Uitvoeringsprogramma Utrechtse binnensport 2024 – 2030

niet meer haalbaar. De vraag ontstaat of de aanvullende wijze waarop inkomsten worden verkregen passend zijn binnen de oorspronkelijke doelstelling van een sportaccommodatie. Sportkantines die de personele bezetting kunnen organiseren met de inzet van verenigingsleden of vrijwilligers hebben het eenvoudiger in de financiële exploitatie. Zij zijn flexibel in de openingstelling en door de inzet van de vrijwilligers niet gebonden aan regelgeving van een horeca-cao. Er zijn meestal geen of beperkte personeelskosten. Voor zover bekend wordt er bij Sporthal Lunetten, Loevenhout gewerkt met vrijwilligers bij de inzet van de sportkantine.

Vanuit het onderzoek blijkt dat een financieel gezonde exploitatie van een sportkantine voor een horecaondernemer niet meer mogelijk is. Een dalend aantal bezoekers en het gewijzigde consumptiegebruik dragen bij tot een dalende omzet; bij gelijkblijvende vaste kosten zoals o.a. huur en personeelskosten resulteert dit in een negatief resultaat. Een ondernemer kan hier geen (goede) boterham meer aan verdienen. Dit heeft ertoe geleid dat een aantal ondernemers andere inkomstenbronnen is gaan zoeken. Denk hierbij aan feestjes en bedrijfsbijeenkomsten, danslessen, verhuur aan kinderopvangorganisaties of huiswerkbegeleiding. Voor een aantal huurders vormen deze nevenactiviteiten de belangrijkste bron van inkomsten en is het ontvangen van de sporter/toeschouwer bijzaak geworden. De sporters voelen zich niet meer thuis in de gewijzigde sfeer en uitstraling van de oorspronkelijke sportkantine. Het oude concept sportkantine, waarbij de omzet wordt verkregen vanuit de gebruikers van de sporthal, is

49

Horeca binnensport accommodaties

10. Advies

10.1 Voorziening voor de sporthal Een sporthal heeft een ontmoetingsruimte nodig die voor alle bezoekers toegankelijk is. In deze ruimte kunnen ouders wachten op hun kinderen die aan het sporten zijn en kunnen leden van de vereniging elkaar voor en na de training of competitie ontmoeten. Deze ruimte moet centraal gelegen zijn, bij voorkeur bij de entree van de sporthal, op de begane grond en mogelijke in het zicht van de sporthalbeheerder. De ruimte kan worden ingericht in verschillende tafelopstellingen, waarbij bezoekers in verschillende samenstellingen bij elkaar kunnen zitten of zich kunnen afzonderen om even rustig te werken. De ruimte kan voorzien worden met een verkoopautomaat met consumpties als koffie, thee, water, frisdrank en kleine snacks. Het is een tendens dat sporters en bezoekers vaker een keuze maken voor gezonde voeding of zelf hun versnaperingen willen meenemen. Sporters kiezen vaker voor een zelf meegebrachte maaltijd/salade, die men op de sportlocatie wil eten. In de nieuwe opzet wordt hiervoor op eenvoudige wijze de mogelijkheid geboden. Bij een commerciële horecaondernemer is het doorgaans – vanzelfsprekend - niet toegestaan om eigen consumpties te gebruiken. Als aanvulling op de ontmoetingsruimte kan worden gedacht aan een horecakiosk of -balie die door de sportvereniging in zelfbeheer kan worden opengesteld.

Door middel van verschuifbare panelen kan een situatie worden gecreëerd waarin vrijwilligers vanuit de kiosk na afloop van de training of competitiewedstrijd consumpties verkopen. De extra inkomsten zijn ook een mooie aanvulling voor de verenigingskas. Belangrijk aandachtspunt is dat de vereniging moet zorgdragen voor de horeca- en exploitatievergunningen en beschikt over de juiste horecapapieren waaronder HACCP-certificaat. Het realiseren van de

voorwaarden vraagt een gedegen voorbereiding. Mogelijk is hiervoor het aanbod van een begeleidingstraject vanuit SportUtrecht en/of de gemeente een optie. Maatwerk per sporthal Voor een aantal sporthallen kun je een uitzondering maken omdat het type functie of invulling van de exploitatie van de sporthal hierom vraagt. In het bijzonder geldt dit voor de sportkantine van De Galgenwaard i.v.m. de topsport-functie. In de 2 sporthallen die op dit moment in een vorm van zelfbeheer worden geëxploiteerd (Lunetten en Loevenhout), wordt de horeca door een stichting uitgevoerd. De sportkantine van de Paperclip, die valt binnen een VVE, organiseert zijn eigen horecafunctie. Samen met de 3 sporthallen in private handen die ook zelf zorgdragen voor de horeca betekent dit dat er binnen de gemeente Utrecht nog steeds 7 sporthallen zijn die een traditionele sportkantinefunctie behouden. Voor de wijziging van (oude) sportkantine naar nieuwe ontmoetingsruimte kan worden gekozen voor een natuurlijk moment van renovatie of herontwikkeling van de betreffende sporthal, een gewijzigde bezetting/programmering of de vraag van een sportvereniging met betrekking tot zelfbeheer van de horeca. Dit betekent een maatwerk­ oplossing die uitgaat van de genoemde uitgangspunten van het onderzoek.

De uitwerking is afhankelijk van de programmering van de hal, de mogelijkheden van de locatie en de huidige afspraken met huurders en huurovereenkomsten.

50

Horeca binnensport accommodaties

Voor de MFA Nieuw Welgelegen wordt gewerkt aan een herindeling van het pand waarbij deze ontwikkelingen kunnen worden meegenomen. Op gelijke momenten in de ontwikkeling van het sportpark ZuilenseVecht en mogelijk ontwikkelingen in de accommodatie De Dreef kunnen de nieuwe uitgangspunten voor de sportkantine vorm krijgen. Voor zover bekend zijn er voor Sporthal Hoograven geen nieuwe ontwikkelingen gepland die invloed kunnen hebben op het creëren van een ontmoetingsruimte in de huidige entree. Zoals eerder gemeld zijn Sporthal Cultuurcampus en Sportcampus voorzien van een verkoopautomaat en maken De Weide Wereld en Europahal gebruik van naburige horecavoorziening.

dranken. De gemeente stimuleert het zelfbeheer van verenigingen bij het opzetten van een horecakiosk in een aansluiting op de ontmoetingsruimte. De vereniging of samenwerking van verenigingen dragen zelf zorg voor de benodigde vergunningen en papieren en blijven zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van de horecakiosk. De ontmoetingsruimte blijft algemeen toegankelijk voor alle bezoekers van de sporthal. In de ontmoetingsruimte zijn – in goed overleg met de beheerder van de sporthal - mogelijkheden om de vereniging zichtbaar te maken in de vorm van een bekerkast of andere verenigingsuitingen.

10.2 Advies voor de nieuwe geplande sporthallen Voor de zes nieuw geplande sporthallen sluit het advies aan op genoemde conclusies en adviezen. Hierbij wordt uitgegaan van een ontmoetingsruimte voor sporters, toeschouwers en begeleiders/ouders. Afhankelijk van de locatie wordt aan de sportvereniging gevraagd of er behoefte is aan een horeca­ kiosk en mogelijke zelfbeheer met betrekking tot de uitvoering van de horeca door de vereniging of samenwerking van verenigingen. 10.3 Uitgangspunt vanuit de gemeente. De gemeente biedt bij sporthallen een ruimte aan in de nabijheid van de entree waar sporters en bezoekers elkaar kunnen ontmoeten. Deze ruimte is geschikt voor de binnensportverenigingen die gebruik maken van de sporthal om binding te houden met elkaar en het verenigingsgevoel te stimuleren. De gemeente faciliteert het aanbieden van verkoopautomaten met een eenvoudige keuze voor

51

Horeca binnensport accommodaties

11. Vervolgplanning

8 juni 2020 Bespreken binnen MO sport; Erik en Sandra 7 juli 2020 Bespreken programmateam keten sport; voorblad maken voor staf, op agenda zetten 14 juli 2020 Bespreken Staf sport Bij positieve besluitvorming navragen bij VTH op welke wijze een drank- en horecavergunning en exploitatievergunning mogelijk is bij de uitvoering van horecakiosk en ontmoetingsruimte.

52

Horeca binnensport accommodaties

12. Bronnen

• Gemeente Utrecht, Utrechtse Vastgoed Organisatie • Gemeente Utrecht, Maatschappelijke Ontwikkeling beleidsadviseurs Sport en Welzijn • Gemeente Utrecht, Stadsbedrijven, afdeling Vastgoedexploitatie • SportUtrecht, belangenbehartiger en sportclubadviseur • Horeca-exploitanten van sportkantine gemeente Utrecht • Exploitant en (mede)eigenaar Accommodatie De Dreef • Gemeente Amsterdam, beleidsmedewerker Sport • Adviesbureau Derks & Gossen • Adviesbureau Treem B.V. • Gemeente Rotterdam, afdeling Maatschappelijk Ontwikkeling, Sport • Sportbedrijf Rotterdam

53

Horeca binnensport accommodaties

Colofon Uitgave Gemeente Utrecht November 2023 Tekst Gemeente Utrecht, afdeling Sport Fotografie Juri Hiensch (p. 5, 8, 12, 17, 25, 28, 29, 38) Concept en lay out Enof creatieve communicatie

utrecht.nl/sport

54