Verslag commissie Mobiliteit, Groen en Openbare ruimte d.d. 16 december 2021.docx

Bundeling van kabels en leidingen, slim ruimtegebruik en het in kaart brengen van de leidingen is belangrijk, omdat de gemeente vaak verrast wordt als er nog oude leidingen liggen. Daar zal nu een bestand van worden gemaakt waarin de leidingen in kaart Pagina 16 van 27

5

10

15

20

worden gebracht. Hij vindt het verzoek om vrijstelling voor kortdurende werkzaamheden ook te laten gelden voor netbeheerders een interessant punt en komt daar nog op terug. Hij zegt dat het toeslagsysteem iets anders is dan het systeem van begroting en dat netbeheerders blij zijn met het toeslagsysteem, omdat dat voorspelbaar en duidelijk is. Op een vraag van de heer Van der Marel (VVD) waarom er ook nog met begrotingen gewerkt wordt en waarom die kosten niet onder de genoemde 49 cent vallen, zegt hij daar nog op terug te zullen komen. Hij vindt het onderwerp van de leges wel urgent en hoopt daarom dat de raad daarin wil meegaan. Er zullen mensen worden ingezet op toezicht vanwege aansturing en vergunningverlening en daarom zijn er extra handen nodig. Op een vraag van de heer Schreuder (D66) of de gemeente hierop genoeg regie heeft, zegt hij dat het gaat om een tweetrapsraket namelijk nu de verordening en daarna de visie Ondergrond. Wellicht zal het handboek dan op bepaalde zaken nog iets moeten worden aangepast, maar deze verordening bevat vooral no regret-maatregelen. Op een vraag van de heer Schreuder (D66) of er dan vanuit de gemeente meer regie komt op de projecten zegt de wethouder dat de regie op de uitvoeringswerkzaamheden voortvloeit uit deze verordening en het handboek om zo te veel overlast in de buurt te kunnen voorkomen.

Met betrekking tot de 60.000 bomen zegt hij dat dit voortvloeit uit de visie Klimaatadaptatie. Het door de gemeente op zich nemen van de regie is bedoeld om overlast tegen te gaan en dingen soepeler te laten verlopen. Hij meldt mevrouw Zwinkels dat juristen dit goed hebben bekeken en dat er ook bij andere gemeentes is gekeken hoe zij dat doen. De voorzitter vraagt of de commissieleden nog vragen missen. De heer Bosse (PvdA) mist zijn vraag over participatie en buurtfeesten.

25

30

Mevrouw Zwinkels (CDA) mist hoe de voorschriften uit artikel 9 proportioneel kunnen worden toegevoegd en haar vraag over het formulier en de acht weken. Mevrouw De Vries (PvdD) mist haar vragen naar de naam van het document, het bomenleven en een artikel over bomen in de verordening. De heer Van der Marel (VVD) mist zijn vraag over het absolute bedrag in euro’s. De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten.

35

40

45

50

55

60

De voorzitter heropent de vergadering. Wethouder Diepeveen zegt dat het, in het kader van de energietransitie, verstandig is om de doelen ruim te omschrijven. Er wordt beleid ontwikkeld op de hoog-laag temperatuurverwarming en er is een iets ruimere formulering wat de komende jaren alleen maar kan helpen. De projectbegroting is blijven staan, mocht deze nog nodig zijn, maar hij gaat ervan uit dat deze eigenlijk niet meer nodig is, want standaard wordt gewerkt met 49 cent per strekkende meter en dit is voorspelbaarder en duidelijker. De netwerkbeheerders zijn bij het hele traject intensief betrokken. Er was elk kwartaal een coördinatieoverleg en daarin hebben zij meegekeken en ze hebben een en al begrip voor de situatie. Er is nog wel een discussiepunt over de nadere regels rondom bomen naar aanleiding van werkzaamheden. Het is namelijk verstandig om de regels flink aan te scherpen. De voorschriften van artikel 9 hebben betrekking op de hiërarchie. De reactietermijn bij aanvragen van acht weken is standaard en dit is zelfs landelijk zo geregeld. De titel van het stuk is klassiek, omdat het om vergunningen gaat; maar er is wel oog voor vergroening. De visie op de ondergrond zal veel breder worden. De opbrengst van de leges op dit moment bedraagt een miljoen euro en zal na verhoging circa anderhalf miljoen euro worden.

Met betrekking tot participatie is het verstandig om zaken tijdig aan te kondigen en om de wijkkennis mee te nemen. Als de gemeente de regie krijgt, dan kan dit meegenomen worden. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt nog naar het bodemleven en het opnemen van een artikel over bomen in de verordening zelf, zodat werkzaamheden in de buurt van bomen met de hand worden gedaan. Wethouder Diepeveen zegt dat handmatig graven deel uitmaakt van de nieuwe afspraken bij het werken rond bomen. Tweede termijn Pagina 17 van 27

5

10

De heer Van der Marel (VVD) vraagt nog naar de mogelijkheid van een positieve beschikking voor netbeheerders, bij het uitblijven van een gemeentelijke reactie als er werkzaamheden moeten worden gedaan. De heer Wijmenga (CU) constateert dat de tarieven die genoemd worden in Utrecht lager zijn dan in omliggende gemeenten. Met betrekking tot artikel 8.1G zoekt hij iets om te voorkomen dat er bij bewonersinitiatieven wordt gezegd dat dat er niet in past, want hij zou het jammer vinden als dat zou gebeuren. Daarom zou hij graag een clausule willen maken dat dat beperkt wordt toegestaan. De heer Bosse (PvdA) is nog steeds niet overtuigd van het nut van deze verordening en vraagt wat er in de praktijk anders gedaan wordt.

15

Mevrouw Zwinkels (CDA) is bang voor een toename van de bureaucratie en vraagt de wethouder de raad op tijd te informeren hoe het in de praktijk gaat, omdat men daar dan van kan leren.

20

Wethouder Diepeveen zegt toe de raad op de hoogte te zullen houden van het verloop en doet dat nu ook al met de situatie in De Meern. Er kan ook geleerd worden van de invoering van het handboek en hij gaat ervan uit dat bij de visie, die hij medio 2022 verwacht, de ervaringen al meegenomen zullen worden. Omdat er tot nu toe geen handboek met een duidelijke werkwijze ligt, waren zaken voor niemand duidelijk. Hij hoopt dat de raad hierin wil meegaan, omdat Utrecht erg achterloopt. Met betrekking tot artikel 8.1G verzoekt hij de heer Wijmenga meer vertrouwen te hebben in zichzelf, omdat het hier om een realisatie van gemeentelijk beleid gaat.

25

30

35

40

45

De heer Wijmenga (CU) zegt dat er burgerinitiatieven zijn die wellicht niet in de plannen van de gemeente passen, maar wel goed zijn en daarom zou hij graag zien dat dit artikel niet wordt gebruikt om burgerinitiatieven de grond in te boren. Wethouder Diepeveen vraagt zich af welke burgerinitiatieven strijdig zouden kunnen zijn met de doelen van de energietransitie. De heer Wijmenga (CU) vindt dat men voorzichtig moet zijn met warmtevoorzieningen, maar sommige bewonersinitiatieven zijn anders en dan is het de vraag of het gemeentelijk beleid moet worden aangepast. Mevrouw Heijne (GL) zegt dat in een eerdere discussie al is aangegeven dat initiatieven zo veel mogelijk gefaciliteerd moeten worden. Het lijkt haar daarom sterk als dit artikel gebruikt zou worden om de initiatieven te blokkeren. Zij denkt dat dat wel goed is afgedicht. Wethouder Diepeveen denkt dat het mogelijk is om bij het gemeentelijk beleid met een ‘kan bepaling’ rekening te houden, omdat dit wellicht een toekomstgerichte toepassing van artikel 8 is. Hij zal nog schriftelijk terugkomen op de vraag van de heer Van der Marel over het gelijke speelveld tussen gemeente en partijen. De voorzitter stelt voor dit punt door te geleiden naar de raad van 23 december 2021 voor een discussie van een half uur.

De heer Van der Marel (VVD) zou liever zien dat de behandeling van dit punt in januari gebeurt, omdat er ook nog een brief van de wethouder komt.

50

55

De voorzitter zegt dat de brief voorafgaand aan de raadsvergadering zal komen. Hij constateert dat dit punt als A-punt naar de vergadering van 23 december 2021 gaat met een behandeltijd van een half uur, mits daar ruimte is. De wethouder heeft toegezegd dat er een brief komt over de werkwijze kortdurende werkzaamheden en de wethouder zal in Q2 van 2022 de raad informeren over de eerste ervaringen met de aangepaste verordening bij het toezenden van de visie Ondergrond. De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten

60

De voorzitter heropent de vergadering. Pagina 18 van 27

8. Gezamenlijke behandeling van de Raadsvoorstellen Visie Klimaatadaptatie en de Visie Water en Riolering Utrecht en Programma Water en Riolering 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De voorzitter heropent de vergadering en geeft een toelichting op de stukken. De heer Schreuder (D66) is overtuigd van het belang van de visie Klimaatadaptatie die veel aandacht vereist. Klimaatadaptatie moet een onderdeel zijn van het ruimtelijk beleid. Hij complimenteert de wethouder met het stuk, maar mist nog een aantal zaken. Hij constateert dat de titel hem op het verkeerde been zet, want de visie is voor vijf jaar, maar is ook gericht op 2050 en hij vraagt zich af wat er daartussen gebeurt. Hij vraagt of de ambitie voor de komende drie decennia helder genoeg is. Vastgesteld is dat dit punt nu wordt uitgesteld tot 2023 en hij heeft een aantal vragen. Zo wordt in hoofdstuk 3 de lokale opvang gesteld op 90% van het regenwater. Waterschappen vragen zich af of dat wel voldoende is en hij vraagt de wethouder of de gemeente Amsterdam een hogere ambitie heeft. Met betrekking tot een koele groene verblijfplek voor iedereen op 200 m afstand vraagt hij of deze ambitie al gehaald is. Hij vindt het lastig te beoordelen of de meetwijze voor minimaal 40%, groen, het horizontale vlak en schaduw per loopop fietsroutes een hogere ambitie is.

Op een opmerking van mevrouw Heijne (GL) dat er nog goed gekeken moet worden naar de genoemde 200 m, omdat er op dat gebied nog een hele stap gemaakt moet worden, zegt spreker dat hij dat meeneemt als verdieping en hij vraagt of de kaarten niet scherper moeten worden uitgelegd. Op een vraag van mevrouw Sasbrink (PvdD) of D66 ook tussendoelen mist, zegt spreker dat zijn fractie die mening deelt. Hij probeert nu aan te scherpen wat er vastgelegd moet worden in het overleg naar 2023 toe. Met het oog op beslispunt 2 vraagt hij zich af hoeveel verder men nu is gekomen met het uitwerken van de klimaatadaptatie en het vastleggen van provinciale nationale afspraken. In hoofdstuk 4 staat een verplichte paragraaf over klimaatadaptatie opgenomen, maar hij vraagt zich af of dat wel de juiste plek is. Op een vraag van mevrouw Zwinkels (CDA) of D66 een prioritering voor ogen heeft, antwoordt hij ontkennend, maar hij heeft wel een aantal vragen die belangrijk zijn om mee verder te gaan. Op een vraag van de heer Bosse (PvdA) wat de ambities van D66 zijn, zegt hij het belangrijk te vinden hoe het regenwater wegloopt en hoeveel groen er is. Hij wil duidelijk maken dat hij van mening is dat de raad niet genoeg in handen heeft om te kunnen beoordelen of de ambitie hoog genoeg is en of dit al gehaald wordt.

Over de waterriolering zegt hij dat D66 ook op zoek is naar een langetermijnvisie en een ambitieniveau. Hij vraagt zich af of het hier om een extra ambitie gaat of om een noodzaak. Hij is blij met de scheiding van afvalwater en hemelwater. Hij wijst op pagina 27 en 32 en zegt dat grondafvalwater ontstaat door groei van de stad. Hij vraagt of deze stromen met elkaar in de pas lopen. Met betrekking tot de rioolwaterzuivering Overvecht wordt gesproken over uitbreiding, maar hij zou liever zien dat deze verplaatst wordt en hij vraagt de wethouder of het onderzoek daarnaar is gestart en waarom dit niet in de visie staat. Hij overweegt een amendement. Hij stoort zich aan het gebrek aan zorgvuldigheid, omdat er foutieve jaartallen in het stuk staan en vraagt wat de controle hierop is geweest. Hij zal hierover nog een mail sturen. Zijn fractie vindt het lastig om te beoordelen of hiermee nu een visie naar 2050 wordt neergelegd. De heer Harris (SP) vindt de doelen weinig concreet en niet acceptabel. Hij zou graag de klimaatadaptatie willen uitwerken. Zijn fractie mist de tussendoelen en vraagt in hoeverre de raad betrokken kan worden bij het stellen van de tussendoelen. Kosten voor aanpassing van privaat eigendom worden niet in beeld gebracht, maar moeten worden betaald door de eigenaren.

Hij denkt dat dit een financieel probleem wordt voor huishoudens met lage inkomens en vraagt het college daarom om een subsidie. Op een vraag van mevrouw Zwinkels (CDA) of SP de stukken wel goed heeft gelezen, omdat een aantal punten daar wel degelijk in staat, zoals indicatoren en de subsidieregeling, zegt spreker dat de subsidieregeling breder moet worden en dat de indicatoren er inderdaad in staan. Op een opmerking van de heer Schreuder (D66) dat er wellicht een misverstand is, omdat er nog geen indicatoren zijn voor klimaatadaptatie, antwoordt hij bevestigend. Hij waarschuwt voor de toegankelijkheid van onder meer rolstoelgebruikers als er meer gras en groen en minder tegels komen. Hij vindt 2050 te laat als streefjaar, omdat Utrecht ook al de RSU 2040 heeft en hij vraagt het college of de streefdatum niet kan worden aangepast naar 2040. Hij vindt verbetering van de riolering een goede zaak, maar vraagt zich af wie dat gaat betalen. Uit het stuk maakt hij op dat het college het negatief vindt dat grootverbruikers in Utrecht relatief meer betalen. Op een opmerking van mevrouw Heijne (GL) dat er een nieuwe systematiek komt waarin dat wordt meegewogen en de vraag of hij dat een goede manier vindt, antwoordt hij Pagina 19 van 27

5

10

15

20

25

30

35

40

bevestigend. Zijn fractie vindt het een goede zaak dat eigenaren meer moeten betalen dan de WOZ-waarde en zou dat graag willen combineren met de grootverbruikersheffing. Toch vraagt hij waarom het college dat negatief vindt. Onderhoud en vervanging van de riolering is belangrijk en hij vraagt zich af of daarvoor voldoende personeel is. Hij vraagt naar de strategie van het college bij werving van personeel, hoe het college fraude en gesjoemel wil voorkomen bij het verantwoordelijk maken van bedrijfseigenaren voor de opvang van het afvalwater en hoe de handhaving zal zijn. Hij vindt het een goed idee dat particulieren minimaal 90% van de neerslag zelf moeten verwerken, maar vraagt hoe hierop gehandhaafd wordt. Mevrouw Zwinkels (CDA) is blij met de visie, omdat zo wordt geprobeerd een samenhang te krijgen. Haar fractie heeft al eerder moties ingediend over een seizoenfonds. Zij zou graag zien dat bij nieuwbouw ook ruimte gereserveerd wordt voor waterberging en slim ruimtegebruik. Zij roept op te kijken naar bestaande wijken met hotspots waar wellicht grote stappen gezet kunnen worden en de meeste winst kan worden behaald. Ook zou ze graag zien dat er gekeken wordt naar kwetsbare doelgroepen zoals kinderen en ouderen. Zij roept op mee te gaan op de golf aan initiatieven die er al in de stad is.

Zij vindt het goed dat er op doelen wordt gestuurd, omdat er dan ruimte is voor nieuwe maatregelen in de toekomst. Zij vindt de juiste keuze voor particulieren belangrijk, zoals bijvoorbeeld samenwerking met tuincentra en zou graag willen kijken naar oplossingen uit andere beleidsterreinen, omdat een actie op het ene vlak wellicht een negatief effect heeft op het andere vlak. Zij vraagt hoe de nieuwe subsidieregelingen financieel in de praktijk uitpakken en zij ontvangt van de wethouder graag informatie over de nieuwe regeling voor watervriendelijk maken van maatschappelijk vastgoed. Mevrouw Heijne (GL) vindt het stuk goed en zegt dat er concrete doelen in staan. Op een vraag van mevrouw Sasbrink (PvdD) wat GroenLinks vindt van het feit dat de doelen pas over 30 jaar gehaald worden, zegt zij dat er tussentijds indicatoren en doelstellingen nodig zijn. Haar fractie kan zich vinden in de leidende principes, maar vindt het lastig dat 60% van de gemeentelijke grond niet in handen is van de gemeente waardoor men afhankelijk is van anderen om de doelstellingen te halen. Particulieren worden op verschillende manieren geïnformeerd en gestimuleerd, maar zij zou graag zien dat er ook gezamenlijk wordt geprobeerd de doelstellingen te bereiken.

Bij de raadsinformatiebijeenkomst afgelopen week bleek dat mensen uit sociale huurwoningen gezamenlijk de omgeving willen vergroenen en zij roept op die vergroening te combineren met een sociale component en vraagt wat de wethouder daarvan vindt. De klimaatverandering gaat wellicht sneller dan gedacht en daarom moeten de doelen misschien wel eerder gehaald worden dan men nu denkt. Indicatoren zijn belangrijk en daarom zou ze graag een tussentijdse rapportage willen ontvangen. Zij denkt dat de doelstellingen duidelijk zijn en daarom is het niet moeilijk om de indicatoren vast te stellen. Zij vraagt de wethouder waarom er in het stuk staat dat dat wel lastig is, omdat er nog geen landelijke doelstellingen zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) oppert aan te sluiten bij het stuk van de provincie over klimaatadaptief bouwen. Mevrouw Heijne (GL) vindt dat een goed idee.

45

De heer Bosse (PvdA) vraagt wat mevrouw Heijne van het tempo vindt. Mevrouw Heijne (GL) zou liever een goed voorstel willen hebben dan dat er overhaast iets wordt gemaakt dat minder goed is.

50

55

60

Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt dat het college in 2018 al heeft toegezegd met een visie te zullen komen over het watertakenplan en vraagt waar die blijft. Mevrouw Heijne (GL) ziet ook het belang van de indicatoren, omdat daarmee gemonitord kan worden of men op de goede weg is. Wellicht moeten er nog meer verplichtende maatregelen genomen worden om te voorkomen dat er over een paar jaar dezelfde discussie wordt gevoerd als nu over de indicatoren en ze vraagt wat de wethouder daarvan vindt. Op een vraag van de heer Van der Marel (VVD) wat daar de datum van is, zegt zij dat er in België een verplichting bestaat om water dat op eigen grondoppervlak valt op te vangen. Zij zou liever de doelstelling willen verplichten dan de wijze waarop. Op een opmerking van de heer Van der Marel (VVD) dat dat al in de beleidskeuze staat die er ligt, zegt zij dat dat er erg voorzichtig staat en dat zij het graag explicieter wil hebben. Met betrekking tot biodiversiteit zou zij graag zien dat zaken snel worden Pagina 20 van 27

5

uitgewerkt en zij verzoekt de wethouder om een toezegging daartoe en om terugkoppeling naar de raad. Een onderzoek naar een koele verblijfsplek binnen 200 m en het vaststellen van prioriteitsgebieden ziet zij met belangstelling tegemoet. Haar prioritering gaat uit naar de meest kwetsbare delen van de stad en naar een deel van de bevolking die veel thuis is en zij zou een en ander graag willen verbinden met sociale doelstellingen. Zij wil graag een hogere ambitie op waterberging en met betrekking tot het nieuwe systeem van rioolheffing vindt zij het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt een goede zaak, evenals klimaatbestendigheid. Zij kijkt uit naar de uitwerking.

10

De heer Bosse (PvdA) leest uit het stuk dat grootverbruikers die nu betalen op termijn dat minder zullen doen en dat voelt niet goed. Hij vraagt of mevrouw Heijne dat eruit wil halen.

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Heijne (GL) weet niet of dat nodig is. Zij geeft liever aan de wethouder mee dat de raad het prima vindt dat grootverbruikers meer blijven betalen. Op een vraag van de heer Bosse (PvdA) of zij niet liever wil amenderen, omdat de wethouder de rioolheffing op deze visie wil baseren, zegt zij dit liever mee te willen geven aan de wethouder dan een amendement in te dienen. Op een vraag van mevrouw Sasbrink (PvdD) of GroenLinks ook vindt dat de heffing voor eenpersoonshuishoudens en grote gezinnen gedifferentieerd moet worden, zegt zij uit te willen gaan van het punt dat de vervuiler betaalt. Mevrouw Sturkenboom (Student&Starter) mist de visie en denkt dat Utrecht in 2030 blij zal zijn met stadspergola’s, waterspeeltuinen en extra bomen in de stad. Zij zou graag zien dat er tussentijds meer controle komt en dat er concrete doelen worden gesteld en zij hoopt dat in 2023 opnieuw hierover gesproken kan worden. Nut en noodzaak komen hierin heel goed naar voren, maar 60% is aan de stad zelf en het is niet altijd mogelijk om iedereen te bereiken. Om het aantrekkelijker en leuker te maken, kan de wethouder wellicht een perspectief maken van de klimaatadaptieve stad. Zij zou graag zien dat er een loket komt voor klimaatadaptatie en het vergroenen van tuinen om versplintering te voorkomen en dat er ook een stappenplan komt.

Op een vraag van mevrouw Heijne (GL) of de energieadviseur ook kan kijken naar klimaatadaptatie, reageert zij positief en vraagt wat de wethouder daarvan vindt. Er zijn in Utrecht niet veel waterspeeltuinen, maar die zouden kunnen zorgen voor verkoeling in de stad en wellicht kan de wethouder dit meenemen in de visie. Zij is het eens met de SP dat er op het gebied van vergroening veel zaken in staan die al gedaan worden. Zij zou graag willen voorkomen dat groene subsidies alleen terechtkomen en bij goed georganiseerde inwoners en vraagt hoe de wethouder dat ziet. Zij vraagt of de ambitie om pas in 2027 de kwaliteit van het zwemwater te verbeteren kan worden aangepast, hoe het leuker gemaakt kan worden en meer menselijk en hoe er rekening gehouden kan worden met kwetsbare groepen. Zij zou graag zien dat, als mensen versteende plekken willen vergroenen, zij ondersteuning kunnen krijgen en vraagt hoe de wethouder dat ziet. Mevrouw Sasbrink (PvdD) is blij met het voorstel, maar zegt dat de conclusies uit het laatste IPCC-rapport van augustus 2021 hierin niet zijn meegenomen. De klimaatcrisis gaat harder dan gedacht. Afgelopen dinsdag is in de raadsinformatiebijeenkomst een aantal goede suggesties gedaan door inwoners uit de bestaande wijken en zij verzoekt om een toelichting wat het college daarmee kan doen.

Zij mist in de visie de tussendoelen en verzoekt de wethouder om een toezegging om in 2022 de tussendoelen nog aan de raad voor te leggen. Met betrekking tot biodiversiteit mist zij in deze visie het handelingsperspectief. Zij verzoekt de wethouder om een toezegging om een jaar nadat de visie door de raad is vastgesteld de raad te informeren over de uitwerkingsagenda biodiversiteit, de risico’s en de maatregelen die het college op het oog heeft. Zij verzoekt de wethouder om een voorstel te maken om bewoners te faciliteren en te informeren van bewoners en deze diensten op meer plekken in de stad beschikbaar te maken. Zij verzoekt de wethouder om tuinen klimaatadaptief te maken en daaraan een meldingsplicht te verbinden en geen vergunningsplicht. Zij zegt m.b.t. de categorie ‘niet urgent’ op de prioriteitenladder om daar toe te voegen dat dit binnen twee jaar tot een actie moet leiden. Op het gebied van water en riolering zegt hij dat de kosten voor rioolheffing voor iedereen zullen stijgen en er meer druk zal komen op onderhoud van oppervlaktewater, watergangen en oevers. Zij vraagt aandacht voor natuurvriendelijk maaien, baggeren en onderhoud aan de oevers, maar dat is vaak ook duurder. Zij verzoekt de wethouder toe te zeggen dat biodiversiteit als uitgangspunt wordt genomen bij keuzes voor onderhoud en het bepalen van de hoogte van de rioolheffing.

Zij zou graag zien dat de rioolheffing wordt opgesplitst naar grootte van de huishoudens. Op een vraag van de heer Wijmenga (CU) om een toelichting op de rioolheffing zegt zij dat de rioolheffing ook voor onderhoud van oevers en oppervlaktewater is en soms zijn werkzaamheden vanaf de oever Pagina 21 van 27

5

10

15

goedkoper dan vanaf het water. Daarbij gaat het met machines vaak sneller en goedkoper. Haar fractie is bang dat de kosten omhoog zullen gaan en dat uit kostenbesparing voor een andere wijze gekozen wordt die ten koste gaat van de biodiversiteit, die volgens haar uitgangspunt moet zijn. Mevrouw Heijne (GL) vindt een uitsplitsing naar een- of meerpersoonshuishoudens geen goed idee en zou liever uitgaan van het adagium “de vervuiler betaalt”, dus van de hoeveelheid water en die per huishouden verbruikt wordt. Zij hoopt op een bevestiging van de wethouder. Mevrouw Sasbrink (PvdD) is het daarmee eens. Als gemeten kan worden hoeveel afvalwater een huishouden gebruikt, is dat een goed idee. De heer Schreuder (D66) merkt op dat bij punt 6.1 melding gemaakt wordt van een eerlijke verdeling van de woonlasten, maar vraagt zich af of dat al niet een uitgangspunt is voor de uitwerking. Mevrouw Sasbrink (PvdD) hoopt ook dat het afvalwater gemeten kan worden en zij vindt het idee van de heer Schreuder fantastisch.

20

25

30

35

De heer Van der Marel (VVD) zegt dat het wellicht eenvoudiger is om te kijken hoeveel water er op de watermeter van een huis staat, omdat dat meestal ook afvalwater is. Mevrouw Sasbrink (PvdD) vindt dat een scherpe opmerking. Zij zegt dat biodiversiteit op het land niet ten gunste mag gaan van biodiversiteit op het water en zij vraagt hoe het college dan die keus maakt. Met betrekking tot ecologie zegt zij dat vogels in duikers vallen die niet onder water liggen en riooloverstorten mogen eigenlijk niet voorkomen, omdat deze veel zieke en dode dieren veroorzaken. Zij vraagt wat het college doet om de constructies zo te maken dat dierveiligheid gegarandeerd is. De heer Bosse (PvdA) vraagt zich af of mevrouw Sasbrink de nadruk niet erg de andere kant op drijft, namelijk op de dieren. Hij denkt dat er toch vooral moet worden geprobeerd om de mensen in Nederland te beschermen. Mevrouw Sasbrink (PvdD) zegt dat wat goed is voor dieren, ook goed is voor mensen en dat er daarom goede keuzes gemaakt moeten worden. De heer Bosse (PvdA) zegt dat er keuzes moeten worden gemaakt, omdat je het geld maar een keer kunt uitgeven en hij wil dat graag doen aan dingen die voor mensen belangrijk zijn.

40

45

50

55

Mevrouw Sasbrink (PvdD) zegt dat biodiversiteit ook belangrijk is voor mensen. Zij verzoekt het college om de maatregelen voor biodiversiteit te vergroten, zodat Amerikaanse rivierkreeften meer natuurlijke vijanden krijgen. Zij roept de wethouder ook op om bij het Utrechtse oppervlaktewater de ecologische doelstellingen te verhogen en zou liever zien dat dat al volgend jaar gebeurt in plaats van in 2027. De heer Wijmenga (CU) is het eens met de vraag over de tussendoelen. Hij hoort graag meer over het proces van het raadsvoorstel en wil zo spoedig mogelijk dat er meer wordt gedaan aan waterafvoer en het langer vasthouden van het water in de wijken. Er is een aantal suggesties gedaan. Hij vraagt of er naast de groenedakenvisie ook een tuinvisie moet komen en zou graag zien dat particulieren verplicht worden om water dat op het eigen erf valt in de grond te infiltreren. Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt dat het verplichtende karakter met de Omgevingswet dichterbij komt. Ze vraagt de heer Wijmenga of hij het ermee eens zou zijn als er een meer gezamenlijke dan een individuele aanpak komt. De heer Wijmenga (CU) vindt het een goed idee om een speelplaats als opvangbekken voor water te reserveren, maar wil wel voorkomen dat de openbare ruimte met zoveel water wordt belast.

Pagina 22 van 27

De heer Bosse (PvdA) vindt dat iedereen mee moet kunnen komen in deze klimaatadaptatievisie. Het is wel een gigantische opgave met hoge bedragen en hij vindt dat spannend. Hij vraagt zich af hoe de 90% opvang op het eigen areaal wordt geregeld en wie dat betaalt. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

De heer Van der Marel (VVD) vraagt wat de PvdA nivellerende subsidies noemt. De heer Bosse (PvdA) vindt dat de subsidies gegeven moeten worden als er een tuin vergroend wordt, maar als mensen dat al van plan waren, dan is dat niet meer nodig. Het gaat dus vooral om tuinen die normaliter niet vergroend zouden worden. Wat de opvang betreft is het de bedoeling dat de bewoners 90% van het water opvangen. De gemeente doet wat noodzakelijk is bij acute problemen. Hij vraagt zich af waarom er nog overal asfalt wordt aangelegd in de stad, terwijl daar ook klinkers zouden kunnen worden neergelegd en hij vraagt de wethouder naar de reden daarvan. Hij wijst erop dat de schriftelijke vragen die zijn fractie afgelopen zomer heeft gesteld over de rioolwaterzuivering Overvecht nog steeds niet zijn beantwoord. Hij denkt dat onderzoek en actie nodig zijn en vraagt wat de wethouder hiervan vindt. Deze rioolwaterzuivering is de enige stort in Utrecht waar dergelijk vies water naar buiten gaat en hij vraagt zich af hoe dat in andere gevallen gaat. De heer Van der Marel (VVD) vraagt zich af hoe hij vanuit een kaderstellende rol een politieke duiding kan geven. Er zijn al veel vragen gesteld en ook de griffie heeft vragen aangegeven. De klimaattransitie moet haalbaar en betaalbaar zijn, maar niet iedereen is het daarmee eens.

Een scherpe positiebepaling van de impact van de maatregelen is belangrijk en daar is Utrecht in geslaagd. Uit de inspraakreacties van de bestuurlijke partners maakt hij op dat de stad Utrecht wel degelijk ambities laat zien. Hij benadrukt dat Utrecht het niet alleen kan en dat bewoners en bedrijven de sleutel tot succes zijn en hij vraagt hoe de wethouder een en ander voor elkaar denkt te krijgen. De stad moet wel veel zelf doen, zoals gebruik van waterdoorlatende tegels en hij is het eens met GroenLinks dat er op korte termijn een herziening van de rioolheffing nodig is. Op een vraag van de heer Bosse (PvdA) hoe de VVD aankijkt tegen een verhoging van de rioolheffing met 1,5% zegt hij dat, als je geen water gebruikt, je 1,5% stijging wel kunt opvangen. Wethouder Diepeveen wijst op de beleidsdoelen en de nationale ambitie om in 2050 als land en als stad klimaatadaptief te zijn, maar om dat te kunnen bereiken moet je eigenlijk gisteren al begonnen zijn. Vanaf nu mag er geen onnodige verstening meer plaatsvinden. De riolering ligt meestal 60-70 jaar en vanuit de raadsinformatiebijeenkomst kwam de vraag hoe het zit met de 90% jaarlijkse neerslag als minimum percentage om vast te houden en te infiltreren. In een zich verdichtende stad is 90% een enorme opgave. Utrecht heeft een andere aanpak dan Amsterdam waar particulieren 100% moeten opvangen.

Utrecht wil namelijk meer in de openbare ruimte opvangen dan Amsterdam en daarom wordt samen met waterschappen gekeken naar de mogelijkheden om hogere eisen te stellen. In de komende tijd moet blijken hoe dit ingevuld wordt. Er wordt een landelijke studie gedaan naar toekomstbestendigheid van het Amsterdam-Rijnkanaal en het Noordzeekanaal en daaruit moet blijken of aan de waterbergingseisen voldaan is. Op een vraag van de heer Bosse (PvdA) welke waterbergingseisen de gemeente in de openbare ruimte stelt, zegt hij dat de ambitie van 80 mm/h alleen bereikt kan worden als er ontharding op de openbare ruimte wordt toegepast. Op een vraag welk percentage er in de openbare ruimte moet worden opgevangen, kan de wethouder geen antwoord geven en hij zal daar schriftelijk op terugkomen. De ambitie van een koele plek op 200 m afstand wordt lang niet overal gehaald. De kaarten geven hiervan een te positief beeld en dit vraagt dus om precisering. In de groenarme wijken valt de meeste winst te behalen en daar moet als eerste gestart worden met de vergroening. De verplichte klimaatadaptatieparagraaf geeft aan hoe dat moet gebeuren en vervanging en scheiding lopen met elkaar in de pas. Geprobeerd wordt om bij een groeiende stad en een groeiend aantal aansluitingen met de principes van opvang op eigen terrein om de rioolwaterzuiveringsinstallatie Overvecht niet te hoeven uitbreiden.

Er is een onderzoek gestart naar verplaatsing van deze installatie en de intentie is om op dat spoor verder te gaan. Hij ontvangt graag nog bericht welke cijfers er niet kloppen. De heer Schreuder (D66) zou liever zien dat in het stuk wordt vermeld dat de rioolwaterzuiveringsinstallatie op een andere plek komt in plaats van dat er een optie tot uitbreiding is. Wethouder Diepeveen deelt die intentie en zal daar nog even naar kijken. Het is de bedoeling dat de raad de tussendoelen gaat vaststellen, waarschijnlijk bij de Voorjaarsnota 2023. Het college zal Pagina 23 van 27

5

10

15

20

25

30

35

40

nog kijken naar klimaatadaptief bouwen en daar gebruikmaken van en aansluiten bij de plannen van de provincie. In januari 2021 zal er weer een landelijke sessie gehouden worden waar Utrecht ook aan zal deelnemen en geprobeerd zal worden om een en ander te versnellen. Met betrekking tot vergroening en toegankelijkheid zegt hij dat er rekening gehouden zal worden met rolstoelgebruikers, met mensen met een rollator en met zwakke verkeersdeelnemers. Of het mogelijk is om te versnellen naar 2040 kan hij nu nog niet zeggen. Het is zelfs nog niet helemaal duidelijk of de doelen in 2050 gehaald kunnen worden, dus hij verwacht niet dat het eerder gebeurt. Op een vraag van de heer Bosse (PvdA) of hij het goed ziet dat de meeste van de maatregelen rond 2050 moeten plaatsvinden, zegt hij dat er nu een klimmend pad is dat omhooggaat en het is de bedoeling dat dat in 2050 uitmondt in een klimaatadaptief pad. Op een vraag van de heer Bosse (PvdA) of verbeteren van de openbare ruimte in de nieuwe situatie ook bekostigd zal worden vanuit de rioolheffing zegt hij dat er afspraken liggen om breder te kijken. De rioolheffing zal in de komende jaren boven de inflatie stijgen. Op basis van een aantal gronden moet nog eens goed gekeken worden naar de grondslagen en naar wat is ondergebracht in de rioolheffing. Dit is echter een politieke discussie.

Op een opmerking van mevrouw Heijne (GL) dat grootverbruikers flink mogen betalen zegt de wethouder dat grootverbruikers ook grote vervuilers zijn en dat dat doorklinkt. Hij zegt de heer Bosse toe nog naar de tekst te zullen kijken en wellicht nog met een vervangende tekst te zullen komen. Wat slimme combinaties betreft zal hij daar volgend jaar nog op terugkomen, maar het is de bedoeling dat de succesvolle subsidieregeling groene daken met 3 t wordt uitgebreid. Op een vraag van de heer Bosse (PvdA) naar een differentiatie qua inkomens zegt hij dat dit zeker een aandachtspunt is. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of er nog bedenkingen meegegeven kunnen worden ten aanzien van maatschappelijk vastgoed. Wethouder Diepeveen vindt dat een goed idee en zal bekijken of daar nog een vorm voor te vinden is. Hij meldt mevrouw Heijne dat het college zich overigens ook richt op collectieven en collectieve aanvragen. Het is de bedoeling dat er nog meer wijkavonden gehouden worden voor zelfbeheerders. Verplichtende regels voor nieuwbouw komen in de omgevingsplanregels en de verwachting is dat dit in 2023 gereed zal zijn. Op een vraag van mevrouw Heijne (GL) of er voor bestaande bouw ook verplichtende maatregelen komen, zegt de wethouder dat men daar nog niet aan toe is, maar dat er wel gedacht wordt aan mogelijkheden als watertonnen, geveltuintjes en een groenedakensubsidie.

Op een vraag van mevrouw Heijne (GL) of het mogelijk is om voorwerk te doen, zegt hij toe daarnaar te zullen kijken. Op een vraag van de heer Van der Marel (VVD) of bij rioolvervanging het mogelijk is om eigenaren te dwingen aan te sluiten op de hemelwaterafvoer antwoordt hij bevestigend. Hij heeft waardering voor het wenkend perspectief van mevrouw Sturkenboom en vindt het idee van de klimaatadaptatiebox goed; hij pakt dit graag op. Dit geldt ook voor de suggestie van de waterspeeltuin. Hij daagt de raadsleden uit om het visiestuk nog concreter te maken. Hij constateert dat mevrouw Sasbrink haar integrale bijdrage met de ambtenaren heeft gedeeld en stelt voor om daar schriftelijk op terug te komen in de uitgebreide raadsbrief die hij gaat maken.

45

De heer Wijmenga (CU) heeft een punt van orde en zegt dat het college nu gedwongen wordt om een brief te maken met antwoorden. Hij vindt dit niet bevorderlijk voor de discussie. Hij stelt voor om de tweede termijn pas te houden na ontvangst van de brief van de wethouder, maar hij zou graag zien dat de raadsleden hun bijdrage zo maken dat hun vragen in de vergadering door het college te beantwoorden zijn.

50

De heer Schreuder (D66) sluit zich aan bij het voorstel om de tweede termijn na de brief te houden. De heer Bosse (PvdA) vindt ook dat het debat hier gevoerd moet worden; het is niet de bedoeling dat vragen per brief beantwoord worden.

55

60

Mevrouw Sasbrink zegt dat haar fractie voorafgaand aan de vergadering al veel technische vragen heeft gesteld en dat zij in de vergadering concrete vragen heeft gesteld. Los van het spreektempo vindt zij het niet eerlijk dat haar bijdrage niet tot een goede reactie leidt. De voorzitter zegt dat de wethouder haar vragen niet kon bijhouden en daarom dit voorstel doet. Het is ook mogelijk om de vergadering nu te schorsen. Pagina 24 van 27

De heer Schreuder (D66) vindt dat geen goed idee vanwege het late tijdstip. Hij stelt voor om de brief af te wachten en daarna een tweede termijn te houden en vanavond alleen nog de beantwoording in eerste termijn af te maken. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

Wethouder Diepeveen zal proberen een aantal vragen van mevrouw Sasbrink te beantwoorden. Hij zegt dat de raad over de tussendoelen zal besluiten. In de raadsinformatiebijeenkomst is gesproken over het uitlenen van zaken en om dat op meer plekken te doen en hij vindt dat een goed idee. Differentiatie bij de stelselherziening rioolheffing zal worden meegenomen. Er is aandacht voor het onderhoud en er wordt gewerkt met codes. Het is altijd de vraag wat bekostigd wordt uit de rioolheffing en wat uit de algemene middelen en bij de stelselherziening rioolheffing zal men opnieuw voor deze vraag komen te staan. Met betrekking tot groen langs de oever wordt geprobeerd om verantwoorde keuzes te maken, maar wellicht moet daar nog een tandje bij worden gezet. De vraag over de duikers heeft hij al beantwoord bij de schriftelijke vragen bij de begroting, maar van concrete ideeën of andere constructies wordt hij graag op de hoogte gehouden. Er zijn helaas nog steeds riooloverstorten. Met betrekking tot rivierkreeften is het verstandig om de natuurlijke biotoop te versterken. Wat de hogere kwaliteitseisen voor oppervlaktewater betreft zegt hij dat komende jaren hogere kwaliteitsnormen gehanteerd zullen worden, maar vooralsnog blijft het zoals het nu is.

Op een vraag van mevrouw Sasbrink (PvdD) of die hogere kwaliteitseisen niet sneller en ambitieuzer kunnen, zegt de wethouder dat hij die vraag zal meenemen. Hij meldt de heer Wijmenga dat hij de gedachte over de tuinenvisie voor particulieren omarmt en zal meenemen. Op een opmerking van de heer Wijmenga (CU) dat het beter is om een loket voor dergelijke zaken te hebben, zegt de wethouder dat dat een goed idee is en dat het wellicht iets voor Stadsnatuur 030 is om daarover mee te denken. Hij meldt de heer Van der Marel dat haalbaar en betaalbaar een mooi begrip is, maar als het noodweer toeslaat dan gaat het om enorme bedragen. Hij is bereid om bij de herziening van de systematiek van de rioolheffing ook te kijken naar het watergebruik. De heer Bosse (PvdA) merkt op dat de nieuwe rioolheffing een grote kostenpost is en hij vraagt welke kaders de wethouder daarbij meeneemt. Wethouder Diepeveen verwijst naar het raadsvoorstel en zegt dat het voor de hand ligt dat het onderzoek naar de rioolheffing begint met een brief of een startnotitie waarover in de raad gesproken kan worden. De voorzitter verzoekt de fracties om de vragen die zij nog gemist hebben te delen met de wethouder met een kopie daarvan aan de raadsadviseur. Hij schetst nog even het proces. Er komt een brief van de wethouder waarna dit onderwerp opnieuw geagendeerd kan worden.

In de raadsvergadering kan er maximaal een uur over dit onderwerp worden gesproken. Hij verzoekt de commissieleden na te denken over wat zij willen aanpassen aan het raadsvoorstel, zodat in de tweede termijn bepaald kan worden hoe het nu verder moet. Hij constateert dat de raadsleden zich kunnen vinden in het procesvoorstel. Mevrouw Sasbrink (PvdD) stelt voor om de wijzigingen in getallen die de heer Schreuder noemde alvast in het stuk te verwerken. Wethouder Diepeveen stelt voor die getallen te noemen in de brief die hij aan de raad gaat sturen. Mevrouw Sturkenboom (Student&Starter) vraag aan D66 of er ook aanpassing van de tekst over de rioolzuiveringsinstallatie nodig is. De heer Schreuder (D66) wil het voorstel van de voorzitter volgen om het te houden bij de technische vervanging.

55

60

De voorzitter zegt dat er op 27 januari 2022 nauwelijks ruimte is om dit onderwerp te bespreken, omdat die vergadering eigenlijk al vol zit. Als de commissieleden de tweede termijn toch op die datum willen bespreken, dan moet ook worden aangegeven wat er dan niet besproken kan worden. De wethouder heeft toegezegd om de raad door middel van een raadsbrief te informeren over de subsidieregeling voor watervriendelijk maken van maatschappelijk vastgoed in Q1 2022. Wethouder Diepeveen heeft daarbij geen datum genoemd en kan die nu ook niet noemen. Pagina 25 van 27

De voorzitter vervolgt dat de raad in Q1 van 2022 middels een raadsbrief geïnformeerd zal worden over het onderzoek naar de rioolheffing en de kaders daarbij. 5

Wethouder Diepeveen verzoekt dit op Q2 van 2022 te stellen.

10

De voorzitter zegt dat de raadsbrief voor de raadsbehandeling zal worden verzonden. Daarin staat welk percentage de gemeente op eigen terrein aan water gaat infiltreren en een mogelijke tekstaanpassing over mogelijke uitbreiding van de rioolwaterzuivering en een mogelijke tekstaanpassing over de rioolvisie op pagina 44 in relatie met grootverbruikers en de openstaande vragen van de PvdD en mogelijke vragen van andere fracties worden beantwoord. Andere vragen van de fracties kunnen worden gedeeld met de wethouder en de bestuursadviseur en deze kunnen nog aan de brief worden toegevoegd.

15

Mevrouw Heijne (GL) vraagt hoeveel tijd er nodig is voor de tweede termijn; zij zou die graag op 17 januari willen behandelen. De voorzitter betwijfelt of dat op die dag in de agenda past.

20

25

De heer Bosse (PvdA) zegt dat een en ander ook ligt aan de brief die de raad nog zal ontvangen. Hij merkt nog op dat pagina 44 eigenlijk pagina 54 moet zijn. De voorzitter noteert de wens van mevrouw Heijne om dit punt op 27 januari a.s. te behandelen, maar hij betwijfelt of dat die dag mogelijk is. Hij zegt dat er dan maximaal een half uur bespreektijd mogelijk zou zijn. De heer Bosse (PvdA) wil eerst kijken waar men staat.

30

Mevrouw Sasbrink (PvdD) is het eens met de heer Bosse, want in een half uur tijd kan zij geen zeven moties uitleggen.

35

De voorzitter verzoekt de moties tevoren tekstueel al met andere raadsleden te delen. Hij constateert dat het niet lukt om op 27 januari a.s. dit onderwerp te bespreken. Als de commissieleden dat wel willen, dan zullen ze terug moeten naar hun fracties om te bekijken wat er dan van de agenda van de 27e af moet gaan. Hij verzoekt om een voorstel. De voorzitter sluit de vergadering om 23.50 uur.

Pagina 26 van 27

LIJST VAN TOEZEGGINGEN 5

10

15

Wethouder Van Hooijdonk zal met betrekking tot agendapunt 6, Raadsvoorstel vaststelling IPvE/FO Maliebaan: • •

Wethouder Diepeveen Zal m.b.t. agendapunt 7 Raadsvoorstel Verordening kabels en leidingen, wijziging APV en legesverordening; collegevoorstel handboek kabels en leidingen, vrijstellingsbesluit, wijziging nadeelcompensatieregeling: •

20

25

In de ontwerpopgave richting het VO (medio 2022) rekening te houden met de wensen van de raad inzake het parkeren in relatie met groen, de normen en de beschikbare ruimte (oa parkeerhoek) en de raad daarover informeren. Niet alleen aantal auto’s te monitoren maar ook wachttijd en de raad daarover te informeren (2023 jaar na nieuw ontwerp).

De raad in Q2 2022 informeren over de voortgang/ervaringen van de uitvoering van de verordening bij het toezenden van de visie ondergrond.

Wethouder Diepeveen Zal m.b.t. agendapunt 8 Gezamenlijke behandeling van de Raadsvoorstellen Visie klimaatadaptatie en de Visie Water en Riolering Utrecht en Programma Water en Riolering: • •

De raad middels een raadsbrief in Q1 2022 te informeren over de nieuwe subsidieregeling voor het watervriendelijk maken van maatschappelijk vastgoed. De raad middels een raadsbrief te informeren in Q2 2022 te informeren over het onderzoek naar de rioolheffing en de kaders daarbij.

Pagina 27 van 27