Programmabegroting 2026 (inclusief erratum oktober 2025)

Bedrag

I/S

529

I/S

Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht.

30

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2026 is 4%, 2027 7%, 2028 7% en voor 2029 7%

Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar. De kosten voor college en raad, zoals personeelskosten, raadsvergoedingen en fractiebijdragen zijn grotendeels wettelijk verplicht of liggen vast in verordeningen. De raad kan deze verordeningen wijzigen. Beïnvloedbaar zijn ook de bijdragen aan de volksfeesten. Dit zijn bijvoorbeeld de intocht van Sinterklaas, 4 mei viering, bevrijdingsfestival en de carnavalsoptocht. Via subsidie aan vrijwilligersorganisaties en bewonersactiviteiten draagt onze gemeente Utrecht hieraan bij. Bezuinigingen op deze bijdragen zouden ten kosten kunnen gaan van verbinding met de stad en het behoud van tradities.

Doelstelling 2: Bovengemeentelijke belangen De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal. Beleidskader Deze doelstelling heeft geen specifiek beleidskader.

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  Vanaf 15 september 2026 is Utrecht een jaar lang voorzitter van de G4.  Van 8 tot en met 10 juni 2026 organiseert Utrecht samen met Eurocities de "Eurocities annual conference" in Utrecht.

31

Activiteiten die we niet meer doen  Van 1 januari 2024 tot en met december 2025 was Utrecht voorzitter van het Europese netwerk POLIS, een netwerk van Europese steden en regio’s die samenwerken op gebied van innovatieve oplossingen met betrekking tot mobiliteit. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  We vertalen het Utrechtse coalitieakkoord naar lobby inzet die we onder de aandacht brengen bij bewindspersonen, Eerste en Tweede Kamerleden, de formerende partijen en in Brussel, al dan niet samen met de vier grote steden (G4: Den Haag, Utrecht, Rotterdam en Amsterdam) de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en andere partners. Prioritering hierin is noodzakelijk omdat wij niet over voldoende middelen beschikken om met alle activiteiten die hiervoor nodig zijn aan de slag te gaan. Hierin worden keuzes gemaakt.  We bouwen verder aan een relevant regionaal en (inter)nationaal netwerk voor al onze bestuurders, met wie zij kunnen optrekken om de doelen uit het coalitieakkoord te halen en om de Utrechtse agenda te laten aansluiten op die van belangrijke partners.  We werken samen met de regio om Utrechtse belangen te behartigen zoals het aantrekken van landelijke investeringen voor de OV schaalsprong (Merwedelijn). Dat doen we onder het label Metropool Regio Utrecht.

Daarbij zetten we in op het versterken van het profiel van de regio middels positionering Utrecht, Heart of Health waarbij we onder andere samenwerken met de Economic Board Utrecht (EBU).  Wij willen dat Utrecht een voortrekkersrol speelt bij de internationale klimaatdoelstellingen en daarom zoeken we zowel op regionaal, nationaal als op internationaal niveau strategische samenwerkingen op. Wij zetten ons o.a. in voor een grotere rol van steden in de klimaatafspraken.  We werken samen met onze regiogemeenten in de UTRECHT10 (U10) aan de uitvoering van  onze gezamenlijke opgaven onder andere door uitvoering te geven aan het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP). We kijken scherp naar onze regionale inzet en capaciteit en kijken per vraagstuk op welk schaalniveau en in welke coalitie dat wordt opgepakt.  We zijn actief lid van onder andere de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Eurocities, ICLEI (local governments for sustainability) en POLIS (netwerk van Europese steden en regio’s die samenwerken op gebied van innovatieve oplossingen met betrekking tot mobiliteit) en nemen waar nuttig bestuurlijke posities in.  We organiseren kennisuitwisseling met nationale en internationale partners door middel van ontvangst van delegaties en organisatie van werkbezoeken op verschillende onderwerpen.

Ook zetten we in op het aantrekken van internationale evenementen of conferenties die passen bij de ambities van onze stad. In het kader van bezuinigingen zullen we dit in vergelijking met voorgaande jaren minder doen.  We nemen gericht deel aan internationale (economische) missies die bijdragen aan het Utrechtse profiel en vestigingsklimaat in samenwerking met partners als Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO), Regionale Ontwikkelings Maatschappijen (ROM) en Economic Board Utrecht (EBU).

32

Financiën Bovengemeentelijke belangen x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Baten Lasten Saldo Baten en Lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

2024 1.542 5.319 -3.777

2025 674 4.805 -4.131

2026 674 3.550 -2.876

2027 674 3.550 -2.876

2028 674 3.550 -2.876

2029 674 3.550 -2.876

0 0 0

833 0 833

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-3.777

-3.298

-2.876

-2.876

-2.876

-2.876 x € 1.000

Toelichting verschillen Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten. Lasten In diverse circulaires wordt er incidenteel budget voor het programma RES (Regionale Energie Strategie-U10) beschikbaar gesteld. In 2026 is dit 1,2 miljoen minder dan in 2025.

Bedrag

I/S

-1.201

I

x €1.000 Toelichting verschillen in reserves

Bedrag

I/S

-833

I

-

I

Onttrekkingen Op basis van de septembercirculaire 2024 wordt er in boekjaar 2025 een bedrag van 0,371 miljoen euro onttrokken aan de Algemene reserve voor de Regionale Energie Strategie-U10 en op basis van de decembercirculaire 2024 een bedrag van 0,462 miljoen euro. In 2026 is dat niet het geval. Toevoegingen Binnen deze doelstelling zijn er geen toevoegingen in de reserves die moeten worden toegelicht.

33

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2026 is 5 %, 2027 5%, 2028 5% en voor 2029 5%

Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar. Bovengemeentelijke samenwerking wordt in convenanten en gemeenschappelijke regelingen, zoals U10, VNG en G4, aangegaan. Uittreding is mogelijk, maar heeft langdurige ontvlechtingstrajecten en frictiekosten tot gevolg. Internationale samenwerkingen zijn ook deels beïnvloedbaar. Hier gaat het om lokaal beleid gekoppeld aan de “Sustainable Development Goals, of Global goals (VN)”. Het is mogelijk te stoppen met de samenwerking, maar dat vraagt om een verandering van het Utrechts beleid.

Doelstelling 3: Betrokken Utrechters Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk, en/of stad. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Uitvoeringsprogramma Buurt- en wijkgericht werken

2024

Samen stad maken. Geen Utrecht zonder U. Samen voor Overvecht Initiatievenfonds

2024

Uitvoeringsprogramma geeft richting aan het verder ontwikkelen van buurt- en wijkgericht werken. Beleidsnota geeft richting aan meer zeggenschap voor Utrechters. Ambitiedocument Samen voor Overvecht. Subsidieregeling voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen.

2019 2015

34

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de programmabegroting 2026. Indicator

% Utrechters dat vertrouwen heeft in de lokale overheid % Utrechters dat vindt dat de gemeente eerlijk en open is in het contact met inwoners. % Utrechters dat betrokken is in de buurt bij één of meerdere activiteiten

Nulmeting Realisatie

Doelstelling

2024

2025

2026

2027

2028

53% (2023) 27% (2023)

-

54%

-

56%

-

-

28%

-

30%

-

54% (2023)

-

55%

-

57%

-

Uitgebreidere informatie over de externe indicator die betrekking heeft op deze doelstelling is te vinden in de Utrecht Monitor.

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  Starten met de uitvoering van de regiodeal Vitale Wijken 2.0 waarmee de 5 ambities van de wijkaanpak Samen voor Overvecht een extra impuls krijgen. Het Rijk heeft een bedrag van €10 miljoen euro toegezegd voor een uitvoeringsperiode van 4 (of max 5) jaar.  Sturen van de eerste monitor Samen stad maken met een voortgangsbrief in Q1.  Zichtbaar maken en monitoren van het bewonersbod.  Voor de doorontwikkeling van de digitale samenwerking met de stad doen we een nieuwe aanbesteding om te overwegen of DenkMee nog het beste aansluit bij de doelstellingen van het programma Samen stad maken.  Maatregelen uit het uitvoeringsprogramma ‘Samenwerken met jeugd’ in praktijk brengen. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  Door de bezuinigingsmaatregelen uit de voorjaarsnota 2024 is vanaf 2026 het subsidiebudget van het Initiatievenfonds verlaagd met 0,819 miljoen euro. De bezuiniging wordt ingevuld door een maximaal totaalbedrag te reserveren voor aanpassingen aan de openbare ruimte die meer kosten dan €5000,-.  Faciliteren van bewoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad met onder andere het Initiatievenfonds.

 Inwoners kunnen in iedere wijk terecht op het wijkspreekuur van de wijkwethouder.  Dienstverlening vanuit de wijkbureaus afstemmen op wat een wijk of buurt nodig heeft, wat we daar willen bereiken en welke inzet daarvoor nodig is.  Samen met de stad de kennis van de buurten verbinden en vertalen naar wat nodig is in de buurten.  Openstellen van het wijkbureau als netwerkplek voor medewerkers en professionals in de wijk om kennis en kunde over de Utrechtse buurten uit te wisselen en samen te laten komen.  Versterken van het buurt- en wijkgericht werken door te werken aan de 4 ambities van het uitvoeringsprogramma buurt- en wijkgericht werken en het uitvoeren van de 14 maatregelen.

35



    

    

Omdat de incidentele middelen stoppen, is 2026 het laatste jaar dat we in de 6 buurten met een buurtagenda met bewoners, ondernemers en organisaties de buurtagenda’s uitvoeren, prioriteiten bepalen en bijsturen waar nodig. Met bewoners, ondernemers, organisaties uit de wijk en het Rijk gezamenlijk de regie voeren en de koers bepalen van de aangescherpte wijkaanpak Samen voor Overvecht. Uitvoeren van de vernieuwde nadere regel Samen voor Overvecht, waarin de beoogde impact en goede samenwerking tussen partijen als prominente pijlers zijn opgenomen. Ondersteunen van de wijkplatforms door onder andere individuele begeleiding en organiseren van stedelijke kennisbijeenkomsten. Faciliteren van een feestelijke jaarwisseling vanuit het advies van het Burgerberaad. Vergroten eigenaarschap van Utrechters, onder andere door betere samenwerking tussen gemeente, fondsen, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven bij ondersteuning van maatschappelijke initiatieven. Doorgaan met de reflectiegroep Samen stad maken van betrokken Utrechters en ambtenaren Werken met het Kompas voor zeggenschap voor het kiezen van samenwerkingsvormen bij planen beleidsontwikkeling en uitvoering. Werken aan het vakmanschap van onze medewerkers op het gebied van Samen stad maken door systematisch leren, trainingen, intervisie en casusbesprekingen.

Faciliteren, stimuleren en controleren op de toepassing van de uitgangspunten van Samen stad maken bij gemeentelijke projecten, onder andere door het aanbieden van formats en instructies. Verkennen van een volgend burgerberaad met een start in 2026 na de gemeenteraadsverkiezingen.

Financiën Betrokken Utrechters x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Baten Lasten Saldo Baten en Lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

2024 1.644 15.988 -14.344

2025 2.793 21.407 -18.614

2026 0 16.987 -16.987

2027 0 15.097 -15.097

2028 0 15.097 -15.097

2029 0 15.097 -15.097

211 211 0

50 0 50

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-14.344

-18.564

-16.987

-15.097

-15.097

-15.097 x €1.000

Toelichting verschillen Baten Verlaging van de baten door wegvallen van de SPUK-middelen voor Samen Voor Overvecht Lasten Verlaging van de lasten door wegvallen van de SPUK-middelen voor Samen Voor Overvecht Verlaging van budget Initiatievenfonds door de bezuinigingen zoals besloten in de voorjaarsnota 2024 Verlaging van budget intensivering samen voor Overvecht door de bezuinigingen zoals besloten in de voorjaarsnota 2024 36

Bedrag

I/S

-2.793 -2.793

I I

-4.420 -2.793

I/S I

-770

S

-719

S

x €1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

-103

S

-149

S

100

S

-309

S

-50

I

373

S

Verlaging van budget Fysieke locaties wijkbureaus door de bezuinigingen zoals besloten in de voorjaarsnota 2024 Verlaging van budget Samen stad maken en terugdraaien intensivering coalitieakkoord zoals besloten in de voorjaarsnota 2024 Verhoging van budget Samen stad maken en terugdraaien intensivering coalitieakkoord zoals besloten bij amendement 156 bij de voorjaarsnota 2025 Verlaging van budget Wijkbureaus differentiëren dienstverlening zoals besloten in de voorjaarsnota 2025 Verlaging van de lasten door (incidenteel) budget in 2025 voor integrale aanpak vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid voor Samen voor Overvecht Verhoging van de lasten door loon-en prijscompensatie (correctie 2025 en toevoeging 2026) *In 2027 dalen de lasten verder ten opzichte van 2026 met 1,890 miljoen euro door het wegvallen van de incidenteel toegekende coalitiemiddelen (1,390 miljoen euro) en het incidenteel toegekende budget bij de voorjaarsnota 2025 voor de jaarwisseling (2025 0,500 miljoen euro en 2026 0,500 miljoen euro).

Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht.

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2026 is 15%, 2027 18%, 2028 23% en voor 2029 25%

De beïnvloedbare ruimte binnen deze doelstelling betreft de structurele middelen voor het Initiatievenfonds en de bij het coalitieakkoord beschikbaar gestelde (incidentele) middelen voor Samen stad maken, de Wijk- en buurtaanpak inclusief de buurtagenda’s, en programma Samen voor Overvecht. Het Initiatievenfonds is voor lokale (wijk-)initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisatie. Het gaat om initiatieven in het sociale domein en in het ruimtelijke domein. Bij de UBA-maatregelen (zie voorjaarsnota 2024) en de hervormingsbezuinigingen (zie voorjaarsnota 2025) is op al deze onderdelen per 2026 het budget verlaagd. 37

Doelstelling 4: Informatie en dienstverlening De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Visie en meerjarenperspectief 2023-2033 op dienstverlening

2023

Aanvullende richting gevende afspraken over de dienstverlening van de gemeente Utrecht.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de programmabegroting 2026. Indicator

Nulmeting Realisatie

Klanttevredenheid eerstelijns contactmomenten. Klanttevredenheid Burgerzaken.

Doelstelling

2024

2025

2026

2027

2028

8,1

7,2

7,2

7,2

7,2

8,5

8

8

8

8

Uitgebreidere informatie over de effectindicator die betrekking heeft op deze doelstelling is te vinden in de Utrecht Monitor.

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  We hebben een BRP straat, waardoor Utrecht samen met enkele andere gemeenten in Nederland ervoor zorgt dat statushouders en asielzoekers, langer dan 6 maanden in Nederland, ingeschreven worden in de Basisregistratie Personen (BRP). Activiteiten die we niet meer doen  Zoals besloten in de Voorjaarsnota 2024:  stoppen we met webcare.  stoppen we met informatievoorziening via het klantcontactcentrum op woensdag- en vrijdagmiddag na 13.00 uur. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  Het aanbieden van alle vormen van de dienstverlening van Burgerzaken. Waarbij we:  Geen extra inzet meer leveren voor de registratie van niet ingezetenen (RNI), maar dit binnen de middelen die het rijk beschikbaar stelt uitvoeren.  Na zorgvuldig onderzoek bij welke verhuisaangiften dit realistisch is, worden er meer mutaties met betrekking tot verhuizingen geautomatiseerd verwerkt.  Processen Burgerzaken en inzet van digitalisering continu doorontwikkelen om efficiënter te kunnen werken.  We continueren de proef digitale aanvraag naturalisatie samen met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en enkele andere gemeenten. De proef is bedoeld om een 38

  



efficiënter proces in te richten voor zowel gemeenten als IND, waardoor de doorlooptijd voor de zelfredzame inwoner wordt verkort. We organiseren de gemeenteraadsverkiezing. Informatievoorziening telefonisch, digitaal en fysiek (Gemeentelijk Servicepunt). Verbetering van de dienstverlening via het programma Publieksdienstverlening, waarin ook de aanbevelingen uit het rapport over de toeslagen affaire worden meegenomen. Door de verlaging van het investeringsbudget wordt de uitvoering van de visie op dienstverlening aangepast en vertraagd. Via de jaarlijkse voortgangsbrief Publieksdienstverlening wordt u geïnformeerd over de lopende activiteiten. Investeren in het aantrekken, opleiden en behouden van voldoende (nieuwe) medewerkers om aan de (groeiende) vraag naar dienstverlening te kunnen blijven voldoen.

Financiën Informatie en dienstverlening x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Baten Lasten Saldo Baten en Lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

2024 10.277 31.471 -21.194

2025 10.292 33.000 -22.708

2026 8.511 29.865 -21.354

2027 8.561 29.230 -20.668

2028 8.561 29.131 -20.569

2029 8.561 29.131 -20.569

19 0 19

164 0 164

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-21.175

-22.544

-21.354

-20.668

-20.569

-20.569 x €1.000

Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Baten Daling van de baten voor de legesproducten reisdocumenten en naturalisaties: Het verhoogde aantal in 2025 (zie ook eerste bestuursrapportage 2025) heeft geleid tot incidenteel hogere baten in 2025 ten opzichte van de "structurele begroting" 2026 (zie ook toelichting lasten). Loon- en prijscompensatie (effect toegepaste structurele compensatie vanaf 2026) Lasten Daling van de lasten voor de legesproducten reisdocumenten en naturalisaties: Het verhoogde aantal in 2025ie ook eerste bestuursrapportage 2025) heeft geleid tot incidenteel hogere lasten in 2025 ten opzichte van de "structurele begroting" 2026. Verlaging van budget verkiezingen door geen reserve (budget) meer aan te houden voor ongeplande verkiezingen zoals besloten in de voorjaarsnota 2024) Verlaging van budget dienstverleningskanalen zoals besloten in voorjaarsnota 2024 Verlaging van budget door stoppen met webcare zoals besloten in de voorjaarsnota 2024 (amendement 119 deel 1)

-1.781 -2.000

I

194

S

-3.135 -1.900

I

-257

S

-72

S

- 41

S

39

x €1.000 Toelichting verschillen Verlaging van budget door de hervormingsmaatregel: efficiënter, zakelijker en klantgerichter werken zoals besloten in de voorjaarsnota 2025 Verlaging van budget door de hervormingsmaatregel: verlagen kwaliteit interne dienstverlening zoals besloten in de voorjaarsnota 2025 Verlaging van budget door de hervormingsmaatregel: Korten op investeringsbudget Publieksdienstverlening zoals besloten in de voorjaarsnota 2025 Verlaging van budget door de hervormingsmaatregel: Registratie Niet-Ingezeten kostendekkend uitvoeren Verlaging van budget sluiten KCC (Klant contact center) op woensdag- en vrijdagmiddag Overig: verhoging van budget o.a. loon en prijscompensatie

Bedrag

I/S

-497

S

-66

S

-54

S

-89

S

-479

S

320

S

Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht.

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2026 is 15%, 2027 20%, 2028 23% en voor 2029 23%

Binnen deze doelstelling vallen de onderdelen burgerzaken, Klantcontactcentrum (KCC), publieksdienstverlening en Het Utrechts archief (HUA). De lasten van Burgerzaken (wettelijke taken) en KCC zijn beperkt beïnvloedbaar: In het kader van de hervormingsbezuinigingen (zie voorjaarsnota 2025) is voor deze onderdelen het budget vanaf 2026 verlaagd door een aantal maatregelen: zoals het sluiten KCC (Klant contact center) op woensdag- en vrijdagmiddag; en het vereenvoudigen en standaardiseren van een aantal processen zoals verhuizingen. Ook op het onderdeel publieksdienstverlening is het beschikbare investeringsbudget voor innovatieve ontwikkelingen verlaagd door de hervormingsmaatregelen. De kosten voor het Utrechts archief (HUA) zijn niet beïnvloedbaar, doordat we hier middels een gemeenschappelijke regeling in deel nemen. Er speelt momenteel een ontvlechtingstraject (Zie paragraaf Verbonden Partijen.).

40

Risico's Strategische programmarisico’s

Maatregel

Met het programma Samen stad maken, geen Utrecht zonder U en het Kompas voor zeggenschap, zorgen we ervoor dat we alle In onze ambities maken we keuzes die op gespannen voet kunnen staan met wat bewoners, verschillende belangen ophalen (stedelijk en buurt, omwonenden en gebruikers). Aan de ondernemers en organisaties willen voor hun buurt of wijk waardoor die het idee kunnen krijgen voorkant zijn we in het samenwerkingsplan helder over de samenwerkingsvorm en zeggenschap. dat de gemeente niets heeft gedaan met hun Achteraf maken we in het samenwerkingsverslag bijdrage om het beleid te beïnvloeden. inzichtelijk welke inbreng er is opgehaald, hoe we dit hebben gewogen en wat dat heeft betekend voor het voorstel dat voorligt.

Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van Een actueel business continuïteitsplan (BCP), informatie en/of dienstverlening door acute waarin beschreven is welke acties we incidenten/calamiteiten, zoals: uitvallen van ICTondernemen als het risico zich voordoet systemen, ontoegankelijkheid gebouw en landelijke ontwikkelingen Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van informatie en/of dienstverlening door Actieve arbeidsmarkt strategie gericht op onvoldoende beschikbaar personele capaciteit uitbreiding van de vaste formatie ten opzichte (kwalitatief en/of kwantitatief) om de veranderde van de flexibele schil en investeren in opleiding vraag door onder andere de veranderende en training voor de werknemers. samenstelling van de populatie en ondermijnende criminaliteit, aan te kunnen.

De financiële risico’s zijn in een totaaltabel terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de risico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.

41

Verbonden partijen x €1.000 Omschrijving

Doel

Het Utrechts Archief

Het verwerven, bewaren en beschikbaar stellen van de archieven van de gemeenten Utrecht en Nieuwegein, de provincie Utrecht en de archieven van het Rijk in de provincie Utrecht en een omvangrijke collectie beeldmateriaal en bibliotheek over Utrecht. Via digitale dienstverlening, de studiezaal en het publiekscentrum stelt HUA de collectie ter beschikking aan de burger voor onderzoek, educatie en cultuurbeleving. Daarnaast is Het Utrechts Archief toezichthouder en kennispartner bij het informatiebeheer van de gemeenten Utrecht, Nieuwegein en verschillende decentrale overheden.

Voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen.

42

Bijdrage gemeente Utrecht 3.694

Subsidies

Doelstelling

Omschrijving

x € 1.000 Waarvan Meerjarig 'vaste' verleend Begroting Begroting t.l.v 2025 2026 verlening met jaarsubsidies 2026

De gemeenteraad en het college van B&W vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad Ondersteunen raadgevend referendum

Bij de organisatie van een raadgevend referendum kunnen voorstanders, tegenstanders en bewoners met een neutrale opstelling een subsidiebedrag aanvragen ter ondersteuning campagneactiviteiten of de meningsvorming in het publieke debat. Organiseren en uitvoeren van volksfeesten

Volksfeesten Totaal 1 Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad Initiatievenfonds

Samen voor Overvecht

Totaal

Het Initiatievenfonds is er voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen. Samen voor Overvecht betekent werken aan een wijk waar bewoners prettig samen leven en die aantrekkelijk is voor nieuwe bewoners, bezoekers, en ondernemers. Een wijk waarin de veerkracht van bewoners wordt versterkt en iedereen mee kan doen.

3 Totaal

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

36

36

0

0

230 266

230 266

230 230

0 0

3.394

3.017

0

0

4.700

2.500

0

0

8.094 8.360

5.517 5.783

0 230

0 0

Ontwikkelen en wonen voor iedereen Programma overzicht We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil in onze stad een passende woning kan vinden. Portefeuillehouder(s):Eelco Eerenberg, Dennis de Vries, Linda Voortman, Senna Maatoug en Susanne Schilderman

Financiën programma x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Baten

2024 209.276

2025 137.715

2026 186.338

2027 176.494

2028 156.254

2029 148.497

Lasten

291.730

151.598

202.232

196.251

173.707

160.402

Saldo Baten en Lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

-82.454 169.086 93.454

-13.883 18.529 22.251

-15.894 15.832 10.005

-19.757 15.398 4.281

-17.453 13.715 4.320

-11.905 11.542 7.596

75.632

-3.721

5.827

11.117

9.395

3.946

-6.822

-17.604

-10.067

-8.640

-8.058

-7.959

Financiële toelichting op hoofdlijnen op baten/lasten/reserves voor jaar 2026 De baten in dit programma zijn 186,338 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit:  Inkomsten uit grondexploitaties (141,7 miljoen euro)  Inkomsten uit erfpachtcontracten, conversie van erfpachtrechten en meerwaardeafdrachten uit bestemmingswijzigingen op erfpachtgronden (17,9 miljoen euro)  Leges vergunningen en precario, boetes en dwangsommen (21,2 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 202,232 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit:  Kosten voor grondexploitaties, bestaande uit kosten voor verwerving, tijdelijk beheer, plan- en VAT kosten, bouw- en woonrijp maken, sloopkosten en milieumaatregelen, rente en overige kosten (95,0 miljoen euro)  Verrekening naar de balans van het onderhanden werk van de grondexploitaties (40,7 miljoen euro)  Kosten voor overige gebiedsontwikkelingen en voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (27,2 miljoen euro)  Kosten voor de bebouwde omgevingen, bestaande uit personeelskosten, bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD), juridische kosten en licentiekosten (25,5 miljoen euro)

44

De mutaties reserves zijn 5,827 miljoen euro: 10,005 miljoen euro toevoeging en 15,832 miljoen euro onttrekking. Deze hebben betrekking op:  De reserve Grondexploitaties: 5.,59 miljoen euro toevoeging en 3,399 miljoen euro onttrekking;  De reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten: 4,446 miljoen euro toevoeging en 11,606 miljoen euro onttrekking;  Overige reserves: 828 miljoen euro onttrekking. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. Hervormingen en bezuinigingen In onderstaande tabel zijn de in dit programma doorgevoerde hervormingen en bezuinigingen opgenomen uit de Voorjaarsnota 2025. x € 1.000 Maatregel

2025

2026

2027

2028

2029 Structureel

Thema 1a: Efficiënter, zakelijker en klantgerichter werken

-200

85

591

591

591

591

Beleidscapaciteit verminderen VTH

113

117

117

117

117

117

Bedrijven worden niet meer gestimuleerd om meer te doen dan wettelijk verplicht voor energietransitie

120

124

124

124

124

124

Afschaffen huurdersparticipatie en woonadviseur

-

84

84

84

84

84

Basis niveau contractbeheer Grondzaken, Investeren & Exploiteren

-

53

53

53

53

53

Prioriteren planvorming gebiedsontwikkeling

-

1.064 1.064 1.064 1.064

1.064

Herprioritering strategische capaciteit

-

139

139

Totaal

33 1.636 2.172 2.172 2.172

2.172

139

139

139

Bovenstaande tabel sluit aan bij de Voorjaarsnota, zodat inzichtelijk blijft waar welke bezuinigingen in de begroting landen. Voor een aantal onderwerpen heeft inmiddels de financiële doorverdeling vanuit het Programma Algemene middelen en overhead naar de diverse programma’s plaatsgevonden.

45

Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting.

46

Doelstellingen Doelstelling 1: Stedelijke omgeving Diverse en veilige stedelijke omgeving draagt bij aan de randvoorwaarden voor een prettig en gezond leven. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Grondprijzenbrief 2025

2025

Het Utrechts Grondbeleid

2024

Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 Aanvulling Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040

2021

Actualisatie van de geldende grondprijzen voor het jaar 2025. Beschrijft de verschillende instrumenten van het grondbeleid die bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van de gemeente. Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Aanvullende richtinggevende afspraken op de RSU2040 naar aanleiding van het coalitieakkoord.

2022

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de programmabegroting 2026. Indicator

Algemeen buurtoordeel stad

Nulmeting Realisatie

7,3

Doelstelling

2024

2025

2026

2027

2028

-

7,3

-

7,3

-

Uitgebreidere informatie over de externe indicator die betrekking heeft op deze doelstelling is te vinden in de Utrecht Monitor.

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  We maken in 2026 verschillende ontwikkelingen mogelijk via nota’s van uitgangspunten en omgevingsplannen en er worden diverse tenders voorbereid.  We gaan aan de slag met verschillende openbare ruimte projecten, bijvoorbeeld integrale herinrichting van Neckardreef Noord en Transwijk (voortvloeiend uit de ambities uit de Omgevingsvisie Kanaleneiland en Transwijk)  Opstarten aanbesteding voor trappen van Moreelsebrug voor de bouw door ProRail in opdracht van de gemeente.

47

Activiteiten die we niet meer doen  In lijn met de hervormingen en bezuinigingen uit de voorjaarsnota zetten we in op het prioriteren in planvorming in gebiedsontwikkeling, op een basis niveau contractbeheer Grondzaken, Investeren & Exploiteren en het herprioritering van de strategische capaciteit. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen Gebiedsontwikkeling  We werken verder aan de lopende projecten in het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR).  We zetten in op de Utrechtse Aanpak om de woningbouw op gang te houden en nemen gericht maatregelen om woningbouwprojecten doorgang te laten vinden.  We blijven complexe bouwprojecten versnellen door de implementatie van het Utrechts planproces Gebiedsontwikkeling.  We werken verder aan de besluitvorming voor de MIRT-verkenning OV en Wonen en MIRT-onderzoek A12-zone en Rijnenburg.  We werken aan de knooppuntontwikkeling Lunetten-Koningsweg (2026)  We werken verder aan de ontwikkeling van verschillende gebiedsontwikkelingen, zoals de Merwedekanaalzone, Cartesiusdriehoek, Beurskwartier en Lombokplein.  Wij werken verder aan de ontwikkeling van Leidsche Rijn in Leeuwesteyn, Leidsche Rijn Centrum, Het Zand, Rijnvliet, Haarrijn en Terwijde.  We gaan door met de integrale herinrichtingen in de openbare ruimte die afgelopen jaren zijn opgestart, bijvoorbeeld in Kanaleneiland, Zuidpoort en Janskerkhof.

 We werken verder aan de ontwikkeling van bedrijvigheid zoals het circulaire bedrijvenpark Strijkviertel, in 2026 starten we hier met de eerste tender.  We werken verder aan de ontwikkeling van voorzieningen zoals de gefaseerde uitbreiding van sportmogelijkheden bij Sportpark Nieuw-Welgelegen.  We vervolgen onze samenwerking met de Universiteit Utrecht (UU) om invulling te geven aan de vastgestelde omgevingsvisie USP (2026).  Begin 2026 wordt de aanbesteding voor de mobiliteitshub afgerond en kan worden gestart met uitwerking voorlopig ontwerp. Omgevingswet:  De invoering van de Omgevingswet heeft op 1 januari 2024 plaatsgevonden. We bevinden ons in een transitieperiode, waarin nog inzet nodig is om de instrumenten en doelen van de Omgevingswet vorm te geven. Voor 2032 zullen bijvoorbeeld alle “oude” bestemmingsplannen in het tijdelijk omgevingsplan omgezet worden naar het definitieve omgevingsplan. Voor 2027 moet de Utrechtse omgevingsvisie in lijn zijn met de eisen van de wet. Erfpachtbeheer, Conversie en bestemmingswijzigingen en Uitgifte Gemeentelijke Eigendommen:  Bij lopende erfpachtcontracten waarvan de canon niet eeuwigdurend is afgekocht wordt de periodieke vergoeding voor het gebruik van de canon in rekening gebracht en periodiek herzien.

Daarnaast wordt bij alle erfpachtcontracten, op het moment dat sprake is van een wijziging van het gebruik, beoordeeld of er sprake is van een economische meerwaarde en wordt deze meerwaarde (indien van toepassing) in rekening gebracht.  Bij het einde van het 50 jarige tijdvak van de Algemene Bepalingen 1974 (AB74) worden de gewijzigde Algemene Bepalingen ter besluitvorming aangeboden inclusief de methode om de gewijzigde grondwaarde en canon vast te stellen.

48

Financiën Stedelijke omgeving x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Baten Lasten Saldo Baten en Lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

2024 186.724 256.354 -69.630

2025 115.166 116.560 -1.394

2026 164.945 172.032 -7.087

2027 153.101 166.936 -13.835

2028 132.860 145.604 -12.743

2029 125.104 132.397 -7.293

167.993 90.182 77.811

17.923 22.251 -4.327

15.832 10.005 5.827

15.398 4.281 11.117

13.715 4.320 9.395

11.542 7.596 3.946

8.181

-5.721

-1.259

-2.718

-3.348

-3.347

x €1.000 Toelichting verschillen Baten Grondexploitaties: Meerjarige raming van de baten (cashflow) uit de actualisatie van de grondexploitaties volgens het MPR 2025. Lasten Grondexploitaties: Meerjarige raming van de lasten (cashflow) uit de actualisatie van de grondexploitaties volgens het MPR 2025. Strategie, Lobby en Stedelijke Sturing: Incidentele middelen voor implementatie Omgevingswet uit de meicirculaire 2024 en decembercirculaire 2023 zijn overgeheveld naar 2025. Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten: Jaarlijkse fluctuatie (cashflow) op basis van de planning in het MPR 2025. Gebiedsmanagement: De middelen voor Gebiedsmanagement zijn in 2026 lager dan in 2025 door een afname van het budget voor gebiedsontwikkelingen (1,1 miljoen euro) en hervormingsbezuinigingen (1,2 miljoen euro) Herverdeling van de overhead over de programma's

Toelichting verschillen in reserves

Bedrag

I/S

49.279

I

50.775

I

-1.845

I

2.764

I

-2.323

I

3.000

S

Bedrag

x €1.000 I/S

-327

I

2.243

I

Onttrekkingen Reserve Grondexploitaties: De onttrekking in 2026 is lager doordat in 2025 een incidentele onttrekking is geraamd in verband met de resterende bijdrage betaalbaar wonen voor de grondexploitatie Zuilense Vecht. Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten: Met de geraamde onttrekkingen worden de lasten op het product Investeringsimpuls RSU gedekt. Deze lasten fluctueren jaarlijks en zijn in 2026 hoger dan in 2025 (gebaseerd op de planning uit het Meerjaren Perspectief Ruimte 2025).

49

Toelichting verschillen in reserves

Bedrag

x €1.000 I/S

Reserve Betaalbaar wonen: De onttrekking in 2026 is lager doordat in 2025 incidentele onttrekkingen zijn geraamd voor investeringen in de openbare ruimte die nodig zijn om woningbouwprojecten op gang te houden. Reserve Gemeentefonds: De onttrekking in 2026 is lager doordat in 2025 een incidentele onttrekking is geraamd in verband met de implementatie van de Omgevingswet. Reserve Europese subsidies: De onttrekking in 2026 is lager doordat in 2025 1 miljoen euro extra is onttrokken vanwege het opheffen van de risicoreserve. Toevoegingen

-1.161

I

-1.847

I

-1.000

I

Reserve Grondexploitaties: De storting in 2026 is lager doordat in 2025 incidentele stortingen zijn geraamd, bijvoorbeeld in verband met de middelen die in de voorjaarsnota 2025 beschikbaar zijn gesteld voor o.a. het opvangen van risico's gekoppeld aan gebiedsontwikkelingen. Daarnaast is in 2026 de geraamde winstneming op basis van POC-methode uit de grondexploitatie Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma lager dan in 2025. Reserve Investeringsimpuls RSU: De storting is in 2026 lager doordat de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten, zoals de integrale projecten Taagdreef, Rotsoord en overige integrale projecten programmering op korte termijn (investeringspakket Groei in Balans) lager zijn dan in 2025.

-7.281

I

-4.965

I

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2026 is 2%, 2027 1%, 2028 1% en voor 2029 2%

Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar: - Ruimtelijke ontwikkelingsprojecten die bijdragen aan het realiseren van de ruimtelijke ambities uit de 50

RSU 2040: In het coalitieakkoord zijn deze projecten onderdeel van het investeringspakket Groei in Balans. Het betreft lopende projecten die beïnvloedbaar zijn, maar bij beëindiging zal wel sprake zijn van kapitaalvernietiging. - Het aanjagen en faciliteren van gebiedsontwikkelingen/versnelling van woningbouw: Hierbij gaat het om bijvoorbeeld kosten voor het opstellen van ontwikkelstrategieën en (omgevings-)visies, loonkosten en (op de initiatiefnemer verhaalbare) plankosten voor anterieure overeenkomsten. Strategie en ruimte brede kosten: Dit budget is o.a. bedoeld voor een (stevigere) stedelijke sturing (een van de speerpunten van het coalitieakkoord). Voor kosten die niet aan één opgave zijn toe te rekenen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de (personele) kosten van het Development Network Utrecht: het professionele vastgoednetwerk van marktpartijen en gemeente, dat zich inzet voor een duurzame (waarde)ontwikkeling van de stad. Voor het overige deel van de lasten binnen deze programmadoelstelling geldt dat het onderdelen van geopende grondexploitaties zijn met lasten en baten die netto voor een niet beïnvloedbare ruimte zorgen. Dit geldt ook voor werkzaamheden aan erfpacht, die gedekt worden uit baten.

- Voor het overige deel van de lasten binnen deze programmadoelstelling geldt dat het onderdelen van geopende grondexploitaties zijn met lasten en baten die netto voor een niet beïnvloedbare ruimte zorgen. Dit geldt ook voor werkzaamheden aan erfpacht, die gedekt worden uit baten.

Doelstelling 2: Bebouwde omgeving De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Algemene Handhavingsstrategie bebouwde omgeving en openbare ruimte

2023

Uniforme Uitvoerings- en Handhavingsstrategie overgedragen milieutaken

2022

Handhavingstrategie Huisvesting 2018 gemeente Utrecht

2018

Handhavingstrategie Bestaande Bouw

2017

Handhavingsstrategie bedrijven en instellingen

2014

De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving in de stad Utrecht. De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving in de regio Utrecht en stuurt hiermee de werkzaamheden van de twee Omgevingsdiensten aan (RUD en OdrU). De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. Het thematische beleid bevat kaders voor de uitvoering bij VTH.

Overig thematisch beleid

51

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  Het periodiek toezicht op milieuwet- en regelgeving bij bedrijven wordt ondergebracht bij de ODU (Omgevingsdienst Utrecht). Deze dienst start (naar verwachting) 1 januari 2026 en komt voort uit de RUD Utrecht en de OdrU. De nieuwe dienst bestrijkt het hele grondgebied van de provincie Utrecht. Gemeenten en de provincie zijn gezamenlijk eigenaar en opdrachtgever. De taken die de ODU uitvoert zijn niet nieuw. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  We toetsen vergunningsaanvragen aan het Omgevingsplan, het Besluit bouwwerken leefomgeving en overige wet- en regelgeving. We hanteren de principes van de Omgevingswet.  Wij houden toezicht op de naleving van vergunningen bij de oprichting, wijziging en sloop van gebouwen. We controleren, voor zover passen in onze rol, de uitvoering van bouwwerken volgens het Landelijk toezichtprotocol.  Wij zetten ons in om bouwhinder te voorkomen en bouwoverlast te beperken.  Wij houden toezicht op de naleving van milieuwet- en regelgeving bij bedrijven. We richten ons hierbij op het voorkomen en tegengaan van hinder, zoals geluidsoverlast.

 De ODU (opvolger RUD Utrecht) voert het periodieke toezicht op milieu- en energiewetgeving bij bedrijven uit en behandelt meldingen van overlast van bedrijven in hun portefeuille. De ODU houdt ook toezicht op bodemsaneringen, grondtoepassingen en bedrijfsmatige asbestsaneringen.  Voor de bestaande bouw richt ons toezicht zich op de (brand)veiligheid van bouwwerken. Ook hebben we aandacht voor de gezondheid (binnenmilieu), energiebesparing, duurzaamheid en uitstraling van gebouwen.  Samen met de woningcorporaties onderzoeken we meldingen van onrechtmatige bewoning (illegale bewoning van de sociale woningvoorraad).  Wij controleren op basis van meldingen en we handhaven bij illegale situaties zoals illegale kamerverhuur en strijdig gebruik. We registreren alle meldingen. Meldingen over gevaar voor de veiligheid en gezondheid pakken we altijd op.  Op basis van een goede afweging houden we projectmatig toezicht op bestaande bouwwerken. Onderwerpen die we projectmatig oppakken beschrijven we jaarlijks in het Handhavingsprogramma.  Het project 'Huisjesmelkers en ondermijnende criminaliteit' zetten we voort.  Met het uitvoeringsprogramma Beschermen Woningvoorraad houden we datagedreven toezicht op het woonruimtegebruik in de stad. We bestrijden negatieve effecten en misstanden zoals slecht verhuurdersschap, leegstand, toeristische verhuur en het opkopen van woningen.

De aanpak leegstand is opgenomen in het coalitieakkoord.  Het huurteam wordt per 1 januari 2026 stopgezet. De wettelijke taken die het huurteam uitvoerde worden vanaf die datum binnen de gemeente Utrecht uitgevoerd.

52

Financiën Bebouwde omgeving x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Baten Lasten Saldo Baten en Lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

2024 19.310 25.215 -5.905

2025 20.575 25.969 -5.394

2026 21.230 25.487 -4.257

2027 23.230 25.614 -2.385

2028 23.230 24.536 -1.306

2029 23.230 24.438 -1.208

100 0 100

193 0 193

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-5.805

-5.201

-4.257

-2.385

-1.306

-1.208

Toelichting verschillen Baten Loon- en prijscompensatie Vermindering leges netcongestie Lasten Afloop middelen implementatie Omgevingswet Bezuinigingsmaatregelen risicogestuurd toezicht Herverdeling budgetten wet betaalbare huur Hervormingen en bezuinigen: Overeenkomst huurteam stopzetten

Bedrag

x €1.000 I/S

488 -2.000

S I

-400 -411 327 -223

I S I S

Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht.

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2026 is 1 %, 2027 2%, 2028 2% en voor 2029 2%

53

Voor deze doelstelling geldt dat de beïnvloedbare ruimte relatief klein is. Het gaat om taken ten aanzien van bouw- en woningtoezicht en vergunningverlening. In beginsel is een aanzienlijk deel gemeentelijk (beïnvloedbaar) beleid. Echter, lagere personeelsinzet zal bijvoorbeeld leiden tot dalende precario en hogere juridische kosten. In 2025 zijn meer wettelijke taken (milieu, bodem en energie) naar de Omgevingsdienst overgedragen (2025 RUD Utrecht, naar verwachting de ODU in 2026). Dit heeft de ruimte nog verder beperkt. Daarnaast hebben de bezuinigingen vanaf 2026 invloed op de beïnvloedbare kosten en is het percentage beïnvloedbaarheid voor 2025 en 2026 lager dan aangegeven.

Doelstelling 3: Huisvesting We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil in onze stad een passende woning kan vinden. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Beleidsnota Wonen in Utrecht: van woningmarkt naar volkshuisvesting Huisvestingsverordening

2025

Overkoepelende visie op het woonbeleid in de gemeente Utrecht.

2024

Leegstandsverordening

2023

Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040

2021

Omdat nieuwbouw tijd vraagt en omdat de woningnood hoog is, is de urgentie om de bestaande voorraad te blijven reguleren hoog. Dit doet Utrecht met de huisvestingsverordening op basis van de Huisvestingswet 2014. Een verordening in om de langdurige leegstand van woonruimten te bestrijden. Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving.

Voor deze doelstelling is nieuw beleid in de maak: Een verhuurverordening om verhuurders te toetsen met het verlenen van een verhuurvergunning op basis van de Wet goed verhuurderschap.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de programmabegroting 2026. Indicator

Aantal opleveringen tijdelijke woningen (nieuwbouw) Aantal opleveringen permanente woningen (nieuwbouw en overige toevoegingen) Aantal vergunde nieuwbouwwoningen

Nulmeting Realisatie

Doelstelling

2024

2025

2026

n.v.t.

471

450

312 Onbekend Onbekend

n.v.t.

2048

3000

3000

3000

3000

n.v.t.

2472

3000

3000

3000

3000

54

2027

2028

Indicator

Gerealiseerd aandeel woonplekken voor kwetsbare en bijzondere doelgroepen t.o.v. het opgedragen aantal woonplekken voor deze doelgroepen uit de jaarcyclus. De relatieve verandering van het aantal toewijzingen (aanbod- & lotingmodel) moet hoger liggen dan de relatieve verandering van het aantal actief woningzoekenden (aanbod- & lotingmodel)

Nulmeting Realisatie

Doelstelling

2024

2025

2026

2027

2028

n.v.t.

74%

100%

100%

100%

100%

5%

-1% (t) 23% (a)

t>a

t>a

t>a

t>a

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar 

    

We vullen het afsprakenpakket met de corporaties aan vanuit het volkshuisvestelijk akkoord waaraan de afgelopen maanden is gewerkt om de samenwerkingsafspraken te operationaliseren. We stellen de huisvestingsopgave voor de (T)huis voor Iedereen doelgroepen vast (jaarlijks gereed in Q4). We stellen een nieuwe Huisvestingsverordening op in U10 verband (vierjaarlijks). We werken een voorstel uit voor het verruimen regels voor het splitsen van woningen. We implementatie de Verhuurvergunning o.b.v. Wet goed verhuurderschap. We zetten extra in op huisvesting van jongeren, ouderen en mensen in kwetsbare positie.

Activiteiten die we niet meer doen 

 

We zoeken niet meer actief naar nieuwe locaties voor tijdelijke woningen omdat we onze inspanningen overschakelen van tijdelijke naar permanente woningbouw. De lessen uit tijdelijk wonen nemen we mee om permanente nieuwbouw te versnellen. Waar zich echter kansen voor tijdelijke woningen voordoen, bekijken we of maatwerk mogelijk is. We stoppen met subsidiëring van de huurdersparticipatie. We stoppen met het programma realisatie sociale huisvesting

Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen        

We stimuleren het bouwtempo. We stimuleren de ontwikkeling van studentenhuisvesting. We sturen op betaalbaarheid en hanteren de 40-35-25 verdeling op projectniveau. We stimuleren collectieve woonvormen zoals de wooncoöperatie. We geven uitvoering aan diverse maatregelen voor het beschermen van de bestaande woningvoorraad waaronder opkoopbescherming. We voeren de leegstandaanpak corporaties en leegstandverordening uit. We geven uitvoering aan de Wet Goed Verhuurderschap en de Wet betaalbare huur. We zetten ons in voor het evenwichtig verdelen van schaarse betaalbare woonruimte en passen indien nodig de Huisvestingsverordening aan.

55

    

We bevorderen doorstroming op de woningmarkt. We verlenen vitale beroepenvoorrang aan woningzoekenden met een vitaal beroep. We stimuleren woningdelen en hospitaverhuur. We houden actief toezicht en handhaving op zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding voor nieuwbouwwoningen. We blijven in 2026 de Verhuisadviseur inzetten (amendement 154 “Behoud Woonadviseur”)

Financiën Huisvesting x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Baten Lasten Saldo Baten en Lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

2024 3.242 10.161 -6.919

2025 1.974 9.069 -7.095

2026 164 4.713 -4.550

2027 164 3.701 -3.537

2028 164 3.567 -3.403

2029 164 3.567 -3.403

993 3.272 -2.279

413 0 413

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-9.198

-6.682

-4.550

-3.537

-3.403

-3.403 x €1.000

Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

-1.810

I

-2.366

I

Lagere lasten vanwege minder subsidies (SPUKS) in 2026.

-1.810

I

Toelichting verschillen in reserves

Bedrag

x €1.000 I/S

Baten In 2026 ontvangen we minder subsidies (SPUKS) voor projecten in het kader van huisvesting van kwetsbare doelgroepen. Lasten Het programma realisatie sociale huisvesting wordt niet verlengd (voorheen taskforce, 1,908 miljoen euro). Minder inzet op Wet Betaalbare Huur (0,358 miljoen euro) en Wet Goed Verhuurderschap (0,100 miljoen euro).

Onttrekkingen Binnen deze doelstelling zijn er geen onttrekkingen die dienen te worden toegelicht. Toevoegingen Binnen deze doelstelling zijn er geen toevoegingen die dienen te worden toegelicht.

56

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2026 is 1%, 2027 5%, 2028 5% en voor 2029 5%

De beïnvloedbare lasten zijn incidentele budgetten toegekend uit het coalitieakkoord bijvoorbeeld budget voor Taskforce Versneld Toevoegen Woonruimte en budget voor studentenhuisvesting. Personeelscapaciteit is noodzakelijk om versneld tijdelijke woonruimte te realiseren, beleidsontwikkeling voor mogelijke regelgeving en om de huidige tekorten in de woningmarkt voor kwetsbare doelgroepen aan te pakken.

Risico's Strategische programmarisico's

Maatregel

Ongunstige marktomstandigheden zoals stijgende rente, stijgende bouwkosten, schaarste bouwmaterialen en beschikbaarheid personeel (zowel markt als gemeente) zetten het bouwtempo onder druk. Als gevolg hiervan neemt de woningbouwproductie af

Optimaliseren in projecten en/of het bijstellen van de ambities:  Project specifieke maatregelen die de haalbaarheid van een project mogelijk vergoten via de Utrechtse Aanpak.  Subsidies vanuit zowel gemeente, provincie als rijksoverheid. Zoals Rijkssubsidies als de Start Bouw Impuls (SBI) en Woning Bouw Impuls (WBI).  Inzet op tijdelijke woningbouw op gepaste locaties.  Lobby voor externe bijdragen.  Implementeren van het Utrechts Planproces Gebiedsontwikkeling (UPG) gericht op verkorten voorbereidingstijd van bouwplannen (bekijken van de eenduidigheid, efficiëntie en kwaliteit van besluitvorming en werkprocessen).

57

Strategische programmarisico's

Maatregel 

Door de complexe marktomstandigheden, gebrek aan sociale huurwoningen en stagnatie van de doorstroming dreigen in toenemende met Utrechters (reguliere en kwetsbare doelgroepen die afhankelijk zijn van sociale huurwoningen) tussen wal en schip te vallen.

Verslechtering van congestiesituatie vormt risico voor bouwprojecten. Utrecht zit op dit moment in congestiefase 1, waarin geen nieuwe grootverbruikaansluitingen mogelijk zijn. Zonder ingrijpende maatregelen gaat Utrecht in 2026 naar congestiefase 2, waarin ook geen nieuwe kleinverbruikaansluitingen mogelijk zijn.

58



Samen met marktpartijen (zoals partners DNU, Stadsakkoord) zoeken naar slimme oplossingen.

Blijvende inzet op voortgang permanente productie, realisatie flexwoningen, beter benutten bestaande voorraad, regionale samenwerking en inzet eigen vastgoed.  Continu monitoring van de ontwikkeling woonvraag door kwetsbare doelgroep in relatie tot aanbod sociale huurwoningen.  Lobby voor ondersteuning vanuit Rijk, provincie.  Inzet op versterkte samenwerking met wooncorporaties. Als het gaat om de regionale en landelijke inzet om verslechtering van de congestiesituatie tegen te gaan is de Utrechtse Energy Board, waar ook de gemeente Utrecht lid van is aan zet (zie ook programma Klimaatvriendelijke stad). Als het gaat om de lokale inzet is er een Programma Netcongestie ingesteld die regie gaat voeren op maatregelen om ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en voorzieningen, vestiging van bedrijven en verduurzaming door te laten gaan, maatregelen die de gevolgen van frequente en/of langdurige stroomuitval voorkomen of ondervangen en maatregelen die de realisatie van stroominfrastructuur faciliteren. In de Voorjaarnota zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Daarmee wordt o.a. tijdelijke energieopwek via inzet van o.a. (gas)generatoren en accu’s bij zowel gemeentelijk vastgoed als nieuwbouwlocaties gerealiseerd. Hiermee worden vertragingen in de realisatie van projecten tijdelijk opgevangen en worden de gevolgen van een aansluitstop voor kleingebruikers beheerst.

Daarnaast wordt er gefaciliteerd in de uitbreiding van de energie infrastructuur, door onder andere ruimtelijke inpassing van trafostations en afstemming met betrokken partijen. Tevens stimuleert de gemeente energiehubs op bedrijventerreinen zodat bedrijven hun energieverbruik beter op elkaar kunnen afstemmen. Ook wordt er ingezet op netbewuste nieuwbouw door ontwikkelaars te begeleiden en onderzoek te

Strategische programmarisico's

Maatregel doen naar het beperken van piekbelasting. In aanvulling daarop wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een integraal energiesysteem met flexibel vermogen en investeringen in onder meer batterijen en zonneparken. Om versnelling op cruciale dossiers mogelijk te maken, wordt een doorbraakteam ingericht dat knelpunten helpt oplossen. Daarnaast zal de gemeente bedrijven en ontwikkelaars ondersteunen met kennis, advies en subsidie om bouwprojecten en verduurzaming zo veel mogelijk doorgang te laten vinden.

Beperkingen met betrekking tot stikstofdepositie kunnen leiden tot vertraging of afstel van ruimtelijke projecten.

Bijdragen vanuit derden (waaronder Rijk en andere overheden) zijn onvoldoende om de opgaven en ambities uit de RSU 2040 te kunnen realiseren.

Landelijk woonbeleid staat nationaal erg in de politieke belangstelling. De komende kabinetswisseling zou nog invloed kunnen hebben op de uiteindelijke vorm en uitwerking van de Wet regie op de Volkshuisvesting en de Wet betaalbare huur. Het risico is dat we geen nieuwe instrumenten krijgen om de Utrechtse wooncrisis aan te pakken of de ingezette koers moeten wijzigen. Een ander risico is aanhoudende onzekerheid voor investeerders waardoor zij hun investeringskeuzes aanpassen of uitstellen.

Twee gerechtelijke uitspraken in het stikstofdossier hebben gevolgen voor ruimtelijke plannen en projecten. Plannen en projecten kunnen te maken krijgen met extra kosten en vertraging en mogelijk kunnen projecten (voorlopig) niet doorgaan. Per plan of project (zowel lopende als toekomstige) wordt gekeken op welke manier het plan vastgesteld kan worden en op welke manier de ontwikkeling doorgang kan vinden. We staan hier in contact met (juridische) adviesbureaus ter ondersteuning. De bekostiging van verstedelijking staat centraal in onze aanpak voor lobby en public affairs. Mobiliteit is de grootste kostenpost in de RSU-ambities, met de ov-schaalsprong als belangrijkste component. De ov-schaalsprong krijgt hierin dan ook bijzondere aandacht. Mobiliteitsmaatregelen zijn nodig om onze woningbouwambities te realiseren. Stand van zaken maatregel:  Lobby voor continuering programma's en maatregelen.  Lobby voor aanpassing WWSpuntenstelsel zodat middenhuur betaalbaar blijft in Utrecht

De financiële risico’s zijn in een totaaltabel terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de risico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

59

Investeringen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringen per programma. Per doelstelling is daaronder een aparte tabel met toelichting opgenomen. Een nadere specificatie van de geautoriseerde en de voor 2026 nog te autoriseren investeringen is opgenomen in de desbetreffende investeringsstaten (geheime bijlage bij de programmabegroting). Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de verschillende categorieën en uitgangspunten en een totaaloverzicht van alle investeringen. Wij vragen autorisatie voor het bedrag van de Programmabegroting 2026; vanaf 2027 worden de verwachte kredieten opgenomen waarvoor nu nog geen autorisatie wordt gevraagd. Totaal investeringen programma Ontwikkelen en wonen voor iedereen Ontwikkelen en wonen voor iedereen Vervangingsinvesteringen Uitbreidingsinvesteringen A Routine-investeringen Totaal

Geautoriseerd t/m 2025 13.143 185.935 0 199.078

Begroting Begroting 2026 2027 0 0 0 0 0 0 0 0

Begroting 2028 0 0 0 0

x €1.000 Begroting 2029 0 0 0 0

Begroting 2026 0 0 0 0

Begroting 2028 0 0 0 0

x €1.000 Begroting 2029 0 0 0 0

Doelstelling Stedelijke omgeving Doelstelling Ontwikkelen Geautoriseerd en wonen voor iedereen t/m 2025 Vervangingsinvesteringen 13.143 Uitbreidingsinvesteringen A 185.935 Routine-investeringen 0 199.078 Totaal

Begroting 2027 0 0 0 0

Toelichting Voor 2026 worden er geen nieuwe kredieten ter autorisatie aangeboden.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

Regionale uitvoeringsdienst (RUD)

Het verlenen van milieuvergunningen en toezicht en handhaven van milieuregels.

Vleuten de Meern zelfstandig B.V.

Uitvoeren van grondexploitatie

Voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen.

60

x €1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 3.977

0

Subsidies

Doelstelling

Omschrijving

x € 1.000 Waarvan Meerjarig 'vaste' verleend Begroting Begroting t.l.v 2025 2026 verlening met jaarsubsidies 2026

Herontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans Lesgeven in een grootstedelijke context Ruimtelijke plannen

Lesgeven in een grootstedelijke context Bijdrage aan lokaal platform/ initiatieven voor onderzoek, debat, en infovoorziening over architectuur, stedenbouw en landschap

Totaal 1 Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekende Doelgroepen Startbouwimpuls Totaal 3 Totaal

Stedelijke huurders participatie en vertegenwoordiging. Rijksbijdrage voor subsidie voor de start bouw

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

400 79

0 79

0 79

0 0

479

79

79

0

50 11.238 11.288 11.767

0 0 0 79

0 0 0 79

0 0 0 0

Klimaatvriendelijke stad Programma overzicht We leveren samen met de stad onze maximale bijdrage om klimaatverandering te beperken. Portefeuillehouder(s): Senna Maatoug

Financiën programma x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

Baten

2024 6.532

2025 15.024

2026 9.230

2027 6.345

2028 5.286

2029 5.286

Lasten

17.907

27.645

22.205

13.556

12.357

12.357

Saldo Baten en Lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

-11.375 675 0

-12.620 3.800 1.290

-12.975 233 0

-7.211 233 0

-7.071 100 0

-7.071 100 0

675

2.510