Tweede Bestuursrapportage 2024 (na erratum)
Tekst van het document
1
Colofon Tweede bestuursrapportage 2024
Uitgave Gemeente Utrecht
Informatie Gemeente Utrecht Bedrijfsvoering- en Strategienetwerk Afdeling FIJ Postbus 16200 3500 CE Utrecht www.utrecht.nl Finutrecht@utrecht.nl
2
Inhoudsopgave Deel 1 ...................................................................................................................................................... 5 Inleiding ............................................................................................................................................... 5 1. Majeure ontwikkelingen en bijstellingen .......................................................................................... 8 1.1
Majeure ontwikkelingen ....................................................................................................... 9
1.2 Majeure bijstellingen ................................................................................................................ 11 2. Budgettair neutrale bijstellingen .................................................................................................... 16 2.1 Onttrekkingen en stortingen in (Bestemmings)reserves ......................................................... 17 2.2 Verhogen baten en lasten ....................................................................................................... 20 2.3 Verlagen baten en lasten......................................................................................................... 23 2.4 Verschuiven gelden binnen een programma........................................................................... 24 2.5 Verschuiven gelden naar ander programma ........................................................................... 24 2.6 Overhevelen via algemene dekkingsreserve .......................................................................... 26 2.7 Bijstellingen investeringskredieten .......................................................................................... 28 2.7.1 Duurzame bereikbaarheid ....................................................................................................
28 2.7.2 Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed ................................................................. 30 2.7.3 Kansrijk opgroeien ................................................................................................................ 30 2.7.4 Levendige en gezonde stad ................................................................................................. 31 3. Voortgang uitvoering coalitieakkoord en voortgang besteding Resultaatbestemming ................. 33 3.1 Mijlpalen in Q1 en Q2 2024 ..................................................................................................... 33 3.2 Wijzigingen in de planning ....................................................................................................... 34 3.3 Voortgang besteding Resultaatbestemming ........................................................................... 38 4. Corresponderende posten ............................................................................................................. 40 5. Peilstok Stedelijke Ontwikkeling .................................................................................................... 44 5.1 Actuele ontwikkelingen woningbouw .......................................................................................
45 5.2 Grondexploitaties ..................................................................................................................... 50 5.2.1 Grondexploitatie Leidsche Rijn ............................................................................................. 50 5.2.2 Grondexploitatie Stationsgebied .......................................................................................... 53 5.2.3 Binnenstedelijke grondexploitaties ....................................................................................... 55 5.2.4 Gebiedsontwikkeling Merwedekanaalzone .......................................................................... 58 5.2.5 Reserve Grondexploitatie ..................................................................................................... 61 5.3 Investeringsimpuls Ruimtelijke Strategie ................................................................................. 62 5.4 Actualisatie reservering betaalbaar wonen ............................................................................. 63 5.5 Voortgang woningbouw 100+ .................................................................................................. 63 Bijlage 1. Planning uitvoering coalitieakkoord ................................................................................... 75 Bijlage 2.
Budgetneutrale bijstellingen .............................................................................................. 78 Bijlage 3. Instellen reserves ............................................................................................................. 114 3
Bijlage 4. Onderhanden werk .......................................................................................................... 117 Bijlage 5. Rechtmatigheidsverantwoording ..................................................................................... 121 Deel 2 .................................................................................................................................................. 122 Tweede technische wijziging 2024 Raad ............................................................................................ 122 1 Technische bijstellingen ................................................................................................................... 122 1.1 Betrouwbare overheid ............................................................................................................... 123 1.2 Ontwikkelen en wonen voor iedereen ....................................................................................... 123 1.3 Klimaatvriendelijke stad ............................................................................................................. 125 1.4 Duurzame bereikbaarheid ......................................................................................................... 125 1.5 Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed ......................................................................
126 1.6 Veilige stad ................................................................................................................................ 127 1.7 Passende ondersteuning en opvang ......................................................................................... 128 1.8 Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid ................................................... 128 1.9 Kansrijk opgroeien ..................................................................................................................... 129 1.10 Levendige en gezonde stad .................................................................................................... 131 1.11 Algemene middelen en overhead ............................................................................................ 132 Bijlage Technische bijstellingen – Raad .................................................................................. 133 2. Begrotingscijfers in tabellen............................................................................................................. 139 Tabel 1 Mutaties Tweede Bestuursrapportage 2024 ...................................................................... 140 Tabel 2 Actuele begroting 2024.......................................................................................................
143 Tabel 3 Mutaties meerjarenraming .................................................................................................. 145 Tabel 4 Actuele programmaraming 2024 ........................................................................................ 147
4
Deel 1 Inleiding De begrotingscyclus stelt de raad in staat om invulling te geven aan de kaderstellende en controlerende taak. Met deze bestuursrapportage informeren wij u over actuele ontwikkelingen en de verwachte afwijkingen in de uitvoering van de beleidsvoornemens ten opzichte van de actuele Programmabegroting 2024. De Begroting 2024 wordt met het financiële effect van deze ontwikkelingen aangepast. In deze bestuursrapportage wordt ingegaan op de actuele majeure ontwikkelingen en bijstellingen voor 2024 en geven wij per programma aan welke budgettair neutrale afwijkingen wij verwachten. Daarnaast worden wijzigingen in de planning van de uitvoering van het coalitieakkoord toegelicht en is de voortgang van de bestedingen van de resultaatbestemmingsvoorstellen 2023 opgenomen. In de peilstok is het actuele beeld van de stedelijke ontwikkeling opgenomen. Peildatum van deze rapportage is 1 juli 2024. In de Voorjaarsnota 2024 is voor het jaar 2024 financieel bijgestuurd op de autonome en onvermijdelijke ontwikkelingen, zoals loon-, prijs-, en renteontwikkelingen, compensatie via het Gemeentefonds en een groot aantal knelpunten en bijsturingen. De Tweede bestuursrapportage 2024 heeft een nadelig resultaat van 3,5 miljoen euro. Het voorstel is dit te onttrekken aan de Algemene dekkingsreserve.
Afhankelijk van het jaarrekeningresultaat zal dit nadeel worden betrokken bij de integrale afweging van de Voorjaarsnota 2025. Samenvattend financieel beeld Tweede bestuursrapportage 2024 Tabel 1 Financieel beeld na Tweede bestuursrapportage 2024
Hfd 1.2 2 2.1 2.6 3.3
Omschrijving Majeure bijstellingen Bijstellingsvoorstellen* Mutatie bestemmingsreserve* Mutaties algemene dekkingsreserve* Besteding resultaatbestemming Resultaat
x € 1.000 Bedrag -4.357 14.536 -7.097 -7.439 878 -3.479
*Het saldo van de bijstellingsvoorstellen wordt via reservemutaties beschikbaar gesteld voor de volgende begrotingsjaren. Het saldo van deze drie onderdelen is daarom nul. Hoofdlijn ontwikkelingen Majeure ontwikkelingen en majeure bijstellingen (H1) Wij zien een aantal financiële ontwikkelingen die per saldo een negatief effect hebben op het resultaat over 2024. Onderscheid wordt gemaakt tussen majeure ontwikkelingen en majeure bijstellingen.
5
Majeure ontwikkelingen (H1) Majeure ontwikkelingen zijn afwijkingen waarop bijsturing mogelijk lijkt te zijn of die nog onvoldoende zeker zijn, maar voldoende relevant om te melden. Dit geeft een financieel risico van 3,2 miljoen euro en leidt nu niet tot een bijstelling van de begroting. De verwachting is dat dit zo veel mogelijk binnen de programmabudgetten wordt opgelost door in de tweede helft van 2024 bij te sturen. Mogelijk kunnen ze ook verrekend worden met voordelen die nog ontstaan in de tweede helft van het jaar. Majeure bijstellingen (H1) Majeure bijstellingen zijn afwijkingen waarop we niet meer of niet geheel kunnen bijsturen (onvermijdbaar, onoplosbaar en onvoorzien). De begroting wordt aangepast voor deze majeure bijstellingen van in totaal 4,4 miljoen euro nadelig. Het voorstel is dit bedrag te onttrekken aan de Algemene dekkingsreserve. Dit nadeel wordt, samen met het resultaat van de jaarrekening 2024, betrokken bij de integrale afweging van de Voorjaarsnota 2025. Nog niet in te schatten ontwikkelingen Kansrijk opgroeien In 2024 is een eerste set met maatregelen genomen in het kader van de hervormingen sociaal domein. Omdat nog niet alle maatregelen in volle gang uitgevoerd kunnen worden, is er nog geen volledige zekerheid over de omvang van de te realiseren besparing.
Passende ondersteuning en opvang Mogelijk doet zich een overschot voor op de gemeentetaken, als gevolg van afrekening met aanbieders over 2023 en een -op het oog- achterblijvende vraag bij dagbegeleiding en arbeidsmatige activering. Het onzeker is of er daadwerkelijk een resultaat optreedt. Overige ontwikkelingen Inhuurplafond In de Programmabegroting 2024 is een uitgaveplafond van 90,7 miljoen euro opgenomen. Uit de meest actuele voortgang en prognoses voor de rest van het jaar, is gebleken dat met name de krappe arbeidsmarkt en het hoge ziekteverzuim tot gevolg heeft dat de organisatie ook dit jaar meer moet inhuren dan vooraf is ingeschat. Budgetneutrale bijstellingen (H2) In het licht van ‘beter begroten’ vinden er bijstellingsvoorstellen plaats zodat de begroting beter aansluit bij de actuele prognose. Naar verwachting leidt dit tot een kleiner verschil tussen de begroting en de jaarrekening. Ook heeft dit een positief gevolg voor de begrotingsrechtmatigheid. Een groot deel van de voorstellen heeft betrekking op het verhogen of verlagen van zowel de baten als de lasten vanwege specifieke uitkeringen (SPUKS) van het Rijk (34 miljoen euro voor 2024). Passend bij de doelstelling van deze reserves wordt 8,2 miljoen euro extra onttrokken uit (bestemmings)reserves en 15,3 miljoen euro extra gestort in bestemmingsreserves,.
Ook wordt voor 14,8 miljoen euro aan budgetten doorgeschoven naar volgende jaren en voor 7,4 miljoen euro aan budgetten naar voren gehaald. Ten slotte worden de investeringskredieten naar beneden bijgesteld met een totaal van 11,3 miljoen euro.
6
Voortgang coalitieakkoord (H3.1/H3.2) In de eerste helft van 2024 zijn meerdere mijlpalen behaald in de uitvoering van het coalitieakkoord. Daarnaast hebben zich wijzigingen in de planning voorgedaan, dit door uiteenlopende redenen. In een aantal gevallen is uw raad daar al apart over geïnformeerd. Besteding resultaatbestemming (H 3.3) Van de gereserveerde middelen voor budgetoverheveling vanuit de Resultaatbestemming 2023 wordt naar verwachting 2 miljoen euro niet besteed in 2024. Voor een groot deel (1,16 miljoen euro) zal de uitvoering van de activiteiten plaatsvinden in 2025. Dit betreft o.a. 0,7 miljoen euro voor aanpak van het lerarentekort. Het kabinet heeft daarvoor geen middelen vrijgemaakt en de scholen hebben een toezegging om tot eind 2025 deze middelen in te zetten. Corresponderende posten (H4) In de Meicirculaire 2024 is voor specifieke taken de compensatie van het Rijk geactualiseerd; de corresponderende posten. Het betreft 14,062 miljoen euro. Deze middelen worden toegevoegd aan de betreffende uitvoeringsbudgetten. Peilstok (Hfst 5) In de Peilstok Stedelijke Ontwikkeling zien we een lichte terugval in de woningbouwprognoses ten opzichte van het MPR 2024. Als het gaat om de start bouw van woningen op korte termijn zien we een daling van de verwachte start bouw in het jaar 2024. Voor 2025 en 2026 zien we vooralsnog dat de plancapaciteit stabiel blijft.
Voor meerdere grondexploitaties worden minder kosten en opbrengsten gerealiseerd dan was begroot voor 2024. Veelal is de verwachting dat deze kosten en opbrengsten in 2025 alsnog worden gerealiseerd. Deze verschuiving heeft een neutraal effect op het eindresultaat van de grondexploitaties. Op basis van de huidige ontwikkelingen verwachten wij geen afwijkingen op het in het MPR 2024 geprognosticeerde resultaat van de grondexploitatie. Instellen reserves (Bijlage 3) Voorgesteld wordt een reserve in te stellen: Reserve Stimuleren Wooncoöperaties en collectieve woonvoorzieningen. De Reserve Meerjaren Groen Programma wordt aangepast naar Reserve Extra Groen. Ook wordt de reserve Extra Groen aangemerkt als systeemreserve.
7
1. Majeure ontwikkelingen en bijstellingen Majeure ontwikkelingen en bijstellingen Financiële ontwikkelingen worden opgenomen in de bestuursrapportage als ze voldoen aan onderstaande criteria. Deze leiden niet automatisch tot een begrotingswijziging en zijn niet budgetneutraal. - financiële afwijkingen van meer dan 10% van de lasten/baten per programma - en/of een afwijking groter dan € 500.000 ten opzichte van de begrote lasten of baten per programma - en/of een afwijking groter dan € 100.000 per doelstelling - óf het voldoet niet aan bovenstaande spelregels, maar is politiek-bestuurlijk relevant (bv. beleidswijzigingen). Onderscheid wordt gemaakt tussen majeure bijstellingen en majeure ontwikkelingen. Nog niet in te schatten ontwikkelingen Kansrijk opgroeien In 2024 is een eerste set met maatregelen genomen in het kader van de hervormingen sociaal domein. Met onze partners zijn we druk bezig om met behulp van deze maatregelen de ondersteuning aan de Utrechtse Jeugd binnen de begroting uit te voeren. Het is nog niet zeker of dat in 2024 al gaat lukken, omdat nog niet alle maatregelen al in de volle omvang uitgevoerd kunnen worden (denk aan groepsgerichte en collectieve vormen van ondersteuning en het afbouwen van ondersteuning bij enkelvoudige opvoedvragen vanuit de basiszorg).
Daarnaast is er nog geen volledige zekerheid over de omvang van de baten, bijvoorbeeld ten aanzien van de Specifieke Uitkering Woonplaatsbeginsel waardoor er een tekort zou kunnen optreden. Passende ondersteuning en opvang In 2024 is een eerste set met maatregelen genomen in het kader van de hervormingen sociaal domein. Samen met een geactualiseerd beeld van de zorgvraag verwachten we daarmee in 2024 in staat te zijn om de benodigde ondersteuning binnen het beschikbare budget te bieden. Mogelijk doet zich zelfs een (incidenteel) overschot voor op de gemeentetaken, als gevolg van afrekening met aanbieders van de levering over 2023 en een -op het oog- achterblijvende vraag bij dagbegeleiding en arbeidsmatige activering. Omdat het onzeker is of er daadwerkelijk een resultaat optreedt, melden we nu nog geen concreet bedrag. Overige ontwikkelingen Overschrijding inhuurplafond In de Programmabegroting 2024 is een uitgaveplafond van € 90,7 mln opgenomen voor de inhuurkosten. Waarbij we het uitgangspunt hanteren dat regulier en structureel werk wordt uitgevoerd door eigen medewerkers. Inhuur passen we uitsluitend toe in situaties van ‘piek’, ‘ziek’, bij specialistische expertise en als werving van interne medewerkers niet lukt vanwege een te krappe arbeidsmarkt.
Uit de meest actuele voortgang en prognoses voor de rest van het jaar, is gebleken dat met name de krappe arbeidsmarkt en het hoge ziekteverzuim tot gevolg heeft dat de organisatie ook dit jaar meer moet inhuren dan vooraf is ingeschat. Met name voor de specialistische en senior functies bij o.a. Stadsbedrijven, Publiekszaken, Financien, Juridische Zaken en de Vastgoedorganisatie is het lastig om geschikte kandidaten te vinden die in dienst willen treden. Maar ook extra onvoorziene taken zoals aanpassingen aan het Zaaksysteem vereisen meer inhuur dan
8
verwacht waarbij komende jaren minder ruimte wordt gegeven aan overschrijdingen van het inhuurplafond als gevolg van onvoorziene ontwikkelingen en taken.
1.1 Majeure ontwikkelingen Majeure ontwikkelingen zijn afwijkingen waar de verwachting van is dat bijsturing nog mogelijk is, hetzij binnen de programmabudgetten, hetzij met eventuele voordelen of nog onvoldoende zeker zijn, maar relevant zijn om te melden. De majeure ontwikkelingen leiden vooralsnog niet tot een bijstelling van de begroting. x € 1.000
Majeure ontwikkelingen Aantrekkelijke, groene leefomgeving & Erfgoed Overige programma's Totaal
Nadeel
Voordeel
-2.033 -1.150 -3.183
0
Alleen de programma’s met majeure ontwikkelingen zijn opgenomen. 1.1.1 Betrouwbare Overheid x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2024
Structureel / Incidenteel
Aanvullende kosten faciliteren raad
-300
I
Onderzoek Rekenkamer Aardgasvrij Overvecht-Noord
-100
I
Totaal
-400
Toelichting Aanvullende kosten faciliteren raad De complexiteit van het raadswerk en toegenomen vergaderdruk leidt tot meer personele inzet om de Raad te faciliteren, dit leidt tot aanvullende kosten o.a. extra facilitaire kosten (regisseurs en klokkers), meer commissieleden, tijdelijke overbezetting en inhuur. Onderzoek Rekenkamer Aardgasvrij Overvecht-Noord Voor het onderzoek door de Rekenkamer naar het project Aardgasvrij Overvecht-Noord in opdracht van de Raad is er aanvullend budget noodzakelijk (zie ook Motie M151 en M305). 1.1.2 Aantrekkelijke, groene leefomgeving & Erfgoed x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2024
Structureel / Incidenteel
-500
I
Hogere lasten Beheer en onderhoud openbare ruimte
-1.533
I
Totaal
-2.033
Hogere lasten onderhoud Oranje brug
9
Toelichting Hogere lasten onderhoud Oranje brug De Oranje brug voldoet niet meer aan de huidige wet- en regelgeving, daarom is extra onderhoud noodzakelijk. In 2024 wordt deze tijdelijk versterkt tot definitieve versterking plaats kan vinden. De kosten hiervoor bedragen naar verwachting 0,5 miljoen euro. Hogere lasten Beheer en onderhoud openbare ruimte Om te kunnen voldoen aan wet- en regelgeving worden er aan diverse assets in de openbare ruimte extra kosten gemaakt. Dit betreft onder andere noodzakelijk onderhoud aan de Stadsbaantunnel, als ook extra onderhoud aan speeltoestellen die in de openbare ruimte staan als gevolg van het wegwerken van achterstanden uit het verleden. Totaal bedragen deze kosten circa 1,5 miljoen euro. 1.1.3 Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2024
Structureel / Incidenteel
Hogere lasten implementatie standplaatsenbeleid
- 200
I
Totaal
-200
Toelichting Hogere lasten implementatie standplaatsenbeleid Wij verwachten nog eenmalig hogere lasten op het budget standplaatsen door o.a. projectmanagement, ondersteuning en juridisch advies en adviescommissie voor vergunningverlening. Met het verlenen van de standplaatsvergunningen worden deze lasten structureel ingepast in het programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid. Structurele lasten worden gedekt door Leges/vergunningen. 1.1.4 Levendige en gezonde stad x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2024
Huurachterstand Domplein 4-5
-550
Totaal
-550
Structureel / Incidenteel I
Toelichting Huurachterstand Domplein 4-5 Zoals ook medegedeeld in de raad via de Raadsbrief Toekomstperspectief beheer Domplein 4-5 hebben we te maken met een huurachterstand op Domplein 4-5. De vereniging DOMUS betaalt sinds april 2023 geen huur meer. Dit heeft ons doen besluiten een bodemprocedure te starten tegen DOMUS om tot ontbinding van de huurovereenkomst te komen en het terugbetalen van de huurpenningen. Daarnaast hebben we beslag laten leggen op de rekeningen van DOMUS. DOMUS is inmiddels failliet verklaard. Op basis van de uitspraak is de huurovereenkomst ontbonden. Een uitspraak over het terugbetalen van de huurpenningen is nog niet gedaan.
10
1.2 Majeure bijstellingen Majeure bijstellingen zijn afwijkingen waarop we niet meer of niet geheel kunnen bijsturen, en voldoen aan de criteria onvermijdbaar, onoplosbaar en onvoorzien, en niet zijn op te vangen binnen de Programmabegroting. Dit leidt ertoe dat de begroting wordt aangepast voor de majeure bijstellingen en er een onttrekking aan de Algemene dekkingsreserve plaatsvindt. Voorgesteld wordt om voor de majeure bijstellingen de begroting aan te passen voor 4,4 miljoen euro en onttrekking aan de Algemene dekkingsreserve. x € 1.000
Majeure bijstellingen Aantrekkelijke, groene leefomgeving & Erfgoed Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Algemene Middelen en Overhead Overige programma's Totaal
Nadeel
Voordeel
-3.442
4.000
-10.424 -500
5.887
-510
632
-14.876
10.519
Alleen de programma’s met majeure ontwikkelingen zijn opgenomen 1.2.1 Betrouwbare Overheid x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2024
Structureel / Incidenteel
Extra verzwarende taken Publieke dienstverlening (PDV)
-240
I
Totaal
-240
Toelichting Extra verzwarende taken PDV Er zijn veel extra (verzwarende) taken bij PDV terecht gekomen om de continuïteit van de gemeente brede dienstverlening te borgen bij de vervanging van o.a. het zaaksysteem. De komende maanden staan er nog meer systemen op de rol om vervangen te worden (o.a. telefonie). Daarnaast is er sprake van extra wet- en regelgeving op het gebied van digitaal berichtenverkeer en digitale toegankelijkheid en is inzet van extra capaciteit onvermijdelijk. 1.2.2 Ontwikkelen en wonen voor iedereen x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2024
Lagere opbrengst boetes en dwangsommen bouw- en woningtoezicht
-270
Totaal
-270
Structureel / Incidenteel S
Toelichting Lagere opbrengst boetes en dwangsommen bouw- en woningtoezicht Bij de opbrengst van de bestuurlijke boetes en dwangsommen is er een aantal jaren een dalende trend te zien. Dit heeft een aantal redenen:
11
•
De wijziging huisvestingsverordening per 1 juli 2023, waarbij vergunningplicht voor kamerverhuur voor meer dan twee personen is omgezet naar meer dan drie personen. • De recente gewijzigde rechtspraken zorgen ervoor dat er ten opzichte van een aantal jaar geleden minder snel wordt overgegaan tot het opleggen van een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete. De werkzaamheden worden echter niet minder. De inzet blijft noodzakelijk, maar leidt in minder gevallen tot een boete of dwangsom. In 2024 zijn de lagere opbrengsten voor 0,132 miljoen euro binnen het eigen budget opgevangen door hogere opbrengsten precario. Voor 0,270 miljoen euro kunnen de lagere opbrengsten boetes en dwangsommen niet binnen eigen budget worden opgevangen. Het tekort is onvermijdbaar omdat we de inkomsten niet kunnen beïnvloeden en we gebonden zijn aan de wettelijke kaders bij de uitvoering. 1.2.3 Aantrekkelijke, groene leefomgeving & Erfgoed x €1.000 Omschrijving
Lagere reclameopbrengsten
-500
Structureel / Incidenteel S
Lagere baten evenementenvergunningen
-175
S
Hogere baten Single Used Plastic (SUP)
4.000
I
Hogere lasten aanbesteding groenwerkzaamheden
-500
I
Hogere lasten onderhoud Rode brug
-400
I
-1.867
I
Lasten Schikking instandhoudingscontract verkeersregelinstallaties Totaal
Bedrag 2024
558
Toelichting Lagere reclameopbrengsten De laatste jaren zien wij afwijkende indexcijfers in de contracten ten opzichte van de begroting. De gemeentelijke index was hoger dan de index in de contracten waardoor de opbrengstdoelstelling werd verhoogd terwijl de contractwaarde minder toenam, dit veroorzaakt een nadelig effect. De inkomsten zijn beperkt beïnvloedbaar, de lopende contracten kunnen niet worden verhoogd en voor nieuwe (aanvullende) contracten zijn geen of slechts beperkte mogelijkheden. Het tekort is onvermijdbaar omdat we dit niet kunnen beïnvloeden en het niet elders binnen het budget kunnen opvangen. In de begroting is een opbrengst opgenomen van 3,7 miljoen euro, terwijl de prognose op basis van de bestaande contracten 3,2 miljoen euro bedraagt. Lagere baten evenementenvergunningen Net als in 2023 zien we dat het aantal evenementen met uitzondering van de kleine evenementen achterblijft bij de begroting. Voor de inkomsten zijn we afhankelijk van de aanvragen die worden gedaan. Deze zijn niet beïnvloedbaar. De lagere inkomsten zijn daarmee onvermijdbaar (en omdat het inkomsten betreft ook onuitstelbaar). Bij het opstellen van de begroting was dit nog niet te voorzien. Daar werd nog uitgegaan van 59 grote evenementen. De prognose gaat uit van 30 grote evenementen. Hogere baten Single Used Plastic (SUP) Per 2023 is de zwerfafvalvergoeding komen te vervallen.
Met ingang van 2023 is de SUP vergoeding in het kader van de uitgebreide producenten verantwoordelijkheid (UPV) van kracht geworden. Deze wettelijke regeling komt in 2024 voor het eerst tot uitkering. Het voordeel dat door de UPV uitkering ontstaat wordt ingezet om de genoemde incidentele lasten in het programma aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed in 2024 incidenteel te dekken. 12
Hogere lasten aanbesteding groenwerkzaamheden In 2023 is er een aanbesteding voor een raamcontract groenwerkzaamheden gepubliceerd. De aanbesteding voorziet in de uitvoering van een belangrijk deel van de dagelijkse onderhoudswerkzaamheden in het groen. Deze aanbesteding leverde begin 2024 een dermate groot verschil op met de beschikbare budgetten, dat de werkzaamheden niet zijn gegund Voor 2024 is er naar een alternatief scenario gezocht als tijdelijke oplossing. De tijdelijke oplossing leidt uiteindelijk tot een begrotingstekort van 0,5 miljoen euro. Hogere lasten onderhoud Rode brug In verband met het te licht dimensioneren van de Rode Brug worden extra kosten van 0,4 miljoen euro gemaakt om deze te bedienen en is onderzoek uitgevoerd om deze te herstellen. Het betreft extra noodzakelijk onderhoud. Naar aanleiding van onderzoek blijkt de Rode brug te licht gedimensioneerd te zijn ten aanzien van het bewegingswerk. Om te kunnen voldoen aan wet- en regelgeving voor het openstellen van de brug en de veiligheid dient extra onderhoud plaats te vinden. Schikking instandhoudingscontract verkeersregelinstallaties Betreft een schikking in het kader van het integraal prestatiecontract (IPC) voor het beheer en onderhoud van de verkeersregelinstallaties (VRIs). Dit betrof een regionaal contract waarin de provincie Utrecht en de gemeenten Utrecht, Houten en Woerden participeerden.
De schikking is onuitstelbaar en onvermijdbaar. 1.2.4 Veilige stad x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2024
Terugbetaling Veiligheidsregio Utrecht
632
Totaal
632
Structureel / Incidenteel I
Toelichting Terugbetaling Veiligheidsregio Utrecht De Veiligheidsregio Utrecht laat een positief rekeningresultaat zien in de jaarrekening 2023. Een deel van het resultaat wordt in 2024 uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Voor de Gemeente Utrecht betekent dit een incidenteel voordeel van 0,632 miljoen euro. Zoals aangekondigd bij de behandeling van het raadsvoorstel Zienswijze financiële stukken VRU (Raad 6 juni 2024), laten we het eenmalige voordelige resultaat vanuit het rekeningresultaat 2023 van de Veiligheidsregio Utrecht terugvloeien ten gunste van het verwachte gemeente brede tekort in 2024. 1.2.5 Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid x €1.000 Omschrijving
Bedrag 2024
Gebundelde uitkering (BUIG)
-7.500
Structureel / Incidenteel I
Utrechtse werkbedrijven(UW)
-2.300
I
-624
I
OZB en Ondernemersfonds Utrecht (OFU) Totaal
13
-10.424
Toelichting Gebundelde uitkering (BUIG) Binnen de doelstelling Inkomenszekerheid wordt een nadeel verwacht op de verstrekking van bijstandsuitkeringen van 7,5 miljoen euro. Dit nadeel is gebaseerd op een analyse van de publicatie van het nader voorlopige budget 2024 voor BUIG in combinatie met de verwachte uitkeringslasten en terugvorderingen voor 2024. In Utrecht is het bijstandsbestand in 2023 al gestegen, terwijl landelijk het bestand nog daalde. Dit werkt nadelig door in 2024. Het landelijke macrobudget is namelijk verlaagd voor deze landelijke daling. Hierdoor krijgt Utrecht minder budget, terwijl we 2024 echter zijn gestart met een hoger bijstandsbestand. Overigens is inmiddels landelijk sprake van een stijging van het bestand. Bij het verwachte nadeel gelden twee belangrijke onzekerheden: 1. het definitieve BUIG budget wordt eind september/begin oktober gepubliceerd 2. het aantal bijstandsgerechtigden gedurende de rest van het jaar ten opzichte van de prognose. Rekening wordt gehouden met een hoger definitief budget en een afvlakking van de groei van het bijstandsbestand. Daarnaast worden ook maatregelen ingezet om de omvang van het bijstandsbestand terug te dringen. Utrechtse werkbedrijven(UW) Zoals gemeld in de raadsbrief van 10 juli 2024 hebben we UW een aanvullende subsidie verstrekt voor het opvangen van het begrotingstekort 2024.
Daarnaast is ook budget nodig om de aanbevelingen van de Galan Groep in 2024 uit voeren. Dit is gekoppeld aan de delivery agenda, zoals genoemd in het herstelplan. De subsidie voor het begrotingstekort 2024 kan worden opgevangen binnen het programma. Dat geldt niet voor het benodigde bedrag voor de delivery agenda. OZB en Ondernemersfonds Utrecht (OFU) Het OFU is een onafhankelijke stichting en verbindt lokale ondernemers, verschillende sectoren en organisaties en draagt bij aan de vestigingskwaliteit van Utrecht. De stichting wordt gefinancierd door ondernemers zelf via een opslag op de OZB niet-woningen. Per 1 januari 2012 is een opslag van een vast percentage 11,1% van de OZB niet-woningen. Sinds 2021 is het Ondernemersfonds niet altijd consequent in lijn met de baten OZB niet-woningen verhoogd. De benodigde aanvulling bedraagt 4,3 miljoen euro. Daarnaast is de verwachting dat voor 2024 de inkomsten voor OZB niet-woningen 2,46 miljoen euro hoger uit zullen komen en er voor 1,16 miljoen euro aan OZB opbrengsten niet woningen uit voorgaande jaren in 2024 wordt opgehaald. De omvang van deze extra aanpassing van de baten OZB niet-woningen en het ondernemersfonds was ten tijde van het opstellen van de Voorjaarsnota en Eerste bestuursrapportage 2024 nog niet in beeld.
Deze opbrengsten zijn niet toereikend genoeg om het OFU budget volledig bij te stellen en resteert er een tekort van 0,624 miljoen euro. Bij de Voorjaarsnota 2025 wordt het structurele effect van deze extra inkomsten en aanvulling OFU bepaald en meegenomen bij de integrale afweging.
14
1.2.6 Algemene Middelen en Overhead x €1.000 Omschrijving
Hogere lasten Handhavingsdossier Binnenstad
-500
Structureel / Incidenteel I
Algemene Middelen
5.304
I
Frictiekosten Leidsche Rijn
500
I
Afrekening inkomsten Rijk
83
I
Totaal
Bedrag 2024
5.387
Toelichting Hogere lasten Handhavingsdossier Binnenstad Het handhavingsdossier Binnenstad kent een sterke dynamiek. Naast de vele juridische procedures moet ook een veilige en leefbare situatie gerealiseerd worden. Dit vraagt niet alleen om een projectmatige aanpak, maar ook om alternatieve oplossingsrichtingen wat tot extra kosten leidt. Algemene middelen Voor het jaar 2024 is naar aanleiding van de Meicirculaire 2024 sprake van een toename van het Gemeentefonds van 5,3 miljoen euro. Deze toename bestaat uit de volgende componenten: • Uitkeringsfactor is toegenomen door o.a. daling landelijk prognose bijstandsgerechtigden, lage inkomens (7,3 miljoen euro voordeel). • Actualisatie maatstaven: verhoging rekenfactor korting OZB en daling bijstandsgerechtigden (0,151 miljoen euro voordeel). • Loon- en prijscompensatie: actuele CPB prognose laat een daling van de inflatie zien (2,255 miljoen euro nadeel). • Overige ontwikkelingen: verschil met eerdere risico-inschatting (opschalingskorting) en overige kleinere ontwikkelingen (0,067 miljoen euro voordeel) Een nadere toelichting is opgenomen in de raadsbrief Meicirculaire 2024. Frictiekosten Leidsche Rijn Een actualisatie van het verloop van de reserve Frictiekosten Leidsche Rijn heeft plaatsgevonden en er kan in 2024 0,5 miljoen euro vrijvallen.
Afrekening inkomsten Rijk Bij het opstellen van afrekeningen van SPUK bijdragen van het Rijk over voorgaande jaren zijn vooren nadelen geconstateerd van in totaal 83.000 euro voordelig. Dit betreft de RES subsidie voor de U16 (nadeel van 0,184 miljoen euro) programma bewoners en bestuur en Energiearmoede (voordeel van 0,267 miljoen euro) programma klimaatvriendelijke stad.
15
2. Budgettair neutrale bijstellingen In dit hoofdstuk worden bijstellingsvoorstellen gedaan die budgetneutraal zijn en geen financiële impact hebben op de vastgestelde Programmabegroting 2024. Dit betreft mutaties door het: 1. Onttrekken en storten in reserves, passend bij de doelstelling van deze reserves 2. Verhogen van baten en lasten door toegekende subsidies, specifieke uitkeringen, etc. 3. Verlagen van baten en lasten 4. Overhevelen gelden binnen een programma 5. Overhevelen gelden naar een ander programma 6. Verschuiven over de jaren heen door overhevelen via de Algemene dekkingsreserve 7. Bijstellingen investeringskredieten In de onderstaande paragrafen worden deze mutaties per soort geaggregeerd weergegeven en kort toegelicht. De toelichting per bijstellingsvoorstel is opgenomen in bijlage 2 Budgettair neutrale bijstellingen.
16
2.1 Onttrekkingen en stortingen in (Bestemmings)reserves In de Tweede bestuursrapportage 2024 stellen we voor 8,151 miljoen euro extra te onttrekken uit (bestemmings)reserves en 15,284 miljoen euro extra te storten in (bestemmings)reserves. De extra onttrekkingen en stortingen leiden tot bijstelling van de programmabudgetten en zijn daardoor budgetneutraal. De grootste mutaties worden per programma toegelicht. x €1.000
Programma
Omschrijving
Bedrag 2024
Ontwikkelen en wonen voor iedereen
Peilstok 2024 Reserve Ruimtelijk Ontwikkelingsprojecten
-370
Storting Reserve Stimuleren Wooncoöperaties
-2.980
Totaal programma
-3.350
Duurzame bereikbaarheid
Aanpassing kasritme MPB2024
-3.130
Aanvullend onderzoek MIRT-verkenning
435
Aanvullende wijziging projectbegroting Anders Reizen
-407
Onttrekking egalisatiereserve parkeerexploitatie
1.149
Totaal programma
-1.953
Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed
Onttrekking reserve afvalstoffenheffing
1.510
Onttrekking reserve essentaksterfte
1.200
Totaal programma
2.710
Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid
Storting reserve OMU
-2.800
Totaal programma
-2.800
Reserve huisvestingsprogramma onderwijs
-3.100
Totaal programma
-3.100
Kansrijk opgroeien
Levendige en gezonde stad
Onttrekking reserve calamiteiten
934
Reserve inburgering
-1.061
Storting VA-reserve culturele voorziening Leidsche Rijn
-1.000
Storting VA-reserve depot Totaal programma
-400 -1.527
Algemene Middelen en Overhead
Egalisatie IT-programmas
17
2.795
Onttrekking reserve Overheadvierkant
128
Totaal programma
2.923
Totaal
-7.097
Ontwikkelen en wonen voor iedereen Storting reserve stimulering woningcoöperaties Met het coalitieakkoord is 3 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het Fonds betaalbare koop. Deze middelen worden ingezet voor wooncoöperaties en Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (raadsbrief van 29 november 2023) voor procesondersteuning en om de plannen van wooncoöperaties financieel haalbaar te maken. Voor 2024 verwachten we hiervoor 0,02 miljoen euro in te zetten, het resterende budget (2,98 miljoen euro) wordt gestort in de ingestelde reserve (zie instellingsbesluit). Duurzame bereikbaarheid Storting Aanpassing kasritme MPB 2024 Het kasritme van enkele knelpunten wordt verschoven (DFR Utrecht-Amersfoort, Herinrichting Maliebaan en Fietsroute om de noord). Onttrekking egalisatiereserve parkeerexploitatie Zoals gebruikelijk worden schommelingen binnen de parkeerexploitatie verrekend met de egalisatiereserve. Net als voorgaande jaren vindt bij de Tweede bestuursrapportage al een eerste bijstelling plaats. Omdat (parkeer)gedrag zich moeilijk laat voorspellen zullen er altijd schommelingen in de inkomsten zijn. Binnen de parkeerexploitatie wordt op basis van de cijfers van het eerste half jaar een tekort verwacht. De gemiddelde parkeerduur is korter dan verwacht (bezoekers/bewoners parkeren korter).
Hiertegenover staat dat de betalingsbereidheid daalt, dit leidt tot een stijging van de inkomsten naheffingen. Tot slot is de ingebruikname van garage Springweg vertraagd. Het negatieve saldo van 1,149 miljoen euro (3% van het totale resultaat op parkeren) wordt uit de egalisatiereserve parkeerexploitatie onttrokken. Aantrekkelijk groene leefomgeving en erfgoed Onttrekking afvalstoffenreserve Uit de afvalstoffenreserve vinden onttrekkingen plaats als gevolg van een kostentoename van: kwijtschelding door de hogere inkomensgrens, het achterblijven van de groei van het aantal huishoudens in 2024, hierdoor blijven de opbrengsten afvalstoffenheffing achter op de begroting en het vervangen van de sensoren in ondergrondse containers door de overgang van het 2-G naar 5-G netwerk. Onttrekking reserve Essentaksterfte Bij de Voorjaarsnota 2017 is de ernst van de essentaksterfte en de gevolgen van deze ziekte inzichtelijk gemaakt en is een reserve Essentaksterfte ingesteld. Op basis van de jaarlijkse monitoring worden beheersmaatregelen uitgevoerd. De onttrekking uit de reserve vindt plaats op basis van de werkelijk gemaakte kosten. Voor 2024 worden vanwege extra werkzaamheden de kosten geschat op 1,2 miljoen euro.
Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Storting reserve Ontwikkelmaatschappij Utrecht De toegekende coalitiemiddelen voor verdichten en verduurzamen bedrijventerreinen via de ontwikkelmaatschappij Utrecht worden gestort in de bestemmingsreserve voor een bedrag van 2,8 miljoen euro in 2024.
18
Kansrijk opgroeien Storting Reserve huisvestingsprogramma onderwijs In het huisvestingsprogramma worden jaarlijks bedragen toegekend voor uitgaven die ten laste komen van de exploitatie (o.a. huur scholen, groene schoolpleinen). De inschatting is dat aan het eind van het jaar een deel van de werkzaamheden voor deze uitgaven nog niet is afgerond of is ingediend vanuit schoolbesturen bij de gemeente. Prognose is dat dit in 2023 gaat om 3,1 miljoen euro. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de reserve huisvestingsprogramma. Aan het eind van het jaar zal definitief blijken welke onderdelen van het huisvestingsprogramma zijn afgerond. Bij de jaarrekening kan eventueel via een bestedings- en dekkingsvoorstel een correctie volgen op de nu voorgestelde storting. Levendig en gezonde stad Storting Reserve inburgering In de Meicirculaire 2023 is budget beschikbaar gesteld om het inburgeringsstelsel op te bouwen en uit te voeren. De onderbesteding als gevolg van het niet realiseren van de huisvestingstaakstelling wordt gestort in de reserve om de kosten voor de vertraagde instroom van inburgeringsplichtigen op te kunnen vangen en de huidige innovatieve aanpak, die naar verwachting op de lange termijn kosten bespaart, op inburgering te kunnen continueren.
Storting VA-reserve culturele voorziening Leidsche Rijn De planning is dat in 2027 de culturele voorziening Leidsche Rijn op het Berlijnplein wordt opgeleverd. Hiervoor is bij de Voorjaarsnota 2015 structureel 3,65 miljoen euro gereserveerd. op dit moment wordt door de ontwikkelaar optimalisaties en verbeteringen in het ontwerp doorgevoerd om kosten te reduceren. Vooruitlopend op deze herziening wordt 1,5 miljoen gereserveerd vanuit het aanloopbudget als bijdrage voor deze optimalisatie. Algemene middelen en overhead Onttrekking voor Egalisatie ICT programma's Op basis van meerjarige bestedingsplannen worden de saldi van IT-programma's tussentijds meerjarig geëgaliseerd via de IT-reserve.
19
2.2 Verhogen baten en lasten In totaal stellen we voor in de Tweede bestuursrapportage 2024 de baten en lasten incidenteel te verhogen met 33,97 miljoen euro en structureel te verhogen met 9,6 miljoen euro. De bijstellingsvoorstellen hebben veelal betrekking op extra inkomsten vanuit subsidies, specifieke uitkeringen (SPUK) en actualisatie van begrotingen. Voor deze extra inkomsten verhogen we ook de bijbehorende lasten voor de activiteiten die plaatsvinden voor deze uitkeringen. De grootste mutaties worden per programma toegelicht. x €1.000
Programma
Baten / lasten I/S
2024
2025
2026
2027
Baten
I
-4.932
-2.793
0
0
Lasten I
4.932
2.793
0
0
Baten
I
-3.967
-2.182
0
0
Lasten I
3.967
2.182
0
0
Baten
I
-362
0
0
0
Lasten I
362
0
0
0
Betrouwbare overheid
Ontwikkelen en wonen voor iedereen
Klimaatvriendelijke stad
Aantrekk. groene leefomgeving & erfgoed Baten
I
-3.082
-861
-500
-100
Baten
S
0
0
0
-500
Lasten I
3.082
861
500
100
Lasten S
0
0
0
500
I
-1.795
1.532
213
213
Lasten I
1.795
-1.532
-213
-213
Baten
I
-440
-560
0
0
Baten
S
-9.260
-9.260
-9.260
-9.260
Lasten I
4.068
560
0
0
Lasten S
9.260
9.260
9.260
9.260
I
-19.457
0
0
0
Lasten I
19.457
0
0
0
Baten
6.186
0
0
0
Passende ondersteuning en opvang Baten
Werk,toekomstbestendige economie en best
Kansrijk opgroeien Baten
Levendige en gezonde stad
20
I
Baten
S
-239
-239
-239
-239
Lasten I
-6.186
0
0
0
Lasten S
239
239
239
239
Algemene Middelen en Overhead
Totaal Saldo
Baten
I
-6.118
0
0
0
Baten
S
-66
-446
-446
-446
Lasten I
2.489
0
0
0
Lasten S
66
446
446
446
0
0
0
0
Betrouwbare overheid SPUK regeling Kansrijke Wijk (Overvecht) Voor de jaren 2023 t/m 2025 ontvangt de gemeente Utrecht een subsidie van het Rijk voor Overvecht (regeling kansrijke wijk). De eind 2023 toegekende uitkering over 2023 van 1,758 miljoen euro zal in 2024 worden besteed. Met deze mutatie worden baten en de lasten incidenteel verhoogd met 4,532 miljoen euro in 2024 en 2,793 miljoen euro in 2025. Ontwikkelen en wonen voor iedereen SPUK regiodeal vitale wijken; besteding 2024 In 2020 is een rijksbijdrage toegekend uit de 'Regiodeal vitale wijken'. De besteding hiervan vindt plaats in de jaren 2020 tot en met 2025. Op basis van verwachte besteding worden de baten en de lasten incidenteel verhoogd met 1,915 miljoen euro voor het jaar 2024. De besteding richt zich op vijf thema’s: gezondheid, veiligheid, werk & inkomen, onderwijs en wonen. Peilstok grondexploitatie Leidsche Rijn Voor de grondexploitatie Leidsche Rijn zijn de nog te verwachten baten en lasten voor het tweede halfjaar 2024 geactualiseerd. De afwijkingen ten opzichte van de stand Meerjaren Programma Ruimte 2024 wordt voor het programma Leidsche Rijn verwerkt en leidt tot een verhoging van de baten en de lasten van 2,087 miljoen euro in 2024.
SPUK huisvesting aandachtsgroepen Wetering Zuid De specifieke uitkering voor de huisvesting aandachtsgroepen Wetering-Zuid wordt geactualiseerd voor het jaar 2025 met 1,995 miljoen euro, in dat jaar zal de uitkering gaan plaatsvinden. Aantrekkelijke groene leefomgeving & erfgoed SPUK Regionale Aanpak Laadinfrastructuur 2024 Voor 2024 ontvangt de gemeente Utrecht een subsidie van het Rijk voor de Aanpak Laadinfrastructuur. Deze subsidie wordt gedeeld met de G4. Met deze mutaties worden de baten en de lasten incidenteel verhoogd met 2,174 miljoen euro in 2024. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Nader voorlopig BUIG budget 2024 De begroting 2024 is tot op heden gebaseerd op het Nader Voorlopig BUIG budget 2023. In mei 2024 is het nader voorlopig BUIG budget 2024 gepubliceerd. Ten opzichte van het nader voorlopig BUIG budget 2023 is deze 9,260 miljoen euro hoger, hier staan eveneens hogere uitkeringslasten tegenover. Met deze mutatie wordt de begroting structureel geactualiseerd.
21
Kansrijk opgroeien Verschillende SPUK's voor 2024 In 2024 zijn er voor meerdere onderdelen voor het programma Kansrijk opgroeien diverse specifieke uitkeringen ontvangen. Dit betreft onder andere: - SPUK toeslagenaffaire 3,5 miljoen euro - SPUK Nationaal programma onderwijsmiddelen 1,608 miljoen euro - SPUK vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 3 miljoen euro - SPUK Expertisenetwerken 2,752 miljoen euro - SPUK niet-beoogde jeugdzorg kosten 4 miljoen euro - Subsidie Proeftuin Jeugd en Gezinsbescherming 1,91 miljoen euro De begroting 2024 wordt hiermee aangepast en zowel de baten als de lasten worden incidenteel geactualiseerd. Levendige gezonde stad Verschillende SPUK's voor 2024 In 2024 zijn er voor meerdere onderdelen van maatschappelijk ontwikkeling SPUKS ontvangen. Dit betreft onder andere: - SPUK Landelijke vreemdelingen voorziening 4 miljoen euro - SPUK inburgering 3,857 miljoen euro - SPUK Oekraïne correctie 14,844 miljoen euro (negatief) Met deze mutatie worden zowel de baten als de lasten incidenteel geactualiseerd. Algemene middelen en overhead SPUK Integraal zorgakkoord In 2024 zijn er voor meerdere onderdelen van maatschappelijk ontwikkeling SPUKS ontvangen. Voor het programma Overhead en algemene middelen betreft dit SPUK Integraal zorgakkoord 2,291 miljoen euro. Met deze mutatie worden zowel de baten als de lasten incidenteel geactualiseerd.
Ondernemersfonds Utrecht (OFU) Het ondernemersfonds is sinds 2021 niet altijd in lijn met de baten OZB niet-woningen verhoogd. De omvang van deze extra aanpassing van de baten OZB niet-woningen en het ondernemersfonds was ten tijde van het opstellen van de Voorjaarsnota en Eerste bestuursrapportage 2024 nog niet in beeld. De benodigde aanvulling bedraagt 4,3 miljoen euro en is de verwachting is dat er 2,46 miljoen euro aan OZB opbrengsten niet-woningen wordt opgehaald. Ook wordt verwacht dat er 1,16 miljoen euro aan OZB opbrengsten niet-woningen uit voorgaande jaren in 2024 wordt opgehaald. Deze extra inkomsten worden ingezet om de OFU op niveau te brengen en wordt gebruikt als incidentele dekking voor 2024. Dit werkt door bij het programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid. Bij het opstellen van de Voorjaarsnota 2025 wordt het structurele effect van deze extra inkomsten en aanvulling OFU bepaald en meegenomen bij de integrale afweging.
22
2.3 Verlagen baten en lasten In totaal stellen we voor in de Tweede bestuursrapportage baten en lasten incidenteel te verlagen met 13,5 miljoen euro en structureel te verlagen met 2 miljoen euro. De bijstellingsvoorstellen hebben veelal betrekking actualisatie van specifieke uitkeringen (SPUK's) en Peilstok 2024. Ook wordt de begroting aangepast voor bijstandsdebiteuren. De grootste mutaties worden per programma toegelicht. x €1.000
Programma
Baten / lasten I/S
2024
2025
2026
2027
Ontwikkelen en wonen voor iedereen Baten
I
11.300
0
0
0
Lasten
I
-11.300
0
0
0
Baten
I
1.913
0
0
0
Lasten
I
-1.913
0
0
0
Baten
S
43
43
43
43
Lasten
S
-43
-43
-43
-43
Baten
S
2.002
2.002
2.002
2.002
Lasten
S
-2.002
-2.002
-2.002
-2.002
Baten
I
328
0
0
0
Baten
S
0
-217
-217
-217
Lasten
I
-328
0
0
0
Lasten
S
0
217
217
217
0
0
0
0
Klimaatvriendelijke stad
Duurzame bereikbaarheid
Werk,toekomstbestendige economie en best
Algemene Middelen en Overhead
Totaal Saldo
Ontwikkelen en wonen voor iedereen Peilstok 2024 In de Peilstok 2024 zijn de nog te verwachten lasten en baten inzake de binnenstedelijke grondexploitaties geactualiseerd. De afwijkingen ten opzichte van de stand Meerjaren Perspectief Ruimte 2024 wordt door deze mutatie verwerkt en dit leidt tot een verlaging van de baten en de lasten van 9,118 miljoen euro. SPUK Huisvesting aandachtsgroepen Wetering Zuid De specifieke uitkering voor de huisvesting aandachtsgroepen Wetering-Zuid wordt geactualiseerd omdat de SPUK in 2025 uitgekeerd gaat worden. Dit leidt tot een verlaging van de baten en de lasten van 1,995 miljoen euro in 2024.
23
Klimaatvriendelijke stad SPUK inzet CDOKE De gemeente heeft vanuit het Rijk een specifieke uitkering "Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid" (CDOKE) voor de periode 2023-2025 ontvangen. Met deze mutatie (1,5 miljoen euro) worden baten en lasten budgettair neutraal bijgesteld in overeenstemming met het verwachte uitgaven patroon voor het jaar 2024. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Stelselwijziging (voormalig) bijstandsdebiteuren In 2023 heeft een stelselwijziging in de boekingsgang van de (voormalig) bijstandsdebiteuren plaatsgevonden in afstemming met de accountant. Dit leidt tot lagere baten van 2,002 miljoen euro. Volgens de systematiek bij de bijstand worden ook de uitkeringslasten verlaagd met hetzelfde bedrag.
2.4 Verschuiven gelden binnen een programma Verschuivingen binnen een programma worden alleen opgenomen als er sprake is van een cluster overschrijdende mutatie binnen de programma's: - Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid - Kansrijk opgroeien - Levendige en gezonde stad Dit volgens het aangenomen amendement A42 Financieel sturen op huidige programma’s. Binnen de Tweede bestuursrapportage zijn er geen mutaties die hier aan voldoen.
2.5 Verschuiven gelden naar ander programma Voorgesteld wordt in de Tweede bestuursrapportage 0,645 miljoen euro voor 2024 en 0,133 miljoen euro structureel over te hevelen naar een ander programma. De wijzigingen hebben betrekking op de uitvoering van taken en projecten die programma overstijgend plaats vindt. De grootste wijzigingen worden per programma toegelicht. x €1.000
Programma
Baten / lasten I/S
2024
2025
2026
2027
Betrouwbare overheid Baten
S
0
430
430
430
Lasten
I
0
4.117
0
0
Lasten
S
0
-901
2.498
2.498
Lasten
I
394
394
0
0
Lasten
S
0
0
394
394
Lasten
I
-250
0
0
0
Lasten
S
0
20
20
20
Ontwikkelen en wonen voor iedereen
Duurzame bereikbaarheid
Aantrekk. groene leefomgeving & erfgoed
Veilige stad
24
Lasten
I
-394
-1.270
0
0
Lasten
S
-133
-133
-1.259
-1.259
Lasten
I
0
-1.059
0
0
Lasten
S
0
0
-872
-872
Baten
S
0
-430
-430
-430
Lasten
I
250
-452
0
0
Lasten
S
0
801
435
435
Lasten
I
0
-1.059
0
0
Lasten
S
0
0
-872
-872
Lasten
I
0
-672
0
0
Lasten
S
133
133
-425
-425
Lasten
S
0
80
80
80
0
0
0
0
Passende ondersteuning en opvang
Werk,toekomstbestendige economie en best
Kansrijk opgroeien
Levendige en gezonde stad
Algemene Middelen en Overhead
Totaal Saldo
Betrouwbare overheid Aansturing van het project Samen voor Overvecht zal plaats vinden vanuit het programma Betrouwbare Overheid om de governance te versterken. In dit kader wordt ook het budget gecentraliseerd bij Betrouwbare Overheid vanuit de andere programma’s (structureel vanaf 2026): - Kansrijk opgroeien 0,871 miljoen euro - Veilige stad 0,732 miljoen euro - Passende ondersteuning en opvang 0,871 miljoen euro - Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid 0,365 miljoen euro - Levendige en gezonde stad 0,557 miljoen euro Ontwikkelen en wonen voor iedereen Vanuit Grenzen stellen en Perspectief Bieden (GSPB) wordt voor 2024 en 2025 een incidentele bijdrage (0,394 miljoen euro) geleverd aan het Bestuurlijk Utrechts Interventie Team (BUIT). Door middel van deze begrotingswijziging worden de budgetten voor Verstoren ondernemingsklimaat en GSPB onder het programma Veilige Stad verantwoord. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid In verband met de invoering van de tegemoetkoming lage inkomens betaald parkeren per 1 juli 2024 wordt 0,250 miljoen euro aan lasten overgeheveld van het programma Duurzame bereikbaarheid naar het programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid.
Het totale budget voor Economic Board Utrecht wordt overgeheveld vanuit programma Betrouwbare Overheid naar het programma Werk, Toekomstbestendige Economie en Bestaanszekerheid aangezien dit economische zaken betreft. Dit omvat 0,43 miljoen aan baten en 0,9 miljoen aan lasten.
25
2.6 Overhevelen via algemene dekkingsreserve Passend bij het verwachte uitgavenpatroon worden specifieke budgetten over de jaren heen bijgesteld, dit passend bij het uitgavenritme van specifieke projecten. In deze bestuursrapportage wordt voorgesteld per saldo 14,8 miljoen euro uit het jaar 2024 over te hevelen. Daarnaast wordt 7,4 miljoen euro naar voren gehaald. Deze overhevelingen vinden plaats via de Algemene dekkingsreserve en hebben geen effect op het financieel beeld. x €1.000
Programma
I/S
2024
2025
2026
2027
I
-350
-55
405
0
I
-100
100
0
0
I
-1.269
1.269
0
0
I
-8.701
8.701
0
0
I
-1.822
1.822
0
0
I
-1.307
-476
1.247
430
I
6.110
1.265
990
-1.144
S
0
0
-438
-438
-7.439
12.626
2.203
-1.152
Betrouwbare overheid
Ontwikkelen en wonen voor iedereen
Aantrekk. groene leefomgeving & erfgoed
Passende ondersteuning en opvang
Kansrijk opgroeien
Levendige en gezonde stad
Algemene Middelen en Overhead
Totaal Saldo
Aantrekkelijk groene leefomgeving & erfgoed Het betreft incidentele middelen voor noodzakelijke herinvesteringen Griftpark. De besteding van dit budget is grotendeels afhankelijk van de onderzoeken en de pilot Bestparc, die nog niet zijn afgerond en zal daarom vooral plaatsvinden in 2025. Hiervoor wordt 1,269 miljoen euro overgeheveld naar 2025. Passende ondersteuning en opvang In 2024 is bij de Meicirculaire indexatie toegevoegd aan de Integratie uitkering Beschermd wonen die Utrecht als gastheergemeente voor de regio ontvangt. In de werkbegroting BW voor de U16 is al in de kosten voor indexatie voorzien, waardoor deze middelen in 2024 niet nodig zijn voor dekking van de werkbegroting. Conform afspraken met de regio blijven overschotten op de regionale middelen beschikbaar voor de werkbegroting van volgend jaar en wordt 5,007 miljoen overgeheveld. Voor de regionale aanpak van dakloosheid is bij de Meicirculaire 2024 structureel budget toegekend aan Utrecht als centrumgemeente. Voor de structurele inzet van de middelen wordt momenteel samen met de andere 15 regiogemeenten het regionaal plan van aanpak dakloosheid opgesteld, waarin
26
wordt vastgelegd hoe we willen inzetten op het voorkomen van dakloosheid. In lijn met dit regioplan wordt ook een meerjarige regionale begroting opgesteld. Deze middelen hebben we vanaf 2025 nodig om activiteiten binnen het regionaal plan van aanpak te financieren en wordt 3,694 miljoen overgeheveld. Kansrijk opgroeien De gemeente ontvangt POK-middelen van het Rijk die bedoeld zijn voor het realiseren van kind- en gezinsbescherming in en met de regio. In 2024 ontvangt Utrecht daarnaast een subsidie van het Ministerie van Justitie en Veiligheid om in een proeftuin te werken aan nieuwe werkwijzen voor de jeugdbescherming. In 2025 is er geen nieuwe subsidie van het ministerie voorzien en financiering van de proeftuinen door het Rijk is na deze datum onzeker gezien het nieuwe kabinet. Met de inzet van de niet bestede POK-middelen in 2024 willen we continuïteit van de werkwijze in 2025 organiseren in de stad en in de regio en wordt 1,122 miljoen overgeheveld naar 2025. Voor de G4 aanpak van het lerarentekort heeft het kabinet geen nieuwe middelen vrijgemaakt. De gemeente heeft middelen toegezegd aan de scholen tot eind 2025. Daarnaast wordt door vertragingen en het missen van uitvoeringscapaciteit bij de scholen 0,7 miljoen euro niet in 2024 opgemaakt en is in het komende schooljaar nodig (en schooljaar betekent ook boekjaar 2025). Het bedrag wordt overgeheveld naar 2025.
Levendige en gezonde stad In de VJN 2023 is budget toegewezen voor het asielknelpunt voor 2024. De verwachting is dat het verwachte rijksbudget voor de uitvoering van de spreidingswet (septembercirculaire 2024) niet toereikend is. Daarnaast is het voornemen van het kabinet om deze wet in te trekken en daarmee de middelen. De taakstelling huisvesting statushouders blijft hoog en is er extra personele inzet (intern en extern) nodig op dit onderwerp in 2025 en er wordt 1 miljoen euro overgeheveld naar 2025. Bij de Programmabegroting 2021 is de dekking voor de ontwikkeling en de exploitatie van het nieuwe depot geregeld waarin onder andere de gemeentelijke collecties van het Centraal Museum en Erfgoed worden ondergebracht. De verwachting is dat medio 2026 het nieuwe depot wordt opgeleverd. Om de begroting op een lijn te stellen met de planning wordt 0,84 miljoen euro budget uit 2025 overgeheveld naar 2026. Dit hangt samen met de verschuiving van het budget voor de verhuizing dat volgens oorspronkelijke planning nog was begroot in 2025. Algemene middelen en overhead In 2024 wordt een bedrag van 6,7 miljoen euro onttrokken aan de reserve en vanaf 2025 vindt een storting in de reserve plaats van 0,4 miljoen euro voor 15 jaar tot en met 2040 voor SAP S4/HANA. Dit is een SaaS-oplossing. De kosten voor een SaaS-oplossing mogen, volgens de BBV-richtlijnen, niet worden geactiveerd.
De kosten moeten op het moment van optreden direct worden verwerkt in de exploitatie. Daarmee kunnen de implementatiekosten, in tegenstelling tot het oorspronkelijke plan, niet meer worden geactiveerd. Dit leidt tot een incidentele extra last 2024, maar tot lagere lasten in de daaropvolgende jaren.
27
2.7 Bijstellingen investeringskredieten Bij Programmabegroting wordt in het jaar dat een investering start, in één keer autorisatie aangevraagd voor het investeringskrediet. Deze paragraaf bevat de wijzigingsvoorstellen met betrekking tot de geautoriseerde kredieten voor zowel vervanging- als uitbreidingsinvesteringen A. De bijstellingen zijn budgetneutraal, de gevolgen voor de kapitaallasten zijn gedekt binnen het betreffende programma en hebben geen resultaateffect. Definities Vervangingsinvesteringen: Deze investeringen houden de bestaande functionaliteit of kwaliteit van de kapitaalgoederen op peil. Hierbij valt te denken aan renovatie en restauratie, herbouw en levensduur verlengend groot onderhoud. Uitbreidingsinvesteringen categorie A: Aankoop of vervaardiging van een nieuw kapitaalgoed dat een toevoeging betekent aan het volume en/of de kwaliteit van de bestaande kapitaalgoederen. Uitbreidingsinvesteringen categorie B: Uitbreidingsinvesteringen waarover wij uw gemeenteraad nog verder willen informeren via een raadsvoordracht alvorens wij met het project van start gaan. Het gaat hierbij om zeer grote, politiek gevoelige of risicovolle projecten. De benodigde middelen worden niet geautoriseerd bij deze bestuursrapportage.
2.7.1 Duurzame bereikbaarheid Toelichting uitbreidingsinvesteringen A Meerjarenprogramma Bereikbaarheid (MPB) In onderstaande tabellen zijn alleen kredieten opgenomen waarop wijzigingen van toepassing zijn. Totaal investeringen programma Duurzame bereikbaarheid Duurzame bereikbaarheid
Geautoriseerd krediet t/m 1e berap 2024
Vervangingsinvesteringen Uitbreidingsinvesteringen A Routine-investeringen Totaal
0 9.098 0 9.098
x €1.000 Voorgestelde Actuele autorisatie wijzigingen 2e uitgaven t/m 2e berap berap 2024 2024 0 0 -273 8.825 0 0 -273 8.825
Doelstelling Duurzaam vervoer uitbreidingsinvesteringen categorie A Doelstelling Duurzaam vervoer Knelpunten op bestaande fietsroutes (flexibel fonds fietsroutes) 28
Geautoriseerd krediet t/m 1e berap 2024 552
x €1.000 Voorgestelde Actuele autorisatie wijzigingen 2e uitgaven t/m 2e berap berap 2024 2024 55