Tweede Bestuursrapportage 2021.pdf

De investering in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (ROM) ligt op schema. Met de regionale ROM-aandeelhouders is een inspanning verricht om de investering op te doen tellen tot 16 miljoen euro om gebruik te kunnen maken van de maximale cofinanciering (16 miljoen euro) van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Het fondskapitaal kan vanaf 2022 ingezet worden door de ROM om te investeren in regionale ondernemingen die passen binnen de kaders. De ROM investeert tussen 0,250 miljoen euro en 2,5 miljoen euro per bedrijf. Gemiddeld zal dat uitkomen op ongeveer 1-1,5 miljoen euro per bedrijf, is de verwachting. Dan kunnen dus 20-30 bedrijven geholpen worden. Aangezien het fonds revolveert, komen deze gelden weer terug en kunnen dan opnieuw 20-30 bedrijven geholpen worden. Daarmee blijft het aanbod van toekomstbestendige banen op peil.

23

Maatregel

Stand van Zaken

Bereik en resultaat

Proactief herontwikkelen en verbeteren van werklocaties

Het investeringskader is bijna gereed. Vervolgens wordt de gemeenteraad hierover per brief geïnformeerd.

Herhuisvesten bedrijven

Er is één FTE extra capaciteit ingezet voor herontwikkeling van werklocaties en het aantrekken van bedrijven hiervoor Er is 0,4 miljoen euro geïnvesteerd in het programma Morgen Mooier Maken, om de oplopende leegstand in de binnenstad tegen te gaan. Daarnaast is voor 0,6 miljoen euro een subsidieregeling opgesteld om enerzijds retail die niet op een goede plek zitten te helpen te verhuizen naar de hoofdstructuur retail en anderzijds om de structuur van winkelcentra te versterken Opleidingsprogramma’s, werk-naarwerk programma’s, zijinstroommogelijkheden en samenwerkingsverbanden van werkgevers, opleiders en/of brancheorganisaties in de vier marktgroepen ondersteunen met subsidie. Tot op heden hebben we in totaal 0,975 miljoen euro subsidie verleend aan de Beroepentuin, TechGrounds, het Regionaal Talent en Transferpunt Zorg en Welzijn, Techniek samen de crisis door en de Utrecht Tech Community. En 0,150 miljoen euro bijgedragen aan Utrecht Leert!, ons programma om het lerarentekort terug te dringen. In september 2021 wordt subsidieregeling door college vastgesteld. Hiermee wordt het mogelijk om werkzoekenden én werknemers die een overstap willen maken naar toekomstbestendig werk te ondersteunen via: • Oriëntatie op een nieuw baan • Scholing • Werkbegeleiding De regeling wordt met hulp van het leerwerk loket uitgevoerd.

De eerste herontwikkelingsprojecten zijn gereed om in te investeren. Het betreft het voormalige Enecopand en een pand in Overvecht waar zowel maatschappelijke als commerciële functies in komen. Verwachting is dat de werkgelegenheid op deze plekken uiteindelijk verdubbelt. Net als de proactief herontwikkeling van werklocaties zijn de effecten hiervan vaak indirect en pas na een paar jaar zichtbaar. Bereik voor Morgen Mooier Maken is het economisch kerngebied van de binnenstad, met name aanpak van de leegstand aan de Steenweg, Bakkerstraat en Lange Elisabethstraat. Daarnaast richt de bredere regeling zich op de kwetsbare winkelgebieden Gagelhof; De Klop, Vasco da Gamalaan, Leidsche Rijn Centrum en Shopping Center Overvecht We ondersteunen samenwerkingsverbanden die bijdragen aan de werkgelegenheidsambities in de prioritaire marktgroepen, bijvoorbeeld in het verbinden van werkgevers, het collectief optrekken in het verkleinen van de mismatch, het invullen van witte vlekken in transitiepaden, bewerkstelligen van vernieuwingen in werkgeverschap etc.

Versterken vitale hoofdstructuur Retail

Versterken toekomstbestendig werken via marktgroepen

Voucherregeling

24

Naast de mensen die geen werk hebben of wiens baan wordt bedreigd, staat deze regeling expliciet ook open voor werknemers die de overstap willen maken naar toekomstbestendig werk. Dat vergroot het bereik van de regeling aanzienlijk. We verwachten dat circa 150 mensen gebruik gaan maken van de regeling.

Maatregel

Stand van Zaken

Bereik en resultaat

Stimuleringsregeling stage- en leerwerkplekken

De subsidieregeling stages en leerbanen mbo is op 22 juni vastgesteld door het college. De looptijd is tot 31 december 2022 (of totdat het geld op is). Vanaf 9 juli kunnen werkgevers aanvragen indienen voor begeleiding. Er is in totaal 0,900miljoen euro beschikbaar voor 2021 en 2022. Dit is vrij in te vullen door bijvoorbeeld extra capaciteit of scholing. Er is actief over de regeling gecommuniceerd middels een persbericht en in de communicatie richting werkgevers voor het actieplan stagetekorten. Het bedrag bijdrage wordt grotendeels ingezet voor de uitvoering van het benaderen, in beeld brengen en begeleiden van jongeren. Voor deze taken zijn vierenhalf extra RMC-medewerkers aangesteld. Een klein deel wordt gebruikt voor verantwoording en projectleiding. Dit is bovenop de 5,5 FTE die reeds ingezet wordt.

Een derde van de middelen is gereserveerd voor de sectoren die hard zijn geraakt door corona: gastvrijheid (horeca en toerisme), evenementen, detailhandel (nonfood) en cultuur. Twee derde is gereserveerd voor de sectoren met toekomstbestendig werk: 1. zorg en welzijn 2. bouw, techniek, energietransitie en maakindustrie 3. ICT

Aanpak kwetsbare Jongeren

In 2021 zijn er onder de Focus aanpak tot nu toe 438 jongeren benaderd. 152 jongeren van deze groep zaten langer dan twaalf maanden thuis. De voorlopige cijfers laten zien dat het bereik van de Focus benadering vrij hoog is. Van de 438 benaderde jongeren zijn slechts 104 jongeren niet bereikt. Dit betekent dat we ze na aanschrijven, mailen, bellen, huisbezoeken en netwerkverkenning de jongere niet hebben kunnen spreken. Van de 334 bereikte jongeren geven 115 jongeren aan geen begeleiding te wensen of een ondersteuningsbehoefte te hebben. De overige 219 jongeren zijn nog in begeleiding of zijn begeleid richting hulpverlening, werk, onderwijs of overige trajecten. Rond half oktober kunnen we over de totale groep een scan doen wat het wezenlijke resultaat is en de status van de jongeren. Daarnaast zijn zo’n 100 jongeren begeleid gedurende hun uitstroom uit het praktijkonderwijs en het speciaal onderwijs. Deze jongeren worden in hun laatste schooljaar in samenspraak met ouders, school, eventueel betrokken hulpverlening en W&I gesproken en voorbereid op de fase na school. Dit is over het algemeen vervolgopleiding, werk of arbeidsmatige activering.

25

Maatregel

Stand van Zaken

Bereik en resultaat

Hallo Werk!

•

Er zijn 99 succesvolle matches gerealiseerd die hebben geleid tot een arbeidsovereenkomst. Daarnaast hebben 38 werkzoekenden geen beroep gedaan op de uitkering nadat zij wel dienstverlening hebben ontvangen via HalloWerk (preventieve dienstverlening: geen toekenning of terug naar eigen onderneming). Het aanspreken op het nemen van zelf regie (zelfservicemodel) en aanbieden van begeleiding wanneer nodig, stimuleert en activeert de werkzoekende. Dit wordt door de werkzoekende als positief (68%) ervaren. De werkgevers beoordelen het als positief te selecteren op talenten en gebruiken HalloWerk om kandidaten te zoeken, benaderen en vacatures te publiceren. Er is inzicht opgebouwd in de toepasbaarheid van het dienstverleningsmodel voor andere doelgroepen.

Uitzendbureau en sectorswitch

26

De pilot HalloWerk is recent afgerond (30 juni 2021) en er heeft een eindevaluatie plaats gevonden (zie ook bereik van de maatregel en resultaat & effectiviteit). Er is besloten tot een vervolg in 2021 dat gericht is op het blijvend bieden van zelfservicedienstverlening aan zelfredzame burgers via HalloWerk. • We bouwen de doelgroep uit met burgers met een vergelijkbaar profiel die ook deze (preventieve) dienstverlening krijgen (eind ww, parttime ww, tozo). • Daarnaast wordt de dienstverlening uitgebreid met een doelgroep die minder zelfredzaam is. Zij krijgen meer begeleiding maar ook de gelegenheid om van de dienstverlening van HalloWerk gebruik te maken. • Een vervolgstap is ook om HalloWerk te implementeren voor de werkzoekenden met een registratie banenafspraak. Hiermee breiden we ook de marktbewerking en dienstverlening naar werkgevers uit via HalloWerk. We hebben het huidige contract met de uitzendbureaus verlengd tot uiterlijk september 2022 met meer aandacht voor een sectorswitch en een actievere rol in het om- en bijscholen. In de nieuwe aanbesteding intensiveren we onze samenwerking om extra uitstroom naar werk te behalen, met focus op toekomstgericht werk.

Instroom vanaf april 2020 (begin coronacrisis): 281. Aantal mensen geplaatst op werk vanaf april 2020 (begin coronacrisis): 210. Gezien de lagere instroom in de bijstand dan verwacht dekken we de kosten van deze inzet in 2021 met het reguliere re-integratiebudget.

Maatregel

Stand van Zaken

Bereik en resultaat

Begeleiding naar werk

We hebben ons voorbereid op de verwachte hoge instroom (en lagere uitstroom). Bij de totstandkoming van het maatregelenpakket gingen we uit van 10.100 uitkeringen eind 2020, 12.500 eind 2021 en 11.500 eind 2022. Het bijstandsbestand is in 2020 in werkelijkheid gestegen van 9.366 naar 9.808. Op basis van de laatste CPB-raming) verwachten we 10.100 bijstandsuitkeringen eind 2021 en 10.400 eind 2022. Daarmee is de toename van de bijstand veel lager dan verwacht. De capaciteit hebben we daarom nog maar zeer beperkt uitgebreid.

De extra instroom in de bijstand is opgevangen (9.318 februari 2020, 9.764 eind juni 2021). Met deze maatregel bereiken we dat de caseloads van de werkmatchers niet te veel oplopen. Alhoewel de effectiviteit van re-integratie moeilijk te meten is, bestaat er consensus dat aandacht werkt. Te hoge caseloads hebben een nadelig effect op de uitstroomkans (nu en in de toekomst) en leiden daarmee tot hogere kosten voor de bijstand. In het eerste half jaar van 2021 ligt de uitstroom naar werk hoger dan vorig jaar. Hierbij spelen uiteraard ook veel andere factoren een rol, in het bijzonder de ontwikkeling van de arbeidsmarkt.

WERKEN

Begroot 2021

x € 1.000 Realisatie per 1/7 Prognose 2021

1.

Investeren in ROM

510

0

500

2.

Proactief herontwikkelen en verbeteren van werklocaties

750

0

533

3.

Herhuisvesten bedrijven

100

0

58

4.

Vitale hoofdstructuur Retail

875

0

465

5.

Aanpak leegstand Binnenstad

0

OPLEIDEN

Begroot 2021

1A. Versterken toekomstbestendige werken via marktgroepen

0 0 Realisatie per 1/7 Prognose 2021

750

0

685

0

75

150

2. Voucherregeling 3. Stimuleringsregeling Stages en Leerwerkplekken in de maakindustrie en toekomstbestendige sectoren

500 500

0 0

125 500

4. Aanpak kwetsbare jongeren

300

50

210

1B. Utrecht Leert!

BEGELEIDEN

Begroot 2021

Realisatie per 1/7 Prognose 2021

1. Digitale dienstverlening

400

2. Uitzendbureaus en sectorswitch

625

0

0

3. Formatie voor begeleiding

845

153

207

4. Programmamanager toeleiden naar werk (nieuw)

0

31

125

5. Dienstverlening ondernemers (nieuw)

0

0

750

Totaal

Begroot 2021

Realisatie per 1/7

87

256

Prognose 2021

T.l.v. bestemT.g.v. bestemmingsreserve mingsreserve 6.155 396 4.564 3.564* 2.051** *In de Voorjaarsnota 2021 is de onttrekking voor de extra investering in de ROM en voor het proactief herontwikkelen en verbeteren van werklocaties al geregeld.

27

**Het Rijk heeft via de decembercirculaire 2,051 miljoen euro voor een aanvullend pakket re-integratie beschikbaar gesteld. Dit budget maakt onderdeel uit van de doelstelling re-integratie programma Werk en Inkomen 2021 en dubbelt tot op zekere hoogte met het maatregelenpakket. We stellen voor dit budget toe te voegen aan de bestemmingsreserve corona. Hiermee dekken we het risico dat gepaard gaat met de beëindiging van de Tozo-regeling dit najaar. Mogelijk leidt dit tot een hoge instroom in de bijstand (BBZ) met bijbehorende specifieke dienstverlening. Eind dit jaar weten we in hoeverre dit risico zich voordoet. Beschouwing op de effectiviteit van het pakket We zijn positief over het pakket aan maatregelen dat we vorig jaar midden in de coronacrisis hebben uitgewerkt. De uitvoering van het geheel aan maatregelen komt inmiddels goed op stoom. Het gebruik is op dit moment nog wel wisselend. Zo start een aantal subsidieregelingen in september 2021. Mede daardoor is de effectiviteit voor veel maatregelen op dit moment nog niet goed te meten. In het kader van de gewenste effectiviteit hebben we op basis van de actualiteit wel bijgestuurd. Belangrijk voorbeeld is de maatregel formatie voor begeleiden. Doordat de instroom in de reguliere bijstand tot nu toe meevalt en de uitstroom goed is hebben we nauwelijks extra capaciteit georganiseerd.

Daarentegen voorzien we – net als de rijksoverheid – een verhoogde stijging in de aanvragen voor de bijzondere bijstand voor zelfstandigen. Dit vraagt om meer begeleiding van deze ondernemers. Dit lichten we hieronder toe. In vergelijking met vorig jaar zijn veel trends en ontwikkelingen positief. Tegelijkertijd zien we nog een aantal donkere wolken. Alhoewel het in veel economische sectoren weer goed gaat, heeft een deel van bedrijven en instellingen te kampen met schulden en cashflow problemen. Met name in de horeca en culturele en evenementensector, waarin veel ZZP’ers actief zijn. Met toenemende vaccinaties en (gedeeltelijke) heropening van de economie gaan we van steunbeleid naar herstelbeleid. De generieke overheidssteun wordt per 1 oktober afgeschaft. Verwachting is dat het aantal bedrijven dat (gedwongen) moet stoppen na 1 oktober gaat toenemen. Dit is onderdeel van de herstellende marktdynamiek. Dit geldt ook voor de ZZP’ers in de kwetsbare sectoren die nu nog TOZO ontvangen. In de gemeente Utrecht waren dit eind augustus nog 1.887 ZZP’ers. Het personeel van de bedrijven die failliet gaan, begeleiden we naar nieuw – bij voorkeur toekomstbestendig – werk. Hiervoor hebben we via versterking van de marktgroepaanpak en de uitwerking van de voucherregeling de benodigde instrumenten om te voorkomen dat (toekomstig) werklozen in de bijstand raken.

Ook voor de ondernemers – met name voor de 2.085 zelfstandigen die nu nog TOZO voor levensonderhoud ontvangen – willen we voorkomen dat deze zonder werk raken en zo in de bijstandverlening voor zelfstandigen (BBZ) belanden, met de daarbij behorende duurdere benodigde dienstverlening. Tozo is een regeling die voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. De zelfstandigen die nu nog Tozo ontvangen, ontvangen dit vaak al sinds het begin van de pandemie. We willen voorkomen dat de zelfstandigen vanuit de TOZO in de BBZ-belanden. Dit doen we door het begeleiden van ondernemers / ZZP’ers naar een aanpassing van het bedrijfsplan of begeleiding naar werk in loondienst. Dit aansluitend op door het rijk aangekondigde aanpassing van de maatregelen van 30 augustus 2021. Onder het motto versterken ondernemersdienstverlening gaan we met onze (keten)partners veel mogelijk ondernemers in de regio ondersteunen. Dit door alle dienstverleningsmogelijkheden in de stad overzichtelijk en op elk punt verkrijgbaar te maken op basis van een uniform proces. Hierover communiceren wij met behulp van een activeringsaanpak via de ondernemersverenigingen. Ook Tozo-gerechtigden worden in dit kader benaderd.

Naast begeleiding voor omscholing, zetten we met partners een doorbraaktafel op waar de meest lastige ondernemerskwesties tot oplossingen worden gebracht. Dit alles om te voorkomen om ondernemers dat ondernemers in de BBZ belanden.

28

Pakket 4 Investeren met maatschappelijk rendement Doel van het pakket In dit pakket zien we corona als een kans om de belangrijkste transities te versnellen: energie, klimaat, groen, mobiliteit, economie en wonen. Dat doen we door het stimuleren van de (lokale) economie en (duurzame) werkgelegenheid; een duurzaam herstel dat bijdraagt aan noodzakelijke aanpassingen op gebied van klimaat, energie, groener en gezonder maken van de stad; het versnellen en betaalbaar maken van woningbouwprojecten voor alle doelgroepen en mobiliteitsoplossingen die woningbouw en werkgelegenheid mogelijk maken. In de uitvoering sluiten we aan op bestaande processen en projecten: het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR) met daarbinnen het Meerjaren Groenprogramma (MGP) en Meerjarenprogramma Bereikbaarheid (MPB). Ontwikkeling in de context van het pakket Gezonde leefomgeving Bijna driekwart van de bewoners waardeert het groen in de buurt meer sinds het begin van de coronacrisis (bewonerspanel – juli ‘21). In 2020 nam het gebruik van de openbare ruimte en parken toe. Die druk heeft effect op de kwaliteit voor beleving en ontspanning, op de biodiversiteit en de recreatieve en beweegmogelijkheden. Het aantal meldingen over de openbare ruimte is nog altijd hoog. Dit vraagt om blijvende en versterkte inzet op groen en openbare ruimte, inclusief effectuering van de projecten uit de tweede tranche.

Mobiliteitstransitie Tijdens de coronacrisis werkte het overgrote deel van de mensen die dat konden, thuis. Of we ook teruggaan naar het ‘oude normaal’ is nog zeer de vraag. Vier op de vijf Utrechters is van plan ook in de toekomst vaker thuis te werken dan voorheen (Bewonerspanel – juli ’21). Met de afbouw van coronamaatregelen herstelt het OV-gebruik wel langzaam. Het gebruik van de fiets beweegt weer richting de niveaus van voor corona. Dit herstel kunnen we versterken door te zorgen voor een passende (fiets-)infrastructuur. Duurzame bouwproductie/duurzame groei In de eerste helft van 2021 zijn 2000 woningen in aanbouw genomen. We houden de ontwikkeling rond ‘mixed-use’ projecten scherp in de gaten, omdat horeca en winkelvastgoed op dit moment minder aantrekkelijk is de markt. Hoewel de bevolkingsgroei door corona minder groot is dan voorheen, blijft de druk op de woningmarkt – huur en koop - hoog. Het blijft belangrijk om de woningproductie op peil te houden en voldoende woningbouw mogelijk te maken op korte, middellange en lange termijn. De opgave ‘thuis voor iedereen’ is urgenter geworden door de verdubbeling van de taakstelling van de huisvesting van statushouders.

Het aantal reguliere mutaties in de sociale voorraad is vorig jaar (waarschijnlijk als gevolg van Corona) lager, dat maakt het aantal vrijkomende woningen beperkter Omdat mensen door Corona meer thuis zijn, is er meer aandacht voor woningkwaliteit en energiebesparing. We zien een toenemende vraag bij particulieren naar verduurzaming van de woning. Het aantal duurzaamheidsleningen is in 2020 verdubbeld. In het eerste kwartaal dit jaar is het aantal aanvragen nog steeds op het niveau van 2020. Stand van zaken op het pakket Gezonde leefomgeving Voor de projecten ‘gezonde leefomgeving’ geldt dat ze allemaal in voorbereiding zijn genomen en de ontwerpen opgestart zijn. Voor een aantal projecten is het ontwerp al zo ver gevorderd, dat we nog dit jaar starten met de uitvoering.

29

1e tranche Gezonde leefomgeving Openbare ruimte Bernadottelaan Groene lint Overvecht

Rotsoord Maarschalkerweerd Lunettenpark

Stand van zaken

Bereik / resultaat

voorbereiding gestart voorbereiding gestart

Uitvoering start 2021

voorbereiding gestart voorbereiding gestart

Uitvoering start 2021(herinrichting van drie hoven ten noorden van de Carnegiedreef, inclusief meerdere kleine herinrichtingen en verbetering van de parktoegangen en oversteekplaatsen) Uitvoering start 2021 (na oplevering Moxy) Uitvoering start 2021

2e tranche Gezonde leefomgeving Vergroening Rivierenwijk e.o Vergroening Noordwest Riolering Vasco da Gama Maarschalkerweerd overige twee parken Enecoterrein herinrichting

startklaar startklaar startklaar startklaar startklaar

Wacht op definitieve besluitvorming 2e tranche Wacht op definitieve besluitvorming 2e tranche Wacht op definitieve besluitvorming 2e tranche Wacht op definitieve besluitvorming 2e tranche Wacht op definitieve besluitvorming 2e tranche

Mobiliteitstransitie Voor de naar voren gehaalde mobiliteitstrajecten geldt dat in de meeste situaties de uitvoering in 2022 kan starten zoals gepland. De fietsstraat Mereveldseweg en de snelfietsroutes naar Woerden starten al dit jaar. Ondanks de druk op de organisatie is het gelukt om alle projecten conform planning op te starten. Mobiliteitstransitie Jutfaseweg naar 30 km / fietsstraat Verkeer Bernadottelaan e.o. Verkeersveiligheid Donaudreef Verkeersveiligheid Amazonedreef Alternatieve route door Rijnsweerd Mytylbrug plus aansluitingen Archimedeslaan Knip Catharijnesingel Snelfietsroutes naar Woerden Snelfietsroutes naar Veenendaal Fietsstraat Mereveldseweg Koningsweg Oost Fietsonderdoorgang Lombokplein

IPVE/FO fase gestart

uitvoering start 2022, oplevering 2022

voorbereiding gestart voorbereiding gestart voorbereiding gestart IPVE/FO fase gestart

Uitvoering start 2021 Uitvoering start 2021, oplevering 2022 Uitvoering start 2021, oplevering 2022 Uitvoering start 2021, oplevering 2022

Verkenning gestart

IPVE/FO medio 2021, start realisatie 2022, oplevering 2023 Start uitvoering 2022 uitvoering start 2021 start uitvoering 2021, oplevering in 2023

voorbereiding gestart voorbereiding gestart SOK gesloten met provincie, IPVE/FO fase gestart Voorbereiding SOK met provincie Voorbereiding gestart Voorbereiding gestart Nog niet gestart

start uitvoering 2022, oplevering 2023 start uitvoering 2021, oplevering 2022 start uitvoering 2022 start voorbereiding conform planning in 2022

Duurzame bouwproductie/duurzame groei In het kader van duurzaam hoge bouwproductie zijn we gestart om de mogelijkheden voor versnelling in het werkproces van initiatief tot ingebruikname te onderzoeken en breder in de stad ervaringen op te doen met andere manieren van werken door bijvoorbeeld de initiatiefnemer zelf de bouwenveloppe te laten schrijven. Om ook de bouwproductie op de middellange en langere termijn in stand te houden, nemen wij als gemeente meer regie met ontwikkelstrategieën, (omgevings)visies en uitwerkingsstudies om te onderzoeken wat de mogelijkheden en kansen van een locatie zijn. Bij de verantwoording over 2021 zullen wij de raad over de uitkomsten en stand van zaken informeren.

30

Voor wat betreft ‘thuis voor iedereen’ geldt dat de aangekondigde programmamanager is aangesteld. Daarmee is ook de Taskforce ‘versneld toevoegen tijdelijke woonruimte’ gestart. Eerste locatievoorstellen verwachten wij in oktober. Vanuit de middelen ‘thuis voor iedereen’ hebben wij samen met partners als BZK, VWS, Aedes en VNG ook intensief bijgedragen aan adviesrapport voor het Kabinet over de huisvesting van aandachtsgroepen. Dit heeft geleid tot aanbevelingen over een noodpakket en een meerjarige samenwerkingsagenda. In het kader van Thuis voor ouderen is onder andere een pilot voor doorstroom van ouderen in de buurt gestart in samenwerking met Mitros (experiment in het kader van de huisvestingsverordening). Ook de maatregelen op het terrein van energie zijn opgepakt: het revolverend fonds duurzaamheidsleningen voor Utrechtse woningeigenaren bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) is aangevuld met 2 miljoen euro. Vanuit het coronamaatregelenpakket wordt in 2022 en 2023 de jaarlijkse kosten namelijk de rentekosten van het uitgezette kapitaal en beheerkosten SVN gedekt. Voor Overvecht Noord aardgasvrij zijn de onderhandelingen met de warmteleverancier inmiddels opgestart, waarmee de wijkaanpak meer vorm krijgt. In 2022 leidt dit tot meer inzicht om tot een Wijkuitvoeringsplan te komen.

De (rijks)middelen ter afdekking van de onrendabele top zullen vanaf 2023 worden ingezet. Duurzame bouwproductie/duurzame groei Aanjagen productie en voorzieningen (incl. (T)huis voor iedereen)* - A. Versnelling/voortgang lopende productie

gestart

- B. Toevoegen planvoorraad bouwproductie en voorzieningen

gestart

- C. Thuis voor iedereen

gestart

Verduurzaming woningvoorraad

gestart

Overvecht Noord aardgasvrij

gestart

Project verbeteren UPP/omgevingswet proof maken gestart. Resultaten dit jaar. Extra inzet lopende ontwikkelingen met gevoelig programma (horeca, leisure) Overzicht planvorming komt in de loop van dit jaar naar de raad. Ontwikkelstrategieen/uitwerkingen gestart voor uitbreiding sport, Rangeerterrein Cartesiusdriehoek, Werkspoorkwartier, Galgenwaard, Maarschalkerweerd, Bos en Zon ockhuizen, rode contour Vleuten De Meern Programmamanager is aangesteld, samenwerkingsstructuur thuis voor ouderen opgebouwd Revolverend fonds duurzaamheidsleningen is aangevuld met 2 miljoen euro Rijksmiddelen beschikbaar. Wijkuitvoeringsplan in 2022. Start uitvoering 2023

31

Begroot bedrag 2021

Prognose 2021

x € 1.000 Ten laste van de reserve

Openbare ruimte Bernadottelaan Groene lint Overvecht Rotsoord Maarschalkerweerd Lunettenpark Aanjagen productie (T)huis voor iedereen Verduurz. woningvoorraad Overvecht Noord aardgasvrij (2022)

750 200 1.700 1.500 1.530 320 40

400 250 250 800 1.530 320 0

400 150 250 800 1.530 320 0

Totaal eerste tranche Tweede tranche Gezonde leefomgeving

6.040

3.550

3.450

200 550 150

600 500 150

200 200 150

900

1.250

550

6.940

4.800

4.000

Eerste tranche Gezonde leefomgeving

Vergroenen Rivierenwijk e.o. Vergroening Noordwest Maarschalkerweerd overige twee parken Herinrichting Enecoterrein (2022) Totaal tweede tranche Beide tranches

In het financiële overzicht zijn alleen de projecten opgenomen, waarvoor in de begroting nieuw geld beschikbaar is gesteld. Investeringsprojecten die binnen bestaande programma’s naar voren zijn gehaald worden in de betreffende programma-rapportages verantwoord. Dit zijn met name de projecten onder het kopje Mobiliteitstransitie. Voor een aantal projecten geldt, dat het beschikbare bedrag uit de bestemmingsreserve coronamaatregelen aanvullend is op een eerder toegekend budget. In die gevallen wordt eerst het bestaande budget besteed, voordat een beroep wordt gedaan op de reserve. Beschouwing op de effectiviteit van het pakket Het grootste deel van de maatregelen is inmiddels, en conform planning, gestart. Dat betekent dat nu veel voorbereidende werkzaamheden plaatsvinden. Fysieke projecten vragen voorbereidingstijd voordat de daadwerkelijke uitvoering op straat kan starten. Veel fysieke projecten starten met de uitvoering in de loop van dit jaar of in 2022. Dat zal dan leiden tot een toename in werkgelegenheid in de uitvoerende sectoren. In de periode daarna verwachten we meer vraag naar werkgelegenheid in beheer en onderhoud. Concreet en zichtbaar effect van vergroeningsmaatregelen en mobiliteitsmaatregelen zien we in de stad als de projecten tot uitvoering komen. Dit zullen we gaan zien in de stad vanaf de tweede helft van 2021.

In de oorspronkelijke begrotingsraming zijn voor een aantal projecten de gehele investeringsbedragen opgenomen in 2021. De uitvoering van deze investeringen en daarmee ook de uitgaven worden verspreid over 2021 en 2022 Effect op de energietransitie zien we op korte termijn nu al terug in een toename van het aantal particuliere woningverbeteringen, die mogelijk zijn door de duurzaamheidsleningen. Grootschalig effect gaan we zien als vanaf 2023 de eerste woningen in Overvecht daadwerkelijk aardgasvrij worden. Voor de tweede tranche tot en met september 2021 blijven we alert of er zich nieuwe mogelijkheden voor co-financiering voordoen bij een mogelijk herstelplan van het Rijk, waarvoor deze middelen eventueel benodigd zijn. Als er na september geen co-financiering nodig is, nemen wij de tweede tranche in uitvoering, zoals beschreven in de Voorjaarsnota 2021.

32

Conclusie We zien dat de aard van de crisis verandert. Het economische herstel is sneller en sterker dan verwacht gekomen, terwijl er op gezondheidsgebied veel onzekerheid blijft, bijvoorbeeld over de werking van de vaccins en mogelijke nieuwe varianten. Tegelijkertijd worden de steunmaatregelen van het Rijk binnenkort beëindigd. Deze combinatie van factoren zorgt nog steeds voor een grote onzekerheid over het verloop van de crisis, de noodzakelijke maatregelen en de maatschappelijk en economische effecten daarvan. De maatregelenpakketten zijn nu dus nog steeds een passend antwoord op de crisis, ook al omdat ze de mogelijkheid bieden om flexibel te zijn in onze maatregelen, maar de veranderende aard van de crisis noopt ons tot een continue kritische blik op de scenario’s én de maatregelen die we hanteren. Want het gevaar dat het herstel van de stad in verschillende snelheden op gang komt en bestaande scheidslijnen worden versterkt is nog niet geweken. Met de meeste Utrechters gaat het gelukkig goed. Nu de samenleving weer langzaam opengaat, o.a. doordat steeds meer mensen zijn gevaccineerd, zien we dat de economie aantrekt en voorzieningen en instellingen weer durven te ademen. Voor een deel betekent dit dat we van steunbeleid naar herstelbeleid gaan bij, zoals bij de ondersteuning van essentiële voorzieningen en ondernemers.

Er zijn echter specifieke groepen en organisaties die het moeilijk hebben, vooral jongeren/jongvolwassenen, mensen met een opeenstapeling van meerdere problemen, gezinnen die al te kampen hebben met veel verschillende moeilijke situaties en ondernemers in de culturele en evenementensector. Veel van deze ondernemers, bijvoorbeeld, maken gebruik van de Tozo-regeling en we willen zoals gezegd voorkomen dat deze zelfstandigen vanuit de Tozo in de bijstand voor zelfstandigen (BBZ) belanden. Uit voorgaande paragrafen blijkt dat we een aantal effecten hebben kunnen opvangen, er zijn bijvoorbeeld instellingen behouden en er is extra zorg geleverd. Bij andere interventies is het nog te vroeg om te kunnen rapporteren over concrete resultaten en effecten. Die rapportages laten vooral de inspanningen zien om de maatregelen uitvoerbaar te maken; de daadwerkelijke uitvoering komt nu pas op stoom, na een aanlooptijd. Uit het financiële beeld blijkt dan ook dat de dit jaar begrote middelen niet allemaal worden besteed. De geactualiseerde prognose laat zien, dat in 2021 de uitgaven ten laste van de bestemmingsreserve lager zullen zijn dan begroot. Daar zijn verschillende redenen voor. In pakket 1 speelt een rol dat het Rijk meer geld dan verwacht beschikbaar heeft gesteld voor met name de culturele sector.

Dat de instroom in de bijstand minder is dan verwacht, zien we terug in de bestedingen in pakket 3. Voor een deel vinden de daadwerkelijke uitgaven plaats in 2022, bijvoorbeeld voor de investeringsprojecten in pakket 4. Gelet op de omvang van de coronacrisis, de verwachte na-ijleffecten en de (nog altijd voortdurende) onzekerheden over de ontwikkeling van de crisis, zijn de maatregelenpakketten ingesteld voor een periode van twee jaar. Wij stellen voor het voor 2021 benodigde bedrag van 20,56 miljoen euro te onttrekken aan de bestemmingsreserve. Bij de integrale afweging in 2022 wordt de omvang van de reserve tegen het licht gehouden, in relatie tot de dan actuele situatie.

Pakket

Begroot 2021

Prognose 2021

1. 2. 3. 4.

12.400 4.320 6.155 6.940

9.500 3.496 4.564 4.800

T.l.v. bestemmingsreserve 9.500 3.496 3.564 4.000

Totaal

29.815

22.360

20.560

x € 1.000 T.g.v. bestemmingsreserve

2.051

2.051

33

2.3 Overige ontwikkelingen In onderstaande tabel laten wij per programma de niet corona gerelateerde majeure financiële afwijkingen zien die van invloed zijn op de financiële ruimte. Het betreffen financiële afwijkingen ten opzichte van de actuele begroting (waarin dus de besluitvorming over de Voorjaarsnota 2021 / Eerste Bestuursrapportage 2021 is verwerkt). In deze paragraaf worden de onderstaande afwijkingen per programma toegelicht. Overige ontwikkelingen (-/- negatief resultaat, +/+ positief resultaat)

Programma

Bewoners en Bestuur

Verwacht rekening resultaat (totaal) -

Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed

-170

Duurzaamheid

415

Bereikbaarheid

-

Openbare ruimte en groen Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen Werk en Inkomen Onderwijs

-160 17.350 -697

Ondersteuning op maat

-

Volksgezondheid

-

Veiligheid

-

Cultuur

-

Samenleven en Sport

602

Utrechts Vastgoed

-1.015

Algemene middelen

12.646

Overhead

-1.100

Nettoresultaat (nadeel -/-, voordeel +/+)

27.871

Bewoners en Bestuur We verwachten geen afwijkingen voor overige ontwikkelingen.

34

Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed Omschrijving 1. 2. 3.

Passende huisvesting Leges omgevingsvergunningen Erfpachtopbrengsten a. Conversies en bestemmingswijzigingen b. Structurele erfpachtopbrengsten Totaal

verwacht rekeningresultaat -170 -3.000 3.000 -pm -170

x € 1.000 Incidenteel/ structureel Structureel Incidenteel Incidenteel Structureel

1. Passende huisvesting Voor de opgave Wonen wordt in 2021 een overschrijding verwacht op de beschikbare middelen voor personele inzet, ondanks de extra incidentele middelen voor de intensivering van de samenwerking met de woningcorporaties en marktpartijen en voor betere monitoring. De werkdruk ligt al enkele jaren bijzonder hoog door de forse vraagstukken die er liggen en dat vertaalt zich naar een hogere personele inzet dan begroot. In 2021 gaat het om een overschrijding van 0,170 miljoen euro 2. Leges omgevingsvergunningen De leges opbrengsten voor de grote bouwprojecten blijven achter ten opzichte van de begroting. Door de invoering van de BENG-regeling per 1-1-2021 zijn er diverse vergunningaanvragen, die gepland stonden voor 2021, nog in 2020 ingediend en vergund. In 2020 zorgde dat voor een meeropbrengst van de leges. Daarnaast blijft de prognose achter in verband met de doorwerking van de PFAS- en de stikstofcrisis uit 2020 en door schaarste aan personeel en materiaal (en daardoor stijgende bouwkosten) en onzekerheid over financiering in de bouw. De wegvallende opbrengst wordt niet gecompenseerd door lagere lasten. De inzet voor vergunningverlening is nodig voor de afhandeling van de stijgende aanvragen voor kleine (niet kostendekkende) bouwprojecten (verbouwingen, dakkapellen en dergelijke).

Naar verwachting zal er vanwege deze oorzaken 3,0 miljoen euro minder aan legesopbrengsten omgevingsvergunningen worden ontvangen in 2021 dan begroot. In de laatste maanden van 2021 zal duidelijk worden hoeveel het daadwerkelijk tekort wordt. De omvang is onder andere afhankelijk van het aantal bouwplannen dat nog zal binnenkomen, de bouwkosten van deze plannen, het tijdstip van indiening, zienswijzen en andere reacties en de complexiteit van de aanvragen (in verband met doorlooptijd). 3. Erfpachtopbrengsten De werkelijke opbrengsten uit de conversies en bestemmingswijzigingen overstijgen de begrote opbrengsten met 3,0 miljoen euro: • De economische meerwaarde uit de dossiers Rijnkade (voormalige V&D) en de La Vie (Bijenkorf) zal leiden tot een voordeel van 2,0 miljoen euro. • Het netto resultaat op de uitvoering van de Conversieregeling Erfpachten 2017 bedraagt naar verwachting ruim 1 miljoen euro. Op 9 november 2017 is motie 191 betaalbaar wonen aangenomen, waarin wordt opgedragen om deze meeropbrengst conversieregeling jaarlijks te reserveren voor het toevoegen van meer betaalbare woningen, waaronder een substantieel deel in het segment sociale huur, aan de Utrechtse woningvoorraad. Hiertegenover staat een mogelijk nadeel op de structurele erfpachtopbrengsten. Vanuit de spelregel indexeren worden deze opbrengsten in de programmabegroting jaarlijks verhoogd met een accres.

Dit accres moet gedekt worden uit de periodieke herzieningen van de canon. Wij verwachten in 2021 deze opbrengst niet geheel te realiseren, omdat er dit jaar geen omvangrijke herzieningen plaatsvinden. In de laatste maanden van 2021 zal duidelijk worden om welk bedrag het gaat.

35

Duurzaamheid Omschrijving 1.

Bodem Totaal

verwacht rekeningresultaat 415 415

x € 1.000 Incidenteel/ structureel Incidenteel

1. Bodem Voor Bodem wordt een positief resultaat verwacht op de incidentele middelen van 0,415 miljoen euro. De sanering in de Bloemstraat/Wagenstraat is afgerond. Van het incidentele budget van 1,066 miljoen euro resteert na uitvoering van de sanering een bedrag van 0,415 miljoen euro. In 2020 liep de bekostiging van het Bodemconvenant 2016-2020 af. Ten tijde van opstellen van deze bestuursrapportage is nog niet bekend hoeveel Rijksmiddelen er voor Bodem in het overgangsjaar 2021 beschikbaar komen voor reguliere taken (waaronder nazorg). Begroting 2021 gaat daarom uit van de oude budgetten van het convenant Bodem.

Bereikbaarheid We verwachten geen afwijkingen voor overige ontwikkelingen.

Openbare ruimte en groen Omschrijving 1.

Reclame in de openbare ruimte Totaal

verwacht rekeningresultaat -160 -160

x € 1.000 Incidenteel/ structureel Incidenteel

1. Reclame in de openbare ruimte Door het (tijdelijk) weghalen van de reclame-objecten als gevolg van wegafsluitingen en/of -opbrekingen en het (tijdelijk) vervallen van bushaltes door omlegging of opheffing van buslijnen, zijn deze bushaltes voor de reclame-exploitanten niet volledig exploitabel. Naar verwachting zal in 2021 de opbrengst uit reclame in de openbare ruimte met 0,160 miljoen euro lager uitvallen.

Economie & werkgelegenheid voor iedereen We verwachten geen afwijkingen voor overige ontwikkelingen.

Werk en Inkomen x € 1.000 Omschrijving 1. Vaststellingsovereenkomst 2015+2016 BUIG 1. Re-integratie 2. Verstrekken bijstand 3. Armoedebestrijding Totaal

36

verwacht rekeningresultaat 14.050 0 4.500 -1.200 17.350

incidenteel/ structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

1. Vaststellingsovereenkomst 2015+2016 BUIG De gemeente Utrecht en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn tot een schikkingsvoorstel gekomen over de beroepszaken BUIG 2015 en 2016, welke vastgelegd is in een vaststellingsovereenkomst. We hebben hier de gemaakte kosten van de advocaat gemaakt in 2021 op gecorrigeerd. Conform de financiële spelregeling komt deze meevaller van 14,050 miljoen euro ten gunste van de algemene middelen. De procedures over 2017 en 2018 lopen nog door. 2. Re-integratie We nemen voor re-integratie een nulresultaat op. Deze prognose voor re-integratie is relatief onzeker. De onzekerheid betreft een mogelijke onderbesteding. In 2021 zijn namelijk vanwege de corona-crisis, opgaven en taken als centrumgemeente in de arbeidsmarktregio diverse incidentele budgetten beschikbaar. Alhoewel deze budgetten zijn opgenomen in de begroting 2021, kunnen kosten soms ook in 2022 vallen. In het kader van beter begroten doen wij daarom in deze bestuursrapportage enkele bijsturingsvoorstellen waarbij wij budget overhevelen naar 2022. Het Rijk heeft in het kader van de coronacrisis budget beschikbaar gesteld een impuls voor re-integratie. De inzet hangt mede af van de ontwikkeling van de coronacrisis.

Dit najaar is daarvoor met name de impact van het einde van de Tozoregeling van belang, waarbij het de vraag is in hoeverre dit leidt tot instroom in de bijstand (BBZ) en bijbehorende dienstverlening. 3. Verstrekken bijstand Het bijstandsbestand is tussen 1 januari-2021 en 30 juni 2021 ongeveer gelijk gebleven op circa 9.800 huishoudens. Op basis van de juniraming van het CPB verwachten we eind 2021 tussen de 9.850 en 10.100 huishoudens uit te komen, dat is lager dan in eerdere ramingen. Het effect van het afbouwen van steunmaatregelen op het bijstandsbestand is op dit moment nog niet bekend. Het nader voorlopig BUIG budget 2021 bedraagt voor Utrecht EUR 153,1 miljoen euro. In oktober 2021 wordt het definitief BUIG budget 2021 gepubliceerd. We schatten in dat er een positieve bijstelling van 1,4 miljoen euro komt vanwege prijsbijstellingen. De uitkeringslasten hangen af van het aantal ontvangers en schatten we tussen 155,2 en 156,2 miljoen euro. We verwachten per saldo een positief resultaat van 4,5 miljoen euro. 4. Armoedebestrijding Op het programma armoedebestrijding is het verwachte tekort 1,2 miljoen euro. We zagen bij de U-pas, gedurende de maanden dat het sociale leven op slot zat als gevolg van de beperkende maatregelen, dat het gebruik echt minimaal was. In juni viel een groot deel van de maatregelen weg en beleefde de U-pas een ongekende opleving in haar gebruik.

Vanaf 1 juli 2021 is het samengevoegde kindbudget actief. Hierdoor verwachten we dat we het gebruik op een hoger niveau kunnen vasthouden zodat we per saldo 0,8 miljoen euro hoger uit gaan komen dan begroot. Een hoger gebruik is ook zichtbaar bij de bijzondere bijstand. Van de regelingen wordt intensiever gebruik gemaakt. Vooral bijstand voor woninginrichting wordt veel aangevraagd. Dit intensievere gebruik leidt tot een overbesteding van 0,6 miljoen euro. Verder levert ook een groter bereik onder de studenten met een functiebeperking een tekort op van circa 0,2 miljoen euro. Ten opzichte van het beschikbare budget voor de actieagenda verwachten we een onderbesteding van circa 0,4 miljoen euro. Tonk De prognose voor de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) is onzeker, doordat we nog niet goed kunnen inschatten hoeveel bewoners nog gebruik gaan maken, gezien de verruiming van de regeling. Van april tot en met juni hebben we 0,987 miljoen euro aan kosten gemaakt. Deze kosten zullen nog verder oplopen doordat deze regeling doorloopt tot het einde van het jaar en doordat de verruiming zal leiden tot extra aanvragen. De gemeente Utrecht ontvangt in totaal 7,2 miljoen euro voor deze regeling (via maart- en septembercirculaire), dit budget staat nu bij programma Algemene Middelen.

Gezien de omvang van het budget en de huidige kosten verwachten we een onderbesteding.

37

Onderwijs Omschrijving 1. 2.

Onderwijshuisvesting Leerlingenvervoer en diversen Totaal

verwacht rekeningresultaat -350 -347 -697

x € 1.000 Incidenteel/ structureel Structureel Incidenteel

1. Onderwijshuisvesting (-0,350 miljoen euro): De verwachting is dat er in 2021 sprake zal zijn van hogere personeelslasten. Dit is het gevolg van de grote werkvoorraad die ligt bij de ambtelijke organisatie voor de huisvesting van scholen, waardoor extra mensen aangetrokken zijn. Deze hogere kosten zijn structureel van aard. De overschrijding op het beschikbare budget is in 2021 naar inschatting 0,350 miljoen euro. 2. Leerlingenvervoer en diversen (-0,347 miljoen euro): Wanneer we kijken naar de prognose voor 2021 verwachten we een tekort van 0,693 miljoen euro. Dit negatieve resultaat is te wijten aan te laat verwerkte facturen over 2020 die in januari 2021 geboekt zijn. Verder is de prognose dat we op diverse andere posten kleine onderbestedingen hebben die opgeteld 0,346 miljoen euro bedragen. Dit wordt onder andere verklaard door lagere kosten als gevolg van Corona.

Ondersteuning op maat Jeugd Het Rijk heeft via de Meicirculaire voor 2021 incidenteel 613 miljoen euro beschikbaar gesteld voor acute problematiek in de jeugdzorg. Voor gemeente Utrecht betekent dit een bedrag van 8,7 miljoen euro. Dit bedrag is onderdeel van de corresponderende posten en valt grotendeels vrij. Het resterende deel van de 8,7 miljoen euro wordt conform de financiële spelregels betrokken bij de integrale afweging van de Voorjaarsnota 2022. Een nadere toelichting is opgenomen bij de "Algemene middelen" in dit hoofdstuk.

Volksgezondheid We verwachten geen afwijkingen voor overige ontwikkelingen.

Veiligheid We verwachten geen afwijkingen voor overige ontwikkelingen.

Cultuur We verwachten geen afwijkingen voor overige ontwikkelingen.

Samenleven en Sport Omschrijving 1. 2.

38

Vrijval voorziening Grasmat Zoudenbalch Na-ijleffect coronarijkssteun 2020/2021 voor sportaccommodaties Totaal

verwacht rekeningresultaat 793 -191 602

x € 1.000 Incidenteel/ structureel Incidenteel Incidenteel

1. Vrijval voorziening Grasmat Zoudenbalch Gemeente Utrecht heeft een nieuwe huurovereenkomst met FC Utrecht afgesloten voor de huur van een kunstgrasveld op Zoudenbalch. De kosten van het kunstgrasveld worden gedekt vanuit de huuropbrengsten. De opgebouwde voorziening voor de vervanging van het veld kan daarom vrijvallen. Dit ook in aansluiting bij de bevindingen uit het accountantsverslag bij de Jaarstukken 2020. 2. Na-ijleffect coronarijkssteun 2020/2021 voor sportaccommodaties In 2020 en 2021 zijn organisaties middels de rijksregelingen TVS (Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties) en SPUK ZIJ (Zwembaden en IJsbanen) gecompenseerd door het rijk (via de gemeente) voor hun verlies en kwijtschelding van de huur van de sportvoorzieningen aan de amateursportverenigingen. Deze compensaties komen met vertraging binnen waardoor het effect pas in een volgend boekjaar wordt verantwoord (2020 in 2021 en 2021 in 2022).

Utrechts vastgoed Omschrijving 1. 2.

Verzekeringspremie Uitvoering motie 199 ‘Maak werk van UST’ Totaal

verwacht rekeningresultaat -300 -715 -1.015

x € 1.000 Incidenteel/ structureel Structureel Incidenteel

1. Stijging premie property insurance Door het nieuwe contract voor de propertyverzekering is de verzekeringspremie voor de gemeente Utrecht toegenomen. De kosten voor het programma Utrechts Vastgoed zijn hierdoor 0,300 miljoen euro hoger dan geraamd. 2. Uitvoering motie 199 ‘Maak werk van UST’ Naar aanleiding van de unaniem aangenomen motie ‘Maak werk van UST’ stellen wij voor een incidentele last op te nemen van 0,715 miljoen euro en dit bedrag te doteren aan een te vormen bestemmingsreserve, zoals verwerkt in het raadsvoorstel behorende bij deze Tweede Bestuursrapportage . Hiermee kunnen wij in 2021 en 2022 een substantiële verbeterslag te maken in de toegankelijkheid van het gemeentelijke vastgoed. In een afzonderlijke raadsbrief lichten wij toe welke investeringen in 2021 en 2022 met dit bedrag mogelijk worden gemaakt. Het moment van indiening en de unanimiteit van de oproep, in combinatie met eerdere toezeggingen zijn belangrijke redenen om een uitzondering te maken op de spelregel dat nieuwe uitgaven worden betrokken bij de integrale afweging. Uitvoering van aanvullende maatregelen in de jaren 2023 en daarna zal onderdeel worden van de integrale afweging in het voorjaar van 2022.

Algemene middelen Omschrijving 1. 2. 3.

Accres Ontwikkeling uitkeringsbasis Saldo corresponderende posten Meicirculaire 2021 Totaal

verwacht rekeningresultaat -84 4.718 8.012

x € 1.000 Incidenteel/ structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

12.646

Accres Dit betreft een kleine afrondingen met betrekking tot het accres. Ontwikkeling uitkeringsbasis De uitkeringsbasis heeft ten opzichte van de Septembercirculaire 2020 een dalende tendens. Dat is

39

vooral het gevolg van dalende aantallen bijstandsontvangers, omdat de instroom door de coronapandemie meevalt. Dat we bij de Septembercirculaire 2020 nog een negatief effect hadden, laat zien dat de Rijksoverheid moeite heeft om de lange termijn gevolgen in te schatten van de coronacrisis voor wat betreft de werkgelegenheid. Een dalend aantal leidt tot een stijging van de uitkeringsfactor, dit leidt voor Utrecht tot een positief effect op de uitkering van het gemeentefonds. Eén van de redenen is dat Utrecht wel relatief veel groeit in aantal inwoners. Saldo corresponderende posten Meicirculaire 2021 Er is een aantal corresponderende posten (deels) niet nodig voor de uitvoering van de betreffende taak. Het gaat om bodemsanering, aanpak problematiek jeugdzorg en participatie. Hieronder staat een toelichting over de jeugdzorg. In de programmabegroting is een totaaloverzicht opgenomen. Aanpak problematiek jeugdzorg Het Rijk heeft via de Meicirculaire voor 2021 incidenteel 613 miljoen euro beschikbaar gesteld voor acute problematiek in de jeugdzorg. Voor gemeente Utrecht betekent dit een bedrag van 8,7 miljoen euro. Opdracht vanuit het Rijk hierbij is voornamelijk om wachttijden te verminderen. Een kleiner deel is gereserveerd om de inzet van ondersteuning op de huisartsenpraktijk uit te breiden.

Daarnaast zijn verschillende specifieke uitkeringen beschikbaar gesteld, bijvoorbeeld voor vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen. We zijn al langer met partners in gesprek om te bekijken waar knelpunten zitten en hoe deze opgelost kunnen worden. Veel van deze knelpunten (hoge wachtlijsten, achterblijvende uitstroom, toename complexe casussen) zijn (voor een deel) te wijten aan corona. Met de middelen voor versneld vernieuwen hebben we hier al flink op ingezet en blijven we hierop inzetten. Vanwege de late beschikbaarheid van de middelen verwachten we in 2021 maximaal 1,4 miljoen euro nodig te hebben van de beschikbare 8,7 miljoen euro. Bijvoorbeeld om wachtlijsten bij de buurtteams te verminderen maar ook door te investeren in de sociale basis en hiermee druk weg te nemen bij de partners voor aanvullende zorg. De middelen zijn niet verwerkt in deze bestuursrapportage, maar worden conform de financiële spelregels verwerkt bij de derde technische wijziging. Het resterende deel van de 8,7 miljoen euro wordt conform de financiële spelregels betrokken bij de integrale afweging van de Voorjaarsnota 2022.

Overhead Omschrijving 1 2

Centrale overhead Decentrale overhead Totaal

verwacht rekeningresultaat -800 - 300 -1.100

x € 1.000 Incidenteel/ structureel Incidenteel Incidenteel

Met het programma Overhead varen we scherp aan de wind. Dit brengt capaciteitsissues met zich mee. 1. Centrale overhead Het verwachte rekeningresultaat van -0,8 miljoen euro is voornamelijk toe te wijzen aan kosten voor capaciteit als gevolg van uitval door ziekte, moeilijk in te vullen vacatures en extra werkzaamheden . Er zijn aanvullende maatregelen genomen om het verzuim terug te dringen. 2. Decentrale overhead Het tekort bedraagt 0,3 miljoen euro. De taken voortkomende uit de privacy- en archiefwetgeving vragen meer inzet. Ook brengt ziekteverzuim en inhuur extra kosten met zich mee.

40

2.4 Bijsturingsvoorstellen per programma In de bijsturingsvoorstellen worden voorstellen gedaan om onttrekkingen aan bestemmingsreserves te doen, budgetten over te hevelen over programma’s heen via de algemene dekkingsreserve of de hoogte van de baten en lasten aan te passen. Deze bijsturingsvoorstellen zijn budget neutraal en hebben geen financiële impact op de programmabegroting. Hieronder is een totaaloverzicht van alle budgettair neutrale wijzigingen per programma opgenomen. Bijsturingsvoorstellen x € 1.000 Afwijkingen t.o.v. begroting 2021 Programma

Bijsturingsvoorstellen

Overgeheveld naa Dotatie Verschuivinge r 2022 bestemmin n tussen g reserves programma's

Bewoners en Bestuur

-32

0

-60

92

Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed

500

-500

0

0

Duurzaamheid

924

-1.324

400

0

Bereikbaarheid

-160

0

160

0

Openbare ruimte en groen

5.520

0

-5.520

0

Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen

-175

0

0

175

Werk en Inkomen

-1262

-5938

0

7.200

Onderwijs

1.500

0

-1.500

0

Ondersteuning op maat

14.643

-14.500

0

-143

-327

-124

0

451

Veiligheid

0

0

0

0

Cultuur

103

0

-103

0

Samenleven en Sport

2.608

0

-2.300

-308

Utrechts Vastgoed

-1.961

0

1.961

0

Algemene middelen

7.200

0

0

-7.200

Overhead

-333

0

600

-267

Totaal

28.74 8

-22.386

-6.362

-

Volksgezondheid

41

Bewoners en Bestuur Na budgettair neutrale mutatie Storting bijdrage waterschapverkiezingen in reserve verkiezingen

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x€ 1.000 2025

Van: budget verkiezingen -60 Naar: reserve verkiezingen 60 Beslispunt: De in 2021 ontvangen bijdrage voor de Waterschapsverkiezingen '23 storten in de reserve verkiezingen. Argument: De bijdrage van de waterschappen is specifiek bedoeld als bijdrage in de kosten van de waterschapsverkiezingen in 2023. Incidentele aanpassing baten en lasten Verklaring omtrent gedrag (VOG) en naturalisaties

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x€ 1.000 2025

Verhogen Lasten VOG en naturalisaties 320 Verhogen Baten VOG en naturalisaties 320 Beslispunt: De baten en lasten aanpassen in het programma Bewoners en Bestuur in verband met : 1) een lagere vraag naar VOG's 2) meer vraag naar het product naturalisatie. Argument: 1) Er is minder vraag naar het product VOG bij de gemeente in 2021. Of dit een incidentele of structurele trend is, kunnen we nog niet zeggen en passen daarom de begroting alleen incidenteel aan. 2) Er is meer vraag naar het product naturalisaties dan begroot, door de effecten van Corona in 2020 en 2021 kunnen we op dit moment nog niet goed analyseren of dit een structurele trend is. Structurele aanpassing baten en lasten en overheveling budgetten tussen programma overhead en programma bewoners en bestuur in het kader van de begroting Burgerzaken (BZ) op orde. x € 1.000 Omschrijving 2021 2022 2023 2024 2025 Verhogen Lasten product BZ algemeen Verhogen Baten product BZ algemeen

366 366

366 366

366 366

366 366

366 366

Van : Overhead PBZ -267 -267 -267 -267 -267 Naar: Product burgerzaken 267 267 267 267 267 Beslispunt: De baten en lasten van het product BZ algemeen structureel aanpassen in het kader van begroting Burgerzaken op orde, waarbij we de stelposten van BZ algemeen verwerken in de producten van BZ . Argument: Door de stelposten te verwerken in de producten is er beter inzicht in de budgetten van de producten van burgerzaken. Beslispunt: Een aantal (materiële) budgetten van overhead PBZ structureel over te hevelen naar de producten BZ omdat deze budgetten bij het primaire proces van PBZ thuishoren. Argument: Volgens de BBV horen alle kosten die direct verbonden zijn aan activiteiten die gericht zijn op de klant in het primair proces. Voortschrijdend inzicht geeft aan dat deze kosten bij het primair proces horen.

42

Vierjarige aanpassing lasten product Bovengemeentelijke samenwerking

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x€ 1.000 2025

Van: lasten product Bovengemeentelijke -175 -175 -175 -175 0 samenwerking Naar: lasten product Versterken 175 175 175 175 0 Economische structuur in Programma Economie Beslispunt: 0,175 miljoen euro EBU budget uit programma Bewoners & Bestuur overhevelen naar programma Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen voor de exploitatiebijdrage voor de ROM voor de periode van 2021 tot en met 2024. Argument: Het betreft een vierjarige afspraak, vastgelegd in de bestuursovereenkomst ROM en convenant U10-EBU-ROM. Daarnaast wordt inhoudelijk gestuurd op de ROM vanuit de doelstellingen van programma Economie. Hierom is het logisch om de bekostiging van de exploitatiebijdrage aan de ROM volledig bij programma Economie te beleggen.

Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed Na budgettair neutrale mutatie Uitstel en verschuiven werkzaamheden en lasten Implementatie Omgevingswet van 2021 naar 2022 x € 1.000 Omschrijving 2021 2022 2023 2024 2025 uitstel Ruimtelijke -500 500 inwerktredingsdatum ontwikkeling, Omgevingswet Wonen en Erfgoed Beslispunt: Budget omgevingswet 2021 met 0,500 miljoen euro te verlagen en het budget Omgevingswet 2022 te verhogen met 0,500 miljoen euro. Argument: Uitstel van de Omgevingswet leidt ertoe dat een deel van het werk en bijbehorende de lasten van 0,500 miljoen euro verschuift naar 2022. Het budget is bestemd voor de voorbereidingen gericht op de inwerkingtreding van de wet, zoals het opleiden van medewerkers, het aanpassen van werkprocessen en het vullen van het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Mogelijk resteert na het verschuiven van dit budget van 2021 naar 2022 een tekort, omdat uitstel van de wet extra kosten met zich meebrengt.

43

Duurzaamheid Na budgettair neutrale mutatie Verhogen baten en lasten in verband met de inzet van de reserves en subsidies binnen het onderdeel uitwerken van de energieambities x € 1.000 Omschrijving 2021 2022 2023 2024 2025 Van

Uitwerken Verhogen lasten 200 575 575 575 energieambities Energietransitie Naar Uitwerken Onttrekking reserve -200 -575 -575 -575 energieambities Utrechtse Energie Van Uitwerken Verhogen lasten 200 energieambities Energietransitie Naar Uitwerken Onttrekking reserve -200 energieambities Aardgasvrije wijken Beslispunt: De baten en lasten binnen het onderdeel Uitwerken van de Energieambities te verhogen in verband met: • 1,925 miljoen euro voor de jaren 2021 t/m 2024 voor de inzet van de reserve Utrechtse Energie aan subsidies en verduurzamingsmaatregelen. • 0,2 miljoen euro in 2021 voor de gemaakte proceskosten rondom de wijkenaanpak aardgasvrij Overvecht-Noord. Argument: De reserve Utrechtse Energie wordt ingezet voor schommelingen in de uitgaven van de Energietransitie. Deze schommelingen ontstaan met name door de subsidieregelingen en verduurzamingsmaatregelen die worden uitgevoerd. De verwachting is dat deze reserve tot en met 2024 grotendeels wordt uitgegeven. Daarom worden deze onttrekkingen meerjarig in de begroting verwerkt. In de reserve Aardgasvrije wijken zijn middelen opgenomen voor proceskosten, die deels in 2021 gemaakt worden voor de wijkenaanpak Overvecht-Noord. Verhogen baten en lasten onderdeel Leefomgeving, Veiligheid, Gevaarlijke stoffen Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Leefomgeving, Verhogen lasten 85 Veiligheid, Geluidssaneringsprojecten Gevaarlijke stoffen Leefomgeving, Verhogen baten 85 Veiligheid, Geluidssaneringsprojecten Gevaarlijke stoffen Leefomgeving, Verhogen lasten Europese 30 Veiligheid, subsidies (URGE,CCCB) Gevaarlijke stoffen Leefomgeving, Verhogen baten Europese 30 Veiligheid, subsidies (URGE, CCCB) Gevaarlijke stoffen Beslispunt: De baten en lasten binnen het onderdeel Leefomgeving, Veiligheid, en Gevaarlijke stoffen te verhogen in verband met: • 0,085 miljoen euro in 2021 voor de uitvoering van geluidssaneringsprojecten waarvoor subsidie is ontvangen vanuit het rijk. • 0,025 miljoen euro in 2021 voor de uitvoering van de Europese projecten URGE en CCCB. Argument: De inzet van de geluidssaneringsprojecten wordt bekostigd vanuit de rijkssubsidies die zijn ontvangen voor de saneringenwerkzaamheden op de Balijelaan en Lessinglaan, en voor de werkzaamheden op het gebied van begeleiding en toezicht. Binnen de Europese projecten URGE (Circulair) en City Changing Cargo Bikes (CCCB) worden kosten gemaakt voor de verbetering van circulariteit in de bouwsector en een gezonder leefklimaat. Voor deze kosten wordt subsidie ontvangen vanuit Europa.

44

Griftpark onderzoek

Omschrijving Schone Bodem Schone Bodem Schone Bodem Schone Bodem

Overhevelen lasten Griftpark onderzoek Overhevelen baten Griftpark onderzoek Overhevelen lasten Bestparc Overhevelen lasten herinvestering Griftpark

2021

2022

-870

870

-870

870

-324

324

-1.000

1000

2023

2024

x€ 1.000 2025

Beslispunt: • 0,870 miljoen euro van het incidentele budget 2021 voor het Griftpark onderzoek in het kader van afbouw van de nazorg (waarvoor in totaal 2,8 miljoen euro subsidie is verleend) overhevelen naar 2022. De pilot die in 2021 is gestart loopt in 2022 door. • 0,324 miljoen euro van het incidentele middelen voor het Bestparc onderzoek over te hevelen naar 2022. Besteding van dit budget is afhankelijk van de resultaten van de onderzoeken en pilot die met subsidiegeld worden uitgevoerd. • De uitvoering van de herinvestering Griftpark is afhankelijk van het Bestparc onderzoek. Argument: De incidentele budgetten zijn geoormerkte gelden voor onderzoek, pilots en herinvesteringen voor het Griftpark. De gelden zijn nodig om de activiteiten verder uit te kunnen voeren in 2022 en/of om terugbetaling aan het Rijk te doen.

Bereikbaarheid Na budgettair neutrale mutatie Verhogen baten en lasten voor het uitvoeren van maatregelen in het kader van de aanpak luchtkwaliteit x € 1.000 Omschrijving 2021 2022 2023 2024 2025 Maatregelen Aanpak Verhogen baten 904 Luchtkwaliteit Maatregelen Aanpak Verhogen lasten 904 Luchtkwaliteit Beslispunt: De baten en lasten binnen het onderdeel Maatregelen Aanpak Luchtkwaliteit in 2021 met 0,904 miljoen euro te verhogen in verband met de ontvangen SPecifieke UitKering (SPUK) voor luchtkwaliteitsmaatregelen. Argument: In het kader van het Schone Lucht Akkoord is vanuit Rijk een specifieke uitkering van 0,904 miljoen euro ontvangen voor de uitvoering van luchtkwaliteitsmaatregelen. De middelen worden ingezet voor maatregelen mobiele werktuigen, sloopsubsidie dieselvoertuigen, Utrechtse Stook Standaard, en walstroompunten. Deze maatregelen zijn toegelicht in de raadsbrief: Rijkssubsidie Schone Lucht Akkoord van 8 juni 2021.

45

Bijstellen baten en lasten maatregelen gebruik openbaar vervoer Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Maatregelen Verlagen lasten -3.500 gebruik openbaar busbaan Transwijk vervoer Maatregelen Verlagen baten -3.500 gebruik openbaar busbaan Transwijk vervoer Beslispunt: We stellen voor om de baten en lasten op het product OV naar beneden bij te stellen met een bedrag van 3,5 miljoen euro in verband met de busbaan Dichterswijk. Argument: De lasten en baten zijn te hoog opgenomen in het onderbouwende kasritme en de begrotingswijziging van het MPB. De busbaan Transwijk wordt opgeleverd in 2021 en we verwachten dat de lasten en de provinciale baten lager uitvallen. Bij de afsluiting van het project zullen we een voorstel doen om, conform de gemaakte afspraak met de provincie, het niet bestede deel van de subsidie in te zetten voor de busbaan Dichterswijk. De uitwerking hiervan zullen we betrekken bij de herprogrammering in het MPR 2022. Onttrekking uit de egalisatiereserve parkeerexploitatie Omschrijving Van

202 1 -160