Document · PDF

Ruimte voor Sport op het Utrecht Science Park - Def

Raadsinformatiebijeenkomst 26 maart 2024, gemeente UtrechtBij agendapunt: Stand van zaken studentensport Utrecht18.874 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Richting 2040 verwachten we dat het gebruik van het beachvolleybalveld toeneemt: Er komen meer studenten op het USP wonen en zij zijn in de huidige situatie de grootste gebruikersgroep. De populariteit van beachvolleybal is de afgelopen jaren sterk toegenomen (Van der Poel en Hoekman, 2023). Potentiële gebruikersgroepen kunnen gestimuleerd worden om gebruik te gaan maken van het beachvolleybalveld (paragraaf 2.6). Figuur 3.12 Doordeweekse bezetting beachvolleybalveld per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

Hele jaar (april dec oktober)

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

17 23 27 15 15 15

12 19 26 19 10 10

10 27 50 59 11 -

4 17 33 38 19 100

7 4 13 4 39

11 19 31 26 -

2 10 10 -

11 19 30 27 10 19

nov

08:30-18:00

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30 08:30-23:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 3.13 Weekendbezetting beachvolleybalveld naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief feestdagen) (in procenten)

Beachvolleybal Zaterdag Zondag

jan

feb

mrt

apr 6 46

mei 3 17

jun 9

jul 10 15

aug 13 9

sep 2

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Frisbee UTKA Frisbee heeft bijna honderd leden, terwijl dit vijf jaar geleden ongeveer vijftig leden waren. De vereniging is dus flink gegroeid. De meeste leden studeren aan de UU. Twee derde komt uit Utrecht, waarvan meer dan de helft uit de wijken Oost en Noordoost. Het wedstrijdseizoen is verdeeld in drie periodes. De eerste periode loopt van augustus tot en met oktober, de tweede van november tot en met februari en de derde van maart tot en met juli.

okt 6

nov

Hele jaar (april dec oktober) 7 19

In de tweede periode traint UTKA Frisbee binnen in een hal van Olympos of in het Galgenwaard Sportcentrum. Enkele keren maken ze van een andere sporthal gebruik. De overige maanden traint UTKA buiten op een van de combivelden op Olympos, op sportpark Zuilen en op sportpark Loevenhoutsedijk. Ook veel wedstrijden spelen ze op sportpark Zuilen of sportpark Loevenhoutsedijk. Richting 2040 verwachten we dat het aantal frisbee-spelers toeneemt: Er komen meer studenten op het USP wonen en zij zijn in de huidige situatie de grootste gebruikersgroep. Potentiële gebruikersgroepen kunnen gestimuleerd worden om lid te worden van UTKA Frisbee (paragraaf 2.6). De beschikbaarheid van het combiveld is een knelpunt. De vereniging wijkt nu al uit naar andere sportvelden voor de trainingen en wedstrijden. En de voetbalvereniging, die gebruikmaakt van hetzelfde veld, heeft ook meer uren nodig. Klimmen Klimmuur Kalymnos bestaat uit twee wanden (hoge wand en lage wand). De wanden zijn van twee kanten te beklimmen. De klimmuur kan gebruikt worden voor vrij klimmen, maar er worden ook diverse cursussen aangeboden. De klimmuur kan het gehele jaar door gebruikt worden. Doordeweeks tussen 07:00 en 22:30 uur en in het weekend tussen 09:00 en 18:00 uur. Het is mogelijk de vier wanddelen van de klimmuur afzonderlijk te reserveren. In figuur 3.14 staat de bezetting van de klimmuur.

Hierbij hebben we rekening gehouden met de afzonderlijke wanddelen. Wanneer bijvoorbeeld twee van de vier wanddelen gehuurd zijn, telt dit mee voor 50 procent bezetting. De klimmuur biedt doordeweeks en zeker in het weekend (figuur 3.15) mogelijkheden voor intensiever gebruik. We verwachten dat de groei van het aantal gebruikers tot 2040 opgevangen kan worden door verhoging van de bezetting. Naast de losse verhuur maakt de Utrechtsche Studenten Alpen Club (USAC) regelmatig gebruik van de klimmuur. Deze vereniging maakt verder vooral gebruik van de Klimmuur Utrecht. De vereniging heeft bijna 500 leden, waaronder ook veel alumni-leden. Deze alumni zijn geen volwaardig lid: ze trainen mee, maar hebben geen stemrecht. De vereniging moet elk jaar mensen afwijzen die lid willen worden.

Figuur 3.14 Doordeweekse bezetting klimmuur Kalymnos per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

18 18 9 -

2 22 22 11 -

1 6 6 26 26 10 -

3 13 12 32 31 11 -

1 14 14 30 29 9 -

07:00-23:30

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

3 7 7 30 30 11 -

6 6 -

4 5 5 5 4 -

1 9 9 7 7 -

2 5 5 6 7 -

7 13 13 13 13 13 6

2 7 7 18 18 7 1

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 3.15 Weekendbezetting klimmuur Kalymnos naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Klimmuur Zaterdag Zondag

jan -

feb -

mrt 2 -

apr -

mei -

jun -

jul -

aug -

sep -

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Survival U.S.S.V. Simius Hircus is de survivalrunvereniging voor de Utrechtse student. Op de trainingslocatie bij Sportcentrum Olympos trainen ze in groepsverband als voorbereiding op survivalruns. Tweemaal in de week (dinsdag en donderdag van 19:00 tot 21:00 uur) kan er gezamenlijk getraind worden. Daarnaast is het mogelijk om als OlymPashouder een cursus survivalrun te volgen. Deze cursus wordt meerdere keren per jaar aangeboden. De survivalbaan wordt doordeweeks in de avond tussen 19:00 en 21:00 uur veel gebruikt (figuur 3.16). In de andere tijdvakken, ook in het weekend (figuur 3.17), is de bezetting minimaal.

okt -

nov 5 -

dec Hele jaar 33 3 42 4

Figuur 3.16 Doordeweekse bezetting survivalbaan per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

82 82 -

11 83 78 -

20 90 80 -

4 22 89 78 -

4 25 94 81 -

07:00-23:30

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

5 18 86 77 -

44 44 -

11 76 76 -

2 12 82 76 -

18 91 82 -

19 84 75 -

3 14 84 77 -

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 3.17 Weekendbezetting survivalbaan naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantieen feestdagen) (in procenten) Survivalbaan Zaterdag Zondag

jan 20 20

feb 20 20

mrt 20 20

apr 38 47

mei 20 20

jun 20 20

jul 22 -

aug 22 11

sep 23 15

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Samenvattend Voor beachvolleybal, frisbee, klimmen en survival bestaan geen normen of richtlijnen voor de ruimtebehoefte. UTKA Frisbee deelt een veld met voetbal. Daardoor maakt de vereniging voor trainingen en sporadisch voor wedstrijden gebruik van velden op sportpark Zuilen en sportpark Loevenhoutsedijk. Richting de toekomst verwachten we voor beachvolleybal, frisbee, klimmen en survival meer gebruikers. Dit komt zowel doordat er meer studenten op het USP komen wonen, als doordat er mogelijkheden zijn om nieuwe gebruikersgroepen te stimuleren. Voor frisbee is de huidige capaciteit al te laag (er wordt uitgeweken naar andere velden) en is er daardoor geen ruimte om (verwachte) extra leden te faciliteren. Beachvolleybal laat landelijk een duidelijke toename van populariteit zien.

okt 25 20

nov 39 20

dec Hele jaar 53 28 20 20

Hoofdstuk 4

In dit hoofdstuk staat de behoefte aan binnensportvoorzieningen centraal. We gaan in op de bezetting, gebruikers en prognose van de sporthallen en bespreken enkele overige binnensporten. Vernieuwing van de binnensportvoorzieningen van Olympos is op termijn wenselijk. Het sportcentrum van de binnensportvoorzieningen is in 2028 afgeschreven. Dat betekent een keuze voor renovatie of nieuwbouw.

De drie sporthallen van Olympos worden volop gebruikt (figuur 4.1 , figuur 4.2 , figuur 4.3). In de avonduren worden bijna alle uren gebruikt. Overdag is de bezetting lager en worden de hallen voor ruim de helft van de tijd gebruikt voor tentamens. Figuur 4.1 Doordeweekse bezetting hal 1 per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

58 98 97 97 100 100 53

59 94 94 94 100 100 39

35 86 90 90 95 95 45

46 91 93 93 94 89 39

38 85 85 85 94 94 44

50 81 87 91 90 83 41

10 33 44 48 61 56 33

28 75 81 76 87 86 38

66 90 85 88 100 100 53

55 89 86 89 93 91 36

69 100 100 100 97 94 44

48 86 88 88 93 91 42

07:00-23:30

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 4.2 Doordeweekse bezetting hal 2 per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

63 94 100 100 100 94 71

53 92 100 100 100 89 61

39 83 100 100 100 90 65

48 84 93 100 97 94 56

37 78 94 94 91 88 37

36 85 95 95 95 95 45

1 39 61 55 33 22 11

17 69 93 100 95 95 43

71 93 100 100 100 100 47

54 86 100 100 100 86 55

63 87 100 100 100 91 62

45 83 96 97 95 89 52

07:00-23:30

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 4.3 Doordeweekse bezetting hal 3 per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

55 86 99 100 100 100 41

54 81 100 100 100 100 44

35 72 100 100 100 100 40

61 74 96 100 100 100 39

58 61 97 100 100 100 31

71 67 94 94 89 89 42

8 37 100 100 100 94 33

44 67 89 100 100 100 43

63 77 94 100 100 100 41

63 82 96 100 100 100 45

62 82 97 100 100 100 56

54 73 96 99 99 99 42

07:00-23:30

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut

Figuur 4.4 Weekendbezetting hallen naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Hal Zaterdag Olympos Hal 1 Olympos Hal 2 Olympos Hal 3 Zondag Olympos Hal 1 Olympos Hal 2 Olympos Hal 3

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

88 81 81

70 87 57

43 78 66

73 55 73

34 40 82

34 28 35

4 7 -

7 15

40 13 23

90 67 77

54 21 89

60 62 58

53 47 59

92 78 90

87 75 97

28 44 87

68 29 79

85 82 65

29 49 33

7 18 39

67 64 86

36 50 88

63 54 92

47 47 66

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut

De grootste gebruikers van de sporthallen zijn de studentensportverenigingen voor volleybal, basketbal en badminton (tabel 4.1 en tabel 4.2). De futsalcompetitie, handbal, korfbal en floorbal zijn daarna de grootste gebruikers. Op zaterdagen worden in de wintermaanden zaalhockeywedstrijden gespeeld. Tabel 4.1 Grootste gebruikers hal 1, 2 en 3 in 2023, doordeweeks 19:00-22:00 uur (exclusief vakantie- en feestdagen) (aantal uren) Hal 1 Activiteit

Hal 2 Aantal uur

Activiteit

Hal 3 Aantal uur

Activiteit

Aantal uur

Volleybaltraining

157

Volleybaltraining

Basketbaltraining

206

Futsalcompetitie

Korfbaltraining

Volleybaltraining

106

Volleybalwedstrijden

Handbaltraining

Badmintontraining

105

Floorbaltraining

Futsalcompetitie

Basketbalwedstrijden

Volleybal

Badmintonwedstrijden

Futsal

Volleybalwedstrijden

Badmintontraining

Badmintoncompetitie

Volleybal

Futsal

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut

Tabel 4.2

Grootste gebruikers hal 1, 2 en 3 in 2023, weekenddagen 09:00-19:00 uur (exclusief vakantie- en feestdagen) (aantal uren) Hal 1 Activiteit

Hal 2 Aantal uur

Activiteit

Hal 3 Aantal uur

Activiteit

Aantal uur

Volleybalwedstrijden

123

Floorbalwedstrijden

Basketbalwedstrijden

175

Zaalhockeycompetitie

Korfbalwedstrijden

Volleybalwedstrijden

Volleybal

Badmintonwedstrijden

ISBT 2023

Zaalhockey

Zaalhockeycompetitie

Basketbal

Floorbalwedstrijden

Badmintoncompetitie

ISBT 2023

Volleybalwedstrijden

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Samenvattend Heel hoge bezetting van de drie hallen in de avonduren. Geen ruimte voor extra gebruik. Overdag nog ruimte (dit seizoen ingevuld door tentamens). In het weekend lagere bezetting, maar wel structureel gebruikt op zowel zaterdag als zondag.

De hoofdgebruikers (sport) van de sporthallen zijn: badmintonvereniging S.B. Helios; basketbalverenigingen USBF en SBU; handbalvereniging HV Beertje; korfbalvereniging USKV Hebbes (winterseizoen); volleybalverenigingen U.S.V. protos en VV Van slag; interne futsalcompetitie; hockeyvereniging USHC. S.B. Helios De badmintonvereniging heeft circa honderd leden, waarvan ongeveer 80 procent student is. Ongeveer 65 procent van de leden woont in Utrecht. Het aantal leden is de afgelopen jaren vrijwel gelijk gebleven. De vereniging heeft geen wachtlijst, maar hanteert ook een redelijk streng uitstroombeleid. Na afstuderen mag iemand maximaal twee jaar lid blijven, tenzij deze dispensatie aanvraagt en dit vanwege de competitievulling of commissiebezetting gegrond is. In de huidige zaalhuur is ruimte voor maximaal 36 spelers op de dag met de meeste spelers. De vereniging speelt op dinsdag, woensdag en vrijdag. Leden kunnen vrij spelen, trainingen volgen en/of competitie spelen (op vrijdagavond). Basketbalvereniging USBF USBF heeft ruim 220 leden en is de afgelopen vijf jaar sterk gegroeid. De vereniging heeft een wachtlijst. 75 procent van de leden is student aan de UU of HU, waarvan de meeste studeren aan de UU. Ruim drie kwart van de leden woont in Utrecht. De vereniging neemt niet deel aan de bondscompetitie, maar heeft een interne competitie op maandagavond.

Er zijn geen andere trainingsavonden. Basketbalvereniging SBU Het aantal leden bij SBU ligt de afgelopen jaren rond de 150 tot 165 leden. De vereniging probeert minstens 70 procent studenten aan te houden. De vereniging hanteert geen wachtlijst. Er zijn geen gegevens bekend over herkomst van de leden. De vijf dames- en zeven herenteams nemen op verschillende niveaus deel aan de competitie van de Nederlandse Basketball Bond. Het niveau varieert van beginners tot aan Landelijk 1e Divisie.

SBU traint op woensdag- en vrijdagavonden. De eerste twee dames- en herenteams trainen twee keer per week, de derde en vierde teams anderhalf keer per week en de vijfde, zesde en zevende teams één keer per week. Wedstrijden spelen ze op zondag. Handbalvereniging HV Beertje HV Beertje heeft ruim 120 leden en is de afgelopen jaren licht gegroeid in aantal leden. Ruim 60 procent van de leden studeert aan de UU en ruim 20 procent aan de HU. Bijna 70 procent woont in Utrecht, waarvan de meeste in de wijk Oost. Het herenteam speelt in de eerste klasse. Deze wedstrijden vinden plaats op zaterdag of zondag. Het damesweekendteam speelt op zaterdag of zondag in de tweede klasse. Het midweekteam speelt in de breedtesportcompetitie op dinsdag. Daarnaast is er een groep beginners die geen wedstrijden speelt. De trainingen vinden plaats op dinsdag en vrijdag. USKV Hebbes De korfbalvereniging heeft een kleine vijftig leden, waarvan bijna iedereen studeert aan de UU. De vereniging traint op maandag en woensdag. De wedstrijden vinden op zaterdag plaats. Volleybalvereniging USV Protos USV Protos heeft ongeveer 230 leden, verdeeld over zeven heren- en elf damesteams. Het aantal leden is de afgelopen jaren vrijwel constant. De vereniging heeft een lange wachtlijst. De vereniging huurt geen andere zalen buiten Olympos. Dat past volgens de vereniging niet binnen de begroting.

Bijna 80 procent van de leden komt uit Utrecht, waarbij de meeste leden uit de wijken Oost en Noordoost komen. 60 procent studeert aan de UU, 15 procent aan de HU. Het eerste herenteam speelt in de 1e divisie. Het tweede herenteam komt uit in de 2e divisie, net als het eerste damesteam. De overige teams spelen tot en met de vierde klasse. USV Protos traint op maandag-, woensdag- en donderdagavond. Wedstrijden spelen ze op zaterdag. Volleybalvereniging Van Slag Volleybalvereniging Van Slag heeft ongeveer 450 leden. Dit aantal is de afgelopen jaren stabiel. Dit komt omdat de vereniging niet meer leden kan faciliteren, vanwege beperkte zaalruimte. De vereniging heeft een wachtlijst. 65 procent van de leden komt uit Utrecht, waarvan bijna de helft uit de wijk Oost. Bijna 90 procent van de leden is student, waarvan de meeste aan de UU studeren. De vereniging speelt een interne competitie met 48 teams op dinsdagavond. Op woensdagavond kan er getraind worden.

Interne futsalcompetitie De Olympos Futsal Competitie stelt studenten en medewerkers van het hoger onderwijs in Utrecht in staat op recreatief niveau in een interne zaalvoetbalcompetitie te spelen. Er zijn twee mogelijkheden om je in te schrijven voor de competitie: door een teambijdrage te betalen of door OlymPassen aan te schaffen. De Olympos Futsal Competitie bestaat uit een donderdag- en een vrijdagtak. Beide dagen zijn aparte competities met verschillende speeltijden. Het seizoen loopt van september tot en met maart en bestaat uit drie losse competities van ieder vijf speelweken. Deze competitie vulde tot en met seizoen 2020-’21 op donderdagavonden twee sporthallen en op vrijdagavonden één sporthal, van eind september tot en met begin juni. Het is met ingang van seizoen 2021-’22 voor de logistiek rond de huisvesting van de UU-tentamens noodzakelijk geweest om de competitie te beperken qua teams en perioden. Hockeyvereniging USHC USHC wijkt voor de zaalcompetitie in de winter uit naar de opblaashal van hockeyclub Voordaan. Een enkel team kan wel bij Olympos spelen.

Samenvattend Er zijn diverse verenigingen met wachtlijsten en/of ledenstops. Ook zijn er wensen om meer te kunnen trainen (zelfde aantal leden, vaker trainen) (Wezenberg-Hoenderkamp & Ruikes, 2022). Niet alle teams trainen nu (minimaal) twee keer in de week. USHC wijkt voor de zaalcompetitie in de winter uit naar de opblaashal van hockeyclub Voordaan. Een enkel team kan wel bij Olympos spelen. Meeste leden zijn student, vooral UU. Veel leden wonen in Utrecht/USP.

In 2023 hebben de hierboven genoemde verenigingen samen ruim 1.300 leden. Op basis van de uitgangspunten zoals beschreven in bijlage 2 verwachten we in 2040 ongeveer 1.700 leden. Dit is zonder rekening te houden met wachtlijsten, extra trainingen, uitbreiding van zaalhockey, de interne futsalcompetitie en eventuele ‘nieuwe’ doelgroepen (zie paragraaf 2.6). De hoge bezetting in de winter biedt geen mogelijkheden om deze extra leden te faciliteren. Andere sporthallen in Utrecht hebben in deze periode ook een hoge bezetting, waardoor uitwijken niet mogelijk is (Wezenberg-Hoenderkamp, Ruikes & Van der Meijde 2022). Om de extra leden te kunnen faciliteren is extra ruimte nodig. Er lijkt veel potentie te zijn voor extra gebruik door de huidige verenigingen door invulling van

wachtlijsten en het aanbieden van extra trainingen/wedstrijden. Ook het faciliteren van zaalhockey behoort dan tot de mogelijkheden. Daarnaast bieden nieuwe doelgroepen potentie, zoals in paragraaf 2.6 beschreven. Om een goede bezetting te krijgen, is het ook van belang om overdag de sporthallen te gebruiken. Benutting van sportaccommodaties (vooral overdag) is een landelijke uitdaging. ZonMw, de organisatie die met kennis werkt aan een goede gezondheid voor iedereen, heeft dit als een van de zes grote maatschappelijke uitdagingen op het gebied van sport en bewegen vastgesteld (Hoekman & Schadenberg, 2023). Mogelijk moeten hierbij (verdere) samenwerkingen met de gemeente Utrecht, onderwijsinstellingen en/of commerciële partijen worden gezocht.

Samenvattend Toename van zeker 400 zaalsporters verwacht op basis van huidige aantallen leden van verenigingen. Wachtlijsten opheffen, extra trainingen, uitbreiding van zaalhockey, uitbreiding van de interne futsalcompetitie en eventuele ‘nieuwe’ doelgroepen (zoals mbo’ers of medewekers) bieden mogelijkheden voor extra gebruik. Extra zaalruimte is nodig om extra vraag te kunnen faciliteren. De 1.300 sporters vullen nu drie sporthallen, vooral in de avonden en de weekenden. Overdag wordt bezetting vooral verkregen door tentamens. De verwachte 400 extra sporters zouden voldoende moeten zijn om een goede bezetting op de doordeweekse avonden en in de weekenden te bereiken. Overdag moet eventueel naar andere doelgroepen en/of activiteiten worden gezocht. Samenwerkingen met de gemeente Utrecht, onderwijsinstellingen en/of commerciële partijen kunnen hierbij helpen.

Danszalen De twee danszalen worden doordeweeks in de avonduren volop gebruikt (figuur 4.5 en figuur 4.6). Overdag en in het weekend is de bezetting laag. Naast de groepslessen van Olympos zijn twee studentenverenigingen actief in de danszalen (STUdance en USDV U Dance). STUdance is een studentenpodiumdansvereniging met meer dan 300 leden. Bij de vereniging kan op verschillende niveaus worden gedanst in de stijlen: jazz, klassiek ballet, hiphop, streetdance, moderne dans en mixles. 98 procent van de leden is student, waarvan bijna 80 procent aan de UU studeert, 11 procent aan de HU en 5 procent aan de HKU. U Dance biedt lessen stijldansen en salsa op dinsdag- en donderdagavond. De lessen zijn voor absolute beginners tot (ver)gevorderde dansers. De vereniging heeft bijna 200 leden, waarvan 61 procent studeert aan de UU en 10 procent aan de HU. 17 procent zijn andere studenten en 11 procent is geen student meer.

U Dance maakt gebruik van een zaal van een zustervereniging voor een deel van de trainingen. De vereniging geeft aan dat de zalen te krap zijn voor het aantal leden, dat leden die extra willen dansen, dit ergens anders moeten doen, en dat ze het hogere niveau ballroomdansen niet kunnen aanbieden vanwege gebrek aan ruimte. De verenigingen zouden naast de danszalen met een spiegelwand ook graag een zwevende houten vloer in de zaal hebben voor het dansen. Dit in verband met demping, langer behoud van de vloer en eenvoudiger onderhoud. De dansverenigingen maken ook gebruik van de Marius Buiting-zaal, maar deze is volgens de verenigingen minder geschikt. We verwachten dat het (potentiële) gebruik van de danszalen tot 2040 toeneemt: Er komen meer studenten op het USP wonen en zij zijn in de huidige situatie de grootste gebruikersgroep. De verenigingen kunnen nu al niet alle leden het gewenste aantal of niveau van trainingen aanbieden. Dansen, in allerlei vormen, wordt steeds populairder. Figuur 4.5 Doordeweekse bezetting danszaal 1 per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

19 97 73 73 82 63 -

17 96 82 85 100 57 -

27 97 78 75 94 56 -

25 97 78 76 89 53 -

17 97 78 73 94 61 -

20 97 83 83 100 58 -

13 65 50 19 11 6 -

19 84 61 59 76 62 -

24 99 77 67 82 69 -

23 98 88 83 82 65 -

19 98 89 83 81 67 -

21 94 77 73 85 58 -

07:00-23:30

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 4.6 Doordeweekse bezetting danszaal 2 per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

30 80 86 94 94 76 -

31 84 99 100 94 71 -

38 85 98 95 93 73 -

35 81 93 89 86 65 -

32 79 85 88 88 67 -

31 84 98 100 93 70 -

26 50 20 56 33 6 -

29 61 75 81 81 62 -

30 78 86 94 91 68 -

31 77 85 91 89 57 -

29 72 80 88 84 61 -

31 77 86 90 87 64 -

07:00-23:30

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 4.7 Weekendbezetting danszalen naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Danszaal Zaterdag Danszaal 1 Danszaal 2 Zondag Danszaal 1 Danszaal 2

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

18 -

18 10

18 -

35 13

23 13

20 -

27 10

33 -

51 18

33 -

27 7

29 9

29 14

33 9

29 9

29 13

16 5

11 5

25 9

37 17

29 9

34 16

28 11

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Fitnessruimte Vanuit de verhuuroverzichten is geen inzicht in de bezetting van de fitnesszaal te geven, omdat gebruikers niet goed geregistreerd worden. Volgens USS Mesa Cosa wordt de fitnesszaal sinds de invoering van de timeslots in coronatijd de hele dag gebruikt (vanaf 07:00 uur tot sluiting). Volle bezetting van een fitnesstimeslot (zeventig personen) is er volgens USS Mesa Cosa alleen op de maandag-, dinsdag- en donderdagavond, van 18:00 tot 22:00 uur. Op woensdag, vrijdag en in de weekenden is het minder druk. Volgens USS Mesa Cosa waren er voordat ze met timeslots werkten soms wel meer dan tachtig mensen tegelijk in de fitness. Mensen haakten toen af omdat ze het te druk vonden. Sinds de invoering van de timeslots is het overdag en op de minder populaire uren volgens USS Mesa Cosa juist drukker geworden.

Met de toename van het aantal studenten en het aantal medewerkers op het USP neemt het aantal gebruikers toe. De fitnessruimte kan goed ingezet worden voor bijvoorbeeld bedrijfsfitness om de bezetting overdag te verhogen. Krachthonk Kratistos Naast de fitnessruimte in Olympos is er een tweede fitness- en krachtsportruimte Kratistos, gelegen op de begane grond van P+R Utrecht Science Park. Hier kan vrij getraind worden of een cursus worden gevolgd. Kratistos is de thuisbasis van krachtsportvereniging SKVU Obelix. ’s Avonds zijn er lessen in powerliften, gewichtheffen, calisthenics, strongman en bodybuilding. Deze lessen zijn voor zowel beginners als gevorderden. SKVU Obelix heeft 93 leden, waarvan 94 procent studeert. De meeste leden studeren aan de UU (71%) en de HU (17%). De vereniging geeft aan dat sommige wedstrijdatleten door een tekort aan strongman- en powerliftapparatuur niet volwaardig kunnen trainen. Uitbreiding van het krachthonk en een plek waar ze gekalibreerde platen mogen gebruiken zijn vanuit de vereniging gewenst. Het krachthonk wordt doordeweeks in de avonden veel gebruikt (figuur 4.8). Overdag en in het weekend is de bezetting veel lager (figuur 4.9). Figuur 4.8 Doordeweekse bezetting krachthonk Kratistos per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

28 62 32 65 76 31 -

27 58 33 64 75 32 -

26 60 30 60 70 30 -

29 56 25 56 69 31 -

29 59 22 56 72 31 -

07:00-23:30

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

28 59 34 61 68 30 -

21 56 50 72 78 17 -

25 55 36 62 67 14 -

28 62 26 59 71 15 -

28 59 34 59 73 16 -

28 59 44 47 66 14 -

27 59 33 60 71 24 -

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 4.9 Weekendbezetting krachthonk Kratistos naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Krachthonk Zaterdag Zondag

jan 10 20

feb 33 20

mrt 20

apr 25 20

mei 20

jun 23 20

jul 11

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

aug -

sep 10

okt 20

nov 5 20

dec Hele jaar 30 12 20 17

Marius Buiting-zaal De Marius Buiting-zaal wordt op doordeweekse avonden nagenoeg volledig gebruikt (figuur 4.10). De zaal wordt het meest gebruikt voor tafeltennis, dansen en diverse cursussen vanuit Olympos. Overdag en in het weekend is het gebruik een stuk lager. Figuur 4.10 Doordeweekse bezetting Marius Buiting-zaal per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

23 92 88 100 87 44 -

22 92 89 100 90 53 -

31 92 86 95 83 43 -

19 92 89 100 90 48 -

23 92 89 100 92 53 -

23 92 88 100 89 50 -

22 81 52 48 43 4 -

21 85 69 88 94 60 -

35 83 70 91 99 63 -

32 83 69 89 98 66 -

35 92 77 91 98 61 -

26 89 80 93 90 52 -

07:00-23:30

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 4.11 Weekendbezetting Marius Buiting-zaal naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) MB-zaal Zaterdag Zondag

jan 51 17

feb 38 33

mrt 31 40

apr 23 20

mei 31 10

jun 39 5

jul 19 -

aug 22 -

sep 11 -

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Spinningzaal De spinningzaal wordt doordeweeks in de avonden goed gebruikt, maar niet maximaal (figuur 4.12). De zaal wordt zowel gebruikt voor spinning (groepslessen voor OlymPashouders) als voor pole fitness (voor OlymPashouders). Overdag en in het weekend is de bezetting minimaal (figuur 4.13).

okt 28 -

nov 34 2

dec Hele jaar 24 29 9 11

Figuur 4.12 Doordeweekse bezetting spinningzaal per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

6 52 69 60 6 -

5 54 65 60 4 -

9 53 63 45 1 -

10 53 59 43 1 -

6 55 63 53 3 -

6 52 59 53 3 -

7 59 35 -

6 51 52 25 2 -

5 52 70 57 8 -

7 59 70 56 8 -

12 50 63 52 8 -

7 53 62 48 4 -

07:00-23:30

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur 4.13 Weekendbezetting spinningzaal naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantieen feestdagen) (in procenten) Spinningruimte Zaterdag Zondag

jan 9 -

feb 9 -

mrt 9 -

apr 9 -

mei 9 25

jun 9 -

jul 10 -

aug 10 -

sep 9 6

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Squash Studentensquashvereniging US Beat It heeft op donderdagavond haar trainingsavond op de squashbanen. De vereniging heeft ongeveer vijftig leden, waarvan de meeste aan de UU studeren. Naast de trainingsavond kunnen leden meedoen aan clubtoernooien of aan de interne laddercompetitie van Olympos. De bezetting van de banen is te zien in figuur 4.14. Dit gaat om de bezetting zonder de afzonderlijke huur door OlymPashouders. Uren van de vereniging en van bijvoorbeeld squashlessen van Olympos zitten wel in het overzicht. De vereniging geeft aan graag over meer banen te beschikken, zodat ze minder mensen hoeven af te wijzen die willen trainen.

okt 9 -

nov 9 -

dec Hele jaar 9 9 2

Figuur 4.14 Doordeweekse bezetting squashbanen ( exclusief ‘los’ gebruik door OlymPashouders) per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30

1 13 26 44 31 4 -

1 12 19 42 32 6 -

2 10 21 43 33 5 -

3 10 22 42 32 4 -

0 11 25 41 30 3 -

07:00-23:30

jul

aug

sep

okt

nov

dec Hele jaar

14 24 36 58 48 19 14

3 23 23 2 -

1 6 15 36 29 3 -

3 10 22 46 37 2 -

2 9 21 40 30 2 -

3 10 20 40 31 5 2

07:00-18:00

Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.

Samenvattend Beide danszalen zijn volop in gebruik, vooral op de doordeweekse avonden. Weinig ruimte voor intensivering van het gebruik. Overdag en in de weekenden lage bezetting. De Marius Buiting-zaal wordt ook gebruikt voor dansen, hoewel dat volgens de verenigingen niet optimaal is. De twee studentendansverenigingen kunnen nu niet alle leden de gewenste hoeveelheid trainingen of het gewenste niveau van trainingen aanbieden. De verwachte toename van potentiële dansers kan niet worden gefaciliteerd. Volle bezetting van een fitnesstimeslot (volgens USS Mesa Cosa) op de maandag-, dinsdag- en donderdagavond, van 18:00 tot 22:00 uur. Op woensdag, vrijdag en in de weekenden is het minder druk. Krachthonk Kratistos en spiningzaal hebben op doordeweekse avonden een hoge, maar geen maximale bezetting. Overdag en in de weekenden lage bezetting. Marius Buiting-zaal heeft op doordeweekse avonden nagenoeg maximale bezetting. Overdag en in de weekenden minder gebruik. De zaal wordt vooral voor tafeltennis, dansen en cursussen van Olympos gebruikt. Het is daarmee een belangrijke toevoeging op de andere sportruimten. Geen volledig zicht op bezetting squashbanen. De banen worden door de vereniging en de lessen van Olympos gebruikt, maar zijn ook door OlymPashouders te reserveren.

Hoofdstuk 5

In dit hoofdstuk presenteren we de conclusies van ons onderzoek. We bespreken algemene conclusies en conclusies specifiek voor de buitensport en de binnensport.

Veel sporters wonen op USP en in Utrecht. Extra woningen op USP doen de vraag naar sport toenemen. Er zijn veel potentiele nieuwe gebruikers als er ruimte beschikbaar komt. Er loopt een pilot met mbo-studenten. Maar ook voor huidige medewerkers en de vele extra banen die op het USP gecreëerd worden, liggen mogelijkheden om het sportcentrum meer te gebruiken. Beweging tijdens de werkdag krijgt steeds meer aandacht. Benutting van sportaccommodaties (vooral overdag) is een landelijke uitdaging. ZonMw, de organisatie die met kennis werkt aan een goede gezondheid voor iedereen, heeft dit als een van de zes grote maatschappelijke uitdagingen op het gebied van sport en bewegen vastgesteld. Het Mulier Instituut heeft een kennis- en innovatiescan voor dit ‘wicked problem’ opgesteld waarin we kennis en innovaties rondom dit thema in kaart hebben gebracht (Hoekman & Schadenberg, 2023). Samenwerking met gemeente Utrecht, waar ook uitdagingen liggen voor het faciliteren van sport, kan nuttig zijn om beschikbare tijdvakken te gebruiken en krapte op te vangen in de stad.

Er zijn, op basis van het huidige aantal teams/leden, ruimtetekorten bij hockey, frisbee, rugby, tennis en voetbal, nu en in de toekomst. Ook bij korfbal voor trainingen (tabel 5.1). Veel verenigingen hebben daarnaast wachtlijsten. Wachtlijsten hebben we niet meegenomen in de kwantitatieve analyses. De omvang van wachtlijsten is altijd discutabel. Mensen kunnen op meerdere wachtlijsten staan, al een andere sport hebben gekozen of niet meer willen. Sommige verenigingen werken niet met wachtlijsten, maar met ledenstops of geen van beide. Niet alle teams kunnen twee keer in de week trainen. Er zijn knelpunten op wedstrijddagen, maar ook bij trainingen. Ook omdat trainingstijden beperkt zijn tot de avonden. Richting de toekomst verwachten we voor beachvolleybal, frisbee, klimmen en survival meer gebruikers. Dit komt zowel doordat er meer studenten op het USP komen wonen, als doordat er mogelijkheden zijn om nieuwe gebruikersgroepen te stimuleren. Voor frisbee is de huidige capaciteit al te laag (ze wijken uit naar andere velden). Daardoor is er geen ruimte om (verwachte) extra leden te faciliteren.

Tabel 5.1 Overzicht ruimtebehoefte buitensporten* Huidige

Huidige

Behoefte

capaciteit

behoefte

2040

Hockey

2 velden

3 velden

4 velden

Constante, lange wachtlijst Hoge bezetting velden Knelpunten bij trainingen Vereniging wijkt soms uit naar andere locatie

Korfbal

2 velden

1 veld

Vereniging moet een keer in de week voor trainingen uitwijken naar andere locatie. Veld wordt dan voor hockey gebruikt.

Rugby

1 veld

2 velden

3 velden

Verenigingen hebben ledenstops en/of wachtlijsten Rugby steeds populairder (landelijk) Kwaliteit velden belangrijk vanwege hoge bezetting Velden volop gebruikt

Tennis

7 banen (voor

7-9 banen

9-11 banen

Richtlijn van 70-90 leden per baan voor vereniging met alleen seniorleden aan hoge kant. Zo’n 55 leden per baan past beter Constante wachtlijst Geen uitwijkmogelijkheden in Utrecht Onzeker wat opkomst padel gaat betekenen

Sport

vereniging)

Voetbal

3 wedstrijd-

3 wedstrijd- 3 à 4

velden

velden en

wedstrijdvel

(waarvan 2

1,5

den en 2

combivelden)

trainingsveld trainingsveld

en 1

trainingsveld *

Aandachtspunten

Constante wachtlijst Gebruik combivelden vraagt afstemming en goede kwaliteit velden In de praktijk is aantal beschikbare trainingsuren lager dan volgens richtlijnen Geen ruimte om voetballers die alleen willen trainen (en geen wedstrijden willen spelen) te faciliteren

Wachtlijsten zijn niet meegenomen in de kwantitatieve analyses. De omvang van wachtlijsten is discutabel. Mensen kunnen op meerdere wachtlijsten staan, al een andere sport hebben gekozen of niet meer willen. Sommige verenigingen werken niet met wachtlijsten, maar met ledenstops of geen van beide.

Heel hoge bezetting van de drie hallen in de avonduren doordeweeks. Geen ruimte voor extra gebruik. In de weekenden structureel gebruik, maar lagere bezetting dan doordeweeks in de avonden. Overdag worden sporthallen gebruikt voor tentamens. Dat is een manier om bezetting te verhogen, maar is geen sportgebruik.

Diverse verenigingen hebben wachtlijsten en/of ledenstops. Ook zijn er wensen om meer te kunnen trainen (zelfde aantal leden, vaker trainen). Niet alle teams trainen nu (minimaal) twee keer in de week. USHC wijkt voor de zaalcompetitie in de winter uit naar de opblaashal van hockeyclub Voordaan. Een enkel team kan wel bij Olympos spelen. Toename van zeker 400 zaalsporters verwacht op basis van huidige aantallen leden van verenigingen. Wachtlijsten opheffen, extra trainingen, uitbreiding van zaalhockey, uitbreiding van de interne futsalcompetitie en eventuele ‘nieuwe’ doelgroepen (zoals mbo’ers of medewekers) bieden mogelijkheden voor extra gebruik. Extra zaalruimte is nodig om extra vraag te kunnen faciliteren. De 1.300 sporters vullen nu drie sporthallen, vooral in de avonden en de weekenden. Overdag wordt bezetting vooral verkregen door tentamens. De verwachte 400 extra sporters en huidige wachtlijsten moeten voldoende zijn om een goede bezetting op de doordeweekse avonden en de weekenden te bereiken. Overdag moet eventueel naar andere doelgroepen en/of activiteiten worden gezocht. Samenwerkingen met de gemeente Utrecht, onderwijsinstellingen en/of commerciële partijen kunnen hierbij helpen. Danszalen, Marius Buiting-zaal en fitnessruimte worden op doordeweekse avonden maximaal gebruikt.

Er is nagenoeg geen ruimte voor intensivering om verwachte toename van sporters te faciliteren. De squashbanen, spinningzaal en Kratistos hebben volgens verhuuroverzichten nog ruimte. Voor de squashbanen is niet bekend hoe vaak deze nog door afzonderlijke OlymPashouders worden gebruikt. Voor de danszalen en Kratistos liggen er vanuit de verenigingen wensen voor uitbreiding of andere faciliteiten (vloer, andere apparaten). Ook de squashvereniging wil graag meer ruimte om meer trainingen te kunnen aanbieden.

Bronnenlijst

Gemeente Utrecht (2022). Omgevingsvisie Utrecht Science Park 2040. 15 september 2022 (na verwerking amendement). Hoekman, R., & Schadenberg, B. (2023). Onderbenutting van sportaccommodaties. Mulier Instituut. KNHB (2024). Speeldagenkalender 2023’-’24. https://www.knhb.nl/kenniscentrum/competities/speeldagenkalenders Mulier Instituut (2024, nog te verschijnen). Whitepaper studentensport. Mulier Instituut. Sportcentrum Olympos (2024a). Accommodatie. https://www.olympos.nl/nlnl/accommodatieverhuur/accommodatie.aspx Sportcentrum Olympos (2024b). Voor Wie. https://www.olympos.nl/nlnl/accommodatieverhuur/accommodatie.aspx. TNO (2024). Factsheet zitten tijdens werk 2023. Van der Poel, H., & Hoekman, R. (Reds.) (2023). Sportaccommodaties in Nederland 2023. Mulier Instituut. Wezenberg-Hoenderkamp, K., Ruikes, D., & Van der Meijde, L. (2022). Ruimte voor georganiseerde en anders georganiseerde sport in Utrecht. Mulier Instituut. Wezenberg-Hoenderkamp, K., & Ruikes, D. (2022). Ruimte voor zaalsport in Utrecht. Mulier Instituut.

Bijlage 1

Tabel B1.1 Ontwikkeling aantal leden studentensportverenigingen 2019-2023 (in aantallen) Studentensportvereniging

2019

2020

2021

2022

2023

Buccaneers

Domrenner

166

192

217

211

177

Hippeia

Softijs

212

216

209

225

236

Usac

152

133

158

202

198

U-Turn

129

102

125

165

179

Zinkstuk

221

197

212

250

231

Beat-It

Beertje

137

116

119

138

141

Hebbes

109

Helios

164

140

163

184

174

Jungle-Speed

Obelix

116

144

170

210

177

Odysseus

578

618

624

632

629

Protos

288

267

265

306

288

Rus

110

116

128

136

150

Sbu

208

210

212

221

195

Studance

445

432

447

484

516

Traiectum

Udance

257

236

218

208

222

Uithof

735

759

802

773

781

Ultimate

111

106

Usbf

210

227

237

257

261

Ushc

764

767

774

790

783

Usrs

175

152

168

178

151

Van Slag

542

537

555

600

603

Vsrc

Totaal

6.113

6.054

6.352

6.769

6.646

Bron: Sportcentrum Olympos, 2024. Bewerking: Mulier Instituut.

Tabel B1.2 Herkomst leden studentensportverenigingen 2023 (in aantallen) Herkomst

Aantal

Utrecht

1.658

Wijk 01 West

106

Wijk 02 Noordwest

150

Wijk 03 Overvecht

Wijk 04 Noordoost

268

Wijk 05 Oost

605

Wijk 06 Binnenstad

108

Wijk 07 Zuid

143

Wijk 08 Zuidwest

169

Wijk 09 Leidsche Rijn

Wijk 10 Vleuten-De Meern

Zeist

144

De Bilt

Amersfoort

Bunnik

Amsterdam

Stichtse Vecht

Houten

Overige gemeenten

602

Totaal

2.604

Bron: Studentensportverenigingen HV Beertje, SB Helios, TC De Uithof, US Beat it, USBF, USDV U Dance, USHC, USKV Hebbes, USV Protos, UTKA Frisbee, v.v. Van Slag, VSRC, 2024.. Bewerking: Mulier Instituut.

Figuur B1.1 Verhuurde uren* per baan per dag van de week, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in aantallen en procenten) Baan 07:00-18:00 1 2 3 4 5 6 7 8 9 18:00-23:30 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Aantal uren woensdag donderdag vrijdag

maandag

dinsdag

8 10 52 49 7 118 118 78 78

14 14 79 79 10 216 212 6 6

12 12 8 6 4 73 73 117 117

83 83 16 16 10 50 50 52 52

17 17 18 18 17 119 117 189 189

133 134 172 168 47 575 569 441 441

6 6 8 8 2 27 27 21 21

10 10 146 144 8 159 157 131 131

12 12 117 115 8 140 142 121 121

15 15 13 13 12 133 133 90 90

67 67 106 106 27 65 47 30 30

65 65 58 58 8 106 106 51 51

168 168 439 436 62 602 585 422 422

16 16 41 41 6 56 54 39 39

288 288 285 285 261 261 256 10 10

40 40 40 40 37 37 36 1 1

09:00:-19:00 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut. *

Exclusief ‘los’ gebruik door OlymPashouders.

zaterdag

158 158 155 155 143 143 137 10 10

zondag

130 130 130 130 119 119 119 -

Totaal Bezetting

Bijlage 2

De behoefte aan velden en banen voor bondsactiviteiten hebben we bepaald aan de hand van algemeen geaccepteerde richtlijnen (geaccordeerd door VSG/VNG). De richtlijnen bieden de mogelijkheid in beeld te brengen hoeveel ruimte een vereniging nodig heeft om standaard verenigingsactiviteiten te kunnen aanbieden voor de leden, met mogelijkheden voor wedstrijden en trainingen. De richtlijnen zijn gebaseerd op een aantal aannames, zoals de duur en frequentie van wedstrijden en trainingen en het aantal uur dat een veld bespeeld kan worden per dag. De richtlijnen houden geen rekening met lokale factoren die van invloed zijn op de behoefte van verenigingen, zoals het nevengebruik van de voorzieningen door de verenigingen (zoals trainingsteams of interne competities) of door andere gebruikers (zoals onderwijsgebruik), of met bijvoorbeeld topsportambities. De daadwerkelijke behoefte (en belasting) aan velden en banen kan daardoor hoger uitvallen dan de uitkomsten door het toepassen van de richtlijnen. In de berekeningen nemen we de bestaande sportinfrastructuur en het huidige aantal teams/leden als uitgangspunt. Het kan zijn dat verenigingen een ledenstop of wachtlijst hanteren. Daarmee houden we in de analyse geen rekening. De (extra) behoefte van een vereniging hoeft niet per definitie te worden geaccommodeerd op het USP.

Capaciteitsuitbreiding op (nabijgelegen) sportparken kan ook in de behoefte voorzien. Zo wijkt USHC nu uit naar sportpark Voordaan. Verenigingen zien dit niet altijd als goede oplossing, omdat zij, en zeker studentensportverenigingen, de sociale component (‘met zijn allen op dezelfde dag op dezelfde locatie sporten’) zeer belangrijk vinden. De toegepaste richtlijnen lichten we hieronder per sport toe. Hockey De veldbehoefte van de hockeyvereniging hebben we berekend aan de hand van de richtlijn van de KNHB. De richtlijn bedraagt zeven wedstrijdrondes per weekenddag op een zandveld en zes wedstrijdrondes op een (semi-)waterveld. Per ronde is plek voor één normteam, waarbij senioren-, O18-, O16-, O14- en O12-teams gelijkstaan aan één normteam, O10-teams aan een half normteam en O9- en O8-teams aan een kwart normteam. Hierbij moeten verenigingen 60 procent van hun teams op een wedstrijddag kunnen inplannen. Korfbal De veldbehoefte van de korfbalvereniging hebben we berekend aan de hand van de richtlijn uit het Handboek Sportaccommodaties van NOC*NSF. Het aantal teams wordt hierbij vermenigvuldigd met een belastingcoëfficiënt, die afhankelijk is van de leeftijdscategorie. De som van de uitkomsten bedraagt het aantal normteams. De senioren-, A- en B-teams staan gelijk aan één normteam, C- en D-teams aan 0,625 normteam en E- en F-teams aan 0,4 normteam.

USKV Hebbes speelt op één speeldag, namelijk de zaterdag. De richtlijn bedraagt voor zaterdagverenigingen één veld voor een vereniging met zeven normteams of minder, twee velden voor een vereniging die tussen de zeven en veertien teams telt en drie velden voor een vereniging met veertien normteams of meer. Rugby De huidige richtlijn van Rugby Nederland is, in tegenstelling tot de andere richtlijnen voor buitensportaccommodaties, niet geaccordeerd door VNG en VSG. De richtlijn is gebaseerd op de eerdere richtlijn van de KNVB voor voetbal. Tennis De baanbehoefte van de tennisvereniging hebben we berekend aan de hand van de richtlijn van de KNLTB. De richtlijn bedraagt zeventig tot negentig leden per verlichte baan. In hoeverre de minimale behoefte of de maximale behoefte van toepassing is voor een vereniging, is afhankelijk van diverse factoren. Bijvoorbeeld de demografische opbouw van het ledenbestand en het aantal deelnemende teams aan de competities. Voetbal De veldbehoefte van de voetbalvereniging hebben we bepaald aan de hand van de richtlijn van de KNVB. Hierbij wordt de brutospeeltijd die de teams een veld nodig hebben bij elkaar opgeteld. De brutospeeltijd van een team is afhankelijk van de (leeftijds)categorie. De capaciteit van een wedstrijdveld op zaterdag is van 09:00 tot 16:30 uur, op zondag van 10:00 tot 16:30 uur.

Het benodigde aantal wedstrijdvelden wordt berekend door de som van de brutospeeltijden van de teams te delen door de capaciteit van een wedstrijdveld. De trainingsveldbehoefte staat gelijk aan de helft van de wedstrijdveldbehoefte, waarbij het benodigd aantal trainingsvelden op een half wordt afgerond. Meer informatie over de richtlijn van de KNVB is te vinden op de website van de KNVB. De gemeente Utrecht hanteert een eigen berekeningsmethode om de veldbehoefte van de voetbalverenigingen te bepalen. Deze is afgeleid van de richtlijn van de KNVB. Ze hanteert hierbij de volgende uitgangspunten: De brutoveldbezetting (het aantal uur dat nodig is om alle thuiswedstrijden af te werken) per wedstrijddag wordt berekend conform de richtlijn van de KNVB. De capaciteit van een wedstrijdveld bedraagt 9 uur per wedstrijddag (waar de richtlijn van de KNVB uitgaat van 7,5 uur op zaterdag en 6,5 uur op zondag). De capaciteit van een natuurgraswedstrijdveld en wetraveld bedraagt 10 uur per weekend (waar de richtlijn van de KNVB geen onderscheid maakt naar ondergrond). De minimale behoefte van een vereniging is één wedstrijdveld.

De Utrechtse berekeningsmethode voor het bepalen van de trainingsveldbehoefte staat los van de richtlijn van de KNVB en is een hulpmiddel om de benodigde trainingsveldcapaciteit voor de Utrechtse verenigingen te berekenen. Hierbij gelden de volgende uitgangspunten die van belang zijn voor de situatie bij Odysseus’91: Selectieteams trainen twee keer in de week 90 minuten op een heel veld. Niet-selectieteams senioren trainen één keer in de week 90 minuten op een half veld. Een vereniging heeft één selectieteam per leeftijdscategorie, voor zowel dames als heren. Tussen de trainingen van de verschillende teams geldt een wisseltijd van tien minuten. Voor elke type trainingsveld is het aantal beschikbare uren per week vastgesteld: kunstgras: 24 uur per week (ma, di, do: 17:00-22:00 uur, wo: 16:00-22:00 uur, vr: 17:00-20:00 uur); natuurgras: 10 uur per week (350 uur per jaar); wetra (Grassmaster): 10 uur per week (350 uur per jaar). Natuurgraswedstrijdvelden worden niet als trainingscapaciteit meegerekend.

Het gebruik van de sportvoorzieningen hebben we in kaart gebracht op basis van de verhuuroverzichten over kalenderjaar 2023. Het aantal verhuurde uren hebben we gewogen. Dit betekent dat we het aantal bezette uren hebben gecorrigeerd met een deelfactor. Als een derde van een sporthal bezet is, nemen we deze uren daardoor voor een derde mee in het totale aantal verhuurde uren. De bezetting hebben we berekend door het aantal verhuurde uren af te zetten tegen de maximaal mogelijke verhuur in dat tijdvak. In de analyse hebben we vakantie- en feestdagen buiten beschouwing gelaten.

Voor de buiten- en binnensportverenigingen hebben we een schatting gemaakt voor het aantal leden in 2030 en 2040. Hiervoor hebben we het huidige ledenaantal of het huidige aantal teams als startpunt genomen. Omdat de leden van studentensportverenigingen vooral studenten zijn, hebben we voor de prognose voor 2040 de ontwikkeling van het aantal en de herkomst van studenten gebruikt. Hierbij hebben we drie categorieën herkomst gedefinieerd: studenten die op het USP wonen; studenten die in Utrecht wonen, maar niet op het USP; studenten die buiten Utrecht wonen. Het totale aantal studenten verandert nauwelijks tot 2040. Wel vindt er verschuiving tussen deze categorieën plaats (tabel 2.1).

Tabel B2.1 Schatting aantal studenten USP, Utrecht en buiten Utrecht 2023-2040 (in aantallen) Groei

Groei

2020-

2023

2030

2040

2030

2040

3.000

5.000

7.000

1,7

2,3

18.500

24.605

1,3

Aantal studenten buiten Utrecht 53.500

48.395

45.395

0,9

0,8

Totaal

78.000

77.000

1,0

Aantal studenten USP Aantal studenten Utrecht (excl. USP)

75.000

Om een inschatting te geven voor 2040 hebben we een aantal aannames gedaan: In Utrecht wonen circa 21.500 uitwonende studenten van de UU en de HU. We veronderstellen voor het USP één student per kamer/woning. Buiten USP, maar binnen Utrecht, betekent dit een verhouding van ongeveer 1,8 studenten per kamer/woning. Deze verhouding veronderstellen we stabiel tot 2040. Een toename van 4.000 studentenwoningen op USP betekent daarmee een toename van circa 4.000 studenten. Een toename van ruim 3.000 studentenwoningen in Utrecht (excl. USP) betekent een toename van circa 5.000 studenten. De deelname van studenten die op het USP wonen, blijft constant tot 2040. Dat wil zeggen: als in 2023 3 procent van de studenten die op het USP wonen, lid is van de hockeyvereniging, dan is in 2040 ook 3 procent van de studenten die op het USP wonen lid van de hockeyvereniging. Omdat het aantal studentenwoningen toeneemt, betekent dit een toename van het aantal leden. De deelname van studenten die in Utrecht, maar niet op het USP wonen, blijft ook constant. Omdat het aantal studentenwoningen in Utrecht (exclusief USP) toeneemt, betekent dit een toename van het aantal leden uit Utrecht. De totale studentenpopulatie (UU en HU) neemt tot 2030 toe tot 78.000 en vervolgens tot 2040 iets af tot 77.000.

Omdat er meer studenten in Utrecht (inclusief USP) komen wonen, neemt het aantal studenten van buiten Utrecht af. De deelname van deze studenten veronderstellen we stabiel. Dit betekent een afname van het aantal leden van buiten Utrecht. Voor verenigingen die geen postcodegegevens hebben aangeleverd, veronderstellen we de gemiddelde verdeling van de buitensportverenigingen met postcodegegevens. In tabel B2.2 staat per vereniging de groeifactor op basis van bovenstaande uitgangspunten.

Tabel B2.2 Groeifactor per (type) vereniging 2023-2030 en 2023-2040 Vereniging

Groei 2023-2030

Groei 2023-2040

USHC

1,23

1,33

USKV Hebbes

1,28

1,41

TC Uithof

1,22

1,30

Gemiddelde buitensport

1,23

1,33

SB Helios

1,29

1,49

USBF

1,31

1,45

HV Beertje

1,29

1,45

Protos

1,32

1,49

Van Slag

1,28

1,44

Gemiddelde binnensport

1,29

1,45

Karin Wezenberg-Hoenderkamp k.wezenberg@mulierinstituut.nl

Mulier Instituut | 2024

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=4daac39b-ebe5-4f61-b44e-72c69c47984a