CConstaterende datUtrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 met accountantsverklaring

Adviescommissie Controle en Financiën 28 mei 2026, gemeente UtrechtBij agendapunt: Jaarstukken33.389 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Er is schaarste voor personeel op de arbeidsmarkt voor de energietransitie. Dat kan in de toekomst (als we grootschalig woningen van het aardgas halen) wel tot capaciteitsproblemen leiden.

Er is beperkte fysieke ruimte voor alle maatschappelijke opgaven, waaronder Energietransitie. Er is ruimte nodig voor opwek, onder en boven de grond voor leidingen, warmtenetten en zware elektriciteitskabels, hoogen middenspanningstations, bronnen (zoals wind, zon) en grootschalige luchtwarmtepompen, aquathermie en opslag van energie. Vervallen Risico's

Reden

Maatschappelijke ontwikkelingen In 2022 en begin 2023 zorgde de stijging van de energieprijzen bij bewoners en bedrijven voor veel urgentie om te verduurzamen. Nu de energieprijzen weer gedaald zijn, zien we dat ook terug in een dalende behoefte aan advies en het gedaalde aantal maatregelen om energie te besparen.

De urgente problematiek is op dit moment vervallen maar wisselende (hoge) energieprijzen zijn nog steeds aan de orde. Mede daarom is ook de aanpak energiearmoede uitgebreid.

De toprisico’s met financiële gevolgen zijn terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de toprisico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

WKO Merwede B.V.

Het exploiteren van de Energie-installatie voor het leveren van warmte en koude ten behoeve van Project Merwede.

x € 1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 133

Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen 76

Subsidies x €1.000

Doelstelling

Omschrijving

Begroting

Realisatie

Verschil

Doelstelling 1: Energieverbruik gebouwde omgeving 2050 Woning isolatie voor specifieke grote vve's in Overvecht

12.500

305

12.195

1.850

673

1.177

2.163

0

2.163

750

712

38

1.800

9

1.791

1.000

0

1.000

150

52

98

784

78

706

900

391

509

1.900

0

1.900

2.826

2.042

784

75

15

60

Stimuleringslening kleine VvE's Isoleren sociale huurwoningen door woningcorporaties Woning isoleren Subsidie woning isoleren grote vve in de wijken Overvecht, Noordwest, Zuid en Zuidwest Subsidie woning isoleren grote vve in de wijken Oost, Noordoost, Binnenstad, Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern Verduurzamingsmaatregelen MKBondernemingen Isolatie en onderhoud eengezinswoningen Overvecht Subsidie bij collectieve inkoopactie Aanpak versneld energetisch verbeteren sociale huurwoningen Duurzaamheidsleningen

Samen Verduurzamen

Het stimuleren van een collectieve aanpak voor energiemaatrregelen bij partuculiere woningen Woningcorporaties worden gesubsidieerd voor het nemen van energiebesparende maatregelen, ter vermindering van de energielasten van huurders Regeling voor duurzaamheidsleningen voor grondgebonden woningen Het stimuleren van een collectieve aanpak voor energiemaatregelen bij particuliere bestaande woningen.

77

Energieloket Zakelijk Maatschappelijk Vastgoed

Maatschappelijk Vastgoed

Verduurzaming zakelijk en maatschappelijk vastgoed in Utrecht Energieadvies en Trajectbegeleiding voor grondgebonden woningen. Mogelijk maken duurzame investeringen in panden van maatschappelijke instellingen

Pilot Isolatieaanpak kleine VVE's

Pilot Isolatieaanpak kleine VVE's

30

5

25

102

50

52

80

29

51

250

0

250

Totaal doelstelling 1

27.160

4.361

22.799

Totaal Klimaatvriendelijke stad

27.160

4.361

22.799

Energieadvies en Trajectbegeleiding

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

78

Duurzame bereikbaarheid Programma overzicht We geven voorrang aan gezonde en schone manieren van verplaatsen en creëren zo meer leefruimte. Portefeuillehouder(s): Senna Maatoug, Eva Oosters

Financiën programma

Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

Realisatie 2024 84.882 68.813 16.068

Nominale begroting 2025 110.552 90.318 20.234

Actuele begroting 2025 93.736 80.329 13.407

Realisatie 2025 95.482 74.874 20.608

x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 1.746 5.455 7.201

56.173 21.065

56.389 27.345

7.715 23.731

8.493 24.555

15.489 33.721

6.995 -9.166

35.107 45.912

29.045 45.113

-16.015 4.219

-16.062 -2.655

-18.233 2.375

-2.171 5.030

Actuele begroting 2024 82.289 71.483 10.805

De baten in dit programma zijn 95,482 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: • Subsidies voor investeringsprojecten Duurzame vervoersmiddelen (3,1 miljoen euro) • Inkomsten fietsparkeren (1,7 miljoen euro) • Inkomsten autoparkeren (88,9 miljoen euro ) • Baten voor de deelopgave Anders Reizen (1,9 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 74,874 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • Personele lasten en uitvoeringskosten van wettelijke en reguliere (beleids)taken (12,9 miljoen euro) • Uitgaven voor 2025 voor het realiseren van meerjarige investeringsprojecten OV, Auto, Fiets en Verkeersveiligheid (11,2 miljoen euro) • Lasten fietsparkeren (12,6 miljoen euro) • Lasten autoparkeren (31,9 miljoen euro) • Lasten voor de deelopgave Anders Reizen (6,2 miljoen euro) In dit programma is in 2025 15,489 miljoen euro onttrokken en 33,721 miljoen euro toegevoegd aan de reserves. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in de Jaarrekening.

79

Doelstellingen Doelstelling 1: Duurzame vervoersmiddelen Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen. Wat hebben we bereikt in 2025? Het afgelopen jaar hebben we gewerkt aan regelgeving, beleid en herinrichtingen van de openbare ruimte, om de mobiliteitstransitie te bevorderen. Voorbeelden zijn de verschillende regionale, stedelijke- en doorfietsverbindingen (o.a. Archimedeslaan-noord, Tuinwijkroute, Rutherfordweg, Koningsweg Oost en Fietsroute Om de Noord). Daarnaast hebben we een aantal grote herinrichtingen opgeleverd (Westelijke Stadsboulevard, Amsterdamsestraatweg, Damstraat, Europalaan-Noord, Linschotensingel en de Jutfaseweg (conform coalitieakkoord 2022 is een wandelpad langs de Jutfaseweg aangelegd)).

Verder hebben we in lijn met het coalitieakkoord 2022: • De Beleidsnota Voetganger uitgewerkt die bijdraagt aan de verbetering van de positie van de voetganger en het stap voor stap bouwen aan het voetgangersnetwerk; • Werkten we aan de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma Goederenvervoer 2023-2026 om goederenvervoer duurzamer en efficiënter te maken, we liggen daarvoor op schema; • En hebben we voor het Openbaar vervoer, in samenwerking met de provincie, gewerkt aan (1.) (onderdelen van de) Ontwikkelagenda OV-alliantie (Ontwerpprincipes en -criteria; Kwaliteit van het OV-netwerk; Programmering van de OV-maatregelen) en (2.) diverse uitvoeringsprojecten voor verbetering van het openbaar vervoer: Verbeteren van de toegankelijkheid van de bushaltes; Doorstromingsmaatregelen OV; Aanpassingen als gevolg van Vervoerplan 2025; De no regret-maatregelen vanuit U-ned). Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Mobiliteitsplan 2040

2021

We verwachten dat de stad groeit van ruim 375.000 inwoners in 2025 naar ruim 450.000 inwoners in 2040. Voor een gezonde groei van de stad is het nodig om de mobiliteit anders te organiseren. De stad moet aantrekkelijk en bereikbaar zijn voor iedereen. De nota bevat beleid om met luchtkwaliteitsmaatregelen te voldoen aan de in 2024 aangescherpte EU-grenswaarden en te streven naar de WHO-advieswaarden van 2021.

Beleidsnota Luchtkwaliteit 2025 2024 -2030

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de Jaarstukken 2025.

80

Indicator % verplaatsingen binnen, van en naar de gemeente Utrecht dat lopend wordt gedaan.

Nul meting

Doelstelling Realisatie 2024 2024

Doelstelling Realisatie 2025 2025

Stop licht

Doelstelling 2026

13% (2018)

21%

18%

21%

21%

21%

% verplaatsingen binnen, van en naar de gemeente Utrecht dat fietsend wordt gedaan.

29% (2018)

29%

29%

29%

29%

29%

% verplaatsingen binnen, van en naar de gemeente Utrecht dat met het ov wordt gedaan.

20% (2018)

15%

18%

15%

15%

16%

% verplaatsingen binnen, van en naar de gemeente Utrecht dat met de auto wordt gedaan.

36% (2018)

34%

33%

34%

34%

33%

Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2025 Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. •

We hebben de beleidsnota Voetganger gemaakt om lopen vanuit de voordeur, in de wijken, voor iedereen vanzelfsprekender en beter mogelijk te maken. De ontwerp-beleidsnota lag van 18 oktober t/m 28 november 2025 ter inzage. In februari 2026 is de beleidsnota Voetganger aan de raad vastgesteld.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. Niet van toepassing. Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025 Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. Niet van toepassing. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. Niet van toepassing. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. Beleid en Strategie Mobiliteit • We hebben een grote bijdrage geleverd aan de besluitvorming rondom de MIRT Verkenning OV en Wonen en MIRT Onderzoeken A12 zone in samenhang met Rijnenburg en UAD en we hebben gewerkt aan een voorkeursalternatief voor de Merwedelijn.

81

Fiets en Voetganger • We werkten samen met de provincie aan verschillende verbeteringen aan het (regionale) fietsnetwerk. Om de regionale samenwerking te bekrachtigen hebben we de ‘intentieovereenkomst samenwerking U10 en provincie Utrecht voor realisatie fietsinfrastructuurprojecten 2025-2029’ getekend. • Op 16 december zijn intentieovereenkomsten getekend voor twee nieuwe doorfietsroutes: Houten-Utrecht en Utrechts Science Park-Zeist-Amersfoort. • De fietsverbinding Boorstraat: gewerkt aan het functioneel ontwerp voor de fietsverbinding en de openbare ruimte, zie ook de raadsbrief. • We hebben gewerkt aan de variantenstudie voor de Dom tot Damroute (incl. de Demkabrug), om tot een voorkeursalternatief te komen. • Gewerkt aan de planontwikkeling en uitvoering van verschillende regionale, stedelijke- en doorfietsverbindingen (o.a. Archimedeslaan-noord, Tuinwijkroute, Rutherfordweg, Koningsweg Oost en Fietsroute Om de Noord). • We hebben de tot fietsstraat heringerichte Jutfaseweg opengesteld.

• We zijn begonnen met het voorbereiden van het aanpakken van knelpunten op het voetgangersnetwerk en het verbeteren van de kwaliteit van de voetgangersinfrastructuur, bijvoorbeeld door het verbeteren van de looproutes naar OV-haltes op de volgende locaties:  Tolsteegplantsoen  Station Terwijde  Blauwkapelseweg  Croeselaan Ov en Auto • We hebben de ontwikkelagenda Ov-Alliantie opgeleverd. Hierin maken we voor het eerst met de provincie een programmering met een doorkijk naar de middellange termijn. • We hebben het definitief ontwerp van beide No Regretmaatregelen (Ov-verbinding Overvecht – USP en Busbaan Merwedekanaalzone) afgerond. o we hebben de toegankelijkheid van 16 bushaltes verbeterd; o het uitvoeren van doorstromingsmaatregelen OV, waaronder de afrit Waterlinieweg; • We hebben aanpassingen als gevolg van Vervoerplan 2025 in de Socrateslaan en Damstraat doorgevoerd. De Damstraat is eind 2025 ook direct opengesteld. • In 2025 hebben we de Europalaan-Noord, Westelijke Stadsboulevard, 2e fase Linschotensingel en Amsterdamsestraatweg afgerond en opengesteld. • We voeren het Uitvoeringsprogramma Vervoersongelijkheid uit, vanuit de drie prioriteiten: o Verbeteren bereikbaarheid inwoners Overvecht, Noordwest en Zuidwest; o Verbeteren van de bereikbaarheid van inwoners met een laag inkomen; o Verbeteren van de bereikbaarheid voor ouderen met beperkte vaardigheden.

Goederenvervoer • Het Uitvoeringsprogramma Goederenvervoer 2023-2026 en het Uitvoeringsprogramma bouwlogistiek zijn (verder) uitgevoerd. Zie raadsbrief Voortgang Uitvoeringsprogramma Goederenvervoer voor de belangrijkste resultaten. o Voorbereiden van het nieuwe toegangsbeleid binnenstad (gaat in per 1 mei 2026) waarmee we het aantal en het gewicht van goederenvoertuigen willen verminderen. Op basis van de vele reacties op het concept besluit, is de invoeringsdatum uitgesteld naar 1 mei 2026. En zijn er een groot aantal gesprekken geweest op ambtelijk en bestuurlijk niveau met betrokken doelgroepen. Hierop hebben we de toegangsregels deels aangepast en is de invoering van venstertijden binnen de singels uitgesteld naar 2028. o PPS onderzoek afgerond en living lab vervoer over water opgestart waar we samen met commerciële bedrijven (verzenders, vervoerder en ontvangers) werken aan méér vervoer over water in de stad.

82

o

o

Eén uniform BLVC-kader opgesteld dat we stadsbreed kunnen gebruiken en waarin principes voor bouwlogistiek zijn opgenomen om vervoersbewegingen naar bouwplaatsen te verminderen. Het aanbieden van gratis proefritten van 1 maand aan ondernemers om lichte elektrische voertuigen uit te proberen.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025. Fiets en Voetganger • We lopen achter op de realisatie van een aantal doorfietsroutes door vertraging in de planvorming (Utrecht-Hilversum, Utrecht-Amersfoort en Houten-Lage Weide). De vertraging is ontstaan door nadere afstemming met de omgeving en door een tekort aan capaciteit. OV en Auto • We lopen achter met de realisatie van de bestemming/knip Catharijnesingel door een bezwaarprocedure, we verwachten in de eerste helft van 2026 met de realisatie te starten. • Het definitief ontwerp van de HOV-verbinding Europalaan Zuid is met vertraging afgerond, we starten in 2026 met de realisatie. • Het definitief ontwerp van de Kardinaal de Jongweg is met vertraging afgerond, we starten in 2026 met de realisatie. • We zijn gestart met het IPvE voor de projecten die vallen onder Zuidpoort fase 1. Financiën 1: Duurzame vervoersmiddelen

Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

Realisatie 2024 2.613 21.841 -19.228

Nominale begroting 2025 19.755 36.045 -16.290

Actuele begroting 2025 5.728 23.296 -17.567

Realisatie 2025 2.646 21.936 -19.289

x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie -3.082 1.360 -1.722

18.627 20.010

16.620 20.182

4.965 22.043

250 17.917

653 16.831

403 1.086

-1.382 -22.093

-3.562 -22.791

-17.078 -33.368

-17.667 -35.235

-16.178 -35.468

1.489 -233

Actuele begroting 2024 3.212 23.922 -20.710

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

Baten Uitvoeren maatregelen fiets en voetganger Minder baten dan begroot vanwege een correctie op subsidiebaten die in eerdere jaren ten onrechte waren ingeboekt terwijl er nog geen overeenkomstige subsidiabele kosten waren gemaakt. Uitvoeren maatregelen gebruik openbaar vervoer. Voor de projecten toegankelijke bushaltes, Europalaan Zuid en OV verbinding Overvecht-USP zijn minder kosten gemaakt wegens vertraagde uitvoering waardoor er minder subsidie kan worden toegerekend. Overige baten

-3.082

I/S

-847

I

-2.782

I

547

S 83

x € 1.000 Toelichting verschillen Lasten Uitvoeringsmaatregel doorgaande autoverkeer Verrekening van kosten met het programma Aantrekkelijke, groene leefomgeving binnen het project NRU was geraamd in 2025 maar vindt plaats in 2026. Ook de uitvoering van geluidsmaatregelen binnen project Westelijke Stadsboulevard was geraamd in 2025 maar vindt plaats in 2026. Hiertegenover staat een lagere onttrekking aan de reserve. Overige Lasten Reserves Onttrekkingen Duurzaam vervoer Overige onttrekkingen reserves Toevoegingen Duurzaam vervoer Voor de projecten toegankelijkheid bushaltes, Europalaan Zuid en OV verbinding Overvecht-USP zijn minder kosten gemaakt waardoor er minder subsidie is ontvangen (zie toelichting lasten). Het hogere resultaat dan begroot op de lasten van Uitvoeringsmaatregel doorgaande autoverkeer wordt in de reserve gestort. Overige toevoegingen reserves

Bedrag

I/S

1.360 1.758

I

-398 1.489 403

I

403 1.086

I

2.720

I

-1.807

I

173

I

Doelstelling 2: Mobiliteitsgedrag Mobiliteitsgedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad. Wat hebben we bereikt in 2025? We liggen op schema met het wegwerken van de tekorten aan fietsparkeerplekken op de stations, de binnenstad en de vooroorlogse wijken. In lijn met het coalitieakkoord 2022 hebben we dit jaar de invoer betaald parkeren voorgezet. We hebben het Uitvoeringsprogramma Invoering Betaald Parkeren 2025–2028 vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma is het plan van aanpak ter uitvoering van het raadsbesluit om in de hele stad parkeerbelasting te heffen. Ook hebben we betaald parkeren ingevoerd in 13 gebieden en in totaal zijn er 9.711 parkeerplaatsen toegevoegd aan het gebied met betaald parkeren. Daarnaast hebben we 78 autoparkeerplekken in de binnenstad omgevormd naar openbare ruimte voor groen, fiets en verblijf, daarmee hebben we het doel van 50 plekken per jaar (coalitieakkoord 2022) ruimschoots behaald. Hiermee liggen we op schema. Vanaf oktober 2025 kunnen zowel thuiszorgmedewerkers als mantelzorgers gebruikmaken van de ‘Bezoeker betaalt’-functie. Zo profiteren zowel zorgverlener als bewoner van 75% korting op parkeerkosten. We hebben één parkeerproduct ontwikkeld voor de onderwijssector en de politie, waarmee medewerkers met een lange reistijd tegen een gereduceerd tarief een parkeervergunning kunnen aanvragen.

Dit product wordt vanaf januari 2026 uitgerold voor beide sectoren. Voor mobiliteitsmanagement,en Smart Mobility liggen we op schema. Er lopen pilots voor intelligente toegang en slim laden en lossen.

84

Wat betreft Deelmobiliteit: het aantal elektrische deelfietsen was net als in 2024 1.000 stuks. Deelbakfietsen worden sinds de zomer van 2025 weer aangeboden na de overname van Cargoroo. Eind 2025 stonden er 90 stuks verspreid in de stad. De jaarlijkse update door het CROW van het aantal deelauto's was ten tijde van het opstellen van de jaarstukken nog niet voorhanden. We stimuleren deelmobiliteit als alternatief voor de eigen auto en proberen vervanging van OV- en fietsritten te voorkomen, in lijn met het coalitieakkoord 2022. Over de gehele linie zien we dat het aanbod deelmobiliteit intensiever gebruikt wordt dan voorgaande jaren. Voor dynamisch verkeersmanagement (DVM) hebben we in 2025 een aanbesteding gehouden voor een nieuw systeem voor het inzetten van DVM. Vanaf 2026 starten we met een nieuw systeem waarmee we stapsgewijs de huidige DVM gebieden in Utrecht ('t Goylaan en WSB) overzetten en daarna ook uitbreiden in Zuidwest. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Mobiliteitsplan

2021

Parkeervisie

2021

We verwachten dat de stad groeit van ruim 375.000 inwoners in 2025 naar ruim 450.000 inwoners in 2040. Voor een gezonde groei van de stad is het nodig om de mobiliteit anders te organiseren. De stad moet aantrekkelijk en bereikbaar zijn voor iedereen. Parkeren is een belangrijk onderdeel van het verkeersbeleid en is onmisbaar in het streven naar een gezonde, aantrekkelijke en bereikbare stad. Ons parkeerbeleid staat in de parkeervisie. De doelen hierin zijn: ▪ Bereikbaarheid van en binnen de stad behouden; ▪ Kwaliteitsslag openbare ruimte; ▪ Stimuleren gezonde en duurzame vormen van mobiliteit; ▪ Rechtvaardige verdeling van de schaarse parkeerruimte.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de Jaarstukken 2025.

Indicator Aantal fietsen dat buiten een fietsparkeervoorziening staat in binnenstad

Nul meting 7.100 (2018)

Doelstelling Realisatie 2024 2024 6.700

8.103

Doelstelling Realisatie 2025 2025 6.300

7.801

Stop licht

Doelstelling 2026 6.100

85

Indicator Aantal fietsen dat buiten een fietsparkeervoorziening staat in stationsgebied

Nul meting

Doelstelling Realisatie 2024 2024

Doelstelling Realisatie 2025 2025

Stop licht

Doelstelling 2026

1.600 (2018)

1.200

1.147

800

912

400

% (zeer) tevreden inwoners over de stallingen in de binnenstad

73% (2014)

-

-

80%

77%

-

% (zeer) tevreden inwoners over de stallingen bij Utrecht Centraal Station

70% (2014)

-

-

89%

78%

-

Aandeel huishoudens zonder auto.

32% (2021)

-

-

34%

34%

-

Gemiddeld aandeel gebiedsvreemd verkeer op de invalsroutes

21% (2022)

20%

21%

20%

22%

19%

Parkeerareaal op straat waar sprake is van betaald parkeren (% van het totale aantal parkeerplaatsen op straat)

25% (2022)

38%

37%

44%

43%

50%

Aantal parkeerplekken omgevormd naar ruimte 55 (2022) voor groen, fiets en verblijf

1.126

191

1.126

132

1.118

% huishoudens dat gebruik maakt van deelmobiliteit.

25%

-

32%

27%

40%

17% (2021)

*Uitgebreidere informatie over indicatoren die betrekking hebben op deze doelstelling is te vinden in: Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2025 Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. •

•

Vanaf oktober 2025 kunnen zowel thuiszorgmedewerkers als mantelzorgers gebruikmaken van de ‘Bezoeker betaalt’-functie. Zo profiteren zowel zorgverlener als bewoner van 75% korting op parkeerkosten. Na 1 januari 2026 geldt een overgangsperiode van één jaar, waarin huidige gebruikers tot 1 januari 2027 naast de kortingsregeling gebruik kunnen blijven maken van de parkeervergunning voor artsen en verloskundigen. Op verzoek van belangenorganisaties blijven we vasthouden aan de randvoorwaarde dat de kortingsregeling voor thuiszorg en mantelzorg ook geldt bij een Wmo-beschikking of Wmo-begeleiding. We hebben verschillende scenario’s onderzocht voor een nieuw parkeerverwijssysteem (PRIS) en gekozen voor een sobere variant om het bestaande systeem één-op-één te vervangen en enkele optimalisaties door te voeren. We gaan in 2026 starten met de voorbereiding van de aanbesteding om het systeem tijdig te vervangen.

86

•

•

We hebben de wenselijkheid onderzocht van één parkeerproduct voor de onderwijssector en de politie. Dit product maakt het mogelijk om tegen een gereduceerd tarief parkeervergunningen te verstrekken aan medewerkers met een lange reistijd. Vanuit standaardisatie en uitvoerings-efficiëntie is gekozen voor één parkeerproduct. De parkeervergunning maatschappelijk wordt vanaf januari 2026 uitgerold voor de onderwijssector en politie. Parkeerproduct voor inwoners met een laag inkomen; mensen met een u-pas kunnen via het online formulier gebruiken maken van hun mobiliteitstegoed (ov-tegoed) op de U-pas om tot €105,- per jaar vergoed te krijgen. Randvoorwaarde is onder meer dat zowel de parkeervergunning als de u-pas op dezelfde naam staan.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. • Mobiliteitscompensatiefonds: uit verschillende juridische onderzoeken is gebleken dat de oorspronkelijke doelstellingen niet haalbaar zijn. Daarom hebben we het compensatiefonds in kleinere vorm uitgewerkt tot een werkinstructie. Deze zullen we in 2026 implementeren. Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025 Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. Niet van toepassing. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. Niet van toepassing. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. Parkeren • Vanaf 1 januari 2025 hebben we het dagtarief voor alle openbare garages verhoogd naar 10 keer het uurtarief. Ook hebben we het tarief voor de P+R Westraven verhoogd. We hebben samen met de partners van Utrecht Science Park (USP) een voorstel opgesteld voor de verhoging van de tarieven van de P+R USP. Daarnaast hebben we ook een tariefverhoging voor de P+R Papendorp voorgesteld. Beide verhogingen gaan op 1 januari 2026 in. • We werken momenteel aan het voorstel voor de toekomstige verhoging van de opbrengsten uit de parkeergarages.

Voor een zorgvuldig en onderbouwd voorstel wachten we echter nog op enkele onderdelen die nog op orde moeten zijn, waaronder de implementatie van het nieuwe parkeermanagementsysteem en het verder op orde brengen van de benodigde data. • We hebben betaald parkeren ingevoerd in 13 gebieden: Dr. Schaepmanstraat e.o., Kanaleneiland- Zuid en Noord, Egelantierstraat e.o., (deel) Elinkwijk, Oog in Al inclusief Halve Maan en Den Hommel, Grauwaart, IBB-laan, Van Lieflandlaan e.o., Thomas à Kempisplantsoen e.o. en Spinozaplantsoen e.o., Papendorp en Westraven. Hiermee is blok 1 volgens planning afgerond. Er zijn in totaal 9.711 parkeerplaatsen toegevoegd aan het gebied met betaald parkeren. • We hebben het Uitvoeringsprogramma Invoering Betaald Parkeren 2025–2028 vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma is het plan van aanpak ter uitvoering van het raadsbesluit om in de hele stad parkeerbelasting te heffen. • De planning voor invoeren betaald parkeren (IBP) blok 2 is vastgesteld door de gemeenteraad. IBP blok 2 gaat in 2026 met een half jaar uitstel van start. Het uitstel geeft ons ruimte om de basis op orde te brengen van het parkeermanagementsysteem en verbeteringen door te voeren voordat blok 2 start. • Opheffen parkeerplaatsen: we hebben de 1%-regeling verder uitgerold en in totaal 132 parkeerplaatsen opgeheven: 78 pp in de binnenstad en 54 pp in de rest van de stad.

Voor de binnenstad hebben we de achterstand uit 2024 ingelopen en liggen we weer op schema. Veel 87

parkeerplekken die voor 2025 gereserveerd, zijn doorgeschoven naar 2026. Dit komt doordat het opheffen van parkeerplaatsen afhankelijk is van bewonersintiatieven en de voortgang van projecten. Bij uitloop van de projecten kunnen parkeerplaatsen niet tijdig worden opgeheven. Er staan nu 289 parkeerplekken uit 2025 als gereserveerd geregistreerd: 158 in gebied B1, 41 in gebied A2, 7 in gebied A1 en 85 buiten het fiscaal gebied. Voor 2026 is de capaciteit binnen de 1%-regeling op dit moment volledig benut. • We hebben samen met projectgroepen en de gebieden de uitgangspunten en opgaves voor Parkeren op Afstand opgesteld. Hierin komen het beleid, het parkeerproduct en de randvoorwaarden voor Parkeren op Afstand samen. In 2026 werken we verder aan het parkeerproduct (zowel de technische inregeling als het vastleggen in de Nadere regel parkeerproducten) en het uitwerken van de randvoorwaarden • We hebben een onderzoek gedaan naar de huidige ligging van de algemene gehandicaptenparkeerplaatsen in de binnenstad. Uit dit onderzoek bleek dat sommige parkeerplaatsen niet optimaal liggen. Daarom stellen we acties om deze locaties te verbeteren, bijvoorbeeld door ze te verplaatsen of aan te passen. Zo willen we de kwaliteit, bruikbaarheid en toegankelijkheid van deze parkeerplaatsen in de binnenstad vergroten.

Mobiliteitsmanagement • We voerden ons mobiliteitsmanagementbeleid uit via het regionale samenwerkingsverband Goedopweg, looptijd 2025 – 2030, en hebben plannen van aanpak vastgesteld voor de programmalijnen werkgevers en hinder. • We hebben een eigen mobiliteitsmanagement aanpak opgesteld die we inzetten bij ingrijpende wegwerkzaamheden. We hebben zelf mobiliteitsmanagementaanpakken toegepast bij herinrichtingen van de Socrateslaan, Jutfaseweg en Amsterdamsestraatweg. • We zijn gestart met een nieuwe uitvoerder voor de fietsdeals en er is een nieuw, tweede uitgiftepunt geopend bij Kanaleneiland. Afgelopen jaar hebben we 1.158 fietsen uitgegeven. • We zijn doorgegaan met de scholen- en wijkenaanpak. Nieuw is de mobiliteitsmakelaar die contact onderhoudt met scholen over alle vormen van verkeerseducatie en fietsstimulering. Verkeersmanagement • Het Dynamisch Verkeers Management (DVM)-systeem op de Westelijke Stadsboulevard is sinds de herfst van 2025 operationeel. • De aanbesteding voor het nieuwe DVM-systeem is voltooid, in 2026 kunnen we daardoor gefaseerd het huidige systeem gaan vervangen en uitbreiden. Dit doen we onder andere in Utrecht Zuidwest. We hebben de regionale samenwerking doorgezet voor multimodaal verkeersmanagement.

Deelmobiliteit • We hebben uitvoering gegeven aan de korte- en middellange termijn maatregelen uit het Plan van Aanpak Deelmobiliteit (2023-2028) en diverse resultaten geboekt, onder andere:  Realisatie van 6 nieuwe stationshub's.  Start Proef Free Floating Deelauto's met +/- 30 deelauto's.  We wijzigden de regelgeving voor deelauto’s i.v.m. het delen van data én het verstrekken van vergunningen aan bewonersinitiatieven.  De Cargoroo deelbakfiets kwam weer terug in Utrecht en we plaatsten een 6-tal buurtbakfietsen die door een selecte groep bewoners te gebruiken zijn.  Het verzenden van de rijbewijsbrief vanuit de gemeente met kortingsaanbod voor deelauto's vanaf 1 januari 2026.  Het voorbereiden van regionale elektrische deelfietsen samen met Provincie Utrecht en een aantal andere gemeenten met startdatum 1 januari 2026. Digitalisering en Smart Mobility • Afgelopen jaar ondersteunden we nieuwe projecten met ANPR-camera’s, OM-aanvragen en advies over toegangsoplossingen, en werkten we aan het opzetten van structurele samenwerking en standaardisatie rond intelligente toegang binnen de gemeente. • We verzamelden inzichten in het gebruik van laad- en losplekken en startten een pilot voor slim laden en lossen om dit efficiënter en eerlijker te organiseren.

• We verstevigden de samenwerking met de Utrechtse wegbeheerders binnen het Regionaal Digitaliseringsteam en werkten gezamenlijk aan kennisdeling, verbetering van mobiliteitsdata en voorbereiding op Europese verplichtingen. Ook startten we een project om (bezoekers) te sturen met goede parkeerinformatie.

88

Fietsparkeren • We hebben verder gewerkt aan de plannen voor nieuwe gebouwde fietsenstallingen Jaarbeurspleingebouw, Dubbele Knoopstalling, Vaartsche Rijn en Hoog Catharijne (P1 en P4) en een nieuwe openbare stalling in de binnenstad. • We werkten verder aan plannen voor uitbreiding fietsparkeerplekken bij stations Overvecht, Zuilen, Lunetten, en Vleuten. • In de vooroorlogse buurten hebben we in 2025 ongeveer 200 extra fietsparkeerplekken neergezet. In de binnenstad hebben we 820 extra fietsparkeerplekken gemaakt. Hierover hebben we deze Raadsbrief gestuurd. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025. Parkeren • Door de in 2023 opgelopen achterstand in het aantal toegevoegde betaald parkeerplaatsen, loopt het percentage nog achter op de doelstelling. • De uitwerking van nieuw beleid en producten voor het stimuleren van parkeren in de parkeergarages voor bewoners in plaats van in de openbare ruimte hangt samen met onderzoek naar een betere benutting van de parkeergarages. We hebben in 2025 gewerkt aan een model dat beter inzicht geeft in het gebruik van onze parkeergarages en laat zien wat nieuwe tarieven en producten betekenen voor gebruik en opbrengsten. We verwachten het model in 2026 te kunnen inzetten. Het is nodig om goede onderbouwde beleids- en productvoorstellen te kunnen maken.

Fietsparkeren • We zijn nog niet gestart met de planvorming voor fietsparkeren bij station Leidsche Rijn Centrum. We werken eerst met NS, ProRail en provincie aan een gezamenlijk beeld van de stationsomgeving waarvan fietsparkeren een onderdeel is. • We zijn verder gegaan met de uitwerking van een nieuw toekomstbestendig fietsdepot. De beoogde locatie is al in eigendom van de gemeente. In 2025 onderzochten we de kansen voor een combinatie van meerdere functies op deze plek. De huidige functie gaat naar een nieuwe locatie en loopt daarbij tegen vertragingen aan, onder andere netcongestie. Voorlopig blijft het depot in Overvecht daarom open. Financiën 2: Mobiliteitsgedrag

Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

Realisatie 2024 82.049 43.753 38.296

Nominale begroting 2025 90.797 52.299 38.498

Actuele begroting 2025 87.179 52.334 34.845

Realisatie 2025 92.450 50.699 41.750

x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 5.271 1.634 6.905

37.479 298

39.137 6.136

2.695 238

6.325 5.738

14.836 15.891

8.511 -10.153

37.181 71.309

33.001 71.297

2.457 40.955

587 35.432

-1.055 40.695

-1.642 5.263

Actuele begroting 2024 79.031 44.903 34.128

89

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

Baten Uitvoeren maatregelen autoparkeren In een aantal parkeergarages is incidenteel een hoger resultaat behaald dan begroot. Op kortparkeren zijn de begrote inkomsten in 2025 (Voorjaarsnota, Bestuursrapportage) verlaagd. Ten opzichte van de aangepaste begroting is het resultaat positiever (2,2 miljoen euro), vooral door toename opbrengsten in B1-gebied. De begrote inkomsten op naheffingen zijn in 2025 (Voorjaarsnota, Bestuursrapportage) verhoogd. De realisatie is uiteindelijk nog hoger uitgekomen (1 miljoen euro), onder andere als gevolg van daling betalingsbereidheid. Daarnaast zijn er enkele verschillen, vooral als gevolg van de uitbreiding betaald parkeren. Ten behoeve van de Voorjaarsnota 2026 en het MPR 2026 hebben we de meerjarenraming straatparkeren herijkt. Een toelichting hierop is opgenomen in het MPR 2026 (paragraaf Actualisatie Parkeerbegroting). Overige baten Lasten Uitvoeren maatregelen autoparkeren De lasten van Parkeren Straat VTH zijn lager dan begroot in verband met vacatureruimte en het verminderen van de formatie in verband met UBA en hervormingsbezuinigingen die ingaan per 2026. Verder zijn de kapitaallasten lager doordat een jaar na ingebruikname de kapitaallasten worden ingeboekt. De lasten zijn lager dan begroot vanwege onderbesteding op de kapitaallasten.

Dit komt door een verlaging van de rente van 2% naar 1,75% en door vertraging in de planning van projecten. Daarnaast was er een incidenteel budget dat bestemd was voor opruimkosten voor parkeerterrein Papendorp, dit budget (toegekend in het MPR 2021) is niet besteed in 2025. De kosten voor personele inzet zijn lager uitgevallen doordat vacatures pas aan het einde van het jaar zijn ingevuld. Daarnaast is een deel van de personele inzet gedekt vanuit de incidentele middelen die beschikbaar gesteld zijn in de Voorjaarsnota 2025 Uitvoeren maatregelen mobiliteits -en verkeersmanagement Van het Rijk is de specifieke uitkering Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid ontvangen. Hiervoor zijn kosten gemaakt binnen Anders Reizen, deze kosten zijn niet begroot In de begroting is rekening gehouden met 20% planningsoptimisme voor het totaal van de uitgaven van de projecten. Achteraf is dit planningsoptimisme te hoog ingeschat.

5.271

Overige lasten Reserves Onttrekkingen

I/S

488

I

3.571

I

1.212 1.634

I

1.590

I

948

I

861

I

-620

I

-981

I

-164 -1.642 8.511

I

90

x € 1.000 Toelichting verschillen Uitvoeren maatregelen autoparkeren Er wordt 7,2 miljoen euro meer onttrokken aan de reserve Parkeerexploitatie dan begroot als gevolg van diverse lagere baten en hogere lasten. Gesaldeerd met de toevoegingen is sprake van een hogere toevoeging aan de egalisatiereserve parkeren dan begroot van ca 2,5 miljoen als gevolg van een hoger positief resultaat dan begroot. Uitvoeren maatregelen fietsparkeren Er wordt 0,5 miljoen euro meer onttrokken aan de reserve Parkeerexploitatie dan begroot. Gesaldeerd met de toevoegingen is sprake van een hogere toevoeging aan de egalisatiereserve parkeren dan begroot van ca 2,5 miljoen als gevolg van een hoger positief resultaat dan begroot. Uitvoeren maatregelen mobiliteits- en verkeersmanagement De onttrekking aan de reserve MIB is hoger dan begroot . Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het niet halen van het planningsoptimisme. Overige onttrekkingen Toevoegingen Uitvoeren maatregelen autoparkeren Er wordt circa 9,4 miljoen euro meer toegevoegd aan de reserve Parkeerexploitatie dan begroot. Gesaldeerd met de toevoegingen is sprake van een hogere toevoeging aan de egalisatiereserve parkeren dan begroot van ca 2,5 miljoen als gevolg van een hoger positief resultaat dan begroot.

Uitvoeren maatregelen fietsparkeren Per saldo wordt circa 0,8 miljoen euro meer toegevoegd aan de reserve Parkeerexploitatie dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door lagere lasten op de parkeerexploitatie dan begroot. Gesaldeerd met de toevoegingen is sprake van een hogere toevoeging aan de egalisatiereserve parkeren dan begroot van circa 2,5 miljoen als gevolg van een hoger positief resultaat dan begroot. Overige toevoeging

Bedrag

I/S

7.184

I

511

I

816

I

0 -10.153

I

-9.394

I

-759

I

0

I

Doelstelling 3: Verkeersveiligheid Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel verkeersveiligheid. Wat hebben we bereikt in 2025? Via onze fysieke projecten, educatie en voorlichting en handhaving werken we aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. Naar aanleiding van het coalitieakkoord 2022 presenteerden we het uitvoeringsplan om versneld 30 km/u in te voeren. Daarnaast werkten we onder meer aan de aanpak van risicovolle oversteken om de kans op ernstige ongevallen te verkleinen, we brachten nieuwe verkeersveiligheidsknelpunten in beeld, we regelden extra digitale handhaving bij het CVOM om overtreders (snelheid, telefoongebruik) aan te pakken en realiseerden fysieke maatregelen op onder andere de Loevenhoutsedijk, kruising Archimedeslaan/Pisuisselaan, Carnegiedreef/Kasaidreef, Pascalplein en voorrangsplein ’t Goylaan.

91

Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Mobiliteitsplan 2040

2021

We verwachten dat de stad groeit van ruim 375.000 inwoners in 2025 naar ruim 450.000 inwoners in 2040. Voor een gezonde groei van de stad is het nodig om de mobiliteit anders te organiseren. De stad moet aantrekkelijk en bereikbaar zijn voor iedereen.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de Jaarstukken 2025.

Indicator

DoelNul stelling meting 2024

Realisatie 2024

Doelstelling 2025

Realisatie Stop 2025 licht

Driejarig 1.622 gemiddelde van (gemiddelde aantal 2022-2024) verkeersslachtoffers

max. 1.568 1.622 1.491 max. (gemiddelde (gemiddelde (gemiddelde 372 van 20232022-2024) 2023-2025) 2025)

% bewoners dat tevreden is over de 63% (2021) verkeersveiligheid in de eigen buurt

-

-

64%

62%

Doelstelling 2026 max. 1.516 (gemiddelde van 20242026)

-

Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2025 Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. • We hebben maatregelen uitgevoerd op onder andere de Loevenhoutsedijk, oversteek Archimedeslaan-Pisuisselaan, kruising Carnegiedreef-Kasaidreef, Pascalplein en de fietsoversteek op 't Goylaan. We werkten verder aan de maatregelen op onder andere de Mr. Tripkade, Wolgadreef, Donaudreef (herinrichting), Thematerweg, Hooft Graaflandstraat en de Rio Brancodreef. Daarnaast evalueerden we diverse maatregelen (o.a. Bottensteinweg en Bastionweg, Moldaudreef en Eisenhowerlaan). • In 2025 zijn er op diverse locaties verplaatsbare flitspalen (flexflitsers) van het CVOM bijgekomen. Daarnaast is er in 2025 voor het eerst een focusflitser geplaatst in Utrecht, die controleert op het gebruik van elektronische apparaten (telefoongebruik) in het verkeer. Ook hebben we voor twee locaties een vaste flitspaal aangevraagd. In de voortgangsrapportage 2025 Duurzame Mobiliteit beschrijven we het aanvragen van flitspalen en hoe we daarmee de pakkans vergroten en de verkeersveiligheid verbeteren.

92

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. • De uitvoering van de definitieve maatregelen op de Vleutenseweg volgt begin 2026. Ook de Niels Bohrweg, de herinrichting van de Donaudreef en kleine aanpassingen aan de kruising de Sartreweg/Aartbisschop Romerostraat volgen in 2026.

Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025 Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. Niet van toepassing. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. Niet van toepassing. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. • We werkten verder aan het (versneld) invoeren van 30 km/u op Utrechtse straten en stelden hiervoor een uitvoeringsprogramma op. We stemden de datum van invoer af op de nieuwe dienstregeling van het OV. De invoerdatum voor de 241 straten waar we in één keer 30 km/u invoeren hebben we vastgesteld op 10 juli 2026. • We verhoogden de pakkans door intensieve handhaving van boa's op verkeersovertredingen door fietsers én op de juiste plek op de weg van brom- en snorfietsers. Voor de plaats op de weg werd er grotendeels gehandhaafd met de inzet van een camera. • We analyseerden de meest risicovolle oversteken en bedachten mogelijke oplossingsrichtingen. De eerste oversteken (Archimedeslaan-Pisuisselaan, GietijzerstraatNijverheidsweg en Brailledreef-Prins Lanseloetdreef) maakten we in 2025 verkeersveiliger. In 2026 volgen er meer. • We organiseerden activiteiten binnen Doortrappen om senioren zo lang mogelijk veilig te laten fietsen.

In 2026 vergroten we het aantal activiteiten, ook door een subsidie van de provincie. • We realiseerden nieuwe schoolzones, zoals bij de Sint Bonifatiusschool en werkten aan een pilot voor tijdelijk afgesloten schoolstraten. Onze mobiliteitsmakelaar sprak met bijna alle basisscholen over verkeerseducatie en ruim 3.000 kinderen legden het verkeersexamen af. • We vroegen voor 19 locaties subsidie aan bij het Rijk en bij de provincie. We startten het gesprek met de middelbare scholen over verkeersveiligheid. • Conform het coalitieakkoord 2022 willen we veilige en aantrekkelijke fietspaden. We zien dat er steeds snellere, grotere en zwaardere vervoersmiddelen op het fietspad komen, daarom spraken we met andere steden spraken we met het Rijk af wat wij nodig hebben op het gebied van: landelijke maatregelen gericht op fatbikes, het Lichte Elektrische Voertuigen (LEV)-kader en de mogelijkheid tot maatwerk binnen het LEV-kader en maatregelen rondom fietsveiligheid. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025. Niet van toepassing.

93

Financiën 3: Verkeersveiligheid

Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

Realisatie 2024 219 3.219 -3.000

Nominale begroting 2025 0 1.974 -1.974

Actuele begroting 2025 829 4.699 -3.870

Realisatie 2025 386 2.239 -1.853

x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie -443 2.460 2.017

66 758

632 1.026

55 1.449

1.918 900

0 999

-1.918 -99

-691 -3.304

-394 -3.394

-1.394 -3.368

1.018 -2.852

-999 -2.852

-2.017 0

Actuele begroting 2024 46 2.658 -2.612

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

Baten Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad Overige baten Lasten Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad De geactiveerde projecten Amsterdamse straatweg en Kanaalstraat/Damstraat zijn onterecht opgenomen in de begroting, deze worden namelijk niet gedekt met een activareserve. Overige lasten Reserves Onttrekkingen Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad De geactiveerde projecten Amsterdamse straatweg en Kanaalstraat/Damstraat zijn opgenomen in de begroting maar hier staat geen onttrekking aan de reserve tegenover. Toevoegingen Overige toevoegingen

I/S

-443 -443 2.460

I

2.460

I

0 -2.017 -1.918 -1.918

I

-99 -99

I

Risico's Toprisico's programma

Maatregel

Benodigde samenwerking en cofinanciering voor de noodzakelijke maatregelen komen niet rond. Hierdoor kan de mobiliteitstransitie niet volgens het gewenste tempo worden gerealiseerd.

Inzet op lobby richting regio en rijk en activeren van partners. Dit op basis van een stevige analyse van de impact van vertraging op andere beleidsterreinen zoals wonen, leefbaarheid, klimaat en milieu. Stand van zaken: Het risico is in 2025 beheerst. Met partners is een effectieve lobby gevoerd voor de financiering van de Merwedelijn. Dit heeft geresulteerd in een 94

Toprisico's programma

Maatregel toezegging voor een bijdrage voor financiering van het eerste deel. Hiermee kan een deel van de mobiliteitstransitie, om de groei van de stad mogelijk te maken, plaatsvinden. Voortdurende samenwerking is noodzakelijk om dit risico in de toekomst niet op te laten treden. In Utrecht ligt er circa 130 km aan grote barrières door de stad Utrecht (vaar-, spoor- en autowegen). Om de schaalsprong fiets te realiseren zijn ruim 30 nieuwe bruggen en/of tunnels nodig om barrières te slechten zodat niet iedereen langs dezelfde drukke route hoeft te fietsen. De wensen zijn echter groter dan de middelen. Bottleneck is en blijft de financiering van verbindingen, die barrières door Rijksinfrastructuur moeten overbruggen. Daarin zijn we sterk afhankelijk van het Rijk. Via de landelijke samenwerkingsverbanden Tour de Force en F10 wordt al langjarig gelobbyd voor meer middelen voor de fiets. Via middelen voor woningbouw en mobiliteit (WoMo) kunnen een aantal fietsverbindingen worden gerealiseerd. Vanuit de MRU en de gemeente kunnen en moeten we de nut en de noodzaak van fietsinvesteringen meer kracht bijzetten. Voor de bestaande stad hebben we in G4-verband een notitie opgesteld voor Anders betalen naar gebruik, om niet-noodzakelijk autogebruik te belasten. We zien de financiële druk van projecten vanwege kostenstijgingen oplopen, dit noopt tot scherper prioriteren.

Benodigde innovatie als alternatief voor auto gaat niet snel genoeg of is niet voldoende voor groeistad (Dynamisch verkeersmanagement/ DVM, MaaS, parkeerhubs, etc.)

Convenant met deelautoaanbieders, stimuleringsregelingen voor deelmobiliteit, parkeerbeleid (hogere tarieven, lage parkeernormen, weghalen autoparkeerplaatsen). Meer onderzoek initiëren, bijvoorbeeld gebruikersmotieven gebruik P&R's. Stand van zaken: Het risico bestaat nog steeds. Ondanks dat er hard gewerkt is om het parkeerbeleid aan te scherpen en parkeerplaatsen uit de openbare ruimte te verwijderen. De doelstelling is echter door technische beperkingen niet gehaald. Onderzoek naar het gebruik en belemmeringen van de P&R’s is gestart. Op de Westelijke

95

Toprisico's programma

Maatregel Stadsboulevard is DVM ingesteld om de bereikbaarheid voor doelgroepen te ondersteunen.

Niet iedereen kan de plekken bereiken die ze zouden willen bereiken, bijvoorbeeld doordat zij moeilijk kunnen rondkomen, door een fysieke of cognitieve beperking, een taalachterstand of slechte verbindingen. Hierdoor zijn mensen onvoldoende in staat om deel te nemen aan de maatschappij. Er is sprake van vervoersongelijkheid.

In het Uitvoeringsprogramma Vervoersongelijkheid staat beschreven dat we vervoersongelijkheid verkleinen door drempels in het vervoer voor inwoners weg te nemen. Door actief met het thema aan de slag te gaan, leren we meer over deze vorm van ongelijkheid, en leren we ook wat de meest effectieve aanpak is. We monitoren actief en updaten de projectenlijst periodiek op basis van opgedane ervaring en aangescherpte inzichten. Stand van zaken: In de monitor is een nulmeting gedaan om een beeld te krijgen van vervoersongelijkheid in de stad. Het programma Vervoersongelijkheid wordt hierop geactualiseerd. Bezuinigingen leiden er echter toe dat de ambitie onder druk staat en de doelstelling mogelijk uit zicht raakt.

De toprisico’s met financiële gevolgen zijn terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de toprisico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

96

Investeringen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringen per programma. Per doelstelling is daaronder een aparte tabel met toelichting opgenomen. Een nadere specificatie is opgenomen in de desbetreffende investeringsstaten (geheime bijlage bij de programmabegroting). Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de verschillende categorieën en uitgangspunten en een totaaloverzicht van alle investeringen. x € 1.000

Duurzame bereikbaarheid

Afwijking raming Geautoriseerd Realisatie Raming Realisatie realisatie Restant t/m 2025 t/m 2024 2025 2025 2025 krediet

Totaal uitbreidingsinvesteringen A

369.276

Duurzaam vervoer Uitbreidingsinvesteringen A

271.739 271.739

Mobiliteitsgedrag Uitbreidingsinvesteringen A Verkeersveiligheid Uitbreidingsinvesteringen A Totaal Uitbreidingsinvesteringen B* Duurzaam vervoer Uitbreidingsinvesteringen B Totaal uitbreidingsinvesteringen B (*) Uitbreidingsinvesteringen B worden niet geautoriseerd.

147.238

32.322

17.533

14.789 110.404

68.993 68.993

7.287 12.769

14.499

-1.730

28.544 28.544 369.276

18.654 7.697 173.179 52.788

6.951 38.983

746 4.186 13.805 165.247

206.801

0

0

0

0

0

206.801

0

0

0

0

0

50.657

Toelichting Het investeringsprogramma Duurzame bereikbaarheid betreft een meerjarenprogramma, dat wij jaarlijks gelijktijdig met de Voorjaarsnota ter vaststelling aanbieden. Autorisatie vragen we voor de start van het project. Wij bundelen dit zoveel mogelijk in de Programmabegroting of met de Eerste bestuursrapportage. Voorbereiding en uitvoering van projecten kunnen meerdere jaren bestrijken. De realisatie per jaar kan afwijken van de begrote jaarplanning. Een specificatie van de projecten is opgenomen in de geheime bijlage bij de doelstelling Duurzame vervoersmiddelen. Hieronder geven we per doelstelling een toelichting op het verschil tussen de uitgavenraming en de gerealiseerde uitgaven in 2025. Doelstelling Duurzaam vervoer Uitbreidingsinvesteringen A

97

Het verschil wordt voor een groot deel veroorzaakt door een te optimistische inschatting over de voortgang van een aantal projecten, met name de projecten OV Verbinding Overvecht (2,0 miljoen euro) en Westelijke Stadsboulevard (3,9 miljoen euro). Het niet gerealiseerde deel van de raming wordt doorgeschoven naar 2026. Voor de projecten Koningsweg en Archimedeslaan is meer bijgedragen vanuit het programma Aantrekkelijke, Groene Leefomgeving en Erfgoed dan geraamd, waardoor de uitgaven per saldo 0,9 miljoen euro lager zijn. Voor het project Integrale aanpak NRU is een geraamde bijdrage van 3,0 miljoen euro aan het programma Aantrekkelijk, Groene Leefomgeving en Erfgoed in 2025 niet gerealiseerd en doorgeschoven naar 2026. De resterende 5,0 miljoen euro is een saldo van voor- en nadelen op de overige projecten binnen de doelstelling Duurzaam vervoer. Doelstelling Mobiliteitsgedrag Uitbreidingsinvesteringen A Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt doordat voor het project Merwedekanaalzone betalingen van de eerste termijnen eerder dan gepland hebben plaatsgevonden, waardoor een deel van de uitgaven die voor 2026 voorzien waren, zijn verschoven naar 2025 (3,0 miljoen euro overschrijding). Voor het project Laadpalen in parkeergarages schuift door vertraging in de uitvoering een gedeelte van de uitgaven door naar 2026 (1,1 miljoen euro).

Doelstelling Verkeersveiligheid Uitbreidingsinvesteringen A Het verschil wordt veroorzaakt door een te optimistische inschatting over de voortgang van de diverse projecten. Het niet gerealiseerde deel van de raming wordt doorgeschoven naar 2026.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

VvE P&R Uithof/Sciencepark Utrecht

Door het bieden van een combinatie van een goede parkeervoorziening aan de rand van de stad gecombineerd met snel openbaar vervoer naar de binnenstad zet de gemeente in op het afvangen van autoverkeer in de stad. Op deze manier biedt de gemeente een goed alternatief voor automobilisten met bestemming Utrecht voor parkeren in de binnenstad. De gemeente is eigenaar van 500 van de 2.000 parkeerplaatsen in de P&R de Uithof.

x € 1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 239

Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen

98

Subsidies Niet van toepassing voor dit programma.

99

Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Programma overzicht We werken aan een gezonde en prettige omgeving als je de deur uitstapt. Portefeuillehouder(s): Linda Voortman; Susanne Schilderman; Rik van der Graaf en Eva Oosters. Financiën programma

Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

Realisatie 2024 146.201 254.849 -108.647

Nominale begroting 2025 151.933 244.427 -92.494

Actuele begroting 2025 165.619 272.304 -106.685

Realisatie 2025 160.427 262.094 -101.667

x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie -5.192 10.210 5.018

3.762 141

6.455 2.809

1.328 7.141

3.826 8.918

5.701 14.165

1.875 -5.246

3.621 -94.989

3.646 -105.002

-5.813 -98.307

-5.092 -111.778

-8.464 -110.131

-3.372 1.647

Actuele begroting 2024 151.207 249.817 -98.610

De baten in dit programma zijn 160,427 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: • Opbrengsten uit de Afvalstoffenheffing (66 miljoen euro). • Opbrengsten uit de Rioolheffing (51 miljoen euro). • Opbrengsten voor Single-Use Plastic (6 miljoen euro). • Opbrengsten uit Leges Vergunningen (3 miljoen euro). De lasten in dit programma zijn 262,094 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • Personele lasten (77 miljoen euro). • Onderhoudskosten voor onder andere openbare ruimte, Wervengebied, water- en rioleringssysteem, containers afvalinzameling, gronden en terreinen (bodemverontreiniging) (66 miljoen euro). • Investeringen in watersysteem, rioleringssysteem en luchtkwaliteit (24 miljoen euro). • Afvalverwerkingskosten (21 miljoen euro). • Overige kosten zoals energielasten, kwijtscheldingen belastingen en betaalde subsidies (74 miljoen euro). In dit programma is in 2025 5,701 miljoen euro onttrokken en 14,165 miljoen euro toegevoegd aan de reserves. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in de Jaarrekening.

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=4b6cb49a-dbea-4c9c-9277-0ce67bcf7438