Participatieverslag omgevingsvisie Overvecht
Tekst van het document
101 Waarden van Overvecht Participatie Omgevingsvisie Overvecht 2040 Communicatie, proces, opbrengst en verwerking
1
Inhoud 1.
Inleiding ............................................................................................................................................ 3
2.
Proces en communicatie .................................................................................................................. 4
3.
Evaluatie participatieproces ............................................................................................................. 9
4.
101 Waarden van Overvecht ......................................................................................................... 14
5.
Opbrengst fase 1 ............................................................................................................................ 46
6.
Opbrengst fase 2 ............................................................................................................................ 60
7.
Opbrengst fase 3 ............................................................................................................................ 80
2
1. Inleiding In de omgevingsvisie Overvecht 2025-2040 staan voorstellen voor groen, verkeer, bouwen, wonen, werken, voorzieningen en duurzaamheid in Overvecht. We maken een omgevingsvisie om plekken die we goed vinden te behouden en om plekken die we minder goed vinden te verbeteren. En om ruimte te maken voor opgaven uit de stad. De omgevingsvisie maken we niet alleen, maar samen met de omgeving. Daarmee maken we de omgevingsvisie beter. Afgelopen jaar hebben veel Overvechters meegedacht over de omgevingsvisie. In dit document staan de 101 waarden van Overvecht voor de omgevingsvisie. We beschrijven hoe we Overvechters hebben betrokken bij het maken van de omgevingsvisie (hoofdstuk 2). In hoofdstuk 3 is een evaluatie van het participatieproces opgenomen. In hoofdstuk 4 staat welke waarden en belangen Overvechters hebben bij de ruimtelijke toekomst van hun wijk. Daarbij laten we zien wat Overvechters vinden van voorgestelde ideeën. En wat we vervolgens met die opbrengst hebben gedaan. We vertellen wat we hadden meegenomen in de ontwerp omgevingsvisie en wat niet, met een uitleg waarom. Daarmee geven we inzicht in hoe we met elkaar een ontwerp omgevingsvisie voor Overvecht hebben gemaakt. In de hoofstukken 5 t/m 7 zijn de opbrengsten van fase 1-3 samengevat.
De zienswijzen die tijdens de inspraakperiode zijn ingediend, de wijzigingen die hierop zijn aangebracht en de antwoorden op de zienswijzen, zijn te lezen in de reactienota. Met de omgevingsvisie brengen we kansen in beeld maar maken we ook keuzes. Bijvoorbeeld over het behouden van groen en het inpassen van nieuwe woningen en oplossingen voor verkeer. Waar mogelijk nemen we de wensen, waarden en belangen van Overvechters daarin mee. Soms maken we andere keuzes dan wat Overvechters aangeven. We maken dan een afweging waarbij andere waarden en belangen zwaarder wegen. Uiteindelijk besluit de gemeenteraad.
3
2. Proces en communicatie Het proces om tot een omgevingsvisie voor Overvecht te komen, bestaat uit 4, of eigenlijk 5, fasen. Dit zijn: Fase 0 – voorbereiding Fase 1 – kansen, dilemma’s en voorkeuren, waarbij Overvechters aangeven welke kansen en uitdagingen zij zien voor de wijk en wat ze belangrijk vinden voor een omgevingsvisie Fase 2 – Ontwerp en onderzoek, waarbij Overvechters aangeven welke voorkeuren zij hebben bij verschillende oplossingsrichtingen Fase 3 – Toetsen en beoordelen, waarbij Overvechters aangeven wat ze goed en minder goed vinden aan de 50-70% versie van de omgevingsvisie Fase 4 – Inspraak en besluitvorming, waarbij Overvechters een zienswijze kunnen indienen op de ontwerp omgevingsvisie Dit procesverslag gaat over de fases 1 t/m 4, exclusief de zienswijzen, antwoorden op zienswijzen en wijzigingen in de omgevingsvisie na de zienswijzenperiode. Deze zijn te vinden in de reactienota. Om zoveel mogelijk Overvechters te betrekken bij het maken van de omgevingsvisie, hebben we veel verschillende participatie en communicatiemiddelen ingezet. Deze zijn samen te vatten in de volgende 3 sporen: • • •
Gesprekken in de wijk (“bij u”) Bijeenkomsten in de wijk (“bij ons”) Online participatie (“online”)
Hieronder staat per fase en per spoor (bij u, bij ons, online) hoe de communicatie en participatie heeft plaatsgevonden.
Fase 1 Vertrekpunt voor het maken van de omgevingsvisie is de uitgangspuntennotitie die in mei 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad. In deze uitgangspuntennotitie staan de krachten en kansen van de wijk, maar ook de uitdagingen. Daarnaast zijn ambities omschreven en opgaven voor de wijk vanuit de stad, zoals het bouwen van 5.000 woningen en het maken van 3.000 extra werkplekken. Over al deze onderwerpen spraken we Overvechters bij de start van het participatieproces (fase 1). Om zoveel mogelijk Overvechters te bereiken en uit te nodigen om mee te denken over de omgevingsvisie Overvecht, hebben we de volgende communicatiemiddelen ingezet: Wijkbericht naar alle adressen van Overvecht (+/- 18.000 adressen) Digitaal wijkbericht naar partners en bewoners vanuit Wijkbureau Overvecht (+/- 540 mailadressen) Digitaal wijkbericht naar contactpersonen vanuit omgevingsprogramma (+/- 350 mailadressen)
4
Spoor ‘bij u’ We zijn de wijk ingegaan en hebben ongeveer 20 diverse Overvechters gesproken over wat zij belangrijk vinden in de wijk, wat er beter kan en wat er volgens hen in de omgevingsvisie moet komen.
Spoor ‘bij ons’ In fase 1 hebben we 3 inloopbijeenkomsten in de wijk georganiseerd: 8 mei 2023, 20.00-21.30 uur in buurtcentrum De Dreef, ongeveer 50 bezoekers 9 mei 2023, 17.00-18.30 uur in Johannescentrum, ongeveer 40 bezoekers 12 mei 2023, 14.00-15.30 uur in Stefanus, ongeveer 35 bezoekers In totaal ongeveer 125 bezoekers. Spoor ‘online’ In fase 1 hebben we een online enquête uitgezet van 21 april t/m 31 mei 2023. Deze is 385 keer ingevuld, waarvan 65,5% compleet. In fase 1 hebben we opgehaald welke kansen en dilemma’s Overvechters zien voor Overvecht in 2040 en wat zij belangrijk vinden voor de wijk. De opbrengst van fase 1 is te vinden onder het hoofdstuk ‘Opbrengst fase 1’.
Fase 2 Mede op basis van wat Overvechters belangrijk vinden, zijn door het projectteam verschillende oplossingsrichtingen bedacht. Vervolgens zijn deze oplossingsrichtingen besproken met Overvechters in fase 2. Eerst hebben we een bijeenkomst voor ‘visiedenkers’ georganiseerd op 1 juni 2023. Er was geen limiet voor het aantal visiedenkers, iedereen mocht meedoen. We hebben op de volgende manieren Overvechters gevraagd om visiedenker te worden: Een uitnodiging per e-mail naar contactpersonen van omgevingsvisie Overvecht, inclusief aanvullingen contactgegevens vanuit bijeenkomsten en online enquête (+/- 1200 emailadressen) Loting: uitnodiging visiedenkers naar 800 Overvechters. Hiervan hebben 64 mensen zich aangemeld. Uiteindelijk waren er ongeveer 50 visiedenkers. Drie daarvan maakten gebruik van een door de gemeente aangeboden tolk (één Grieks, twee Arabisch). Spoor ‘bij u’ Na de bijeenkomst met de visiedenkers, hebben we diverse gesprekken in de wijk gevoerd met bewoners en andere betrokkenen (+/- 120 gesprekken). We hebben een korte pitch gehouden bij de kwartaalbijeenkomst Ondernemers Nieuw Overvecht op 27 juni 2023. Ook zijn we op 30 juni en 3 juli langs bijna alle winkeliers en ondernemers van de kleinere winkelcentra in Overvecht geweest (winkelcentrum Hart van Overvecht, Overkapel, Gagelhof en De Klop).
Dit was 2 weken daarvoor via de contactpersonen van de winkelcentra per mail aangekondigd. We hebben 6 ondernemers uitvoerig gesproken. Van veel hebben we het e-mailadres gekregen, zodat zij in hun eigen tijd de online enquête konden invullen. Sommigen hadden het te druk of hadden geen interesse. Spoor ‘bij ons’ Naast de gesprekken in de wijk hebben we ook nog bijeenkomsten voor specifieke doelgroepen georganiseerd. Op 22 juni 2023 was een bijeenkomst met partners en organisaties uit de wijk, zoals woonconsulenten van woningcorporaties en medewerkers van stichting JOU en DOCK. Ook hebben 5
we twee inloopspreekuren voor ondernemers van bedrijventerrein Nieuw Overvecht georganiseerd op 4 en 6 juli 2023. Hier kwam slechts één ondernemer op af. Ook hebben we een bijeenkomst voor initiatiefnemers van bouwontwikkelingen in de wijk georganiseerd op 7 juli 2023. Hier waren 8 initiatiefnemers aanwezig.
Spoor ‘online’ In fase 2 hebben we een online enquête uitgezet van 3 t/m 16 juli 2023. Om zoveel mogelijk Overvechters te bereiken hebben we via social media campagne gevoerd. Hieruit blijkt dat xx mensen hebben doorgeklikt naar de online enquête. De online enquête is 569 keer ingevuld, waarvan 44,3% compleet. In fase 2 hebben we opgehaald wat de Overvechters die we gesproken hebben van de verschillende oplossingsrichtingen vinden, wat ze belangrijk vinden voor de toekomst van de wijk en welke ideeën ze aanvullend op de oplossingsrichtingen hebben. De opbrengst van fase 2 is te vinden onder hoofdstuk ‘opbrengst fase 2’.
Fase 3 Mede op basis van wat Overvechters belangrijk vinden en welke voorkeuren zij hebben voor oplossingsrichtingen, is door het projectteam een 50-70% versie van de omgevingsvisie opgesteld. Op verzoek van Overvechters hebben we voor elke buurt een aparte kaart gemaakt met daarin de voorgestelde ideeën en maatregelen. Deze 50-70% versie inclusief alle buurtkaarten hebben we vervolgens voorgelegd aan Overvechters. Om zoveel mogelijk Overvechters te bereiken en uit te nodigen om mee te denken hebben we de volgende communicatiemiddelen ingezet: Wijkbericht naar alle adressen van Overvecht (+/- 18.000 adressen) Digitaal wijkbericht naar partners en bewoners vanuit Wijkbureau Overvecht (+/- 540 mailadressen) Digitaal wijkbericht naar contactpersonen omgevingsvisie Overvecht (+/- 700 mailadressen) Social media campagne in Overvecht, waarvan xx doorgelinkt naar de online enquête Spoor ‘bij u’ Ook in fase 3 hebben we diverse gesprekken in de wijk gevoerd met Overvechters. Met vervolggesprekken hebben we ongeveer 40 Overvechters gesproken. Ook hebben we 3 donderdagochtenden met informatiepanelen over de 50-70% versie van de omgevingsvisie in Shoppingcentre Overvecht gestaan (2, 9 en 16 november 2023). Hier hebben we in totaal ongeveer 60 Overvechters gesproken en hebben we daarnaast flyers uitgedeeld met een QR-code en link naar de online enquete.
Ook hebben we op 9 november 2023 bij een bijeenkomst van stichting JOU met ongeveer 15 jongeren gesproken over de toekomst van Overvecht. Ook met verschillende belangenverenigingen en organisaties is gesproken, zoals met de Fietsersbond, groenverenigingen, wijkplatform en bewonersplatform, de Werkplaats en ondernemers. Er stond een informatiebijeenkomst op vrijdagmiddag 27 oktober 2023 gepland in de Omar-al-Farouk moskee. Deze is vanwege de omstandigheden in Gaza uiteindelijk niet doorgegaan. Spoor ‘bij ons’ Naast de gesprekken in de wijk, hebben we ook bijeenkomsten georganiseerd.
6
-
-
-
-
-
-
Op 26 oktober 2023 was de tweede visiedenkers bijeenkomst bij locatie Younity, naast Shoppingcentre Overvecht. Hier waren 15 visiedenkers aanwezig, waarvan één gebruik maakte van een tolk (Grieks). Op 30 oktober 2023 was een bijeenkomst over bedrijventerrein Nieuw Overvecht en de sportlocaties daarnaast. Deze bijeenkomst was bij Vechtsebanen. Er waren 15 Overvechters aanwezig. Op 2 november 2023 was een bijeenkomst over de buurten Neckardreef e.o., Taagdreef, Rubicondreef e.o., Donaudreef, Wolgadreef e.o. en stationsgebied. Deze bijeenkomst was bij locatie Younity. Hier waren ongeveer 35 mensen aanwezig. Op 6 november 2023 was een bijeenkomst over de buurten Klopvaartbuurt, Vechtzoom-Noord, Tigrisdreef e.o., en Park de Gagel. Deze bijeenkomst was op locatie Careyn Rosendael. Hier waren ongeveer 60 mensen aanwezig. Op 9 november 2023 was een bijeenkomst over de buurten Vechtzoom-Zuid, Zambesidreef e.o., Zamenhofdreef e.o. Deze bijeenkomst was op locatie Younity. Hier waren ongeveer 70 mensen aanwezig. Op 13 november 2023 was een vervolgbijeenkomst voor initiatiefnemers van bouwontwikkelingen Op 16 november 2023 was een vervolgbijeenkomst met partners en organisaties uit de wijk, zoals woonconsulenten van woningcorporaties en medewerkers van stichting JOU en DOCK.
Spoor ‘online’ In fase 3 hebben we een online enquête uitgezet van 6 t/m 20 november 2023. Om zoveel mogelijk Overvechters te bereiken hebben we via social media campagne gevoerd. De online enquête is 1479 keer ingevuld, waarvan 33,5% compleet. In fase 3 hebben we opgehaald wat de Overvechters die we gesproken hebben van de 50-70% versie van de omgevingsvisie vinden, wat ze belangrijk vinden voor de toekomst van de wijk en welke ideeën ze aanvullend op 50-70% omgevingsvisie hebben. De opbrengst van fase 3 is te vinden onder hoofdstuk ‘opbrengst fase 3’.
Fase 4 Mede op basis van wat Overvechters belangrijk vinden en de reacties op de 50-70% versie van de omgevingsvisie is een ontwerp omgevingsvisie opgesteld. Op verzoek van Overvechters hebben we voor elke buurt een aparte kaart gemaakt met daarin de voorgestelde ideeën en maatregelen. Deze ontwerp omgevingsvisie (deel A en deel B), en het M.E.R. zijn door het College van B&W vrijgegeven voor inspraak. Overvechters konden hierop een zienswijze indienen. Om zoveel mogelijk Overvechters te bereiken en uit te informeren over de ontwerp omgevingsvisie hebben we de volgende communicatiemiddelen ingezet: Wijkbericht naar alle adressen van Overvecht (+/- 18.000 adressen), inclusief een verwijzing in Engels en Arabisch naar vertaalde wijkberichten. Per buurt was de betreffende buurtkaart met de belangrijkste keuzes in de ontwerp omgevingsvisie bijgevoegd. Digitaal wijkbericht naar partners en bewoners vanuit Wijkbureau Overvecht (+/- 540 mailadressen) Digitaal wijkbericht naar contactpersonen omgevingsvisie Overvecht (+/- 700 mailadressen) Social media campagne in Overvecht 7
-
Flyeren bij Omar-al-Farouk moskee, Shoppingcentre Overvecht (2 ochtenden) en ondernemers van de kleinere winkelcentra in de wijk.
Spoor ‘bij u’ Fase 4 stond in het teken van de ter inzage legging van de ontwerp omgevingsvisie. De participatie was daarmee in fase 3 afgerond. In fase 4 hebben we nog wel vijf aanvullende (groeps)gesprekken gevoerd in de wijk om extra te informeren over de ontwerp omgevingsvisie en om vragen en zorgen hierover te beantwoorden. Spoor ‘bij ons’ Ten behoeve van de ter inzage periode van de ontwerp omgevingsvisie, hebben we 3 inloopbijeenkomsten in de wijk georganiseerd: Op 22 april 2024 bij locatie Vechtsebanen. Hier waren ongeveer xx bezoekers aanwezig. Op 23 april 2024 bij locatie Younity, naast Shoppingcentre Overvecht. Hier waren ongeveer xx bezoekers aanwezig. Op 25 april 2024 bij locatie Johannescentrum, Moezeldreef 400. Hier waren ongeveer xx bezoekers aanwezig. Spoor ‘online’ In fase 4 hebben we alle documenten van de ontwerp omgevingsvisie beschikbaar gesteld op de Denk Mee pagina. Hier was ook een film te zien met een samenvatting van de ontwerp omgevingsvisie, ondertiteld in Nederlands, Engels en Arabisch. In fase 4 konden Overvechters een zienswijze indienden op de ontwerp omgevingsvisie. Deze zienswijzen, de antwoorden daarop en de wijzigingen in de omgevingvisie ten opzichte van de ontwerp omgevingsvisie zijn te vinden in de reactienota.
8
3. Evaluatie participatieproces Voor het maken van de omgevingsvisie hebben we geprobeerd zoveel mogelijk Overvechters te betrekken. Dit is aan bepaalde kaders gebonden, zoals beschikbare tijd, geld, mensen en middelen. Binnen die kaders denken we voldoende Overvechters te hebben gesproken om in beeld te hebben wat Overvechters belangrijk vinden en wat ze van bepaalde ideeën vinden. Met name de laatste bijeenkomsten (totaal ongeveer 200 bezoekers) en de laatste online enquête (bijna 1500 keer ingevuld) hebben een relatief hoge betrokkenheid. Toch kunnen er altijd dingen beter. Om te leren van het participatieproces van de omgevingsvisie Overvecht, hebben we deze uitgebreid geëvalueerd. Dit hebben we gedaan met het projectteam, via een online enquête met betrokken Overvechters, met het Wijkplatform Overvecht en Bewonersplatform Overvecht en met een aantal losse gesprekken met deelnemers. Ook zijn er 95 deelzienswijzen ingediend over het participatieproces. Dit heeft de volgende inzichten opgeleverd.
Samenvatting online enquête Online evaluatie participatieproces Omgevingsvisie Overvecht – mei 2024 48 ingevulde enquetes, waarvan 30 volledig ingevuld
Wat vonden Overvechters goed aan de communicatie? Top 5: - overzichtelijk, samenhangend, duidelijk - Regelmatige updates en bijeenkomsten - Uitnodigend - Meerdere communicatiemiddelen en –manieren - Bereidheid om gesprek te voeren Wat vonden Overvechters niet goed aan de communicatie? 9
Top 5: -
Onduidelijkheid/onzekerheid/vaagheid van plannen (in tekst en beeld) Complexiteit en impact werden niet of pas laat in proces duidelijk Informatie was heel ‘talig’, veel tekst Te rooskleurig, teveel ‘marketing taal’ Te uitgebreid, onoverzichtelijk
Suggesties voor verbetering communicatie Top 5: Duidelijker kaders Duidelijke planning van ontwikkelingen Volledige informatie Eerlijke verhaal en impact Gewone taal gebruiken
Wat vonden Overvechters goed aan de participatie? Top 5: Meerdere bijeenkomsten in de wijk Meerdere mogelijkheden om te participeren Persoonlijk en open houding ambtenaren Toegankelijk Goede terugkoppeling Wat vonden Overvechters niet goed aan de participatie? Top 5: Te weinig gedaan met inbreng Teveel informatief Te weinig diversiteit in deelnemende Overvechters Sturende vragen Zorgen werden niet weggenomen Suggesties voor verbetering participatie Suggesties voor verbetering participatie Top 3: Tegemoet komen aan bezwaren, beter luisteren Meer vanuit vertrekpunt Overvechters plannen maken Op meer manieren mensen betrekken, met mensen zelf praten
10
Samenvatting evaluaties Wat goed ging Veel verschillende Overvechters We hebben veel verschillende Overvechters gesproken door verschillende methoden en middelen in te zetten. Dit was niet voor iedereen zichtbaar, bijvoorbeeld omdat de diversiteit bij bijeenkomsten zoals verwacht – laag was. Bij losse gesprekken in de wijk was de diversiteit juist hoog. Het inzetten van verschillende sporen (bij u, bij ons, online) werkt goed. Ze vullen elkaar goed aan en bieden diverse manieren om te participeren waarmee meer en diverse mensen deelnemen aan de participatie. Relatief hoge respons Er is een relatief hoge respons vanuit de wijk met een oplopend aantal deelnemers gedurende het proces. Participatie op buurtniveau Participatie op buurtniveau versterkt de deelname van Overvechters aan het proces doordat de impact op de eigen leefomgeving (wat betekent dit voor mij?) duidelijker wordt. Diverse werkvormen Diverse werkvormen met stickers, post-its en verdiepende gesprekken waren zowel informerend als uitnodigend voor een open gesprek. Proces met houvast en flexibiliteit We hebben een proces gevolgd zoals vooraf bedacht. Het participatieproces bood genoeg houvast maar ook ruimte voor aanvullende gesprekken waar nodig. Aanpassingen op basis van feedback We hebben aanpassingen en verbeteringen van communicatie en participatie gemaakt op basis van feedback uit omgeving.
Zo hebben we extra gesprekken gevoerd, buurtbijeenkomsten georganiseerd, extra wijkberichten met buurtkaarten verspreid, op verschillende plekken extra geflyerd, etc. Goed beeld van (uiteenlopende) meningen We hebben een goed beeld gekregen van wat Overvechters belangrijk vinden, inclusief uiteenlopende meningen. Keuzes omgevingsvisie onder andere op basis van participatieopbrengst We hebben gedurende het proces ideeën en keuzes in de omgevingsvisie gemaakt op basis van onder andere de participatieopbrengst.
Wat we met de kennis van nu anders zouden doen Communicatie over impact mogelijke ideeën en keuzes Betere en eerdere communicatie over (mogelijke) impact, zoals bijvoorbeeld sloop/nieuwbouw; meer expliciete informatie hierover delen. Tussentijdse communicatie over keuzes en verwerking participatieopbrengst Duidelijk communiceren over afwegingen en keuzes. Tussentijds duidelijker laten zien welke punten we overnemen en welke niet en waarom
11
Omliggende buurten, wijken en gemeenten betrekken Meer aandacht voor omliggende wijken en gemeenten en informatie breder dan de buurten communiceren Communicatie via sociale media Meer gebruik van social media kanalen zoals youtube en kanalen van partners in de wijk Betere inzet Visiedenkers Het concept van een groep visiedenkers was in dit proces niet genoeg onderscheidend van de algemene bijeenkomsten. Het gevoel van betrokkenheid kwam bij deze groep onvoldoende op gang en nam zelfs af. De visiedenkers hadden vroeg in het proces uitgenodigd en bij elkaar gebracht moeten worden, zodat de denkkracht van deze groep optimaal benut zou worden. Het heeft potentie om hier in andere processen/projecten meer uit te halen. Dilemma’s scherper formuleren Dilemma’s aan begin van proces hadden scherper geformuleerd moeten worden. Deze zijn in vervolgstappen alsnog aan bod gekomen.
Wat lastig blijft Abstractieniveau omgevingsvisie Het abstractieniveau van een Omgevingsvisie is een uitdaging om goed te kunnen participeren en communiceren. Bewoners zoeken zekerheid over hun eigen woonomgeving, terwijl de visie algemener en meer op hoofdlijnen is en daarmee geen 100% duidelijkheid geeft. Complexiteit omgevingsvisie Een omgevingsvisie is een complex plan. Door de vele onderwerpen die erin staan, die met elkaar samen hangen en soms afhankelijk van elkaar zijn. En de lange termijn met alle onzekerheden die daarbij komen kijken. Bij een omgevingsvisie worden daarom relatief meer stadsbrede belangen en keuzes op basis van expertise (bijvoorbeeld ten behoeve van toekomstbestendigheid) gemaakt, die soms niet in lijn zijn met wat uit de participatie komt. Deze complexiteit maakt ook dat er weinig harde kaders en randvoorwaarden vooraf waren, omdat veel keuzes nog gemaakt moesten worden gedurende het proces. Hierdoor ervaren sommige mensen dat er niet naar hen geluisterd wordt. Voor sommigen leek het alsof keuzes die gedurende het proces gemaakt werden al vooraf gemaakt waren. Beschikbare mensen, middelen en tijd We hebben een bepaald budget, een bepaald aantal mensen beschikbaar en een planning voor de omgevingsvisie. Sommige Overvechters vinden dat er meer tijd uitgetrokken moest worden voor een gedegen participatieproces.
De uitgaven aan participatie in zowel tijd als geld moeten in verhouding staan tot het product, in dit geval een omgevingsvisie. Daarom is gekozen voor een compact maar ook uitgebreid participatieproces. Sommige Overvechters vinden dat de aanwezigheid van ambtelijke expertise op bijeenkomsten niet altijd meteen toereikend was. We hebben met de beschikbare tijd zoveel mogelijk mensen gesproken, eventueel met het maken van een vervolgafspraak. Lange aanloop om urgentie en impact over te brengen Het bereiken en betrekken van Overvechters heeft een lange aanloop. Aan het begin van het proces is de meeste ruimte voor een open gesprek, alleen voelen mensen dan nog niet de urgentie/impact. Deze urgentie wordt later in het proces – als de plannen al concreter zijn – gevoeld, maar dan is er minder ruimte voor een open gesprek.
12
Transparante communicatie met kans op (onterecht) zorgen/onrust veroorzaken Door vroeg in het proces te communiceren over bijvoorbeeld sloop/nieuwbouw lijkt het alsof dat een feit is, terwijl nog niets zeker is. Mensen hebben nu zorgen over deze onduidelijkheid. Balans tussen kwaliteit en kwantiteit in het participatieproces Met een kleine groep kun je werksessies organiseren, echt de diepte in gaan (kwaliteit). Met een grote groep heb je een breder bereik (kwantiteit), maar is de manier van participeren meer oppervlakkig. Welke keuzes maak je hierin? Parallelle communicatie over meerdere projecten Tegelijk met communicatie over de omgevingsvisie is er ook over andere projecten gecommuniceerd. Soms hebben Overvechters in korte tijd meerdere wijkberichten op de mat gekregen. Dit heeft soms tot verwarring geleid. We hebben in alle gevallen gekeken of het mogelijk was om berichtgeving te spreiden, en waar dat kon gedaan, maar helaas was dat niet altijd mogelijk zoals bij berichtgeving over Masterplan Overvecht Centrum en Overvecht-Noord Aardgasvrij. Plenaire bijeenkomsten of inloopbijeenkomsten Sommige Overvechters hadden meer behoefte aan plenaire bijeenkomsten, zodat mensen van elkaar horen wat er gevonden wordt en er meer transparantie in informatievoorziening is.
13
4. 101 Waarden van Overvecht In dit hoofdstuk staan 101 waarden en belangen van Overvechters voor de omgevingsvisie Overvecht 2040. We geven we aan hoe dit in het participatieproces aan de orde is gekomen en hoe Overvechters hierover denken. Daarna beschrijven we hoe we met dit belang of deze waarde omgaan in de ontwerp omgevingsvisie. De kleuren van de titels geven dit ook aan: Groen: nemen we mee in de omgevingsvisie. We vertellen hoe. Geel: nemen we gedeeltelijk mee in de omgevingsvisie. We leggen uit hoe en waarom. Rood: nemen we niet mee in de omgevingsvisie. We leggen uit waarom. Blauw: nemen we niet mee in de omgevingsvisie omdat dit verder onderzocht moet worden. Roze: nemen we niet mee in de omgevingsvisie omdat de omgevingsvisie daar niet over gaat. Het hoofdstuk is ingedeeld naar de hoofdstukken van de ontwerp omgevingsvisie. Eerst worden de wijkbrede waarden en belangen beschreven. Deze gelden bijna allemaal voor alle buurten. Daarna worden nog aanvullende, specifieke waarden en belangen per buurt beschreven. Als eerst volgt een samenvatting.
14
Samenvatting Groen Veel Overvechters waarderen het vele groen in de wijk en willen dit behouden. Sommige plekken in de wijk mogen zelfs wat groener, zoals pleinen en grote parkeerplaatsen. Ook het belang van grote bomen wordt benoemd. Het groen en de parken moeten rustig zijn voor mens en dier. Maar mogen ook ruimte bieden voor ontmoeting, sport, (kleine) evenementen, voedsel verbouwen en ander gebruik. Naast de parken wordt ook het groen dichtbij huis gewaardeerd. Sociale veiligheid, onderhoud en afval zijn aandachtspunten. In de ontwerp omgevingsvisie behouden en versterken we het groen in de wijk met oog voor sociale veiligheid. We maken betere groenverbindingen voor mens en dier. We zorgen voor een goede balans tussen rust en reuring. Straten en buurten worden groener en daarmee is groen altijd dichtbij huis. Kleine groene plekken kunnen soms een andere functie krijgen of bebouwd worden. We zorgen dan dat er op een andere plek in de wijk groen voor terug komt. Veilig en verbonden Verkeersveiligheid is nummer 1 verbeterpunt voor veel Overvechters. Er wordt vaak hard gereden en het oversteken van veel brede dreven is niet prettig. Toch wordt die ruimte voor de auto ook erg gewaardeerd in de wijk. Met name door de ligging aan uitvalswegen en het gratis parkeren dichtbij huis en winkels.
Openbaar vervoer, fietsen en lopen worden nu niet als goed alternatief voor de auto gezien. Vooral het openbaar vervoer moet volgens veel Overvechters sneller, beter en met name ook goedkoper. En het moet voor iedereen toegankelijk blijven. Om Overvecht bereikbaar te houden, zetten we in de ontwerp omgevingsvisie vol in op goed openbaar vervoer, fietsen en lopen. Er komt een snellere busverbinding centraal door de wijk. Mensen die liever dichtbij huis het openbaar vervoer nemen, kunnen gebruik maken van buurtbussen. We verbeteren fiets- en voetgangersverbindingen tussen buurten en naar de rest van de stad. De extra fietsvoetgangersbrug(gen) die gepland zijn vinden niet alle Overvechters een goed idee. De buurtstraten maken we groener en autoluw. De maximumsnelheid verlagen we naar 30 km/u of 15 km/u. De meeste doorgaande autoverbindingen tussen buurten verdwijnen, zodat in de buurten minder auto’s rijden. Hierdoor moet je soms omrijden. We weten dat veel Overvechters dit geen goed idee vinden. Toch kiezen we hiervoor, om de buurtstraten veiliger en groener te maken en bereikbaar te houden als er meer mensen wonen en werken. Ook halen we waar dat kan parkeerplaatsen op straat weg voor groen. In nieuwe gebouwen komen parkeerplaatsen die buurtbewoners ook kunnen gebruiken. Er blijven genoeg parkeerplaatsen voor mensen die een auto nodig hebben.
Ruimte voor groei We bouwen minimaal 5.000 woningen, extra voorzieningen en 3.000 extra werkplekken in Overvecht. Niet alle Overvechters vinden dat een goed idee, het is volgens hen al druk genoeg. Toch snappen ook veel Overvechters dat er woningen gebouwd moeten worden. Belangrijk is dat het woongenot in de wijk behouden blijft en verbetert. Zo zijn sociale veiligheid, drukte en overlast aandachtspunten. Er is behoefte aan meer ontmoetingsplekken, meer levendigheid en meer allure in de wijk. Met behoud van het Overvechtse karakter. De Overvechters die we gesproken hebben zijn verdeeld over waar je het beste in de wijk kunt bouwen. Ongeveer de helft heeft de voorkeur voor op een paar plekken in de wijk hoge gebouwen. De andere helft kiest voor verspreid over de wijk lagere bebouwing. In de ontwerp omgevingsvisie laten we de woonbuurten zoveel mogelijk zoals ze zijn. Met meer groen en plek voor ontmoeting. Mogelijk komen er kleine aantallen woningen bij. Bijvoorbeeld door een extra verdieping op een bestaand gebouw. Of door te bouwen op plekken die nu niet aantrekkelijk zijn of sociaal onveilig voelen. Hogere gebouwen komen vooral rondom goed bereikbare plekken, zoals het station, Overvecht Centrum en de toekomstige haltes voor de snelle buslijn. Dit worden bruisende, levendige plekken. Overvecht is in de ontwerp omgevingsvisie verdeeld in verschillende gebieden die 15
aangeven hoeveel er bijgebouwd wordt. Met name in de hoogstedelijk aangewezen gebieden (rood) maken sommige bewoners zich zorgen over hun woning en hun perspectief in de wijk. Verschillend en voor iedereen Velen vinden dat er verschillende soorten betaalbare woningen gebouwd moeten worden. Ook voor Overvechters die in Overvecht willen blijven wonen, zoals thuiswonende jongeren en ouderen. Sommigen willen een betere balans tussen sociale huur, middenhuur en koop. Het bijbouwen van sociale huurwoningen wordt ook benoemd. Overvechters waarderen de voorzieningen dichtbij huis en willen dit behouden. Liefst wel met een groter en diverser winkel- en horeca aanbod. Overvecht is in 2040 een wijk met verschillende woningen, voorzieningen en werkplekken. We willen betaalbare huur- en koopwoningen toevoegen voor bijvoorbeeld senioren en starters. Het aantal sociale huurwoningen blijft minimaal gelijk. Hierdoor maken ook Overvechters meer kans op een woning in de wijk. De voorzieningen blijven dichtbij huis. Grotere voorzieningen, zoals een groot cultuurcentrum, komen vooral in Overvecht Centrum, bij het station en aan de Carnegiedreef. We maken ruimte voor veilige sport- en speelplekken in de wijk. Voor extra sportvelden zoeken we nog ruimte, waarbij we ook naar het Noorderpark kijken.
Veel Overvechters vinden dat geen goed idee, maar omdat er in de rest van de wijk op termijn niet genoeg ruimte is, blijft deze locatie een optie. Sommige Overvechters willen woningen op het bedrijventerrein. We kiezen ervoor daar alleen extra werkplekken te maken, omdat de kleine bedrijven, betaalbare plekken en maakindustrie een kwaliteit zijn die we willen behouden. Duurzaam en toekomstbestendig Veel Overvechters vinden het goed dat de wijk toekomstbestendig wordt gemaakt. Plannen voor vergroening, waterberging en duurzame energie kunnen op veel steun rekenen. Wel is overlast hiervan – bijvoorbeeld financieel, geluid of uitzicht – een aandachtspunt.
16
Groen 1. Behoud, versterk en vergroot het groen in de wijk, ook bij toename van bebouwing. Overvecht is één van de groenste wijken van Utrecht. Overvechters vinden het groen in hun wijk belangrijk. Bij de eerste online enquête staat het groen en de parken in en rondom de wijk op 1 bij de vraag wat mensen mooi of goed in Overvecht vinden en ook bij de bijeenkomsten in mei is dit veel genoemd. Veel Overvechters benoemen groene plekken in de wijk die zij waardevol vinden en willen behouden en versterken. Dit zijn: Park de Watertoren, Park de Gagel, Noorderpark, Vechtzoom, oevers van de Klopvaart, Noorder Spoorzoom, Natuurgebied Zuilen en de groene assen in de wijk (zoals Carnegiedreef en Einsteindreef). Veel Overvechters zijn het er ook over eens dat er veel verharding is in de wijk, en dat dit best wat groener mag. Met name bedrijventerrein Nieuw Overvecht wordt genoemd, maar ook andere plekken in de wijk en privétuinen. Bijna 80% van de online geënquêteerden in fase 1 geeft aan dat er niet in het groen gebouwd mag worden, ook als daardoor de buurten voller worden bebouwd. In fase 2 is als mogelijkheid voorgelegd om de parken te verbeteren. Hierop reageerde het grootste deel van de deelnemende Overvechters goed tot zeer goed op. Ook werd voorgesteld om de buurtstraten te versmallen en vergroenen., wat 57% van de geënquêteerden een goed tot zeer goed idee vindt.
De 50-70% versie van de omgevingsvisie (fase 3) bevatte voorstellen voor het behouden, versterken en vergroten van het groen in de wijk. Op een paar plekken werd daarin bebouwing in het groen mogelijk. Van de invullers van de online enquête vindt 59% de ideeën voor groen goed tot zeer goed. Sommigen vinden het jammer dat een toename aan groen ten koste gaat van ruimte voor de auto. In de ontwerp omgevingsvisie kiezen we voor het behouden, versterken en vergroten van het groen in de wijk. Op sommige plekken mag gebouwd worden in het groen, maar dan moet er op een andere plek in de wijk groen bij komen. In totaal voorzien we een toename van groen voor Figuur 1 - Meningen over ideeën voor groen bij online enquête fase 3 de gehele wijk. Wel zullen enkele bewoners in de toekomst gaan uitkijken op bebouwing in plaats van op groen en gaat het groen ten koste van de (veel gewaardeerde) ruimte voor de auto. 2. Behoud kleine groene plekken dichtbij huis Zowel in gesprekken voor de zomer (fase 1) als na de zomer (fase 2 en 3) benadrukken mensen het belang van groen in hun directe woon- of werkomgeving. Deze houden de wijk leefbaar. In de 50-70% versie van de omgevingsvisie zijn delen rondom de Carnegiedreef en Einsteindreef als hoogstedelijk ontwikkelgebied aangewezen. Ook een deel van de groene hoven kan dan bebouwd worden.
Sommige bewoners van de omliggende woningen vinden dat zij daarmee vooral de lasten krijgen (verdwijnen van groen, uitzicht op bebouwing, verstedelijking). En de rest van de wijk de lusten (meer groen). Dat wordt als oneerlijk ervaren. In de ontwerp omgevingsvisie zetten we in op het vergroenen van de buurten. Bijvoorbeeld door woonstraten groener te maken. Hierdoor komt er op de meeste plekken méér groen, ook dichtbij huis. Op enkele plekken stellen we voor om kleine groene plekken te bebouwen of een andere functie te geven. Op deze plekken maken we de afweging dat een andere functie (bijvoorbeeld bebouwing) dusdanig veel oplevert voor de wijk of de stad, dat het groen hiervoor mag wijken.
17
3. Behoud grote bomen in de wijk Het behoud van bomen – en dus het niet kappen van bomen – wordt vaak genoemd. De meningen hierbij lopen uiteen: sommigen willen dat er nooit een boom gekapt wordt, terwijl van anderen soms best een boom gekapt mag worden als daardoor bijvoorbeeld veel woningen gebouwd kunnen worden. In de ontwerp omgevingsvisie verbeteren en versterken we het groen waar mogelijk. Er zullen ook bomen bijkomen. Alleen als het echt nodig is, kiezen we ervoor bomen te kappen. Bijvoorbeeld om een deel van de snelle busbaan aan te kunnen leggen bij de Carnegiedreef, of om woningen te bouwen bij de Einsteindreef. 4. Meer sociale veiligheid in het groen en de parken Meerdere Overvechters benoemen dat er aandacht moet zijn voor (verbetering van) sociale veiligheid in het groen en de parken. In de omgevingsvisie is dit aandachtspunt opgenomen. In de verdere uitwerking van groenplannen moet worden onderzocht hoe deze plekken zo veilig mogelijk gemaakt kunnen worden. Hierbij moet een balans gevonden worden tussen sociale veiligheid (verlichting) en ecologie (verstoring van leefgebieden van dieren). 5. Minder/geen zwerfafval en grof vuil in de openbare ruimte Tijdens veel gesprekken en ook online benoemen Overvechters dat er veel zwerfafval en grof vuil in de wijk is. Het staat zelfs in de top 3 van wat mensen vinden dat er beter kan in de wijk.
Zij willen minder zwerfafval en grofvuil op straat. De omgevingsvisie Overvecht 20240 gaat niet over (budgetten voor) het verwijderen van zwerfafval of grof vuil. De gemeente heeft hier aparte budgetten voor. Met elkaar houden we de straten en het groen in Overvecht schoon, door afval in afvalbakken te gooien en grof vuil weg te brengen of op te laten halen. U kun hiervoor een afspraak maken op Grofvuil aanbieden - Utrecht afval. U kunt melding maken van afval of grofvuil op straat via de website van de gemeente Utrecht: Product - Meldingen - Online loket (utrecht.nl). 6. Beter beheer en onderhoud van groen en openbare ruimte Uit gesprekken met Overvechters en ook de online enquêtes blijkt dat niet iedereen tevreden is met het onderhoud van het groen in de wijk. Ook wegen of plekken in de openbare ruimte worden volgens sommigen niet goed onderhouden. Het huidige beheer en onderhoud van de openbare ruimte en het groen valt niet onder de omgevingsvisie. Wel wordt in de doorrekening van de omgevingsvisie rekening gehouden met beheer en onderhoud. Binnen de gemeente wordt voor een bepaalde periode bepaald hoe een vastgesteld budget wordt uitgegeven aan onderhoud van bijvoorbeeld groen en wegen. 7. Meer (bio)divers en verbonden groen Er is veel groen in de wijk, maar sommige Overvechters geven aan dat dit wel wat meer divers kan voor zowel dieren als mensen.
In fase 1 gaf een kleine meerderheid (52,2%) de voorkeur aan investeren in kwaliteit van het groen boven investeren in de hoeveelheid groen (35,7%). In fase 2 is als mogelijkheid neergelegd om het groen rondom de wijk meer te verbinden met het groen in de wijk. 69,3% van de geënquêteerden vond dit een goed idee, en ook bijvoorbeeld visiedenkers en ondernemers reageerden hier positief op. Ook in fase 3 reageerden veel Overvechters positief op plannen voor meer biodiversiteit en meer groenverbindingen door de wijk. In de ontwerp omgevingsvisie zijn meer groene en biodiverse verbindingen door de wijk voorgesteld.
18
8. Voldoende ruimte voor ontspanning en rust in het groen In fase 1 gaf 43,1% van de online geënquêteerden aan dat zij vinden dat groen vooral voor rust en ontspanning moet zijn. 41,5% gaf aan dat groen vooral voor ontmoeting en evenementen moet zijn. Ook in fase 2 en 3 werd vaak benoemd dat mensen het belangrijk vinden dat er genoeg groen is voor dieren, om rustig doorheen te wandelen of om op uit te kijken. Dit heeft ook een positief effect op de gezondheid. In de ontwerp omgevingsvisie wordt een toename aan groen in de wijk voorgesteld, met daarbij voldoende ruimte voor ontspanning en rust. In de uitwerking van de plannen moet oog zijn voor een goede balans tussen rust en ontspanning en ontmoeting en evenementen in het groen. 9. Meer ruimte voor ‘productief groen’, zoals voedseltuinen Uit gesprekken met bewoners en andere betrokkenen blijkt een behoefte aan meer ‘productief groen’, zoals voedseltuinen. In de ontwerp omgevingsvisie is er ruimte om op sommige plekken productief groen te maken, zoals voedseltuinen. Hoe en waar, moet in uitwerkingsplannen verder onderzocht worden. Hier betrekken we ook bewoners, ondernemers en andere betrokkenen bij. 10. Toevoegen van gevel- en dakgroen op gebouwen Tijdens gesprekken met Overvechters en ook uit verschillende online enquêtes komen ideeën voor het toevoegen van groen op daken en muren van gebouwen naar voren.
Ondernemers en Overvechters vinden dat (nieuwe) bebouwing, bijvoorbeeld op het bedrijventerrein, aantrekkelijk en waar mogelijk groen moet zijn. In de ontwerp omgevingsvisie stimuleren we gebouweigenaren om groene daken en gevels te maken. 11. Koesteren van de drie forten als cultuurhistorisch erfgoed Veel Overvechters bevestigen dat de drie forten die rondom Overvecht liggen waardevol zijn en dat deze gekoesterd moeten worden. Sommigen zien kansen om meer gebruik te maken van de forten, bijvoorbeeld voor activiteiten of evenementen. In de omgevingsvisie wordt de status van de forten als cultuurhistorisch erfgoed benadrukt.
19
Veilig en verbonden 12. Verbeter de verkeersveiligheid Overvechters geven aan dat de verkeersveiligheid in de wijk niet goed is en beter moet. Het gaat dan vooral om: a. Hard rijdende auto’s voorkomen (ook voor geluid) b. Goede oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers met genoeg ruimte en tijd c. Genoeg ruimte voor fietsers en voetgangers d. Goed overzicht bij (drukke) verkeerssituaties e. Goede aanduiding van verkeerssituaties met borden en markeringen f. Voorkomen van asociaal rijgedrag van met name automobilisten en fietsers Op de vraag wat er beter moet in de wijk (online enquête fase 1) staat verkeersveiligheid op 1. Ook in vele gesprekken komt deze behoefte sterk naar voren. In fase 2 is de mogelijkheid van het versmallen van buurtstraten met meer ruimte voor groen, fietsers en voetgangers voorgelegd. 56% van de online geënquêteerden vond dit een goed tot zeer goed idee, 27% vond dit een slecht tot zeer slecht idee. Ook is de mogelijkheid van minder doorgaand verkeer tussen de buurten – en daarmee minder autoverkeer – voorgelegd. 47,6% van de online geënquêteerden vindt dit een goed tot zeer goed idee. 32,6% vindt dit een slecht idee. In de 50-70% versie van de omgevingsvisie (fase 3) zijn zowel de versmalde buurtstraten als het beperken van doorgaand verkeer opgenomen.
Op deze visie voor prettige en veilige straten reageerde 45,9% van de online geënquêteerden met goed tot zeer goed. 33,7% vindt het een slecht tot zeer slecht idee. Bij vragen per buurt blijkt dat men het versmallen van buurtstraten over het algemeen meer ziet zitten (gemiddeld 61,3% goed tot zeer goed) dan het beperken van doorgaand verkeer (gemiddeld slechts 29,4% goed tot zeer goed). In de ontwerp omgevingsvisie stellen we diverse maatregelen voor die de verkeersveiligheid in de wijk verbeteren. Zoals het versmallen van buurtstraten, het verbeteren van oversteekplaatsen, meer ruimte voor fietsers en voetgangers en overzichtelijkere verkeerssituaties. Figuur 2 - Mening over prettige en veilige bij online enquête fase 3 Doordat er minder doorgaand verkeer door de buurten rijdt worden deze veiliger. Hoewel een meerderheid van de Overvechters die we hebben gesproken dit laatste geen goed idee vindt, kiezen we toch voor deze maatregel omdat het niet alleen bijdraagt aan verkeersveiligheid, maar ook aan vergroening en klimaatbestendigheid. Bovendien ontstaan files en drukte met nieuwe bewoners als iedereen één of meerdere auto’s behoudt. Voor de meeste buurten zal verminderen van doorgaand verkeer pas op langere termijn plaatsvinden. 13.
Behoud genoeg ruimte, doorstroming en bereikbaarheid voor de auto Veel Overvechters vinden het fijn om een auto te hebben en noemen de ligging van Overvecht aan uitvalswegen daarvoor ideaal. Veel bewoners hebben een auto of bestelbus nodig om naar hun werk te gaan, bijvoorbeeld omdat ze op een afgelegen plek werken, voor nachtdiensten of voor snelle bereikbaarheid. Ook ondernemers in de wijk willen dat hun winkel of bedrijf goed en snel bereikbaar blijft voor auto’s. Datzelfde geldt voor veel voorzieningen, zoals scholen.
20
In fase 2 en 3 zijn het versmallen van wegen en het beperken van doorgaand verkeer als ideeën voorgelegd. Deze maatregelen helpen de verkeersveiligheid te verbeteren en maken buurten groener en aantrekkelijker, wat veel Overvechters belangrijk vinden. Dit staat wel op gespannen voet met de wens om ruimte voor de auto te behouden. Uit verschillende gesprekken en enquêtes blijkt dat men het versmallen van buurtstraten wel ziet zitten, maar er vooral veel weerstand is tegen het beperken van doorgaand verkeer (zoals ook uitgelegd onder ‘verbeteren van de verkeersveiligheid’). Zo willen
Figuur 3 - Mening van Overvechters bij online enquete fase 3 (buurt: Klopvaartbuurt, Vechtzoom-Noord)
sommigen bijvoorbeeld niet dat de Gangesdreef afgesloten wordt voor autoverkeer. Dit is al eens eerder door de gemeente geprobeerd en destijds door bewoners tegen gehouden. In de ontwerp omgevingsvisie staan maatregelen die de ruimte voor de auto verminderen en inzetten op goede bereikbaarheid met openbaar vervoer, fiets en te voet. Alle woningen, winkels en voorzieningen blijven met de auto bereikbaar, maar de reistijd met de auto zal in veel gevallen iets toenemen. Veel Overvechters zien dit niet zitten, maar we maken hierbij de afweging om de wijk toekomstbestendig te maken (vergroenen, openbaar vervoer, fietsen en lopen) en meer woningen en voorzieningen te bouwen. 14. Voldoende (gratis) parkeerplaatsen voor auto’s Net als de behoefte aan genoeg ruimte voor de auto, hechten veel Overvechters waarde aan genoeg parkeergelegenheid dichtbij huis en bij winkels en voorzieningen. Het wordt als kwaliteit van de wijk gezien dat er veel gratis parkeerplekken zijn. Op sommige plekken in de wijk zijn nu al vaak geen parkeerplekken te vinden en wordt soms op de stoep geparkeerd. Mensen willen hun auto graag dichtbij de deur parkeren, zodat ze zowel overdag als in het donker veilig en snel naar de deur kunnen lopen. Parkeerplekken zijn belangrijk voor bewoners en bezoekers, maar ook voor ondernemers, werknemers en mantelzorgers.
Bij het maken van de omgevingsvisie hebben we onderzocht of parkeren ook op andere manieren in de wijk plaats kan vinden, zodat de ruimte die parkeerplekken nu innemen gebruikt kan worden voor bijvoorbeeld groen of bebouwing. Sommige Overvechters denken daarin mee en komen met ideeën als parkeervergunningen voor bewoners of juist bezoekers. In fase 2 hebben we de mogelijkheid voorgelegd om parkeerplekken te verplaatsen naar ‘hubs’ of parkeergarages aan de rand van de buurten. 60,4% van de online geënquêteerden vindt dit een slecht tot zeer slecht idee. Men maakt zich hierbij met name zorgen over de (sociale) veiligheid, ongemak voor mensen slecht ter been of met kleine kinderen en de betaalbaarheid. Daarnaast hebben we de mogelijkheid voorgelegd om parkeerplekken onder/in nieuwe gebouwen te plaatsen. 79,3% van de online geënquêteerden vindt dit een goed tot zeer goed idee, hoewel ook hierbij (sociale) veiligheid en betaalbaarheid aandachtspunten zijn. Bij de 50-70% versie van de omgevingsvisie (fase 3) werd het idee van de hubs in de verschillende buurten nogmaals voorgelegd. Ook daarop reageerde de meerderheid met slecht tot zeer slecht (gemiddeld 52,9%). Als idee noemen sommigen om de grote parkeerplaatsen in de wijk ondergronds te maken, met daarbovenop groen. Dit is erg kostbaar en daarmee niet haalbaar.
In de ontwerp omgevingsvisie behouden we een groot deel van de straatparkeerplekken, omdat deze bijvoorbeeld nodig zijn voor bewoners die vanwege werk of gezondheid afhankelijk zijn van de auto. 21
Toch kiezen we ervoor ook straatparkeerplekken op te heffen. Hoeveel parkeerplekken we opheffen bepalen we op basis van parkeerdruk, effect van het invoeren van betaald parkeren, het aanbieden van deelauto’s en verbetering van OV, fiets en lopen. Waar mogelijk komen de openbare parkeerplekken die nog nodig zijn in nieuwe gebouwen of als laatste optie in een zelfstandige hub of garage. 15. Goede bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten Veelgenoemd in gesprekken en ook bij online enquêtes is dat nood- en hulpdiensten overal in de wijk snel ter plaatse moeten kunnen zijn. Sommigen maken zich zorgen over het versmallen van wegen en het beperken van doorgaand verkeer. Ze zijn bang dat hierdoor meer files ontstaan en dat nood- en hulpdiensten daardoor langer onderweg zijn. Of dat nood- en hulpdiensten moeten omrijden omdat bijvoorbeeld een verhuiswagen de weg blokkeert. In de ontwerp omgevingsvisie staan maatregelen om het autoverkeer in de wijk te verminderen. Nooden hulpdiensten kunnen overal in de wijk binnen de wettelijk afgesproken tijd aankomen. 16. Sneller en betrouwbaarder openbaar vervoer binnen de wijk en naar de rest van de stad Veel Overvechters vinden snel en betrouwbaar openbaar vervoer belangrijk, zowel van en naar huis als bijvoorbeeld naar werk, winkels en voorzieningen.
Bij de eerste online enquête reageerde 75,7% met ‘neutraal’ tot ‘zeer eens’ op de stelling dat Overvecht nu goed ingericht is met openbaar vervoer. Verbeterpunten die mensen online en in gesprekken noemen zijn dat bussen nu soms uitvallen en de reistijd lang is naar andere plekken in de stad. Ook mogen bussen vaker rijden en naar meer plekken in de stad. Op de vraag welke voorkeur mensen hebben bij het verbeteren van het openbaar vervoer, heeft 27,7% liever een ov-halte dichtbij, ook als de totale reistijd daarmee langer duurt. 44,6% vindt het prima om wat verder te lopen voor een snellere ov-verbinding. Goed openbaar vervoer wordt als voorwaarde gezien om de auto (vaker) te laten staan. In fase 2 Is de mogelijkheid voorgelegd om het busnetwerk te verbeteren, bijvoorbeeld met meer routes en haltes. 84,2% van de geënquêteerden vond dit een neutraal tot zeer goed idee. Vooral de nabijheid van haltes (bijvoorbeeld voor ouderen) en de flexibiliteit worden als voordelen gezien. Ook is de mogelijkheid van een snelle ov-lijn door de wijk naar station Overvecht en de rest van de stad voorgelegd. 60,4% van de geënquêteerden vindt dit een neutraal tot zeer goed idee. Als nadelen ziet men de afstand tot haltes, de kosten voor aanleg en de ruimte die een HOV-baan inneemt, mogelijk ten koste van groen.
In fase 3 is een openbaar vervoer systeem voor de wijk voorgelegd in de 50-70% versie van de omgevingsvisie. Deze bestaat uit een snelle ov-busverbinding centraal door de wijk, aangevuld met één of meerdere buslijnen door de buurten. 58,8% van de geënquêteerden vindt dit een goed tot zeer goed idee. Als aandachtspunt wordt genoemd de veiligheid in smalle buurtstraten wanneer daar een bus doorheen rijdt. Ook zijn er zorgen om Figuur 4 - Meningen over ideeën voor openbaar vervoer bij online langere reistijden met buurtbussen dan enquête fase 3 de huidige buslijnen. Daarnaast zijn sommigen bang voor extra overstappen tussen buurtbuslijn en HOV-bus of trein. Ook maken sommigen zich zorgen dat er uiteindelijk een ‘uitgeklede versie’ van het voorgestelde openbaar vervoer systeem komt, waar vooral ouderen en minder mobielen op achteruit gaan. De ontwerp omgevingsvisie zet de ingezette lijn voort. De ontwerp omgevingsvisie maakt een snelle ovbusverbinding centraal door de wijk ruimtelijk mogelijk, aangevuld met één of meerdere buslijnen door
22
de buurten. Uiteindelijk bepaalt de provincie Utrecht hoe bussen door de wijk rijden. Overvechters kunnen straks kiezen uit een busverbinding dichtbij huis en een snelle HOV verbinding. 17. Toegankelijk openbaar vervoer voor iedereen Overvechters vinden dat openbaar vervoer toegankelijk moet zijn voor iedereen, ook voor bijvoorbeeld ouderen of mensen slecht ter been. Volgens sommigen mag dat niet ten koste gaan van bijvoorbeeld een snellere busverbinding waarbij je verder moet lopen naar de halte (zie ook nummer 16). In de ontwerp omgevingsvisie houden we openbaar vervoer toegankelijk voor zoveel mogelijk mensen. Door busverbindingen door de buurten, blijven haltes dichtbij huis. 18. Betaalbaar openbaar vervoer Sommige Overvechters vinden openbaar vervoer duur en zien het daarom niet als een volwaardig alternatief voor de auto. Betaalbaar openbaar vervoer vinden mensen belangrijk om de auto (vaker) te laten staan. De gemeente Utrecht gaat niet over de prijs van een openbaar vervoerkaartje. Wel zijn er kortingsregelingen voor mensen die minder te besteden hebben. Dit valt echter niet onder de omgevingsvisie. 19. Geen barrière werking van snelle openbaar vervoerverbinding In de 50-70% versie van de omgevingsvisie staat een snelle openbaar vervoer verbinding door de wijk.
Sommige Overvechters zijn bang dat deze een barrière vormt, zoals bijvoorbeeld de trambaan naar Nieuwegein met hekken eromheen. In de ontwerp omgevingsvisie zetten we in op een snelle busverbinding door de wijk. We willen voorkomen dat deze busverbinding een grote barrière vormt. Daarom plaatsen we zo min mogelijk hekken of heggen. Alleen op plekken waar aan beide kanten fietspaden of voorzieningen zijn, wordt aangeraden heggen te plaatsen. We houden met de inrichting rekening met de verkeersveiligheid, bijvoorbeeld door goede oversteekplekken te maken. 20. Betere inrichting voor fietsers binnen de wijk en naar de rest van de stad Bij de online enquête voor de zomer (fase 1) reageerde 78,3% van de invullers met ‘neutraal’ tot ‘zeer eens’ op de stelling dat Overvecht goed is ingericht voor de fiets. Toch noemen mensen online en in gesprekken ook verbeterpunten. Het is belangrijk om goede bereikbaarheid voor fietsers te hebben, waarbij je aangenaam, makkelijk en snel door de wijk en naar de rest van de stad kunt fietsen. Logische en aantrekkelijke routes zijn daarbij belangrijk. Als oplossingen worden bijvoorbeeld meer fietsstraten, meer losliggende fietspaden, snellere fietsverbindingen en minder (of beter afgestemde) verkeerslichten genoemd.
In fase 2 is de mogelijkheid voorgelegd om buurtstraten smaller te maken voor auto’s en meer ruimte te geven aan groen, fietsers en voetgangers. 71,7% van de online geënquêteerden reageerde hier neutraal tot zeer positief op. Ook is de mogelijkheid voorgelegd om betere wandel- en fietsverbindingen in de wijk te maken. 75% van de invullers van de online enquête vindt dit een goed tot zeer goed idee. Aandachtspunten hierbij zijn sociale veiligheid (zie ook nummer 31), mogelijke overlast voor direct omwonenden en hardrijdende elektrische fietsen. Ook is niet iedereen het eens met het toevoegen van extra brug(gen) voor fietsers en voetgangers over de Vecht (zie ook nummer 23).
23
De verbetering van fietsvoetgangersverbindingen is ook in de 50-70% versie van de omgevingsvisie voorgelegd (fase 3). De meeste Overvechters die we spraken vinden dit een goed tot zeer goed idee, zo ook 72,4% van de online geënqueteerden. Wel maken sommigen zich zorgen over de veiligheid voor fietsers bij smalle buurtstraten waar ook bussen rijden. In de ontwerp omgevingsvisie zetten we Figuur 5 - Mening over ideeën voor fietsers en voetgangers bij online fietsers en voetgangers op één. We enquête fase 3 verbeteren fietsverbindingen om het gebruik van de fiets zoveel mogelijk aan te moedigen. We maken ruimte voor de fiets in de buurtstraten en brede, groene fietspaden door de wijk naar de rest van de stad. We kiezen voor snellere en veiligere oversteken. 21. Voldoende fietsparkeerplaatsen, met name bij winkels, voorzieningen en het station Sommigen benoemen het belang van voldoende fietsparkeerplekken in de wijk, met name bij voorzieningen. Op sommige plekken zijn nu al niet voldoende fietsparkeerplekken. Als er meer voorzieningen en woningen bijkomen en er wordt ingezet op minder auto’s en meer fietsen, dan zijn voldoende fietsparkeerplekken een noodzakelijk. Op sommige plekken is een beveiligde fietsenstalling gewenst, zoals bij winkelcentrum Overvecht.
In de ontwerp omgevingsvisie nemen we op dat we bij nieuwe ontwikkelingen gedeelde auto- en fietsparkeervoorzieningen bouwen. Ook bij de HOV-haltes komen fietsstallingen. 22. Betere inrichting voor voetgangers Van de mensen die we gesproken hebben, zijn veel daarvan redelijk tevreden met hoe Overvecht nu is ingericht voor voetgangers. 73,4% is het ‘neutraal’ tot ‘zeer eens’ met de stelling dat Overvecht goed is ingericht voor voetgangers. Genoemde verbeterpunten zijn meer veilige oversteekplaatsen, beter onderhoud van voetpaden, ook voor mindermobielen en voorkomen van fietsen op de stoep. In fase 2 is de mogelijkheid voorgelegd om buurtstraten smaller te maken voor auto’s en meer ruimte te geven aan groen, fietsers en voetgangers. 71,7% van de online geënquêteerden reageerde hier neutraal tot zeer positief op. Ook is de mogelijkheid voorgelegd om betere wandel- en fietsverbindingen in de wijk te maken. 75% van de invullers van de online enquête vindt dit een goed tot zeer goed idee. Aandachtspunten hierbij zijn sociale veiligheid (zie ook nummer 31) en niet iedereen is het eens met het toevoegen van extra brug(gen) voor fietsers en voetgangers over de Vecht (zie ook nummer 23). De verbetering van fiets- voetgangersverbindingen is ook in de 50-70% versie van de omgevingsvisie voorgelegd (fase 3).
De meeste Overvechters die we spraken vinden dit een goed tot zeer goed idee, zo ook 72,4% van de online geënqueteerden. In de ontwerp omgevingsvisie zetten we fietsers en voetgangers op één. We verbeteren fietsverbindingen om het gebruik van de fiets zoveel mogelijk aan te moedigen. We maken ruimte voor de fiets in de buurtstraten. We kiezen voor veilige oversteekplekken. 23. Geen extra brug(gen) over de Vecht In fase 2 hebben we de mogelijkheid voorgelegd om fiets- en voetgangersverbindingen in de wijk en naar de rest van de stad te verbeteren. Hier zijn één of meerdere bruggen over de Vecht onderdeel van. Ook in de 50-70% versie van de omgevingsvisie zijn meerdere opties voor bruggen over de Vecht ingetekend.
24
Sommige Overvechters gaven in gesprekken en ook online aan dat zij één of meerdere extra bruggen niet zien zitten. Genoemde redenen zijn: geen toegevoegde waarde omdat er al voldoende bruggen zijn (weinig tijdwinst te behalen), zorgen om sociale veiligheid (o.a. bang voor hangjongeren), brug doet afbreuk aan verbindingsroute over Vechtdijk vanwege kruising, geen goede balans tussen kosten en baten, angst voor hogere verkeersonveiligheid, angst voor hogere criminaliteit, gaat ten koste van groen, meer luchtvervuiling nabij brug/route vanwege uitstoot brommers, ecologische aantasting door verlichting, belemmering voor watersporters en schepen (plezier, veiligheid), belemmering zichtlijn over de Vecht, verstoort het natuurlijke karakter van de Vecht, Natuurgebied Zuilen wordt te druk, geen/weinig draagvlak van omwonenden. In de ontwerp omgevingsvisie verminderen we de barrièrewerking van de grote dreven, Vecht, het spoor en de NRU door toevoeging van nieuwe tunnels en bruggen. Over de Vecht komt één extra fiets- en voetgangersbrug. Waar deze precies komt moeten we nog onderzoeken. 24. Meer aanbod deelvervoer dichtbij huis In Overvecht wordt nog weinig gebruik gemaakt van deelvervoer. Sommigen vinden dat er meer aanbod in deelvervoer moet komen, zodat het makkelijker wordt om de auto te laten staan. Zoals bijvoorbeeld deelauto’s, -bakfietsen en -busjes.
In de ontwerp omgevingsvisie stimuleren we het gebruik van deelmobiliteit om zo het autogebruik- en bezit terug te brengen. 25. Behoud de Carnegiedreef als waardevolle groene as door de wijk De Carnegiedreef wordt in verschillende gesprekken benoemd als waardevol en mooi voorbeeld waarbij groen en autoverkeer samengaan. Bij de 50-70% versie van de omgevingsvisie die in oktober en november is voorgelegd, is de Carnegiedreef een groene as door de wijk zonder autoverkeer. Met name het verwijderen van autoverkeer vinden sommigen een slecht idee, zoals ook toegelicht bij ‘behoud genoeg ruimte, doorstroming en bereikbaarheid voor de auto’ (zie nummer 13). In de ontwerp omgevingsvisie versterken we de Carnegiedreef als groene as door de wijk. Daarmee verbinden we de parken en het groen. We zetten in op een hoogwaardig openbaar vervoerverbinding en aantrekkelijke fiets- en wandelroutes. Op termijn rijden er geen auto’s over de Carnegiedreef. Dit doen we vooral om de betrouwbaarheid van de snelle openbaar vervoer verbinding te verhogen, omdat de bus dan altijd door kan rijden en niet wordt opgehouden door autoverkeer. Ook fietsen en lopen door de wijk wordt makkelijker. Hiermee bieden we aantrekkelijke alternatieven voor de auto. 26.
Meer toezicht en handhaving Veel Overvechters benoemen meer handhaving als maatregel om bijvoorbeeld de verkeersveiligheid en sociale veiligheid te vergroten. De omgevingsvisie gaat niet over (budgetten voor) toezicht en handhaving.