Tweede Bestuursrapportage 2025 (inclusief erratum oktober 2025)
Tekst van het document
Tweede bestuursrapportage 2025
Colofon Tweede bestuursrapportage 2025 Uitgave Gemeente Utrecht Informatie Gemeente Utrecht Bedrijfsvoering- en Strategienetwerk Afdeling Financiën en Inkoop Postbus 16200 3500 CE Utrecht www.utrecht.nl Finutrecht@utrecht.nl
2
Inhoudsopgave Inleiding/Hoofdlijn .................................................................................................................................... 4 1. Majeure ontwikkelingen en bijstellingen .......................................................................................... 6 1.1 Majeure ontwikkelingen ............................................................................................................. 7 1.2 Majeure bijstellingen .................................................................................................................. 8 2. Budgettair neutrale bijstellingen .................................................................................................... 14 2.1 Onttrekkingen en stortingen in (Bestemmings)reserves ......................................................... 14 2.2 Verhogen baten en lasten ....................................................................................................... 20 2.3 Verlagen baten en lasten......................................................................................................... 24 2.4 Verschuiven gelden binnen een programma .......................................................................... 26 2.5 Verschuiven gelden naar ander programma ...........................................................................
27 2.6 Overhevelen via algemene dekkingsreserve .......................................................................... 29 2.7 Bijstellingen investeringskredieten .......................................................................................... 32 3. Voortgang uitvoering coalitieakkoord en Voortgang besteding Resultaatbestemming ................. 40 3.1 Mijlpalen in Q1 en Q2 2025 ..................................................................................................... 40 3.2 Wijzigingen in de planning ....................................................................................................... 41 3.3 Voortgang besteding Resultaatbestemming ........................................................................... 42 4. Corresponderende posten ............................................................................................................. 45 5. Instellen/ aanpassen reserves ....................................................................................................... 50 6. Peilstok Stedelijke Ontwikkeling .................................................................................................... 59 6.1 Actuele ontwikkelingen woningbouw .......................................................................................
60 6.2 Gemeentelijke grondexploitaties ............................................................................................. 64 6.3 Actualisatie reserve Ruimtelijke ontwikkelprojecten ................................................................ 72 6.4 Actualisatie reservering betaalbaar wonen ............................................................................. 72 6.5 Voortgang woningbouw 100+ .................................................................................................. 73 Bijlage 1. Planning uitvoering coalitieakkoord ................................................................................... 84 Bijlage 2. Budgetneutrale bijstellingen .............................................................................................. 86 Bijlage 3. Onderhanden werk .......................................................................................................... 125 Bijlage 4. Rechtmatigheidsverantwoording ..................................................................................... 126 Bijlage 5. Wijzigen effectindicator .................................................................................................... 127 Deel 2 .................................................................................................................................................. 128 1.
Technische wijziging .................................................................................................................... 128 2. Mutaties Bestuursrapportage ...................................................................................................... 132 3.
Actuele begroting.................................................................................................................... 135
4. Mutaties meerjaren ...................................................................................................................... 137 5. Actuele programmaraming .......................................................................................................... 138 Bijlage 6: Tweede Technische wijzigingen Raad ............................................................................ 139 3
Inleiding/Hoofdlijn De begrotingscyclus stelt de raad in staat om invulling te geven aan de kaderstellende en controlerende taak. Met deze Tweede bestuursrapportage 2025 informeren wij u over actuele ontwikkelingen en de verwachte afwijkingen in de uitvoering van de beleidsvoornemens ten opzichte van de actuele Programmabegroting 2025. Samenvattend financieel beeld Tweede bestuursrapportage 2025 In deze bestuursrapportage wordt ingegaan op de actuele majeure bijstellingen voor 2025 en wordt per programma weergegeven welke budgettair neutrale afwijkingen worden verwacht. Daarnaast worden wijzigingen in de planning van de uitvoering van het coalitieakkoord toegelicht en is de voortgang van de besteding van de resultaatbestemmingsvoorstellen 2024 opgenomen. In de peilstok 2025 is het actuele beeld van de stedelijke ontwikkeling opgenomen. Peildatum van deze rapportage is 1 juli 2025. Voor het jaar 2025 presenteert het college een sluitende begroting en heeft Utrecht een verantwoorde financiële positie behouden met voldoende investeringsruimte en een stabiele schuldquote. De Tweede bestuursrapportage 2025 heeft een nadelig resultaat van 11,908 miljoen euro. Het voorstel is om het nadelige resultaat te onttrekken aan de Algemene dekkingsreserve. Deze reserve zal in 2026 weer aangevuld moeten worden voor hetzelfde bedrag.
Dit brengt de actuele stand van de Algemene dekkingsreserve op 8,7 miljoen euro in 2025. De aanvulling van de Algemene dekkingsreserve wordt samen met het uiteindelijke jaarrekeningresultaat over 2025 betrokken bij de integrale afweging van de Voorjaarsnota 2026. Het college blijft terughoudend met het inzetten van de algemene reserves om toekomstige financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Tabel 1: Financieel beeld na Tweede bestuursrapportage 2025
x €1.000
Hfd
Omschrijving
Bedrag
1.2
Majeure bijstellingen
-12.194
2
Bijstellingsvoorstellen*
20.145
2.1
Mutatie bestemmingsreserve*
-5.553
2.6
Mutaties algemene dekkingsreserve*
-14.592
3.3
Besteding resultaatbestemming Resultaat
286 -11.908
*Het saldo van de bijstellingsvoorstellen wordt via reservemutaties beschikbaar gesteld voor de volgende begrotingsjaren. Het saldo van deze drie onderdelen is daarom nul. Hoofdlijn ontwikkelingen Majeure ontwikkelingen en majeure bijstellingen (H1) Er wordt een onderscheid gemaakt tussen majeure ontwikkelingen en majeure bijstellingen. In de Tweede bestuursrapportage 2025 voorzien we geen majeure ontwikkelingen waarop bijsturing mogelijk lijkt of die nog onvoldoende zeker zijn. Wel voorzien we bijstellingen. Dit zijn afwijkingen waarop we niet meer of niet geheel kunnen bijsturen (onvermijdbaar, onoplosbaar en onuitstelbaar). De begroting wordt aangepast voor deze majeure bijstellingen, met een totaal nadelig effect van 12,194 miljoen euro. Daarnaast is er een actuele verwachting van de besteding van de resultaatbestemming voor 0,286 miljoen euro voordelig. Het voorstel is om het saldo van 11,908 miljoen euro te onttrekken aan de Algemene dekkingsreserve. Dit incidentele nadeel wordt, samen met het uiteindelijke resultaat van de jaarrekening 2025, betrokken bij de integrale afweging van de Voorjaarsnota 2026 en is (nog) niet verwerkt in de Programmabegroting 2026. Bijstellingen van structurele aard zijn wel betrokken bij de Programmabegroting 2026. 4
Budgetneutrale bijstellingen (H2) In het licht van ‘beter begroten’ vinden er bijstellingsvoorstellen plaats zodat de begroting beter aansluit bij de actuele prognose. Naar verwachting leidt dit tot een kleiner verschil tussen de begroting en de jaarrekening. Ook heeft dit een positief gevolg voor de begrotingsrechtmatigheid. Een groot deel van de voorstellen heeft betrekking op het verhogen of verlagen van zowel de baten als de lasten vanwege specifieke uitkeringen (SPUKS) van het Rijk (94 miljoen euro voor 2025). Passend bij de doelstelling van de reserves wordt in 2025 8,441 miljoen euro extra onttrokken uit (bestemmings)reserves en 13,841 miljoen euro extra gestort in bestemmingsreserves. Ook wordt vanuit 2025 voor 18,149 miljoen euro aan budgetten doorgeschoven naar volgende jaren, voor 3,557 miljoen euro aan budgetten naar voren gehaald voor 2025. Ten slotte worden de investeringskredieten naar boven bijgesteld met een totaal van 27,507 miljoen euro. Voortgang coalitieakkoord (H3.1/H3.2) In de eerste helft van 2025 zijn meerdere mijlpalen behaald in de uitvoering van het coalitieakkoord. Daarnaast hebben zich wijzigingen in de planning voorgedaan, dit door uiteenlopende redenen. In een aantal gevallen is uw raad daar al apart over geïnformeerd.
Besteding resultaatbestemming (H3.3) Van de gereserveerde middelen voor budgetoverheveling vanuit de Resultaatbestemming 2024 wordt naar verwachting 1,179 miljoen euro niet besteed in 2025. Voor een deel (0,893 miljoen euro) zal de uitvoering van de activiteiten plaatsvinden in 2026. Dit betreft onder andere een deel van de budgetten voor Gedenken de Oost, organisatieontwikkeling Ruimte, de DRA-middelen en Ruimte innovatieaanpak omdat deze kosten gedeeltelijk in 2026 landen. Corresponderende posten (H4) In de Meicirculaire 2025 is voor specifieke taken de compensatie van het Rijk geactualiseerd; de corresponderende posten. Het betreft per saldo 12,9 miljoen euro. Deze middelen worden verwerkt in de betreffende uitvoeringsbudgetten. Instellen reserves (H5) Voorgesteld wordt om drie nieuwe reserves in te stellen: De reserve Creatieve Huisvesting, de reserve Implementatie Omgevingswet met systeembesluit en de reserve Impuls Meerdaags Bezoek. Daarnaast wordt voor een aantal reserves de looptijd gewijzigd: De reserve gebruikersinvesteringen culturele voorziening Leidsche Rijn, de reserve Utrechts Restauratiefonds (URF), de reserve Regionale Ontwikkelmaatschappij (ROM), de reserve Ontwikkelmaatschappij Utrecht (OMU) en de reserve Woonfonds.
Tot slot wordt voor een tweetal bestaande reserves systeembesluiten* ingesteld: de reserve Investeringsimpuls RSU en de reserve Betaalbaar wonen en woningbouwprojecten. Peilstok Stedelijke Ontwikkeling (H6) In 2025 verwachten we circa 3.600 woningen in aanbouw te kunnen nemen. In 2026 en 2027 zien we een aantal projecten vertragen ten opzichte van het MPR 2025. We zien voor de komende jaren nog steeds risico’s op vertraging in projecten. Voor meerdere grondexploitaties worden minder kosten en opbrengsten gerealiseerd dan was begroot voor de jaarschijf 2025. De verwachting is dat het merendeel van deze kosten en opbrengsten in de jaarschijf 2026 alsnog worden gerealiseerd. Deze verschuiving heeft een neutraal effect op het eindresultaat van de grondexploitaties. Op basis van de huidige ontwikkelingen verwachten wij geen afwijkingen op het in het MPR 2025 geprognosticeerde resultaat van de grondexploitaties.
5
1. Majeure ontwikkelingen en bijstellingen Majeure ontwikkelingen en bijstellingen Financiële ontwikkelingen worden opgenomen in de bestuursrapportage als ze voldoen aan onderstaande criteria. Deze leiden niet automatisch tot een begrotingswijziging en zijn niet budgetneutraal. - financiële afwijkingen van meer dan 10% van de lasten/baten per programma - en/of een afwijking groter dan 0,5 miljoen euro ten opzichte van de begrote lasten of baten per programma - en/of een afwijking groter dan 0,1 miljoen euro per doelstelling - óf het voldoet niet aan bovenstaande spelregels, maar is politiek-bestuurlijk relevant (bijvoorbeeld beleidswijzigingen). Onderscheid wordt gemaakt tussen majeure bijstellingen en majeure ontwikkelingen.
Nog niet in te schatten ontwikkelingen Kansrijk Opgroeien: Tekort aanvullende jeugdhulp In de eerste maanden van 2025 is sprake geweest van een stijging van het aantal kinderen in verblijf, door een verschuiving van essentiële functies naar specialistische jeugdhulp. Dat vraagt om direct handelen door de partners en leidt tot meer inzet. Naar verwachting betekent dit ook een toename van de zorgkosten. Daarmee wordt een tekort op de aanvullende jeugdhulp verwacht. Uitstel van financiering is niet mogelijk zonder risico op het niet voldoen aan de zorgplicht. Het verwachte tekort van 3,089 miljoen euro voor 2025 was eind 2024 al voorzien en is als knelpunt verwerkt in de Voorjaarsnota 2025. Met deze recente prognose wordt een aanvullend tekort verwacht. Hier is op dit moment geen bedrag aan te koppelen. Daarom is deze nog niet in te schatten ontwikkeling opgenomen als risico. Overige ontwikkelingen Koningsdag De organisatie van Koningsdag in Utrecht is de afgelopen jaren door diverse organisatieonderdelen opgepakt. Vanwege de sterke groei van het evenement in het afgelopen decennium is professionalisering nodig. Risico’s, bijvoorbeeld ‘overcrowding’, zijn duidelijk toegenomen. Gevolg hiervan is dat in 2025/2026 een overschrijding wordt verwacht van circa 0,5 miljoen euro voor de organisatie van Koningsdag.
Naast projectmanagement zijn dit voor het grootste deel kosten die afgelopen jaren zijn gedekt uit verschillende bronnen. Denk aan inhuur van verkeersregelaars, wegafzettingen, toiletten, schermen etc. De structurele bekostiging van Koningsdag wordt in 2026 betrokken bij de integrale afweging van de voorjaarsnota.
6
1.1 Majeure ontwikkelingen Majeure ontwikkelingen zijn afwijkingen waar de verwachting van is dat bijsturing nog mogelijk is, hetzij binnen de programmabudgetten, hetzij met eventuele voordelen of nog onvoldoende zeker zijn, maar relevant zijn om te melden. De majeure ontwikkelingen leiden vooralsnog niet tot een bijstelling van de begroting. Deze rapportage bevat geen majeure ontwikkelingen.
7
1.2 Majeure bijstellingen Majeure bijstellingen zijn afwijkingen waarop we niet meer of niet geheel kunnen bijsturen, deze voldoen aan de criteria onvermijdbaar, onoplosbaar en onuitstelbaar, en zijn niet op te vangen binnen de programmabegroting. Dit leidt ertoe dat de begroting wordt aangepast voor de majeure bijstellingen en er een onttrekking aan de Algemene dekkingsreserve plaatsvindt. Voorgesteld wordt om voor de majeure bijstellingen de begroting aan te passen voor 12,194 miljoen euro en hiervoor een onttrekking te doen uit de Algemene dekkingsreserve. Bijstellingen van structurele aard zijn betrokken bij de Programmabegroting 2026. x €1.000
Tabel 2 Majeure bijstellingen Majeure bijstellingen
Nadeel
Voordeel
Betrouwbare Overheid
2.000
2.000
Duurzame bereikbaarheid
1.290
Aantrekkelijke, groene leefomgeving en Erfgoed
6.696
Veilige Stad
381
Passende ondersteuning en Opvang
1.400
Werk, toekomstbestendige Economie en bestaanszekerheid
8.050
Levendige en Gezonde stad
4.185
Algemene Middelen en Overhead Totaal
381 1.000 5.627
22.602
10.408
Omschrijving
Bedrag 2025
Structureel/ Incidenteel
Vroegtijdig nieuwe Tweede Kamer verkiezing
-2.000
I
Vroegtijdig nieuwe Tweede Kamer verkiezing
2.000
I
0
I
Alleen de programma’s met majeure bijstellingen zijn opgenomen. 1.2.1 Betrouwbare Overheid x €1.000
Totaal
Toelichting Vroegtijdig nieuwe Tweede Kamer verkiezingen Door de val van het kabinet worden er in 2025 vroegtijdige Tweede Kamerverkiezingen gehouden. Het organiseren van deze ongeplande verkiezingen leidt tot onverwachte kosten. Het uitvoeren van deze taak is een wettelijke taak en kan niet worden uitgesteld. Wel is inmiddels een motie aangenomen waarin de regering wordt verzocht financiële middelen beschikbaar te stellen aan gemeenten voor de organisatie van nieuwe verkiezingen. Het is een reële verwachting dat het kabinet deze bijdrage gaat verstrekken. Hierdoor wordt een verhoging van baten verwacht. Vooruitlopend op de uitvoering van de motie worden zowel de baten als de lasten (budgetneutraal) verhoogd. 1.2.2 Duurzame bereikbaarheid x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2025
Structureel/ Incidenteel
Extra dotatie voorziening onderhoud bereikbaarheid
-1.290
I
Totaal
-1.290
I
8
Toelichting Extra dotatie voorziening onderhoud bereikbaarheid De voorziening is ingesteld om de schommelingen van de kosten van het meerjarig groot onderhoud op te vangen. De hoogte van de voorziening wordt bepaald aan de hand van meerjarige onderhoudsplannen voor de komende tien jaar. Eind 2024 zijn deze plannen geactualiseerd. Bij de actualisatie is gebleken dat de jaarlijkse dotatie aan de voorziening ontoereikend is en deze in totaal verhoogd moet worden met 3,86 miljoen euro om te kunnen voldoen aan de verplichtingen voor de komende jaren. Hiervan is 1,29 miljoen euro voor de voorziening Onderhoud bereikbaarheid. Bij de volgende actualisatie van de onderhoudsplannen en/of beleidswijziging wordt de toereikendheid van de voorziening opnieuw beoordeeld. Zonder extra dotaties zal de voorziening onderhoud vanaf 2025 ontoereikend zijn om vastgoed op het vereiste onderhoudsniveau te behouden. Overeenkomstig BBVregelgeving zullen voor een periode van vier jaar extra dotaties plaats moeten vinden zodat in ieder geval tot en met 2028 de voorzieningen van voldoende niveau zijn. 1.2.3 Aantrekkelijke, groene leefomgeving & Erfgoed x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2025
Structureel/ Incidenteel
Toelagen Onregelmatige Dienst (TOD)
-107
I
Kosten Koningsdag 2025
-150
I
Stadsbaantunnel Onderhoudscontract veiligheidssystemen
-375
I
Onderhoud Integraal terminal beheer stationsgebied
-282
I
Extra dotatie voorziening wegen en constructies
-1.300
I
Riolering
-4.482
I
Totaal
-6.696
I
Toelichting Toelagen Onregelmatige Dienst (TOD) In verband met de nieuwe CAO die is afgesloten per 1 april 2025, wordt de Toelagen Onregelmatige Dienst per 1 oktober 2025 verhoogd. (Op zaterdagen van 40% naar 75% en op zon- en feestdagen van 65% naar 100%). Deze verhoging zorgt onvoorzien voor hogere personeelslasten binnen het programma Aantrekkelijke, groene leefomgeving & Erfgoed. Voor dit programma betreft het activiteiten als het vegen van de straten. Het naleven van de CAO is een wettelijke taak en kan niet worden uitgesteld. Ook de activiteiten die op zaterdagen, zon- en feestdagen worden uitgevoerd zijn onoverkomelijk. Kosten Koningsdag 2025 Bij de organisatie van Koningsdag 2025 zijn onverwacht hogere kosten gemaakt. Dit komt onder andere door de inzet van een tijdelijke noodbrug, het rode kruis en de Utrechtse Vrijwilligersbrigade. Deze extra uitgaven waren noodzakelijk voor een veilige, toegankelijke en goed georganiseerde uitvoering van het evenement. Stadsbaantunnel Om de veiligheid in de Stadsbaantunnel te borgen zijn een nieuw testsysteem en een nieuw brandmeldingssysteem nodig. De lasten voor het aangaan van een bijbehorend onderhoudscontract zijn voor 2025 niet voorzien. Dit komt doordat de nieuwe partij vooruitlopend op het contract werkzaamheden moet verrichten om de overgang zo soepel mogelijk te laten verlopen. Hierdoor zijn er dubbele lasten in 2025.
Dit zorgt voor een incidenteel tekort. Het borgen van de veiligheid is een
9
wettelijke en onvermijdelijke taak. Voor het veilig in gebruik nemen van de tunnel moeten deze kosten worden gemaakt. De initiële investering was onderdeel van de Gebiedsontwikkeling Leidsche Rijn en is meegenomen in de grondexploitatie. Daardoor zijn er geen vrijvallende kapitaalslasten beschikbaar waaruit dit kan worden gedekt. Onderhoud Integraal terminal beheer stationsgebied De kosten voor het integraal terminal beheer van stationsgebied vallen hoger uit. De gemeente voert deze werkzaamheden samen uit met NS en ProRail. In 2025 ontstaan incidenteel extra kosten voor noodzakelijke werkzaamheden, zoals onder andere het vervangen van ledverlichting van de Moreelsebrug, inspectie en controle van de staalconstructie van het bollendak en onderhoud aan het waterornament van het Stationsplein. De totale onderhoudswerkzaamheden zorgen voor extra lasten van 0,282 miljoen euro. Extra dotatie voorziening wegen en constructies De kosten voor onderhoud en instandhouding van de wegen en constructies vallen hoger uit. Dit is enerzijds het gevolg van vertragingen in herinrichtings- en vervangingsprojecten en anderzijds van het uitgangspunt om assets een zo lang mogelijke levensduur te geven. Door de vertraagde vervanging van assets in de openbare ruimte stijgen de onderhoudskosten voor instandhouding van deze assets. Dit zorgt voor een incidenteel tekort in de voorziening voor 2025.
Het originele noodzakelijke programma is kritisch bekeken waardoor een aantal projecten doorgeschoven kon worden en het nieuwe programma voor 2025 in totaal teruggebracht kon worden tot circa 15 miljoen euro. Voor 2025 zou een overschrijding betekenen van ca. 2 miljoen euro, waarvoor gedeeltelijk dekking is gevonden in de exploitatie. Voor 1,3 miljoen euro is echter geen dekking. Riolering De afgelopen jaren is de indexering van de baten en lasten met betrekking tot de riolering verlopen via de gemeentebrede uitgangspunten voor indexering. Met de gemeentebrede indexering zijn echter niet alle budgetten met betrekking tot riolering geïndexeerd, zoals de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening GRP-investeringen. Daarnaast is de groei van het tarief voor de rioolheffing niet altijd gelijk aan de indexering van de overige gemeentelijke tarieven. De indexering van het tarief voor de rioolheffing is altijd gedaan in lijn met het Programma Water en Riolering. Als gevolg van de verkeerd gehanteerde uitgangspunten voor de indexering, zijn in de begroting voor riolering de baten structureel te hoog en de lasten structureel te laag geraamd. Hierdoor ontstaan zonder correctie, evenals in 2024, nadelige afwijkingen in de komende jaarrekeningen. Door het proces van indexering aan te passen, wordt verdere toename van de afwijkingen in de toekomst voorkomen.
1.2.4 Veilige stad x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2025
Bedrag 2026
Structureel/ Incidenteel
Incidenteel voordeel Veiligheidsregio Utrecht 2025
381
I
Voorbereidingen Weerbaarheidsopgave
-116
-265
I
Totaal
265
-265
I
Toelichting Incidenteel voordeel Veiligheidsregio Utrecht 2025 door overheadvergoeding Crisisnoodopvang De Veiligheidsregio Regio Utrecht (VRU) houdt in haar aangepaste begroting 2025 rekening met een voordeel van 1,2 miljoen euro in verband met een positief saldo op de ontvangen overheadvergoeding van het Rijk voor de inzet in het kader van projecten voor de Crisisnoodopvang. Zij stelt voor om dit 10
positieve saldo in mindering te brengen op de gemeentelijke bijdragen. Voor de gemeente Utrecht leidt dit incidenteel tot een lagere bijdrage van 0,381 miljoen euro in 2025. Dit overschot vloeit terug ten gunste van het gemeente brede rekeningresultaat in 2025 en wordt vervolgens ingezet voor onderstaande weerbaarheidsopgave binnen het programma. Voorbereidingen Weerbaarheidsopgave De reële kans op ontwrichtende hybride oorlogsvoering kan leiden tot ontwrichting en een acuut veiligheidsrisico binnen de gemeente. Dit betekent dat er urgentie is om in te zetten op de weerbaarheidsopgave, waaronder het actualiseren van het bedrijfscontinuïteitsplan. Deze dreiging is al actief en groeit. Dit vraagt ook om een andere voorbereiding (grootschaliger en langer van duur) dan waar nu op geprepareerd is. Het trainen van personeel, aanpassen van crisisstructuren, treffen van aanvullende beheersmaatregelen en oefenen in de ketensamenwerking kost tijd. Incidenten komen vaak onverwacht en dan is het te laat om basismaatregelen te treffen. Bij slechte voorbereiding kan een incident leiden tot grotere schade en herstelkosten. De voorbereidingen richten zich op bewustwording, basismaatregelen en continuering van de eigen kritische processen, waaronder de aanpassing van de crisisstructuur en veiligheidsnetwerken.
Het versterken van de weerbaarheid en veerkracht van de samenleving kan de organisatie niet alleen. De gemeente is daarom in gesprek met het Rijk om te verkennen hoe het lokale, regionale en landelijke niveau elkaar kunnen versterken. Vooruitlopend op eventuele extra middelen vanuit het Rijk, wordt alvast een versnelling in de aanpak Weerbaarheid binnen de eigen organisatie in gang gezet. De kosten kunnen worden gedekt vanuit het incidentele voordeel binnen het programma van 0,381 miljoen euro op de Veiligheidsregio in 2025. Hiervan wordt 0,116 miljoen euro in 2025 ingezet en 0,265 miljoen euro in 2026. 1.2.5 Passende ondersteuning en opvang x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2025
Structureel/ Incidenteel
Overschot Passende ondersteuning en opvang
1.400
I
Totaal
1.400
I
Toelichting Overschot Passende ondersteuning en opvang In 2025 ontstaat een incidenteel overschot op het programma Passende ondersteuning en opvang van 3,4 miljoen euro. Dit komt met name door: • Onzekere bekostiging door het Rijk. Hierdoor fluctueren budgetten meerjarig en is structurele inzet lastig. Dit geldt bijvoorbeeld voor de compensatie van het abonnementstarief. Het is onzeker wat het structurele effect is van het invoeren van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage en daarmee afschaffen abonnementstarief. • Onzekere prognose voor de omvang van de zorg. De effecten van vergrijzing, langer thuis wonen met GGZ en hoe snel dit doorwerkt op de gevraagde zorg in de WMO, zijn lastig in te schatten. • Incidentele meevaller op Lokaal maatwerk door de gewijzigde indexeringssystematiek. Een deel van dit budget (2 miljoen euro) wordt ingezet voor een dotatie aan de transitiereserve Hervormingen Sociaal Domein. Zie hoofdstuk 2.1.
11
1.2.6 Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2025
Structureel/ Incidenteel
Hogere lasten bijstandsverstrekkingen 2025
-8.000
I
Prognose Vangnetuitkering
1.000
I
-50
I
-7.050
I
Correctie stopzetten subsidie aan stichting USP Totaal
Toelichting Hogere lasten bijstandsverstrekkingen 2025 Op de verstrekking van de bijstandsuitkeringen wordt met de nodige onzekerheid in 2025 een nadeel van 8 miljoen euro verwacht. De prognose is dat de gemeente Utrecht vanuit de vangnetuitkering hiervoor 1 miljoen euro ontvangt. Daarmee komt het verwachte tekort per saldo in 2025 op 7 miljoen euro. Het resultaat op deze dienstverlening wordt vooral bepaald door de hoogte van het rijksbudget (BUIG) en het aantal verstrekte uitkeringen (bijstandsbestand). De hoogte van het definitieve BUIGbudget 2025 is pas begin oktober bekend. In de tussentijdse publicatie van het nader voorlopig budget 2025 heeft het Rijk het budget voor Utrecht wel met 3,7 miljoen euro naar beneden bijgesteld door onder andere landelijke lagere volume- en uitgavenrealisaties in 2024. De ontwikkeling in Utrecht wijkt hier echter van af. Het bijstandsbestand stijgt ook in 2025 harder dan verwacht, waardoor ook de verwachte lasten in 2025 toenemen. Doordat Utrecht fors harder stijgt dan de landelijke trend is de prognose dat het definitieve BUIG-budget 2025 onvoldoende mee stijgt met de daadwerkelijke lasten in Utrecht. Er worden maatregelen genomen om in het bijzonder de uitstroom uit het bijstandsbestand te bevorderen. Vanwege de beperkte beïnvloedbaarheid is de verwachting dat dit niet voldoende zal zijn om een tekort te voorkomen.
Het definitieve resultaat op de bijstandsverstrekking is onzeker en hangt af van de daadwerkelijke ontwikkeling van de instroom in, de handhaving op en uitstroom uit de bijstand en het definitieve BUIG-budget. In de Programmabegroting 2026 is incidenteel 7 miljoen euro opgenomen voor 2026 en 5 miljoen euro incidenteel voor 2027. Met de extra inzet op uitstroom en de toekomstige ontwikkelingen van het BUIG-budget wordt verwacht dat deze extra bijdragen vanaf 2028 niet meer nodig zijn. Correctie stopzetten subsidie aan stichting Utrecht Science Park In de Voorjaarsnota 2025 is per abuis het stopzetten van de subsidieregeling aan stichting Utrecht Science Park vanaf 2025 meegenomen. Deze stopzetting gaat pas in vanaf 2026. Daarom wordt dit gecorrigeerd. Dit zorgt voor een incidenteel negatief resultaat van 0,05 miljoen euro in 2025. 1.2.7 Levendige en gezonde stad x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2025
Structureel/ Incidenteel
Toeslagen Onregelmatige Dienst (TOD) Sportaccommodaties
-115
I
Aanvullende project- en investeringskosten pilot Right to Bid Oranjeburg
-100
I
Extra dotatie voorziening onderhoud sport en vastgoed
-2.570
I
Hogere lasten Koudweerregeling (KWR)
-1.400
I
Totaal
-4.185
I
12
Toelichting Toelagen Onregelmatige Dienst (TOD) sportaccommodaties In verband met de nieuwe CAO die is afgesloten per 1 april 2025 wordt de Toelagen Onregelmatige Dienst per 1 oktober 2025 verhoogd. (Op zaterdagen van 40% naar 75% en op zon- en feestdagen van 65% naar 100%). Deze verhoging zorgt onvoorzien voor hogere personeelslasten binnen de Utrechtse Zwembaden en sportaccommodaties. Aanvullende project- en investeringskosten pilot Right to Bid Oranjebrug Voor de aanbesteding van de Oranjebrug is uitvoering gegeven aan de motie 289 “Community Right to Bid en M137 “Veranker het Community Right to Bid. Op basis van Right to Bid is een kandidaat geselecteerd waarmee een huurcontract wordt afgesloten voor de Oranjebrug. Om dit contract te kunnen afsluiten dient eerst nader onderzoek te worden gedaan (juridisch, technisch, financieel en veiligheid), het bestemmingsplan te worden gewijzigd en het brugwachtershuisje aan te worden gesloten op de riolering. De aanvullende kosten zijn een gevolg van de aanbesteding conform de genoemde moties. Met de aanbesteding in het kader van Right to Bid is voor het brugwachtershuisje een commitment en verplichting aangegaan met de geselecteerde kandidaat. Extra dotatie voorziening onderhoud sport en vastgoed Zie toelichting onder hoofdstuk 1.2.4 Duurzame bereikbaarheid.
Van de totale dotatie is 1,77 miljoen euro voor de voorziening onderhoud sport en 0,8 miljoen euro voor de voorziening onderhoud vastgoed. Deze voorzieningen vallen onder het programma Levendig een gezonde stad. Koudweerregeling (KWR) De kosten voor de verbouwing van de locatie voor de KWR vielen in 2024 hoger uit dan begroot. Daarnaast was de verbouwing niet op tijd gereed. Daarmee zijn hogere kosten gemaakt voor een overbruggingslocatie, busvervoer, wasserette en keukenvoorziening. Ook is er een onvoorzien hoog aantal dagen een hoge bezetting geweest. Deze kosten zijn doorgelopen in 2025, waardoor een incidenteel tekort ontstaat op het programma Levendige en gezonde stad. De activiteit is een humanitaire gemeentelijke taak die uit het oogpunt van volksgezondheid wordt uitgevoerd. Hiermee wordt voorkomen dat kwetsbare, dakloze mensen op straat sterven, doordat zij gezondheidsschade oplopen door extreme weersomstandigheden en geen recht hebben op opvang. 1.2.8 Algemene Middelen en Overhead x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2025
Structureel/ Incidenteel
Meicirculaire 2025
5.627
I
Totaal
5.627
I
Toelichting Meicirculaire 2025 Voor het jaar 2025 is naar aanleiding van de Meicirculaire 2025 sprake van een toename van het Gemeentefonds van 5,627 miljoen euro. De toename wordt voornamelijk veroorzaakt door groei van het gemeentefonds als gevolg van BBP-groei en hogere prijsmutatie BBP. Een nadere toelichting is opgenomen in de raadsbrief Meicirculaire 2025.
13
2. Budgettair neutrale bijstellingen In dit hoofdstuk worden bijstellingsvoorstellen gedaan die budgetneutraal zijn en geen financiële impact hebben op de vastgestelde Programmabegroting 2025. Dit betreft mutaties door het: 1. Onttrekken en storten in reserves, passend bij de doelstelling van deze reserves 2. Verhogen van baten en lasten door toegekende subsidies, specifieke uitkeringen, etc. 3. Verlagen van baten en lasten 4. Overhevelen gelden binnen een programma 5. Overhevelen gelden naar een ander programma 6. Verschuiven over de jaren heen door overhevelen via de Algemene dekkingsreserve 7. Bijstellingen investeringskredieten In de onderstaande paragrafen worden deze mutaties per soort geaggregeerd weergegeven en kort toegelicht. De toelichting per bijstellingsvoorstel is opgenomen in bijlage 2 Budgettair neutrale bijstellingen.
2.1 Onttrekkingen en stortingen in (Bestemmings)reserves In de Tweede bestuursrapportage 2025 stellen we voor: • Met ingang van 2025 0,153 miljoen euro aan structurele onttrekking uit (bestemmings)reserves te corrigeren. • In 2025 8,441 miljoen euro extra te onttrekken uit (bestemmings)reserves en 13,841 miljoen euro extra te storten. • In 2026 3,842 miljoen euro extra te onttrekken uit (bestemmings)reserves en 1,994 miljoen euro extra te storten. • In 2027 1,329 miljoen euro extra te onttrekken uit (bestemmings)reserves en 0,63 miljoen euro extra te storten. • In 2028 0,502 miljoen euro extra te onttrekken uit (bestemmings)reserves en 0,18 miljoen euro extra te storten. • In 2029 0,187 miljoen euro extra te onttrekken uit (bestemmings)reserves De extra onttrekkingen en stortingen leiden tot bijstelling van de programmabudgetten en zijn daardoor budgetneutraal. x €1.000
Programma
Bedrag 2025
Bedrag 2026
Bedrag 2027
Bedrag 2028
Peilstok 2025 Reserve Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten
-450
0
0
0
Totaal programma
-450
0
0
0
Onttrekking reserve Utrechtse Energie ten behoeve van cofinanciering Volkshuisvestingsfonds
200
200
200
200
Onttrekking reserve Utrechtse Energie ten behoeve van Erfgoed deal
0
112
112
112
Omschrijving
Ontwikkelen en wonen voor iedereen
Klimaatvriendelijke stad
14
Onttrekking(correctie) reserve Utrechtse Energie
-100
-100
-100
-100
Storting reserve Utrechtse Energie ten behoeve van cofinanciering
-586
0
0
0
Storting reserve Utrechtse Energie ten behoeve van subsidieregelingen
-700
0
0
0
Storting risicoreserve leningen Utrechtse Energie
-10
0
0
0
-1.196
212
212
212
-53
-53
-53
-53
Storting en onttrekking projecten Fiets en Auto
-2.260
0
0
0
Onttrekking parkeerexploitatie straatparkeren
1.380
0
0
0
Storting en onttrekking budget Deelmobiliteit
-150
150
0
0
Totaal programma
-1.083
97
-53
-53
Onttrekking Reserve Ophaaldienst
1.400
0
0
0
Onttrekking reserve Essentaksterfte
1.041
0
0
0
Onttrekking reserve Grondbank
50
0
0
0
Storing en onttrekking reserve extra groen Parkzone den Hommel
-200
-369
192
190
Storting reserve Ophaaldienst (Afvalstoffenheffing)
-1.160
0
0
0
Totaal programma
1.131
-369
192
190
Onttrekking reserve Cameratoezicht 2025
150
0
0
0
Totaal programma
150
0
0
0
Storting transitiereserve Hervormingen Sociaal Domein
-2.000
0
0
0
Totaal programma
-2.000
0
0
0
Totaal programma Duurzame bereikbaarheid
Verlaging structurele onttrekking reserve parkeerexploitatie
Aantrekk. groene leefomgeving & erfgoed
Veilige stad
Passende ondersteuning en opvang
Werk, toekomstbestendige economie en best
15
Onttrekking reserve Toeristische Stadspromotie
226
0
0
0
Storting reserve Impuls Meerdaagsbezoek
-226
0
0
0
Storting reserve Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht
-900
-900
0
0
Totaal programma
-900
-900
0
0
Onttrekking Multifunctionele Accommodaties (MFA’s)
300
0
0
0
Onttrekking transitiereserve Hervormingen Sociaal domein
665
0
0
0
Storting budget Pilot Buurtscholen in vaste activa reserve
-500
0
0
0
Storting Inclusief Onderwijs in vaste activa reserve
-200
0
0
0
Totaal programma
265
0
0
0
-730
0
0
0
23
849
0
0
Storting reserve creatieve huisvesting
-1.000
-585
0
0
Storting reserve gebruikersinvesteringen Cult. voorziening LR
-950
0
0
0
Storting VA-reserve wijkcultuurhuis MWKZ
-150
-140
-630
-180
Totaal programma
-2.807
124
-630
-180
Onttrekking Frictiekosten reserve 2025
700
0
0
0
Onttrekking ICT investeringsprogrammaCIO UBA en CLM
46
0
0
0
Onttrekking ICT investeringsprogramma Cloud, Telefonie en Werkplek
369
1.649
825
0
Kansrijk opgroeien
Levendige en gezonde stad
Storting reserve Energieneutraal Kernvastgoed Onttrekking transitiereserve Hervormingen Sociaal domein
Algemene Middelen en Overhead
16
Onttrekking ICT Investeringsprogramma Continuïteit zaakgericht werken
282
0
0
0
Onttrekking ICT Investeringsprogramma – Informatie op orde
0
627
0
0
Onttrekking parkeerexploitatie straatparkeren
-370
0
0
0
Onttrekking reserve Hervormingsbezuinigingen
500
0
0
0
Onttrekking transitiereserve Hervormingen Sociaal domein
65
0
0
0
Storting ICT Investeringsprogramma – IPM Connect
-255
255
0
0
Totaal programma
1.337
2.531
825
0
Totaal
-5.553
1.695
546
169
De grootste mutaties worden hieronder per programma toegelicht. Een toelichting per mutatie is te vinden in bijlage 2. Budget neutrale bijstellingen. Duurzame bereikbaarheid Storting en onttrekking projecten Fiets en Auto Als gevolg van mutaties in de kasritmes voor projecten binnen de producten Fiets en Auto van het programma Duurzame Bereikbaarheid, wordt de begroting voor beide producten in 2025 incidenteel aangepast. De onttrekking aan de reserve wordt met 2,237 miljoen euro verlaagd en de storting in de reserve wordt per saldo met 0,023 miljoen euro verhoogd. Hiermee wordt per saldo 2,26 miljoen euro in de reserve gestort. Onttrekking parkeerexploitatie straatparkeren De verwachting is dat het resultaat op de parkeerexploitatie verslechtert per saldo met 1,01 miljoen euro. Dit resultaat wordt gedekt middels een onttrekking aan de reserve parkeerexploitatie. De verslechtering komt samenvattend door 4 miljoen euro lagere inkomsten uit kort parkeren door minder transacties, kortere parkeerduur en lagere betalingsbereidheid. Hier tegenover staan onder andere hogere inkomsten uit naheffingen. Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Onttrekking Reserve Ophaaldienst De lasten voor de ophaaldienst (transport en inzameling) vallen in 2025 hoger uit. Dit wordt veroorzaakt door de kwaliteit van het wagenpark, de hogere transportkosten en hogere afvalverwerkingskosten.
Daarnaast zijn er hogere kosten voor de inhuur van externen en uitzendkrachten als gevolg van een hoog ziekteverzuim en de vernieuwde CAO per 1 april 2025. Ook de prijsontwikkeling van afvalstroom zorgen voor een verhoging van lasten. De lasten worden deels gecompenseerd door hogere opbrengsten vanuit Stichting Verpact. Om de resterende lasten te dekken wordt per saldo 1,4 miljoen euro extra onttrokken uit de Reserve Ophaaldienst.
17
Onttrekking Reserve Essentaksterfte Bij de Voorjaarsnota 2017 is de ernst van de Essentaksterfte en de gevolgen van deze ziekte inzichtelijk gemaakt en is de reserve Essentaksterfte ingesteld. Op basis van de jaarlijkse monitoring worden beheersmaatregelen uitgevoerd. Voor 2025 worden de kosten geschat op 1,15 miljoen euro. Daarom wordt het maximale bedrag van 1,041 miljoen euro onttrokken uit de Reserve. Storting Reserve Ophaaldienst (Afvalstoffenheffing) Als gevolg van de groeiende aantallen gezinshuishoudens zijn conform de opgave Belastingsamenwerking gemeenten en Hoogheemraadschap Utrecht hogere baten ontvangen in 2025 en hogere baten nagekomen voor 2024. Dit resulteert in een extra storting in de Reserve Ophaaldienst (Afvalstoffenheffing) van 1,16 miljoen euro. Veilige stad Onttrekking reserve Cameratoezicht 2025 In 2025 wordt een overschrijding verwacht van 0,15 miljoen op het budget van cameratoezicht. Dit wordt gedekt uit de reserve Cameratoezicht. Zodra er zicht is op de structurele begroting (als de aanbesteding is afgerond) volgt een voorstel voor de besteding van het resterende deel van de reserve. Passende ondersteuning en opvang Storting transitiereserve Hervormingen Sociaal Domein In deze bestuursrapportage worden onttrekkingen gedaan uit de transitiereserve Hervormingen Sociaal Domein voor jeugd- en sociale basis-partners.
Na deze onttrekkingen resteert een saldo van nog geen 0,4 miljoen euro. De verwachting is dat meer voorstellen volgen uit de dialoog met betrekking tot de inkoop van de aanvullende zorg. Dit omdat het jaar 2026 een overgangsjaar is waarin een veelheid aan aanvullende zorgpartijen naar één consortium beweegt, voor zorg in de wijken en een betere aansluiting tussen sporen. Dit vraagt om een andere werkwijze en daarmee zijn ontwikkelkosten gemoeid. Ook het verder uitwerken van digitaal aanbod, meer groepsgericht werken en collectief werken (samenwerking tussen de sporen) vraagt nog verdere uitwerking. De reserve is hiervoor niet toereikend. Daarom wordt, zoals mogelijk gemaakt bij de instelling van deze reserve, aanvullend een bedrag van 2 miljoen euro in de reserve gestort. Een incidenteel overschot binnen het programma (zie toelichting hierover in hoofdstuk 1.2.5 majeure bijstellingen) maakt deze storting mogelijk. In de volgende bestuursrapportage wordt de Raad geïnformeerd over de nieuwe voorstellen. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Storting reserve Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht De coalitiemiddelen voor het verdichten en verduurzamen van bedrijventerreinen via de ontwikkelmaatschappij Utrecht wordt gestort in de reserve Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht. Dit betreft een storting van 0,9 miljoen euro in 2025 en 0,9 miljoen euro in 2026.
Levendige en gezonde stad Storting reserve Creatieve huisvesting Bij de Voorjaarsnota 2020 en 2022 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de realisatie van culturele creatieve huisvesting en muziekstudio's. Het totaal beschikbare budget in 2025 bedraagt 1,6 miljoen euro. In 2026 bedraagt het beschikbare budget 0,6 miljoen euro. Vanuit dit budget wordt onder andere de ontwikkeling bekostigd voor creatieve huisvesting op het Attleeplantsoen en de parkeergarage op het Paardenveld. Doordat de doorlooptijd van projecten mede samenhangt met gemeentebrede gebiedsontwikkelingen, en daarmee in de planning in meer of mindere mate onzeker zijn, wordt een deel van dit budget (1 miljoen euro in 2025 en 0,585 miljoen euro in 2026) gestort in de reserve creatieve huisvesting. 18
Onttrekking Transitiereserve Hervormingen Sociaal domein De transitiereserve wordt ingezet om de hervormingsbewegingen mogelijk te maken, ofwel te versnellen. In de raadsbrief 'Hervormingen sociaal domein' van 15 mei 2025 is geïnformeerd over het afwegingskader dat wordt gehanteerd bij de inzet van de middelen uit de reserve. Er wordt voorgesteld om 0,753 miljoen euro in 2025 en 0,849 miljoen euro in 2026 te onttrekken uit de reserve waarbij verdeeld over verschillende programma’s de volgende voorstellen kunnen worden gehonoreerd/uitgevoerd: - Het ontwikkelen van aanbod binnen de specialistische jeugdzorg ontwikkeling voor groepen en ehealth en leren werken hiermee (zoals trainingen). - Kwartiermaker van ander aanbod complexe scheidingen. - Het versterken van gemeenschapskracht door in te zetten op de gemeenschappelijke sociale basis voor de ontwikkeling en werken met complexere doelgroepen, het beter toerusten en ondersteunen vrijwilligers en extra inzet op de gezamenlijke start sociale basis en basiszorg. Hiermee wordt daarnaast overbrugging gecreëerd voor de dekking van vernieuwend aanbod dat met tijdelijke middelen is ontwikkeld en dat met de nieuwe inkoop of subsidieregeling structureel kan worden gecontinueerd.
Storting reserve gebruikersinvesteringen Culturele voorziening Leidsche Rijn In de Voorjaarsnota 2015 is besloten om vanaf 2017 structureel 3,7 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de Culturele voorziening in Leidsche Rijn. De oplevering van de culturele voorziening staat nu gepland voor 2028. In de jaren tot oplevering worden naast de ontwikkelkosten en het aanloopprogramma ook de kosten voor de gebruikersinvesteringen van Stichting Raum en DePlaatsmaker gefinancierd. De kosten voor de gebruikersinvesteringen zijn voorlopig geraamd op 5,4 miljoen euro. Daarom wordt uit het aanloopbudget 2025 een bedrag van 0,95 miljoen euro gestort in de reserve ‘gebruikersinvesteringen culturele voorziening Leidsche Rijn'. De totale omvang van de reserve komt hiermee uit op 3,78 miljoen euro waarmee een deel van de verwachte kosten voor de gebruikersinvesteringen in 2028 kan worden gefinancierd. Algemene Middelen en Overhead Onttrekking ICT investeringsprogramma Het digitaal werken wordt verbeterd en vernieuwd, zowel op interne als externe locaties. Deze investeringen zijn gericht op het versterken van de digitale werkomgeving binnen de organisatie. Hiervoor wordt in totaal 3,798 miljoen euro onttrokken uit de reserve ICT Investeringsprogramma verdeeld over drie jaar.
19
2.2 Verhogen baten en lasten In totaal wordt voorgesteld in de Tweede bestuursrapportage 2025 de baten en lasten in totaal incidenteel te verhogen met 53,385 miljoen euro in 2025, 23,685 miljoen euro in 2026, 33,472 miljoen euro in 2027, 8,487 miljoen euro in 2028, 3,836 miljoen euro in 2029 en 1,336 miljoen euro in 2030. Daarnaast wordt voorgesteld de baten en lasten structureel te verhogen met 24,168 miljoen euro. De bijstellingsvoorstellen hebben veelal betrekking op extra inkomsten vanuit subsidies, specifieke uitkeringen (SPUK) en actualisatie van begrotingen. Voor deze extra inkomsten verhogen we ook de bijbehorende lasten voor de activiteiten die plaatsvinden voor deze uitkeringen. x €1.000
Programma
Baten/ lasten I/S
2025
2026
2027
2028
Baten
S
-350
-350
-350
-350
Lasten I
2.000
0
0
0
Lasten S
350
350
350
350
I
-3.006
-1.335
0
0
Lasten I
3.006
1.335
0
0
Baten
I
-150
-6.034
-5.590
-6.130
Lasten I
150
6.034
5.590
6.130
Baten
S
-168
-168
-168
-168
Baten
I
-9.408
-4.682
-2.557
-1.336
Lasten I
9.408
4.682
2.557
1.336
Baten
I
-1.973
-100
-100
0
Lasten I
1.973
100
100
0
Baten
I
-3.192
0
0
0
Lasten I
3.192
0
0
0
Baten
I
-527
0
0
0
Lasten I
527
0
0
0
Betrouwbare overheid
Ontwikkelen en wonen voor iedereen Baten
Klimaatvriendelijke stad
Duurzame bereikbaarheid
Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed
Veilige stad
Passende ondersteuning en opvang
Werk, toekomstbestendige economie en best
Kansrijk opgroeien Baten
I
-18.768
-9.567
-23.114
-282
Baten
S
0
0
0
-20.249
20
Lasten I
18.768
9.567
23.114
282
Lasten S
0
0
0
20.249
Levendige en gezonde stad Baten
I
-14.360
-1.968
-2.110
-739
Baten
S
4
4
4
-1.697
Lasten I
14.360
1.968
2.110
739
Lasten S
-4
-4
-4
1.697
Algemene Middelen en Overhead Baten
I
-2.000
0
0
0
Baten
S
-79
-79
-79
-79
Lasten S
248
248
248
248
0
0
0
0
Totaal Saldo
De grootste mutaties worden hieronder per programma toegelicht. Een toelichting per mutatie is te vinden in bijlage 2. Budget neutrale bijstellingen. Betrouwbare Overheid Tweede Kamerverkiezingen 2025 Zie Hoofdstuk 1.2.5 Majeure bijstellingen. Ontwikkelen en wonen voor iedereen Actualisatie SPUK Munsterlaan Een deel van de SPUK (Regeling huisvesting aandachtsgroepen) Munsterlaan wordt naar verwachting in 2026 ingezet. Met deze mutatie worden de baten en lasten in 2026 incidenteel met 1,335 miljoen euro verhoogd. Regiodeal vitale wijken; besteding 2025 Op 24 juni 2020 is de raad in een brief (kenmerk 7686999/202000615) geïnformeerd over de toegekende rijksbijdrage uit de 'Regiodeal vitale wijken'. De rijksbijdrage is uitgekeerd in de jaren 2020 en 2021. De besteding van de rijksbijdrage vindt plaats in de jaren 2020 tot en met 2025. Met deze mutatie wordt de geraamde besteding van 2,936 miljoen euro voor het jaar 2025 verwerkt. De besteding richt zich op vijf thema’s: gezondheid, veiligheid, werk & inkomen, onderwijs en wonen. Klimaatvriendelijke stad SPUK Lokale Aanpak Isolatie In 2025 t/m 2028 ontvangt de Gemeente Utrecht de specifieke uitkering Lokale Aanpak Isolatie. Deze middelen worden onder andere ingezet ten behoeve van de uitgaande subsidie samen verduurzamen, woning isoleren en subsidie bij collectieve inkoopactie.
Met deze mutatie worden de baten en lasten incidenteel verhoogd met 0,1 miljoen euro in 2025, 2,5 miljoen euro in 2026, 2,5 miljoen euro in 2027 en 3,5 miljoen euro in 2028. SPUK Volkshuisvestingsfonds Voor de periode 2026 t/m 2029 ontvangt de Gemeente Utrecht de specifieke uitkering Volkshuisvestingsfonds. Deze middelen worden ingezet ten behoeve van verduurzamen Vereniging van Eigenaars en grondgebonden woningen, onder andere door de subsidie woningisolatie specifieke
21
adressen Overvecht. Met deze mutatie worden de baten en lasten van 2026 t/m 2029 met 2,5 miljoen euro per jaar verhoogd, conform het verwachte uitgavenpatroon. Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Subsidies Bodem en Ondergrond – buitenproportionele opgaven Voor de periode 2025-2030 ontvangt de gemeente Utrecht diverse subsidies van het Rijk voor verschillende buitenproportionele opgaven (waaronder PFAS, diffuus verspreid lood, en nietgenormeerde stoffen). Met deze mutatie worden de baten en lasten incidenteel verhoogd met 0,9 miljoen euro in 2025 en 2026, 1,263 miljoen euro in 2027, en 0,042 miljoen euro in 2028-2030. Subsidies Bodem en Ondergrond – Griftpark Voor de periode 2025-2030 ontvangt de gemeente Utrecht diverse subsidies van het Rijk voor verschillende bodemprojecten in het Griftpark. Met deze mutatie worden de baten en lasten incidenteel verhoogd met 1,895 miljoen euro in 2025, 1,013 miljoen euro in 2026, en 0,367 miljoen euro in 2026-2030. Subsidies Bodem en Ondergrond – Nedereindseplas Voor de periode 2025-2030 ontvangt de gemeente Utrecht subsidies van het Rijk voor de bodemprojecten Nedereindseplas. Met deze mutatie worden de baten en lasten incidenteel verhoogd met 1,503 miljoen euro in 2025, en 0,253 miljoen euro in 2026-2030.
Subsidies Bodem en Ondergrond – Spoedlocaties Voor de periode 2025-2030 ontvangt de gemeente Utrecht diverse subsidies van het Rijk inzake bodemopgaven van diverse locaties. Met deze mutatie worden de baten en lasten incidenteel verhoogd met 1,792 miljoen euro voor 2025, 0,573 miljoen euro voor 2026, en 0,226 miljoen euro voor 2026-2030. Subsidies Bodem en Ondergrond – Grondwaterbeheer Voor de periode 2025-2030 ontvangt de gemeente Utrecht diverse subsidies van het Rijk inzake gebiedsgericht grondwaterbeheer. Met deze mutatie worden de baten en lasten incidenteel verhoogd met 1,392 miljoen euro in 2025, 1,942 miljoen euro in 2026, en 0,447 miljoen euro in 2026-2030. Veilige stad Actualisatie begroting Grenzen Stellen en Perspectief Bieden Met het Rijk zijn afspraken gemaakt om de nog niet bestede Rijksmiddelen Preventie Met Gezag in te zetten voor incidentele extra maatregelingen binnen het programma GSPB. Voor de jaren 2026 t/m 2029 ontvangen wij nieuwe middelen. Met deze mutatie worden de baten en lasten in 2025 incidenteel met 1,973 miljoen euro verhoogd. Passende ondersteuning en opvang SPUKS MO 2025 In 2025 zijn er voor de diverse onderdelen van Maatschappelijke Ontwikkeling specifieke uitkeringen en rijksmiddelen aangevraagd en ontvangen.
Met deze mutatie worden de baten en lasten in het programma Levendige en gezonde stad incidenteel verhoogd met 3,045 miljoen euro in 2025.
22
Kansrijk opgroeien Geactualiseerde SPUK-beschikking Een aantal specifieke uitkeringen van het Rijk (SPUKs) en bijdragen van andere overheden waren niet begroot terwijl er al wel SPUKs en bijdragen zijn ontvangen. Met deze mutatie worden de baten en lasten in het programma Kansrijk opgroeien incidenteel verhoogd met 6,623 miljoen euro in 2025, 9,567 miljoen euro in 2026 en 22,933 miljoen euro in 2027. Vanaf 2028 worden de baten en de lasten structureel verhoogd met 20,249 miljoen euro, conform het verwachte uitgavenpatroon voor aankomende jaren. Maatregelen netcongestie 2027 e.v. In de Voorjaarsnota 2025 is aangegeven dat vanaf 2027 een risico wordt genomen rondom de fysieke maatregelen voor netcongestie voor het gemeentelijk vastgoed. Met deze mutatie worden de baten en lasten in het programma Kansrijk opgroeien incidenteel verhoogd met 0,181 miljoen euro in 2027 en 0,282 miljoen euro in 2028. Vanaf 2029 worden de baten en de lasten structureel verhoogd met 0,886 miljoen euro om de maatregelen rondom netcongestie uit te kunnen voeren. Voor de baten betreft dit een stelpost waar de komende jaren nog invulling aan moet worden gegeven door compensatie vanuit het Rijk. SPUKS MO 2025 In 2025 zijn er voor de diverse onderdelen van Maatschappelijke Ontwikkeling specifieke uitkeringen en rijksmiddelen aangevraagd en ontvangen.
Met deze mutatie worden de baten en lasten in het programma Kansrijk opgroeien incidenteel verhoogd met 12,145 miljoen euro in 2025. Levendige en gezonde stad Geactualiseerde SPUK-beschikking Een aantal specifieke uitkeringen van het Rijk (SPUKs) en bijdragen van andere overheden waren niet begroot terwijl er al wel SPUKs en bijdragen zijn ontvangen. Met deze mutatie worden de baten en lasten in het programma Levendige en gezonde stad incidenteel verhoogd met 2,189 miljoen euro in 2025, 1,968 miljoen euro in 2026 en 1,77 miljoen euro in 2027. Vanaf 2028 worden de baten en de lasten structureel verhoogd met 1,701 miljoen euro, conform het verwachte uitgavenpatroon voor aankomende jaren. SPUKS MO 2025 In 2025 zijn er voor de diverse onderdelen van Maatschappelijke Ontwikkeling specifieke uitkeringen en rijksmiddelen aangevraagd en ontvangen. Met deze mutatie worden de baten en lasten in het programma Levendige en gezonde stad incidenteel verhoogd met 11,659 miljoen euro in 2025.
23
2.3 Verlagen baten en lasten In totaal stellen we voor in de Tweede bestuursrapportage 2025 de baten en lasten incidenteel te verlagen met 15,247 miljoen euro in 2025 en 0,5 miljoen euro in 2026. Daarnaast stellen we voor de baten en lasten structureel te verlagen met 2,057 miljoen euro. De bijstellingsvoorstellen hebben veelal betrekking op actualisatie van Specifieke Uitkeringen (SPUKs) en de Peilstok 2025. x €1.000
Programma
Baten/ lasten
I/S
2025
2026
2027
2028
Baten
S
101
101
101
101
Baten
I
11.882
0
0
0
Lasten
I
-11.882
0
0
0
Baten
I
1.525
0
0
0
Lasten
I
-1.525
0
0
0
Baten
I
345
0
0
0
Lasten
I
-345
0
0
0
Baten
I
200
0
0
0
Lasten
I
-200
0
0
0
Baten
I
88
500
0
0
Baten
S
0
88
88
88
Lasten
I
-88
-500
0
0
Lasten
S
0
-88
-88
-88
Baten
I
1.207
0
0
0
Baten
S
0
628
628
628
Lasten
I
-1.207
-628
-628
-628
Baten
S
1.240
1.240
1.240
1.240
Lasten
S
-1.341
-1.341
-1.341
-1.341
0
0
0
0
Betrouwbare overheid
Ontwikkelen en wonen voor iedereen
Klimaatvriendelijke stad
Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed
Veilige stad
Passende ondersteuning en opvang
Levendige en gezonde stad
Algemene Middelen en Overhead
Totaal Saldo
De grootste mutaties worden hieronder per programma toegelicht. Een toelichting per mutatie is te vinden in bijlage 2. Budget neutrale bijstellingen.
24
Ontwikkelen en wonen voor iedereen Actualisatie budget SPUK Munsterlaan Een deel van de specifieke uitkering (Regeling huisvesting aandachtsgroepen) voor project Munsterlaan wordt niet in 2025 ingezet. Met deze mutatie worden de baten en lasten in 2025 met 1,335 miljoen euro verlaagd, conform het verwachte uitgavenpatroon. Peilstok Binnenstedelijke grondexploitaties In de Peilstok 2025 (hoofdstuk 6) zijn de nog te verwachten lasten en baten inzake de binnenstedelijke grondexploitaties geactualiseerd. De afwijkingen ten opzichte van de stand Meerjaren Perspectief Ruimte 2025 worden door deze mutatie verwerkt. Daarvoor worden de baten en lasten in 2025 met 6,656 miljoen euro verlaagd. Peilstok grondexploitatie Leidsche Rijn In de Peilstok Stedelijke Ontwikkeling 2025 zijn de nog te verwachten lasten en baten voor het tweede halfjaar 2025 geactualiseerd. De afwijkingen ten opzichte van de stand Meerjaren Programma Ruimte 2025 worden met deze mutatie voor de grondexploitatie Leidsche Rijn verwerkt. Hiervoor worden de baten en lasten in 2025 met 3,842 miljoen euro verlaagd, conform het verwachte uitgavenpatroon. Klimaatvriendelijke stad SPUK Volkshuisvestingsfonds In 2025 ontvangt de Gemeente Utrecht middelen van de specifieke uitkering Volkshuisvestingsfonds.
Deze middelen worden ingezet ten behoeve van Verduurzamen Vereniging van Eigenaars en grondgebonden woningen, onder andere door de subsidie woningisolatie specifieke adressen Overvecht. Met deze mutatie worden de baten en lasten in 2025 met 1,5 miljoen euro verlaagd, conform het verwachte uitgavenpatroon. Levendige en gezonde stad Bijstelling begroting SPUK M016 Oekraïne 2025 Ten opzichte van de primaire begroting wordt naar verwachting minder gedeclareerd voor de SPUK BooO - M016. Dit komt voornamelijk door de vergoeding voor transitiekosten en de kosten voor sociaal beheer (locatiebegeleiding en beveiliging). Verder schuiven een aantal exploitaties van nieuwe opvanglocaties een aantal maanden door, doordat de transitie meer tijd kost, de oplevering later plaatsvindt dan gepland in de business case en doordat de exploitatielasten in het jaar lager zijn. Er zit een forse verschuiving tussen de geplande uitbestede werkzaamheden en het (groot) onderhoud. Dit betreft de transitie aan gebouwen waarbij bij de aanbesteding de verbouwingskosten en kosten voor installaties van bestaande gebouwen worden geboekt op onderhoud. Met deze mutatie worden de baten en lasten in 2025 met 1,204 miljoen euro verlaagd, conform het verwachte uitgavenpatroon.
Algemene middelen en Overhead Herziening budget bedrijfsvoeringsapplicaties In de begroting zijn baten en lasten opgenomen voor het functionele beheer. Aangezien er geen bijdragen van externe partijen gepland zijn wordt dit bijgesteld. De baten en de lasten worden structureel verlaagd met 1,24 miljoen euro.
25
2.4 Verschuiven gelden binnen een programma Verschuivingen binnen een programma worden alleen opgenomen als er sprake is van een clusteroverschrijdende mutatie binnen de programma's: - Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid - Kansrijk opgroeien - Levendige en gezonde stad Dit volgens het aangenomen amendement A42 Financieel sturen op huidige programma’s. Binnen de Tweede bestuursrapportage zijn er geen mutaties die hieraan voldoen.
26
2.5 Verschuiven gelden naar ander programma Voorgesteld wordt in de Tweede bestuursrapportage 1,149 miljoen euro in 2025, 0,26 miljoen euro in 2026, 0,26 miljoen euro in 2027 en 0,08 miljoen euro in 2028 incidenteel te verschuiven naar een ander programma. Daarnaast wordt voorgesteld om en 1,755 miljoen euro structureel te verschuiven naar een ander programma. De wijzigingen hebben betrekking op de uitvoering van taken die in een ander programma plaatsvinden. x €1.000
Programma
Baten/ lasten I/S
2025
2026
2027
2028
Betrouwbare overheid Lasten
S
0
-50
-50
-50
Baten
S
0
8
8
8
Lasten
I
180
260
260
80
Lasten
S
0
-4
-4
-4
Lasten
S
0
-45
-45
-45
Lasten
S
-768
-768
-768
-768
Lasten
I
-67
0
0
0
Lasten
S
-100
-87
-87
-87
Lasten
S
226
226
226
226
Lasten
I
836
0
0
0
Lasten
S
750
714
714
714
Lasten
S
-46
-46
-46
-46
Lasten
I
-180
-260
-260
-80
Lasten
S
-78
137
137
137
Lasten
I
-769
0
0
0
Lasten
S
16
-84
-84
-84
0
0
0
0
Ontwikkelen en wonen voor iedereen
Klimaatvriendelijke stad
Duurzame bereikbaarheid
Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed
Passende ondersteuning en opvang
Werk, toekomstbestendige economie en best
Kansrijk opgroeien
Levendige en gezonde stad
Algemene Middelen en Overhead
Totaal Saldo
De grootste mutaties worden hieronder per programma toegelicht. Een toelichting per mutatie is te vinden in bijlage 2. Budget neutrale bijstellingen.
27
Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Dekking te kort Werkontwikkelbedrijf UW 2025 vanuit prijscompensatie 2025 In de raadsbrief van 4 maart 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd dat er een begroot tekort is voor UW in 2025 en dat de hoogte van het tekort en de dekking van het tekort uitgewerkt wordt in de Voorjaarsnota 2025. Het totale dekkingstekort van Werkontwikkelbedrijf UW komt uit op 1,5 miljoen euro. Dit wordt o.a. verklaard door de voortschrijdende uitstroom uit de Wsw die financieel nadelig is. Hiervan wordt 0,836 miljoen euro incidenteel opgelost door het verschuiven van de incidentele middelen vanuit de prijscompensatie 2025 WMO van het programma algemene Middelen en overhead naar het programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid. Tegemoetkoming lage inkomens betaald parkeren In verband met de invoering van de tegemoetkoming lage inkomens betaald parkeren per 1 juli 2024 wordt 0,75 miljoen euro structureel overgeheveld van het programma Duurzame bereikbaarheid naar het programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid.
28
2.6 Overhevelen via algemene dekkingsreserve Passend bij het verwachte uitgavenpatroon worden specifieke budgetten over de jaren heen bijgesteld, dit passend bij het uitgavenritme van projecten. In de Tweede bestuursrapportage 2025 wordt voorgesteld per saldo 18,149 miljoen euro uit het jaar 2025 over te hevelen. Daarnaast wordt 3,557 miljoen euro naar voren gehaald voor 2025 en 1,726 miljoen euro voor 2026. Deze overhevelingen vinden plaats via de Algemene dekkingsreserve en hebben geen effect op het financieel beeld. x €1.000