Reactienota Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier.pdf
Tekst van het document
Reactienota
Beurskwartier Stedenbouwkundig Plan Februari 2023 Utrecht.nl/ beurskwartier
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier
Inhoudsopgave 1.
Inleiding.................................................................................................................................................................................................................................................. 2
2.
Aanpassingen op het concept Stedenbouwkundig Plan ....................................................................................................................................................................... 3
3.
Reacties op het concept Stedenbouwkundig Plan .............................................................................................................................................................................. 10
4.
Bijlages van reacties ............................................................................................................................................................................................................................ 88
1. Inleiding
Op het concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier konden bewoners en belanghebbenden reageren van 25 november tot en met 19 januari 2023. Op woensdag 7 december organiseerden we een fysieke informatiebijeenkomst en op 13 december een online informatiebijeenkomst. We ontvingen 19 reacties in totaal. In hoofdstuk 3 van deze reactienota beantwoorden we al deze reacties. Iedereen die heeft gereageerd krijgt een bericht met daarin de informatie waar zij het antwoord kunnen vinden op hun reactie. In deze reactienota is het inhoudelijk deel van alle ingediende inspraakreacties letterlijk opgenomen. Dit betreffen de reacties 1 tot en met 19.
2
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier
2. Aanpassingen op het concept Stedenbouwkundig Plan Naar aanleiding van de inspraakreacties op het concept Stedenbouwkundig Plan In onderstaande tabel staan de wijzigingen naar aanleiding van de inspraakreacties. De belangrijkste wijzigingen zijn: Pagina
Was
Wordt
Motivatie voor wijziging
2.
Plankaart: Jaarbeursboulevard is deels aangegeven met een stippellijn.
Stippellijn over de Jaarbeursboulevard is weggehaald
2. / 14.
Plankaart: ontsluiting van Jaarbeurs ontbreekt aan de Graadt van Roggenweg zijde Kaart ‘Het groen in Beurskwartier biedt ruimte aan flora en fauna en een aangename groene omgeving voor mensen.’: Tekst bij afbeelding: Minimaal 2 uur zon op bestaande bebouwing buiten Beurskwartier Tekst onder afbeelding: Het aantal uren zon in Beurskwartier berekend op 21 maart (links) en 21 juni (rechts). In de gele en oranje delen komt veel zon.
Ontsluiting van Jaarbeurs aan Graadt van Roggenweg zijde toegevoegd
Reactie 14 – De stippellijn geeft de plangrens aan. De Jaarbeursboulevard is geen onderdeel van het plangebied Beurskwartier Reactie 14 – In het concept Stedenbouwkundig Plan ontbrak deze ontsluiting Reactie 14 – In het concept Stedenbouwkundig Plan was de ondergrond van het Toekomstbeeld gebruikt Reactie 12 – Verduidelijking van het uitgangspunt
3e alinea: Jaarbeurspleingarage
Tekst is geworden: parkeergarage Croeselaan
17.
36.
36.
43.
Ondergrond van de plankaart
Tekst is geworden: Minimaal 2 uur zon op bestaande woningen buiten Beurskwartier Tekst is geworden: Het aantal uren zon op maaiveld in Beurskwartier berekend op 21 maart (links) en 21 juni (rechts). In de gele en oranje delen komt veel zon.
Reactie 12 – Verduidelijking van de afbeelding
Reactie 15 – In het concept Stedenbouwkundig Plan was niet de 3
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Pagina
44.
55.
59.
64.
86.
115.
117.
Was
Kaart ‘Routes voor logistiek vervoer en aangewezen laad- en losplekken in Beurskwartier.’: ontsluiting van Jaarbeurs ontbreekt aan de Graadt van Roggenweg zijde 1e alinea: In het gebied komt 35% sociaal (huur en koop) en 25% middencategorie. Kantoren 2e alinea: Het grootste werkcluster komt tussen De Volksbank en het Galaxyhotel, goed bereikbaar en zichtbaar tussen het Oranjepark en het Jaarbeursplein. Afbeelding van vogelvlucht, het woord Merwedepark Kaart ‘Het schetsontwerp voor de openbare ruimte Beurskwartier’
Wordt
Ontsluiting van Jaarbeurs aan Graadt van Roggenweg zijde toegevoegd
Tekst is geworden: In dit gebied komt 35% sociaal en 25% middencategorie (huur en koop). Tekst is geworden: Het grootste werkcluster komt tussen De Volksbank en het Galaxyhotel in bouwblok 1A, goed bereikbaar en zichtbaar tussen het Oranjepark en het Jaarbeursplein. Is vervangen door: Rondje Stadseiland
Stippellijn over de Jaarbeursboulevard is weggehaald
Tekst toegevoegd: Of en wanneer dit zal plaatsvinden moet nog nader onderzocht worden. Tekst toegevoegd: Doorsteek naar de Graadt van Roggenweg Een doorsteek van Beurskwartier naar de Graadt van Roggenweg is een kans voor de toekomst om voor voetgangers beter te verbinden. Deze
Motivatie voor wijziging officiële gebruikt voor de parkeergarage Reactie 14 – In het concept Stedenbouwkundig Plan ontbrak deze ontsluiting
Reactie 15 – De huur en koop geldt voor de middencategorie. De sociale categorie is enkel huur Reactie 12 – Verduidelijking over welk bouwblok het gaat
Reactie 15 – In het concept Stedenbouwkundig Plan was niet de juiste naam gebruikt Reactie 14 – De stippellijn geeft de plangrens aan. De Jaarbeursboulevard is geen onderdeel van het plangebied Beurskwartier Reactie 12 – Er ontbrak nog een status bij het eventuele kopgebouw Reactie 12 – Er ontbrak nog een tekstuele uitleg over de eventuele doorsteek naar de Graadt van Roggenweg
4
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Pagina
Was
Wordt
Motivatie voor wijziging
doorsteek kan gemaakt worden door het kantoorpand aan de Graadt van Roggenweg. Of en wanneer dit zal plaatsvinden moet nog nader onderzocht worden in afstemming met de eigenaren van de kantoren langs de Graadt van Roggenweg.
Naar aanleiding van de inspraakreacties op het concept Beeldkwaliteitsplan In onderstaande tabel staan de wijzigingen naar aanleiding van de inspraakreacties. De belangrijkste wijzigingen zijn: Pagina
Was
Wordt
Motivatie voor wijziging
9.
3e alinea: Beurskwartier vindt aansluiting op de omgeving, de kleuren en materialen worden deels geïnspireerd op de bestaande (Croeselaan) en in aanbouw zijnde bebouwing Galaxy Tower en Wonderwoods). Alinea 1: Een dubbele eindlaag vormt de beëindiging van de toren. Dit is een verbijzondering in de expressie van de gevel, niet in het silhouet of een verjonging/verbreding van de plattegrond van deze verdiepingen.
Tekst is geworden: Beurskwartier vindt aansluiting op de omgeving, de kleuren en materialen worden deels geïnspireerd op de te transformeren panden (Croeselaan) en in aanbouw zijnde bebouwing (Galaxy Tower en Wonderwoods). Tekst is geworden: De beëindiging van de toren is subtiel en vindt plaats op de bovenste paar lagen van de toren, het is een verbijzondering van de vormgeving van de toren of de expressie van de gevel. Deze bekroning bestaat niet uit een afwijkende vorm in het silhouet of een sterke verjonging/ uitkraging van de plattegrond van deze verdiepingen.
Reactie 7 – Verduidelijking om welke panden het gaat
23.
Reactie 7 en 15
5
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Pagina
Was
Wordt
Motivatie voor wijziging
23.
Afbeelding ‘Vormgeving van de top’
2 afbeeldingen aangepast
43.
Rechterkant pagina Croeselaan 75/75bisA – 85/85bis-A
Tekst is geworden: Croeselaan 75/75bis/75bisA – 85/85bis/85bis-A
Reactie 7 – Betere verbeelding van vormgeving van de top Reactie 7 – Verduidelijking van de huisnummeraanduiding
(nr. 87,87bis-A – 89,89bis-A) (Croeselaan 75/75bisA- Veemarkt 42/42bisA- 44/44bisA) 85/85bis-A
(nr. 87,87bis ,87bis-A – 89,89bis ,89bis-A) (Croeselaan 75/75bis/75bisAVeemarkt 42/42bis/42bisA44/44bis/44bisA) 85/85bis/85bis-A
Ambtshalve wijzigingen In onderstaande tabel staan de wijzigingen die in het Stedenbouwkundig Plan zijn doorgevoerd ten opzichte van het concept Stedenbouwkundig Plan. Deze wijzigingen hebben tot doel om te verduidelijken, aan te scherpen, te actualiseren (o.b.v. nieuwe inzichten) en teksten en afbeeldingen beter met elkaar in overeenstemming te brengen. De belangrijkste wijzigingen zijn: Pagina
Was
Wordt
Motivatie voor wijziging
2. / 14.
Plankaart
Alles binnen de plangrens ingekleurd
36.
Kaarten ‘Het aantal uren zon in Beurskwartier berekend op 21 maart (links) en 21 juni (rechts). In de gele en oranje delen komt veel zon.’
Deel van plangebied bij Croeselaan ingekleurd i.p.v. vaag Zijn geactualiseerd
Actualisatie
6
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Pagina
Was
Wordt
Motivatie voor wijziging
67.
Beursnet
Tekst is geworden: Duurzaam Collectief Warmte Koude systeem Beursgebied
Actualisatie van de naam
68. 70. 74.
Kaart ‘Ecologische structuur binnen Beurskwartier’
86.
Kaart ‘Het schetsontwerp voor de openbare ruimte Beurskwartier’ Kop: Fasering, planning en uitvoering
109. 110.
Kaart aangepast: geen groene verbinding op maaiveldniveau in de Beursstraat Zuid Deel van plangebied bij Croeselaan ingekleurd i.p.v. vaag Kop is geworden: Proces en vervolgtraject Tekst toegevoegd: Afwijkingen ten opzichte van het SP Het SP dient als basiskader voor de ontwikkeling van Beurskwartier. Het SP biedt vrijheden voor de markt om tot een plan te komen. In de aanbestedingsprocedure is enige ruimte om af te wijken van het bepaalde in het SP onder de strikte voorwaarde dat er sprake is van een ondergeschikte afwijking én dat deze in samenhang bijdraagt aan de ambities op de thema’s van het SP. Zo ontstaat er ruimte voor innovatieve ontwikkelingen en programmatische (vernieuwende) concepten. Als deze situatie zich voordoet, is het aan het
Update kaartje – geen hemelwaterafvoer via Beursstraat Zuid Update kaartje – geen hemelwaterafvoer via Beursstraat Zuid Update kaartje
Alles binnen de plangrens ingekleurd Meer passende kop bij de tekst Dit ontbrak in het concept Stedenbouwkundig Plan
7
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Pagina
110.
111.
Was
Afbeelding ‘Schematische weergave van de gebiedsorganisatie Beurskwartier.’ Tekst plintenvereniging
121.
Wordt
Motivatie voor wijziging
College om expliciet te besluiten over deze afwijking. De raad wordt per raadsbrief geïnformeerd over dergelijke ondergeschikte afwijkingen ten opzichte van het SP: een raadsbesluit is in die gevallen niet nodig. Afbeelding wordt geactualiseerd + tekstuele uitleg
Nieuwe inzichten in de gebiedsorganisatie
Tekst is geworden: plintenmanager Tekst toegevoegd: Verbeelding impressies Beurskwartier Render Art renderart.eu
Nieuwe inzichten in de gebiedsorganisatie Dit ontbrak in het concept Stedenbouwkundig Plan
In onderstaande tabel staan de wijzigingen die in het Beeldkwaliteitsplan zijn doorgevoerd ten opzichte van het concept Beeldkwaliteitsplan. Deze wijzigingen hebben tot doel om te verduidelijken, aan te scherpen, te actualiseren (o.b.v. nieuwe inzichten) en teksten en afbeeldingen beter met elkaar in overeenstemming te brengen. De belangrijkste wijzigingen zijn: Pagina
Was
Wordt
Motivatie voor wijziging
11.
Kaart: ‘Ontwerp van de buitenruimtes’
Ondergrond van de plankaart
14.
Plankaart
33.
Kaart ‘Ecologische structuur binnen Beurskwartier’
Deel van plangebied bij Croeselaan ingekleurd i.p.v. vaag Kaart aangepast: geen groene verbinding op maaiveldniveau in de Beursstraat Zuid Onder kop 5.7 extra tekst toegevoegd: Daarnaast wordt in elke tussenstraat
In het concept Stedenbouwkundig Plan stond de ondergrond van het toekomstbeeld Alles binnen de plangrens ingekleurd
29.
Update kaartje
Update van tekst 8
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Pagina
Was
Wordt
Kleurenpalet 1ste puntje: Deze kleur kan op specifieke plekken ook een zekere mate van lichtheid aanbrengen die in de binnentuinen soms erg gewenst is;
gestuurd op het maken van een geheel licht gebouw/pand. Dit gebouw/pand krijgt de crème kleur uit het kleurpalet (zie paragraaf 7.3) voor Beurskwartier. Extra afbeelding toegevoegd: ‘Licht pand tussen de warm gekleurde gebouwen.’ Tekst wordt: Deze kleur kan op specifieke plekken ook een zekere mate van lichtheid aanbrengen die in de tussenstraten en binnentuinen soms erg gewenst is;
29. 45
Motivatie voor wijziging
Extra afbeelding toegevoegd Update van tekst
9
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier
3. Reacties op het concept Stedenbouwkundig Plan Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
Antwoord
1
Ik ben een algemene tandarts. Ik ben op zoek naar een pand in de nieuwe Beurskwartier geschikt voor een tandartspraktijk. Kunnen jullie hiermee helpen?
2
Via deze weg wilde ik, als bewoner van Utrecht die ook regelmatig in het stationsgebied komt, graag reageren op de uitgangspunten van Beurskwartier 1.
Hartelijk dank voor uw reactie. Voor Beurskwartier bereiden we de aanbesteding van een aantal bouwblokken voor. Onderdeel daarvan zijn woningen, werkplekken en ook voorzieningen in de vorm van sociaal cultureel, scholen, medisch etc. Deze vormen onderdeel van de te bouwen bouwblokken. Op dit moment is nog niet bekend wie de ontwikkelaars en/of beleggers worden voor de bouwblokken waarin medische voorzieningen komen. Wilt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen in Beurskwartier? Dan kunt u zich aanmelden voor de nieuwsbrief. Dit kan via www.utrecht.nl/beurskwartier of door een mail te sturen naar beurskwartier@utrecht.nl. Hartelijk dank voor uw reactie. In Beurskwartier kiezen we voor een aantrekkelijke woon- en leefomgeving met voldoende ruimte voor groen en verblijven. We kiezen daarom voor een voetgangersgebied waar fietsers te gast zijn. We faciliteren alleen bestemmingsverkeer en het overige autoverkeer moet om het gebied heen rijden. Een doorgaande fietsroute door het gebied ondermijnt deze ambitie. Daarom krijgen doorgaande fietsers de ruimte om om het gebied heen te fietsen.
Allereerst wilde ik graag zeggen dat ik het een prachtig plan vind, het ziet er indrukwekkend en ambitieus uit. Dit zal zeker een mooie toevoeging voor de stad worden. Echter heb ik ook een punt van kritiek. In de plannen staat namelijk dat het vooral voetgangersgebied wordt en fietsers te gast zijn. Natuurlijk een mooi streven, maar het Beurskwartier biedt juist ook kansen voor een nieuw fijnmazig, hoogwaardig en verkeerslichtvrij fietsnetwerk aan deze zuidwestkant van het stationsgebied, iets dat hard nodig is om de vele fietsers op te vangen die in de toekomst naar het stationsgebied zullen komen.
De fietsroute over de Jaarbeursboulevard is een interessante gedachte en kan zeker bijdragen aan de ambities voor de bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers van de stad. We zijn hiervoor wel afhankelijk van Jaarbeurs. Jaarbeurs presenteerde in 2019 haar Masterplan voor de herinrichting van het Jaarbeursgebied. In deze plannen paste ook een heroverweging op de functie van de Jaarbeursboulevard. Jaarbeurs besloot in oktober 2022 haar plannen te herzien. Daarover zijn we met de Jaarbeurs in gesprek Hierin bespreken we 10
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
Antwoord
2 (vervolg)
Een suggestie: stel dat de Jaarbeurspromenade helemaal kan gaan lopen tot aan het Merwedekanaal omdat de Jaarbeurs bereid is hun entreegebouw te slopen, biedt dit kans voor een nieuwe fietsverbinding in de vorm van een breed fietspad direct naar het Jaarbeursplein. Als je vervolgens die witte stalen brug in het verlengde hiervan vervangt door een fietsbrug dat aansluit op de Kanaalweg, kun je fietsers vanuit Merwedekanaalzone(MWKZ) en Nieuwegein (en uiteraard elke andere fietser die van de Kanaalweg gebruik maakt) een geweldige verkeerslichtvrije fietsroute geven die aangelegd kan worden op de groei die te verwachten is als het MWKZ gebouwd is en Nieuwegein ook verder groeit.
ook de wensen en ideeën voor de Jaarbeursboulevard als een openbaar toegankelijke (fiets)route. Groei van het aantal fietsers is inderdaad te verwachten. Deze groei staat ook in het Mobiliteitsplan 2040. Om deze groei aan te kunnen zijn investeringen in nieuwe en bestaande fietsroutes nodig. Zo onderzoeken we een extra tunnel onder het spoor bij de Jeremias de Deckerstraat in Dichterswijk en investeren we in verbetering van fietsroutes om de noord- en zuidkant van de binnenstad. Deze maatregelen zijn nodig om fietsverkeer te spreiden over verschillende routes.
Ik was benieuwd of dit in overweging is genomen en zo ja, waarom er eventueel voor gekozen is om dit niet als fietspad aan te leggen. Natuurlijk is in dit concept mogelijk om deze route te fietsen, maar doordat de route gedeeld wordt met voetgangers, zal dit niet als een fijne fietsverbinding ervaren worden die door de duizenden fietsers gekozen zullen worden en moet wellicht wat anders bedacht worden om de groei van fietsers op te vangen. In de huidige situatie, en rekening houdend met de plannen die tot dusver zeker zijn, hebben fietsers uit de MWKZ eigenlijk maar twee keuzes om bij één van de fietsenstallingen rond het station te komen: of via de Kanaalweg en Van Zijstweg verder over de Croeselaan, of over één van de toekomstige fietsbruggen naar Rivierenwijk en daar de Croeselaan af fietsen. Beide routes bevatten nu zeer krappe en onhandige oversteken of verkeerslichten die (onnodig) lang op rood blijven voor fietsers. Ik kan me haast niet voorstellen dat deze huidige fietsverbindingen klaar zijn voor deze enorme te verwachten groei. Bij de kruising voor de Rabotoren kunnen nu al best flinke fietsfiles staan soms. Daarbij komt het stationsgebied ook niet heel fietsvriendelijk 11
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
2 (vervolg)
over, ondanks de aanwezigheid van de fietspaden is de auto nog steeds zeer dominant.
Antwoord
Bij voorbaat bedankt voor jullie tijd om deze reactie te lezen. In afwachting van beantwoording verblijf ik. 3
Ik wil graag van u weten hoe de inpassing in de omgeving er uit zal gaan zien en hoe de leefbaarheid van de omgeving geborgd gaat worden. Wat gebeurt er als de nieuwe bewoners wel auto’s hebben en die kans lijkt mij zeer aannemenlijk en hoe gaat u voorkomen dat die in de directe omgeving geparkeerd worden. Hoe laat u de enorme toeloop van fietsers veilig inpassen op de nu al te drukke en onveilige fietspaden. Hoe gaat u zorg dragen dat deze vergaande verdichting de leefbaarheid in de omgeving niet nog verder aantast. Waar en hoe is afgewogen dat dit niet tot problemen gaat leiden.
Hartelijk dank voor uw reactie. Het klopt dat de groei van wonen en werken in dit gebied samengaat met bijvoorbeeld meer voetgangers, fietsers en (beperkt) autoverkeer. De uitgangspunten die gelden voor een A-zone, zoals beschreven in het Mobiliteitsplan 2040, gelden ook voor Beurskwartier. Beurskwartier is namelijk een uitbreiding van het centrumgebied. Dit betekent dat de infrastructuur moet aansluiten bij de ambities voor deze zone. Concreet betekent dit dat fietsers en voetgangers voorrang krijgen op het autoverkeer. Dit is nodig om te kunnen spreken van een centrumgebied. Een belangrijk onderdeel van dit mobiliteitsplan is het parkeerbeleid. Dit is belangrijk bij het verminderen van autoverkeer. In Beurskwartier zelf is alleen deelmobiliteit beschikbaar. Bewoners die toch liever voor een eigen auto kiezen, moeten op afstand parkeren. Het gaat dan vooral om parkeren in de parkeergarage Croeselaan of de nog te ontwikkelen HUBXL op Papendorp (P+R). Je kan daar parkeren tegen de parkeertarieven die daar gelden (voor abonnementen). Parkeren in de directe omgeving door bewoners van Beurskwartier is niet waarschijnlijk. Bewoners van Beurskwartier komen namelijk niet in aanmerking voor een parkeervergunning op straat. Dus als je in de omgeving op straat parkeert, betaal je de parkeertarieven voor parkeren op straat.
Een bewoner van Beurskwartier maakt dan hoge kosten om de auto in de directe omgeving te parkeren.
12
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
3 (vervolg)
4
Kun u aangeven of er in het Beurskwartier ook dagelijkse winkelvoorzieningen worden opgenomen of wellicht nog wat concreter een positie voor een supermarkt.
5
Even een reactie betreffende Ruig en Uncle Jim. Ruig verdwijnt in de realisatie van het Beurskwartier wat wij jammer vinden. Inmiddels het eetcafé voor menig bezoeker van het gebied. Uncle Jim komt alleen in het park te staan en wij willen nogmaals duidelijk maken dat wij deze graag willen blijven uitbaten. Zoals het er nu naar uitziet blijft het een mooie plek waar wij zeker iets mee kunnen. Ik begrijp dat het alleen de bedoeling is om gasten toe te staan op het dakterras. Een dakterras is hartstikke leuk en zeker toegevoegde waarde. Alleen denk ik dat dit niet geschikt is om een borrel te houden. En hier is in dit gebied extreem veel vraag naar. En zeker buiten, aangezien iedereen op de kantoren al de hele dag binnen zitten. En op deze locatie tegenover de Rabo en het belastingkantoor zou het wel erg fijn zijn en ook passend bij de uitstraling, om rondom het pand
Antwoord Groei van het aantal fietsers is inderdaad te verwachten. Deze groei staat ook in het Mobiliteitsplan 2040. Om deze groei aan te kunnen zijn investeringen in nieuwe en bestaande fietsroutes nodig. Zo onderzoeken we een extra tunnel onder het spoor bij de Jeremias de Deckerstraat in Dichterswijk en investeren we in verbetering van fietsroutes om de noord- en zuidkant van de binnenstad. Deze maatregelen zijn nodig om fietsverkeer te spreiden over verschillende routes. Hartelijk dank voor uw reactie. Beurskwartier wordt geen winkelgebied. Wel biedt het Stedenbouwkundig Plan ruimte voor een kleine buurtsupermarkt. Deze komt in het bouwblok op de hoek van de Van Zijstweg en Croeselaan. Ook op andere plekken in Beurskwartier beperkt ruimte voor kleinschalige winkels, soms ook in combinatie met horeca. De totale oppervlakte voor winkels in Beurskwartier is ongeveer 2.600 m². Hartelijk dank voor uw reactie. In het toekomstige Croesepark zijn er veel mogelijkheden voor een vernieuwd Uncle Jim. Een goede verbinding tussen het gebouw en het park is daarvoor erg belangrijk en een terras hoort daarbij. Tegelijkertijd wordt het Croesepark een park voor de stad, waar ook ruimte moet zijn voor veel andere activiteiten en ontmoeting. Het park krijgt daarom zoveel mogelijk een openbaar en vrij toegankelijk karakter.
Een ruim dakterras in de buitenlucht past hier goed bij en kan geschikt worden gemaakt voor borrels. Uitzicht op het park van bovenaf kan ook een extra kwaliteit zijn. Een terras op de begane grond zien wij in mindere mate als mogelijkheid zolang dit het openbare karakter van het park niet in de weg staat. Daarom is een smal gevelterras aan het park en de Croeselaan opgenomen in het SP. Daarnaast gelden de bepalingen zoals opgenomen in het Sociaal Afsprakenkader ook voor u.
13
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
5 (vervolg)
beneden ook nog terras te realiseren. Net zoals dit nu bij de Greenhouse het geval was. Zodra de zon schijnt zit het daar ramvol. Zelfde bij ons of Ruig, iedereen wil zodra de zon schijnt lekker na het werk of tijdens de lunch buiten verblijven.
6
7
Verder mijn complimenten het gaat er steeds mooier en beter uitzien! Graag wil ik melden dat ik de informatie markt op 7 december als zeer prettig heb ervaren. Het heeft een goed inzicht gegeven in de plannen die er voor het Beurskwartier zijn ontwikkeld. Wat mij betreft zijn het zeer vooruitstrevende plannen, die inderdaad inspelen op duurzaamheid en het autoluw maken van de stad. Bovendien draagt het per kavel uitgeven aan verschillende ontwikkelaars bij aan een gevarieerd beeld. Het zou fijn zijn als jullie mij per nieuwsbrief op de hoogte houden. Op 25 november jl. is het concept Stedenbouwkundig plan Beurskwartier, november 2022, vergezeld van een concept Beeldkwaliteitsplan Beurskwartier, november 2022, ter inzage gelegd voor inspraak aan betrokkenen en belanghebbenden, die tot en met 19 januari 2023 een reactie kunnen indienen op deze plannen. Na kennisneming van voornoemde documenten en mondelinge toelichting te hebben vernomen op de bijeenkomsten ( bezocht en via digitale verbinding bijgewoond) maak ik graag gebruik van de gelegenheid om een reactie te geven op de voorgenomen plannen en voorstellen voor verbeteringen te doen. 1. Compartimentalisering en verkaveling I. Allereerst mijn waardering voor de zorgvuldige compartimentalisering van bouwvolumes (ook aangeduid als een diversiteit in korrelgrootte) en de gedetailleerd uitgewerkte voornemens c.q.
verplichtende aanwijzingen voor het gebruik van onder meer de materialen om deze nieuwe woonwijk tot een aangenaam verblijfsgebied te maken, en het geuite voornemen hierop ook strikt aan te sturen, ook bij de
Antwoord
Hartelijk dank voor uw reactie. We hebben u toegevoegd aan onze verzendlijst voor de nieuwsbrief.
Hartelijk dank voor uw reactie.
1. Compartimentalisering en verkaveling I Dank voor uw steun voor het uitgangspunt tot compartimentering. Bij punt 4 reageren we op uw zorg over micro-verkaveling.
14
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg)
beoordeling van de t.z.t. ingediende bouwplannen/ontwerpen. Mits aldus goed bewaakt en aangestuurd kan hiermee worden voorkomen dat per bouwblok kazerneachtige, saaie monolithische gevelwanden de aanblik zullen gaan bepalen (zoals helaas het geval is bij de gevelwanden van appartementen aan de binnenhaven en langs het Merwedekanaal). Met deze uitgangspunten als criteria voor beoordeling van de concreet ingediende bouwplannen moet een dergelijke chronisch gebrek aan visuele verstrooiing in de architectuur van de gevelwanden per bouwblok voorkomen kunnen worden wat kan bijdragen aan een aangenamere herkenbare identiteit. Daar is men immers ook op uit. Het is goed om te zien hoe aldus daarvoor ook eerste noodzakelijke stappen worden gezet. Echter een te algemene doorgevoerde toepassing van één ingrijpend aspect daarvan, en wat ik voor nu zou willen aanduiden als micro-verkaveling binnen één bouwblok, - d.w.z. voor ieder van de 10 bouwblokken, en zo voor hele ontwikkelingsgebied Beurskwartier - brengt echter ook te grote beperkingen om eerder geuite ambities waar te maken; waarover meer bij punt 4, vergezeld van een voorstel voor nuancering van dit specifieke beleidsvoornemen.
Antwoord
15
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
Antwoord
7 (vervolg)
2. Architectuur en Identiteit Beurskwartier. Inzake de beoogde architectuur blijven de voornemens weinig gepreciseerd. In enkele passages worden de beoogde effecten van deze architectuur genoemd en leest men enkele summiere aanwijzingen als oriëntatiepunten ervoor, al lijkt dit bij nader inzien meer het materiaalgebruik te betreffen. In de (sub) paragrafen over de Leefkwaliteit en de Architectonische kwaliteit van de bebouwing in het Beurskwartier wordt onder meer het volgende gesteld: "Beurskwartier is een nieuwe stedelijke plek waar je je thuis voelt. Het ontleent zijn identiteit aan de architectuur en de buitenruimte". (...) "De architectuur van [het] Beurskwartier kenmerkt zich door het gebruik van materialen die mooi verouderen, in warme kleuren en met veel aandacht voor de detaillering, die gericht is op tactiliteit. (...) Beurskwartier vindt aansluiting op de omgeving, de kleuren en materialen deels geïnspireerd de bestaande (Croeselaan) en de in aanbouw zijnde bebouwing (Galaxy Tower en Wonderwoods)." (pp.9-10, concept Beeldkwaliteitsplan Beurskwartier). Dit klinkt veel belovend qua algemene inhoud, die men zich erbij kan voorstellen, maar de bijgevoegde afbeeldingen/foto's in het document zullen helaas bij menigeen het hart toch niet sneller van verlangen doen gaan kloppen, als het nog klopt! ;-((
2. Architectuur en Identiteit Beurskwartier In het Beeldkwaliteitsplan staan de doelstellingen voor de beeldkwaliteit van Beurskwartier (onder andere materiaalgebruik en detaillering). De beschreven doelen zijn concreter gemaakt met naar ons idee passende referentieafbeeldingen / foto’s. Hiermee ontstaat ruimte voor architecten om deze doelen op een passende manier in te vullen. Hier is dus bewust gekozen voor enige ruimte voor interpretatie. Toetsing van de ontwerpen aan de beschreven doelen (zoals warm en tactiel) gebeurt door het Supervisieteam. Dit team van externe deskundigen bewaakt de ruimtelijke kwaliteit van Beurskwartier.
In dit laatste citaat uit het concept Beeldkwaliteitsplan geeft men echter aan dat in de architectuur van de tien bouwblokken de kleuren en materialen deels geïnspireerd zullen blijken te zijn op de bestaande bebouwing aan de Croeselaan. Dit is nogal ruim geformuleerd, en daardoor biedt dit geen ondubbelzinnig duidelijk oriëntatiepunt van wat men beoogt. Bedoelt men hier nu het appartementsgebouw VVE Veemarktplein-Croeselaan (1938) mee, waarvan de appartementen grotendeels immers zullen blijven staan en (getransformeerd) zullen worden ingepast? Waarvan immers het metselverband in de inmiddels ‘mooi verouderende’ baksteensoort ‘Utrecht plat’, aan een detaillering
Met de verwijzing naar 'bestaande bebouwing aan de Croeselaan' bedoelen we de panden die binnen plan Beurskwartier getransformeerd worden. Dit is preciezer aangegeven in het Beeldkwaliteitsplan. Er komt een duidelijke verdeling tussen de torens en het lagere deel van het bouwblok. Hiermee bedoelen we de 'stedelijke laag' van 25 meter hoog, met hier en daar lagere bebouwing en hogere accenten. De afwisseling en rijkdom in detaillering zit in de stedelijke laag die vanaf straatniveau goed te zien is, waarbij de torens meer naar achteren worden geplaatst vanaf de straatgevels. Ook worden de torens wat terughoudender vormgegeven, zodat ze niet concurreren met het gevarieerde uiterlijk van de stedelijke laag en juist kleine verschillen in architectuur laten zien. Bekroning De identiteit van de wijk wordt straks deels bepaald door een grote hoeveelheid torens bij elkaar, dat levert een kenmerkende skyline op van Beurskwartier (en het Stationsgebied Westzijde). De bekroningen zijn niet goed zichtbaar vanaf het maaiveld in Beurskwartier, maar wel vanaf een grotere afstand. Daarbij denken we dat verschillende bekroningen met elkaar gaan concurreren, terwijl juist gezocht wordt naar samenhang in de toppen om een samenhangend geheel neer te zetten. Dit is deels een smaakkwestie. Uw 16
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
Antwoord
7 (vervolg)
en diversiteit in de gevels als geheel substantieel heeft bijgedragen? Wat inderdaad wel een preciezere indruk zal kunnen geven van de in het Beurskwartier beoogde tactiliteit, alsmede van de natuurlijke en warme uitstraling die gerealiseerd moet worden in de nieuwbouw van het Beurskwartier?! Waarom dan niet preciezer aangeduid of omschreven, om aldus later elk misverstand te kunnen vermijden over het bedoelde bewuste inzetten ”op warmte en tactiliteit”? En om te voorkomen dat men, bewust of onbewust, het oriëntatiepunt daarvoor meent te moeten gaan zoeken in aan de andere zijde van de Croeselaan gelegen kantoorgebouwen als Rijkskantoor De Knoop (2018, renov.), de nieuwere Rabobank (2010), waar in de architectuur toch weinig warmte en tactiliteit (althans voor mij) te onderkennen valt? Meer nauwkeurigheid over wat men voor ogen heeft, kan naderhand bij de beoordeling door de leden van het supervisieteam van concrete bouwplannen ook helpen om zulke misverstanden te voorkomen over de bedoelde oriëntaties. De gewenste verduidelijking kan uiteraard ook vooraf, voor architecten die gaan ontwerpen, een duidelijker aansturing brengen en naderhand behulpzaam zijn om geschillen tussen het supervisieteam en architecten/projectontwikkelaars op transparantere wijze te beslechten.
Daarom doe ik het voorstel om de te globale verwijzingen te preciseren en de beoordelingscriteria daartoe i.h.a. scherper te omschrijven.
reactie is aanleiding om iets ruimere mogelijkheden voor beëindiging van de torens toe te voegen. Het Beeldkwaliteitsplan is hierop aangepast.
De vele hoge torens (11 torens variërend van 70-90m) worden voor het gebied vrij dominerend en zijn mede bepalend voor het beeld van de wijk. In 4.3 Vormgeving van de top (Concept Beeldkwaliteitsplan Beurskwartier, p.23) wordt echter nauwelijks onderbouwd waarom deze torens geen bekroning krijgen – men volstaat met een rood kruisje bij een beeld daarvan te zetten -, terwijl juist deze torens bezoekers en bewoners direct in het oog zullen springen. Ook bij de mondelinge toelichting kon een vraag naar verantwoording van deze
Overmaat Met 'overmaat' wordt bedoeld dat in het ontwerp, bepaalde onderdelen van het gebouw ruimer worden vormgegeven dan in eerste instantie nodig is. Zo kan rekening worden gehouden met functieverandering in de toekomst, bijvoorbeeld van wonen naar werken. Denk daarbij aan de verdiepingshoogte of de indeling van de plattegrond. De ontwikkelaars en architecten moeten in hun ontwerp duidelijk laten zien dat verandering in de toekomst mogelijk is. Rijke architectuur Met rijke architectuur bedoelen we dat een gebouw door het type en mate van detail, mensen uitnodigt om met aandacht te kijken en zo nieuwe of bijzondere details te ontdekken. Deze details zorgen dat een gebouw karakter krijgt. Naast variatie in details moet ook duidelijke architectonische samenhang zorgen voor eigenheid in uiterlijk. In het Stedenbouwkundig Plan is variatie opgenomen, door bijvoorbeeld verschillen in korrelgrootte, functiemix, plinthoogtes en de vele ingangen aan de straat. Met deze variatie moeten de architecten de gebouwen ontwerpen. We zijn ervan overtuigd dat dit geen saaie gebouwen oplevert. Met tijdloos bedoelen we dat er geen specifieke bouwstijl uit het verleden wordt gekopieerd en dat trends zoveel mogelijk vermeden worden.
De gebouwen in Beurskwartier moeten zowel vandaag als over vele jaren nog steeds de eigenheid en architectonische kwaliteiten van het oorspronkelijke ontwerp laten zien.
17
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg)
keuze niet bevredigend beantwoord worden. Een eventuele verwijzing naar aansluiting zoeken bij de keuze voor de afgeplatte top van het Rabobankgebouw (2010; Rob Ligtvoet) leek als nadere motivering te volstaan, als ik het mij goed herinner. Dit lijkt mij ontoereikend, want al zou de afwijzing van een bekroning wellicht volgens de architect Ligtvoet bij uitstek goed passen bij de vormgeving van dit Rabokantoorgebouw, dan gaat dit toch niet automatisch op voor de torens in het Beurskwartier waarin wonen en werken wordt samengebracht en men juist op een warme en tactiele architectuur wil aansturen? Een afgeplatte torenafronding brengt geen voor de hand liggende mogelijkheid voor de identiteit van (een deel van) de wijk. Gezien de woon- en verblijffunctie van dit gebied, het streven naar een herkenbare identiteit van de wijk, waaraan dominante oriëntatiepunten bijdragen, doe ik bij deze het voorstel om in principe bij deze torens te kiezen voor vanaf het maaiveld goed zichtbare bekroningen. In het concept Stedenbouwkundig Plan geeft men aan dat in het Beurskwartier men gebouwen beoogt die over 100 jaar niet worden gesloopt, maar eenvoudig zijn aan te passen. “Deze gebouwen zijn goed ontworpen, bieden een verstandige overmaat en hebben een rijke en tijdloze architectuur.” (p. 63, Concept Stedenbouwkundige Plan Beurskwartier).
Wat bedoelt men een ‘overmaat’ dat een gebouw kenmerkt en wanneer is duidelijk dat die overmaat als kenmerk van dat gebouw ‘verstandig of niet verstandig’ gekozen is? Wat verstaat men onder een ‘rijke’ architectuur? Hoe kenmerkt deze ‘rijkheid’ zich in een gevel van een kantoor of een woongebouw? Wat zijn daarvoor de goede criteria? Laat een voornemen voor ‘rijke’ architectuur zich goed verenigen met ‘tijdloze’ architectuur? En waardoor kenmerkt zich een ‘tijdloze’ architectuur? Moet met bij ‘tijdloze’ architectuur denken aan de Jaarbeursgebouwen van de afgelopen 50 jaar, waar het streven naar functionaliteit en bruikbaarheid weinig fraais en zeker geen rijke architectuur, mogelijk zelfs geen of weinig architectuur heeft
Antwoord
18
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg)
opgeleverd? Moet men bij tijdloze architectuur ter oriëntatie denken aan de vlakke en saaie gevelwanden van de appartementencomplexen gelegen aan de historische Utrechtse Binnenhaven en die gevelwanden aan het daaraan grenzende Merwedekanaal? Het komt mij voor dat op die mooie plek aan water voor de daaraan gelegen gevelfronten indertijd niet met een (hoge) ambitie voor architectuur is ingezet, al nodigde de locatie daar voor uit, en is het ondanks deze misslag nu wellicht prettig wonen. Daarom doe ik het voorstel om in de definitieve versie van de Stedenbouwkundig Plan ook een inhoudelijk toelichting op deze beoordelingscriteria te formuleren, zodat duidelijker wordt wat men hierbij voor ogen heeft. Waardoor men ook beter een standpunt over deze plannen kan bepalen, want dit is nu, vanwege de vaagheid, eigenlijk niet goed mogelijk. Ook hier geldt: voor het Supervisieteam, dat de ontwerpen van de architecten zal beoordelen lijkt zowel voor de aansturing vooraf als voor de inzichtelijk beoordeling (afwijzing of aanvaarding) is een precisering van die criteria beslist geboden om naderhand met geschillen over ontwerpen zorgvuldig om te kunnen gaan en transparant besluiten te nemen en te kunnen motiveren. 3. Bezonning in de groene binnenhoven: niet altijd helemaal wat het lijkt. Het concept Stedenbouwkundig Plan stelt de ‘vergroening’ mijns inziens iets te rooskleurig voor.
Op de binnenhoven zal als gevolg van de hoogbouw weinig bezonning het maaiveld in die binnenhoven kunnen beschijnen, of slecht heel kort. Elders heb ik reeds gesignaleerd dat het bezonningsrapport voor blok 2A daarover niet expliciet heeft geïnformeerd; deze lacune en het gevolg daarvan heb ik ook bij mijn bezwaar tegen het Bestemmingsplan geuit, omdat dit ook bij de bestuurlijke besluitvorming over het hoofd lijkt te zijn gezien. Uit het Stedenbouwkundig Plan blijkt dat binnen 8 van de 10 bouwblokken er binnenhoven zijn, die met een fris groene kleur op die plekken zijn aangegeven wat, mede met de gekozen benaming ‘binnenhof’, echter een geflatteerd beeld schept van wat in deze
7 (vervolg)
Antwoord
3. Bezonning in de groene binnenhoven: niet altijd helemaal wat het lijkt. Het klopt dat er in de binnenhoven relatief veel schaduw is door bebouwing er omheen. In de kaartjes op pagina 36 van het Stedenbouwkundig Plan is te zien dat blok 1E en 2A de minste aantal uren krijgen. Tegelijkertijd is het goed mogelijk een groene omgeving te maken door schaduwminnende beplanting te planten. Zo ontstaat er toch een aangenaam woon- en verblijfsklimaat binnen de bouwblokken. Niet alle binnenhoven in Beurskwartier zullen evenveel zon krijgen. Sommige zijn overwegend schaduwrijk, maar krijgen altijd een zo groen mogelijke inrichting. Een plek in de zon is vaak aantrekkelijk maar er zijn ook (steeds meer) momenten dat mensen juist schaduw willen opzoeken. Naast de binnenhoven kunnen bewoners straks naar de openbare parken en in elk 19
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
Antwoord
7 (vervolg)
besloten open ruimtes de zon aan beschijning te bieden heeft voor bewoners die daar zullen gaan lopen of willen vertoeven: veel zonneschijn komt daar meestal niet. “ De basismaat is een gebouwhoogte van 25 meter afgewisseld met 12 meter voor extra licht in het bouwblok en 45 meter als accenten. De torens zijn altijd 70 of 90 meter hoog.”, zoals vermeld op p. 23 van het concept Stedenbouwkundig Plan, is daar de oorzaak van en bij een bouwblok als 2A pakt dit als gevolg van drie nabijgelegen hoge torens voor de bezonning van de binnenhof zó slecht uit, dat dit een her-situering van één van die schaduw-veroorzakende hoge torens (2 torens in blok 2A; een toren aan de Parkstraat in blok 2B) daarvan dringend geboden maakt. Bij dezen dan ook mijn voorstel om voor één van die twee torens een andere plek te zoeken. Anders kan men beter afzien van de planning van een binnenhof in bouwblok 2A, om misplaatste verwachtingen bij toekomstige bewoners/gebruikers (huurders/kopers) te voorkomen.
bouwblok een gezamenlijke daktuin gebruiken. Daarnaast krijgen veel woningen een eigen balkon. Zo zijn er in Beurskwartier straks, afhankelijk van het weer en de individuele behoefte, genoeg mogelijkheden voor mensen om 'naar buiten' te gaan. We nemen uw suggesties voor aanpassing van de bouwhoogtes of verplaatsen van de torens daarom niet over.
Omdat dit probleem zich bij meerdere binnenhoven voordoet doe ik als tweede voorstel om te bezien of een standaard-verlaging van de 12m hoogte in de bouwblokken t.b.v. van de extra belichting van de binnenhof, naar 6-9 meter kan worden gebracht ter hoogte van alle gevels die lange tijd door de zon beschenen worden, indien dit meer zonlicht op de grond/het maaiveld van de binnenhoven zou kunnen brengen. Dit zou binnen een bouwblok kunnen leiden tot een verschuiving van vloeroppervlakten/woonlagen, waardoor dankzij de verlaging aan de zonzijde van het blok (ten behoeve van meer bezonning in de binnenhof) op het achter het binnenhof aangrenzende deel van hetzelfde bouwblok een hoger aantal bouwlagen wordt gerealiseerd. Wellicht biedt dit kansen om de beoogde zonbeschijning in andere binnenhoven optimaler te maken, dan in de huidige plannen gerealiseerd kan worden. 20
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
Antwoord
7 (vervolg)
4.Compartimentalisering en verkaveling II – sluit oorspronkelijke architectonische ambities uit. Een beter voorstel inzake bouwblok beleid voor het P3-gebied Beurskwartier De keuze voor compartimentalisering en verkaveling binnen de bouwblokken zelf maakt onmiddellijk duidelijk dat in dit concept Stedenbouwkundig Plan bekende ambities voor bijzondere architectuur op grote schaal – d.w.z. voor een bouwblok als geheel – bij voorbaat uitgesloten zijn. De micro-verkaveling standaard voorgeschreven voor ieder bouwblok ontneemt elke ruimte daarvoor. Dit staat echter in tegenstelling tot de van gemeentezijde eerder gewekte verwachtingen. Belangstellenden en betrokkenen zijn immers een paar jaar geleden op uitnodiging van de gemeente Utrecht, met de vorige D66 wethouder Victor Everhardt, met de stedenbouwkundige mw. Marlies de Nijs en andere medewerkers van het Stadslab Beurskwartier, een hele dag op excursie gegaan naar Amsterdam en Rotterdam. Om met eigen ogen de eigentijdse, fraaie en soms eigenzinnige architectuur van onder meer de Amsterdamse Zuidas te zien en om in Rotterdam van oplossingen voor windhinder als gevolg van hoge torenbouw kennis te kunnen nemen. Om zich zo een beeld te vormen van wat de hedendaagse en soms eigenzinnige architectuur ook in het Utrechtse Beurskwartier zou kunnen gaan brengen.
4. Compartimentalisering en verkaveling II. Het klopt dat de schaal die wordt nagestreefd kleiner is dan de schaal van Wonderwoods en Galaxy Tower, maar de in de reactie gebruikte term microverkaveling klopt niet met de schaal van de verkaveling. De verschillende bouwblokken in Beurskwartier worden onderverdeeld in verschillende gebouwen met een verschillende schaal. Een bouwblok is opgebouwd uit één grote ontwikkeling met een bouwoppervlak van ongeveer 12.000m2, én uit 5 tot 6 kleinere ontwikkelingen van zo'n 200m2, 800m2 tot 5000m2 per stuk. Samen is dit een forse ontwikkeling per bouwblok. De programma's van de bouwblokken zijn groot. Juist omdat de schaal zo groot is, is het belangrijk om te sturen op meerdere eigenaren per bouwblok. Dit heeft als voordeel dat er in de toekomst binnen één bouwblok meerdere groepen van bewoners en gebruikers zich betrokken voelen voor hun eigen gebouw. De gebouwen samen vormen een stukje straat met eigen kenmerken en diversiteit en levendigheid. U vreest dat deze opdeling ten koste gaat van de mogelijkheid om hier spraakmakende en spectaculaire architectuur te realiseren. Deze vrees delen wij niet. De ontwikkelingen binnen een bouwblok hebben voldoende ruimte om een eigen, unieke uitstraling te krijgen.
Bij de selectieronde voor de bouwplannen voor de tender waar nu Wonderwoods verrijst was ik op verzoek van de gemeente als commissielid betrokken en leverde ik eveneens actieve bijdragen, mede geïnspireerd door het gemeentelijke voornemen om in het Beurskwartier bijzondere architectuur te realiseren. De eerder geuite ambitie was om alhier een nieuwe wijk te realiseren met moderne, en spraakmakende architectuur – pal naast het Utrechtse Centraal station gelegen – alwaar te zijner tijd bezoekers van heinde en verre naartoe reizen om daarvan kennis te nemen, om dit architectonische visitekaartje van Utrecht met eigen ogen te komen zien. Zoals nu ook
De nagestreefde variatie in korrelgrootte (verschillende groottes van gebouwen en panden) voorkomt eentonigheid en uniformiteit binnen een bouwblok, zoals u zelf in uw reactie ook aangeeft. De ambities om oud en nieuw in één ontwikkeling samen te brengen, biedt bijzondere mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld de inpassing van het monument op de van Sijpesteijnkade. De nieuwe bebouwing Sijpesteijnkade, bestaande uit een aantal grote panden met iets naar achtergelegen hoogbouw, is hierbij een goede referentie. Elementen hiervan zijn ook terug te vinden in Little C en op de Zuidas, maar zijn nooit één op één vergelijkbaar. De bedoeling voor Beurskwartier is om een stuk stad te maken dat past in haar omgeving. De nagestreefde architectuur is daarom niet opvallend maar eerder plezierig, leefbaar en genuanceerd. Toch krijgt het gebied haar eigen architectonische referentiepunten. 21
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg)
onder meer bij de Amsterdamse Zuidas gebeurt. Vrij recent, in het afgelopen jaar, verwees ik daarom ook op een gemeentelijke bijeenkomst naar de bijzondere, en kwalitatief goede architectuur in dichte en compacte bebouwing, die in dat jaar in Rotterdam nabij de Coolhaven werd opgeleverd met Little-C (INBO;2022; 320 woningen, plus 10.000m2 voor werkplekken en horeca) en The Valley (MVDRV; eigenzinnige architectuur met bijna 200 huurwoningen, kantoren en voorzieningen; met veel groen, en qua energiezuinigheid met een energieprestatie-coëfficiënt van – 0,30), als geslaagde en inspirerende voorbeelden waarmee de Utrechtse ambities op deze plek kunnen worden waargemaakt, hetgeen toe door gemeentelijke deskundigen werd beaamd. Onder de fotografische beelden in de concepten Stedenbouwkundig Plan en Beeldkwaliteitsplan voor het Beurskwartier zal men echter te vergeefs speuren naar beelden daarvan, laat staan van vergelijkbare innovatieve stedenbouw en bijzondere architectuur. Dat bevreemdt, gezien de eerder geuite ambities en de erkenning bij meerdere gelegenheden door deskundige betrokkenen en bestuurders dat aan de bovengenoemde architectonische prestaties (ook op het gebied van combinaties van kantoor- en woningbouw) goede en bruikbare ideeën kunnen worden ontleend voor de bouw in het Beurskwartier.
Wat is hier gaande, vraagt men zich als betrokkene en geïnteresseerde af? Is met het vertrek van wethouder Victor Everhardt naar de hoofdstad van het land, - die toch immers voor het Beurskwartier (ook namens B&W en de stad) onder meer inzette op een spiegeling van ideeën gerealiseerd op de Amsterdamse Zuidas -, Ook dit ambitieniveau qua stedenbouw en architectuur uit Utrecht verdwenen? Nam Everhardt met zijn vertrek naar Amsterdam soms ook het toch eerder hele bewust gekozen, ambitieuze en gezaghebbende referentiekader mee, voor wat er in het Beurskwartier qua architectuur moet komen? De funeste gevolgen van de vergaande
Antwoord
22
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg)
ingreep, nu geopenbaard in het Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier, van de door mij aangeduide standaard microverkaveling per bouwblok, sluit de ambities voor grootschalige eigenzinnige architectonische schepping categorisch uit. Geen wonder dat het beeldmateriaal, dat in beide concepten plannen voor het Beurskwartier is opgenomen, zo saai en zo gewoontjes oogt – het ontbreekt aan bijzondere, opvallende oriëntatiepunten die bijdragen aan de identiteit van de wijk, omdat die ook op voorhand mede door de beleidskeuze van microverkavelingen systematisch uitgesloten worden. Neem nog een de bus naar de Amsterdamse Zuidas en naar de wijk Little-C Rotterdam zou ik betrokken ambtenaren, bestuurders, plannenmakers willen toeroepen! Bezint nog eens, eer gij begint!
Antwoord
Mijn voorstel is derhalve om voor de bouwblokken rond het Croesepark (2A, 2B, 2C, 2D, 2E; gelegen aan de Croeselaan, Van Zijstweg, Parkstraat, Beursstraat Zuid en Veemarktplein) minstens voor twee (2C, 2E) of eventueel drie bouwblokken van een dergelijke, microverkaveling af te zien. Om aldaar aan die eerder geuite grootschalige architectonische ambities de ruimte te bieden en die bouwblokken te oormerken voor dergelijke ontwerpen; om deze te (laten) realiseren. De ruimte van Croesepark en Croeselaan laat een goede beleving van zulke grootschalige architectonische scheppingen toe. Voor dat deel van het gebied Beurskwartier zou een besluit voor microverkaveling dus niet voor ieder bouwblok standaard moeten worden opgelegd. Zodat de mogelijkheden voor het scheppen van bijzondere architectuur op een stedenbouwkundig niveau In Utrecht niet bij voorbaat de pas wordt afgesneden, zoals nu impliciet gebeurt als men dit Stedenbouwkundig Plan volgt. Utrecht moet zich, voor ministens twee van die bouwblokken als geheel, de kans niet laten ontglippen om hier in deze nieuwe wijk - waarvoor pas over vier/vijf jaar de bouw begint – in grotere beeldbepalende gebouwen, een 23
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg) 7 (vervolg)
architectuur van (inter-)nationaal uitzonderlijk hoog niveau te (laten) scheppen. Als een extra visitekaartje voor een bezoek aan de stad. 5. Handhaving panden Croeselaan (1938) en versterking daarvan: correcties en aanvullingen In het concept Beeldkwaliteitsplan Beurskwartier wordt op p. 43 een paragraaf gewijd aan de voornemens voor Uncle Jim en de appartementen Veemarktplein-Croeselaan (m.u.v. de zes te slopen panden). “ De bestaande bebouwing aan de Croeselaan heeft voor een deel cultuur historische waarde. Om die te behouden worden er kaders gegeven om deze op een goede manier in te passen. Het uitgangspunt hierbij is behoud en transformatie van de panden en versterking van de karakteristieke architectuur waar mogelijk, vanwege de cultuur-historische waarde daarvan.”, zo wordt vermeld. Ik voeg een deel van de geveltekening van dit complex bij, zodat het belang van mijn verzoeken voor zorgvuldige aandacht voor herstel van dit gebouwencomplex de aandacht krijgt die het verdient. (zie bijlage) Mogelijk kan de oorspronkelijke fietsenstalling aan het Veemarktplein te zijner tijd ook in ere worden hersteld.
Antwoord
5. Handhaving panden Croeselaan (1938) en versterking daarvan: correcties en aanvullingen. Dank voor de tekening. Bij alle te behouden panden zoeken we naar een passende manier van transformatie. Respect voor het oorspronkelijk ontwerp van de panden speelt daarbij zeker een rol. We zoeken naar een goede balans tussen behoud van het bestaande en nodige aanpassingen om de panden geschikt te maken voor nieuwe functies. Naar mogelijkheden voor hergebruik van materialen uit de te slopen panden bekijken we nader. Dank voor de opmerkzaamheid. De huisnummeraanduiding is aangepast in het Beeldkwaliteitsplan
In de betreffende paragraaf staan enkele (storende) fouten en slordigheden, die correctie c.q. aanvullingen behoeven: - In de subtitel Croeselaan 75-75 Bis-A/ 85-85 Bis-A wordt door het niet vermelden van de Bis-nummers over de hele linie een bestaande woonlaag op de eerste verdieping (6 appartementen) niet onderkend en benoemd. Hier moet dus staan: Croeselaan 75, 75 Bis, 75 Bis-A/ 85, 85 Bis, 85 Bis-A. - Bij de panden die gesloopt zullen worden, ziet men dezelfde omissie – hier gaat het ook om zes panden in deze rij appartementen, d.w.z.
24
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg)
2x 3 boven elkaar gelegen appartementen rond een portiektrap, met de nummers 87, 87 Bis, 87 Bis-A en 89, 89 Bis, 89 Bis-A.
Antwoord
- Eveneens herhaalt zich dit bij de panden aan het Veemarktplein die ook gehandhaafd blijven en die deel uitmaken van het VVEAppartementencomplex Veemarktplein-Croeselaan; deze appartementsrechten hebben de volgende nummers: Veemarktplein 42, 42 Bis, 42 Bis-A, 43, 43 Bis, 43 Bis-A, 44, 44 Bis, 44 Bis-A. Deze moeten in deze paragraaf nog worden toegevoegd c.q. gecorrigeerd. Alle beneden panden hebben, zoals bekend, momenteel een horecabestemming. (Ruig, Miyagi & Jones). Bij de opsomming van aandachtspunten/voornemens (waarvoor dank) om de cultuurhistorische waarde dit appartementencomplex geen geweld aan te doen en waar mogelijk te versterken, mis ik een aandachtspunt, hoewel soms al een eerder gemeld, die nog niet zijn opgenomen.1 Ik die daarom het voorstel om de volgende punten alsnog expliciet toe te voegen: • de eerder gedane suggestie om de (ca. 7 m lange) vlaggenmast, inclusief siersmeedwerk, op het torengebouw te plaatsen tussen de appartementen van Croeselaan 75, 75 Bis en 75 Bis-A en de hoek met Veemarktplein c.q. te herstellen (zie bestektekening). • aandacht en zorg voor karakteristieke elementen zoals het siersmeedwerk, zoals bij de zorg voor Croeselaan 91/91 Bis (Uncle Jim) wel vermeld staat; die karakteristieke elementen heeft dit appartementencomplex ook. • herstel oorspronkelijke hoekingang winkel (nu horeca Ruig) gelegen op hoek Croeselaan-Veemarktplein.
25
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg)
• herstel /her-opmetseling van sommige poeren naast de portiekopgang in het oorspronkelijke baksteenmateriaal (d.w.z. het Utrechtse plat).
Antwoord
Uiteraard ben ik bereid om te zijner tijd met een voor de uitvoering van deze taken verantwoordelijk gestelde ambtenaar plekken voor herstel en verbetering na te lopen, om zo mede een indruk te kunnen vormen voor de hoeveelheid benodigde bakstenen van het Utrechts plat dat bij de uiteindelijke eventuele sloop van de zes appartementen moet worden afgebikt en veilig gesteld voor restauratie/herstel. Uit mijn Zienswijze op het Bestemmingsplan, d.d.9 oktober 2020 – “Graag zie ik in het ontwerp Bestemmingsplan expliciet als voornemen opgenomen de zorgvuldig omgang met die gebouwen, onder meer bij de sloop van de woningen Croeselaan 87-89 en bovenwoningen. Daarbij zouden de speciale bakstenen met afwijkend formaat – het zogenoemde Utrechtse plat- waarmee de gevels van het gehele complex zijn opgetrokken bij de sloop afgebikt moeten worden om hergebruikt te kunnen worden voor de nieuwe afsluiting/kop van dit complex aan de zijmuur van de appartementen Croeselaan 85-87, plus bis- en bis-a-nummers. Dat dient op een professioneel verantwoorde manier te gebeuren, want die zijmuur wordt voortaan voor passanten in de doorstreek naar het Beurskwartier, en verdient wellicht in het metselpatroon ook een nadere differentiëring om recht te doen aan dit gebouw. Zodat het architectonisch karakter van de schepping van de architect Van der Wart gerespecteerd en gehandhaafd kan blijven.
De afgebikte stenen zouden ook nog benut kunnen worden voor kleine restauraties aan het complex waarvoor in het verleden verkeerde bakstenen zijn gebruikt. Over wat mooi zou kunnen worden gemaakt aan wat blijft staan, laat het ontwerp Bestemmingsplan zich niet uit. Ook niet summier – het lijkt een blinde vlek en dat is jammer. Ik begrijp dat zulke details als hier niet in een
26
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
7 (vervolg)
ontwerp Bestemmingsplan worden opgenomen, maar hier helemaal over zwijgen past ook niet! Daarom zou het niet misstaan om in het ontwerp Bestemmingsplan het voornemen te uiten om dit appartementencomplex te zijner tijd in de oorspronkelijke gedaante volledig te herstellen, d.w.z. de grote vlaggenmast die op het torenachtige gedeelte vooraan oorspronkelijk stond op nieuw aan te brengen, wat de karakteristieke dimensies van de architectuur accentueert, de ijzeren ornamenten die verdwenen zijn opnieuw aan te brengen. Een zelfde intentie zou in het ontwerp moeten zijn verwoord voor het in oorspronkelijke staat brengen van het restaurant Uncle Jim, voorheen Polais des Sports, dat eveneens blijft staan.“ Dank voor het delen van het concept Stedenbouwkundig plan en voor het Teams gesprek dat wij hier eerder deze week over hebben gevoerd.
8
Antwoord
Hartelijk dank voor uw reactie.
CBRE IM staat, zoals ook eerder door ons is aangegeven, positief ten opzichte van de beoogde planwikkeling van het Beurskwartier. Wel hebben wij enkele zorgen en opmerkingen ten aanzien van het concept Stedenbouwkundig plan, gelet op onze belangen als eigenaar van Hojel City Center 2. Deze willen wij middels deze zienswijze kenbaar maken. 1. CBRE IM maakt zich zorgen over de gevolgen van het bouwblokken 1A en 1E ten aanzien van schaduw-, windhinder en bezonning op het Hojel 2 gebouw (in de huidige status en voor het herontwikkelingsplan voor Hojel 2). Het concept Stedenbouwkundig plan geeft (behalve een maximumhoogte) geen uitsluitsel over de beoogde locatie en afmetingen van die bouwblokken, met name de torens in die bouwblokken. Het is niet duidelijk of de impact van de bouwblokken op schaduw-, windhinder en bezonning voor de omliggende gebouwen getoetst is voor dit plan, of welke kaders
1. Impact schaduw-, windhinder en bezonning Dit Stedenbouwkundig Plan is een uitwerking van bestemmingsplan Beurskwartier 1. De positie van de torens zijn hierin preciezer aangegeven. Bij de uitwerking van de afzonderlijke gebouwen door architecten wordt de precieze positie en omvang bepaald. In het bestemmingsplan is bepaald dat bebouwing die hoger is dan 30 meter geen onevenredige hinder voor de omgeving mag veroorzaken. Dit is uiteraard ook het uitgangspunt van dit Stedenbouwkundig Plan. Zowel het effect op wind als bezonning zijn in de planvorming getest. Voor de bezonning van woningen zijn in het Stedenbouwkundig Plan specifieke eisen opgenomen. We hanteren hier de 27
Reactienota concept Stedenbouwkundig Plan Beurskwartier Nr.
Reactie belangstellende op het concept Stedenbouwkundig Plan
Antwoord
8 (vervolg)
daarvoor gelden. Wij verzoeken dat dit laatste duidelijk kan worden gemaakt door u.
norm die momenteel in verschillende grote steden (o.a. Rotterdam) gehanteerd wordt: minimaal 2 uur zon op de gevel van een woning in de periode 21 maart – 21 september. Voor kantoren gelden deze eisen niet; hier gelden slechts de eisen voor daglichttoetreding zoals gesteld in het bouwbesluit. In de beoordeling van effecten wordt geen rekening gehouden met eventuele nog niet bestaande gebouwen of herontwikkelingsplannen.
2. CBRE IM maakt zich zorgen over de ruimtelijke kwaliteit van de straat tussen Hojel 2 en Galaxy. In ons herontwikkelingsplan doen wij een aanzienlijke inspanning en investering om de kwaliteit van die straat op te waarderen. Het plein achter Galaxy zal gebruikt worden voor bestemmingsverkeer voor Galaxy (taxi’s, auto voor de parkeergarage, expeditie). Het lijkt erop dat er te weinig ruimte is op het plein voor die verkeersbewegingen en dat genoemde voertuigen en expeditieactiviteiten zich zullen verplaatsen naar de genoemde straat. Dit zal dan ten koste gaan van de loop-, fiets- en groenfuncties van die straat. Het plan spreekt overigens over ‘incidentele logistiek’ voor Galaxy, maar een hotel heeft normaliter een hoogfrequente (dagelijkse) logistiek, bv. voor bevoorrading, wasgoed en afval. Wij verzoeken om een nadere toelichting en onderbouwing van dit onderwerp. 3. Wij hebben begrepen dat er nog onduidelijkheid is over de aanrijroutes van taxiverkeer naar Galaxy in de eindsituatie. Het plan laat zien dat er een autoroute is gepland door de genoemde straat; blijkbaar is die voor taxi’s. Graag horen wij een verdere toelichting op de plannen voor aanrijden van taxi’s naar Galaxy. Genoemde zienswijze laat onverlet onze bezwaren tegen het bestemmingsplan Beurskwartier welke onderdeel zijn van een lopende beroepszaak bij de Raad van State.