Jaarstukken 2025 met accountantsverklaring
Tekst van het document
Ten aanzien van het voorwaardencriterium heeft het college aan de hand van uitgevoerde verbijzonderde interne controles geconstateerd dat bij inkoop en aanbesteden 26,9 miljoen euro aan onrechtmatigheden heeft plaatsgevonden. Dit is een toename van 20,2 miljoen euro ten opzichte van 2024 en wordt vooral veroorzaakt door overschrijding van de overeengekomen contractduur (9,3 miljoen euro) en overschrijding van maximum te declareren uren (8,6 miljoen euro). Daarnaast is er ten onrechte geen Europese aanbesteding gedaan bij diverse contracten (4,5 miljoen euro) en 4,0 miljoen euro onrechtmatigheid betrof een verstrekte subsidie. Er worden concrete maatregelen genomen, zoals het aanpassen van formats van inhuurcontracten en ieder kwartaal interne controle op inkopen en aanbestedingen om deze onrechtmatigheden te voorkomen en te beperken. Ten aanzien van het misbruik en oneigenlijk-gebruik criterium zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd. Het college stelt dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor door de raad gestelde grens.
23
24
Programma's
25
Betrouwbare overheid Programma overzicht We zorgden voor betrouwbare dienstverlening en rechtvaardige behandeling. Portefeuillehouder(s): Sharon Dijksma, Rik van der Graaf, Eva Oosters, Dennis de Vries en Linda Voortman Financiën programma
Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal
Realisatie 2024 13.499 66.202 -52.702
Nominale begroting 2025 9.396 61.151 -51.755
Actuele begroting 2025 14.008 76.869 -62.862
Realisatie 2025 16.878 78.401 -61.523
x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 2.870 -1.531 1.339
695 211
695 211
0 0
1.175 0
1.175 0
0 0
484 -51.533
484 -52.218
0 -51.755
1.175 -61.687
1.175 -60.348
0 1.339
Actuele begroting 2024 14.741 66.758 -52.017
De gerealiseerde baten in dit programma zijn 16,878 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: • Raad en college: vrijval wethouderspensioenvoorziening 0,551 miljoen euro • Bovengemeentelijke belangen (bijdragen U10 en EBU: 1,579 miljoen euro). • Betrokken Utrechters: SPUK uitkering Regeling Kansrijke Wijk (4,3 miljoen euro) • informatie en dienstverlening: Inkomsten uit leges (10,080 miljoen euro) De gerealiseerde lasten in dit programma zijn 78,401 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • Raad en college: College (8,96 miljoen euro) en Raadsorganen (9,46 miljoen euro) • Bovengemeentelijke belangen: bovengemeentelijke samenwerking (6,364 miljoen euro) • Betrokken Utrechters: Initiatievenfonds (4,781 miljoen euro) en Wijkbureaus (16,56 miljoen euro) • Informatie en dienstverlening: Burgerzaken (16,71 miljoen euro), het Utrechts archief (3,694 miljoen euro), KCC (8,233 miljoen euro) en publieksdienstverlening: 2,598 miljoen euro) In dit programma werd in 2025 1,175 onttrokken aan de reserves. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in de jaarrekening.
26
Doelstellingen Doelstelling 1: Raad en college De gemeenteraad en college vormen een betrouwbaar en effectief bestuur van de stad. De raad stelt de beleids- en financiële kaders, is volksvertegenwoordiger en controleert het college. Het college voert uit binnen de door de raad vastgestelde kaders en voert daarmee het dagelijks bestuur van de stad. Wat hebben we bereikt in 2025? • De raad heeft de werkdruk van raadsleden beperkt door minder en efficiënter te vergaderen. • Het vertrouwen in de gemeenteraad is met drie procentpunt gestegen. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument
Vastgesteld
Toelichting
Beleidsnota standaard voor de beleidscyclus
2023
Raadstoets Bewoners en Bestuur M249 Overnemen aanbevelingen raadstoets Bewoners en Bestuur Utrecht
2023
Kaders ten behoeve van de rolverdeling tussen raad en college, en duidelijke afspraken over sturen en verantwoording van beleid. De aanbevelingen zoals verwoord in de Raadstoets Bewoners en Bestuur in goed overleg met raad over te nemen en te verwerken in de P&C documenten Betrouwbare Overheid.
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de Jaarstukken 2025.
Indicator % Utrechters dat vertrouwen heeft in de gemeenteraad
Nul meting 55% (2021)
Doelstelling Realisatie 2024 2024 -
-
Doelstelling Realisatie 2025 2025 52%
54%
Stop licht
Doelstelling 2026 -
Toelichting: De raad heeft in deze raadsperiode ingezet om het vertrouwen in de gemeenteraad te vergroten door onder meer in te zetten op kennis van de lokale democratie (met het Democratieprogramma), meer contact tussen raad(sleden) door middel van Raad in de Wijk en inwoners beter horen door betere raadsinformatiebijeenkomsten. Met de recente toename in het vertrouwen is de stijgende lijn weer ingezet.
27
Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2025 Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. •
De raad heeft op voorstel van de werkgroep Werkdruk en Werkwijze besloten tot een nieuwe werkwijze die stapsgewijs tot minder vergaderingen leidt en daarmee minder werkdruk leidt. In september is er een eerste structuurwijziging geweest, in april 2026 vindt de tweede structuurwijziging plaats waarmee de raad (onder meer) tot 40% minder tijd aan vergaderingen zal besteden. Vanaf de nieuwe raadsperiode zal de raad werken aan de voorstellen om de vergadercultuur verder aan te scherpen.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. Niet van toepassing. Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025 Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. Niet van toepassing Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. Niet van toepassing Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. Raad • In het kader van het Democratieprogramma zijn 3518 jongeren en volwassen Utrechters ontvangen op het stadhuis en hebben raadsleden 47 klassenbezoeken afgelegd om te praten over de lokale democratie. • Raad in de wijk heeft met nieuwe vormen geëxperimenteerd om laagdrempelig contact tussen inwoners en raadsleden te faciliteren, wat positieve reacties heeft opgeleverd. • Voor de raadsinformatiebijeenkomsten heeft een kwaliteitsimpuls plaatsgevonden, door de bijeenkomsten bij de ondersteuning van de raad te beleggen. College • Dagelijks bestuur van de gemeente Utrecht: uitgevoerd binnen de kaders die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. • Wekelijkse bijeenkomsten college (besluitvorming: er zijn in 2025 437 (college)besluiten genomen (Besluitenlijsten B&W Utrecht - iBabs Publieksportaal ).
• Inzet college coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht’: gericht op de aanpak van de groeiende ongelijkheid in de stad, de grote woningnood en de klimaatcrisis om een levendige leefbare stad te blijven. • Inzichtelijk maken uitvoering coalitieakkoord: via de P&C cyclus is dit terug te zien in zowel de Eerste - als de Tweede Bestuursrapportage 2025. • Informeren gemeenteraad: via raadsbrieven , memo's, schriftelijke vragen en vragenuur. • Vertegenwoordigden gemeentebestuur: bij uiteenlopende gelegenheden op de diverse beleidsterreinen. • Betrekken inbreng inwoners, ondernemers en organisaties bij beleidsvoorbereiding: uitvoering 'Samen Stad maken'.
28
•
•
Nauwkeurige en transparante uitvoering referendumverordening: het college heeft de raad geadviseerd naar aanleiding van een evaluatie inleidend referendumverzoek en advies over de Referendumverordening. Het college heeft verbindende feesten en bijeenkomsten ondersteunt, zoals Sinterklaasintocht en 4/5 mei.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025. Niet van toepassing. Financiën 1: Raad en college
Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal
Realisatie 2024 36 13.423 -13.387
Nominale begroting 2025 0 11.946 -11.946
Actuele begroting 2025 0 15.009 -15.009
Realisatie 2025 635 19.251 -18.616
x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 635 -4.243 -3.608
465 0
465 0
0 0
128 0
128 0
0 0
465 -10.947
465 -12.922
0 -11.946
128 -14.881
128 -18.488
0 -3.608
Actuele begroting 2024 0 11.412 -11.412
In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen Baten Op basis van de definitieve herberekening van de wethouderspensioenvoorziening per 31-12-2025 heeft er een vrijval van 0,5 miljoen euro op de voorziening plaatsgevonden. Overige baten Lasten Dit houdt verband met de overgang van de APPA-regeling voor politieke ambtsdragers naar het reguliere pensioenstelsel. In dat kader is de overdrachtswaarde van de politieke pensioenen herberekend, waaruit blijkt dat de huidige voorziening niet toereikend is. In het jaar voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen zijn er reeds kosten gemaakt voor de raadswissel. Het bijbehorende budget komt pas volgend jaar beschikbaar. Verder zijn er extra personeelskosten gemaakt in verband met ziektevervanging en om de groei van de raadsactiviteiten vanuit de griffie te ondersteunen. Overige lasten
Bedrag I/S 635 551
I I
84 -4.243 -3.760
I
-436
I
-47
I
I
29
Doelstelling 2: Bovengemeentelijke belangen De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal. Wat hebben we bereikt in 2025? De Utrechtse belangen zijn op verschillende manieren vertegenwoordigd op regionaal, nationaal en internationaal niveau. We zijn succesvol geweest in het naar voren brengen van de Utrechtse inzet op verschillende manieren en richting verschillende stakeholders. Zo hebben we het belang van de Merwedelijn duidelijk weten te maken richting Kabinet Schoof (o.a. resulterend in de toezegging van 562 miljoen euro voor de realisatie van de Merwedelijn), hebben we onze bredere lobby agenda ingebracht voor de verkiezingsprogramma’s en het nationale formatieproces t.b.v. Kabinet Jetten. Ook hebben we onze belangen onder de aandacht gebracht van zowel het Europees Parlement en de Europese Commissie. Tot slot zijn we in de lobby steeds beter zichtbaar als Metropool Regio Utrecht (MRU) en breiden we onze strategische samenwerkingen uit om onze belangen naar voren te brengen. Beleidskader Deze doelstelling heeft géén specifiek beleidskader. Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2025 Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. •
•
Voorzitterschap Utrecht Europese netwerk POLIS, een netwerk van Europese steden en regio’s die samenwerken op gebied van innovatieve oplossingen met betrekking tot mobiliteit: op 26 en 27 november heeft het POLIS Congres in Utrecht plaatsgevonden. Het voorzitterschap is overgedragen aan Ljubljana. Samen met de MRU-partners hebben we een tweedaagse bestuurlijke reis naar Brussel georganiseerd tijdens de European Week of Regions en Cities.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. •
Inbreng richting verkiezingsprogramma’s en formatie in verband met de Tweede Kamerverkiezingen 2025 na de val van het kabinet: in samenwerking met de MRU , G4, VNG en andere partners, ingezet om de Utrechtse belangen te vertegenwoordigen.
Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025 Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. •
Gevolgen van aannemen van amendementen 127 en 128: we hebben scherpere keuzes gemaakt voor de lobby inzet. Zo is het huurcontract van het kantoor van de gemeente Utrecht in Den Haag beëindigd, hebben we ons lidmaatschap van een aantal netwerken opgezegd en maken we scherpe keuzes in hoe we werkbezoeken voor bewindspersonen en Kamerleden vormgeven.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. Niet van toepassing.
30
Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. •
•
•
•
•
•
•
Vertaling Utrechtse coalitieakkoord naar lobbyinzet: we hebben belangen onder de aandacht gebracht bij bewindspersonen, nationaal en Europees Parlement, al dan niet samen met G4, VNG en andere partners. Vanwege beperkte middelen hebben we geprioriteerd en keuzes gemaakt. Bouwen aan een relevant regionaal en (inter)nationaal netwerk: we hebben ons netwerk verder versterkt en uitgebreid door samenwerking met bestaande partners te intensiveren en samenwerking met nieuwe partners aan te gaan. Samenwerking regio: We werken samen met de regio om Utrechtse belangen te behartigen zoals het aantrekken van landelijke investeringen voor de OV-schaalsprong (met name de Merwedelijn). (Zie ook Raadsbrief Toekenning middelen woningbouw en mobiliteit) Dit doen we samen met partners uit de Metropool Regio Utrecht (MRU). Daarbij zetten we in op het versterken van het profiel van de regio middels positionering Utrecht, Heart of Health waarbij we onder andere samenwerken met de Economic Board Utrecht (EBU). Voortrekkersrol bij de internationale klimaatdoelstelling: we hebben zitting genomen in het bestuur van ICLEI Europa om actiever en zichtbaarder op te komen voor de klimaatdoelstellingen van steden in Europa. Daarnaast was het voorzitterschap van POLIS, een duurzaam mobiliteitsnetwerk, ook bedoeld om onze inspanningen op dit gebied een stap verder te brengen.
Actieve lidmaatschappen: we zijn actief lid van onder andere de VNG, G4, Eurocities, ICLEI (local governments for sustainability), Polis en de WHO en nemen waar nuttig bestuurlijke posities in. In het kader van bezuinigingen hebben we een aantal lidmaatschappen opgezegd, w.o. het lidmaatschap van het Global Parliament of Mayors. Kennisuitwisseling met nationale en internationale partners: dit hebben we gedaan door ontvangst van delegaties en organiseren van gesprekken, ronde tafels en werkbezoeken. In het kader van bezuinigingen hebben we vanuit Public Affairs in 2025 niet bijgedragen aan het aantrekken van internationale evenementen en hebben we de ontvangst van nationale delegaties afgeschaald. Internationale (economische) missies: hier hebben we aan deelgenomen. Hierbij is bijgedragen aan het Utrechtse profiel en vestigingsklimaat in samenwerking met partners als RVO, ROM en EBU.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025. Niet van toepassing. Financiën 2: Bovengemeentelijke belangen
Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal
Realisatie 2024 1.542 5.319 -3.777
Nominale begroting 2025 1.104 5.521 -4.417
Actuele begroting 2025 1.024 5.481 -4.457
Realisatie 2025 1.579 6.565 -4.986
x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 556 -1.085 -529
0 0
0 0
0 0
833 0
833 0
0 0
0 -4.173
0 -3.777
0 -4.417
833 -3.624
833 -4.153
0 -529
Actuele begroting 2024 1.104 5.276 -4.173
31
In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. Toelichting verschillen Baten De afwijking bij de baten wordt veroorzaakt doordat de bijdragen van de deelnemende gemeenten aan U10 aanvankelijk op het verkeerde programma zijn geboekt en later zijn gecorrigeerd. De daarbij behorende correctie leidt tot een tegengestelde mutatie bij de lasten, waardoor baten en lasten elkaar volledig compenseren. Afwijkingen in baten en lasten compenseren elkaar grotendeels. Lasten De afwijking bij de lasten is het gevolg van een nog niet geactualiseerde begroting. Door hogere heffingsopbrengsten sluiten de interne verrekeningen niet meer aan. Dit zal worden gecorrigeerd bij de actualisatie van de begroting. De afwijking bij de lasten wordt veroorzaakt doordat de bijdragen van de deelnemende gemeenten aan U10 aanvankelijk op het verkeerde programma zijn geboekt en later zijn gecorrigeerd. De daarbij behorende correctie leidt tot een tegengestelde mutatie bij de lasten, waardoor baten en lasten elkaar volledig compenseren. Afwijkingen in baten en lasten compenseren elkaar grotendeels.
x € 1.000 Bedrag I/S 556 444
I
112 -1.085 -761
I
-444
I
120
I
I
Doelstelling 3: Betrokken Utrechters Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad. Wat hebben we bereikt in 2025? • Het uitvoeringsprogramma De stem van Jonge Utrechters is vastgesteld. • Bij 49% van de college en raadsvoorstellen is het Kompas voor zeggenschap gebruikt. • Het percentage Utrechters dat vertrouwen heeft in de lokale overheid steeg. • Het percentage Utrechters dat betrokken is in de buurt bij één of meerdere activiteiten steeg. • Het percentage Utrechters dat vindt dat de gemeente eerlijk en open is in het contact met inwoners steeg. • Er is een nieuwe governance structuur voor het Programma Samen voor Overvecht waarmee de samenwerking tussen partijen is verbeterd. • Er is een nieuwe strategie Samen voor Overvecht met meer focus in de wijkaanpak en extra aandacht voor de verbindingen tussen alle inzet in de wijk. • We organiseerden een goed bezocht congres over Buurt- en wijkgericht werken.
32
Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument
Vastgesteld
Toelichting
Uitvoeringsprogramma De stem van jonge Utrechters Verordening samenwerking participatie en inspraak gemeente Utrecht
2025
Uitvoeringsprogramma Buurten wijkgericht werken
2024
Samen stad maken. Geen Utrecht zonder U Samen voor Overvecht Initiatievenfonds
2024
Activiteiten waarmee de samenwerking met kinderen en jeugd versterkt wordt. Verordening om een bijdrage te leveren aan meer zeggenschap en meer eigenaarschap voor Utrechters en een brede belangenafweging door bestuursorganen in de besluitvorming. Uitvoeringsprogramma geeft richting aan het verder ontwikkelen van buurt- en wijkgericht werken. Beleidsnota geeft richting aan meer zeggenschap voor Utrechters. Ambitiedocument Samen voor Overvecht Subsidieregeling voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen.
2025
2019 2015
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de Jaarstukken 2025.
Indicator % Utrechters dat betrokken is in de buurt bij één of meerdere activiteiten
Nul meting
Doelstelling Realisatie 2024 2024
Doelstelling Realisatie 2025 2025
Stop licht
Doelstelling 2026
54% (2023)
-
-
55%
59%
-
% Utrechters dat vertrouwen heeft in de lokale overheid
53% (2023)
-
-
54%
57%
-
% Utrechters dat vindt dat de gemeente eerlijk en open is in het contact met inwoners.
27% (2023)
-
-
28%
30%
-
33
Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2025 Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. •
• •
•
•
•
•
Het buurt- en wijkgericht werken van onze organisatie is versterkt met het Uitvoeringsprogramma Buurt en wijkgericht. We organiseerden voor medewerkers onder andere zomerboosts en inspiratiesessies en richten een leernetwerk op. Over de voortgang van het uitvoeringsprogramma stuurden wij de Raadsbrief Voortgang Uitvoeringsprogramma Buurt- en wijkgericht werken. Kwantitatieve indicatoren Samen stad maken en de opzet van de monitor Samen stad maken zijn op12 juni 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma ‘De stem van jonge Utrechters’ is vastgesteld. Daarin staat welke activiteiten we via vier pijlers ondernemen om de samenwerking met kinderen en jongeren (jeugdparticipatie) te versterken. We stuurden hierover de Raadsbrief Uitvoeringsprogramma De stem van jonge Utrechters. In het kader van de leidende principes voor houding en gedrag hebben leidinggevenden binnen de gemeentelijke organisatie actief gestuurd op het opbouwen en onderhouden van duurzame relaties met Utrechters en op transparantie, openheid en eerlijkheid. We zien dat dat resultaat heeft want het percentage Utrechters dat vindt dat de gemeente eerlijk en open is in het contact met inwoners en het percentage dat vertrouwen heeft in de lokale overheid zijn gestegen.
Samen stad maken en Publieksdienstverlening werkten aan het beter gebruik maken van inwonerssignalen door signalen vanuit het digitale samenwerkingsplatform DenkMee te koppelen en te importeren een dashboard waarin inwonerssignalen verzameld worden. Het eigenaarschap van Utrecht is vergroot door betere samenwerking tussen gemeente, fondsen en bedrijfsleven bij het ondersteunen van maatschappelijke initiatieven. We sloten een convenant met Utrechtse fondsen, sloten samen met andere fondsen aan bij evenementen om initiatief te stimuleren en faciliteerden en stimuleerden het gebruik van het bewonersbod door interne- en externe communicatie en kennisuitwisseling met anderen overheden en partners. Daarnaast werken we samen met organisaties die vrijwillige inzet vanuit bedrijven stimuleren zoals De Utrechtse Uitdaging, Voor je Stadsie en De Nieuwe Gevers. We werkten de hervormingsbezuiniging voor Wijken uit. We stuurden daarover de Raadsbrief Differentiëren dienstverlening wijkbureaus.
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. • We organiseerden het jaarlijks congres van het Landelijk Platform Buurt- en wijkgericht werken met het thema “Werken van uit het hart” . Het congres is goed bezocht, alle 562 beschikbare kaarten waren verkocht. Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025 Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. Niet van toepassing. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. Niet van toepassing.
34
Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. •
•
• • •
•
•
•
•
• •
•
•
•
We faciliteerden bewoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad met onder andere het Initiatievenfonds. Het percentage Utrechters dat betrokken is in de buurt bij één of meerdere activiteiten is mede daardoor met 4% gestegen. Met het Initiatievenfonds ondersteunden wij 1.196 initiatieven. Inwoners en ondernemers konden bij medewerkers van het wijkbureau terecht met vragen, meldingen of ideeën over hun leefomgeving. Inwoners konden ook naar het wijkspreekuren van de wijkwethouders. We verbonden en vertaalden kennis samen met de stad naar wat in buurten nodig is, bijvoorbeeld met de Staat van de wijk Binnenstad en de Staat van de wijk Noordwest. Het wijkbureau fungeerde als netwerkplek voor medewerkers en professionals in de wijk om kennis en kunde over de Utrechtse buurten uit te wisselen en samen te laten komen. In zes buurten werkten we met bewoners, ondernemers en organisaties die actief zijn in de wijk aan buurtagenda’s. Daarover stuurden wij de raadsbrief Voortgang Buurtagenda’s 2026. De sturing van de wijkaanpak Samen voor Overvecht is aangescherpt en de programmastructuur versterkt met een nieuwe governance structuur waarmee we ook de samenwerking tussen partijen verbeterden.
Het proces waarin we samen met bewoners, maatschappelijke partijen, ondernemers en gemeente op basis van een gezamenlijke analyse van de indicatoren van de wijkaanpak keuzes te maken voor de toekomst van Overvecht is afgerond. Met als resultaat, een nieuwe strategie met meer focus in de wijkaanpak en extra aandacht voor de verbindingen tussen alle inzet in de wijk. We informeerden de raad over de voortgang en ontwikkelingen in de wijkaanpak Samen voor Overvecht met de raadsbrieven Stand van zaken Samen voor Overvecht 2025.en Stand van zaken 4e kwartaal 2025 Samen voor Overvecht. We gingen door met het ondersteunen, faciliteren en doorontwikkelen van de wijkplatforms, wat onder andere geleid heeft tot goede afspraken over rollen, financiële bijdrage en kennisuitwisseling. We zijn doorgegaan met de reflectiegroep Samen stad maken, bestaande uit betrokken Utrechters en ambtenaren. In 2025 zijn 66 projecten gepubliceerd op het digitale samenwerkingsplatform DenkMee. Op de peilingen is 16.242 keer online gereageerd. Voor de doorontwikkeling van digitale samenwerking is een marktconsultatie uitgevoerd, waarmee we een beeld hebben gekregen van de huidige mogelijkheden voor digitale samenwerkingsplatforms.
Bij het kiezen van een samenwerkingsvorm bij plannen, beleidsontwikkeling en uitvoering is steeds vaker het kompas voor zeggenschap toegepast; bij 49% van de college- en raadsvoorstellen was dit het geval. In 2025 namen 325 medewerkers deel aan de basistraining Samen stad maken, 22 medewerkers aan de verdiepende training en zijn er casusbesprekingen en kennisbijeenkomsten voor ambtenaren georganiseerd. Hierdoor is het vakmanschap op het gebied van Samen stad maken vergroot. We stuurden op de toepassing van Samen stad maken bij gemeentelijke projecten door actief te faciliteren, stimuleren en controleren.
35
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025. • Het was niet mogelijk om motie 360 ‘Ontzie plan Einstein en Samen stad maken zoveel mogelijk’ uit te voeren omdat de bijbehorende dekking niet haalbaar was, zoals vermeld in de Voorjaarsnota 2025. Maar met het amendement 156 Bezuinig niet op de stem van de toekomst is de strekking van de motie, gedeeltelijk terugdraaien van de bezuiniging op Samen stad maken, wel uitgevoerd. Het te bezuinigen bedrag is teruggebracht naar 49.000 euro. Financiën 3: Betrokken Utrechters
Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal
Realisatie 2024 1.644 15.988 -14.344
Nominale begroting 2025 0 13.784 -13.784
Actuele begroting 2025 2.793 21.345 -18.552
Realisatie 2025 4.283 21.349 -17.066
x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 1.490 -4 1.486
211 211
211 211
0 0
50 0
50 0
0 0
0 -14.825
0 -14.344
0 -13.784
50 -18.502
50 -17.016
0 1.486
Actuele begroting 2024 4.532 19.357 -14.825
In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen Baten Initiatievenfonds: Niet-begrote vergoedingen (derden die hebben mee betaald aan initiatieven) Wijkbureaus: specifieke uitkering van het rijk Regeling Kansrijke Wijk Overvecht (2023-2025) in 2025 is meer besteed dan begroot. Deel van de toegekende middelen van voorgaande jaren is in 2025 besteed. Tegenover deze hogere besteding dan begroot wordt een groter deel van de specifieke uitkering aan 2025 toegerekend Wijkbureaus: Eind 2025 is de specifieke uitkering van het rijk Regio Deal (2026-2029) ontvangen. Deel van deze specifieke uitkering Regio Deal is al in 2025 besteed. Tegenover deze hogere besteding dan begroot wordt een deel van deze uitkering als baat aan de jaarschijf 2025 toegerekend Wijkbureaus: Organiseren congres Landelijk Platform voor Buurtgericht Werken, niet begrote vergoedingen inschrijfgeld deelnemers (zie ook toelichting lasten) Wijkbureaus: Overige baten Lasten Initiatievenfonds: onderbesteding door vertraging van toegekende projecten door te weinig uitvoeringscapaciteit bij uitvoerende aannemers (voorbeeld de realisatie van watertappunten) Wijkbureaus: specifieke uitkering van het rijk Regeling Kansrijke Wijk Overvecht (2023-2025) is in 2025 meer besteed dan begroot. Deel van de
Bedrag
I/S
1.490 105
I
583
I
331
I
254
I
217 -4 557
I
-583
I
I
36
x € 1.000 Toelichting verschillen toegekende middelen van voorgaande jaren is in 2025 besteed. Tegenover deze overschrijding staan hogere baten. (Zie ook toelichting baten) Wijkbureaus: Eind 2025 is de specifieke uitkering van het rijk Regio Deal (2026-2029) ontvangen. Deel van deze specifieke uitkering Regio Deal mocht al in 2025 worden ingezet. Tegenover deze overschrijding staan hogere baten. (zie ook toelichting baten) Wijkbureaus: niet begrote lasten voor het organiseren van het congres Landelijk Platform voor Buurtgericht Werken (zie ook toelichting baten) Wijkbureaus: Impuls wijk- en buurtaanpak. In 2025 is er meer besteed in de buurten en tegelijkertijd minder besteed aan ambtelijke kosten en ondersteuning waardoor er op het totale budget minder besteed is dan begroot. Wijkbureaus: Feestelijke Jaarwisseling. In 2025 is meer besteed dan begroot Wijkbureaus: Lagere personele lasten (inclusief looncompensatie) dan begroot door het terughoudend invullen van vrijvallende vacatures met het oog op de hervormingsbezuinigingen.
Bedrag
I/S
-331
I
-268
I
166
I
-32 487
I I
Doelstelling 4: Informatie en dienstverlening De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag. Wat hebben we bereikt in 2025? De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is in 2025 betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag geweest. Daarnaast hebben we: - een BRP-inschrijfvoorziening gerealiseerd. Dit is een landelijke taak voor het inschrijven in de Basisregistratie Personen (BRP) van statushouders en asielzoekers met langer dan 6 maanden verblijf, zodat zij mee kunnen doen aan de maatschappij. We hebben daarmee ook bijgedragen aan het wegwerken van de landelijke achterstand. - een proef gestart om een digitale aanvraag voor naturalisatie mogelijk te maken in samenwerking met de Immigratie- en Naturalisatiedienst. - de tussentijdse Tweede Kamerverkiezing georganiseerd. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument
Vastgesteld
Toelichting
Visie en meerjarenperspectief 2023-2033 op dienstverlening
2023
Aanvullende richting gevende afspraken over de dienstverlening van de gemeente Utrecht
37
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de Jaarstukken 2025.
Indicator
Nul meting
Doelstelling Realisatie 2024 2024
Doelstelling Realisatie 2025 2025
Stop licht
Doelstelling 2026
Klanttevredenheid Burgerzaken.
8
8,5
8
8,6
8
Klanttevredenheid eerstelijns contactmomenten.
7,2
8,1
7,2
7,9
7,2
*Uitgebreidere informatie over indicatoren die betrekking hebben op deze doelstelling is te vinden in de Utrecht Monitor
Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2025 Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. Niet van toepassing. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. • Verkenning én gestart met een succesvolle proef op verbeteren proces naturalisatie in samenwerking met de Immigratie- en Naturalisatiedienst. • Realisatie BRP inschrijfvoorziening, op verzoek van de raad • Tussentijdse tweede kamer verkiezing georganiseerd Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025 Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. Niet van toepassing. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in Programmabegroting 2025. • We zijn in november gestopt met webcare. In de Voorjaarsnota 2024 is besloten om per 1/1/2026 te stoppen met webcare. We hebben alle medewerkers eerder een andere positie aan kunnen bieden en daardoor zijn we een maand eerder gestopt. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. • •
Het aanbieden van alle vormen van de dienstverlening van Burgerzaken. Informatievoorziening telefonisch, digitaal en fysiek (Gemeentelijk Servicepunt) Verbetering van de dienstverlening via het programma Publieksdienstverlening, waarin ook de aanbevelingen uit het rapport over de toeslagen affaire worden meegenomen. 38
•
Investeren in het aantrekken, opleiden en behouden van voldoende (nieuwe) medewerkers om aan de groeiende vraag aan dienstverlening te kunnen blijven voldoen
Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2025. • Uitvoeren van het project staatsloosheid. Dit project is eind 2024, na het opstellen van de programmabegroting 2025, afgerond. Financiën 4: Informatie en dienstverlening
Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal
Realisatie 2024 10.277 31.471 -21.194
Nominale begroting 2025 8.292 29.900 -21.608
Actuele begroting 2025 10.192 35.035 -24.844
Realisatie 2025 10.381 31.235 -20.854
x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 190 3.800 3.990
19 0
19 0
0 0
164 0
164 0
0 0
19 -21.589
19 -21.175
0 -21.608
164 -24.680
164 -20.690
0 3.990
Actuele begroting 2024 9.105 30.713 -21.608
In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen
Bedrag
I/S
Baten Klantcontactcentrum: Niet-begrote specifieke uitkering van het rijk voor inrichting overheidsbrede loketten Publieksdienstverlening: Niet-begrote specifieke uitkering van het rijk voor verbetering digitale dienstverlening
190 75
I
128
I
Overige baten (saldo) Lasten Burgerzaken/verkiezingen: resultaat op jaarlijks budget verkiezingen
-13 3.800 2.088
I
270
I
164 257
I I
260
I
Burgerzaken: - Voordeel door strakke sturing op het inhuurplafond en het terughoudend invullen van vrij vallende vacatures met het oog op de hervormingsbezuinigingen : - Budget 2024 voor Landelijke aanpak adres onderzoek (LAA) uit gemeentefonds is in 2025 overgeheveld naar de begroting van burgerzaken; kosten zijn al in 2024 gemaakt en destijds gedekt/ "voorgeschoten:" uit algemene reserve. Budget blijft nu over op begroting burgerzaken en kan terug naar de algemene reserve. - Lager dan begrote rijksafdrachten leges in 2025 Klantcontactcentrum: - Voordeel door sturing op het inhuurplafond en het terughoudend invullen van vrij vallende vacatures met het oog op de hervormingsbezuinigingen;
I
39
x € 1.000 Toelichting verschillen
Bedrag
I/S
- Voordeel op het beschikbare materiële budget door terughoudenheid uitgaven met het oog op de hervormingsbezuinigingen: - Meer "interne verrekeningen" dan begroot voor maatwerkwerkzaamheden voor andere organisatieonderdelen:
242
I
120
I
Overige lasten: de factuur van het Utrechts Archief was lager dan begroot (0,155 miljoen euro), en er waren minder uitgaven dan begroot voor het programma Publieksdienstverlening ( 0,245 miljoen euro).
400
I
Risico's Toprisico’s programma
Maatregelen
In onze ambities maken we keuzes die op Met het programma Samen stad maken, geen gespannen voet kunnen staan met wat bewoners, Utrecht zonder U en het Kompas voor ondernemers en organisaties willen voor hun zeggenschap, zorgen we ervoor dat we alle buurt of wijk waardoor die het idee kunnen krijgen verschillende belangen ophalen (stedelijk en dat de gemeente niets heeft gedaan met hun buurt, omwonenden en gebruikers). Aan de bijdrage om het beleid te beïnvloeden. voorkant zijn we in het samenwerkingsplan helder over de samenwerkingsvorm en zeggenschap. Achteraf maken we in het samenwerkingsverslag inzichtelijk welke inbreng er is opgehaald, hoe we dit hebben gewogen en wat dat heeft betekend voor het voorstel dat voorligt.
Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van Een actueel business continuïteitsplan (BCP), informatie en/of dienstverlening door acute waarin beschreven is welke acties we incidenten/calamiteiten, zoals: uitvallen van ICT- ondernemen als het risico zich voordoet systemen, ontoegankelijkheid gebouw en landelijke ontwikkelingen Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van Actieve arbeidsmarkt strategie gericht op informatie en/of dienstverlening door uitbreiding van de vaste formatie ten opzichte van onvoldoende beschikbaar personele capaciteit de flexibele schil en investeren in opleiding en (kwalitatief en/of kwantitatief) om de veranderde training voor de werknemers. vraag door onder andere de veranderende samenstelling van de populatie en ondermijnende criminaliteit, aan te kunnen. De toprisico’s met financiële gevolgen zijn terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de toprisico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.
Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.
40
Verbonden partijen Omschrijving
Doel
Het Utrechts Archief
Het verwerven, bewaren en beschikbaar stellen van de archieven van de gemeenten Utrecht en Nieuwegein, de provincie Utrecht en de archieven van het Rijk in de provincie Utrecht en een omvangrijke collectie beeldmateriaal en bibliotheek over Utrecht. Via digitale dienstverlening, de studiezaal en het publiekscentrum stelt HUA de collectie ter beschikking aan de burger voor onderzoek, educatie en cultuurbeleving. Daarnaast is Het Utrechts Archief toezichthouder en kennispartner bij het informatiebeheer van de gemeenten Utrecht, Nieuwegein en verschillende decentrale overheden.
x € 1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 3.694
Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen
41
Subsidies x €1.000
Doelstelling Omschrijving Doelstelling 1: De gemeenteraad en het college van B&W vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad
Begroting
Realisatie
Verschil
Organiseren en uitvoeren van volksfeesten Subsidiëren van tegenstanders, voorstanders en subsidieaanvragers met een neutrale houding ter ondersteuning van het publieke debat voor campagneactiviteiten of de meningsvorming nadat een definitief verzoek tot het houden van een raadgevend referend
230
285
-55
36
0
36
Totaal doelstelling 1 Doelstelling 2: Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad Het Initiatievenfonds is er voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, Initiatievenfonds wijk of de stad kunnen een aanvraag doen. Samen voor Overvecht betekent werken aan een wijk waar bewoners prettig samenleven en die aantrekkelijk is voor nieuwe bewoners, bezoekers, en ondernemers. Een wijk waarin de veerkracht van bewoners wordt Samen voor Overvecht versterkt en iedereen mee kan doen.
266
285
-19
3.394
3.256
138
4.700
3.298
1.402
Totaal doelstelling 2
8.094
6.554
1.540
Totaal Betrouwbare overheid
8.360
6.839
1.521
Volksfeesten
Ondersteunen raadgevend referendum
Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.
42
Ontwikkelen en wonen voor iedereen Programma overzicht We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil in onze stad een passende woning kan vinden. Portefeuillehouder(s): Dennis de Vries, Linda Voortman, Senna Maatoug en Susanne Schilderman
Financiën programma
Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal
Realisatie 2024 209.276 285.035 -75.760
Nominale begroting 2025 219.108 228.807 -9.699
Actuele begroting 2025 128.840 132.509 -3.669
Realisatie 2025 142.999 122.054 20.946
x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 14.159 10.456 24.615
167.863 19.572
169.086 93.454
18.264 13.161
18.079 22.251
23.190 43.141
5.111 -20.890
148.291 -5.983
75.632 -128
5.103 -4.596
-4.171 -7.841
-19.950 996
-15.779 8.836
Actuele begroting 2024 168.327 322.600 -154.273
De baten in dit programma zijn 142,999 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: • Inkomsten uit grondexploitaties (79,5 miljoen euro) • Inkomsten uit erfpachtcontracten, conversie van erfpachtrechten en meerwaardeafdrachten uit bestemmingswijzigingen op erfpachtgronden (25,5 miljoen euro) • Leges vergunningen en precario, boetes en dwangsommen (19,3 miljoen euro) • Overige inkomsten (18,7 miljoen euro) die voornamelijk bestaan uit inkomsten voor gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. De lasten in dit programma zijn 122,054 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • Kosten voor grondexploitaties, bestaande uit kosten voor verwerving, tijdelijk beheer, plan- en VAT kosten, bouw- en woonrijp maken, sloopkosten en milieumaatregelen, rente en overige kosten, inclusief verrekening naar de balans van het onderhanden werk (66,2 miljoen euro) • Kosten voor overige gebiedsontwikkelingen en voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (26,6 miljoen euro) • Kosten voor de bebouwde omgevingen, bestaande uit personeelskosten, bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD), juridische kosten en licentiekosten (23,9 miljoen euro) • Kosten voor beleidsontwikkeling en uitvoering van het deelprogramma Huisvesting voor het realiseren van versneld toevoegen van woonruimte (6,7 miljoen euro)
43
•
Het restant is (-1,3 miljoen euro) zijn het saldo van een financieel administratieve toerekening van overhead en overige kosten voor met name erfpacht en advisering over strategische en complexe, gebiedsoverstijgende vraagstukken.
In dit programma wordt in 2025 23,2 miljoen euro onttrokken en 43,1 miljoen euro toegevoegd aan de reserves. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in de jaarrekening.
Doelstellingen Doelstelling 1: Stedelijke omgeving Diverse en veilige stedelijke omgeving draagt bij aan de randvoorwaarden voor een prettig en gezond leven. Wat hebben we bereikt in 2025? • We werkten aan de stad met als uitgangspunt groei in balans en vanuit de visie dat we een 10-minutenstad ontwikkelen. Dat betekent dat de groei van het aantal woningen gepaard moet gaan met toekomstbestendige, levendige wijken en dat we (wijk)werkgelegenheid, groen, maatschappelijke voorzieningen en investeringen in duurzame mobiliteit en energietransitie mee willen laten groeien met de groei van de stad. • Met de Utrechtse Aanpak hebben we maatregelen genomen om de woningbouw op gang te houden en gebiedsontwikkelingen doorgang te laten vinden. Mede door de Utrechtse Aanpak zijn er 4.195 woningen in 2025 in aanbouw gegaan. • Het behalen van al onze ambities wordt steeds lastiger door veranderde marktomstandigheden zoals gestegen kosten en rentelasten en minder beschikbare middelen. We moeten daarom concessies doen en we zien dat het steeds vaker knelt om alle ambities te realiseren. • Netcongestie levert spanningen op voor de nieuwbouwopgave in de stad. De nieuwe aansluitmogelijkheden zijn beperkt en mitigerende maatregelen leveren geen sluitende oplossing.
Er is urgentie en daadkrachtig ingrijpen nodig door Rijksoverheid en netbeheerder om vertraging van de bouwproductie te verminderen Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument
Vastgesteld
Toelichting
Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 Aanvulling Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040
2021
Grondprijzenbrief 2024
2024
Het Utrechts Grondbeleid
2024
Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Aanvullende richtinggevende afspraken op de RSU2040 naar aanleiding van het coalitieakkoord. Actualisatie van de geldende grondprijzen voor het jaar 2024. Beschrijft de verschillende instrumenten van het grondbeleid die bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van de gemeente.
2023
44
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de Jaarstukken 2025.
Indicator Algemeen buurtoordeel stad
Nul meting 7,3
Doelstelling Realisatie 2024 2024 -
-
Doelstelling Realisatie 2025 2025 7,3
Stop licht
7,3
Doelstelling 2026 -
Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2025 Deze activiteiten hebben we gerealiseerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. • • •
•
• • • • • •
• • •
In 2025 hebben we gewerkt aan verschillende ontwikkelingen. Zo is van verschillende projecten het UPG proces opgestart zoals Rosendael (Indusdreef) en P+R / Aidadreef en het Gezondheidscentrum met woningen Meerndijk. Er zijn in 2025 planproducten vastgesteld, zoals het SPvE Hojel I, het SPvE Steck, de Nota van Uitgangspunten Fase 2 Merwede, de Bouwenvelop Briljantlaan en het bestemmingsplan circulair bedrijvenpark Strijkviertel. De bouw van verschillende projecten is gestart. In 2025 is de bouw gestart van ruim 2500 woningen in Merwedekanaalzonde deelgebied 5. De laatste bouwblokken van Merwede worden naar verwachting in 2033 opgeleverd. Daarnaast is bij het Thomas á Kempisplantsoen gestart met de bouw en zijn in Leeuwesteyn en Rijnvliet verschillende bouwvelden in aanbouw gegaan. In 2025 is gewerkt aan de Leidende Principes Rijnenburg die eind 2025 door het College zijn vastgesteld (en 29 januari 2026 door de raad vastgesteld). Ook is in 2025 gewerkt aan de voorbereidingen voor het opstellen van de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg (gereed tweede helft 2026). De beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 is op 20 februari 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Het Masterplan Overvecht Centrum is op 18 december 2025 vastgesteld door de gemeenteraad.
Het SPvE gebiedsontwikkeling Galgenwaard is eind december 2025 voorgelegd aan het college en in januari 2026 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. In 2025 is gewerkt aan een nota van uitgangspunten voor de Ravellaan 96, deze bieden we conform afspraak in Q1 2026 ter besluitvorming aan gemeenteraad. Op 17 juli 2025 is het Omgevingsplan voor de ontwikkeling van fase 1 van Merwedekanaalzone Deelgebied 6 vastgesteld. We hebben aan verschillende openbare ruimte projecten gewerkt. Het ontwerpproces voor de herinrichting van het Balijeplein en Waalstraat Oost is gestart. Balijeplein wordt naar verwachting in 2029/2030 opgeleverd en Waalstraat Oost in 2028. Dit in verband met de latere realisatie van de bruggen in Merwede. Voor het Janskerkhof is in 2025 is gewerkt aan het Schets Ontwerp (SO), we liggen op koers voor de realisatie in 2028. De uitvoering Park Paardenveld is in 2025 gestart. Oplevering in het voorjaar 2026. In 2025 is de bouwteamfase opgestart met de aannemer en is gezamenlijk gewerkt aan een uitvoeringsfasering en uitvoeringsontwerp. Eneco heeft het eerste deel van de stadsverwarming (tussen Damstraat en Croeselaan) verlegd.
45
•
•
Omgevingswet: in 2025 hebben wij onderzocht hoe de Utrechtse omgevingsvisie zich verhoudt tot de uitgangspunten van de Omgevingswet. U bent hierover 1e kwartaal 2026 per raadsbrief geïnformeerd. Erfpachtbeheer, Conversie en bestemmingswijzigingen en Uitgifte Gemeentelijke Eigendommen:In 2025 is uitvoering gegeven aan hetgeen is opgenomen in de Programmabegroting 2025 ten aanzien van Erfpachtbeheer, Conversie en bestemmingswijzigingen en Uitgifte Gemeentelijke Eigendommen: bij het einde van het 50jarige tijdvak van de Algemene Bepalingen 1974 (AB74) worden de gewijzigde Algemene Bepalingen ter besluitvorming aangeboden inclusief de methode om de gewijzigde grondwaarde en canon vast te stellen. In de raadsbrief hebben wij u geïnformeerd over de aangepast planning van deze besluitvorming.
Activiteiten die we niet meer zouden doen in 2025 Deze activiteiten hebben we in lijn met de Programmabegroting 2025 beëindigd in 2025. •
De variantenstudie Maarschalkerweerd Noord is door het college vastgesteld. Op het moment dat er financiële middelen beschikbaar zijn, dan zal de planuitwerking worden doorgestart. De omgeving is hierover geïnformeerd.
Activiteiten die we zouden blijven doen in 2025 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2025 opgenomen. • • • •
• • •
• • •
We hebben verder gewerkt aan de lopende projecten in het MPR. In 2025 is de 5e tranche Utrechtse Aanpak vastgesteld waarmee gerichte maatregelen genomen zijn om de woningbouw op gang te houden. We hebben verder gewerkt aan het versnellen van planprocessen met de implementatie van het UPG. Voor MIRT verkenning OV en Wonen is in 2025 een subsidie aanvraag voor de Merwedelijn toegekend waarmee de financiële randvoorwaarden zijn ingevuld om een voorkeursalternatief te kunnen vaststellen. De definitieve besluitvorming vindt plaats in Q4 2026. Het MIRT-onderzoek A12-zone en Rijnenburg is in 2025 afgerond. Op basis hiervan hebben met de Rijk en regio afgesproken om vervolgonderzoek te doen naar de bereikbaarheid van Groot Merwede Rijnenburg. In 2025 is de scenariostudie Stedelijke Knoop Lunetten-Koningsweg opgeleverd en door het college vastgesteld. Op basis van de aangenomen moties na bespreking in de raad is de voorkeursrichting voor verdere uitwerking aangepast. Omgevingswet: de invoering van de Omgevingswet heeft op 1 januari 2024 plaatsgevonden en er is sprake van een implementatie- en transitieperiode. Om voor de wettelijke termijn van 2032 een definitief omgevingsplan te hebben zijn ook in 2025 de nodige stappen gezet. Zo is december 2025 de 2e wijziging omgevingsplan ter inzage gegaan waarmee o.a. de eerste tien bestemmingsplannen worden overgezet.
Ook over de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie bent u geïnformeerd. In de raadsbrief Evaluatie Omgevingswet hebben we u hierover 1e kwartaal 2026 geïnformeerd. Voor het Lombokplein is in 2025 is de bouwteamfase opgestart met de aannemer en is gezamenlijk gewerkt aan een uitvoeringsfasering en uitvoeringsontwerp. Eneco heeft het eerste deel van de stadsverwarming (tussen Damstraat en Croeselaan) verlegd. De concept variantenstudie voor sportpark Nieuw Welgelen, inclusief voorlopige voorkeursvariant, is in mei 2025 door het college vrijgegeven voor participatie met de omgeving. In diverse deelgebieden in Leidsche Rijn en Vleuten de Meern is verder gewerkt aan de planontwikkeling, bouwrijpmaken, bouw van woningen en bedrijven en oplevering van openbare ruimte in woon- en werklocaties. Park Leeuwesteyn is grotendeels aangelegd.
46
Financiën 1: Stedelijke omgeving
Baten Lasten Saldo baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal
Realisatie 2024 186.724 249.659 -62.936
Nominale begroting 2025 195.966 195.014 952
Actuele begroting 2025 108.102 99.390 8.711
Realisatie 2025 122.794 91.499 31.296
x € 1.000 Verschil actueel/ realisatie 14.693 7.892 22.585
166.770 16.300
167.993 90.182
18.264 13.161
17.473 22.251
22.584 43.141
5.111 -20.890
150.470 8.971
77.811 14.876
5.103 6.055
-4.777 3.934
-20.556 10.740
-15.779 6.806
Actuele begroting 2024 135.721 277.219 -141.498
In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele Begroting 2025 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen
Bedrag
Baten Het verschil tussen begroting en realisatie van de grondexploitaties is opgebouwd uit het geprognosticeerd eindresultaat van de grondexploitaties en de gerealiseerde lasten en baten in 2025 (cashflow). Voor een gedetailleerde toelichting op de ontwikkeling van de geprognosticeerde eindresultaten verwijzen wij naar het Meerjaren Perspectief Ruimte 2026.
14.693
Resultaat grondexploitaties In 2025 is op basis van de POC methode -4,734 miljoen euro tussentijdse winst teruggenomen: -3,983 miljoen euro uit de grondexploitatie Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma en -1,007 miljoen euro uit de grondexploitatie Oudenrijn West. Daarnaast is 0,256 miljoen euro tussentijds winst genomen op de grondexploitatie Merwedekanaalzone deelgebied 4 Defensieterrein.
9.329
I
-17.662
I
5.172
I
Gekoppeld aan het voorstel over de uitwerking van de bestendige bekostigingssystematiek voor de groei van de stad die nodig is met het oog op besluitvorming over toekomstige investeringen, is bij de Voorjaarsnota 2025 besloten om de bijdrage die de gemeente ontvangt uit de door de rijksoverheid aangekondigde 'Realisatiestimulans woningbouw" te reserveren binnen de reserve grondexploitaties. Conform BBV-voorschriften zijn nog te ontvangen subsidies in 2025 reeds verantwoord (7,427 miljoen euro). Het resultaat op de verantwoorde bijdrage woningbouwimpuls Merwede (6,636 miljoen euro) betreft de egalisatie van bijdrage versus de daaraan gekoppelde kosten. Deze kasstromen zijn jaarlijks niet gelijk en worden geëgaliseerd via de reserve grondexploitaties. Dit heeft geen effect op het meerjarig verloop van de reserve. Grondexploitatie Leidsche Rijn De gerealiseerde baten zijn 17,662 miljoen euro lager dan begroot. Dit is veroorzaakt door naar 2026 uitgestelde uitgiftes in Papendorp ad. 8,937 miljoen euro, in Leeuwesteyn Noord ad. 8,526 miljoen euro en overige uitgiftes ad. 0,199 miljoen euro. Binnenstedelijke grondexploitaties
I/S
47
x € 1.000 Toelichting verschillen
Bedrag
I/S
629
I
666
I
4.702
I
606
I
7.426
I
De totale gerealiseerde baten zijn 5,172 miljoen euro hoger dan begroot: • De gerealiseerde baten in de binnenstedelijke grondexploitaties zijn 4,147 miljoen euro lager dan begroot. • De overige baten zijn 9,319 miljoen euro hoger dan begroot. De gerealiseerde baten in de binnenstedelijke grondexploitaties zijn 4,1 miljoen euro lager dan begroot. Dit wordt met name verklaard door de administratieve verwerking van de winstneming 2024 van de grondexploitatie Merwedekanaalzone deelgebied 4 Defensieterrein. De overige baten zijn per saldo 9,3 miljoen euro hoger dan begroot. Dit houdt verband met de egalisatie van de verantwoorde bijdrage woningbouwimpuls Merwede versus de daaraan gekoppelde kosten (5,8 miljoen euro hoger) en een onttrekking uit de voorziening onderhanden werk om de waardecorrectie op de post bouwgrond in exploitatie op het juiste niveau te brengen (5,6 miljoen euro hoger). Daarnaast zijn er kosten gemaakt met betrekking tot planbegeleiding (2,1 miljoen euro lager). Omdat we deze kosten nog in rekening gaan brengen bij ontwikkelaars boeken we deze over naar de balans. Doordat de kosten lager zijn, is de overboeking naar de balans ook lager. Stationsgebied De gerealiseerde baten zijn 0,629 miljoen euro hoger dan begroot. Dit verschil wordt vooral verklaard door op derden verhaalde kosten voor de omgeving Sijpesteijn en de Knoop.
Investeringsimpuls RSU Dit bedrag bestaat uit ontvangen bijdragen voor de uitvoering van ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. De geprognosticeerde eindstand van de projecten lichten wij toe in het Meerjaren Perspectief Ruimte 2026 (MPR 2026). Gebiedsmanagement De omzet op intentie- en anterieure overeenkomsten gesloten met ontwikkelende partijen in de stad was in 2025 hoger dan verwacht. Onderdeel van deze overeenkomsten is het verhalen van de plankosten. Zowel de baten als de lasten zijn 4,702 miljoen euro hoger dan begroot. Erfpachtbeheer De gerealiseerde baten op erfpachtbeheer zijn 0,606 miljoen euro hoger dan begroot. Dit positieve verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere opbrengsten uit de levering van bloot eigendom (0,378 miljoen euro), canonopbrengsten (0,115 miljoen euro) en overige opbrengsten (0,113 miljoen euro).Tegenover deze hogere baten staan ook extra lasten, die samenhangen met het erfpachtbeheer en de genoemde transacties. Conversies en bestemmingswijzigingen erfpacht De gerealiseerde baten op conversies en bestemmingswijzigingen erfpacht zijn 7,426 miljoen euro hoger dan begroot. Dit verschil wordt vooral verklaard door hogere opbrengsten uit de Conversieregeling Erfpachten 2017. In 2025 betreft dit 6,463 miljoen euro. De overige opbrengsten van conversies en bestemmingswijzigingen erfpacht zijn 0,963 miljoen euro hoger dan begroot.
48
x € 1.000 Toelichting verschillen
Bedrag
I/S
Beleidsontwikkeling Grondzaken De gerealiseerde baten zijn 1,296 miljoen euro hoger dan begroot. Dit verschil wordt vooral verklaard door hogere opbrengsten voor verschillende Europese (project) subsidies. Strategische verwerving Zowel de baten als lasten in verband met het beheer van de strategische verwervingen zijn 3,105 miljoen euro hoger. Overige baten Lasten Het verschil tussen begroting en realisatie van de grondexploitaties is opgebouwd uit het geprognosticeerd eindresultaat van de grondexploitaties en de gerealiseerde lasten en baten in 2025 (cashflow). Voor een gedetailleerde toelichting op de ontwikkeling van de geprognosticeerde eindresultaten verwijzen wij naar het Meerjaren Perspectief Ruimte 2026.
1.296
I
3.105
I
-576 7.892
I
Resultaat grondexploitaties In 2025 is 2,519 miljoen euro gedoteerd aan de voorziening negatieve grondexploitaties om de risicovoorziening op het voor het Meerjaren Perspectief Ruimte, benodigde niveau te brengen. Daarnaast is 0,407 miljoen euro vrijgevallen uit de voorziening voor de negatieve grondexploitatie Stationsgebied om de voorziening met het geprognosticeerde eindsaldo van de geactualiseerde grondexploitatie te laten corresponderen. Grondexploitatie Leidsche Rijn De gerealiseerde lasten zijn 14,848 miljoen euro lager dan begroot. Dit is veroorzaakt door uitgestelde civieltechnische en plankosten in de volgende deelprojecten: > Haarrijn ad 4,721 miljoen euro; > LR Uitvoeringsprogramma ad 2,900 miljoen euro; > Leidsche Rijn Centrum ad 1,070 miljoen euro; > Strijkviertel ad 0,866 miljoen euro; > Overige kosten ad. 0,201 miljoen euro. Daarnaast is de verrekening met de balanspost onderhanden werk 5,090 miljoen euro lager dan begroot. Dit zijn geen uitgaven, maar betreft de verrekening van lasten en baten van de grondexploitaties met de balans
-2.112
I
14.848
I
-3.742
I
Binnenstedelijke grondexploitaties De totale gerealiseerde lasten zijn 3,742 miljoen euro hoger dan begroot: • De gerealiseerde lasten in de binnenstedelijke grondexploitaties zijn 26,470 miljoen euro lager dan begroot. • De verrekening met de balanspost onderhanden werk voor de binnenstedelijke grondexploitaties is 22,324 miljoen euro hoger dan begroot. • De overige lasten zijn 7,888 miljoen euro hoger dan begroot Door verschuivingen in de planning en een financieel technische aanpassing van de bijdrage aan de mobiliteitshub XL vanuit de grondexploitaties Beurskwartier, Merwedekanaalzone deelgebied 4 en Lombokplein zijn de
49
x € 1.000 Toelichting verschillen
Bedrag
I/S
-629
I
-494
I
7.326
I
gerealiseerde lasten in de grondexploitaties 26,5 miljoen euro lager dan begroot. De verschuivingen in de planning hebben voornamelijk betrekking op de grondexploitaties Beurskwartier (lagere kosten voor verwerving, milieu en bouw- en woonrijp maken), Merwedekanaalzone OPG en Busstalling (lagere kosten voor bovenplanse voorzieningen). De verrekening met de balanspost onderhanden werk is 22,3 miljoen euro hoger dan begroot. Dit zijn geen uitgaven, maar betreft de verrekening van lasten en baten van de grondexploitaties met de balans. De overige lasten zijn per saldo 7,9 miljoen euro hoger dan begroot. Dit houdt verband met de egalisatie van de verantwoorde bijdrage woningbouwimpuls Merwede versus de daaraan gekoppelde kosten (5,8 miljoen hoger), een dotatie aan de voorziening onderhanden werk om de waardecorrectie op de post bouwgrond in exploitatie op het juiste niveau brengen (5,6 miljoen euro hoger), gemaakte kosten voor planbegeleiding die we nog in rekening gaan brengen bij ontwikkelaars (2,1 miljoen euro lager) en het resultaat op strategische verwervingen, anticiperende verwervingen, voorraadfunctie en overige kosten grondexploitaties (1,4 miljoen euro lager) Grondexploitatie Stationsgebied De gerealiseerde lasten zijn 0,629 miljoen euro hoger dan begroot: - De gerealiseerde lasten in de grondexploitatie Stationsgebied zijn 4,501 miljoen euro lager dan begroot.
- De verrekening met de balanspost onderhanden werk is 5,130 miljoen euro hoger dan begroot. De gerealiseerde lasten in de grondexploitatie in 2025 zijn lager door met name verschuivingen in de lasten van in uitvoering genomen werken, zoals Stationsplein Oost, Hollandse en Vlaamse Toren en omgeving Sijpesteijn. De verrekening met de balanspost onderhanden werk is hoger dan begroot. Dit zijn geen uitgaven, maar betreft de verrekening van lasten en baten van de grondexploitatie met de balans. Beleidsontwikkeling Grondzaken De gerealiseerde lasten zijn 0,494 miljoen euro hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere personeelskosten voor Europese subsidies en fondsen en bijdragen aan Europese partners. Door extra inzet op Europese fondsen en subsidies is in 2025 een substantieel hogere opbrengst gegenereerd, zie baten. Investeringsimpuls RSU In het Meerjaren Perspectief Ruimte 2025 (MPR 2025) is de (her)programmering van de middelen uit de reserve Investeringsimpuls RSU vastgesteld door de gemeenteraad. De gerealiseerde lasten zijn 7,326 miljoen euro lager dan begroot: •