Ondernemer centraal - Toekomstperspectief Purpose (november 2023)

Scenario 3: Opschalingsoptie met beperkt aantal gemeenten binnen een werkorganisatie 2/2 Voordelen

Investering en kosten kunnen evenredig verdeeld worden over meerdere partijen

Opschaling zonder een noodzaak voor oprichten van een aparte juridische entiteit

Launching partners hebben samen de zeggenschap

Risico’s

Complexe besluitvorming door afstemming van alle deelnemende gemeenten

Aansprakelijkheid wordt verdeeld maar niet beperkt

Nieuwe gemeenten in een volgende fase zullen pas instappen als er een aparte juridische entiteit is

Toelichting In dit scenario worden de ICT investeringen en operationele kosten verdeeld, vanuit een 'gezamenlijke pot', zonder een aparte juridische entiteit, met een werkorganisatie. Hierdoor moet er veel vertrouwen, transparantie en helderheid zijn over de koers, processen en uitgaven. De aansprakelijkheid wordt verdeeld maar niet beperkt. Alle contracten en opdrachten worden met een individuele gemeente aangegaan, dus vereist goede afstemming over moeilijk deelbare zaken als intellectueel eigendom.

Conclusie Dit concept kan werken bij een opschaalfase als de gemeenten nog geen aparte juridische entiteit willen opzetten of de noodzaak daarvan nog niet voldoende onderbouwd kan worden voor een Raadsbesluit. Je hebt een kritische massa van 5-7 gemeenten nodig voor een goede start, bij een groter aantal kan de besluitvorming vertraging opleveren.1 De vraag voor partners blijft in deze vorm; met wie doe ik zaken? En bij landelijke opschaling zijn er veel nadelen. Het initiatief HalloWerk met launching partners Rijnmond, Amsterdam en Haaglanden blijkt het te kunnen werken, mogelijk vervolg na een regionale opschaling.

49.

1 Interview Franceline Visser en Dewi Delhoofen

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 4: Zelfstandig Bestuursorgaan is een theoretische optie met een lange doorlooptijd 1/2 Uitleg scenario

Beschrijving Juridische vorm

Kenmerken

Klein Gemiddeld Groot

50.

In scenario 4 schaalt Ondernemer Centraal als Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO) op. Het is een voorwaarde dat de Rijksoverheid de noodzaak ziet om de uitvoering van de ondersteuning aan ondernemers via deze structuur te organiseren, omdat zij daar zelf niet toe in staat is.

Semipubliek

Een ZBO is een bijzonder orgaan binnen de Rijksoverheid. Een ZBO voert zelfstandig bepaalde overheidstaken uit en valt niet direct onder het hiërarchische bewind van een minister. De minister is wel verantwoordelijk voor het gevoerde beleid. Een ZBO kan alleen opgericht en gefinancierd worden door de centrale overheid. 1 Regels liggen vast in de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen. Autonomie gemeente Utrecht

Beperking aansprakelijkheid

Snelheid & efficiency

Mogelijkheid tot externe financiering

Duurzaam model bij groei

Het is een zelfstandig opererend orgaan, maar valt onder verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid

Aansprakelijkheid is in de regel beperkt, omdat het een zelfstandige juridische entiteit is

Het formaliseren van de juridische status, organisatieopzet komt nog naast het politieke besluit, hierdoor heeft het een lange doorlooptijd

De structuur biedt naast overheidsfinanciering ook mogelijkheid voor financiering derden, onder, slechts bepaalde voorwaarden

Eenmaal opgericht en geïnstalleerd kan het een solide structuur zijn voor groei en eventuele opschaling

1 Rijksoverheid: Zelfstandige Bestuursorganen (ZBO)

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 4: Zelfstandig Bestuursorgaan is een theoretische optie met een lange doorlooptijd 2/2 Voordelen

Belangrijkste doel om impact te maken wordt behouden

Een ZBO wordt als onafhankelijk gezien binnen de gemeenten, wat de drempel voor aansluiting mogelijk verlaagt

Beperkte aansprakelijkheid wegens eigen juridische entiteit

Risico’s

Oprichting kan alleen vanuit de centrale overheid

Financiering zal voornamelijk door de centrale overheid moeten gebeuren

Centrale overheid is terughoudend in het oprichten van ZBO’s

Conclusie Deze optie is nu niet opportuun voor Ondernemer Centraal. De doorlooptijd voor inrichting is zeer lang en complex en de overheid is terughoudend met het oprichten van ZBO's.

51.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 5: Stichting lijkt een passende optie voor Ondernemer Centraal na een eerste opschaling 1/2 Uitleg scenario

Beschrijving Juridische vorm

Kenmerken

Klein Gemiddeld Groot

52.

In scenario 5 richt gemeente Utrecht voor de opschaling van Ondernemer Centraal een stichting op. Investeringen voor aanloop en ICT-platform worden gefinancierd uit subsidies en bijdragen gemeenten. Aangesloten gemeenten zijn klant van de stichting en betalen op basis van abonnementen (licenties) en afname van producten.

Privaat

Een stichting is een rechtspersoon die haar vermogen inzet voor een in de statuten vermeld (maatschappelijk) doel. Er mogen geen uitkeringen worden verstrekt aan oprichters of gelieerde personen van de stichting, tenzij deze ideeel of sociaal zijn. De governance is meestal georganiseerd via een raad van bestuur of toezichthouders. De aansprakelijkheid is beperkt tot de activa van de stichting. In de statuten kan een aparte positie voor de oprichter en initiatiefnemer, gemeente Utrecht, bepaald worden. Autonomie gemeente Utrecht

Beperking aansprakelijkheid

Snelheid & efficiency

Mogelijkheid tot externe financiering

Duurzaam model bij groei

Het belang van de gemeente wordt bewaakt in statuten en een plaats in het bestuurlijk orgaan, bijvoorbeeld als voorzitter

Een stichting is een rechtspersoon met een eigen juridische status en dus een beperkte aansprakelijkheid

Met een goede directie en gebalanceerde Raad van Toezicht kan wendbaar gewerkt worden

Een stichting kent de extra mogelijkheid voor een ANBI status, met fiscale voordelen voor financiers. Winst kan niet uitgekeerd worden

Een stichting, mits goed ingericht en goed bestuurd, is een duurzaam model voor groei

Gemeentewet: Het college besluit slechts tot de oprichting van stichtingen koma maatschappen koma vennootschappen, verenigingen kom maar cool operaties en onderlinge waarborgmaatschappijen, in dien dat in het bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 5: Stichting lijkt een passende optie voor Ondernemer Centraal na een eerste opschaling 2/2 Voordelen

Een stichting wordt als onafhankelijk en maatschappelijk betrokken gezien

Beperkte aansprakelijkheid met mogelijkheid voor goed toezicht en vrijheid van handelen

Snel op te richten en belang gemeente Utrecht is goed te waarborgen

Risico’s

Geen rechtstreekse zeggenschap meer over doorontwikkeling OC en oprichten nieuwe organisatie

Effectiviteit is afhankelijk van een goede governance en samenwerking tussen directie en toezichthouders

Voldoende financiële middelen noodzakelijk, maar geen winstuitkering mogelijk

Conclusie Bij een opschaling buiten de regio Utrecht, zijn er een aantal redenen om een zelfstandige juridische entiteit op te richten. Enerzijds om de aansprakelijkheid van de gemeente Utrecht te beperken en daarnaast de nieuwe entiteit de vrijheid van handelen te geven (zonder de geldende gemeentelijke beperkingen). Geïnteresseerde gemeenten geven aan dat een zelfstandige entiteit buiten gemeente Utrecht een voorwaarde is om zich bij Ondernemer Centraal aan te sluiten. De gemeenteraad moet overtuigd zijn dat de behartiging van de ondernemers het beste gediend is met een oprichting van een zelfstandig orgaan. Het succes van de stichting hangt naast een goede governance structuur af van mensen; de kwaliteit van de directie, team en een gebalanceerde board. Door het opstellen van de statuten (met een mogelijk preferente rol van gemeente Utrecht) een plaats in te nemen binnen het bestuur en de directie te benoemen, houdt Utrecht invloed. Maar de stichting handelt autonoom. Doordat de stichting geen leden heeft is de stichting bestuurlijk wendbaar en kunnen door de directie snel beslissingen genomen worden zonder ruggespraak. Eventuele winst kan echter niet uitgekeerd worden aan de oprichters maar dient voor het doel van de stichting.

53.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 6: Vereniging is een democratische, maar complexe vorm voor een opschaling 1/2 Uitleg scenario

Beschrijving Juridische vorm

Kenmerken

Klein Gemiddeld Groot

54.

In scenario 6 wordt voor de opschaling van Ondernemer Centraal een vereniging opgericht. Investeringen voor aanloop en ICT-platform komen uit subsidies en bijdragen van gemeenten. Gemeenten zijn leden van de vereniging met zeggenschap. Ze zijn ook klant van de vereniging en betalen op basis van abonnementen (licenties) en afname.

Privaat

Een vereniging is een rechtspersoon opgericht door een groep individuen of rechtspersonen met gedeelde belangen, doelen of activiteiten, vastgelegd in statuten. Een vereniging heeft geen winstoogmerk. Een vereniging heeft leden, die natuurlijke - of rechtspersonen kunnen zijn en in dit geval dus gemeenten. Deze leden hebben inspraak in de besluitvorming van de vereniging en kiezen het bestuur. De aansprakelijkheid is beperkt tot de activa van de vereniging.

Autonomie gemeente Utrecht

Beperking aansprakelijkheid

Snelheid & efficiency

Mogelijkheid tot externe financiering

Duurzaam model bij groei

Middels statuten. De zeggenschap in het bestuur is kleiner dan bij stichting door de zeggenschap van leden

Aansprakelijkheid is in de regel beperkt, omdat het een zelfstandige juridische entiteit is

Directie en goede RvT zijn ook hier voorwaarden. Leden bepalen veel (afhankelijk van statuten) en dit kan besluitvorming en koers vertragen

De structuur biedt naast overheidsfinanciering ook mogelijkheid voor financiering door derden

Een vereniging 3.0, mits goed ingericht met een goed bestuur, is een duurzaam model voor groei

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 6: Vereniging is een democratische, maar complexe vorm voor een opschaling 1/2 Voordelen

Met een goede governance en bemensing is dit een duurzaam model voor opschaling

Grote zeggenschap voor aangesloten leden (gemeenten)

Beperkte aansprakelijkheid

Risico’s

Geen rechtstreekse zeggenschap meer over doorontwikkeling OC en oprichten nieuwe organisatie

Leden hebben grote mate van zeggenschap, wat slagkracht van directie en bestuur kan verkleinen

Geen rechtstreekse zeggenschap over doorontwikkeling OC en oprichten nieuwe organisatie

Toelichting Een vereniging heeft dezelfde voordelen als een stichting. De aansprakelijkheid is beperkt en het model lijkt duurzaam voor landelijke opschaling. Succes is afhankelijk van de structuur en kwaliteit van de bestuurders en moet er een financiële buffer zijn. Het grote verschil is dat bij een vereniging de leden een grote zeggenschap hebben. Bij Vereniging 3.0 - de meest eigentijdse vorm - is een structuur wat meer fluïde, maar uiteindelijk besluiten de leden over strategie, benoemingen van bestuur en directie, jaarplannen en budgettering.

Conclusie De vereniging kent dus een extra laag voor besluiten, is democratischer vanuit het perspectief van de aangesloten leden, maar dit kan vertragen. Een vereniging is een valide keuze als collectief ledenbelang boven slagkracht gaat. Voor Ondernemer Centraal lijkt een stichting een beter werkbare optie.

55.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 7: Coöperatie als structuur met een winstoogmerk en een hoge mate van inspraak voor de leden 1/2 Uitleg scenario

Beschrijving Juridische vorm

Kenmerken

Klein Gemiddeld Groot

56.

Scenario 7 is een coöperatie van gemeenten. Gemeenten leggen allen een bepaald bedrag in voor aanloopkosten en de ontwikkeling van een platform en organisatie. Aan de deelname worden heldere randvoorwaarden gekoppeld. Besluitvorming vindt plaats in consensus (bij een klein aantal) of via een ALV* en bestuur (bij grotere aantallen).

Privaat

Coöperaties worden opgericht en beheerd door een groep individuen of bedrijven. Zij nemen als leden deelnemen aan de coöperatie. Een coöperatie is in tegenstelling tot een stichting gericht op het behalen van winst voor de leden. Coöperaties hebben vaak een democratische bestuursstructuur, leden hebben inspraak in de besluitvorming en bestuurders worden gekozen door de leden. Dit is vergelijkbaar met een vereniging. Autonomie gemeente Utrecht

Beperking aansprakelijkheid

Snelheid & efficiency

Mogelijkheid tot externe financiering

Duurzaam model bij groei

Middels statuten. De zeggenschap in het bestuur is kleiner dan bij een stichting door de zeggenschap van leden

Aansprakelijkheid is beperkt, omdat het een zelfstandige juridische entiteit is​. Dit geldt niet altijd

Aangezien vooral de leden bepalen kan dit voor vertraging zorgen. Hiernaast is een goede directie en RVT van belang

De coöperatie heeft een winstoogmerk. Dit kan een drempel zijn voor het aantrekken van subsidies

Een coöperatie, mits goed ingericht met een goed bestuur, is een duurzaam model voor groei

* Algemene Vergadering Leden

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 7: Coöperatie als structuur met een winstoogmerk en een hoge mate van inspraak voor de leden 2/2 Voordelen

Investering wordt evenredig verdeeld over gemeenten

Hoge mate van inspraak van de aangesloten leden

Mogelijke winst kan worden uitgekeerd aan de leden

Risico’s

Mogelijk vertraagde besluitneming wegens verschillende belangen leden

Opstart van de opschaling duurt langer wegens consensus

Het winstoogmerk maakt het lastiger om externe financiering aan te trekken

Toelichting Een coöperatie heeft doorgaans een winstoogmerk, hierdoor is het aantrekken van externe financiering lastiger, aangezien financiers willen voorkomen dat het als winst wordt uitgekeerd. De aansprakelijkheid is beperkt. Door de structuur hebben de leden een hoge mate van inspraak, gelijk aan een vereniging.

Conclusie Doordat een coöperatie meestal een winstoogmerk heeft is dit een minder geschikte optie. Voor Ondernemer Centraal. De structuur waarbij onder een coöperatie een stichting als dochteronderneming als aparte entiteit valt komt regelmatig voor. Deze regeling kan dienen om bepaalde activiteiten of doelen van de coöperatie beter te structureren en te beheren. Of dit een geschikte optie is hangt af van de doelstellingen en gewenste governance inrichting die gemeente Utrecht voor ogen heeft.

57.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 8: B.V. als zelfstandige uitvoerende instantie, met gemeente Utrecht als aandeelhouder 1/2 Uitleg scenario

Beschrijving Juridische vorm

In scenario 8 wordt Ondernemer Centraal een private entiteit door oprichting van een Besloten Vennootschap (B.V.). Gemeenten richten B.V.'s op voor de uitvoering van zeer specifieke taken, zoals energievoorziening, gronduitgifte, onroerend goed beheer of afvalverwerking. Bij Ondernemer Centraal is dit dan economische ontwikkeling. Dit betekent dat OC een organisatie met winstoogmerk wordt en aandeelhouders met zeggenschap heeft.

Een B.V. is een rechtspersoon met beperkte aansprakelijkheid. Het doel van een B.V. is om commerciële activiteiten uit te voeren en winst te genereren voor haar aandeelhouders. Deze aandeelhouders en hebben eigendomsbelang in de vennootschap. Aandelen kunnen verhandeld worden. Het bestuur kan zowel een natuurlijke- als rechtspersoon zijn.

Autonomie gemeente Utrecht

Beperking aansprakelijkheid

Snelheid & efficiency

Mogelijkheid tot externe financiering

Duurzaam model bij groei

De B.V. handelt autonoom, maar de gemeente kan als aandeelhouder invloed uitoefenen

De aansprakelijkheid is beperkt tot het geplaatste aandelenkapitaal

De B.V. kan snel opgericht worden. Doordat het bestuur de leiding heeft is het een wendbaar model. Toezicht gebeurt via RvC*

De B.V. heeft een winstoogmerk en zal doorgaans lastiger subsidies kunnen aantrekken.

Een B.V. met een goed bestuur en RvC is een goed werkende structuur model voor groei

Kenmerken

Klein Gemiddeld Groot

58.

Privaat

*Raad van Commissaris

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

5. Scenario’s opschaling

Scenario 8: B.V. als zelfstandige uitvoerende instantie, met gemeente Utrecht als aandeelhouder 2/2 Voordelen

Risico’s

B.V. is snel op te richten

Beperking aansprakelijkheid, met een duidelijk belang gemeente Utrecht als aandeelhouder

Duurzame structuur die groei aan kan en winst kan uitkeren

Commerciële identiteit kan als negatief worden ervaren door partners

Winst gaat een belangrijke rol spelen binnen een B.V.

Voldoende financiële middelen noodzakelijk

Conclusie Van alle scenario's is de B.V. een optie die de aansprakelijkheid beperkt tot het geplaatste aandelenkapitaal en gemakkelijk is op te richten. Zoals elke andere zelfstandige juridische entiteit zal gemeente Utrecht overtuigd moeten zijn dat de oprichting van een B.V. het openbaar belang het beste dient. Omdat een B.V. een winstoogmerk kent, is het niet de meest logische keuze voor de opschaling van Ondernemer Centraal. De structuur met een directie (RvB) en toezicht in de vorm van een RvC is wel een duurzaam model voor een opschaling in volume.

59.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

Een samenvatting

6. Aanbevelingen Verdeel de bestendiging en opschaling Ondernemer Centraal op in vier fases

60.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

6. Aanbevelingen

Een gestructureerde fasering, met duidelijke beslispunten per fase, geeft helderheid en controle Voer de bestendiging en opschaling van Ondernemer Centraal uit in verschillende fases. Start elke volgende fase met een formeel beslismoment met afweging van opbrengsten en risico's en het beschikbaar stellen van middelen. Zet bij opschaling buiten de regio adviseren een separate juridische entiteit op, een stichting lijkt het meest passend.

2024

2025

2026

Scenario 1: gemeente Utrecht

Fase 1: Bestendiging binnen gemeente Utrecht Scenario 2: regio Utrecht

+

Fase 2: opschaling binnen de regio

Scenario 5: stichting

Fase 3a: Opschaling met 5-7 gemeenten buiten de regio Scenario 5: stichting

Formeel beslismoment voor volgende fase* 61.

* Dit is het moment waarbij de gemeente Utrecht altijd kan besluiten niet verder op te schalen van Ondernemer Centraal

Fase 3b: Landelijke opschaling, gemeenten sluiten aan

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

6. Aanbevelingen

Bestendiging

Regionaal

Geleidelijk

Bestendiging gemeente Utrecht: Maak heldere keuzes en professionaliseer ter voorbereiding op opschaling Bestendig Ondernemer Centraal in de gemeente Utrecht, ter voorbereiding op mogelijke opschaling. De behoefte bij ondernemers blijft en de maatschappelijke effecten van Ondernemer Centraal zijn positief. 1 Maak definitieve keuzes over de doelstelling, de doelgroep en dienstverlening van Ondernemer Centraal

Omschrijf en optimaliseer het huidige proces van Ondernemer Centraal binnen de gemeente Utrecht

• Bepaal gezamenlijk de ambitie, doelgroep, en soort dienstverlening voor OC nu en straks • Neem hierbinnen een besluit over de doelgroep: Is OC alleen voor ondernemers in zwaar weer of wordt dit concept ook (betaald) ingezet voor reguliere ondernemers. • Denk na over toepassing van het gelijkheidsbeginsel.

• Zorg dat het huidige proces van OC volledig beschreven staat en beschikbaar is voor elke medewerker. • Neem het verbeterpotentieel en de uitkomsten van de effectmeting Ondernemer Centraal (2023) mee bij de optimalisatie van processen. • Zorg dat de processen circulaire inclusief regelmatige effect- en tevredenheidsmetingen

Maak prioriteit van Ondernemer Centraal op ICT gebied om de eerste automatiseringsstappen te doorlopen

Zorg voor financiële ruimte voor professionalisering en structurele toevoeging aan de huidige dienstverlening

• Geef bij de keuze voor een digitaal platform ICT ontwikkeling en ondersteuning hoge prioriteit binnen gemeente Utrecht • Stel een duidelijk pakket van eisen op voor de front-end en backend middels scenario’s • Bespreek dit vroegtijdig met IT specialisten van gemeente Utrecht • Houd rekening met mogelijke uitbesteding als interne onvoldoende ICT capaciteit is

• Zorg voor structurele financiële ruimte voor Ondernemer Centraal na 2024 • Realiseer dat een solide financiële basis nodig is voordat andere gemeenten instappen • Gebruik de MKBA, deze laat een positief saldo zien van de investering van de gemeente Utrecht1 ,voor het verkrijgen van subsidie voor verdere opschaling

62.

1 Effectmeting Ondernemer Centraal (2023)

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

Landelijk

6. Aanbevelingen

Bestendiging

Regionaal

Geleidelijk

Regionale opschaling: Maak heldere afspraken met de regiogemeenten Maak tegelijk met de optimalisering van Ondernemer Centraal al afspraken met de regiogemeenten. Deze maken voor een deel al gebruik van dienstverlening van Ondernemer Centraal. De ondersteuning in regiogemeenten heeft effect op het investeringsklimaat en banenaanbod in en rondom gemeente Utrecht. Maak duidelijke afspraken over de verantwoordelijkheden van de gemeenten en gemeente Utrecht

Creëer een heldere tarievenlijst voor alle regiogemeenten voor dienstverlening vanuit Ondernemer Centraal

• Maak heldere afspraken over verwachtingen als verantwoordelijkheden • Doe dit zowel voor gemeente Utrecht als de andere gemeenten • Voorkom ruis of onduidelijkheid bij de uitvoering van operationele werkzaamheden door criteria voor bijvoorbeeld hulpverlening en vestigingsplaats gelijk te trekken

• Geef duidelijk inzicht in kosten. Dit kan met een tarievenlijst met daarin kosten per dienst, zoals een toekomstgesprek of levensvatbaarheidsonderzoek. • Communiceer ook de tarieven voor de dienstverlening die gemeente Utrecht uit handen neemt naar de regiogemeenten

Zorg voor een (deel) automatisering van het proces voor het verwerken van een groter aantal aanvragen

Ontwikkelen van een trainingsmodule voor opleiden ambtenaren en ondernemers voor toekomstgesprekken

• Zorg voor een efficiënter proces, zet (gedeeltelijke) automatisering in om de relatief hoge administratieve werkdruk te verlagen

• Zet een gestructeerdere werkwijze in om ook bij grotere aantallen case het proces zo effectief mogelijk te laten verlopen • Ontwikkel een trainingsmodule voor nieuwe medewerkers binnen de gemeente Utrecht en een module voor het goed voeren van toekomstgesprekken voor de hulp-ondernemers. • Gebruik deze modules ook bij een verdere opschaling

63.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

Landelijk

6. Aanbevelingen

Bestendiging

Regionaal

Geleidelijk

Geleidelijke opschaling: Creëer duidelijke verwachtingen bij gemeenten Zet in op een geleidelijke opschaling met 5 tot 7 gemeenten (buiten de regio) voordat het OC echt landelijk wordt uitgerold. Richt bij landelijke opschaling een juridische entiteit (scenario 5) op. Het idee is om eerst proef te draaien en vandaar uit processen te optimaliseren. Als vanuit deze gemeenten geen goedkeuring gegeven kan worden voor het oprichten van een aparte entiteit, kan een werkorganisatie (scenario 3) opgezet worden. Een klankboardgroep met vertegenwoordiging van alle stakeholders is aanbevolen.

Maak een duidelijke keuze hoe Ondernemer Centraal aan te bieden

Zorg dat Ondernemer Centraal zich kan aanpassen aan de behoefte van de gemeente en type ondernemer

• Kies voor een methode waarbij er documentatie staat waar de werkwijze binnen gemeente Utrecht wordt omschreven (mogelijk inclusief het trainen van medewerkers) • Of kies voor een totaal concept inclusief centraal, digitaal platform met expert partners

• Maak het concept Ondernemer Centraal aanpasbaar aan de behoeften van gemeenten of type ondernemer • Denk hierbij aan het toevoegen of weglaten van een dienstverlening. • Zorg dat de ondernemer altijd centraal staat in de dienstverlening

Zorg voor een (deel) automatisering van het proces voor het verwerken van een groter aantal aanvragen

Maak een administratieve overeenkomst inclusief financiën en SLA

• Speel in op de behoefte om Ondernemer Centraal te koppelen aan of te integreren met de huidige werkwijzen en systemen • Zorg daarom voor de ontwikkeling van een ICT platform dat niet alleen past bij de toekomstige wensen van Ondernemer Centraal, mogelijk is het interessant om dit op te zetten via common ground

• Stel een administratieve overeenkomst op met SLA’s beschrijving van verantwoordelijkheden en financiën • Gebruik de bestaande raamovereenkomst van NSR (zij bieden dit aan), dit is al door vele gemeenten geaccepteerd

64.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

Landelijk

Bestendiging

6. Aanbevelingen

Regionaal

Geleidelijk

Landelijk

Landelijke opschaling: Een aparte juridische entiteit is onvermijdelijk gezien de verantwoordelijkheden en taken Richt bij landelijke opschaling een aparte juridische entiteit op, waar mee deelnemende gemeenten een zakelijke verbinding aan kunnen gaan. De aansprakelijkheid voor dienstverlening naar andere gemeenten past niet meer binnen een afdeling van de gemeente Utrecht. Voorkom hiermee te veel aansprakelijkheid voor de dienstverlening bij de gemeente Utrecht.

Stappen om een juridische entiteit op te richten

Afdelingen binnen een juridische entiteit

1.

•

2. 3.

4. 5. 6.

65.

Verkrijg juridisch en fiscaal advies over de juiste inrichting van Ondernemer Centraal als entiteit buiten de gemeente Utrecht Bepaal de juiste rechtsvorm Vraag het college om te oordelen of voor de behartiging van het te dienen openbaar belang een zelfstandige organisatie noodzakelijk is 1 Richt de rechtsvorm op (inclusief statuten, reglementen en protocollen) Benoem functionarissen voor zowel de directie als toezicht Werf en benoem mensen voor de functies

1 Artikel 158 en 160, tweede lid provinciewet

• •

•

Marketing & Acquisitie Afdeling voor aansluiten voor van nieuwe gemeenten bij het concept Ondernemer Centraal Financiën Afdeling voor het financieel beheer van Ondernemer Centraal Operatie Afdeling voor het organiseren voor de totale dienstverlening inclusief toekomstgesprekken en opleiden ambtenaren en hulp-ondernemers ICT Afdeling voor ontwikkeling(en) van het platform en coördineren aansluitingen met systemen en gemeenten

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

Een samenvatting

7. Functies en profielen Goede balans tussen functies, expertise en persoonskenmerken is voorwaardelijk

66.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

7. Functies en profielen

Een directie met overtuigingskracht, empathie en kennis van zaken is nodig voor een succesvolle opschaling Directeur De directeur is boegbeeld en cruciaal voor een succesvolle uitrol van OC met de volgende kenmerken: Kennis: change/project management, ICT-kennis, commercie en marketing, publieke sector, diepgaand begrip concept Ondernemer Centraal Persoonlijkheid: People manager, empathisch, energiek, verbinder, service-minded, daadkrachtig Achtergrond: Voorkeur vanuit gemeente Utrecht vanwege kennis en noodzakelijk netwerk

Financieel manager Vormt samen met de directeur het directieteam. Vanuit drive vergelijkbaar en verder complementair Kennis: financieel, compliance, risicobeheer, data analyse ICT, projectmanagement, AVG, publieke sector Persoonlijkheid: Integer, risicobewust, probleemoplossend, resultaatgericht Achtergrond: minimaal vanuit een gemeentelijke/publieke achtergrond

“Een klankboord groep geeft ons binnen gemeente Den Haag duidelijk waar de behoefte ligt van de ondernemer” Wampie Boerkamp, Gemeente Den Haag

67.

“Zorg dat de gemeente Utrecht wel het gevoel blijft houden dat ze iets moois hebben afgeleverd; ze moeten betrokken blijven en beloond worden” Johan Baars , Ondernemersklankboord

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

7. Functies en profielen

Qua governance is er een gevarieerd bestuur of RvT nodig voor toezicht, als klankboard en werkgever voor de directie Verschillende profielen vertegenwoordigt in bestuur of Raad van Toezicht: Voorzitter De voorzitter heeft een agenderende rol en is hiermee bepalend voor de effectiviteit en de cultuur binnen het bestuur en de onderneming. Kennis over de organisatiestructuur binnen gemeenten en de juiste connecties binnen verschillende gemeenten is gewenst. Vanuit de werkgeversrol is juridische en HR kennis vereist. Vanuit het belang en de reeds gedane investeringen komend vanuit gemeente Utrecht Ondernemers expert / juridisch Ondernemer Centraal adviseert ondernemers en werkt samen met verschillende ondernemers. Hierdoor is het belangrijk dat de stem van de ondernemer wordt vertegenwoordigd in dit team. Idealiter gecombineerd met juridische ervaring of achtergrond ICT expertise Een digitaal platform zowel bij landelijke opschaling als binnen de gemeente Utrecht is een belangrijk aspect voor het succes van Ondernemer Centraal. Het concept kent complexiteit van ontwikkeling en aansluitingen van systemen waardoor ICT kennis noodzakelijk is, bij voorkeur in de publieke sector Financieel/ Gemeenten vertegenwoordiging Er wordt met geld van andere gemeenten en mogelijk landelijke overheid omgegaan, in een omgeving die de eerste jaren een continue ontwikkeling doormaakt.

Dus moet er een goede risicobewaking zijn, op afstand van de directie. Kan eventueel met ICT expert gecombineerd worden 68.

Toekomstperspectief Ondernemer Centraal I November 2023

Voor vragen of meer informatie neem contact op met:

Projectleider Purpose Paul Geraeds (p.geraeds@purpose.nl)

Projectleider gemeente Utrecht Bram Terwijn (bram.terwijn@utrecht.nl)