Jaarstukken 2022 (inclusief erratum, juni 2023).pdf
Tekst van het document
3. Werken, Opleiden, Begeleiden Met dit pakket wil de gemeente werkzoekenden helpen om terug te keren naar de arbeidsmarkt. Daarnaast is ook actief ingezet op het verbeteren van werklocaties, toekomstig werken, omscholing en de aanpak van kwetsbare jongeren op de arbeidsmarkt door het creëren van werkplekken. In 2022 heeft de werkloosheid een historisch laagtepunt bereikt. Daardoor is het verwacht aantal mensen in de bijstand een stuk lager uitgevallen. In de Tweede Bestuursrapportage zijn de effecten uitgebreid toegelicht. Een deel van het pakket is gebruikt voor het creëren van stageplekken en leerplekken (1,04 miljoen) vanuit onderwijs. Vanuit Economie & Werkgelegenheid is ingezet op het herontwikkelen en verbeteren van werklocaties, en het aanpakken van leegstand in de binnenstad. Zo is er nog 1,7 miljoen uitgegeven voor het verbeteren van de werkgelegenheid met het doel om ook de economie aan te trekken.
4. Investeren met Maatschappelijk Rendement Het doel van dit pakket is om de kans te pakken om bestaande transities omtrent klimaat, duurzaamheid, groen, mobiliteit, economie en wonen te versnellen in lijn met het Meerjarenperspectief Ruimte, Meerjaren Groenprogramma en het Meerjarenprogramma Bereikbaarheid. Een groot aantal programma's is betrokken bij deze transities. De stand van zaken is beschreven in de Tweede Bestuursrapportage. Vanuit het oog op leefomgeving zijn er projecten gestart voor de verduurzaming van woningen en woningbouw, de openbare ruimte en het groen. Enkele van deze projecten hebben stilgelegen door de hoge energiekosten, en uitval van personeel door corona en de veranderende arbeidsmarkt. Veel van deze projecten hebben een langere looptijd waardoor de effecten niet altijd direct zichtbaar zijn.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
27
Oekraïne Opvang vluchtelingen Oekraïne Op basis van de noodwet ‘Verplaatsing bevolking’ zijn burgemeesters in opdracht van het Rijk verantwoordelijk voor het organiseren, realiseren en exploiteren van deze opvanglocaties voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Daarnaast is het onze verantwoordelijkheid om de Oekraïners maatschappelijke ondersteuning te bieden in de vorm van toegang tot onderwijs en (medische) zorg, en verstrekken we leefgeld aan Oekraïners. Daarnaast is de opvangketen voor asielzoekers vastgelopen. Dit leidt onder andere bij het aanmeldcentrum in Ter Apel tot een tekort aan menskracht én opvangplekken voor nieuwe asielzoekers die zich moeten registreren in Ter Apel. Sinds november 2021 hebben gemeentes crisisnoodopvanglocaties moeten openen omdat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) geen mogelijkheden meer had om extra opvanglocaties te realiseren. Op 16 mei 2022 is er een programmateam gestart om al deze onderdelen van deze opgave te beheersen. Op basis van het aantal Oekraïense vluchtelingen dat het land binnenkomt is bepaald dat de gemeente Utrecht 1200 gemeentelijke opvangplekken realiseert, dit aantal zal naar verwachting begin Q4 2023 gerealiseerd worden.
In 2022 heeft de gemeente Utrecht aan de Oekraïense vluchtelingen conform de wettelijke regeling, vluchtelingen geregistreerd in de BPR, leefgeld uitgekeerd, vluchtelingen begeleid naar een opvangplek (particuliere of gemeentelijke opvang), diverse opvanglocaties gerealiseerd in de stad, vluchtelingen toegang gegeven tot onderwijs, werk en (medische) zorg. Via de Oekraïnemonitor zijn de ontwikkelingen rondom de instroom en opvang van Oekraïense vluchtelingen in Utrecht te volgen. Financiële context De bekostigingsregeling voor gemeentelijke opvanglocaties voor ontheemden uit Oekraïne is van toepassing. De compensatieregeling voor de Gemeentelijke Opvang is verlengd vanaf 15 oktober 2022, en kent een onbepaalde looptijd. Hierin is bepaald dat alle transformatie- en exploitatiekosten volledig worden vergoed door het Rijk. Voor crisisnoodopvang voor asielzoekers geldt dat alle kosten voor realisatie en exploitatie van deze crisisnoodopvanglocatie volledig worden vergoed door het COA. In 2022 heeft de gemeente Utrecht binnen verschillende onderdelen in de programmabegroting delen van dit programma uitgevoerd (en kosten gemaakt). Deze kosten worden ook binnen de diverse programmaonderdelen in de jaarrekening toegelicht.
Met oog op de onzekerheid van toekomstige ontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne en de instroom van Oekraïense vluchtelingen, is het op dit moment nog niet duidelijk tot wanneer gemeenten een rol hebben in de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De Gemeente Utrecht is meerjarige financiële verplichtingen aangegaan. Wanneer het niet meer nodig is om Oekraïense vluchtelingen op te vangen kan dit tot een financieel risico leiden voor de gemeente Utrecht.
28
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
Deel 1 Jaarverslag Programma's
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
29
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
Bewoners en Bestuur Algemene programmadoelstelling De Utrechter stond centraal in onze dienstverlening, besluitvorming en belangenbehartiging omdat we willen dat iedereen in de Utrechtse buurten en wijken zich gezien, gehoord en begrepen voelt. Bewoners hebben zich op allerlei manieren ingezet voor elkaar en voor hun omgeving; in de straat of buurt, in de stad of op een bepaald onderwerp. Inwoners, ondernemers en organisaties konden meepraten en meedenken mee over ontwikkelingen in de stad. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders betrokken deze inbreng bij hun besluiten en waarborgden een zorgvuldig en betrouwbaar bestuur. De Utrechter stond centraal in onze dienstverlening. We waren toegankelijk, bereikbaar, in contact en in gesprek met inwoners, ondernemers en organisaties. Onze basisregistratie personen bleek betrouwbaar en actueel. Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen was ons inhoudelijk kompas in de samenwerking met partners lokaal, regionaal, landelijk en internationaal.
Doelenboom
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
31
Verplichte BBV-Indicatoren Om een eenduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en om gemeenten onderling te kunnen vergelijken is er een aantal wettelijke verplichte indicatoren bij de programma’s opgenomen. Dit programma heeft geen verplichte BBV Indicatoren.
Meerjarige beleidsvoornemens die zijn opgenomen in beleidsnota's, -visies of kaders: • • • •
Samen stad maken: Het gemeentebrede programma voor participatie en initiatief Participatieleidraad Participatie- en inspraakverordening Initiatievenfonds
Meerjarig overzicht per prestatiedoelstelling Omschrijving
01-1-1-1
Actuele Begroting 2021
x € 1.000 Realisatie Actuele Realisatie Resultaat Actuele 2021 begroting 2022 2022 begroting 2022 2023
Samenwerken & invloed op verschil.niveau Raad en college vormen het stadsbestuur Bewoners betrekken
-2.461
-2.104
-4.002
-3.374
627
-3.505
-9.462
-8.143
-10.481
-8.689
1.792
-10.017
-9.928
-9.508
-10.598
-10.240
358
-12.066
-7.434
-5.922
-7.191
-5.143
2.048
-7.414
01-2-3-2
Juist bestand persoonsgegevens Informatie aan bewoners
-9.290
-8.965
-10.074
-10.024
49
-10.113
01-2-3-3
Publieksdienstverlening
-1.179
-1.204
-1.196
-1.217
-21
-1.546
-39.753
-35.845
-43.542
-38.688
4.854
-44.661
01-2-1-1 01-2-2-1 01-2-3-1
Totaal
Bovenstaande tabel geeft een overzicht van het saldo van baten en lasten per prestatiedoelstelling voor het hele programma weer. In dit overzicht zijn de reserves opgenomen.
1. Het Utrechts belang wordt goed behartigd op regionaal, nationaal en internationaal niveau 1.1 Utrecht is een invloedrijke partner, lokaal, landelijk en internationaal Deze doelstelling heeft geen indicatoren
Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E1.1.1 In externe wet- en regelgeving wordt rekening gehouden met Utrechtse belangen Het coalitieakkoord, in combinatie met het regeerakkoord Rutte IV, gaf aanleiding voor een actualisatie van de Utrechtse lobbydoelen. Door effectieve belangenbehartiging van Utrecht (vaak in samenwerking met partners) zijn er goede resultaten behaald die we terugzien bij besluitvorming in de Eerste en Tweede Kamer en op Europees niveau. Er zijn door lobbyinzet op onder andere verstedelijking, kansengelijkheid en veiligheid mooie resultaten behaald. •
Utrecht heeft vanuit het Rijk ingezet op middelen om de betaalbaarheid van nieuwbouwwoningen te borgen. Middels de woningbouwimpuls en versnellingsafspraken is hier geld voor naar Utrecht gekomen. Voor flexwoningen is er een mooi resultaat geboekt
32
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
waarmee we 1.000 flexwoningen kunnen bouwen om zo de druk op de woningmarkt te verlichten. •
Bij de Bestuurlijke Overleggen Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT) in het najaar 2022 zijn afspraken gemaakt over de investering van ruim 1,4 miljard euro voor de bereikbaarheid van nieuwe woningbouwgebieden in de Metropoolregio Utrecht (MRU). Deze middelen worden bij elkaar gebracht door de Rijksoverheid (930 miljoen) en de regio (475 miljoen).
•
De aanpak van de gemeente Utrecht in de zomer van 2022 om met voorrang statushouders te huisvesten heeft veel aandacht gekregen van Rijk, media en andere gemeenten.
•
De Participatiewet wordt hervormd middels twee sporen: de korte klap en een grote herziening. Bij beide trajecten zijn we betrokken en worden onze wensen (deels) ingewilligd bij het verruimen van de bijverdiengrenzen in de bijstand, maatwerk bij de 4-weken zoektermijn voor jongeren en afschaffen van de kostendelersnorm voor jongeren onder de 27 jaar.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P1.1.1 Invloed uitoefenen op verschillende niveaus en samenwerken met partners in de stad, regio, landelijk en internationaal We blijven ons groeiende netwerk van Utrechtse parlementariërs onderhouden. Dit netwerk werpt haar vruchten af: Kamerleden kennen de Utrechtse context en opgaven en dragen deze uit in hun fracties. De jaarlijks terugkerende Utrechtborrel is hét politiek en ambtelijk relatiemoment met het Haagse netwerk. Daarnaast organiseren we een jaarlijks relatiemoment met Utrechtse parlementariërs (Eerste, Tweede Kamer en Europees Parlement), een combinatie van een informele lunch en thematisch werkbezoek. Regio: In 2022 is gestart met de MRU: een nauwere samenwerking op verstedelijkingsopgaven waar gemeente, regio en Provincie Utrecht, gemeente en regio Amersfoort en de EBU optrekken voor gezamenlijke opgaven in politiek Den Haag. G4: Utrecht is van september 2022 tot september 2023 voorzitter van de G4. Tijdens het voorzitterschap zijn we agenderend en constructief partner bij de thema’s verstedelijking, kansengelijkheid, gemeentefinanciën en veiligheid en werken we aan concrete resultaten voor woningbouw, kansengelijkheid jonge kind en arbeidsparticipatie van ouders. VNG: Het Utrechtse college is goed vertegenwoordigd in bestuurlijke commissies van de VNG en wordt er ambtelijk nauw samengewerkt.
Zo zijn we op de hoogte van landelijke ontwikkelingen en onderhandelingen op belangrijke dossiers en actief in de lobby van de VNG. Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de uitvoering van dit programma.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
33
Wat heeft dat gekost? x € 1.000 Omschrijving
Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil begroting 2021 begroting begroting 2022 actueel/ 2021 2022 2022 realisatie
Actuele begroting 2023
Baten 01-1-1-1
Samenwerken & invloed op verschil.niveau
1.104
1.317
1.104
1.104
1.353
249
1.104
Totaal Baten
1.104
1.317
1.104
1.104
1.353
249
1.104
Samenwerken & invloed op verschil.niveau
3.564
3.420
4.484
5.105
4.727
378
4.608
Totaal Lasten
3.564
3.420
4.484
5.105
4.727
378
4.608
-2.461
-2.104
-3.380
-4.002
-3.374
627
-3.505
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
0
0
0
0
0
0
0
Saldo na mutaties reserves
-2.461
-2.104
-3.380
-4.002
-3.374
627
-3.505
Lasten 01-1-1-1
Saldo baten en lasten Mutaties reserves
Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Afwijking wordt toegelicht Afwijking hoeft niet te worden toegelicht
x € 1.000 Bedrag
Toelichting Baten Samenwerken & invloed op verschillende niveaus Toelichting U10
274
De gemeente Utrecht ontvangt de deelnemersbijdragen van regiogemeenten voor het samenwerkings- en mobiliteitsconvenant U10 en stort die vervolgens door. De bijdragen zijn gebaseerd op inwonersaantallen van de deelnemende gemeenten. De bijdragen waren 0,274 miljoen euro hoger dan begroot. Dit komt enerzijds door de groei van het aantal inwoners en anderzijds door het feit dat de bijdragen voor het mobiliteitsconvenant te laag waren opgenomen in de begroting.
-25
Overige mutaties Totaal
249
Totaal baten
249
34
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
x € 1.000 Bedrag
Toelichting Lasten Samenwerken & invloed op verschillende niveaus Bovengemeentelijke Samenwerking De lasten waren 0,318 miljoen euro hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat de VNG-contributie 0,092 miljoen euro hoger was dan gebudgetteerd door nieuwe ontwikkelingen bij de VNG. Verder waren de lasten 0,274 miljoen euro bij U10 hoger dan begroot in verband met de hogere doorstorting zoals toegelicht bij de baten. Het resterende positieve resultaat bestaat uit diverse incidentele voordelen.
-318
Internationale Samenwerking In de begroting zijn abusievelijk kosten uit het programma Overhead doorberekend aan Bovengemeentelijke en Internationale Samenwerking. In de realisatie is dit correct verwerkt en daarom ontstaat er ten opzichte van de begroting een afwijking van 0,683 miljoen euro. Overige mutaties
683
13
Totaal
378
Totaal lasten
378
Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de kosten van dit programma. Oekraïne De Oekraïnemaatregelen hadden geen gevolgen voor de kosten van dit programma.
Verbonden Partijen Deze subdoelstelling heeft geen verbonden partijen.
1.2 Utrecht positioneert zich als stad die zich inzet voor Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen op regionaal, nationaal en internationaal niveau Deze doelstelling heeft geen indicatoren
Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E1.2.1 Utrecht staat bekend als stad die zich inzet voor Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen op regionaal, nationaal en internationaal niveau Utrecht heeft een goede positie binnen onder andere het Europese Healthy Cities Netwerk van de WHO en staat bekend als stad waar gezondheid de basis is voor beleid. Dat wordt ook internationaal gezien en erkend. In 2022 werden we geselecteerd om de Annual Business Meeting van het stedennetwerk in 2023 in Utrecht te mogen houden. Datzelfde geldt voor het Europese congres 2023 voor Elektrisch vervoer en laadinfrastructuur van AVERE. In 2022 ontvingen we diverse internationale prijzen: de Innovation in Politics Award voor de eetbare wijk Eetbare wijk Rijnvliet en een nominatie voor de World Green City Award. Ook behaalden we voor de tweede keer de Green Flag Award voor meest gastvrije Openbare Ruimte (Máximapark). Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
35
Effectdoelstelling E1.2.2 Utrecht ontvangt subsidies Effectdoelstelling wordt opgenomen in het programma Ruimtelijke Ontwikkeling & Erfgoed (zie E1.1.2 Utrecht ontvangt subsidies).
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P1.2.1 Samenwerken met partners en invloed uitoefenen op verschillende niveaus De burgemeester nam als enige Nederlandse burgemeester deel aan de COP27 in Sharm el Sheikh en vertegenwoordigde daar de opgave die steden hebben om klimaatneutraal te worden. Dit deed zij vanuit haar rol als Speciaal Gezant namens het stedennetwerk voor de Verenigde Naties. In Sharm el Sheikh was zij medeorganisator van een ministeriële conferentie over de rol van steden in het internationale klimaatbeleid. Utrecht werd geselecteerd als een van de Europese 100 Climate Neutral Cities. Daarnaast meldden we ons aan voor het Europese Green City Accord. Bestuurlijk namen we deel aan verschillende economische missies die op de thema's gezondheid of duurzame mobiliteit georganiseerd werden waar het Rijk en partners uit de regio ook bij vertegenwoordigd waren. Zo leidde de burgemeester vanuit haar rol als voorzitter van de EBU een delegatie van 25 bedrijven en organisaties uit de regio op een nationale handelsmissie aan Californië. Via het voorzitterschap van het Europese Social Affairs Forum positioneerde Utrecht zich als vooruitstrevende en ambitieuze stad op het vlak van inclusie. Onder andere met bestuurlijke optredens bij het EU Migration Forum, het Social Cities Forum, de EU Social Summit en de High Level conference on Homelessness in Porto.
We ontvingen, ondanks de reisbeperkingen, 22 internationale delegaties uit vooral Europa, waar we kennis mee uitwisselden over stedelijke ontwikkeling (RSU) en mobiliteitsopgaves. Dat versterkt ook onze inzet voor het binnenhalen van Europese Subsidies. Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de uitvoering van dit programma.
Wat heeft dat gekost? Niet van toepassing.
2. Bewoners hebben een betrouwbaar bestuur, zijn betrokken bij hun buurt, wijk en stad en krijgen moderne en toegankelijke dienstverlening 2.1 De raad vormt met het college van B en W het stadsbestuur. De raad stelt de kaders, heeft budgetrecht en controleert het gevoerde collegebeleid en de uitvoering. De griffie ondersteunt de raad Deze doelstelling heeft geen indicatoren
Wat hebben we bereikt? De Gemeenteraad voert het algemeen bestuur van de gemeente. Dat betekent dat de gemeenteraad de inwoners een democratische stem geeft in het stadsbestuur, de kaders voor beleid vaststelt en controleert of dat beleid goed wordt uitgevoerd.
36
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
Na de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart is de nieuwe gemeenteraad op 30 maart geïnstalleerd. Met een uitgebreid inwerkprogramma en uitgebreide kennismaking met de rollen van het raadslid heeft de raad zich opgemaakt voor een nieuwe periode. Op 9 juni heeft de raad na onderhandelingen over de formatie nieuwe wethouders in het college van B&W benoemd. De raad is voortvarend van start gegaan en heeft in 75 commissievergaderingen en 14 raadsvergaderingen enkele honderden debatten gevoerd en besluiten genomen. De raad hecht er belang aan om inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden te betrekken bij het besluitvormingsproces. Zeker na de corona-epidemie is er daarom ingezet op hernieuwd contact met inwoners en organisaties, en heeft de raad hen gehoord in 60 raadsinformatiebijeenkomsten. Daarnaast is de raad op wijk- en werkbezoeken gegaan in de stad en is er voor het eerst een raadsspreekuur in de wijk georganiseerd. Het college van Burgemeester & Wethouders (B&W) voert het dagelijks bestuur van gemeente Utrecht binnen de kaders die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Na de verkiezingen is een nieuw college geïnstalleerd.
De collegeleden hebben een uitgebreid inwerkprogramma doorlopen en het college was, collegiaal en als geheel, verantwoordelijk voor de voorbereiding, de communicatie en participatie, de besluitvorming én de uitvoering van dossiers op de verschillende beleidsterreinen. Het college werkte nauw samen met bewoners, ondernemers en partners op lokaal, regionaal, nationaal, Europees en internationaal niveau. De collegeleden vertegenwoordigden het gemeentebestuur bij uiteenlopende gelegenheden op de diverse beleidsterreinen. Het college kwam wekelijks bijeen voor besluitvorming over voorstellen die door de ambtelijke organisatie integraal worden voorbereid.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P2.1.1 De raad vormt samen met het college van B en W het bestuur van de stad. De raad stelt de kaders, heeft het budgetrecht en controleert het door het college gevoerde beleid en de uitvoering De raad zet in op zichtbaarheid en kennis van het bestuursorgaan. Daarom geeft de raad veel informatie over het eigen functioneren op de website (voor het eerst meer dan 100.000 bezoekers) en op sociale media (met ruim 10.000 volgers op Twitter en met Instagram als belangrijker kanaal door een groei van 20% aan volgers). Met name het introduceren van de nieuwe raad en raadsleden was een belangrijk onderdeel van de informatievoorziening. Om de kennis van de democratie en de gemeenteraad te verbeteren, heeft de raad in enkele tientallen bijeenkomsten, zoals de cursus democratie in Utrecht, aan scholieren, volwassenen en expats het functioneren van de raad toegelicht. Deze bijeenkomsten werden goed bezocht: ruim 300 mensen hebben deelgenomen. Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de uitvoering van deze doelstelling.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
37
Wat heeft dat gekost? x € 1.000 Omschrijving
Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil begroting 2021 begroting begroting 2022 actueel/ 2021 2022 2022 realisatie
Actuele begroting 2023
Baten 01-2-1-1
Raad en college vormen het stadsbestuur
0
17
0
0
26
26
0
Totaal Baten
0
17
0
0
26
26
0
Raad en college vormen het stadsbestuur
9.882
8.579
10.226
11.021
9.254
1.767
10.017
Totaal Lasten
9.882
8.579
10.226
11.021
9.254
1.767
10.017
-9.882
-8.563
-10.226
-11.021
-9.229
1.792
-10.017
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
420
420
0
540
540
0
0
Saldo na mutaties reserves
-9.462
-8.143
-10.226
-10.481
-8.689
1.792
-10.017
Lasten 01-2-1-1
Saldo baten en lasten Mutaties reserves
Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Afwijking wordt toegelicht Afwijking hoeft niet te worden toegelicht
x € 1.000 Bedrag
Toelichting Baten Raad en college vormen samen het stadsbestuur De gemeente Utrecht schiet de accountantskosten voor in verband met de controle van de fractiebudgetten. De terugbetaling bedraagt 0,014 miljoen euro.
14
Overige niet begrote inkomsten bedragen 0,012 miljoen euro. Totaal baten
12 26
Toelichting
x € 1.000 Bedrag
Lasten Raad en college vormen samen het stadsbestuur Wethouderspensioenen 1.360
38
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
Validatie door een actuaris liet zien dat de voorziening voor wethouderspensioenen te hoog was opgenomen, waardoor er 1,360 miljoen euro onttrokken moest worden. Oorzaak is de hogere rentestand. Utrechts Ombudsloket Uit de Parlementaire Ondervragingscommissie Kindertoeslag middelen (POKgelden) is eind 2022 een bedrag van 0,3 miljoen euro ter beschikking gesteld voor de instelling van een Utrechts Ombudsloket. Omdat er dit jaar nog geen kosten zijn gemaakt zal dit bedrag worden ingezet om de opstart van het Utrechtse Ombudsloket in 2023 mogelijk te maken, inclusief werving en participatie van inwoners. Daartoe zal bij de jaarrekening 2022 een bestedingsvoorstel worden ingediend. Zie ook raadsbesluit 1-12-2022.
300
Terugbetaling fractiebijdragen In verband met de opheffing van de SP-fractie en vanwege ontstane overschotten is er een bedrag van 0,2 miljoen euro aan fractiebijdragen terugbetaald aan de gemeente Utrecht.
200
-93
Overig Overige incidentele nadelen, zoals een overschrijding van 0,063 miljoen euro op het representatiebudget van het college. Totaal
1.767
Totaal lasten
1.767
Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de kosten van dit programma. Oekraïne De Oekraïnemaatregelen hadden geen gevolgen voor de kosten van dit programma.
Verbonden Partijen Deze subdoelstelling heeft geen verbonden partijen.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
39
2.2 Bewoners zijn betrokken bij hun buurt, wijk en stad door actief te zijn in de eigen omgeving en/of invloed uit te oefenen op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering Omschrijving
E2.2.1
Oorsprong Toelichting
Bron Analyse
Nulmeting
Percentage inwoners dat 27% het idee heeft dat de (2010) gemeente iets heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden. Voorjaarsnota 2015
Doel stelling 2021 40%
Reali satie 2021 34%
Doel stelling 2022 40%
Reali satie 2022 34%
Doel stelling 2023 41%
Deze vraag wordt in de inwonersenquête alleen gesteld aan de mensen die hebben aangegeven dat ze iets hebben gedaan om beleid, activiteiten of plannen van de gemeente te beïnvloeden. Inwonersenquête
Oorsprong
De inwonersenquête wordt één keer in de twee jaar uitgevoerd. De laatste was in 2021. Daardoor is de waarde van 2022 gelijk aan 2021. Met actieprogramma Samen stad maken wilden we bereiken dat meer inwoners het idee hebben dat de gemeente iets heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden. In vergelijking met de realisatie 2019/2020 is het percentage in 2021 gelijk gebleven. Percentage inwoners dat 17,7% 23% 25% 23% 25% 25% op een of meerdere (2017) manieren heeft geparticipeerd om beleid, plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden Eerste bestuursrapportage 2020
Toelichting
Minstens één van de zes participatievormen is aangekruist
Bron
Inwonersenquete
Analyse
De inwonersenquête wordt één keer in de twee jaar uitgevoerd. De laatste was in 2021. Daardoor is de waarde van 2022 gelijk aan 2021. Met het actieprogramma Samen stad maken is in 2021 bereikt dat meer inwoners op een of andere manier participeerde. Het resultaat is hoger dan de doelstelling en ook hoger dan het gerealiseerde percentage van 22% in 2019/2020. Percentage inwoners dat 4,7% 6% 6% 6% 6% 7% een (burger)initiatief (2017 heeft genomen
E2.2.1
E2.2.2
Oorsprong
Eerste bestuursrapportage 2020
Toelichting
Minstens één van de volgende participatievormen is aangekruist: een maatschappelijk initiatief nemen als inwoner; een idee of petitie indienen
Bron
Inwonersenquête
Analyse
De Inwonersenquête wordt één keer in de twee jaar uitgevoerd. De laatste was in 2021. Daardoor is de waarde van 2022 gelijk aan 2021. Door initiatieven te stimuleren en te versterken is de doelstelling in 2021 gehaald en namen meer inwoners een initiatief of dienden een idee of petitie in vergelijking met het gerealiseerde percentage van 5% van 2019/2020.
40
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E2.2.1 Bewoners en organisaties kunnen invloed uitoefenen op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering Utrechters hadden zeggenschap over ontwikkelingen in hun stad, wijk, buurt en straat, ook inwoners die wij niet vanzelfsprekend bereiken. Inwoners participeerden om beleid, plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden. Op het onlineplatform DenkMee kwamen in 2022 op 11 projecten 8.553 reacties binnen. Het percentage inwoners dat het idee heeft dat de gemeente iets heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden is in 2021 gelijk gebleven. Voor 2022 is er geen realisatiecijfer omdat de inwonersenquête één keer per twee jaar wordt afgenomen. Effectdoelstelling E2.2.2 Bewoners en organisaties hebben ruimte om initiatieven te ontwikkelen en uit te voeren Contact maakt de stad. We zagen veel betrokkenheid van inwoners bij de stad en mensen met een goed initiatief. Dat stimuleerden en faciliteerden we zo veel mogelijk. Aan 967 initiatieven is een subsidie uit het Initiatievenfonds toegekend. Het budget van het Initiatievenfonds is voor 97% besteed. Meer inwoners namen in 2021 een initiatief of dienden een idee of petitie in. Voor 2022 is er geen realisatiecijfer omdat de inwonersenquête één keer per twee jaar wordt afgenomen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P2.2.1 De gemeente zorgt dat meer verschillende bewoners en organisaties, ook die niet snel meepraten, denken of doen, tijdig en op maat zijn betrokken bij gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering Samen stad maken is het gemeentebrede actieprogramma voor participatie en initiatief • Op 29 september 2022 stuurden wij de Raadsbrief Voortgang Samen stad maken. • In 2022 is gewerkt aan een startdocument Burgerberaad dat in het eerste kwartaal van 2023 naar de raad is gestuurd. • DenkMee is het gemeentelijke digitale participatieplatform. Op het platform zijn verschillende vormen van online participatie bij elkaar gebracht met het oog op herkenbaarheid en toegankelijkheid. In 2022 stonden er 11 projecten op waarop 8.553 keer is gereageerd. Dat is minder dan in 2021. Dat komt waarschijnlijk doordat 2022 een verkiezingsjaar was. In het eerste half jaar wordt er dan minder beleid geformuleerd. Dat lijkt bevestigd te worden door het gegeven dat tot augustus 2022 er maar 2 projecten op DenkMee stonden. • In Binnenstad, Noordoost, Oost, Overvecht, Noordwest, Kanaleneiland, Transwijk en in West waren eind 2022 wijkplatforms actief. In 2022 is de evaluatie van de wijkplatforms afgerond en op 25 mei naar de raad gestuurd.
• Met het gemeentebrede participatienetwerk, de interne portal participatie en initiatief en met trainingen werkten we aan het vakmanschap van onze medewerkers op het gebied van participatie en daarmee aan de continue ontwikkeling en kwaliteit op het gebied van participatie. In 2022 hebben de eerste medewerkers de Leergang Democratisch vakmanschap gevolgd. De leergang ontwikkelden we samen met de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Groningen. Ook is besloten dat de training Participatie, hoe doe je dat?, die iedere medewerker kan volgen, verplicht wordt voor nieuwe medewerkers die in hun werk te maken hebben met participatie. In de komende jaren breiden we dat verder uit. • Voor buurtbudgetten werken we met een vraaggerichte aanpak. Een buurt kan binnen het beleidsen budgetkader van het Initiatievenfonds een buurtbudget aanvragen. Geen buurt heeft in 2022 daarvoor een aanvraag ingediend. Wijkbureaus zijn een laagdrempelige plek voor inwoners, ondernemers, professionals en medewerkers. • Inwoners kunnen terecht met vragen, meldingen of ideeën over hun leefomgeving. De wijkbureaus waren fysiek open en telefonisch en per mail bereikbaar. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
41
• •
• •
•
De wijkspreekuren van de wijkwethouders gingen door, fysiek als het kon, digitaal als het moest. Medewerkers van het wijkbureau gingen ook naar de inwoners toe. Bijvoorbeeld in september naar de buurtmarkt in de Staatsliedenbuurt, waar medewerkers van het wijkbureau, stadsbedrijven en ruimte inwoners informeerden over zelfbeheer, ruimtelijke ontwikkelingen, Initiatievenfonds en wijkbureau. In Oost deelden medewerkers van het wijkbureau en veiligheid verlichting uit bij de lichtjestocht. Medewerkers van de wijkbureaus gingen naar de buurtcentra van Dock, zoals Hoge Weide en Terwijde en naar het Antje Drijverpaviljoen in het Julianapark. Wijkbureau West verhuisde van het stadskantoor naar de J.P. Coenstraat. De wijkbureaus hebben zich ingezet voor de opvang van Oekraïners bij het zoeken naar opvanglocaties, meedenken over hoe de buurt meegenomen kan worden en in de beheergroepen van opvanglocaties. Wij hebben de uitgangspunten voor de aanpak van de buurtagenda’s vastgesteld en daarover op 24 november 2022 een raadsbrief gestuurd.
Corona We merken dat door corona de netwerken kleiner zijn geworden, doordat vrijwilligers zijn vertrokken. Daarom is er tijd en aandacht gegaan naar het vernieuwen en versterken van de netwerken in buurt en wijk. Prestatiedoelstelling P2.2.2 De gemeente faciliteert bewoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad en benut de kracht, kennis en kunde van de stad •
•
•
In 2022 konden we door gebrek aan capaciteit niet werken aan alle actielijnen initiatief van het programma Samen stad maken. We hebben wel gewerkt aan de actielijn versterken stedelijk netwerk. Een resultaat daarvan is de routekaart Initiatief. Met de routekaart vinden initiatiefnemers snel en makkelijk de meest geschikte organisatie om hun initiatief verder te helpen. Met het mailadres initiatief@utrecht.nl en de webpagina uw initiatief hebben we één ingang. Initiatiefnemers kregen ondersteuning van de gemeente en van maatschappelijk partners als sociaal makelaars, de Vrijwilligerscentrale, de Utrechtse Uitdaging en VoorjeStadsie. Met het Initiatievenfonds ondersteunen we initiatieven waar mensen zich vrijwillig inzetten voor elkaar, de buurt, wijk of stad. Eigen inzet en draagvlak zijn daarbij belangrijke pijlers. o Op 31 mei 2022 is de jaarlijkse raadsbrief Initiatievenfonds verstuurd. o In 2022 is 600.000 euro onttrokken aan het Initiatievenfonds voor de activiteitensubsidie Utrecht 900 jaar en 100.000 euro voor U in de wijk. o In 2022 is 967 initiatieven een subsidie uit het Initiatievenfonds toegekend. Van het oorspronkelijk budget is 97% besteed. Het oorspronkelijk begrote budget is het budget voor de bijstelling bij de 2e Bestuursrapportage.
Corona Organisaties die helemaal draaien op vrijwilligers en die jaarlijks een initiatievenfondsaanvraag indienen, konden de middelen die ze voor 2021 hadden aangevraagd, in 2021 niet gebruiken omdat door de coronamaatregelen geen activiteiten konden worden georganiseerd. In 2022 kon dat wel en de organisaties hebben daar het toegekende budget voor 2021 gebruikt. Dat heeft ertoe geleid dat ze geen aanvraag voor 2022 hebben ingediend. Dat verklaart mede dat het aantal initiatieven nog niet zo hoog is als in de jaren dat er geen corona was. Daarnaast was het budget in 2022 lager omdat 700.000 euro is onttrokken voor de activiteitensubsidie Utrecht 900 jaar en U in de wijk.
42
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
Wat heeft dat gekost? x € 1.000 Omschrijving
Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil begroting 2021 begroting begroting 2022 actueel/ 2021 2022 2022 realisatie
Actuele begroting 2023
Baten 01-2-2-1
Bewoners betrekken
0
68
0
0
68
68
0
Totaal Baten
0
68
0
0
68
68
0
Bewoners betrekken
10.525
10.172
10.075
10.858
10.568
290
12.066
Totaal Lasten
10.525
10.172
10.075
10.858
10.568
290
12.066
-10.525
-10.105
-10.075
-10.858
-10.500
358
-12.066
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
597
597
0
260
260
0
0
Saldo na mutaties reserves
-9.928
-9.508
-10.075
-10.598
-10.240
358
-12.066
Lasten 01-2-2-1
Saldo baten en lasten Mutaties reserves
Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Afwijking wordt toegelicht Afwijking hoeft niet te worden toegelicht
x € 1.000 Bedrag
Toelichting Baten 01-2-2-1 Bewoners betrekken Niet-begrote vergoedingen bij het Initiatievenfonds. Totaal
68 68
Totaal baten
68
x € 1.000 Bedrag
Toelichting Lasten 01-2-2-1 Bewoners betrekken Een kleine overbesteding bij het initiatievenfonds. Dit is inclusief de bijstelling bij de tweede bestuursrapportage (0,2 miljoen) van de begroting naar beneden vanwege de gevolgen van de coronabeperkingen en de onzekerheid over de mogelijke coronabeperkingen in de tweede helft van het jaar. Dat betekent dat het oorspronkelijk begrote budget bijna volledig is benut omdat in de tweede helft van het jaar meer gebruik is gemaakt van de mogelijkheden van het initiatievenfonds dan waar we, door de onzekerheid rond corona, rekening mee hadden gehouden.
-155
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
43
Totaal 01-2-2-1 Bewoners betrekken Een onderbesteding bij het onderdeel wijkbureaus. Dit is vooral het gevolg van de organisatieontwikkeling bij wijken waarin een verschuiving heeft plaatsgevonden van minder managers naar meer (wijk)adviseurs. De vacatureruimte voor nieuwe medewerkers en adviseurs hebben we pas vanaf september kunnen invullen. Hierdoor blijft in 2022 een deel van de begrote loonsom over.
445
Totaal Totaal lasten
290
Corona De coronamaatregelen hadden gevolgen voor de kosten van dit programma. Vanwege alle onzekerheid over de (gevolgen van de) coronabeperkingen is de begroting bij de tweede bestuursrapportage naar beneden bijgesteld. Uiteindelijk zijn er in de tweede helft van het jaar toch nog veel aanvragen geweest, waardoor we het oorspronkelijk begrote budget grotendeels hebben benut. Desondanks is het aantal initiatieven nog niet zo hoog als in de jaren dat er geen corona was. Dit komt omdat een aantal organisaties die normaal gesproken jaarlijks een initiatievenfondsaanvraag indienen, de middelen die ze voor 2021 hadden aangevraagd, in 2021 niet konden gebruiken omdat door de coronamaatregelen geen activiteiten konden worden georganiseerd. In 2022 kon dat wel en de organisaties hebben daar het toegekende budget voor 2021 voor gebruikt. Dat heeft ertoe geleid dat ze geen aanvraag voor 2022 hebben ingediend. Oekraïne De Oekraïnemaatregelen hadden geen gevolgen voor de kosten van dit programma.
Verbonden Partijen Deze subdoelstelling heeft geen verbonden partijen.
2.3 De kwaliteit van de dienstverlening aan bewoners is adequaat Omschrijving
Nulmeting
E2.3.1
Klanttevredenheid balie Burgerzaken (schaal 110)
N.v.t.
Oorsprong
Klanttevredenheidsonderzoek (KTO)
Toelichting
We meten hoe tevreden onze burgers zijn over onze dienstverlening aan de balie. De klantwaardering voor persoonlijke dienstverlening is altijd hoger dan de waarderingen van andere kanalen
Bron
Klanttevredenheidsonderzoek
Analyse
De afgelopen jaren hebben we door de corona beperkende maatregelen geen KTO kunnen houden voor Burgerzaken. We hebben deze tijd wel benut om het KTO door te ontwikkelen en inmiddels hebben we een geautomatiseerde digitale vragenlijst
44
Doel stelling 2021 8
Reali satie 2021 n.v.t
Doel stelling 2022 8
Reali satie 2022 8.1
Doel stelling 2023 8
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
ontwikkeld en zijn we in 2022 weer gestart met het meten van de klanttevredenheid. De resultaten wijken niet af van de verwachte doelstelling.
E2.3.2
Oorsprong
Klanttevredenheid Klant 6,8 (2015) Contact Centrum (schaal 1-10) Klanttevredenheidsonderzoek (KTO)
Toelichting
We meten hoe tevreden onze burgers zijn over onze telefonische dienstverlening.
Bron
Klanttevredenheidsonderzoek
Analyse
De combinatie van veel extra vraag (asiel, statushouders, energietoeslag etc) én de beperkte mogelijkheid om extra capaciteit in te zetten heeft tot langere wachttijden geleid en de hoge werkdruk komt de kwaliteit van de contacten niet ten goede.
E2.3.3
Oorsprong Toelichting
7,6
7,6
7,6
7.1
7,6
Daarbovenop technische verstoringen, waardoor het KCC niet bereikbaar was dit drukt de klanttevredenheid Digitale 6,1 (2015) 7,6 7,6 7,6 7,6 7,6 klanttevredenheid (schaal 1-10) Klanttevredenheidsonderzoek (KTO)
Bron
Door middel van een continue meting onder inwoners en ondernemers die gebruik maken van onze website meten we hoe tevreden zijn over onze digitale dienstverlening. Klanttevredenheidsonderzoek
Analyse
De digitale dienstverlening is net als vorige jaren op gelijk niveau gebleven.
P2.3.1
Oorsprong
Omschrijving
Nulmeting
Burgerzaken voldoet aan de kwaliteitseisen op het terrein van beheren van gegevens, processen en privacy-aspecten (auditnorm BZK) Kwaliteitsmonitor BZK
90% (2010)
Doel stelling 2021 90%
Reali satie 2021 98%
Doel stelling 2022 90%
Reali satie 2022 92%
Doel stelling 2023 90%
Toelichting
Op een basis van een audit (BZK) monitoren we of Burgerzaken voldoet aan de minimale eisen (auditnorm) voor het beheren van gegevens, processen en privacy-aspecten.
Bron
Kwaliteitsmonitor BZK
Analyse
Ook in 2022 is de doelstelling behaald. Wel scoren we lager dan in 2021. Dit heeft te maken met een herverdeling van de puntentelling in de zelfevaluatie reisdocumenten waardoor we dit jaar minder punten kregen dan vorig jaar, voor dezelfde vragen. We bieden dus dezelfde dienstverlening als vorig jaar. Percentage telefonische 93% 95% 89,1 95% 83,3% 95% contactpogingen dat leidt (2010) tot een contact (bereikbaarheidsnorm)
P2.3.2
Oorsprong
Onbekend
Toelichting
Met deze indicator meten we onze telefonische bereikbaarheid.
Bron
Klant Contact Centrum
Analyse
Onderbezetting veroorzaakte een forse druk op de bereikbaarheid Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
45
P2.3.4
Realisatie Webrichtlijnen
Oorsprong
Webrichtlijnen versie twee 2021 inspectie Utrecht (motie raad 136; Agenda 22).
Toelichting
De beoordeling van de webrichtlijnen is een steekproef gebaseerd op nu 50 indicatoren. Uiteraard streven we naar een volledig toegankelijke website en daar zullen we ook het aankomende jaar verder naartoe werken. Webrichtlijnen versie twee inspectie Utrecht
Bron Analyse
n.n.b.
36/38
42/50
36/38
n.v.t.
36/38
In 2022 heeft er geen externe audit plaatsgevonden. Deze zal in 2023 weer plaatsvinden
Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E2.3.1 Burgerzakenproducten worden adequaat en volgens wettelijke vereisten geleverd • •
• •
•
•
•
•
Iedere bewoner die contact heeft gehad met burgerzaken heeft de diensten en producten gekregen waar hij/zij recht op had en deze voldeden aan de wettelijke eisen. De dienstverlening van Burgerzaken stond onder druk. De groei in de aanvraag van producten en diensten, een hoog ziekteverzuim en de krappe arbeidsmarkt maakten dat we uit de servicenorm liepen op bepaalde producten, met name bij de eerste inschrijving vanuit het buitenland. De wettelijk verplichte termijnen van onder andere aangifte geboorte of overlijden zijn niet in gevaar geweest. De vluchtelingen uit Oekraïne zijn ingeschreven in de BRP, zij konden binnen 5 werkdagen bij ons terecht. In samenwerking met de IND en vluchtelingenwerk is een triage ontwikkeld en toegepast. Vluchtelingen die Burgerzaken niet kon inschrijven, kregen een beoordeling door de IND om ofwel alsnog ingeschreven te worden of een ander traject in te gaan met Vluchtelingenwerk. De maatschappij verandert. Doordat we steeds meer met verschillende (internationale) wet- en regelgeving te maken hadden, hebben en krijgen, is het steeds complexer geworden om de vraag van de inwoners te behandelen. In deze complexe casuïstiek werd altijd meegedacht met de inwoner om problemen op te lossen en daarin werd gezocht naar de maximale rek in wet- en regelgeving.
Tweejaarlijks organiseren we kwaliteitsdagen (afdelingsbrede opleidingsdagen) voor onze medewerkers. De menselijke maat is onderdeel van de kwaliteitsdag en een van de speerpunten in de visie op dienstverlening die wij volgen. Medewerkers worden opgeleid om misstanden (bijvoorbeeld huwelijksdwang) aan de balie te herkennen en daardoor poortwachter te zijn. Daarnaast zetten we gezichtsvergelijking in aan de balies om look-a-like- en ID-fraude tegen te gaan. In 2022 zijn 6 gevallen van identiteitsfraude en 1 geval van look-a-like-fraude vastgesteld Er is aangifte gedaan in alle gevallen van fraude. In 2022 zijn we nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling van de wet vaststellingsprocedure Staatloosheid. De Expertgroep Staatloosheid, opgericht in 2020 op initiatief van Utrecht, heeft inhoudelijk meegelezen en gereageerd op het wetsvoorstel en een brief geschreven aan de staatssecretaris om invloed uit te oefenen op het wetsvoorstel.
Effectdoelstelling E2.3.2 Bewoners en bedrijven zijn tevreden over het contact met de gemeente • •
46
De dienstverlening stond en staat onder druk. De belangen van de Utrechter (of de hier toevlucht zoekende vluchteling) staan altijd centraal in de prioritering van inzet van de beperkte capaciteit. Daarnaast zetten we belangrijke stappen om de menselijke maat meer terug te brengen in de organisatie. Echter, vanwege de druk op de uitvoeringsorganisaties zijn er minder grote stappen gezet op dit thema dan gehoopt. Wel is er een belangrijke stap gezet door het neerzetten van een Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
•
•
basisopleiding, en een bewustwordingsprogramma voor alle medewerkers en nieuwe leidinggevenden van de gemeente. Deze worden in 2023 verbreed naar andere organisatieonderdelen binnen de gemeente. Daarnaast is het de verwachting in 2023 grotere stappen te zetten op het brede thema Menselijke Maat. Over het algemeen is in 2022 de klanttevredenheid iets gedaald op onze contactkanalen. Website: Dagelijks werken we aan een site die betrouwbaar, actueel en toegankelijk is. De waardering van onze website is met een 7,6 gelijk gebleven. Telefonie: Door onderbezetting liepen de telefonische wachttijden soms hoger op dan men mag verwachten. Ondanks dat blijft de klantwaardering op het kanaal telefonie met een 7,1 ruim voldoende. De drie kanalen die veruit de hoogste klantwaardering hebben zijn de digitale kanalen die als direct en persoonlijk worden ervaren. Dit zijn: WhatsApp met een waardering van 8,3; Chat (zowel live-chat als de virtuele assistent) met een KTO-waardering van een 8,8 en Videobellen: in 2021 hebben we, vanwege de hoge klantwaardering (een 8 in 2021) dit kanaal definitief gemaakt voor een aantal producten en diensten. Ook zonder lockdown blijft dit een zeer gewaardeerd kanaal. De gemeente scoorde een 9 op deze vorm van dienstverlening.
Effectdoelstelling E2.3.3 Utrecht levert betere publieksdienstverlening tegen zo laag mogelijke kosten •
Een belangrijke vernieuwing in 2022 was het nieuwe meldingssysteem. Op 1 november 2022 is de eerste versie van ons nieuwe meldingssysteem, Signalen, live gegaan. Met Signalen maken we een grote verbeterslag voor inwoners. Het is vanaf nu niet meer nodig om een hele selectie aan categorieën door te gaan voordat je gaat melden. Je kan eenvoudig je melding in een veld tikken en kunstmatige intelligentie zorgt ervoor dat het gerouteerd wordt naar de juiste afdeling. Uiteraard werkt het met deze techniek zo dat het systeem moet leren. Maar we verwachten wel dat dit snel steeds beter en nauwkeuriger wordt. De verwachting zelfs nu is al dat het startniveau ongeveer gelijk zal zijn aan het huidige niveau.
•
In 2022 Gem, de 24/7 virtuele assistent voor gemeenten die Utrecht veel verder doorontwikkelt. Gem kan op dit moment als chatbot vragen van inwoners herkennen en beantwoorden. Zo kan hij antwoord geven op vragen van inwoners over generieke producten bij gemeenten, zoals onder andere: verhuizen, reisdocumenten, rijbewijs, uittreksels, melding openbare ruimte en afval.
Uit de inzet van Gem in 2022 blijkt dat de virtuele assistent in staat is 70 van de vragen te herkennen en 14% van de gesprekken zelfstandig (zonder tussenkomst van een medewerker) af te handelen. Naast het inhoudelijk beantwoorden van vragen over de generieke gemeente-producten is Gem in staat gebleken om de inwoner te verwijzen naar de juiste plek online over onderwerpen als energietoeslag, coronavirus en de Vuelta. Komt Gem er niet uit. Dan verwijst hij naar een andere contactoptie of wordt men direct doorgeleid naar een medewerker.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P2.3.1 Leveren van een betrouwbaar, actueel en juist bestand van persoonsgegevens • • •
De zelfevaluatie voor BRP, RNI, Reisdocumenten en Ensia hebben we naar verwachting afgerond en daarmee is de kwaliteit van de BRP op orde. We hebben landelijke afnemers ondersteund met een betrouwbaar en actueel bronbestand voor de uitvoering van publieke taak door de goede kwaliteit van de BRP. In 2022 hebben we 499 verwonderadressen onderzocht in de Landelijke aanpak adresonderzoek (LAA). Dit aantal is lager dan de tot doel gestelde 1000 adressen. Door ziekteverzuim en krappe capaciteit bij diverse organisatieonderdelen, in combinatie met technische problemen, hebben we deze doelstelling niet gehaald. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
47
•
• •
De LAA staat aan de vooravond om wettelijk vastgelegd te worden in de BRP. Wij zijn nauw betrokken bij de vragen die gesteld zijn in de Tweede Kamer (ook rechtstreeks aan ons), de onafhankelijke onderzoeken die gedaan zijn n.a.v. moties van de Tweede Kamer en bij uitwerking van kostenanalyse. Daarnaast is er in de Voorjaarsnota 2022 structureel geld toegekend voor LAA. We hebben tijdens kwaliteitsdagen geïnvesteerd in een training over ID-fraude. Maar ook de reeds aanwezige gezichtsvergelijking helpt ons in het uitvoeren van de poortwachtersfunctie. De grote operationele druk heeft ertoe geleid dat er geen prioriteit gegeven kon worden voor grote vernieuwingsprojecten. Omdat deze druk bij (zo goed als) alle gemeenten een grote rol speelde, zijn er ook landelijk weinig gemeentelijke innovaties geweest. Desondanks hebben wij bijgedragen aan: • Gezichtsvergelijking • Doorontwikkeling huwelijksplanner
Reisdocumenten: Er zijn geen achterstanden meer met reisdocumenten. Wel hebben we een enorme toename gezien in de aanvragen voor reisdocumenten in 2022. Dit is het restant van de opgelopen achterstanden tijdens corona, maar ook veel aanvragen voor een 2e reisdocument, naast een reeds in bezit zijnde document. Staatloosheid: De dienstverlening van Burgerzaken staat onder druk. De groei in de aanvraag van producten en diensten, een hoog ziekteverzuim en de krappe arbeidsmarkt maakt dat we uit de servicenorm lopen op bepaalde producten. Hierdoor hebben we het project Staatloosheid moeten temporiseren. De kennisdeling en –uitwisseling tijdens bijeenkomsten met de Expertgroep Staatloosheid is doorgegaan en heeft geleid tot nieuwe inzichten, afstemming over informatiestromen en gezamenlijke reactie op de wetswijziging voor de vaststelling van Staatloosheid. Het onderzoek van bestaande dossiers met de nationaliteit onbekend is grotendeels uitgesteld wegens bovengenoemde redenen en de medewerkers in de uitvoering dezelfde medewerkers zijn voor de dossieronderzoeken. Verkiezingen: De gemeenteraadsverkiezing is goed verlopen. De stemlocaties waren zo ingericht dat er 1,5 meter afstand kon worden gehouden en voldeden aan de aanvullende wettelijke eisen die gesteld werden vanwege de pandemie. De bemensing was een extra uitdaging vanwege de coronabesmettingen.
De inzet van het versterkte en vaste kernteam, aangevuld met tijdelijke ondersteuning, heeft ervoor gezorgd dat de verkiezingen goed en transparant zijn verlopen en heeft geresulteerd in een betrouwbare uitslag. Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de uitvoering van dit programma. De aangepaste regelingen voor vluchtelingen uit Oekraïne hebben dat wel. Gezien het feit dat leefgeld vanaf de 1e dag van aankomst in Nederland beschikbaar moet zijn, is voor deze stroom vluchtelingen een uitzondering gemaakt, zodat zij zich altijd binnen 5 werkdagen kunnen inschrijven. Prestatiedoelstelling P2.3.2 Geven van duidelijke en eenduidige informatie aan bewoners •
•
48
In 2022 is onze kanalenstrategie gelijk gebleven. Wel hebben we reguliere verbeteringen doorgevoerd en extra investeringen gedaan op de bestaande kanalen. Zo is op utrecht.nl een belangrijke investering gedaan om het aanbieden van geografische informatie sterk te verbeteren en hebben we de online content in het kader van de komende omgevingswet aangescherpt. Ook is ons meldingssysteem vernieuwd en is er extra geïnvesteerd op Gem (de virtuele assistent). Om aan te blijven sluiten bij onze inwoners moeten we weten wat zij nodig hebben en wat hun beleving bepaalt. De belangrijkste input krijgen we uit inwonerssignalen zoals KTO’s, klachten en meldingen, maar ook uit de data over het gebruik van de dienstverleningskanalen, zoals de website en telefonie. Om deze beweging te versterken, zijn we in 2022 gestart met de stadskamer. De stadskamer is een nieuwe afdeling binnen het KCC, waar expertise over het Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
contact met alle Utrechters samenkomt. Hier maken zij inzichtelijk wat voor inwoners belangrijk is, wat van ons verwacht wordt, wat we anders kunnen doen en hoe we negatieve ervaringen kunnen voorkomen. Deze informatie wordt teruggegeven aan de organisatie met als doel om de dienstverlening te verbeteren en te zorgen dat de inwoner ons blijft ervaren als een betrouwbare gemeente. Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de uitvoering van dit programma. Prestatiedoelstelling P2.3.3 Met kanaalsturing leiden we onze inwoners naar de meest passende kanalen gegeven vraag, situatie en moment •
•
•
Vanuit de stadskamer zijn op basis van data en onderzoek verschillende verbeteringen doorgevoerd in de dienstverleningsprocessen. Dank aan de informatieverstrekking voor de energietoeslag, het optimaliseren van... Voor inwoners die er niet uitkomen is naast het telefonisch kanaal ook het servicepunt beschikbaar. Dit laatste kanaal heeft zich in 2022 doorontwikkeld richting ‘het informatiepunt voor de overheid’ Het basisidee is dat de inwoner/burger die er tijdelijk even niet meer uitkomt altijd en snel toegang vindt tot de juiste dienstverlening. Dat hij een luisterend oor vindt en dat zijn problematiek overheidsbreed wordt aangepakt met begeleiding op maat. Het zou daarbij niet moeten uitmaken bij welke instantie of organisatie hij aanklopt. Om dit te realiseren zijn in 2022 verschillende afspraken gemaakt met de grote uitvoeringsorganisaties, waaronder SVB en DUO, om dit mogelijk te maken. Het resultaat verwachten we in 2023. In december 2022 heeft de gemeente Utrecht een deel van haar informatie over producten en diensten ontsloten via YourEurope.eu. Met deze oplevering krijgen EU-burgers en bedrijven makkelijker toegang tot digitale dienstverlening in andere EU-lidstaten. Deze verordening geldt voor alle (decentrale) overheden. In 2023 werken we verder aan het verder vereenvoudigen van het ontsluiten van deze informatie.
Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de uitvoering van dit programma. Prestatiedoelstelling P2.3.4 Onze website is toegankelijk conform doelstelling Agenda 22 •
•
In 2022 is onze toegankelijkheid niet extern geaudit. Dat zal in 2023 wederom plaatsvinden. Wel zijn meerdere verbeteringen doorgevoerd die nog voortkwamen uit de audit van 2022. Hiermee voldoet onze website voor het overgrote deel aan de vereisten van de wet. Aandachtpunt is nog een deel van de pdf-bestanden en problemen in het online loket. Deze laatste wordt in 2023 vervangen. Op onze website proberen we te spreken in duidelijke taal. Dit is nu de standaard voor de centrale redactie. Uitzondering zijn de websites die specifiek gericht zijn op professionals.
Corona De coronamaatregelen hadden geen gevolgen voor de uitvoering van dit programma.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
49
Wat heeft dat gekost?
Omschrijving
x€ 1.000 Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil Actuele begroting 2021 begroting begroting 2022 actueel/ begroting 2021 2022 2022 realisatie 2023
Baten 01-2-31 01-2-32
Juist bestand persoonsgegevens Informatie aan bewoners
5.292
5.992
5.230
6.177
6.564
386
4.746
68
121
68
68
109
40
68
Totaal Baten
5.360
6.113
5.298
6.246
6.672
427
4.815
Juist bestand persoonsgegevens Informatie aan bewoners Publieksdienstverlening
12.850
12.038
9.533
13.846
12.183
1.662
12.160
9.358
9.086
9.235
10.142
10.133
9
10.182
1.179
1.204
1.145
1.196
1.217
-21
1.546
Totaal Lasten
23.387
22.328
19.912
25.184
23.534
1.650
23.888
-18.026
-16.215
-14.614
-18.938
-16.861
2.077
-19.073
Toevoeging reserves
118
118
0
61
61
0
0
Onttrekking reserves
242
242
0
538
538
0
0
Saldo na mutaties reserves
-17.902
-16.091
-14.614
-18.461
-16.384
2.077
-19.073
Lasten 01-2-31 01-2-32 01-2-33
Saldo baten en lasten Mutaties reserves
Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Afwijking wordt toegelicht Afwijking hoeft niet te worden toegelicht x € 1.000 Bedrag
Toelichting Baten 1-2-3-1 Juist bestand persoonsgegevens (Burgerzaken) De baten zijn 0,364 miljoen hoger dan begroot. Dit betreft legesinkomsten voor een deel van onze producten. Vooral de inkomsten voor reisdocumenten zijn hoger dan begroot, omdat er meer reisdocumenten zijn uitgegeven (zie ook toelichting bij P2.3.1). Ook voor de andere legesproducten Burgerzaken (o.a. afschriften/uittreksels, huwelijken en naturalisaties) was de vraag groter dan begroot en daarmee hebben we meer inkomsten gerealiseerd dan begroot. Overige mutatie Totaal
394
-8
386
01-2-3-2 Informatie aan bewoners (Het Utrechts Archief) Overige mutatie
50
40 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
Totaal
40
Totaal baten
427
x € 1.000 Bedrag
Toelichting Lasten 1-2-3-1 Juist bestand persoonsgegevens (Burgerzaken) De gerealiseerde lasten zijn lager dan begroot. Dit komt door de volgende onderdelen: •
Vanwege de arbeidsmarktproblematiek hebben we het beschikbare 830
vrijgemaakte budget voor extra capaciteit in de uitvoering niet (volledig) kunnen inzetten. •
200
Daardoor niet/deels uitgevoerde projecten (o.a. staatloosheid).
Daarnaast een aantal (niet begrote) incidentele meevallers: •
528
Restant budget op verkiezingen vanwege ontvangen incidentele budgetten voor coronamaatregelen van BZK die niet volledig zijn uitgegeven in 2022, en de ontvangen vergoeding voor waterschapsverkiezingen die in 2023 plaatsvinden.
•
103
Overige mutaties.
Totaal
1.662
01-2-3-2 Informatie aan bewoners (klantcontactcentrum) •
De lasten voor het klantcontactcentrum zijn 0,144 miljoen euro hoger dan
-144
begroot. Dit komt doordat in 2022 over de gehele linie meer uren zijn ingezet voor telefonie en de overige kanalen. Hierdoor was extra inzet nodig. Door de krapte op de arbeidsmarkt hebben we maar een beperkt deel van de extra benodigde capaciteit kunnen inzetten.
01-2-3-2 Informatie aan bewoners (het Utrechts archief) • In de begroting zijn abusievelijk kosten uit het programma Overhead doorberekend aan Het Utrechts Archief. In de realisatie is dit correct verwerkt en daarom ontstaat er ten opzichte van de begroting een afwijking van € 0,153 miljoen.
Totaal
153
9
01-2-3-3 Publieksdienstverlening Overige mutaties Totaal
-21 -21
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
51
Totaal lasten
1.688
Corona De coronamaatregelen hadden gevolgen voor de kosten van dit programma. Vanwege alle onzekerheid over de (gevolgen van de) coronabeperkingen is tot aan de tweede bestuursrapportage vrij onzeker geweest of we onze begrote legesinkomsten zouden realiseren. Uiteindelijk is er in de tweede helft van het jaar veel meer vraag geweest naar onze dienstverlening, waardoor we op sommige legesproducten zoals huwelijken, naturalisaties en reisdocumenten toch meer inkomsten realiseren dan begroot. De vergoeding voor de coronamaatregelen Verkiezingen die we van BZK hebben ontvangen bleek door de versoepelingen uiteindelijk niet helemaal te hoeven worden uitgegeven in 2022. Oekraïne De Oekraïnemaatregelen hadden marginale gevolgen voor de kosten van dit programma.
Verbonden Partijen Bijdrage aan Het Utrechts archief was 3,548 miljoen euro.
52
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 12 juni 2023
Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed Algemene programmadoelstelling Utrecht is een aantrekkelijke stad. We zien dat steeds meer mensen in Utrecht willen wonen en werken. De huidige verwachting is dat Utrecht in 2040 ongeveer 455.000 inwoners telt, dat is een groei van bijna 100.000 inwoners. Om deze extra inwoners te mogen verwelkomen zijn er zo’n 60.000 extra woningen en 70.000 arbeidsplaatsen nodig. We willen ruimte geven aan deze groei, maar tegelijk een stad zijn waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan. We verbeteren daarom de kwaliteit van de leefomgeving voor iedereen. Daarbij kiezen we voor een balans tussen de bestaande stad en de groei van de stad. Wat ‘Gezond stedelijk leven voor iedereen’ betekent voor het ruimtelijk toekomstperspectief is uitgewerkt in de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (RSU 2040). We werken aan een groei in balans langs een aantal grote opgaven op het gebied van wonen, economie, energie, mobiliteit, zorg, openbare ruimte en klimaat. Ook en vooral omdat de stad zich snel ontwikkelt willen we dat de stad van iedereen blijft. Dat betekent onder andere het inclusieve karakter van de stad behouden, gemengd en betaalbaar wonen, gemengde wijken en voldoende, diverse en hoogwaardige voorzieningen die aansluiten op de behoefte van de (toekomstige) bewoners en gebruikers.
Daarnaast is er ruimte nodig om te werken en te studeren, en zijn aanpassingen in de stad nodig om beter op het veranderende klimaat in te spelen en willen we een stad die bereikbaar is. Dit vraagt om zorgvuldige en integrale afwegingen op zowel stedelijk niveau als, gebieds- en projectniveau. Samen met inwoners, organisaties, bedrijven en andere overheden investeren we in goede en innovatieve oplossingen voor de gezonde stad van vandaag en morgen. Voor de realisatie van de Utrechtse opgaven en het versterken van de economische kansen voor bedrijven in de regio, benutten we ook de Europese en mondiale ontwikkelingen. Zo namen we deel aan diverse netwerken op Europees en mondiaal niveau en deden aanvragen voor Europese subsidies voor innovatieve projecten die aansluiten bij de opgaven van de stad zoals neergelegd in het Collegeakkoord Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen en zoals vastgesteld in onder andere strategische koersdocumenten als Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen, de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 en de Regionale Economische Agenda (REA).