nu geselecteerd zijn op te nemen in en te behandelen in deze regeling, ook naar aanleiding van de vorige commissievergadering. Het gaat om omvangrijke projecten maar ook om complexiteit. Samenwerking is dan een belangrijk criterium. De wethouder denkt nog steeds dat het een verstandige keuze is het beperkt te houden tot projecten die nu zijn aangewezen. Dat neemt niet weg dat goed gekeken wordt naar de risico's, ook bij WiGo4it. Dat is ook goed om met haar collega Voortman te bespreken. Zij beantwoordt één vraag over het Berlijnplein, niet als wethouder Financiën, maar als wethouder Cultuur. Dat was een vraag van de fractie van GroenLinks.

In de voortgangsrapportage is ingegaan op de materiaalprijzen bij punt 2C. Het college zal dat nauwgezet blijven volgen. Zij verzekert de commissie dat dat goed in beeld is. Goed geconstateerd is dat in de voorliggende voortgangsrapportage nog niet ingegaan is op de toezegging 152. Dat is nog in ontwikkeling. In de volgende voortgangsrapportage zal dat opgenomen zijn; de wethouder kan dat toezeggen. Wethouder Eerenberg gaat in op de vragen over de Domtoren. Hij denkt in eerste instantie dat het goed is te kijken naar de inspiratie die uit rapportages te halen is; in het bijzonder werd de werkwijze genoemd rondom de mitigerende maatregelen. De wethouder zegt toe dat in de volgende rapportage het college zelf het overzicht van mitigerende maatregelen zal opnemen. De toezegging is smart in die zin dat over een paar maanden de raad de volgende ronde ontvangt. Dan zal de raad dat zien.

570

Enkele fracties stelden vragen over het bouwkostenrisico bij de Domtoren. De wethouder zet uiteen dat in 2019 het contract is gesloten met de huidige aannemer. Daarin is de afspraak gemaakt dat hij het werk tot 2024 voor een vast bedrag uitvoert. Er zit in het contract wel een paar stelposten die meelopen op basis van een aantal indexaties. Die zijn vooralsnog voldoende om dit op te vangen. Hij benadrukt dat het risico primair bij de aannemer ligt. De wethouder zal hierover bij de commissie terugkomen in de volgende versie van het document. 580

Wethouder Diepeveen haalt de vraag aan over of het bouwwerk wel goed in elkaar zit, dit naar aanleiding van het startdocument wervengebied en de vraag of het “bouwwerk” begrijpelijk is. De wethouder zet uiteen dat in zijn algemeenheid het beslispunt zegt dat het gaat om een bundeling van vastgestelde kaders. Dat vastgestelde kader is voor het wervengebied het programmaplan van 15 juli 2021. In dat programmaplan stond dat dit plan beschouwd kan worden als basis voor het startdocument. Tegelijkertijd vindt de wethouder de uniformiteit, of gelijke opzet van de verschillende startdocumenten en voortgangsrapportages van het grootste belang. Daarin zit ook de erkenning dat de omvang en de diepgang hier en daar kan verschilPagina 12 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

590

600

610

620

630

len en dat er enigszins sprake is van overgangsproblematiek. Het college heeft hierbij een voortgangsrapportage over het wervengebied gevoegd, waarbij het destijds heeft gewezen op het in aantocht zijn van een grotere voortgangsrapportage zoals het bestuur dat in het werkgebied al jarenlang halfjaarlijks gewend is. Het college heeft erop gewezen omdat bij vaststelling van het programmaplan in juli 2021 indringend en langdurig gesproken is over hoe tot de goede verdeling te komen. De wethouder refereert hierbij aan de desbetreffende inbreng van mevrouw Bijsterbosch en aan een goede samenwerking met particuliere eigenaren: het bewijsvermoeden in het advies van de commissie van wijzen. Een en ander leidde ertoe dat het college heeft gezegd dat wat komt [na deze bespreking van de startdocumenten en de voortgangsrapportages] uitvoeriger ingaat op het vervolgproces en de planning daarvan. Dat heeft plaatsgevonden op 30 september met het toesturen van de voortgangsrapportages met een uitvoerige raadsbrief. In die raadsbrief staan het proces en de planning beschreven. In de richting van mevrouw Admiraal en de heer Gilissen zet de wethouder uiteen dat in de voortgangsrapportage van 30 september ook staat dat uitvoeriger ingegaan zal worden op de risico's. Die voortgangsrapportage is aanzienlijk uitgebreider dan die rapportage in het kader van de regeling Risicovolle Projecten.

De heer Dekkers stelde een vraag over of de bouwkosten ontbreken. In deze voortgangsrapportage bij de Regeling staat daarover een en ander. De heer Gilissen (VVD) vraagt of hij de wethouder hoort zeggen dat een afzonderlijke raadsbrief met een voortgangsrapportage is gestuurd over het wervengebied. Wethouder Diepeveen bevestigt dat. Daarvan is ook melding gemaakt in de [desbetreffende] stukken. Er is vooruit gewezen naar een speciale route voor het wervengebied. Dat had te maken met de vaststelling van het programmaplan in juli 2021. Met wat daar gezegd is en met het indringende debat dat daar gevoerd is over hoe te komen tot een goede kostenverdeling en tot een goede samenwerking, leidde ertoe dat het college gezegd heeft dat het daarvoor iets meer tijd nodig heeft. Daarover moeten procesafspraken gemaakt worden en daarvoor een goede planning. Die is neergeslagen in de uitgebreidere voortgangsrapportage van 30 september jl. De heer Gilissen (VVD) vraagt of hij daaruit kan opmaken dat de raad dit terug ziet komen in een eerstvolgende rapportage in het kader van de regeling Risicovolle Projecten en wat hem betreft het liefst ook gekwantificeerd. Wethouder Diepeveen antwoordt bevestigend. Het college heeft gezegd dat dit eenmalig is.

Vanwege die late besluitvorming over het programmaplan is er eenmalig een dubbele voortgangsrapportage; een beknoptere in het kader van de Regeling en een uitgebreidere een paar weken later (30 september). Het college heeft ook gezegd weer volledig in de pas te gaan lopen met ingang van het voorjaar van 2022. Dan is het helemaal opgenomen in het stramien van de regeling. De heer Gilissen (VVD) uit zijn verbazing over dat in het startdocument wervengebied dit klaarblijkelijk niet wordt gemarkeerd. Wat hem betreft is dit bij uitstek iets dat hij zou willen terugzien in het startdocument en dat daarin sterk verankerd is. Hij vraagt of de wethouder dat met hem eens is. Wethouder Diepeveen zou dan nu heel precies naar de formulering moeten kijken. In algemene zin gesproken is hij het eens met de heer Gilissen. Tegelijkertijd merkt hij op dat het programmaplan het kaderstellende moment was. Daar staat dit veel uitvoeriger beschreven dan in het format van dit startdocument.

Pagina 13 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

640

650

660

670

680

Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) vraagt aansluitend op de vraag van de heer Gilissen of er nog een mogelijkheid is de informatie in de grote voortgangsrapportage toe te voegen aan en te verankeren in het startdocument. De wethouder zet uiteen dat de voortgangsrapportage van 30 september bestaat. Hij begrijpt de wens van mevrouw Admiraal. Het lijkt de wethouder zinvol om die informatie toe te voegen. Dan zijn er wat hem betreft twee wegen: de voortgangsrapportage te verrijken op het vlak van de risico's waarover de heer Gilissen ook sprak. [Of de andere weg]: te zeggen voor deze ene keer de voortgangsrapportage van 30 september toe te voegen aan de documenten in het kader van de Regeling. Zijn voorkeur gaat uit naar die laatstgenoemde. Het bespaart dubbelingen en is toch een goede aanhaking in het kader van de informatievoorziening voor de Regeling. Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) dankt de wethouder voor zijn meedenken. Haar punt is dat het wervengebied lang gaat duren. Dan is het mogelijk om terugkijkend bij het startdocument alle informatie te vinden die nodig is. Zij pleit voor uniformiteit en ziet die informatie daarom graag verankerd in het startdocument. Zij verwacht daarover een meningsverschil te hebben met het college.

Wethouder Diepeveen zet uiteen dat dit raadsvoorstel het vaststellen van de startdocumenten beoogt en niet per se het vaststellen van de voortgangsrapportage. Die voortgangsrapportages zitten erbij. Het stadsbestuur maakte afspraken over een informatiepakket en een werkwijze in het kader van de Regeling Ricovolle Projecten waarin het mogelijk passend is om te zeggen dat de bredere informatie van de voortgangsrapportage van 30 september daarin een plek verdient. Daarin staat ook wat mevrouw Bijsterbosch aangaf, over het pregnante punt van het raadsdebat en de besluitvorming over het programmaplan. Zijn voorstel is in dit kader de voortgangsrapportage van 30 september een plek te geven. Hij benadrukt de eenmaligheid van twee voortgangsrapportages kort na elkaar. Mevrouw Bijsterbosch (D66) vindt dit fideel van de wethouder dat hij de raad wil bedienen met de voortgangsrapportages. Dat is feitelijk post die het college naar de gemeenteraad stuurt. Die startdocumenten zijn raadsvoorstellen die de raad vaststelt. Zij vindt dat in het startdocument moet staan wat het bestuur nodig heeft. Zij vraagt de wethouder het startdocument aan te passen. Wethouder Diepeveen is dan op zoek naar het punt waarop de commissie dit wil. Door toevoeging van de voortgangsrapportage is de informatie er in volle breedte. Hij denkt dat het bestuur daarmee vooruit kan.

Inhoudelijk is alle informatie er; daarover bestaat geen verschil van mening. Het gaat nu om de vraag waar welke informatie staat. Wanneer de raad het startdocument en de voortgangsrapportage op deze wijze zal vaststellen zoals nu in de stukken zit bij deze commissie, ontbreekt de extra informatie in de voortgangsrapportage van 30 september. Om die reden stelt hij voor die voortgangsrapportage toe te voegen. Dan is alle inhoudelijke informatie bijeen. Mevrouw Bijsterbosch (D66) verwacht dat de raad dan een strekt ter vervanging krijgt. Wethouder Diepeveen zal daarvoor een weg vinden. De voorzitter begrijpt dat de voortgangsrapportage [van 30 september] als bijlage wordt toegevoegd. Zij concludeert dat dat de strekt ter vervanging wordt. De heer Dekkers (GroenLinks) begreep dat de wethouder die tweede voortgangsrapportage aan het raadsbesluit wilde koppelen. Dat zou wat hem betreft juist zijn. De raad stelt de startdocumenten vast, maar niet de twee voortgangsrapportages. Gekoppeld aan het raadsbesluit, stelt de raad het geheel vast. De voorzitter bevestigt dat dat de conclusie was. Wethouder Diepeveen beaamt dat.

Pagina 14 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

Hij gaat in op de inbreng van de heer Dekkers over de bouwkosten. De wethouder zet uiteen dat in de voortgangsrapportage bij de stukken een frase zit over de gestegen staalkosten. Daar staan ook beheersmaatregelen bij. De wethouder geeft toe dat het kort is aangeduid, maar merkt op dat het wel vermeld is. Hiermee rondt hij zijn beantwoording in eerste termijn af. 690

Tweede termijn De heer Gilissen (VVD) gaat in op de vragen bij de mate van de borging van het juridische risico van geschillen (procesrisico en de financiële gevolgen daarvan). Hij wil dat heel duidelijk verankeren in het startdocument. Hij kent de [tweede] voortgangsrapportage niet in detail zoals door de wethouder genoemd. De heer Dekkers (GroenLinks) dacht nog na over de kwestie van de probleemanalyse en de kostenanalyse die eerder is gemaakt waarvan het college zegt dit niet op te nemen in het startdocument omdat dat eerder was gemaakt. Het lijkt hem niet vreemd om ook in samenhang te bezien wat er speelt en welke risico’s daarbij zijn.

700

Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft nog een antwoord tegoed van het college over de kosten-batenanalyses. Daarnaast stelde zij de algemene vraag hoe ervoor te zorgen dat de raad de relevante informatie krijgt zo dat het kort en bondig blijft. Daarop heeft zij nog geen reflectie gehoord van een van de drie wethouders. Mevrouw Bijsterbosch (D66) sluit zich volledig aan bij de inbreng in tweede termijn van de heer Gilissen.

710

720

Wethouder Diepeveen gaat in op de vraag van de heer Gilissen en zegt over of de financiële gevolgen van het procesrisico's in voldoende mate gedekt zijn dat ook hij dat niet weet. Dat deel zit tot zijn spijt nu ook niet bij de vergaderstukken; dat is wel de inhoud van de toezegging. Hij zal daar schriftelijk op terugkomen bij de commissie. Hij weet op dit moment niet wat zijn antwoord zal zijn na nader onderzoek. Wethouder Klein gaat in op de nog openstaande vraag van de fractie van het CDA over hoe lopende het project gekeken wordt naar kosten en baten. Zij zet uiteen dat binnen de kaders die gegeven zijn het project wordt uitgevoerd. Wanneer er reden is voor aanpassing van die kaders, bijvoorbeeld omdat gezien wordt dat de kosten toeen dat de baten afnemen, komen dergelijke zaken dan aan bod. Dat is dan het moment waarop het college daarover terugkomt bij de raad met een toelichting. De wethouder veronderstelt dat zij niet duidelijk genoeg is geweest over “kort en bodig”. Zij neemt mee dat dit ook een reactie is. De wethouder denkt tegelijkertijd dat de balans behouden moet blijven tussen het nodige zeggen en te bondig zijn. Zij merkt dat wanneer het erg kort wordt, de raad informatie vindt ontbreken in de terugkoppeling.

Op de vraag van de fractie van GroenLinks over het “toch opnemen” zet de wethouder uiteen dat daarover vrij uitgebreid is gesproken bij het vaststellen van de regeling. De Rekenkamer heeft dit destijds ook aangemerkt. Daarover is toen uitgebreid gesproken. De conclusie van de raad was dat niet te doen. Zij zou daarvan niet willen afwijken.

730

De voorzitter recapituleert de gedane toezeggingen: Pagina 15 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

740

750

de wethouder zal  bij de volgende rapportage goed onderbouwen waarom het project niet onder de regeling valt.  In de volgende rapportage van het project renovatie domtoren in het kader van het project renovatie domtoren in het kader van deze regeling risicovolle projecten in Q2 van 2022 de volgende aspecten verwerken: (1) hoe de prijsstijgingen zich verhouden tot het met de aannemer overeengekomen contract, (2) een overzicht van mitigerende maatregelen overeenkomstig de rapportage over het Berlijnplein.  De voortgangsrapportages toe te voegen aan het startdocument voor het startdocument voor het wervengebied. Daarmee worden startdocument aangepast . Daarmee wordt de voortgangsrapportage expliciet onderdeel van het startdocument.  De raad per brief informeren over de financiële gevolgen van het procesrisico in het project Wervengebied voor de raadsbehandeling. Wethouder Klein bevestigt dat zij lopende het werk zal terugkomen op toezegging 152. Hiermee rondt de voorzitter de recapitulatie van de gedane toezegging af. Zij concludeert dat dit agendapunt met de B-status doorgaat naar de raad voor een behandeling van 10 minuten. 6. Raadsvoorstel Verordening Onroerende Zaakbelasting Wethouder: Klein, Beleidsterrein: Financiën Indicatieve behandeltijd: 15 minuten

760

Jaarlijks wordt de verordening onroerende-zaakbelastingen geactualiseerd. In de tarieven is de besluitvorming van de Voorjaarsnota en de waardeontwikkeling verwerkt. Met dit voorstel wordt de raad voorgesteld om de tarieven voor 2022 vast te stellen. De nieuwe tarieven gaan in per 1 januari 2022. De volgende elementen worden in het tarief verwerkt: - een aanpassing van het tarief met 15,4% - de verwachte waardeontwikkeling 2021: voor woningen 10,5% en voor niet-woningen 0,3% - de bijstelling waardeontwikkeling 2020: voor woningen -0,6%. Voor niet-woningen is de verwachte waardeontwikkeling gelijk aan de werkelijke waardeontwikkeling, te weten 1,2%, waardoor geen aanpassing plaats vindt.

.

De voorzitter licht deze agendering toe conform de annotatie bij de Agenda. (zie hier boven). 770

780

De commissie De heer Gilissen (VVD) licht toe dat het hier gaat om de uitwerking van al vastgesteld beleid. Hij vindt de wijze waarop dit wordt gepresenteerd enigszins teleurstellend. Besloten is om de opbrengst voor volgend jaar te verhogen met 15,4%. Hij leest in het raadsvoorstel terug dat het hier gaat om de aanpassing van het tarief met 15,4%. Hij vindt dat het in alle gevallen goed is om de politieke keuze volgend jaar meer te vragen van de inwoners, expliciet te verwerken in het voorstel. In de bijlage hoort zijns inziens vermeld te worden dat besloten is door de raad om de opbrengst in 2022 te verhogen, en dat te verwerken in het tarief. De raad stelt de verordening vast. Hij vraagt de wethouder of zij bereid is in het vervolg in het raadsvoorstel de politieke keuzes die een rol spelen in de aanpassing van de OZB in het raadsvoorstel voor de aanpassing van de verordening op te nemen.

Pagina 16 van 58

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 16 december 2021

790

800

810

820

Wethouder Klein antwoordt dat zij het in dit licht goed vindt om te noemen dat de reden dat dit raadsvoorstel in het laatste deel van december op de agenda staat, het meenemen van de meest recente gegevens is met betrekking tot de waardeontwikkeling van woningen en niet-woningen. Anders had dit voorstel deel uitgemaakt van het hele pakket. Zij heeft in het raadsvoorstel duidelijk aangegeven dat dit conform de Voorjaarsnota is. Die Voorjaarsnota is ook door de raad vastgesteld. De wethouder vindt dat op een nette manier duidelijk is wat nu voorligt en dat op die manier ook duidelijk is dat hier geen nieuwe voorstellen worden gedaan. Op die manier zal het uitgevoerd worden vanaf 1 januari. Daarmee stelt de wethouder beide vragen van de fractie van de VVD te hebben beantwoord. De heer Gilissen (VVD) weet bijna zeker dat in het afgelopen jaar bij het bespreken van deze verordening aangegeven werd dat tarieven met alleen de inflatie zouden worden verhoogd. Nu wordt kaal verwezen naar het besluit bij de Voorjaarsnota. Onjuist in de toelichting bij het raadsvoorstel staat dat de tarieven met 15,4% worden verhoogd. Bij de Voorjaarsnota besloot deze raad de opbrengst voor 2022 te verhogen. Dat is een politieke keuze die afwijkt van de standaardafspraak om de lokale lasten met maximaal de inflatie te verhogen, bij de vaststelling van het vorige coalitieakkoord.

Voor de volledigheid licht hij toe dat zijn punt is dat dergelijke noties wel degelijk in het raadsbesluit zelf vermeld zouden moeten worden. Wanneer het hier gaat om een beleidsrijke keuze, vindt hij het te gemakkelijk om te verwijzen naar de Voorjaarsnota; hij herhaalt zijn stellingname. Wethouder Klein antwoord dit goed gehoord te hebben. Dat was haar reactie ook precies: die politieke keuze ligt nu niet voor. Zij wil niet de indruk wekken dat dit nieuw is. Dit is vastgesteld door de raad bij de Voorjaarsnota en ook bij de programmabegroting. Daar staat duidelijk uitgesplitst: de 15,4% staat apart en ook in de opsomming in de context. Ze kan zich voorstellen dat er verschillende manieren zijn om dit te doen. Zij vindt het vooral belangrijk dat mensen bij het lezen van het raadsvoorstel kunnen zien dat dit niet een nieuw politiek besluit is. Zo is het voorstel ook vormgegeven. De voorzitter neemt er nota van dat de commissie geen behoefte heeft aan een tweede termijn. De heer Gilissen (VVD) neemt dit punt mee terug naar zijn fractie. Hij vindt dat de raad een rol heeft om voorstellen scherp en duidelijk te formuleren. Hij zal de oude raadsbesluiten erbij pakken van de voorgaande jaren. Hij overweegt een amendement op het voorstel. Hij verwacht voldoende te hebben aan 5 minuten bespreektijd in de raad en stelt voor dit besluit door te geleiden met de B-status.

De voorzitter concludeert aldus. Hiermee is de bespreking van dit punt afgerond. 7.

Raadsvoorstel Nota “Grenzen stellen Perspectief Bieden”; tegengaan van ontwrichtende effecten van drugsgerelateerde criminaliteit.