Reactienota Visie stadswater (mei 2023)

Visie stadswater Reactienota

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 1/220

Colofon Uitgave In opdracht van Arthur Schrijver Stadsbedrijven Hoofd Inzamelen, Markten, en Havens

Internet www.utrecht.nl/visiestadswater

Rapportage Projectmanagement Jasper Tamboer, Fabian Mol, Jori Güppertz

Projectgroep Dionne van der Sluijs, Erwin Rebergen, Frank van Kleef, Lisanne van Woerden, Lucas Versantvoort, René Leppink, Roswitha van Zon, Stefan van Dorp, Miranda Koster.

Eindredactie Public Cinema

Datum 12 mei 2023

Informatie Mail naar: visiestadswater@utrecht.nl

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 2/220

Inhoud 1

Inleiding 1.1

Doel van deze reactienota

4

1.2

Opbouw reactienota

4

1.3

Participatieproces

5

1.4

Aantal inspraakreacties en indieners

6

1.5

Overzicht meest genoemde ambities in de inspraakreacties

6

1.6

Wijze van beoordeling

7

1.7

Vervolgstappen na inspraak

7

2

Samenvatting inspraakreacties en aanpassingen

9

2.1

Verminderen overlast vanaf het water (ambitie 11)

9

2.2

Meer plekken waar mensen veilig kunnen zwemmen (ambitie 4)

12

2.3

Eerlijke verdeling van schaarse ruimte om op te varen (ambitie 7)

13

2.4

Stimuleren van schoon en stil vervoer over water (ambitie 9)

15

2.5

Aanpakken van nautische knelpunten op het water (ambitie 12)

17

2.6

Meer transport en bevoorrading van zware goederen over water (ambitie 8)

18

3

4

4

Aanpassingen tekst en kaart

20

3.1

Aanpassingen tekst

20

3.2

Aanpassingen kaart

22

Vervolg uitvoeringsprogramma

Verklarende woordenlijst

24

26

Bijlage 1: Namenlijst insprekers (bevat persoonsgegevens, alleen voor college en raadsleden) 27

Bijlage 2: Inspraakreacties en beantwoording

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 3/220

28

1 Inleiding 1.1

Doel van deze reactienota

De Visie stadswater biedt inwoners, bezoekers en ondernemers zicht op hoe het vaarwater en buitenzwemplekken in Utrecht te gebruiken en te ontwikkelen. Het geeft de gemeente een beleidskader om nieuwe ontwikkelingen en plannen te beoordelen. De Visie stadswater wordt vastgesteld door de gemeenteraad. Tijdens de inspraakperiode van 4 november tot en met 23 december 2022 is de conceptversie van de Visie ter inzage gelegd. Geïnteresseerden konden tijdens deze inspraakperiode reageren op de Visie. In deze reactienota zijn alle inspraakreacties van bewoners, gebruikers en belanghebbenden opgenomen en beantwoord. Inspraak is wettelijk verplicht, en het is nodig. De gemeenteraad wil alle belangen leren kennen om een goede afweging te maken bij besluitvorming. Met inspraak worden burgers in het algemeen - en belanghebbenden in het bijzonder - betrokken bij het voorbereiden, vormen of uitvoeren van beleid van de overheid. Daarnaast worden - met de reacties en kennis van bewoners en betrokkenen uit het gebied en omliggende wijken - de plannen beter.

1.2

Opbouw reactienota

In het overige deel van hoofdstuk 1 staat een korte toelichting op het participatieproces, de belangrijkste onderwerpen van de inspraakreacties, de manier van beoordeling en de vervolgstappen. In hoofdstuk 2 beginnen we met een overzicht van de belangrijkste punten die zijn aangepast naar aanleiding van de inspraak; we geven een samenvatting van de verschillende onderwerpen die naar voren zijn gekomen in de inspraakreacties en we geven op hoofdlijnen aan wat de aanscherping of aanpassing van de Visie is. Hoofdstuk 3 geeft een samenvatting van de tekstuele aanpassingen en de aanpassingen van de kaarten zoals opgenomen in de Visie stadswater. In bijlage 1 staat de namenlijst van de mensen die hebben ingesproken. Deze bijlage is vertrouwelijk en alleen bedoeld voor college- en raadsleden. Ze worden ‘achter een slotje’ gezet zodat het niet op internet wordt geplaatst en alleen voor de gemachtigden leesbaar is. In bijlage 2 van de reactienota staan alle inspraakreacties en de antwoorden hierop weergegeven in een tabel (zogenaamde 2-kolommenstuk).

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 4/220

1.3

Participatieproces

De Visie stadswater is samen met verschillende belanghebbenden (waaronder inwoners) en gebruikers gemaakt. Vanaf de start hebben we geïnteresseerden uitgenodigd mee te denken. We hebben in 2021 en 2022 verschillende participatiemomenten en informatiebijeenkomsten georganiseerd, zowel digitaal als fysiek. In figuur 1 staat de totstandkoming van deze Visie in 6 stappen.

Figuur 1: totstandkoming Visie stadswater in 6 stappen De Visie kwam stapsgewijs tot stand. We zetten steeds een eerste stap, haalden informatie op en vervolgens bepaalden we de volgende stap. Uiteindelijk hebben we de volgende 6 stappen gezet: 1. Via een enquête hebben we breed ideeën en meningen uit de stad opgehaald over hoe we het stadswater beter kunnen benutten en welke zorgen er over het gebruik van het stadswater zijn. 2. Vervolgens bespraken we mogelijke verbetermogelijkheden tijdens 3 stadsgesprekken. Dit waren gesprekken in kleinere groepjes, gericht op een bepaald thema zoals Water om op te varen of Regels, veiligheid en handhaving. 3. Daarna zijn 2 werksessies georganiseerd om de uitkomsten van het uitgevoerde onderzoek te presenteren en de meest kansrijke verbetermogelijkheden te bepalen. 4. De opbrengst uit de participatie is vervolgens uitgewerkt naar een conceptversie. 5. De concept Visie is getoetst tijdens een inspraakperiode. Daarna zijn de opmerkingen uit de inspraak beantwoord via een reactienota. Voor de Utrechtse vaarondernemers zijn 2 informatiebijeenkomsten georganiseerd. 6. Tot slot is de definitieve versie voor vaststelling in de gemeenteraad gepresenteerd. Tijdens de participatie hebben in totaal circa 2.000 mensen meegedacht. De deelnemers bestonden uit 12 verschillende type gebruikers van het stadswater: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Bewoner aan het water/ woonbootbewoner Roeier Kanoër/ SUPper Zeeverkenner Pleziervaarder Bezoeker Wandelaar/ fietser Zwemmer

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 5/220

9. Goederenvervoerder 10. Professionele passagiersvaart (rondvaart en verhuur vaartuigen) 11. Sportvisser 12. Anders (stichting, overheid, fractiemedewerker politieke partij) Tijdens het participatietraject hebben we de mening van meer dan 2.000 mensen gepeild. Tijdens 3 stadsgesprekken zijn 68 verschillende verbetermogelijkheden ingebracht. De ingebrachte verbetermogelijkheden hebben we ingedeeld in 4 categorieën: 1. 2. 3. 4.

Water om vanaf de oever te beleven Water om op of in te recreëren en te sporten Water om op te varen Regels, handhaving en veiligheid

De ingebrachte verbetermogelijkheden zijn door de projectgroep beoordeeld op twee aspecten: de effectiviteit en de technische uitvoerbaarheid. De beoordeling staat in bijlage 1 van het Participatieverslag. Als een verbetermogelijkheid voor beide aspecten positief scoort is de verbetermogelijkheid kansrijk. Van de 68 ingebrachte verbetermogelijkheden zijn 32 kansrijk en opgenomen in hoofdstuk 4 van de Visie. In totaal staan er in deze Visie 48 meest kansrijke verbetermogelijkheden. 32 van de 48 komen dus uit de participatie.

1.4

Aantal inspraakreacties en indieners

De 88 inspraakreacties uit deze reactienota bestaan uit: • • • • • • •

62 reacties van bewoners 9 reacties van vaarondernemers 3 reacties van belangengroepen goederenvervoerders 3 reacties van medeoverheden 2 reacties van roeiverenigingen 2 reacties van bedrijven 7 reacties van lokale Utrechtse verenigingen/ stichtingen.

Van de totaal 88 inspraakreacties zijn er 72 unieke reacties en 16 reacties van bewoners zijn van dezelfde strekking. Verder zijn 6 van de 88 reacties namens meerdere bewoners uit de straat of buurt. Van deze 6 reacties zijn er 5 reacties met handtekeningen van buurtbewoners. Geografisch gaan de meeste reacties over Muntsluis, Veilinghaven, de binnenstad en Zilveren Schaats.

1.5

Overzicht meest genoemde ambities in de inspraakreacties

De meest genoemde ambities in de inspraakreacties zijn (tussen haakjes het aantal reacties dat gaat over die ambitie): 7.

Eerlijke verdeling van schaarse ruimte om op te varen (# 44)

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 6/220

11. Verminderen overlast vanaf het water (# 43) 9. Stimuleren van schoon en stil vervoer over water (# 36) 4. Meer plekken waar mensen veilig kunnen zwemmen (# 30) 12. Aanpakken van nautische knelpunten op het water (#22) 8. Meer transport en bevoorrading van (zware) goederen over het water (#15) Als we rekening houden met ondertekenaars (bij sommige reacties zijn handtekeningen opgehaald) wijzigt de volgorde naar: 11, 4, 7, 9, 12 en 8. Opvallend is dat Verminderen overlast (ambitie 11) en Meer plekken om buiten te zwemmen (ambitie 4) stijgen naar de eerste en tweede plek. De rest blijft in volgorde gelijk. In hoofdstuk 2 staan de meest genoemde reacties voor iedere ambitie en zijn de reacties en eventuele aanpassingen opgenomen.

1.6

Wijze van beoordeling

Een inspraakreactie bevat de mening, zorgen, wensen en suggesties van een indiener. De meningen in een inspraakreactie of de inspraakreactie zelf zijn daarom nooit te beoordelen als goed of fout. Elke inspraakreactie is door de projectgroep van de gemeente zorgvuldig bestudeerd, om te zien of de tekst of een kaart in de Visie stadswater aangepast kan of moet worden. Vele reacties bestaan uit meerdere onderdelen. De projectgroep heeft dan voor de duidelijkheid de inspraakreactie opgedeeld en er een cijfer bijgezet (1, 2, 3 en verder). Antwoord 1 gaat over reactie 1, antwoord 1 over reactie 1 etc. Zie verder bijlage 2 voor de beantwoording van de individuele reacties. Doel is dat wij de inspraakreacties met de reacties kenbaar maken aan de gemeenteraad, zodat de gemeenteraad alle belangen kan afwegen en er in de raad een transparante besluitvorming plaatsvindt om de Visie vast te stellen. De doorgevoerde aanpassingen naar aanleiding van alle reacties zijn benoemd in paragraaf 1.7 (belangrijkste aanpassingen), hoofdstuk 2 (samenvatting belangrijkste reacties en onderwerpen) en 3 (overzicht van alle aanpassingen tekst en kaart). Als een inspraakreactie vragen bevat, worden die in deze reactienota beantwoord.

1.7

Vervolgstappen na inspraak

Deze reactienota wordt samen met de aangepaste Visie stadswater aangeboden aan de gemeenteraad. De Visie is na vaststelling in de gemeenteraad de basis voor de gemeente om nieuwe ontwikkelingen en plannen die over het gebruik van stadswater gaan aan te toetsen. Tot 2040 wil de gemeente de ambities uit de Visie samen met bewoners, bedrijven, belangenorganisaties en andere overheden verder uitwerken en realiseren. Dit begint met het boeken van resultaten op de korte termijn, de periode van 2024 tot 2027. In totaal zijn er 48 verbetermogelijkheden tot 2030 in de Visie opgenomen. Er is budget om de voorbereiding van 38 verbetermogelijkheden op te pakken. Na vaststelling van de Visie werkt het projectteam van de gemeente deze verbetermogelijkheden verder uit in een uitvoeringsprogramma 2024-2027. Een aantal indieners stellen hun kennis beschikbaar voor de verdere uitwerking of hebben gevraagd om nader

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 7/220

onderzoek of afstemming. In hoofdstuk 4 staan de punten die worden opgepakt in het uitvoeringsprogramma na vaststelling van de Visie.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 8/220

2 Samenvatting inspraakreacties en aanpassingen In de inspraakreacties komt een aantal ambities en onderwerpen vaker voor. De insprekers vragen de gemeente de Visie stadswater hierop aan te passen of aan te scherpen. De ambities en onderwerpen die het meeste terugkomen staan in dit hoofdstuk. Per ambitie en onderwerp staat een samenvatting van de reactie, het antwoord en de aanpassing op de concept Visie die ter inzage lag. Het antwoord op 88 (individuele) inspraakreactie staan in bijlage 2.

2.1

Verminderen overlast vanaf het water (ambitie 11)

Reacties Omwonenden van Muntsluis en Veilinghaven geven aan dat afgelopen jaren de overlast sterk is toegenomen van bezoekers die komen zwemmen en recreëren. De mate van overlast is voor bewoners onacceptabel geworden. Tijdens een hete zomerdag komen meer dan 1.000 mensen zwemmen bij de Muntsluis. In en om de Veilinghaven zwemmen en recreëren ongeveer 200 bezoekers op drukke warme zomerdagen in een klein gebied. Deze aantallen geven onvermijdelijk overlast voor bewoners die dichtbij wonen. Daarnaast maken omwonenden zich zorgen over de veiligheid van zwemmers (met name kinderen). Het springen van bruggen en de combinatie van zwemmen en varende schepen levert gevaarlijke situaties op. Regelmatig hebben schippers bij Veilinghaven zwemmers voor de boeg en kunnen ongelukken ternauwernood worden voorkomen. Bij Muntsluis ontstaan conflicten tussen groepen bezoekers bij de Muntsluis die alcohol drinken en de nabijgelegen opvangcentrum Noiz waar mensen leven met een verslavingsachtergrond (drugs en alcohol). Recreatie van bezoekers en het re-integreren na een alcoholverslaving gaat niet goed samen. Daarnaast wordt door insprekers, verspreid over de stad, veel overlast vanaf het water ervaren. Denk hierbij aan afval, plastic wegwerpboten, wildplassen, gevaarlijke brugspringers en voornamelijk geluidsoverlast in de vorm van harde muziek en dronken geschreeuw.

De overlast vindt niet enkel vanaf het water plaats maar ook rondom het water, waar veel gerecreëerd en verbleven wordt. Een goede maatregel in het afgelopen jaar was dat de oever aan de Kanaalweg niet werd gemaaid, waardoor aan deze kant het aantal bezoekers minder groot was dan de voorgaande jaren. Er wordt gepleit voor veilige, niet betreedbare delen van oevers, door bijvoorbeeld het aanbrengen van struiken, waar enerzijds dieren een echte veilige plek kunnen vinden en anderzijds het huidige gebruik van de oevers wordt afgeremd. In droge tijden, als de oevers kaal worden, is er geen biodiversiteit meer en men ziet dat dan de overlast ook toeneemt. Uiteraard dienen ook borden worden geplaatst met regels op de kant (over o.a. geluidsoverlast) naast de vaarregels. Er zou meer gezamenlijk

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 9/220

verantwoordelijkheid gevoeld moeten worden voor het beheer, veiligheid, geluidsoverlast e.d. op het water. Er dient gezamenlijk een plan te worden gemaakt. Insprekers zijn blij dat er meer duidelijkheid komt over wat wel en niet mag op de stadswateren. Dat is echter niet genoeg. Om de overlast aan te pakken, moet er worden gehandhaafd. Zonder controle en boetes zien mensen regels als een advies. Buiten de proef van BOA’s op het water, speelt vooral dat men vindt dat er meer gehandhaafd moet worden. Nieuwe regels toevoegen is misschien nodig, maar bestaande regels handhaven lost veel op. Niet iedereen die (’s nachts) vaart, maakt echter lawaai. Eigenlijk doet het probleem zich vooral in de zomer voor, als het nog tot laat warm is en er tot laat gevaren wordt. Regelgeving zoals het verbieden van versterkte muziek na 24.00 zou hiervoor een oplossing kunnen zijn, al vindt men dat muziek tot een bepaald aantal decibel moet kunnen, eventueel tussen bepaalde tijden. Deze zouden gelijk kunnen vallen met een te hanteren vaarverbod voor de late nacht. Meerdere insprekers roepen de gemeente echter op om het nachtelijk vaarverbod te vervroegen naar 23.00 of 22.00 ter beperking van de overlast. Het is begrijpelijk dat bewoners die direct aan de gracht wonen een limiet willen aan de vaartijden i.v.m. geluidsoverlast. Ondernemers zijn echter tegen het invoeren van vaartijden.

Zij zijn bang dat ze hun ligplaats niet meer kunnen bereiken om te kunnen laden en lossen: hier dient dus een ontheffing voor te komen. Antwoord De toenemende overlast bij drukbezochte zwemlocaties zoals bij Muntsluis en Veilinghaven is voor de gemeente aanleiding om nader onderzoek te doen. Er ligt een opgave om verspreid over de stad voldoende buitenzwemplekken te hebben. De gemeente vindt dat het gebruik van stadswater niet ten koste mag gaan van de woon- en leefbaarheid voor bewoners op en langs het water. In de Visie zullen we een extra tekst opnemen waarin de zorgen van omwonenden over de veiligheid en overlast van beide locaties staan beschreven. Daarbij zullen we ook verwijzen naar de getelde zwemmers bij Muntsluis en Veilinghaven in de zomer van 2021. Ook zullen we ambitie 11 "Verminderen van overlast vanaf het water" in paragraaf 3.4 ruimer formuleren. De ambitie wordt dat we overlast vanaf het water en vanaf de oever bij drukbezochte zwemlocaties zoals Muntsluis en Veilinghaven willen verminderen. Daarbij nemen we ook een nieuwe verbetermogelijkheid 11.5 op in de Visie met een beschrijving van mogelijke maatregelen om de overlast voor omwonenden te verminderen.

Mogelijke maatregelen zijn een verbod op versterkte muziek bij zwemplekken (dus niet alleen vanaf het water maar ook op de oever), dagelijks toezicht op warme dagen, het aanbrengen van struiken en andere begroeiing om het aantal recreatieplekken op de oever te beperken en een mogelijk alcoholverbod (mede in relatie tot opvangcentrum Noiz). Het haalbaarheidsonderzoek naar officieel zwemwater (zie de volgende paragraaf in deze reactienota) zal moeten uitwijzen welke maatregelen effectief zijn en worden gedragen door de buurt. Mogelijke maatregelen waar we nu aan denken zijn: een verbod op versterkte muziek bij zwemplekken (dus niet

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 10/220

alleen vanaf het water maar ook op de oever), dagelijks toezicht op warme dagen, het aanbrengen van struiken en andere begroeiing om het aantal recreatieplekken op de oever te beperken en een mogelijk alcoholverbod (mede in relatie tot opvangcentrum Noiz). Tot slot nemen we in hoofdstuk 4 een nieuw leidend principe op. De overlast voor omwonenden dient mee te wegen in de verdere keuzes bij de verdere uitwerking van de Visie. We nemen hierin op dat in de stad Utrecht levendigheid in balans moet zijn met rust en leefbaarheid voor omwonenden. De balans is op elke plek anders. Op sommige plekken is de hoofdfunctie wonen, op andere plekken is de hoofdfunctie recreëren. In de uitwerking van de Visie zullen we samen met omwonenden nadere afspraken maken met als doel om overlast te beperken en op de meest drukbezochte plekken, zoals het gebied rond de Veilinghaven en de Muntsluis, de overlast te verminderen ten opzichte van de afgelopen jaren. De gemeente onderschrijft dat veel gebaat is bij handhaving. De huidige capaciteit vanuit de afdeling Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH) is nu onvoldoende om de ambities uit deze Visie te realiseren. Samenwerking met andere handhavende organisaties op het water is nodig. Dit zijn de politie, het waterschap en Rijkswaterstaat.

Na vaststelling van de Visie wordt een uitvoeringsprogramma 2024-2027 gemaakt met de voorgenomen activiteiten, verwachte kosten en bijbehorende dekking. Voor de uitvoering van de Visie is nog niet voldoende geld. Door het nachtelijke vaarverbod (verbetermogelijkheid 11.2) wordt overlast echter al in de late en vroege uren beperkt. De gemeente wil het vaarverbod dan ook gelijktrekken met de geldende regels uit APV die voor de openbare ruimte (dus de oever) gelden. Hierbij geldt dat er vanaf 23 uur geen overlast mag worden gemaakt vanaf de oever. Aanpassing 1. Paragraaf 2.5: extra tekstblok toevoegen met ervaren overlast en onveiligheid van bewoners Muntsluis en Veilinghaven rondom zwemmen en aantal getelde zwemmers in de zomer van 2021. 2. Paragraaf 3.4, ambitie 11 ruimer formuleren: verminderen van overlast vanaf het water en vanaf de oever bij drukbezochte zwemlocaties zoals Muntsluis en Veilinghaven 3. Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 11.5: opnemen van mogelijke maatregelen om de overlast van omwonenden bij drukbezochte zwemlocaties zoals Muntsluis en Veilinghaven te verminderen. 4. Paragraaf 4.1: nieuw leidend principe opnemen Levendigheid moet in balans zijn met rust en leefbaarheid voor bewoners in de stad Utrecht.

Doel van dit principe is om overlast voor omwonenden mee te wegen in verdere keuzes bij uitwerking van de Visie en op de meest druk bezochte plekken, zoals het gebied rond Muntsluis en Veilinghaven, de overlast te verminderen. 5. Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 11.2: de ingangstijd voor het nachtelijk vaarverbod passen we aan van 0.00 uur naar 23.00 uur zodat het aansluit bij de huidige regels uit de APV die voor de openbare ruimte (dus de oever) geldt.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 11/220

2.2

Meer plekken waar mensen veilig kunnen zwemmen (ambitie 4)

Haalbaarheidsonderzoek naar uitbreiding officiële zwemlocaties bij Veilinghaven en Muntsluis Reacties Omwonenden vrezen dat, wanneer de gemeente de huidige niet-officiële zwemlocaties bij Muntsluis en Veilinghaven aanwijst als officieel zwemwater, er veel meer bezoekers kunnen komen. Gevolg is dat er nog meer bezoekers zullen komen tijdens warme zomerdagen, terwijl de situatie bij warme zomerdagen voor omwonenden nu al onacceptabel is. Daarnaast bestaat de zorg dat de gemeente zonder inspraak van bewoners deze locaties zal aanwijzen tot officieel zwemwater. Tot slot geven omwonenden aan dat de gemeente geen geld heeft voor het veiliger en beter maken van zwemlocaties inclusief extra handhaving. Antwoord De gemeente begrijpt dat het grote gevolgen kan hebben voor omwonenden als de Muntsluis en Veilinghaven als een officiële zwemlocatie worden aangewezen. Zie ook ons antwoord in paragraaf 2.1 van deze reactienota. De gemeente constateert dat er voor drukbezochte zwemlocaties zoals Muntsluis en Veilinghaven conflicterende belangen bestaan tussen zwemmen en varen. Daarbij speelt bij Veilinghaven dat een stadshalte gewenst is vanwege het nog te ontwikkelen Beurskwartier (verbetermogelijkheid 8.6). Om deze redenen hebben we vastgesteld dat er voor Muntsluis en Veilinghaven nader onderzoek nodig is naar het combineren van varen en zwemmen.

De omwonenden en andere belanghebbenden in de buurt van de Muntsluis en Veilinghaven zullen nauw worden betrokken bij dit vervolgonderzoek. Dit zullen we duidelijker aangeven in de Visie. Op basis van de bevindingen uit het haalbaarheidsonderzoek zal het college in afstemming met de omwonenden, medeoverheden en gemeenteraad bepalen of ze officieel zwemwater wenselijk en haalbaar vinden of dat de locatie beter een niet-officiële locatie kan blijven of dat zwemmen zelfs verboden moet worden. Naast het nemen van maatregelen om overlast te verminderen (zie paragraaf 2.1) onderzoeken we ook mogelijke maatregelen om veiligheid op het water te verbeteren. Denk hierbij aan plaatsen van extra trappetjes, ballenlijn, remmingswerk. Bij officieel maken van zwemwater komen ook maatregelen zoals realiseren van openbare toiletten, extra fietsenstallingen en prullenbakken in beeld. Uit dit onderzoek volgt ook hoeveel het aanwijzen van officieel zwemwater of het verbeteren, het ontmoedigen of verbieden van de niet-officiële locatie zal kosten. Vooralsnog is er inderdaad nog geen budget vanuit de gemeente (of andere overheden) voor het uitvoeren van maatregelen en voor extra handhaving. Dit geld is wel nodig, mocht de gemeente Utrecht de provincie vragen een nieuwe officiële zwemlocatie aan te wijzen.

De gemeente zal de provincie pas voorstellen om deze locatie aan te wijzen als officieel zwemwater wanneer er overeenstemming is dat officieel zwemwater voor deze locatie wenselijk en haalbaar is. Hierbij is voldoende draagvlak bij direct omwonenden een voorwaarde. Ook moeten er voldoende

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 12/220

middelen zijn om de locatie hiervoor in te richten en in de toekomst te beheren. De provincie is de juiste overheid om hierover een besluit te nemen. Aanpassing 1. Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: beschrijven dat uit het vervolgonderzoek naar de haalbaarheid van officieel zwemwater meerdere uitkomsten kunnen komen. De tekst uit de inspraakversie suggereert nu te veel één einduitkomst (officieel maken) terwijl we nog niet weten of dat haalbaar is. 2. Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: duidelijker aangeven dat omwonenden van druk bezochte locaties zoals Muntsluis en Veilinghaven nauw worden betrokken bij vervolgonderzoek en bij de besluitvorming over of een locatie officieel zwemwater kan worden of niet. 3. Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.2: tekst verwijderen dat er voor Muntsluis en Veilinghaven een uitzondering op het zwemverbod dat voor het Merwedekanaal geldt. De gemeente kan dit niet zo stellen zonder instemming van Rijkswatertaat en provincie. De situatie rond zwemmen bij Muntsluis en Veilinghaven is nu onduidelijk en dat is ongewenst voor alle partijen. Vandaar het haalbaarheidsonderzoek naar uitbreiden officieel zwemwater om te bepalen wat er wel en niet mag rond zwemmen en varen (zie verbetermogelijkheid 4.1).

2.3

Eerlijke verdeling van schaarse ruimte om op te varen (ambitie 7)

Nieuwe ligplaatsen aanwijzen voor verhuur fluisterbootjes Reacties Meerdere vaarondernemers geven aan dat het realiseren van 12 ligplaatsen voor het verhuren van fluisterbootjes te weinig is. Het verzoek is om meer nieuwe ligplaatsen aan te wijzen voor verhuren van fluisterbootjes (verhuurboten type 2) en hier geen maximum voor te stellen. De ondernemers wijzen op de duidelijk opgaande trend in de behoefte om te delen. Deelboten zorgen immers voor een efficiënter en dynamischer gebruik van de ruimte. Het sterk beperken van vaste ligplaatsen voor verhuur van fluisterboten zoals voorgesteld in de Visie Stadswater staat juist haaks op deze ontwikkeling. Antwoord De gemeente wil nieuwe ligplaatsen voor verhuurboten type 2 aanwijzen zodat meer mensen kunnen genieten van het water. Het aantal van twee keer 6 verhuurboten type 2 is genoemd omdat dat het aantal was wat we eerder hadden. Het klopt dat we geen onderbouwing hebben voor een maximaal aantal. We zien de uitgifte van 12 nieuwe ligplaatsen als een eerste stap. We willen dus stapsgewijs groeien met maximaal 6 ligplaatsen per locatie om overlast van omwonenden te voorkomen. Als de ervaringen bij deze eerste stap positief zijn, kunnen we het aantal ligplaatsen voor verhuurboten type 2 uitbreiden. We zullen de tekst onder verbetermogelijkheid 7.4 aanpassen en de laatste kolom in tabel 8.

Deze kolom noemen we dan “totaal” noemen ipv “maximaal (limiet)”. Aanpassing

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 13/220

1. Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.4: laatste kolom in tabel 8 wijzigen van “maximaal (limiet)” naar “totaal”. Verder toevoegen dat de gemeente de uitgifte van 12 nieuwe ligplaatsen (verdeeld over 2 locaties) ziet als een eerste stap. Als de ervaringen bij deze eerste stap positief zijn, kunnen we het aantal ligplaatsen voor verhuurboten type 2 uitbreiden.

Huidige ligplaatsvergunningen voor exploitanten omzetten van onbepaalde naar bepaalde tijd Reacties Het omzetten van de huidige 37 ligplaatsvergunningen voor onbepaalde tijd naar bepaalde tijd kan voor sommige vaarondernemers het einde van hun bedrijf betekenen. Gezien de huidige interesse zal de vraag naar een vergunning enorm zijn wanneer nieuwe ligplaatsen worden verloot. De kans om te worden ingeloot is dan zeer gering. Vaarondernemers die voor 1 november 2024 emissievrij moeten varen willen duidelijkheid over de procedure rondom nieuwe ligplaatsvergunningen, omdat de kans bestaat dat ze hun eventuele investeringen nog niet zullen hebben terugverdiend voor de ligplaatsvergunning mogelijk stopt. Antwoord Op dit moment zijn 37 ligplaatsvergunningen door de gemeente voor onbepaalde tijd aan 9 bedrijven afgegeven. Deze plaatsen zijn schaars. In de ogen van nieuwe exploitanten hebben exploitanten die al lang in Utrecht zitten een bevoorrechte positie met exclusieve ligplaatsen voor onbepaalde tijd en de eigen op- en afstapplaatsen langs de Oudegracht. Dit beleid is met de jaren zo gegroeid, maar met de Visie stadswater wil de gemeente dit recht trekken zodat nieuwe exploitanten meer gelijke kansen hebben. Er wordt nu gedacht aan een periode van vijf jaar. Dit staat nog niet vast.

De wens van de gemeente om het speelveld gelijk te trekken voor nieuwe ondernemers staat niet op zichzelf. De huidige Dienstenrichtlijn (ook wel Dienstenwet) verplicht de gemeente hiertoe. Op dit moment voldoet de gemeente voor wat betreft de 37 ligplaatsvergunningen dus niet aan deze wet. De gemeente wil na vaststelling van de Visie samen met de vaarondernemers in gesprek over de uit te werken procedure rondom afgifte van ligplaatsvergunningen. Daarbij is het belangrijk dat de vaarondernemers tijdig worden betrokken, tijdens de uitwerking van de procedure op de hoogte worden gehouden met duidelijke informatie en dat de eisen en wensen voor het uitgeven van de ligplaatsvergunnning op tijd en duidelijk worden communiceerd zodat vaarondernemers hier rekening mee kunnen houden en op in kunnen spelen. Voor de vaarondernemers die reeds een ligplaatsvergunning hebben, zal een overgangstermijn worden opgenomen. In paragraaf 3.3 bij verbetermogelijkheid 7.4 staat dat we de afgifte van nieuwe ligplaatsen voor verhuurtboten en passagiersschepen willen verloten onder toeziend oog van een notaris. Dit klopt niet. Deze zin zullen we schrappen. Aanpassing 1) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.4: zin schrappen dat we uitgifte van nieuwe ligplaatsen willen verloten via een notaris. De uitwerking van de uitgifteprocedure en de periode

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 14/220

waarvoor de vergunning geldt zijn nog niet bepaald. Dit zal zorgvuldig worden afgestemd met de Utrechtse vaarondernemers na vaststelling van de Visie.

2.4

Stimuleren van schoon en stil vervoer over water (ambitie 9)

Reacties De gemeente Utrecht is een voorstander van schoon en stil vervoer over het water. Het is een goede zaak om het varen zonder fossiele brandstoffen (‘fossielvrij varen’) te promoten. Daarbij past het ook om boten die niet emissievrij varen op termijn te verbieden. Milieuvervuiling en klimaatschadelijke emissies, zowel te land als te water, moeten worden bestreden. Het beleid voor uitstoot op de gewone weg zou wel gelijk moeten lopen aan het beleid voor op het water. Men schrijft: “Als er een milieuzone voor dieselmotor geldt op Oudegracht op de kant waarom dan niet op het water?” Het zou echter over duurzaam varen moet gaan, niet alleen elektrisch. Duurzaam varen zou heel goed kunnen met waterstof of andere technieken die in de toekomst gaan komen, betere oplossingen dan al die accu`s in een schip. De provincie Utrecht en vele andere zijn ervan overtuigd, dat waterstof de brandstof van de toekomst wordt. Daarbij worden ook de zorgen uitgesproken dat er voldoende laadinfra dient te zijn, alvorens dit redelijkerwijs zou kunnen worden ingevoerd. Meerdere insprekers vinden het invoeren van emissievrij varen in 2025 te snel en niet realistisch. Een overgangsperiode van twee vaarseizoenen is te kort voor met name pleziervaart vanwege de hoge investeringen. Er zijn grote zorgen over de hoge kosten voor het verplicht moeten gaan ombouwen naar emissievrij.

Waarbij ook zorgen zijn over de bijkomende kosten dat er wel een redelijke terugverdientijd dient te zijn. Die kan alleen bereikt worden als daar met de vergunningverlening rekening mee wordt gehouden. Er wordt opgeroepen om meer tijd te nemen voor de overgang naar emissievrij. Ook wordt gevraagd om een uitzondering te maken voor hybride vaartuigen en historische schepen. Deze boten zijn vaak te zwaar of te ongeschikt om de overstap te kunnen maken. Antwoord De gemeente voert emissievrij varen gefaseerd in voor verschillende categorieën vaartuigen met een motor. Hierbij sluiten we aan op het bestaande beleid van gemeente dat voor voertuigen geldt. Hierbij sluiten we zoveel mogelijk aan op het bestaande beleid van gemeente dat voor voertuigen geldt. De ambitie van de gemeente Utrecht is om emissievrij varen in te voeren voor alle stadswateren. Dit is veelal elektrisch, maar kan ook waterstof zijn. Hoe schoon brandstofmotoren ook mogen zijn, de gemeente kiest voor geen uitstoot van schadelijke stoffen. In de conceptversie van deze Visie stond dat de gemeente emissievrij varen wil verplichten vanaf 2025. We zullen voor sommige categorieën vaartuigen meer tijd nemen, zoals gevraagd in de inspraakreacties. Er gelden verschillende ingangsdata voor het invoeren van emissievrij varen voor verschillende type motorboten.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 15/220

In onderstaande tabel staat puntsgewijs wanneer voor welke categorie is aangekondigd dat emissievrij varen wordt ingevoerd en met welke ingangsdatum. Categorie

Uitzondering

Datum aankondiging

Datum invoering

Rondvaartboten en verhuurboten

Geen

2015

September 2015

Passagiersschepen

Geen

2016

1 november 2024

2021 aankondiging uitstel vanwege corona Beroepsvaart (bedrijfsboten, goederenvervoerders)

Werkschepen en varende woonschepen

2017 convenant getekend

1 januari 2025

Recreatievaartuigen met ligplaats in Utrecht

Doorgaande motorbotenroute (BRTN9)

2022 (bij start inspraak Visie stadswater)

1 januari 2025

Geen

2022 (bij start inspraak Visie stadswater)

1 januari 2027

Recreatievaartuigen zonder ligplaats (bezoekers)

Doorgaande motorbotenroute (BRTN9)

2022 (bij start inspraak)

1 januari 2025

Alle motorvaartuigen

Emissievrij gehele stad

2022 (bij start inspraak)

1 januari 2030

Uitzonderingen blijvend: varende woonschepen en historische schepen met een ligplaats (niet commercieel)

De passagiersvaart (commercieel) en beroepsvaart wordt met ingang van 1 januari 2025 verplicht om emissievrij te varen (uitzondering voor werkschepen en varende woonschepen). Voor

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 16/220

recreatievaartuigen met een ligplaatsvergunning geldt dat vanaf 1 januari 2025 emissievrij varen verplicht is in de hele stad behalve voor de doorgaande motorbotenroute (BRTN-9). Met ingang van 1 januari 2027 zal emissievrij varen in de gehele stad verplicht zijn voor alle recreatievaartuigen met een ligplaatsvergunning. Een uitzondering wordt gemaakt voor recreatievaartuigen van bezoekers en grotere motorboten die op doorreis zijn. Het merendeel heeft een brandstofmotor en maakt gebruik van de landelijke motorbootroute BRTN-9. Vanaf 1 januari 2030 zal emissievrij varen voor alle vaartuigen verplicht zijn in de gehele stad. Uitzonderingen blijven voor varende woonschepen en historische schepen met een ligplaats (niet commercieel). De laatste categorie is een kleine groep in de stad en deze vaartuigen hebben een erfgoedwaarde. Voor hybride vaartuigen wordt geen uitzondering gemaakt want deze vaartuigen zijn niet emissievrij. Aanpassing 1. Paragraaf 3.3, ambitie 9: emissievrij varen voeren we gefaseerd in voor verschillende categorieen motorboten. Het aangepaste beleid rond emissievaren is toegevoegd en vervangt de tekst uit de inspraakversie. Ook voegen we in deze paragraaf een nieuwe kaart toe over emissievrij varen. Op de kaart staan de verschillende stadswateren en welke ingangsdata voor emissievrij varen gelden.

2.5

Aanpakken van nautische knelpunten op het water (ambitie 12)

Reacties Verwacht wordt dat het aantal recreatieve vaarbewegingen sterk zal toenemen. Bovendien wordt er naartoe gewerkt dat er meer bevoorrading over water zal plaats vinden. In de Visie worden pas problemen gezien wanner er files op bepaalde plekken ontstaan. Dit is veel te laat. Nu al ontstaan er chaotische situaties bij de bruggen en wordt er al veel overlast ervaren. De drukte, op met name de Oudegracht, moet niet verder toenemen. Tijdens de inspraakbijeenkomst met Utrechtse vaarondernemers is het instellen van éénrichtingsverkeer besproken. Conclusie is dat het eenrichtingsverkeer wenselijk is, maar enkel op de momenten waarop het ook daadwerkelijk druk is in de grachten van stad. De periode waarin dit wenselijk zou zijn is in het hoogseizoen van juni tot augustus tussen 11:00- 20:00. Antwoord De conclusie uit onderzoek door adviesbureau Mobycon is dat er ruimte op het water is voor meer boten. Uit tabel 5 kan je opmaken dat er voor een drukke zomerdag tussen de 50 en 65% aan ruimte is voor meer boten. Dit is echter een berekende bovengrens die we niet willen bereiken. Boten zullen filevaren en mogelijk op elkaar botsen. De gemeente vindt het wel verantwoord om stapsgewijs te groeien en om daarbij de vinger aan de pols te houden, door het aantal vaarbewegingen en incidenten op drukke

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 17/220

punten langs de Oudegracht te blijven monitoren. Daarom wil de gemeente onder andere het éénrichtingsverkeer van Noord naar Zuid kunnen instellen, mocht een veilige en vlotte doorvaart op de Oudegracht in het geding komen. De suggestie om het éénrichtingsverkeer te beperken wordt dan ook slechts gedeeltelijk overgenomen. De gemeente wil het instellen van eenrichtingsverkeer mogelijk houden. De gemeente wil het eenrichtingsverkeer de komende jaren echter nog niet invoeren. We hebben berekend dat er vooral een knelpunt ontstaat bij de Stadshuisbrug bij een toename van 50% meer boten op een drukke zomerdag. Op dit punt zitten we nu nog niet, en we verwachten niet dat we de komende jaren die toename al bereiken. De gemeente vindt het nu dan ook niet wenselijk om éénrichtingsverkeer in te voeren, ook niet op drukke dagen of tijdens bepaalde tijdsvensters. Ook willen we geen uitzondering maken voor specifieke doelgroepen zoals verhuurbootjes en rondvaartboten. Uitzonderingen maken op de regels leidt namelijk tot onduidelijkheid, waardoor de kans groot is dat niemand zich aan het eenrichtingsverkeer houdt. We passen de de tekst in de Visie wel aan wat de betreft de periode. Eenrichtingsverkeer geldt daarmee alleen van juni t/m augustus en niet meer het hele jaar. Tijdens de zomermaanden is het druk met boten op het water.

Komende jaren houden we vinger aan de pols door te blijven monitoren naar het aantal vaarbewegingen en incidenten op de Oudegracht. Mochten er nieuwe knelpunten op het water ontstaan dan zal de gemeente de periode kunnen uitbreiden, bijvoorbeeld van mei t/m september. Aanpassing 1. Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 12.2: aanpassen periode eenrichtingsverkeer Oudegracht juni t/m augustus en invoeren van deze maatregel achter de hand houden tot een knelpunt ontstaat.

2.6

Meer transport en bevoorrading van zware goederen over water (ambitie 8)

Reacties In de reacties van goederenvervoerders komt naar voren dat men positief staat over stimuleren van meer transport over het water. Voornamelijk door de uitstoot van vrachtwagens over wegen die voornamelijk rijden in de binnenstad. Daarbij worden nieuwe stadshubs en overslagpunten als goede oplossingen gezien, waarbij men echter wel de vraag heeft hoe de gemeente dit wilt gaan realiseren. Verder is er vraag naar duidelijk beleid voor het vervoer over water, met daarin voornamelijk ook beleid in onderscheid tussen de verschillende soorten vervoer over water. Verzoek van goederenvervoerders is om de ambitie om goederen over water te vervoeren nog explicieter vast te leggen in de Visie en meer prioriteit te geven. Het verzoek is om expliciet onderscheid te maken tussen recreatie & logistiek/goederenvervoer. Nu loopt dat in de Visie door elkaar heen en is niet duidelijk welke regels / mogelijkheden voor welke doelgroep gelden. Tot slot wordt gesproken over een eerlijke verdeling van schaarse ruimte om te varen. Kan die verdeling gedifferentieerd worden naar tijd, plaats of route?

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 18/220

Antwoord Er is eerder aangegeven dat de Gemeente Utrecht zelf geen stadshub(s) en/of overslagpunten zal gaan aanleggen. Het ontwikkelen van een bouwhub wordt aan de markt overgelaten. De gemeente probeert dit wel te faciliteren en te stimuleren. Hierover zijn afspraken gemaakt in de overeenkomst “Varen waar het kan, rijden als het moet” (paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 8.1). Daarnaast wordt er gewerkt aan een ‘aanpak bouwlogistiek’ voor efficiëntere en duurzamere logistiek van en naar de bouwplaats. We zullen in de Visie opnemen dat goederenvervoerder een bevoorrechte positie heeft. Beroepsvaarders zullen eerder een ontheffing krijgen om te mogen afmeren en te laden en lossen. Daarbij zal er in de Visie een nieuw leidend principe worden opgenomen dat beroepsvaart boven pleziervaart zal gaan. Deze voorrangsregel geldt ook al op het water. Voor bouw kunnen ontheffingen en vergunningen bij gemeente worden aangevraagd. Deze kunnen eventueel onder voorwaarden, zoals tijd en plek, worden afgegeven. Aanpassing 1. Paragraaf 3.3, ambitie 8, aangeven dat goederenvervoer een bevoorrechte positie heeft. Beroepsvaarders krijgen eerder een ontheffing om te mogen afmeren om te laden en te lossen. Als gemeente kijken we hoe we vanaf de oever maatwerk kunnen leveren om vervoer over water meer mogelijk te maken.

Verder nemen we in paragraaf 4.1 een nieuw leidend principe op dat beroepsvaart boven pleziervaart gaat. Deze voorrangsregel geldt al op het water. 2. Paragraaf 4.1, Nieuw leidend principe; beroepsvaart gaat boven pleziervaart (voorrangsregel geldt al op het water)

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 19/220

3 Aanpassingen tekst en kaart In dit hoofdstuk staan twee lijsten met de aanpassingen die aan de Visie stadswater zijn gedaan. De eerste lijst in paragraaf 3.1 laat de aanpassingen zien in de tekst. In paragraaf 3.2 staat de tweede lijst met de aanpassingen op de kaarten.

3.1

Aanpassingen tekst

De volgende aanpassingen zijn doorgevoerd in de tekst: 1) Paragraaf 1.2: na vaststelling van de Visie stadswater leggen wij de gemeenteraad een aangepaste Havenverordering voor. 2) Paragraaf 1.2, 4.1 en verder: we zullen onderwaternatuur vervangen door natuur in het water en op de oever. 3) Paragraaf 1.4: zin verwijderen dat provincie bevoegd gezag is voor het regionale vaarwater. Dit voegt weinig toe voor deze Visie. 4) Paragraaf 1.5: naast koelwater zullen we onder punt 14 ook aquathermie (energie uit oppervlaktwater) noemen conform TransitieVisie Warmte. 5) Paragraaf 1.6: aanpassen personenvervoerder (verhuurbedrijf) naar professionele passgiersvaart en verhuurbedrijven. 6) Paragraaf 2.1, paragraaf 2.4, paragraaf 3.2: sloeproeiverenigingen Barbarossa en Roeiploeg Utrecht opnemen. 7) Paragraaf 2.1, 2.4, 3.2 en 3.4 (12.5): de voorgestelde tekstuele aanpassingen van de drie roeiverenigingen nemen we allemaal over. 8) Paragraaf 2.2: titel van paragraaf wijzigen naar huidige vaarregels op het stadswater. 9) Paragraaf 2.2: opnemen dat gemeente per 1 januari 2023 totaal 286 exploitatievergunningen heeft uitgegeven. Deze zijn als volgt verdeeld: 229x verhuurboten type 1 (SUP, kano en waterfiets), 19x verhuurboot type 2 (fluisterbootjes), 10x rondvaartboten en 28x passagiersschepen.

10) Paragraaf 2.4: onder kopje Incidenten en overlast: de meeste incidenten gaan over bezoekers met een plezierboot en mensen die een SUP, kano of waterfiets huren. Mensen die een bootje huren uit tekst schrappen. 11) Paragraaf 2.4, tabel 3 en toelichtende tekst onder kopje passagiersschepen met schipper: De titel van tabel 3 zullen we wijzigen naar het gemiddeld aantal getelde vaartuigen. Verder zullen we toelichtende tekst van passagiersschepen met schipper aanpassen (p30). Het gaat om circa 3% van het totaal aantal vaarbewegingen (ipv vaartuigen) die we op een drukke dag tellen. 12) Paragraaf 2.5: landelijke sloepwedstrijd grachtenrace Rondom opnemen onder evenementen (punt 10). 13) Paragraaf 2.5: extra tekstblok toevoegen met ervaren overlast en onveiligheid van bewoners Muntsluis en Veilinghaven rondom zwemmen en aantal getelde zwemmers in de zomer van 2021. 14) Paragraaf 3.2, toelichtende tekst bij ambitie 4: gemeentelijke doelstelling is dat binnen tien minuten fietsen een plek is om te zwemmen. Dit kan een zwemplek in een zwembad of in het buitenwater zijn

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 20/220

15) Paragraaf 3.1, verbetermogelijkheid 1.3: toevoegen zin dat dat het plaatsen van riffen onder bestaande steigers geen effect heeft op het gebruik door boten. 16) Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: beschrijven dat uit het vervolgonderzoek naar de haalbaarheid van officieel zwemwater verschillende uitkomsten kunnen komen. 17) Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: duidelijker aangeven dat omwonenden van druk bezochte locaties zoals Muntsluis en Veilinghaven nauw worden betrokken bij vervolgonderzoek en bij de besluitvorming over of een locatie officieel zwemwater kan worden of niet. 18) Paragraaf 3.2. verbetermogelijkheid 4.1: gemeentelijke doelstelling is dat binnen tien minuten fietsen een plek is om te zwemmen. Dit kan een zwemplek in een zwembad of in het buitenwater zijn. 19) Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.3: tekst verwijderen dat er voor Muntsluis en Veilinghaven een uitzondering op het zwemverbod dat voor het Merwedekanaal geldt. De gemeente kan dit niet zo stellen zonder instemming van Rijkswatertaat en provincie. De situatie rond zwemmen bij Muntsluis en Veilinghaven is nu onduidelijk en dat is ongewenst voor alle partijen. Vandaar het haalbaarheidsonderzoek naar uitbreiden officieel zwemwater (zie verbetermogelijkheid 4.1). 20) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.1: Voor de Oosterkade overweegt de gemeente in 2023 een aanwijzingsbesluit te nemen.

Voor passagiersschepen (>12 passagiers) is het dan niet toegestaan om af te meren en passagiers op- en af te laten stappen. Verder wijst de gemeente Paardenveldbrug, Stadskamer (onder Hoog Catharijne) en Catharijnesingel (Geertebolwerk) aan als op- en afstaplocatie voor passagiersschepen, rondvaartboten en verhuurboten. De procedure voor het aanwijzen van de op- en afstaplocaties Stadskamer en Catharijnesingel start in 2023. Het aanwijzen van de locatie bij Paardenveld loopt mee met de nieuwe inrichting van Park Paardenveld. 21) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.4: zin schrappen dat we uitgifte van nieuwe ligplaatsen willen doen met een loting via een notaris. De uitwerking van de uitgifteprocedure en de periode waarvoor de vergunning geldt zijn nog niet bepaald. Dit zal zorgvuldig worden afgestemd met de Utrechtse vaarondernemers na vaststelling van de Visie. 22) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.4: laatste kolom in tabel 8 wijzigen van “maximaal (limiet)” naar “totaal)”. Verder toevoegen dat de gemeente de uitgifte van 12 nieuwe ligplaatsen (verdeeld over 2 locaties) ziet als een eerste stap. Als de ervaringen bij deze eerste stap positief zijn, kunnen we het aantal ligplaatsen voor verhuurboten type 2 uitbreiden. 23) Paragraaf 3.3, ambitie 8: aangeven dat goederenvervoer een bevoorrechte positie heeft.

24) Paragraaf 3.3, ambitie 9: emissievrij varen voeren we gefaseerd in voor verschillende categorieen motorboten, aangepaste beleid rond emissie varen toegevoegd 25) Paragraaf 3.3, ambitie 9: voor evenementen geldt ook dat vaartuigen met ingang van 2030 emissievrij zijn 26) Paragraaf 3.3, ambitie 9, verbetermogelijkheid 9.1: deze zin schrappen "Net als op de bovenloop richting Wijk bij Duurstede, waar het al eerder werd verboden" 27) Paragraaf 3.4, ambitie 11 ruimer formuleren: verminderen van overlast vanaf het water en vanaf de oever bij drukbezochte zwemlocaties zoals Muntsluis en Veilinghaven 28) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 11.2: de ingangstijd voor het nachtelijk vaarverbod passen we aan van 0.00 uur naar 23.00 uur zodat het aansluit bij de huidige regels uit de APV die voor de openbare ruimte (dus de oever) geldt. 29) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 11.5: opnemen van mogelijke maatregelen om de overlast van omwonenden bij drukbezochte zwemlocaties zoals Muntsluis en Veilinghaven te verminderen. Het haalbaarheidsonderzoek naar officieel zwemwater (verbetermogelijkheid 4.1) zal moeten uitwijzen welke maatregelen effectief zijn en worden gedragen door de buurt. Mogelijke maatregelen waar we nu aan denken zijn een verbod op versterkte muziek bij zwemplekken (dus niet alleen vanaf het

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 21/220

water maar ook op de oever), dagelijks toezicht op warme dagen, het aanbrengen van struiken en andere begroeiing om het aantal recreatieplekken op de oever te beperken en een mogelijk alcoholverbod (mede in relatie tot opvangcentrum Noiz). 30) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 12.1: tekst toevoegen dat bij het meten van nieuwe knelpunten op het Merwedekanaal we indien nodig kunnen bijsturen en aanvullende maatregelen nemen. 31) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 12.1: de gemeente zal nadere afspraken maken met de roeiverenigingen over het beste tijdstip om vaarbewegingen en incidenten bij de Muntbrug te tellen. 32) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 12.2: aanpassen periode eenrichtingsverkeer Oudegracht juni t/m augustus en invoeren van deze maatregel achter de hand houden tot knelpunt ontstaat 33) Paragraaf 4.1: nieuw leidend principe opnemen Levendigheid moet in balans zijn met rust en leefbaarheid voor bewoners in de stad Utrecht. Doel van dit principe is om overlast voor omwonenden mee te wegen in verdere keuzes bij uitwerking van de Visie en op de meest druk bezochte plekken, zoals het gebied rond de Veilinghaven, de Munt en de Muntsluis, de overlast te verminderen. 34) Paragraaf 4.1: nieuw leidend principe opnemen dat beroepsvaart boven pleziervaart gaat. Deze voorrangsregel geldt al op het water.

35) Paragraaf 4.2: aangeven dat onder versterking van de organisatie ook extra toezicht en handhaving vanaf het water nodig is 36) Bijlage 1: nummers wijzigen zodat ze overeenkomen met figuur 1 en bij Haarrijnse Plas locatiebeheerder gemeente ipv recreatieschap. 37) Bijlage 1: HDSR is beheerder van de ligplaatsen op Leidsche Rijn-west en niet de gemeente.

3.2

Aanpassingen kaart

1) Alle figuren: legenda aanpassen door alleen stadswater te noemen en niet meer tussen haakjes zwem of vaarwater noemen. Dit is niet duidelijk. In figuur 1 is aangeven waar de huidige drie officiele zwemlocaties liggen. 2) Alle figuren: zijarmen van Kromme Rijn van de kaart weghalen. Deze details horen niet op de kaart. Het gaat hier om doorgaande vaarroute. 3) Paragraaf 2.1, figuur 3 huidige vaarroutes en zwemplekken: roeiroute aanpassen (en toelichtende tekst wijzigen) 4) Paragraaf 2.1, figuur 4 bestaand groen langs het water: legenda aanpassen ecologisch beheerde elementen van gemeente 5) Paragraaf 2.2, figuur 5 bestaande functies: titel wijzigen naar bestaande vaarfuncties 6) Paragraaf 2.2, figuur 5 bestaande functies: twee roeiverenigingen Barbarossa en Roeiploeg Utrecht toevoegen.

7) Paragraaf 3.1, figuur 7 Themakaart kansen voor groen in en bij het water: toevoegen RingPark 8) Paragraaf 3.3, figuur 9 Themakaart varen: verwijderen emissieloos varen op de kaart bij Leidsche Rijn west want hier is HDSR nautisch beheerder 9) Paragraaf 3.3, figuur 9 Themakaart varen: zoeklocatie bij Energiehaven aanpassen, stadshalte naar overzijde 10) Paragraaf 3.3, ambitie 9: toevoegen nieuwe kaart aangepast beleid emissievrij varen voor verschillende type motorboten 11) Paragraaf 3.3, figuur 9 Themakaart Varen: symbool voor emissieloos varen wijzigen 12) Paragraaf 3.4, figuur binnenstad, groen langs het water: toevoegen ecologisch beheerders oevers Stadsbuitengracht-west, Weerdsingel WZ en natuurvriendelijke zuidoever Wolvenplein

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 22/220

13) Paragraaf 3.4, figuur binnenstad, huidige vaarroutes: roeiroute verwijderen vanwege leesbaarheid kaart 14) Paragraaf 3.4, figuur binnenstad Themakaart varen: symbool emmissieloos toevoegen op alle relevante wateren oa Kromme Rijn

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 23/220

4 Vervolg uitvoeringsprogramma Na vaststelling van de Visie werkt het projectteam van de gemeente deze verbetermogelijkheden verder uit in een uitvoeringsprogramma 2024-2027. Een aantal indieners hebben stellen hun kennis beschikbaar voor de verdere uitwerking of hebben gevraagd om nader onderzoek of afstemming. Dit zijn de vervolgacties die de gemeente oppakt in het uitvoeringsprogramma na vaststelling van de Visie: 1) Paragraaf 1.2: na vaststelling van de Visie stadswater leggen wij de gemeenteraad een aangepaste Havenverordering voor. 2) Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: de gemeente zal bewoners betrekken bij het onderzoek naar officiele zwemlocaties na vaststelling van de Visie. 3) Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: in haalbaarheidsonderzoek bij locatie Veilinghaven ook onderzoeken of de huidige onofficiële op- en afstapplaats voor plezierboten in de Dichterswijk bij het Ringpark ook officieel kan worden. 4) Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: in haalbaarheidsonderzoek naar uitbreiding officiele zwemlocaties zal de gemeente onderzoeken wat de impact van mogelijk toekomstige koudelozingen is op plekken in de stad Utrecht waar gezwommen wordt. 5) Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 5.1: de gemeente gaat graag met de roeiverenig en andere gebruikers in gesprek wat 'sportlandschap' zou kunnen inhouden en wat dit gaat opleveren.

6) Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 6.2: beoordelen plan bewoner voor verbeteren en uitbreiden van kanoroutes in Leidsche Rijn 7) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.1: beoordelen of Moxy hotel kansrijk is nieuwe op- en afstaplocatie 8) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 8.2: onderzoeken of het opgeviste vuil uit het vaarwater ook verder afgevoerd kan worden per boot ipv vrachtwagen 9) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.2: bij de uitwerking van het nieuwe uitgifteregeling meenemen of alleen bewoners van de stad Utrecht een nieuwe ligplaatsvergunning kunnen krijgen vanwege het beperkt aantal ligplaatsen voor recreatieve vaartuigen. 10) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.5: bij aanwijzen van openbare op-en afstapplekkken voor passagiers ook de wensen van mindervaliden meenemen 11) Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheid 7.7: De gemeente gaat met de verhuurbedrijven van kano's en SUPs in gesprek over een redelijk tarief voordat we dit vast laten stellen in de verordening van brug-, schut- en havengelden. 12) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 10.1: "goed zeemanschap" meenemen in de voorlichting en instructie over vaarregels en vaargedrag van verhuurbedrijven aan huurders.

13) Par 3.4, verbetermogelijkheden 10.1, 10.2, 10.3 en 11.3: suggesties voor betere voorlichting over vaarregels en beter toezien en handhaven op de regels zullen we meenemen in de uitwerking van de Visie. 14) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 10.2: we zullen de aanwezigheid van roeiers opnemen in ommunicatie/ vaarkaarten die passanten tot hun beschikking krijgen. 15) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 11.3: samen met vaarondernemers proef BOA's verder vormgeven 16) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 12.4: de gemeente gaat gesprek aan met exploitant over alternatieve locatie van 13 waterfietsen op de Oudegracht

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 24/220

17) Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 12.5: bewoners betrekken bij verdere uitwerking van remmingswerk bij Abel Tasmanbrug (rond 2028) waarbij het nader vorm te geven object ook ecologische meerwaarde heeft en niet overklimbaar is

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 25/220

Verklarende woordenlijst Stadswater – het eventueel door mensen te gebruiken openbare water in de gemeente Utrecht waar je kan varen of in zwemmen. In de gemeente Utrecht zijn 16 vaarroutes en 3 offciele zwemlocaties. Deze staan in de Visie stadswater in figuur 1. Visie stadswater – een document dat inwoners, bezoekers en ondernemers zicht geeft op hoe de gemeente Utrecht het stadswater wil gebruiken en ontwikkelen. Het geeft de gemeente een basis om nieuwe ontwikkelingen en plannen te kunnen beoordelen. Reactienota – document waarin reacties op de Visie door belanghebbenden zijn opgeschreven en op hun beurt weer voorzien van reacties door de schrijvers van de Visie. Belanghebbenden – mensen en organisaties die een reden hebben om geïnteresseerd te zijn in de Visie. Nautische knelpunten – plekken in de stad waar de boten mogelijk in problemen komen als er veel boten tegelijk varen. Indiener – iemand die een reactie heeft ingestuurd op de concept Visie. concept Visie – een versie van de Visie waar indieners reacties op mogen insturen. BOA’s – Buitengewoon OpsporingsAmbtenaren Deelboten – boten die aangeboden worden om door verschillende gebruikers te worden gedeeld, vaak met een daarvoor gebouwde applicatie of website. Haalbaarheidsonderzoek – onderzoek naar de mate waarin een voorgenomen maatregel werkelijk genomen zou kunnen worden.

Fluisterbootjes – schepen die uitgerust zijn met een zeer stille, vaak elektrische motor. Gefaseerd ingevoerd –ingevoerd met duidelijk omschreven tijdelijke stappen. Stadshub – aanmeerplek speciaal gebouwd om de overslag van goederen van een boot naar een ander soort vervoer mogelijk te maken.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 26/220

Bijlage 1: Namenlijst insprekers (bevat persoonsgegevens, alleen voor college en raadsleden) Deze vertrouwelijke bijlage bevat persoonsgegevens. Zie aparte bijlage die alleen te lezen is voor college- en raadsleden.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 27/220

Bijlage 2: Inspraakreacties en beantwoording Nr

Inspreker

Inspraakreactie

Antwoord

1

Onbekend

Graag wil ik u nogmaals op het hart drukken dat zwemmers niet het gevaar van een roeiboot kunnen inschatten en dat de combinatie van roeiers en zwemmers op het Merwedekanaal een zeer slechte zaak is.

Wij delen uw mening. Dat is ook de reden dat in de Visie staat dat er in het Merwedekanaal een zwemverbod is (paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.3) en dat het verboden is om van de de bruggen te springen (paragraaf 2.1).

2

Bewoner

Enkele opmerkingen a) emissie vrij varen is onnodig: moderne viertakt motoren zijn zeer schoon. Plus de oude gracht is een doorgaande route. Ook inboord diesels moeten hier doorheen kunnen b) Zwemmen bij de Muntsluis moet meer mogelijk gemaakt worden. Er wordt al uitgebreid gezwommen, zomer en winter. Nu nog ladders, trapjes plaatsen zodat men ook veilig in en uit het water kan komen.

a) De gemeente voert emissievrij varen gefaseerd in voor verschillende categorieën motorboten. Hierbij sluiten we zoveel mogelijk aan op het bestaande beleid van gemeente dat voor voertuigen geldt. De ambitie van de gemeente Utrecht is om emissievrij (veelal elektrisch) varen in te voeren voor alle stadswateren. Hoe schoon brandstofmotoren ook mogen zijn, de gemeente kiest voor geen uitstoot van schadelijke stoffen. Voor verschillende type motorboten gelden verschillende ingangsdata wanneer het emissievrij varen wordt verplicht. Voor plezierboten van bezoekers en grotere motorboten die op doorreis zijn geldt de ingangsdatum 1 januari 2030. Dit is in lijn met de ambitie van het college om in 2030 een emissievrije zone in te voeren voor alle voertuigen in de binnenstad. b) de gemeente ziet ook dat er uitgebreid gezwommen wordt bij de Muntsluis. Vandaar dat wij als vervolgstap nu gaan onderzoeken of de locatie een officiele zwemlocatie kan worden. Hierbij hoort ook het veiliger maken van de locaties door o.a. het plaatsen van trappen om veilig uit het water te kunnen komen.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 28/220

3

Bewoner

Als bewoner ben ik blij om te lezen dat de gemeente de overlast op de Oosterkade wil aanpakken. In ambitie 7.1 zie ik helaas maar beperkte maatregelen om dat voor elkaar te krijgen. Het verdelen van opstaplocaties houd in het behouden van de op en afstaplocatie aan de oosterkade met de bijbehorende grote groepen mensen op straat, geluidsoverlast en wildplassen. Hierbij is een dixi geen oplossing voor het deel wildplassen. U wilt immers ook niet 7 maanden per jaar tegenover een dixi of openbaar toilet wonen. In een woonbuurt die al erg druk is met fietsverkeer en drukker wordt door de mooie ontwikkeling van de kades zijn (vooral de grote) huur sloepen in elk aantal onwenselijk voor de leefbaarheid. Wel wenselijk zou zijn om een volledig aanlegverbod voor commerciële pleziervaart in te voeren. Er zijn zeer geschikte ander locaties waar de aanleg voor minder overlast zorgt. Denk daarbij aan de kade naast hotel Moxy als suggestie. Daar verblijft niemand permanent, er is ruimte voor openbaar sanitair en het is al ingericht op commercieel gebruik. Buiten dat er in de Visie staat geen geld te zijn voor voorzieningen als openbare toiletten wil ik graag het volgende idee delen. Met de herinrichting van de Ooster en westerkade is de verwachting dat ook de recreatie op de stijgers aan het water toe zal nemen.

Wellicht dat het mogelijk is om op het waterniveau aan het einde van de stijger een openbaar toilet te realiseren. Hier zal zeer waarschijnlijk meer vraag naar gaan komen.

De gemeente wil het volgende doen om de Oosterkade te ontlasten als gewilde op- en afstaplocatie. Als eerste overweegt de gemeente een aanwijzingsbesluit te nemen waarbij het niet langer wordt toegestaan voor passagiersschepen om af te meren en op- en af te laten stappen passagiers aan de Oosterkade. Een passagiersschip is een boot met meer dan 12 passagiers met een schipper. Hierdoor verwachten we dat er minder grote groepen op de Oosterkade komen. Daarnaast wil de gemeente de locaties Stadskamer (onder Hoog Catharijne), Catharijnesingel (Geertebolwerk, thv Karel V) en Paardenveld aanwijzen als op- en afstapplaats voor passagiersschepen, rondvaarboten en verhuurboten. Hierdoor spreiden we de drukte over meerdere locaties in de stad. Bij deze locaties zal de gemeente tijdelijke toiletten plaatsen (dixi’s) in afwachting van permanente sanitaire voorzieningen. Dank voor uw suggestie over Moxy hotel. We zullen bij uitwerking van de Visie beoordelen of dit een kansrijke nieuwe op- en afstaplocatie kan zijn.