CConstaterende datUtrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027 (inclusief erratum oktober 2026)

Gemeenteraad 12 november 2026, gemeente UtrechtBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting 2027141.996 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 17

1 Programmabegroting 2027

2 3 Inhoudsopgave Programmabegroting 2027 ...................................................................................................................... 1 Algemeen ................................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 6 Colofon ................................................................................................................................................ 8 Hoofdlijn ................................................................................................................................................... 9 Beleidskaders ........................................................................................................................................ 21 Programma 's ........................................................................................................................................ 23 Betrouwbare overheid ....................................................................................................................... 24 Ontwikkelen en wonen voor iedereen ...............................................................................................

40 Klimaatvriendelijke stad ..................................................................................................................... 61 Duurzame bereikbaarheid ................................................................................................................. 75 Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed .............................................................................. 94 Veilige stad ...................................................................................................................................... 128 Passende ondersteuning en opvang ............................................................................................... 143 Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid ......................................................... 163 Kansrijk opgroeien ........................................................................................................................... 186 Levendige en gezonde stad ............................................................................................................ 217 Algemene middelen en overhead .................................................................................................... 271 Paragrafen ...........................................................................................................................................

285 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing .................................................................................... 287 Financiering ..................................................................................................................................... 301 Lokale heffingen .............................................................................................................................. 312 Verbonden partijen .......................................................................................................................... 325 Grondbeleid ..................................................................................................................................... 331 Onderhoud Kapitaalgoederen ......................................................................................................... 336 Investeringen ................................................................................................................................... 345 Vastgoed .......................................................................................................................................... 361 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................

366 Wet open overheid .......................................................................................................................... 374 Financiën ............................................................................................................................................. 376 Overzicht baten en lasten .................................................................................................................... 377 Actualisatie Financieel Beeld 2027 ................................................................................................. 393 Grondslagen PB 2027 ......................................................................................................................... 396 Geprognosticeerde balans .............................................................................................................. 399 Overzicht Reserves ......................................................................................................................... 401 Overzicht Voorzieningen ................................................................................................................. 404 Overzicht Taakvelden ......................................................................................................................

407 4 Berekening EMU-saldo .................................................................................................................... 415 Bijlagen ................................................................................................................................................ 416 Toelichting Reserves ....................................................................................................................... 417 Toelichting Voorzieningen ............................................................................................................... 460 Overzicht Gewaarborgde geldleningen ........................................................................................... 467 Overzicht Subsidies ......................................................................................................................... 470 Wet Markt en Overheid .................................................................................................................... 472 Overzicht Verplichte BBV Indicatoren ............................................................................................. 480 Taakmutaties ...................................................................................................................................

483 Afschrijvingstabel vaste activa......................................................................................................... 488 Verklarende woordenlijst ................................................................................................................. 496 5 Algemeen 6 Leeswijzer Dit is de Begroting 2027 van de gemeente Utrecht. In deze leeswijzer lichten we kort de onderdelen van deze begroting toe. Hoofdlijn Hier vindt u de beschrijving van de hoofdlijn voor 2027 en de daaropvolgende jaren. De hoofdlijn bevat de bestuurlijke kernboodschap. Langs de lijnen van het coalitieakkoord wordt verteld wat we belangrijk vinden en wat we gaan doen. Daarnaast worden in het financiële gedeelte de financiële keuzes op hoofdlijnen toegelicht en onderbouwd met de belangrijkste financiële indicatoren. Programma’s De programma begroting bevat tien beleidsprogramma’s en één programma algemene middelen en overhead. Alle programma’s beginnen met een totaaloverzicht van de baten en lasten van het programma. Baten en lasten, toevoegingen en onttrekkingen zijn opgenomen als positieve getallen. In de saldokolommen betekent een positief getal een voordeel en een negatief getal een nadeel. Op het portaal (website): Het symbool V aan het einde van een tabel betekent dat er onderliggende gegevens beschikbaar zijn.

Door hier op te klikken verschijnen de onderliggende gegevens. Dit geldt ook voor tabellen in de andere onderdelen van de begroting. Trendgrafieken laten de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren zien, zowel absoluut als relatief. Na het programmaoverzicht is de relatie met Coalitieakkoord 2026-2030 gelegd. We laten zien uit welke hoofdstukken in het coalitieakkoord onderwerpen terugkomen in het programma. Daarnaast is een overzicht opgenomen welke keuzes en dekkingen uit de financiële tabellen uit het coalitieakkoord zijn verwerkt in het programma. De bedragen komen niet één op één overeen met de bedragen in het coalitieakkoord door onder andere de afdracht aan algemene middelen voor overhead en omdat bij de uitwerking van het coalitieakkoord verschuivingen tussen programma's hebben plaatsgevonden. Daarna volgen de programmadoelstellingen. We geven aan welk beleid ten grondslag ligt aan de doelstelling en met welke indicatoren we meten (niet verplichte indicatoren). Als voor de betreffende doelstelling nieuw beleid in de maak is, geven we dit aan. Dit kan leiden tot aanpassing van doelstellingen en indicatoren in een volgende programmabegroting. Vervolgens beschrijven we de activiteiten die we gaan ondernemen om de doelstelling te bereiken, welke activiteiten we niet meer doen en welke activiteiten we continueren.

De opsomming is niet uitputtend. De verplichte indicatoren vind je in de bijlagen Per doelstelling tonen we de baten en lasten en geven een toelichting op de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026, indien deze groter zijn dan 0,5 miljoen euro of 10% van de baten of lasten van de doelstelling. Kleinere verschillen worden toegelicht als ze politiek relevant zijn. Dit betekent dat niet het totale verschil tussen 2026 en 2027 wordt toegelicht. Alle verschillen ten opzichte van begrotingsjaar 2026 worden met een positief getal weergegeven. Met de afkorting V wordt een voordeel aangegeven en met afkorting N wordt een nadeel aangegeven. Het bedrag is een voordeel als het per saldo gaat om lagere lasten, hogere baten, minder toevoegingen en meer onttrekkingen uit de reserves. Het bedrag is een nadeel als het per saldo gaat om hogere lasten, lagere baten, meer toevoegingen en minder onttrekkingen uit de reserves. De afkorting I in de verschillentabel staat voor Incidenteel, de afkorting S voor Structureel. 7 Na de uitwerking van de doelstellingen wordt per programma een overzicht gegeven van risico’s, investeringen, de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen, en subsidies.

Paragrafen De begroting bevat naast programma’s ook een toelichting op programma overstijgende onderwerpen, zoals het onderhoud van gemeentelijke eigendommen. Deze paragrafen zijn verplicht vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV art. 9 lid 2) met uitzondering van de paragrafen Investeringen en Vastgoed. Financiën Financiën bestaat uit het totaaloverzicht baten en lasten, de uiteenzetting en toelichting van de financiële positie, de gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd in de programmabegroting en een overzicht reserves en voorzieningen. Bijlagen In de bijlagen zijn de (toelichtingen op) financiële overzichten op detailniveau opgenomen. 8 Colofon Utrecht, 24 september 2026 Uitgave: Gemeente Utrecht Informatie Gemeente Utrecht Bedrijfsvoerings- en strategienetwerk Afdeling F&I Postbus 16200 3500 CE Utrecht Begroting en verantwoording | gemeente Utrecht Raadsvoorstel zaaknummer: 34189141 Vormgeving website DDK Creative Marketing 9 Hoofdlijn 10 Hoofdlijn Nieuwe bestuursperiode: aan de slag voor Utrecht Utrecht staat aan het begin van een nieuwe collegeperiode waarin we grote maatschappelijke opgaven het hoofd bieden. We zien de druk op de woningmarkt, van klimaatverandering en de verschillen tussen inwoners toenemen. Onze stad blijft groeien.

Juist daarom kiezen wij ervoor om te blijven investeren in wat voor Utrechters het verschil maakt: wonen, verduurzaming en kansengelijkheid. In 2027 besteden we ruim 2,4 miljard euro aan onze stad en zet de gemeente extra stappen op de grote uitdagingen in onze stad. We pakken het woningtekort aan door op verschillende plekken in Utrecht woningen te bouwen, met blijvende aandacht voor voldoende betaalbare woningen en een eerlijke verdeling van woonruimte. We werken aan een klimaatbestendige en toekomstbestendige stad door meer ruimte te maken voor groen en water, isolatie van woningen en panden te stimuleren en te investeren in een betrouwbaar en duurzaam energiesysteem. We zorgen voor de voorzieningen waarop Utrechters elke dag vertrouwen, zoals wegen en riolering . Ook investeren we in de leefbaarheid van onze wijken. We trekken geld uit voor fijne en veilige buurten, woningbouw, groen en de verduurzaming van woningen en scholen. We onderhouden de openbare ruimte, versterken sport-, cultuur- en ontmoetingsvoorzieningen en zetten extra in op veiligheid en het tegengaan van overlast. We zetten met deze begroting de eerste stap naar een belangrijk uitgangspunt van het coalitieakkoord: we willen het verschil maken voor inwoners en stellen daarom de uitvoering centraal.

Zo maken we niet alleen plannen voor de toekomst, maar zorgen we ook dat inwoners vandaag al merken dat hun stad schoon, veilig, groen en prettig blijft om in te wonen. We willen het verschil maken in het dagelijks leven van Utrechters: met een betaalbare woning, een schone en veilige straat, een groen plein, een sportplek dichtbij en ondersteuning wanneer dat echt nodig is. We weten dat er veel onzekerheden blijven, waarbij wij afhankelijk zijn van ontwikkelingen buiten de eigen invloedssfeer. De bijstelling van de middelen voor onder andere jeugdhulp, ontwikkelingen rondom het gemeentefonds en de aanpak van netcongestie kunnen grote gevolgen hebben voor onze gemeente. Daarom blijven we onze risico's, reserves en financiële positie continu beoordelen en sturen we bij waar dat nodig is. Ondanks de aanhoudende onzekerheden over bijvoorbeeld de middelen die we van het Rijk krijgen, leveren we een structureel sluitende begroting. Dat wil zeggen dat we elk jaar meer structurele baten dan structurele lasten hebben. We zeilen scherp aan de wind, want we vinden het belangrijk om ook te blijven investeren in de groei van de stad. We houden oog voor de risico’s die hierbij ontstaan, daarom houden we onze reserves op peil. Deze begroting reflecteert een koers die de ambitie van het college combineert met financiële verantwoordelijkheid op de lange termijn.

Om onze stad financieel gezond te houden, hanteren we duidelijke financiële spelregels. We gaan werken met een investeringsplafond van 300 miljoen euro per jaar voor nieuwe investeringen, sturen op een maximale schuldquote van 130% en hanteren een minimale solvabiliteit van 15%. De huidige streefwaarde van 20% wordt een signaalwaarde. We zien graag dat de solvabiliteit rond of boven de 20% blijft, maar de absolute ondergrens is voor ons 15%, omdat we tegelijkertijd onze stad niet op slot willen zetten. Om onze solvabiliteit op peil te houden, voegen we jaarlijks 10 miljoen euro toe aan onze algemene dekkingsreserve. Die keuzes betekenen ook dat we niet alleen kijken naar wat we willen uitgeven, maar ook naar hoe we dat betalen. In het coalitieakkoord ligt de focus op uitvoering van plannen. Omdat er minder nieuw beleid wordt gemaakt, wordt er bezuinigd op beleidscapaciteit. Hiermee besparen we een b edrag 11 oplopend tot 11,6 miljoen euro op beleidscapaciteit en overhead. Daarnaast verhogen we de OZB en de toeristenbelasting. Tegelijkertijd schaffen we de hondenbelasting af. Zo zorgen we ervoor dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen en zoveel mogelijk middelen terechtkomen bij de uitvoering van onze plannen in de stad.

Omdat we jaarlijks in de jaarstukken onderbesteding zien op tal van terreinen, nemen we maatregelen om de onderbesteding te voorkomen en anticiperen we hier vast op door een post ‘realistisch ramen’ van 10 miljoen euro op te nemen, die op termijn langzaam afloopt. Utrecht is een stad die blijft groeien en veranderen. Juist daarom vinden we het belangrijk om te blijven investeren. Dit moet financieel verantwoord gebeuren, het investeringsplafond helpt ons hierbij. Zo houden we ruimte om ook in de toekomst te blijven werken aan een stad waar iedereen mee kan doen en waar we komende jaren op kunnen blijven bouwen. Wat doen we in 2027 en verder? We besteden in 2027 2,4 miljard euro aan de stad, waarbij we extra inzetten op de grote uitdagingen van de stad: wonen, verduurzaming en kansengelijkheid. We willen vooral de bestaande plannen uitvoeren, we versterken daarnaast de uitvoering van onze dagelijkse taken: een leefbare, veilige en levendige stad en betrouwbare dienstverlening. In 2027 zet het college de eerste stappen van wat is afgesproken in het coalitieakkoord. Wonen Onze stad blijft groeien. We willen dat de groei in balans blijft, Utrecht moet een fijne en leefbare stad blijven. We bouwen geen woonwijken, maar gemeenschappen. We zorgen daarbij voor voldoende voorzieningen en groen in de buurt. Een betaalbare woning vinden is voor veel Utrechters lastig.

We zetten daarom in op zoveel mogelijk betaalbare woningen met een evenwichtige verdeling en houden aandacht voor groepen die moeilijk toegang hebben tot de woningmarkt. Tegelijkertijd pakken we het woningtekort aan door grootschalige woningbouw te realiseren op verschillende locaties in de stad. We sturen op 80% betaalbare woningbouw bij nieuwe bouwprojecten, waarvan 40% sociaal en 40% huur en koop in het middensegment. In 2027 werken we dit verder uit in de plannen. In 2027: • Werken we aan woningbouwprojecten zoals de Merwedekanaalzone, Cartesiusdriehoek, Beurskwartier, de Hougbouwkavel Leidsche Rijn, de Reitdiepstraat, Kruisvaartkade, Groenewoud, Haarrijn en de Kwekerij. In totaal gaat in 2027 voor ca 3000 tot 5000 huizen de eerste paal in de grond. • Werken we samen met eigenaren, ondernemers en omwonenden verder aan de gebiedsontwikkeling van Overvecht Centrum. We bereiden onder andere een kredietaanvraag voor de eerste parkeergarage voor die we naar verwachting eind 2027 ter besluitvorming voorleggen. • Gaan we aan de slag met het invoeren van een verhuurverordening en verplichte verhuurvergunning (1 miljoen euro vanaf 2028). Waar deze verhuurvergunning geldig is, wordt splitsen ruimer mogelijk gemaakt. • Moeten we om verdere overbelasting van het net te voorkomen nu slimme oplossingen uitwerken en invoeren.

In deze begroting is daarom voor een periode van vier jaar jaarlijks geld vrijgemaakt voor netcongestie, oplopend naar ruim 6,5 miljoen euro. • Doorstroming vinden we belangrijk, daarom brengen we in 2027 de verhuisadviseur terug. Verduurzaming We werken aan een klimaatbestendige en toekomstbestendige stad. Dat doen we door meer ruimte te maken voor groen en water, woning- en pandisolatie te stimuleren en te investeren in oplossingen die bijdragen aan een betrouwbaar en duurzaam energiesysteem. Een klimaatbestendige stad begint met 12 het koesteren van de voorzieningen waar we elke dag op vertrouwen, van bruggen en wegen tot onze riolering. In 2027: • Stimuleren we het nemen van energiebesparende maatregelen bij bewoners en bedrijven met “Utrecht isoleert” waarvoor we 2 miljoen euro structureel vanaf 2027 beschikbaar stellen. De focus ligt op de inwoners en ondernemers die onze hulp het hardst nodig hebben of waar de meeste energiebesparing is te halen. • We zetten in op circulair bouwen door hergebruik van grondstoffen en gaan verder met de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Dit doen we onder meer met de opening van een tweede Upcyclecentrum van Utrecht in Lunetten. Voor de uitvoering van de beleidsnota circulair is er vanaf 2027 structureel 1,0 miljoen euro beschikbaar gesteld.

• We realiseren extra koele verblijfsplekken, starten een pilot om smalle straten te vergroenen en dragen met onze subsidie bij aan vergroenen van tien schoolpleinen. • We herijken onze aanpak bijplaatsingen van afval, containertuintjes worden onderdeel van de aanpak. • In combinatie met de mogelijkheden die Stedin aanbiedt om stroomverbruik in de piektijden te vermijden maken wij inwoners en bedrijven alert op (on)mogelijkheden (voor - en achter de meter) door middel van advertenties (inwoners) en subsidies (bedrijven). • Komen er overal in Utrecht meer transformatorhuisjes bij in de openbare ruimte om problematiek rond ons volle stroomnet het hoofd te bieden. Kansengelijkheid We investeren in een stad waarin iedereen mee kan doen. Daarom ondersteunen we inwoners met een laag inkomen, investeren we in kansengelijkheid voor met name kinderen en begeleiden we nieuwkomers naar een passende plek in de Utrechtse samenleving. In 2027: • Trekken we 0,440 miljoen euro extra uit voor bestaande armoederegelingen zodat ze blijven aansluiten bij stijgende kosten van levensonderhoud. • Met een structurele investering van 1,65 miljoen euro vanaf 2027 wordt de leeftijdsgrens voor voorschoolse educatie in de hele stad verlaagd van 2,5 jaar naar 2 jaar.

Daarnaast wordt met 0,350 miljoen euro structureel vanaf 2027 de voorschoolse educatie in Kanaleneiland gratis gemaakt, zodat alle kinderen in Kanaleneiland hier ook gebruik van kunnen maken. En versterken de pedagogische basis rondom kinderen en jongeren om te voorkomen dat zij in jeugdhulp terecht komen. • Zetten we extra in op het verkleinen van gezondheidsverschillen, onder meer met een pilot voor gratis kraamzorg in Overvecht en Kanaleneiland en een gerichte aanpak voor een gezonde en kansrijke start van kinderen. • Pakken we het Utrechtse Wmo- stelsel aan met de overeenkomst “Wmo aanvullende zorg in de wijk”, waarbij aanvullende zorg altijd écht aanvullend is op de andere zorg en ondersteuning met een stevige sociale basis. • Met een investering van 0,8 miljoen euro realiseren we een uitbreiding van de locatie voor de Koud Weer Regeling met een vrouwenvleugel. Samen werken aan een sterke stad We investeren in lijn met de door de raad aangenomen motie M345 ‘Maak inzichtelijk hoe we Utrecht leefbaar houden’. Dit doen we door geld uit te trekken voor aantrekkelijke en veilige wijken, woningbouw, groen en de verduurzaming van woningen en scholen. We blijven werken aan toegankelijke en betrouwbare dienstverlening voor inwoners en ondernemers.

Daarbij stellen we de bewoner centraal, versterken we de verbinding tussen het gemeentebestuur en de wijken en bieden 13 we laagdrempelige ondersteuning en onafhankelijke klachtbehandeling. We onderhouden de openbare ruimte en versterken sport-, cultuur- en ontmoetingsvoorzieningen. Verder zetten we extra in op veiligheid, onder andere door het tegengaan van overlast door vanaf 2027 structureel 3,5 miljoen euro hierin te investeren. Zo zorgen we voor buurten waar inwoners prettig kunnen wonen, ontspannen en elkaar ontmoeten. In 2027: • Voeren we 30 km/u in op wegen zonder vrijliggend fietspad en blijven investeren in fiets - en parkeerinfrastructuur. We blijven inzetten op deelmobiliteit, waar in Utrecht goed gebruik van gemaakt wordt. • Breiden we het aanbod van sport-, cultuur- en ontmoetingsvoorzieningen verder uit. • Is de sleuteloverdracht voor het Kinderboeken- en Literatuurmuseum in Magazijn de Zon aan de Oudegracht. • Versterken we de veiligheid in de stad en richten we onze inzet op de bestrijding van ondermijnende (drugs-)criminaliteit en het terugdringen van toenemende overlast. • Zetten we in op een leefbare en levendige stad, we trekken hierin samen op met ondernemers via het Ondernemersfonds en Ondernemers Centraal • Werken we verder aan een inclusieve stad. We zetten de Stadskaravaan voort, waarin we moslimdiscriminatie en antisemitisme tegengaan.

We zetten een mensenrechtenkader in, waarmee we ons handelen kunnen toetsen aan internationaal recht, proportionaliteit, uitvoerbaarheid en rechtmatigheid. • Investeren we in toegankelijke welzijnsvoorzieningen, door buurtcentra en jongerenhuiskamers zoals Burezina, De Leeuw, De Boog en Peltlaan te renoveren en te verduurzamen en werken we verder aan het uitbreiden van het aantal buurtcentra. • Verbeteren we de dienstverlening aan inwoners en ondernemers, van vergunningverlening tot publiekszaken. De wereld om ons heen raakt ons Utrecht levert haar begroting in een weerbarstige tijd. Er gebeurt veel in de wereld. We hebben te maken met veel geopolitieke spanningen op het internationale toneel. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne duurt voort; het conflict tussen de VS en Iran is tijdens het opstellen van deze begroting nog niet beëindigd; de ontwikkeling van AI biedt veel kansen, maar investeringen in AI vragen wereldwijd om chips en datacenters. Deze zomer liet daarnaast zien dat Nederland te maken heeft met grote gevolgen van klimaatverandering. Allemaal oorzaken voor diverse kostenstijgingen (energie, brandstof, bouwmaterialen, chips) en toename van de inflatie.

Dat zorgt voor een lagere koopkracht, ook voor de Utrechters, die te maken krijgen met hoge brandstof- en energieprijzen, maar ook duurdere boodschappen in de winkel, hogere sportcontributies en ticketprijzen voor cultuur. Een lagere koopkracht en minder goede investeringsvooruitzichten drukken de economische groei, nog los van de droogte die Europa en ons land sinds het voorjaar van 2026 parten speelt. En die lagere economische groei beïnvloedt op termijn ook weer onze inkomsten die we van het Rijk ontvangen via het gemeentefonds. De macro-economische vooruitzichten zijn hierdoor momenteel zorgelijk. Om de inflatie terug te brengen naar de Europese 2,0% norm, heeft de Europese Centrale Bank (ECB) besloten de rente te verhogen. Deze hogere rente raakt ook onze gemeenten, onze bedrijven en inwoners. Vorig jaar hadden we al geanticipeerd op een hogere rente, waardoor het effect voor de komende jaren voor de gemeente Utrecht verwaarloosbaar is. Mocht de rente echter verder gaan stijgen, betekent dit wel een financieel risico voor onze begroting. Een ander risico betreft de kostenstijging voor bouwmaterialen, voedsel en energie. De kans bestaat dat meer inwoners een beroep doen op ondersteuning vanuit de gemeente en dat we als gemeente zelf met hogere bouwkosten geconfronteerd worden bij onze investeringen.

14 Financieel Beeld Ontwikkelingen na de Voorjaarsnota 2026 en het Coalitieakkoord 2026-2030 voor Uuuu Deze programmabegroting is een uitwerking van de beleidsarme Voorjaarsnota 2026 en het daarna verschenen Coalitieakkoord 2026-2030 en bevat onder andere per programma de doelen, ambities, de baten en lasten. Hierdoor geeft de Programmabegroting 2027 een totaalbeeld van wat de gemeente Utrecht de komende jaren wil gaan doen. Daarnaast is een aantal actuele ontwikkelingen opgenomen die nog niet verwerkt waren in de Voorjaarsnota 2026, zoals de Meicirculaire van het gemeentefonds. Geactualiseerd financieel beeld begroting 2027 Tabel geactualiseerd financieel beeld 2027-2030 Actualisatie De verwerking van het Coalitieakkoord 2026-2030 is per saldo budgettair neutraal. Het geactualiseerde financieel beeld laat de effecten van de Meicirculaire zien en maakt inzichtelijk welke financiële knelpunten bij de begroting 2027 moeten worden opgelost. Hieronder worden deze ontwikkelingen en hun financiële consequenties nader toegelicht. A. Meicirculaire De meicirculaire verschijnt doorgaans nadat uw Raad de Voorjaarsnota 2026 heeft ontvangen. De programmabegroting 2027 is hiermee aangepast conform de Raadsbrief meicirculaire gemeentefonds 2026.

Onze inkomsten uit het gemeentefonds veranderen door: • Een opwaartse bijstelling van de prijscompensatie in het gemeentefonds, dit levert in 2027 ruim 35 miljoen euro op. Dat geld is ook nodig voor de interne compensatie voor lonen en prijzen, waardoor het per saldo geen extra financiële ruimte oplevert. • Een lichte opwaartse bijstelling van het volume-accres in het gemeentefonds. Hierdoor ontvangen we in 2027 ongeveer 0,7 miljoen euro extra. • De actualisatie van de landelijke maatstaven. Dat heeft een positieve impact op onze inkomsten van ongeveer 7 miljoen euro structureel in 2027; • Per saldo leidt dit tot extra budgettaire ruimte in de komende jaren. Die extra ruimte is in 2027 7,5 miljoen euro en loopt de jaren erna af tot 3,9 miljoen euro.

15 B. Referentiekader Op basis van een herberekening van onze aantallen ten behoeve van ons referentiekader valt er een structureel bedrag vrij van 0,7 miljoen euro. C. Storting algemene reserve Vanwege ons gestegen risicoprofiel komt onze weerstandsratio onder de 1,0 uit. Daarom is een extra storting van 5,5 miljoen euro nodig in de algemene reserve om ervoor te zorgen dat de weerstandsratio niet onder de ondergrens van 1,0 komt. D. Sport Utrecht De voorgenomen bezuiniging op SportUtrecht heeft een groter effect dan voorzien, mede vanwege een cofinancieringsconstructie met het Rijk. Naar aanleiding van signalen uit uw raad, brieven van partners in de stad en gesprekken met zowel partners als SportUtrecht, stellen we voor om de bezuiniging te verlagen ten opzichte van het coalitieakkoord. In deze begroting hebben we de bezuiniging verlaagd met 0,75 miljoen euro in 2029 en 1,0 miljoen euro structureel vanaf 2030. Deze bijstelling wordt gedeeltelijk gedekt vanuit het programma Levendige en gezonde stad (0,2 miljoen euro structureel) en een extra taakstelling op beleids- en managementfuncties (0,4 miljoen euro structureel). Het restant van 0,4 miljoen euro met structureel effect wordt verwerkt ten laste van het begrotingssaldo in de begroting 2027. Er resteert op SportUtrecht een structurele bezuiniging van 0,5 miljoen euro vanaf 2030.

Naar verwachting zal ook de cofinanciering met 0,2 tot 0,3 miljoen euro afnemen. Door het verder verhogen van de structurele taakstelling op de ambtelijke organisatie ontstaat een tijdelijke financiële en organisatorische druk. Een eenmalige toevoeging aan de reserve frictiekosten met 0,5 miljoen euro is daarom nodig om de beoogde taakstelling daadwerkelijk te kunnen realiseren. E. Voortzetten budgetten uitbreiden buurtagenda's, buurt- en wijkgericht werken In het coalitieakkoord is het budget van 1,3 miljoen euro niet doorgetrokken tot de volledige collegeperiode. Dat willen we wel graag doen. De intentie was om de middelen voor de volledige collegeperiode beschikbaar te stellen. Daarom verhogen we dit budget incidenteel voor 2030 in het programma Betrouwbare overheid. F. Het budget landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV) De huidige prognoses laten zien dat de lasten vanaf 2027 structureel 1,3 miljoen euro hoger zullen uitvallen dan de verwachte baten. Om de komende periode zorgvuldig invulling te kunnen geven aan de afspraken met aanbieders en de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen, is een toereikend budget noodzakelijk. Gezien de urgentie en het feit dat bestaande contractuele verplichtingen en afspraken met partners niet kunnen wachten tot het integrale afwegingsmoment bij de voorjaarsnota 2027, wordt voor 2027 incidenteel budget toegekend. G.

Overhead wonen Betreft ophoging van het overheadbudget voor de volgende beleidskeuzes: beroepenvoorrang, actieplan studentenhuisvesting, thuis voor iedereen en verhuisadviseur. Bij de financiële verwerking van het coalitieakkoord zijn de overheadkosten per abuis niet meegenomen. Daarom wordt het budget structureel verhoogd met 0,122 miljoen euro om deze kosten alsnog te dekken. H. Onderwijs jongeren van 18 jaar en ouder zonder papieren In het coalitieakkoord is het budget van 0,150 miljoen euro niet doorgetrokken tot de volledige collegeperiode. De intentie was om de middelen voor de volledige collegeperiode beschikbaar te stellen. Daarom wordt dit budget incidenteel voor 2030 opgehoogd in het programma Levendige en gezonde stad. 16 I. Autonome ontwikkelingen voorjaarnota 2027 Jaarlijks zijn er bij de Voorjaarsnota voor miljoenen euro’s aan knelpunten die we moeten oplossen. We hebben daar nu echter nog geen budget voor. Daarom willen we voor de Voorjaarsnota 2027 middelen reserveren om die knelpunten en autonome ontwikkelingen te kunnen dekken. Het gaat dan om de volgende bedragen: 7.233 miljoen euro voor 2028, 5.547 miljoen euro voor 2029, 2.697 miljoen euro voor 2030 en 0,2 miljoen euro voor de volgende jaren. Algemene dekkingsreserve Het saldo dat dan nog resteert, wordt zoals te doen gebruikelijk, verrekend met de algemene dekkingsreserve.

Dat betekent dat er in 2027 een bedrag van 0,765 miljoen euro gestort wordt in de algemene dekkingsreserve.

Voor de komende jaren ontwikkelen onze lasten en baten zich als volgt: Lasten | x 1.000 Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Betrouwbare overheid | 69.950 | 70.297 | 67.121 | 64.352 Ontwikkelen en wonen voor iedereen | 205.068 | 198.596 | 181.108 | 178.062 Klimaatvriendelijke stad | 31.776 | 21.156 | 18.960 | 16.383 Duurzame bereikbaarheid | 118.383 | 105.215 | 101.534 | 100.125 Aantrekk. groene leefomgeving & erfgoed | 381.505 | 264.384 | 265.163 | 268.811 Veilige stad | 80.183 | 79.840 | 79.668 | 78.740 Passende ondersteuning en opvang | 264.426 | 256.859 | 238.697 | 239.704 Werk,toekomstbestendige economie en bestaansrecht | 345.441 | 338.569 | 332.959 | 331.338 Kansrijk opgroeien | 313.761 | 316.344 | 316.157 | 317.922 Levendige en gezonde stad | 282.819 | 283.577 | 282.424 | 279.883 Algemene Middelen en Overhead | 312.346 | 304.973 | 309.396 | 328.822 Totaal | 2.405.657 | 2.239.811 | 2.193.187 | 2.204.141 17 Baten | x 1.000 Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Betrouwbare overheid | 15.725 | 15.572 | 12.796 | 10.027 Ontwikkelen en wonen voor iedereen | 193.052 | 182.845 | 164.022 | 158.971 Klimaatvriendelijke stad | 6.984 | 6.882 | 2.940 | 390 Duurzame bereikbaarheid | 136.681 | 113.810 | 112.463 | 110.310 Aantrekk.

groene leefomgeving & erfgoed | 264.068 | 162.592 | 166.299 | 166.635 Veilige stad | 1.520 | 1.157 | 1.157 | 1.157 Passende ondersteuning en opvang | 4.944 | 4.824 | 4.824 | 4.824 Werk,toekomstbestendige economie en bestaansrecht | 191.383 | 189.983 | 189.983 | 189.983 Kansrijk opgroeien | 22.760 | 27.261 | 27.865 | 27.865 Levendige en gezonde stad | 63.234 | 67.171 | 65.110 | 65.110 Algemene Middelen en Overhead | 1.505.306 | 1.467.714 | 1.445.728 | 1.468.869 Totaal | 2.405.657 | 2.239.811 | 2.193.187 | 2.204.141 Financiële positie De financiële positie duiden we aan de hand van een aantal financiële kengetallen die altijd in samenhang en in de loop van de tijd moeten worden beoordeeld. Een minder gunstige score op één van de kengetallen in een afzonderlijk jaar is op zichzelf nog geen reden tot zorg. Pas wanneer meerdere kengetallen zich gedurende een langere periode negatief ontwikkelen, is bijsturing aan de orde. Onze financiële positie is op basis van de Programmabegroting 2027 gezond maar vraagt om alertheid. De begroting is structureel sluitend en laat in 2027 een positieve structurele exploitatieruimte zien van circa 1,4%. Daarmee blijft sprake van een financieel gezonde begroting, maar de beschikbare structurele ruimte neemt de komende jaren wel af naar circa 0,2% in 2030. De andere financiële kengetallen laten eenzelfde beeld zien.

De netto schuldquote stijgt van circa 73,2% in 2027 naar 100,4% in 2030, terwijl de solvabiliteit daalt van 24,9% naar 22,4%. Dankzij de jaarlijkse toevoeging van 10 miljoen euro aan de reserves blijft de solvabiliteit boven de signaalwaarde van 20%. Realisatie | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Kengetal | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Solvabiliteitsratio | 25,6% | 22,7% | 24,9% | 23,2% | 23,0% | 22,4% Grondexploitatie | 4,6% | 6,2% | 4,7% | 3,8% | 3,4% | 2,6% Netto schuldquote | 73,0% | 82,3% | 73,2% | 86,6% | 93,4% | 100,4% Netto schuldquote – gecorrigeerd Voor verstrekte geldleningen | 71,5% | 80,8% | 72,0% | 85,4% | 92,2% | 99,1% Structurele exploitatieruimte | 3,4% | 1,7% | 1,4% | 0,8% | 0,3% | 0,2% Belastingcapaciteit – eenpersoonshuishouden | 116% | 114% | 128% | gnb | gnb | gnb Belastingcapaciteit – meerpersoonshuishouden | 120% | 119% | 133% | gnb | gnb | gnb Weerstandsvermogen | 1,0 | 1,0 | 1,0 | gnb | gnb | gnb gnb = gegevens niet beschikbaar 18 19 Scherper aan de wind varen De economische vooruitzichten blijven onzeker. Ook de ontwikkelingen rondom onze inkomsten, uitgaven en investeringen brengen financiële risico's met zich mee. Dit vraagt om een behoedzame koers en een solide financiële basis.

Tegelijkertijd hebben we een ambitieus coalitieakkoord opgesteld, met aanzienlijke investeringen op het gebied van wonen, verduurzaming en kansengelijkheid voor iedereen. Om de begroting weerbaar te houden, ruimte te bieden aan deze investeringen en tegelijkertijd onze solvabiliteit op peil te houden, voegen we jaarlijks 10 miljoen euro toe aan de algemene dekkingsreserve. Hierdoor groeit deze reserve de komende jaren verder. Los van deze versterking van onze reservepositie blijven we kritisch op het aantal bestemmingsreserves. De omvang van de reservepositie staat niet ter discussie; die zou nog wel groter mogen. In samenspraak met de adviescommissie Control en Financiën actualiseren we de Nota Reserves en de bijbehorende spelregels. We blijven nut en de noodzaak van reserves kritisch volgen, in lijn met motie 551 over de reserves uit 2026. Naar verwachting kunnen we in de winter van 2026/2027 een geactualiseerde Nota Reserves aan uw raad aanbieden. Met de actualisatie van het risicoprofiel is een aanvullende storting van 5,5 miljoen euro in de beschikbare weerstandscapaciteit noodzakelijk. Hiermee wordt het weerstandsvermogen weer in overeenstemming gebracht met de minimale omvang van 1,0 zoals vastgelegd in het coalitieakkoord 2026-2030.

In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt nader ingegaan op de aard, omvang en beheersing van deze risico’s en verdere duiding op de financiële kengetallen. Voor de onderstaande onderwerpen accepteren wij bewust een aanvaardbaar financieel risico: • Herijking gemeentefonds: onzekerheid over de uitkomsten van de herijking van het gemeentefonds, met mogelijk een structureel financieel nadeel. • Netcongestie: beperkingen op het elektriciteitsnet kunnen gevolgen hebben voor woningbouw, economische ontwikkeling en gebiedsontwikkeling, met bijbehorende financiële effecten. • Autonome groei Jeugdwet: de vraag naar jeugdzorg blijft toenemen, terwijl de compensatie vanuit het Rijk onvoldoende aansluit bij de kostenontwikkeling. • Taakstelling organisatie: het risico dat een deel van de beoogde besparingen later wordt gerealiseerd dan gepland, waardoor tijdelijke financiële nadelen kunnen ontstaan. • Rentelasten: onzekerheid over de renteontwikkeling en de omvang van de financieringsbehoefte kan leiden tot hogere rentekosten. Investeringen Met de Programmabegroting 2027 stelt het college voor om in totaal 167,8 miljoen euro aan extra investeringskrediet te autoriseren. Dit betreft investeringen in kapitaalgoederen, waarvan de kapitaallasten gedurende de afschrijvingsperiode op de begroting drukken.

Van het totaalbedrag heeft 75,4 miljoen euro betrekking op bijstellingen van eerder geautoriseerde investeringen en 92,4 miljoen euro op nieuwe investeringen, waaronder een deel van de investeringen uit het Coalitieakkoord 2026 - 2030. Voorbeelden van nieuw te autoriseren investeringen zijn sporthal Vleuten, verduurzaming vastgoed en diverse investeringen in (tijdelijke) onderwijshuisvesting. Het college kiest ervoor om substantieel te blijven investeren in de ontwikkeling, kwaliteit en toekomstbestendigheid van de stad. De gemeente staat de komende jaren voor omvangrijke opgaven op het gebied van woningbouw, maatschappelijke voorzieningen, mobiliteit, openbare ruimte en verduurzaming. Met de investeringen die via deze begroting worden geautoriseerd, komt het totaal aan geautoriseerde investeringen uit op 2,6 miljard euro. Hiervan is tot en met 2025 ongeveer 0,8 miljard euro gerealiseerd; het resterende deel wordt in de komende jaren uitgevoerd. Hier horen grote projecten bij op het gebied van onderwijs (o.a. Internationale school en middelbare scholen in Merwedekanaalzone en in Overvecht), cultuur (o.a. Berlijnplein en museumdepot) en mobiliteit (Mobiliteitshub XL, parkeervoorziening Merwedekanaalzone). 20 De financiële positie van de gemeente vraagt tegelijkertijd om scherpe keuzes.

Om de investeringsportefeuille beheersbaar te houden, wordt gewerkt met een investeringsplafond van 300 miljoen euro aan nieuw te autoriseren investeringen per jaar. Hiermee wordt de groei van de investeringsportefeuille beperkt. Deze verbeterde inzichtelijkheid van de grotere projecten stelt de organisatie beter in staat om te komen tot een realistische planning en een effectieve uitvoering. Beïnvloedbaarheid De beïnvloedbaarheid is niet opgenomen in de begroting 2027. De afhankelijkheid van de externe partij en de complexiteit van de technische vertaling hebben, ondanks meerdere uitwerkingen, niet geleid tot voldoende betrouwbare en uitlegbare percentages. Dit onderschrijft de noodzaak om ons begrotingsproces en de opzet van de begroting te herzien. We zijn hierover in gesprek met de adviescommissie controle en financiën. Tot slot Utrecht heeft de afgelopen jaren laten zien dat het mogelijk is om ook in financieel uitdagende omstandigheden koers te houden. Met een jaarlijkse inzet van ruim 2 miljard euro voor de stad en haar inwoners blijven we investeren in de opgaven die ertoe doen: wonen, verduurzaming, kansengelijkheid en een sterke sociale basis. Om deze koers vast te houden, moeten we scherpe keuzes maken. We kijken kritisch naar onze uitgaven en nemen waar nodig maatregelen.

Daarbij houden we vast aan een belangrijk uitgangspunt: inwoners die ondersteuning het hardst nodig hebben, mogen niet de rekening betalen van financiële tegenwind. We blijven onverminderd inzetten op het terugdringen van de woningnood, het versterken van de leefbaarheid van wijken en het versnellen van de verduurzaming van de stad. We zetten daarbij de komende tijd extra in op de uitvoering van gemeentelijke taken, dat zien we ook terug in investeringen in een leefbare en levendige stad en betrouwbare dienstverlening. Zo zorgen we voor een overheid die toeg ankelijk en betrouwbaar is en dichtbij inwoners staat. Met deze begroting bestendigt het college de financiële koers van de stad. De financiële positie van Utrecht is stabiel, maar de ruimte is niet onbeperkt. Onzekerheden rond het gemeentefonds, de jeugdzorg en andere landelijke ontwikkelingen vragen om realisme en financiële discipline. Daarom kiest dit college voor een koers waarin ambitie en verantwoordelijkheid hand in hand gaan. We blijven investeren in de groei van de stad, maar maken daarbij duidelijke keuzes over wat haalbaar en uitvoerbaar is.

Zo bouwen we verder aan een Utrecht dat blijft groeien zonder haar sociale karakter te verliezen: een inclusieve stad waar ruimte is om te wonen, te werken en te ondernemen, waar iedereen kan meedoen en waar we ook voor toekomstige generaties een sterke financiële basis achterlaten.

21 Beleidskaders Voorjaarsnota 2026 en Eerste Bestuursrapportage 2026 De voorjaarsnota 2026 is het document waarin de integrale afweging plaatsvindt en de beleidsmatige keuzes, inclusief de meerjarige doorkijk, worden gemaakt voor het komende begrotingsjaar. De keuzes worden in de begroting nader uitgewerkt. Een overzicht van de moties en amendementen aangenomen naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2026 vindt u hier. In de eerste bestuursrapportage wordt de lopende begroting bijgesteld, zowel beleidsmatig als financieel. Coalitieakkoord Dit betreft het coalitieakkoord 'Voor Uuuu'. In de periode 2027-2030 wordt invulling gegeven aan de in het akkoord gemaakte afspraken, intensiveringen en besparingen. Aangenomen amendementen Bij de behandeling van de programmabegroting 2027 in de raadsvergadering van 27 oktober 2026 zijn onderstaande amendementen aangenomen. De verwerking van de financiële consequenties van de amendementen vindt plaats bij de eerstvolgende begrotingswijziging. Deze zijn dus niet verwerkt in deze onderliggende programmabegroting. Amendement Omschrijving Financiële consequentie 22 23 Programma 's Betrouwbare overheid Programmaoverzicht We zorgen voor betrouwbare dienstverlening en rechtvaardige behandeling.

Portefeuillehouder(s): Sharon Dijksma, Dennis de Vries, Julia Kleinrensink, Afke Groen en Brahim Abid Financiën programma x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 16.878 | 26.624 | 15.725 | 15.572 | 12.796 | 10.027 Lasten | 78.401 | 81.854 | 69.950 | 70.297 | 67.121 | 64.352 Saldo van Baten en Lasten | -61.523 | -55.230 | -54.225 | -54.725 | -54.325 | -54.325 Onttrekking reserves | 1.175 | 845 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 1.175 | 845 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -60.348 | -54.385 | -54.225 | -54.725 | -54.325 | -54.325 Financiële toelichting op hoofdlijnen op baten/lasten/reserves voor jaar 2027 De baten in dit programma zijn 15,725 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: • | Inkomsten uit leges burgerzaken (9,735 miljoen euro) • | Regio Deal en specifieke uitkering Kansrijke Wijken (4,897 miljoen euro) • | Bovengemeentelijke samenwerking (1,024 miljoen euro) • | Overige (0,068 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 69,950 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • | Raad en college (12,121 miljoen euro) • | Bovengemeentelijke en internationale samenwerking (4,413 miljoen euro) • | Initiatievenfonds (4,774 miljoen euro) • | Wijkbureaus (17,340 miljoen euro): hierin zit o.a.

ook incidenteel meerjarig budget voor Buurt | - en wijkgericht werken (1,300 miljoen euro) • | Dienstverlening Burgerzaken (16,837 miljoen euro; waaronder budget voor het organiseren van verkiezingen 2,2 miljoen euro) • | Dienstverlening klantcontactcentrum (8,041 miljoen euro) en Publieksdienstverlening (2,387 miljoen euro) • | Subsidie voor Het Utrechts Archief (4,036 miljoen euro) In dit programma vinden in 2027 geen mutaties op de reserves plaats. 24 25 Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting. De hogere baten en lasten in 2026 ten opzichte van 2027 worden voornamelijk veroorzaakt door de Kansrijke Wijken en Regiodeal (Specifieke uitkering (baten) en bijbehorend uitvoeringsbudget (lasten). Dit effect bedraagt zowel aan baten- als lastenkant 10,201 miljoen euro.

Relatie met Coalitieakkoord 2026-2030 We dragen bij aan de volgende opgaven vanuit coalitieakkoord: • | Een stad die we samen maken  | 6.1 De stad in Tabel - Financiële keuzes coalitieakkoord In deze tabel staan alle extra middelen uit het coalitieakkoord voor de komende vier jaar. x € 1.000 Begroting | Begroting | Begroting Begroting Omschrijving* | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | I/S Voortzetten ombudsfunctie | 0 | 300 | 300 | 300 | I Organiseren twee burgerberaden | 400 | 400 | 0 | 0 | I Versterken publieksdienstverlening | 0 | 300 | 300 | 300 | I Voortzetten en uitbreiden buurtagenda's, buurt- en wijkgericht werken ** 1.300 | 1.300 | 1.300 | 1.300 | I Totaal | 1.700 | 2.300 | 1.900 | 1.900 * De extra middelen uit het coalitieakkoord die betrekking hebben op diversiteit en inclusie staan in deze begroting in het programma Levendige en gezonde stad. ** De extra middelen uit het coalitieakkoord voor de jaren 2027 tot en met 2029 die betrekking hebben op het voortzetten en uitbreiden buurtagenda's, buurt- en wijkgericht werken hebben we in deze begroting ook in 2030 opgenomen voor 1,3 miljoen euro. Door deze bijstelling wordt het begrotingssaldo in 2030 verlaagd met 1,3 miljoen euro.

Tabel - Financiële dekking coalitieakkoord In deze tabel staan de bezuinigingen en de inkomstenverhogingen uit het coalitieakkoord x € 1.000 Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | I/S Verlagen rekenkamerbudget | 154 | 154 | 154 | 154 | S 154 | 154 | 154 | 154 Een aantal bedragen komen niet één op één overeen met de bedragen in het coalitieakkoord door onder andere de afdracht aan algemene middelen voor overhead en omdat bij de uitwerking van het coalitieakkoord verschuivingen tussen programma's hebben plaatsgevonden 26 27 Doelstellingen Doelstelling 1: Raad en College De gemeenteraad en het college van b&w vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Vastgesteld Inhoud Raadsvoorstel werkdruk en werkwijze 2025 Voorstel voor een nieuwe werkwijze voor de raad om de werkdruk te verlagen Beleidsnota Standaard voor de beleidscyclus 2023 Kaders ten behoeve van de rolverdeling tussen raad en college, en duidelijke afspraken over sturen en verantwoording van beleid. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027.

Indicator Nulmeting Realisatie Doelstelling 2025 2026 2027 2028 2029 % Utrechters dat vertrouwen heeft in de gemeenteraad 55% (2021) 54% - 55% - 56% Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteit in het begrotingsjaar Gemeenteraad • Naar aanleiding van het Raadsvoorstel Werkdruk & Werkwijze is de raad vanaf de raadswissel 2026 aan de slag gegaan met een nieuwe werkwijze. Deze nieuwe werkwijze moet de werkdruk van raadsleden verlagen, waardoor er meer tijd overblijft voor contact met inwoners en het raadswerk qua tijdsinvestering toegankelijk blijft voor een brede groep inwoners. Ook wordt er geïnvesteerd in de kwaliteit van de beeldvorming. • De raad onderzoekt hoe ze uitvoering kan geven aan M56 ‘Participeren kun je leren’, naar aanleiding waarvan de raad met Utrechters in gesprek gaat over hoe het contact tussen raad en Utrechters verbeterd kan worden. De resultaten hiervan worden in de tweede helft van het jaar aan de raad aangeboden.

College Niet van toepassing Activiteiten die we niet meer doen Gemeenteraad Niet van toepassing College Niet van toepassing Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen Gemeenteraad • | Democratieprogramma: het Democratieprogramma richt zich op het enthousiasmeren en onderwijzen van jongere en volwassen Utrechters over lokaal bestuur, de gemeenteraad, het besluitvormingsproces én hun eigen invloed hierop (externe indicator). • | Raad in de Wijk: de raad weet wat er speelt in wijken door aanwezig te zijn, het gesprek aan te gaan, te luisteren en vragen te stellen; de raad is zichtbaar en benaderbaar voor mensen in de wijk. Ook na de raadswissel blijven we de verschillende wijken in gemeente Utrecht bezoeken (externe indicator). • | Raadsinformatiebijeenkomsten: voor de beeldvorming van de raadsleden over een onderwerp worden er openbare raadsinformatiebijeenkomsten (RIB) georganiseerd die raadsleden zelf kunnen agenderen. We onderzoeken hoe wij hier een kwaliteitsimpuls aan kunnen geven (externe indicator). • | Instrumenten: Utrechters hebben verschillende instrumenten tot hun beschikking om in contact te komen met de raad, bijvoorbeeld de petitie, inwonersagendering en inwonersmotie. De raad richt deze instrumenten en bijbehorende processen zo in dat dit laagdrempelig in gebruik is voor Utrechters.

• | Adviescommissie Participatie: met deze adviescommissie heeft de raad een plek waar de raad kan reflecteren op haar eigen rol in participatie, maar ook op andere onderwerpen die raken aan de relatie tussen de gemeenteraad en Utrechters, en zo kan leren. College • | Het college voert het dagelijks bestuur van de gemeente Utrecht binnen de door de gemeenteraad vastgestelde kaders en zet de huidige werkwijze ongewijzigd voort. Financiën Raad en college x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 635 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | 19.251 | 12.374 | 12.121 | 12.421 | 12.421 | 12.421 Saldo baten en lasten | -18.616 | -12.374 | -12.121 | -12.421 | -12.421 | -12.421 Onttrekking reserves | 128 | 70 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 128 | 70 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -18.488 | -12.304 | -12.121 | -12.421 | -12.421 | -12.421 28 29 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen Bedrag V/N I/S Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten. Lasten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de lasten.

Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Doelstelling 2: Bovengemeentelijke belangen De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal. Beleidskader Deze doelstelling heeft geen specifiek beleidskader. Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar Er zijn geen nieuwe activiteiten voorzien voor 2027. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • We behartigen de Utrechtse belangen in de regio, Den Haag en Brussel via lobby en strategische samenwerking met onder andere de vier grote steden (G4: Den Haag, Utrecht, Rotterdam en Amsterdam), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Metropool Regio Utrecht (MRU) en Europese netwerken. • We versterken netwerken en samenwerking met overheden, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven om de Utrechtse ambities te realiseren. • We werken met partners aan regionale opgaven, investeringen, kennisuitwisseling en de positionering van Utrecht. • We nemen actief deel aan relevante bestuurlijke netwerken en samenwerkingsverbanden. • Utrecht vervult tot Prinsjesdag 2027 het voorzitterschap van de G4.

Financiën Bovengemeentelijke belangen x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 1.579 | 1.024 | 1.024 | 1.024 | 1.024 | 1.024 Lasten | 6.565 | 4.295 | 4.413 | 4.413 | 4.413 | 4.413 Saldo baten en lasten | -4.986 | -3.271 | -3.390 | -3.390 | -3.390 | -3.390 Onttrekking reserves | 833 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 833 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -4.153 | -3.271 | -3.390 | -3.390 | -3.390 | -3.390 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen | Bedrag | V/N | I/S Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten. Lasten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de lasten. Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Doelstelling 3: Betrokken Utrechters Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk, en/of stad.

Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument | Vastgesteld | Inhoud Uitvoeringsprogramma | 2024 | Uitvoeringsprogramma geeft richting aan het Buurt- en wijkgericht werken | verder ontwikkelen van buurt- en wijkgericht werken. Samen stad maken. Geen | 2024 | Beleidsnota geeft richting aan meer Utrecht zonder U. | zeggenschap voor Utrechters. Samen voor Overvecht | 2019 | Ambitiedocument Samen voor Overvecht. Initiatievenfonds | 2015 | Subsidieregeling voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen. 30 Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027. Indicator | Nulmeting | Realisatie | Doelstelling 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 % Utrechters dat betrokken is in de buurt | 54% | 59% | - | 60% | - | 61% bij één of meerdere activiteiten | (2023) % Utrechters dat vertrouwen heeft in de | 53% | 57% | - | 58% | - | 60% lokale overheid | (2023) % Utrechters dat vindt dat de gemeente | 27% | 30% | - | 31% | - | 33% eerlijk en open is in het contact met | (2023) inwoners.

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • | In vervolg op het coalitieakkoord en de extra verkregen middelen tot 2029 voor het versterken van het buurt en wijkgericht werken zetten we in 2027 een volgende stap in het verder normeren, borgen en uniformeren van buurt- en wijkgericht werken binnen de organisatie. Dit vraagt om een herijking van het huidige uitvoeringsprogramma. • | Het verkennen van mogelijkheden om binnen de tijdelijke beschikbare middelen de buurtagenda aanpak uit te breiden naar nog 2 kwetsbare buurten. Deze middelen zijn incidenteel zijn en stoppen eind 2029. • | De keuze bepalen van onderwerpen voor de geplande burgerberaden. Voorbereiden en organiseren van het eerst volgende burgerberaad. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • | Reguliere dienstverlening vanuit de wijkbureaus waarbij we de dienstverlening vanuit de wijkbureaus afstemmen op wat een wijk of buurt nodig heeft, wat we daar willen bereiken en welke inzet daarvoor nodig is. • | Doorgaan in de 6 buurten met een buurtagenda met bewoners, ondernemers en organisaties die de buurtagenda’s uitvoeren, prioriteiten bepalen en bijsturen waar nodig. | Deze middelen zijn incidenteel en stoppen eind 2029.

• | Faciliteren van bewoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad met onder andere het Initiatievenfonds. De mate van onze inzet verschilt per buurt, afhankelijk van onder meer de zelfredzaamheid van bewoners en/of de complexiteit van een initiatief. • | Ondersteunen van de wijkplatforms door onder andere individuele begeleiding en organiseren van stedelijke kennisbijeenkomsten. • | Borgen van de sturing in de organisatie op het toepassen van de principes en werkwijze van Samen stad maken door alle medewerkers • | Werken met het Kompas voor zeggenschap voor het kiezen van samenwerkingsvormen bij plan- en beleidsontwikkeling en uitvoering. • | Vergroten eigenaarschap van Utrechters, onder andere door betere samenwerking tussen gemeente, fondsen, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven bij ondersteuning van maatschappelijke initiatieven. 31 • | Met bewoners, ondernemers, organisaties uit de wijk en het Rijk gezamenlijk de regie voeren en de koers bepalen van de aangescherpte wijkaanpak Samen voor Overvecht en de vernieuwde nadere regel uitvoeren. • | Doorgaan met de uitvoering van de regiodeal Vitale Wijken II en de SPUK Kansrijke Wijken 2.0 waarmee de 5 ambities van de wijkaanpak Samen voor Overvecht een extra impuls krijgen. Het Rijk heeft in 2026 voor beide onderwerpen budget beschikbaar gesteld voor een uitvoeringsperiode van 3 en 4 jaar.

Financiën Betrokken Utrechters x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 4.283 | 15.098 | 4.897 | 5.545 | 2.769 | 0 Lasten | 21.349 | 32.547 | 22.114 | 22.762 | 19.586 | 16.817 Saldo baten en lasten | -17.066 | -17.449 | -17.217 | -17.217 | -16.817 | -16.817 Onttrekking reserves | 50 | 235 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 50 | 235 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -17.016 | -17.214 | -17.217 | -17.217 | -16.817 | -16.817 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen | Bedrag | V/N | I/S Baten Specifieke Uitkering Kansrijke Wijken en de Regio Deal | 10.201 | N | I De subsidiebaten zijn in 2026 10,201 miljoen euro hoger dan in 2027. Dit verschil wordt voornamelijk verklaard door de fasering van de beschikbare rijksmiddelen voor de Regio Deal. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld in 2025 en 2026. Binnen de Regio Deal wordt samengewerkt met andere gemeenten in de regio. Het deel van de middelen dat bestemd is voor deze gemeenten wordt in 2026 aan hen doorbetaald. Hierdoor liggen zowel de subsidiebaten als de bijbehorende lasten in 2025 en 2026 hoger dan in 2027.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f80f3d23-c959-4b0b-abdc-0572f71e7d3a?agendaItemId=ae9327f3-92a3-462d-ae61-eafe49b98bc5