Jaarstukken 2020.pdf

En bij het Defensieterrein komen bijvoorbeeld extra sociale huurwoningen - en middenhuurwoningen Wanneer we bouwen, doen we dat zo duurzaam mogelijk. Verder zijn er uiteenlopende complexen voor gemengd wonen gerealiseerd (voor een fors aantal kwetsbare inwoners) en hebben we bijgedragen aan nieuwe woonconcepten voor vragende en dragende bewoners. Daarnaast hebben we aandacht voor de bescherming van de bestaande voorraad.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P2.2.1 We maken en monitoren prestatieafspraken met de Utrechtse corporaties De Stichting Utrechtse Woningcorporaties (STUW), huurdersorganisaties en gemeente staan samen voor grote opgaven in Utrecht zoals die in de Woonvisie staan geformuleerd. De belangrijkste opgaven zijn: vergroten van de sociale voorraad, het werken aan gemengde wijken, het betaalbaar houden van de voorraad (gematigd huurprijsbeleid) en verduurzaming van de woningvoorraad. In 2020 zijn individuele prestatieafspraken gemaakt met alle STUW-corporaties en, indien verenigd, hun huurders voor de periode 2021-2025. Voor het eerst zijn ook afspraken gemaakt met nieuwe STUW-deelnemer Habion, een corporatie gespecialiseerd in huisvesting voor ouderen. In de stedelijke prestatieafspraken is een appendix opgenomen over de ontwikkeling van een gezamenlijke wijkenstrategie die zich -vanuit het uitgangspunt dat de sociale voorraad moet meegroeien met de groei van de stad- richt op de balans in toevoegingen en onttrekkingen van sociale huurwoningen. Het instrument wijkenstrategie is in 2020 voor het eerst opgesteld met daarbij een stedelijk beeld en de focus voor de vier amendementswijken (Oost, Noord-Oost, West en Binnenstad). De gegevens hebben betrekking op de ontwikkeling in de komende vier jaar, met een perspectief voor de jaren daarna.

Tevens is in 2020 de voortgangsrapportage over 2019 van de prestatieafspraken opgesteld. De afspraken passen in het kader zoals vastgelegd in de herziene Woningwet 2015 en sluiten aan bij het landelijke Sociaal Huurakkoord. Corona Corona heeft op deze subdoelstelling geen invloed gehad op de uitvoering/kosten. Prestatiedoelstelling P2.2.2 We zorgen voor een actuele regionale huisvestingverordening en voeren deze uit Per 1 januari 2020 zijn inkomensvoorrangsregels voor middenhuurwoningen van kracht geworden, die in het najaar van 2019 waren toegevoegd aan het gemeentelijk woonbeleid. In 2020 hebben wij de Nadere regel middenhuur vastgesteld. Met de Nadere regel is onder andere invulling gegeven aan de voorwaarden die worden gesteld aan het inschrijvingssysteem en het vaststellen van het inkomen van bepaalde doelgroepen, zoals zzp-ers (periodiek veel schommelingen in het inkomen) of woningzoekenden van wie het netto besteedbare inkomen sterker dan bij anderen afwijkt van het bruto inkomen. De inkomensvoorrangsregels voor middenhuurwoningen hebben er aan bijgedragen dat doorstroming is ontstaan vanuit zelfstandige sociale huurwoningen naar middenhuurwoningen. Wij hebben in 2020 uitvoering gegeven aan de Huisvestingsverordening 2019. Wij hebben conform Motie 2019/ 69 het aantal aangevraagde en verleende vergunningen voor splitsen en omzetten van woningen in 2020 gemonitord

65

De nieuwe ‘Wet Toeristische verhuur van woonruimte’ is per 1 januari 2021 in werking is getreden. In 2020 hebben wij de implementatie van de nieuwe instrumenten die deze wet biedt in de Huisvestingsverordening Regio Utrecht voorbereid. In 2021 zal de verordening worden aangepast. Om de bestaande woningvoorraad te beschermen tegen ongewenst gebruik, hebben wij in 2020 nieuw beleid opgesteld voor tijdelijk verblijf (short stay), met een verbod op tijdelijk verblijf in woningen en een tijdelijk vergunningstelsel (voor maximaal vijf jaar) op basis van de Huistingsverordening. Corona Corona heeft op deze subdoelstelling geen invloed gehad op de uitvoering/kosten. Prestatiedoelstelling P2.2.3 We stimuleren en faciliteren het woningaanbod voor sociale-, middeldure- en middeldure koop t.b.v. verschillende doelgroepen De samenwerking rond het Stadsakkoord Wonen is in 2020 volop doorgezet. Het afgelopen jaar is die samenwerking intensief benut om met marktpartijen (ontwikkelaars, bouwers en beleggers) en corporaties de vinger aan de pols te houden wat betreft de effecten van de coronacrisis op de bouwopgave. Ook is bij corporaties en andere verhuurders gemonitord of coulance en maatwerk is toegepast bij huurders die in betalingsproblemen kwamen. Zoals hierboven aangegeven liepen in 2020 de realisatie en planvorming volop door.

Het aandeel betaalbare woningen in het sociale en middensegment in nieuwe initiatieven (vastgelegd in intentiedocumenten) is sinds 2018 gegroeid. Wel zijn er vanwege de coronacrisis zorgen over specifieke segmenten zoals woningbouw in combinatie met bijvoorbeeld horeca, leisure en cultuur (mixed use). In 2020 is met partijen verder aan een veelheid van thema’s en afspraken uit het Stadsakkoord Wonen gewerkt, zoals de evaluatie en verbetering van het Utrechts Plan Proces, het tender(selectie)beleid, zorgvastgoed en nieuwe woonconcepten. Ook is het dashboard Wonen geactualiseerd en uitgebreid met gegevens van betrokken partijen. Studentenhuisvesting Op 19 mei 2020 is een convenant studentenhuisvesting gesloten met lokale partijen: gemeente, SSH, Onderwijsinstellingen (UU, HU, HKU, MBO, ROC), VIDIUS en huurdersorganisatie BoKS. Doelstellingen: • intensivering van de lokale samenwerking en leveren van gezamenlijke inzet op studentenhuisvesting; • vraag en aanbod van studentenhuisvesting beter in balans brengen door toevoeging van studenteneenheden (naast planvoorraad van 3.500 studenteneenheden nog 2.000 eenheden extra toevoegen in convenantperiode); • ambitie om de gemiddelde wachttijd voor een eerste studentenwoning gedurende de convenantperiode met twaalf maanden te verlagen.

Daarnaast zetten partijen zich in voor de realisatie en langdurige exploitatie van betaalbare -zelfstandige én onzelfstandige- studentenwoningen. In 2020 zijn in totaal 1.400 zelfstandige studenteneenheden toegevoegd, waaronder 400 tijdelijke eenheden op het USP voor onder andere internationale studenten. In 2020 hebben wij een aanbestedingstraject doorlopen voor de uitvoering van de werkzaamheden van het Huurteam Utrecht voor de periode van 1 mei 2021 tot 1 januari 2027. Hierbij is Urbannerdam wederom als opdrachtnemer geselecteerd. In 2020 is het regionale huurteam ingesteld dat huurders uit vier omliggende gemeenten ondersteunt bij huurgeschillen. In samenwerking met het Huurteam Utrecht en de politie zoeken wij naar mogelijkheden voor een effectieve aanpak van intimidatie en bedreiging. Hiervoor hebben wij een enquête online gezet: https://nl.surveymonkey.com/r/Huursituatie. Sociale huur Via de stedelijke afspraken en het Stadsakkoord Wonen hebben we afspraken gemaakt met de corporaties en marktpartijen over het toevoegen van sociale huur. In 2020 hebben we in diverse nieuwbouwprojecten ruimte gevonden om conform uitgangspunten van de woonvisie extra sociale huurwoningen toe te voegen. Zo is er een tender uitgegaan (G11/G12) waar een volledig betaalbaar programma in combinatie met een gemengde woonvorm is uitgevraagd.

In 2020 zijn we gestart met structurele (bestuurlijke) productie-overleggen tussen corporaties en gemeente met als doel strategisch

66

en op hoofdlijnen de voortgang van de productie van de sociale voorraad in de stad te monitoren, kansen te signaleren en aandachtspunten/knelpunten voor versnelling aan de orde te stellen. Het gaat daarbij om project- en gebiedsoverstijgende vraagstukken. Middenhuur Samen met Bouwinvest, WoningNet en het Vierde Huis hebben wij begin 2020 een pilot afgerond, waarbij middenhuurwoningen zijn aangeboden via het aanbodoverzicht van WoningNet. Dit heeft er mede toe geleid dat -binnen de pilot- huishoudens vanuit een zelfstandige sociale huurwoning zijn doorgestroomd naar een middenhuurwoning. Doordat de pilot succesvol was, zijn ook bij andere nieuwbouwprojecten middenhuurwoningen via WoningNet aangeboden. Bij in ieder geval één ander project heeft dat ook geleid tot doorstroming vanuit sociale huurwoningen. De doorstromingspilot was het winnende project van de Challenge Middenhuur die is uitgeschreven door de Provincie Utrecht. Betaalbare koop In 2020 zijn we gestart met het toepassen van een anti-speculatiebeding en een zelfbewoningsplicht bij projecten waar sprake is van realisatie van betaalbare koopwoningen. Daarnaast hebben wij samen met de gemeenten Rotterdam en Maastricht een onderzoek laten uitvoeren naar de ontwikkelingen op de koopwoningmarkt in de laatste 10 jaar en specifiek de positie van koopstarters in relatie tot de ontwikkeling van buy-to-let.

Ook zijn wij betrokken geweest bij de uitwerking van het wetsvoorstel voor een opkoopbescherming door het ministerie van BZK. Dit wetsvoorstel is eind 2020 in consultatie gebracht. Samen met de andere G4-steden hebben wij in principe positief op dit wetsvoorstel gereageerd, maar ook kanttekeningen geplaatst bij onder andere de korte werkingsduur, de praktische uitvoering van de regeling voor gemeenten en de beperkte inzetbaarheid van de voorwaarden van goed verhuurderschap. Fonds Toevoegen Woonruimte In 2020 hebben wij u in kennis gesteld van de aanbevelingen uit de evaluatie van de beleidsregel Subsidie Fonds Toevoegen Woonruimte en aangegeven op welke wijze wij deze aanbevelingen in een nieuwe regeling zullen verwerken. Besluitvorming over de aangepaste regeling is voorzien in het eerste kwartaal van 2021. Corona Corona heeft op deze subdoelstelling geen invloed gehad op de uitvoering/kosten. Prestatiedoelstelling P2.2.4 We stimuleren en faciliteren de huisvesting van bijzondere doelgroepen Huisvesting kwetsbare doelgroepen Samen met corporaties en zorginstellingen hebben wij de uitvoering van de afspraken uit het Plan van Aanpak huisvesting en ondersteuning kwetsbare groepen (vastgesteld in 2019) voortgezet.

Hierin staat onder meer dat de Utrechtse corporaties woningen beschikbaar stellen voor de uitstroom uit (zorg)instellingen en instroomwoningen met ambulante (zware) zorg thuis. SSH levert 50 onzelfstandige woningen voor kwetsbare jongvolwassenen. Van de afgesproken 385 woningen hebben de corporaties 381 woningen geleverd voor de doelgroep MO/BW, SSH heeft 47 woonruimten verhuurd aan kwetsbare jongvolwassenen. De afspraken in het Plan van Aanpak hebben voor het eerst geleid tot een verhoging van het aantal woningen ten behoeve van de MO/BW doelgroep. In 2020 was de mutatiegraad lager dan in de jaren ervoor. De doelstelling uit het Plan van aanpak is grotendeels behaald dankzij de oplevering van nieuwbouwcomplexen voor gemengd wonen: een deel kwetsbare bewoners die nog gebruikmaken van ambulante hulpverlening en een deel ‘goede buren’, die gemeenschappelijk willen wonen. Ook in de regiogemeenten werden in 2020 sociale huurwoningen aangeboden aan kwetsbare doelgroepen (uitstroom MO/BW), maar de doelstelling van 215 woningen is niet behaald, er zijn in de praktijk 170 woningen gerealiseerd. In 2020 is het project Living Lab/weer een (T)huis gestart. Utrecht heeft hiervoor als pilotregio (U16 en samenwerkingspartners in het veld) rijksmiddelen gekregen. Het thema van dit project is: eerst een huis, dan hulp op maat.

Alliantievorming en kennisdeling staan centraal, doel is het realiseren van 200 extra woonplekken met ondersteuning in twee jaar tijd.

67

In Leidsche Rijn Centrum zijn twee succesvolle tenders voor bijzondere doelgroepen doorlopen, één voor ouderen (LRC Kern) en één voor kwetsbare doelgroepen (LRC Oost). Ook wordt in LRC Oost een plan uitgewerkt voor studentenhuisvesting grenzend aan de Cultuur-as. Het gemengd woonproject Mixit is eind 2020 opgeleverd. Een deel van de huurders is dak- en/of thuisloos geweest. In Parkwijk werd gestart met de bouw van het wooncomplex van Moviera waar ouders en kinderen opgevangen worden die te maken hebben met huiselijk geweld en in de Hoge Woerd in het Maximapark startte de bouw van 25 woon-zorgwoningen. Het lang leegstaande gebouw Huize Nijevelt in De Meern is vernieuwd en er zijn 34 woningen gecreëerd, een gemend wonen project met ambulante begeleiding door het Leger des Heils. Statushouders De taakstelling voor het huisvesten van statushouders is in 2020 niet geheel behaald. Eind 2020 waren er, volgens de registratie van het COA, nog 79 statushouders niet gehuisvest. Dit komt enerzijds door de Coronacrisis: bij corporaties zijn diverse processen rondom huisvesting vertraagd of (tijdelijk) stil komen te liggen. Daarnaast speelt mee dat er veel kleinere, goedkope woningen worden gevraagd voor alleenstaande statushouders. Er was voor statushouders in de leeftijd 18 tot 23 jaar te weinig woningaanbod.

Ouderen Er is een Activiteitenplan realiseren ambitie wonen voor ouderen opgesteld. Dit activiteitenplan richt zich op identificering en ontwikkeling van kansrijke locatie voor ouderenhuisvesting, data-analyse om meer inzicht te krijgen in vraag en aanbod van woningen en voorzieningen voor ouderen, verbinding van initiatiefnemers van woonconcepten met vastgoedpartijen en zoekgedrag van ouderen en woningtoewijzing. Initiatieven/nieuwe woonconcepten Over het algemeen constateren wij dat onderwerpen zoals passende huisvesting van kwetsbare doelgroepen in veerkrachtige wijken, gemengd wonen, specifieke oplossingen rondom wonen voor ouderen, wooncoöperaties en flexwonen bredere bekendheid beginnen te krijgen en een plek vinden in visies, plannen en projecten. Ondanks deze positieve ontwikkelingen blijven knelpunten bestaan die niet eenvoudig op te lossen zijn. We hebben in 2020 nog geen tweede Place2BU kunnen realiseren. De realisatie van een tweede Place2BU heeft prioriteit in 2021. De volgende gemengd wonen-projecten werden opgeleverd: Kwetsbare groepen Hoge Weide (Bo-ex/Lister) Romulus (portaal/Lister) Sequoia / IntoLife (SSH/Lister) De Europeaan / MIXIT (Mitros / Tussenvoorziening) Remus (Portaal / Tussenvoorziening) De Muziekant / 'LIVIN' (Mitros / Tussenvoorziening Totaal

'Goede Buren'

Totaal

20 24 15 30

45 46 303 71

65 70 318 101

16

60

76

36

85

121

141

610

751

In Leidsche Rijn is een tender uitgezet voor een bijzondere woonvorm voor ouderen en; in de Merwedekanaalzone is ruimte gereserveerd voor wonen en zorg en twee woonconcepten voor ouderen. Wij hebben de behoefte aan zogenaamde friendswoningen in beeld gebracht en geconstateerd dat in Utrecht een kleine, jonge doelgroep is die om praktische, financiële of ideële redenen behoefte heeft aan het delen van een woning. Daarnaast is er ook een oudere doelgroep die graag zelfstandig, maar met gemeenschappelijke voorzieningen, wil wonen. Wij nemen deze behoeften mee in de diverse projecten en gebiedsontwikkelingen in de stad.

68

Woonwagenbeleid Uit de verkenning onder woonwagenbewoners, die begin 2020 is afgerond, kwam naar voren dat er behoefte is aan meer woonwagenstadplaatsen. Op basis van hiervan heeft in 2020 op ambtelijk en bestuurlijk niveau afstemming plaatsgevonden tussen verschillende beleidsvelden, vanwege de complexe ruimtelijke inpasbaarheid alsook vanwege sociale aspecten. Besloten is nader te onderzoeken of een beperkt aantal extra standplaatsen kan worden toegevoegd. Corona Corona heeft op deze subdoelstelling geen invloed gehad op de uitvoering/kosten.

Wat heeft dat gekost? x€1.000 Omschrijving

Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil Actuele begroting 2019 begroting begroting 2020 actueel/ begroting 2019 2020 2020 realisatie 2021

Baten 02-2-2-1

Wonen

0

1.102

0

1.450

1.831

381

316

Totaal Baten

0

1.102

0

1.450

1.831

381

316

Wonen

4.459

3.772

2.684

3.835

3.876

-42

2.714

Totaal Lasten

4.459

3.772

2.684

3.835

3.876

-42

2.714

-4.459

-2.670

-2.684

-2.385

-2.045

339

-2.398

Toevoeging reserves

0

100

0

0

0

0

0

Onttrekking reserves

1.667

1.417

0

14.289

14.289

0

150

Saldo na mutaties reserves

-2.792

-1.353

-2.684

11.904

12.244

339

-2.248

Lasten 02-2-2-1

Saldo baten en lasten Mutaties reserves

Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Wonen De baten zijn 0,381 miljoen euro hoger dan begroot. De belangrijkste verklaringen zijn de hogere baten door vrijval middelen stimulering woningbouwproductie (0,492 miljoen euro) en de bijdragen van woningcorporaties voor gezamenlijke activiteiten (0,052 miljoen euro). Daarnaast is de subsidie voor de pilot goed verhuurderschap 0,172 miljoen euro lager dan begroot omdat een deel van de activiteiten in 2021 wordt uitgevoerd. De lasten zijn 0,042 miljoen euro hoger dan begroot. Deels hangt dit samen met de hogere baten: 0,478 miljoen euro hogere lasten voor stimulering woningbouwproductie en 0,172 miljoen euro lagere lasten voor de pilot goed verhuurderschap. De lasten voor nieuwe woonconcepten zijn 0,385 miljoen euro lager dan begroot omdat initiatieven, zoals het tot stand komen van wooncoöperaties een langere aanlooptijd hebben. Tot slot zijn de personeelslasten 0,120 miljoen euro hoger dan begroot.

69

Corona Corona heeft op deze subdoelstelling geen invloed gehad op de uitvoering/kosten. Onderwerp

Iv3 taakveld

x € 1.000 Niet gerealiseerde

Meer Lasten

Baten

Lasten

baten

Geen invloed

Verbonden Partijen Deze subdoelstelling heeft geen verbonden partijen.

4. Borgen van de monumentale en cultuurhistorische waarden 4.1 Zorgdragen voor de instandhouding van monumentale en cultuurhistorische waarden als integraal onderdeel van de aantrekkelijke stad Omschrijving

E4.1.1

E4.1.1

Nulmeting

Verwacht aantal te herbestemmen kerkgebouwen Instandhouding beschermde Rijks- en gemeentelijke monumenten

Doel stelling 2019 5

Reali satie 2019 3

Doel stelling 2020 2

Reali satie 2020 3

Doel stelling 2021 3

15

13

15

15

15

Analyse Het aantal op jaarbasis is afhankelijk van wensen van eigenaren voor herbestemming en/of afstoten van religieuze gebouwen. Voor een van de monumentale kerkgebouwen is hergebruik met een Verwacht aantal te herbestemmen nieuwe, religieuze, functie afgerond. Twee nieuwe herbestemmingen kerkgebouwen zijn intensief begeleid. Instandhouding beschermde Rijks- en gemeentelijke monumenten

Vooralsnog is het aantal van vijftien gerealiseerde restauraties gehandhaafd, onder meer twee met een URF-lening voor restauratie. Gegevens van het Nationaal Restauratiefonds over leningen en subsidies voor rijksmonumenten ontbreken nog.

Omschrijving

P4.1.1

P4.1.1

70

Aantal te maken herbestemmingsprofielen voor kerkgebouwen Aantal te verduurzamen (verminderen energiegebruik) monumenten

Nulmeting

Doel stelling 2019 5

Reali satie 2019 3

Doel stelling 2020 2

Reali satie 2020 2

Doel stelling 2021 3

10

4

10

17

5

Analyse

Aantal te maken herbestemmingsprofielen voor kerkgebouwen

Het aantal herbestemmingsprofielen komt overeen met de doelstelling/ het verwachte aantal. Voor twee rijksmonumentale kerkgebouwen in de binnenstad is een profiel opgesteld, gericht op nevengebruik met aanzienlijke aanpassingen in het interieur, niet op herbestemming.

Aantal te verduurzamen (verminderen energiegebruik) monumenten

Het aantal is hoger dan de doelstelling door meer initiatieven van eigenaren. Het betreft acht projecten waarvoor een DUMO-subsidie is verleend (voor duurzame monumenten) en negen grote projecten die zijn gerealiseerd zonder gemeentelijke subsidie voor een DUMOadvies, waarvan een met een URF-lening voor energiemaatregelen

Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E4.1.1 Monumenten en cultuurhistorische waarden zijn geborgd als integraal onderdeel van de aantrekkelijke stad Wij hebben met als belangrijke aanleiding de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 2022 verder gewerkt aan het actualiseren van ons erfgoedbeleid, met name om de bijdrage van erfgoed aan gezond stedelijk leven invulling te geven. Voor het religieus erfgoed hebben we herbestemming en nevengebruik voor diverse monumentale kerkgebouwen begeleid en de uitbreiding van de visie religieus erfgoed verder voorbereid, met subsidie van het rijk. Het jongste erfgoed is geïnventariseerd en met name aan de periode van de stadsvernieuwing is aandacht besteed. Besluitvorming over de erfgoednota, de uitbreiding van de visie religieus erfgoed en jong erfgoed is voor 2021 voorzien. Restauratie en onderhoud van het gebouwd erfgoed hebben wij begeleid en voor een deel financieel ondersteund. Veel eigenaren van beschermde monumenten hebben wij gestimuleerd om de monumenten energiezuinig te maken. Wij hebben op basis van de laatste stand van kennis een nieuwe Archeologische Waarden- en Verwachtingskaart opgesteld; de daarop gebaseerde Archeologische Beleidskaart zal met de invoering van de Omgevingswet per 2022 van kracht worden.

Een aanzienlijke achterstand is er nog wel voor de digitalisering en ontsluiting van de overige archieven en databestanden van het erfgoed, vooral waar deze een rol spelen in het kader van de publiekrechtelijke taken (opstellen en beoordelen van programma’s van eisen, adviesverzoeken VTH, vergunningverlening). Informatie over het gebouwd- en archeologisch erfgoed hebben wij ingezet voor behoud van de kwaliteit in de openbare ruimte en bij grote stedelijke ontwikkelingen. Wij hebben externe activiteiten die bijdragen aan draagvlak voor erfgoed ondersteund en hebben meegewerkt aan publicaties en tentoonstellingen. Mede dankzij een amendement van de raad is erfgoed geborgd in de Nota van Uitgangspunten van de RSU 2040: de gemeente Utrecht kiest voor groen, landschap, erfgoed en water als structurerende elementen. In 2020 is het eerste concept van de omgevingsvisie binnenstad gereed gekomen. Erfgoed vormt één van de vier kernkwaliteiten van de binnenstad. In de omgevingsvisie wordt aangegeven hoe we hier op een respectvolle manier mee omgaan en hoe we het laten bijdragen aan een gezond stedelijk leven in 2040. Het Ontwikkelperspectief Maarschalkerweerd is door de raad vastgesteld. De vier Lunetten, onderdeel van de als werelderfgoed genomineerde Nieuwe Hollandse Waterlinie vormen een belangrijk onderdeel hiervan.

Deze forten met hun voor- en achterland gaan deel uitmaken van het Lunettenpark. De provincie heeft een subsidie toegekend voor de ontwikkeling van het Lunettenpark en het zichtbaar en beleefbaar maken van het waterliniegebied met ook de wederzijdse wens voor intensieve samenwerking en het delen van kennis en netwerk rond de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

71

Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P4.1.1 Begeleiden, toetsen, subsidiëren, en financieren van monumenten-renovaties en – onderhoud en het borgen van cultuurhistorische waarden in de stad Ruimtelijke projecten Wij hebben bijgedragen aan de RSU, de omgevingsvisie binnenstad en diverse ruimtelijke projecten zoals het bestemmingsplan Voordorp/ Voorveldsepolder en NRU, omgevingsvisie USP, de Tuinen van Moreelse, toekomstvisie parkeergarage Springweg, intentiedocumenten High Five, tuincentrum Overvecht, Pieter Baan Centrum en bestemmingsplan Gruttersdijk. En aan projecten met cultuurhistorisch groen: bij Park de Watertoren, park de Gagel, Park Transwijk, Marco Poloplantsoen en de Maliebaan. Wij hebben ons ingezet voor externe subsidies zoals voor het Malieblad en voor Lunettenpark, die subsidie is toegekend. Wij droegen vanuit erfgoed bij aan de Sustainable Development Goals. Begeleiden, toetsen en ondersteuning instandhouding gebouwd erfgoed • Wij hebben voor 255 plannen advies uitgebracht voor beschermde monumenten, beschermde stadsgezichten, energiebesparing, financieringen en subsidies. • Wij hebben bij 176 aanvragen omgevingsvergunning voor het wijzigen van een beschermd monument de monumentenaspecten afgehandeld, waarbij wij in de meeste gevallen bouwhistorische rapporten hebben opgesteld.

• Voor monumenten in gemeentelijk bezit hebben wij bijgedragen met restauratietechnische kennis voor de restauratie van de Domtoren, bijgedragen aan herbestemming van Landhuis Oud Amelisweerd en van enkele boerderijen en aan herstel en herbestemming van forten, waaronder voor de Lunetten; ook is geadviseerd over herstel van het kunstwerk Herderplein. Tevens droegen wij bij aan de Erfgoedvisie voor ons monumentale bezit, samen met de gemeentelijke beheerders van dit vastgoed. • De inventarisatie van de architectuur van na 1965 hebben wij vrijwel afgerond. • Wij hebben acht subsidies voor duurzame monumenten (DuMO) verstrekt en acht grote projecten begeleid voor het energiezuinig maken van monumenten. • Herziening van de richtlijnen voor zonnepanelen op monumenten en in de beschermde gezichten hebben wij voorbereid, evenals herziening van de regeling voor financieringen uit het Utrechts Restauratiefonds. • Voor drie monumentale kerkgebouwen hebben wij de herbestemming begeleid en twee herbestemmingsprofielen opgesteld, vooral gericht op nevengebruik ten behoeve van de exploitatie. • Een voor monumenten passende kleurstelling bij restauratie- en onderhoudswerkzaamheden draagt bij aan het stadsbeeld, daarvoor zijn 38 kleuradviezen uitgebracht.

• Voor restauratie van gemeentelijke monumenten en voor energiemaatregelen hebben wij drie financieringen uit het Utrechts Restauratiefonds verstrekt. • De restauratie van de Domkerk hebben wij begeleid en evenals rijk en provincie gesubsidieerd. Archeologische monumentenzorg • Wij hebben als onderdeel van de actualisering van ons erfgoedbeleid een nieuwe Archeologische Beleidskaart opgesteld. Invoering van het nieuwe instrumentarium is voorzien gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2022. • Wij hebben de kennis van het archeologisch erfgoed ingezet bij ruimtelijke plannen; bij actualisatie van bestemmingsplannen zijn in speciale paragrafen de archeologische waarden van het gebied aangegeven. • Op basis van de Verordening op de Archeologische Monumentenzorg hebben wij negentien vergunningen voor proefsleuvenonderzoek en definitief onderzoek (incl. archeologische begeleiding) afgehandeld. • Wij hebben zes Programma’s van Eisen en 29 Plannen van Aanpak geschreven c.q. beoordeeld ten behoeve van diverse vooronderzoeken, waarmee wij de kwaliteit van de uitvoering en verslaglegging daarvan willen borgen. Het gaat om bureauonderzoeken (twee), bureauonderzoek en verkennend booronderzoek (dertien), Verkennend/karterend booronderzoek (acht) en proefsleuvenonderzoek (zes).

72

•

•

Wij hebben in eigen beheer dertien archeologische begeleidingen en opgravingen en negen noodwaarnemingen uitgevoerd. Hiervoor zijn dertien programma’s van Eisen en Plannen van Aanpak geschreven en beoordeeld. Wij hebben 264 adviesverzoeken omgevingsvergunning geadviseerd en getoetst aan de Verordening op de Archeologische Monumentenzorg. Doordat wij structureel inzetten op voorlichting, advisering en vooroverleg bij planvorming en vergunningaanvragen zijn veel initiatiefnemers zich bewust van de archeologische waarden in de ondergrond van hun plangebied.

Publieksbereik • Met steun van het Mondriaanfonds hebben wij een projectplan opgesteld voor enkele uitbreidingen van de programmering en presentaties in Castellum Hoge Woerd, bestaande uit een inrichting voor tijdelijke exposities (‘FlexExpo’), een verrijkte educatieve schil rond de bestaande ArcheoHotspot (‘ArcheoLab’) en een presentatie van houtvondsten uit Leidsche Rijn (Houtkamer) als lokale uitwerking van de geplande Visitor Hub voor het aanstaande Werelderfgoed van de Limes. Met steun van fondsen en de provincie hebben wij de dekking van het projectplan rond gekregen. • Wij hebben DOMunder financieel ondersteund en de activiteiten van Kerken Kijken Utrecht, Open Monumentendag en de Historische Vereniging Vleuten, De Meern Haarzuilens en Leidsche Rijn gesubsidieerd. Kerken Kijken en de Open Monumentendag konden in beperkte mate doorgaan, door de coronacrisis. • De Museumgids Castellum Hoge Woerd hebben wij uitgebracht en inhoudelijk bijgedragen aan vijf publicaties van externen. • Wij droegen bij aan artikelen zoals de serie in DUIC over jong erfgoed en een artikel over concept en realisatie Castellum Hoge Woerd • Voor vier exposities droegen wij inhoudelijk bij of maakten zelf een tentoonstelling (Domtoren, Centraal Museum, bibliotheek Neude, school Haarzicht).

• Wij hielden informatiebijeenkomsten, vanaf maart in de vorm van webinars over de nominatie werelderfgoed Romeinse Limes, inventarisatie van jong erfgoed en over energiezuinige monumenten (met Jouw Huis Slimmer). • Bijzondere perspresentaties waren er voor de restauratie van de Hamtoren, een opgraving van de Tolsteegpoort en een opgraving van skelet in de Oudwijkerdwarsstraat. • Wij zorgden voor vier visualisaties en informatievoorziening in de openbare ruimte, zoals bij herbestrating ter plaatse van de Tolsteegpoort en de Weerdpoort. • Twee erfgoedroutes zijn in voorbereiding, maar zijn deels vertraagd door de crisis: verbeelding van Vredenburg en Rondje Singel • De website erfgoed.utrecht.nl is verder ontwikkeld, als verhalenportaal rond erfgoedthema’s en met verwijzing naar diverse onderzoeksrapportages. • De erfgoedspecialisten verzorgden vijftien lezingen en rondleidingen en droegen bij aan reportages op TV in de stad en de regio. • Wij zijn nauw betrokken bij diverse samenwerkingsverbanden van erfgoedinitiatieven die het Utrechtse erfgoed beleefbaar maken, zoals initiatieven rond Utrecht 900 jaar, het historisch museum 2.0, publiekstoegankelijk maken van Paleis Lofen en het zichtbaar maken van de Unie van Utrecht. Wij waren mede-organisator van de Nacht van de Utrechtse Geschiedenis. Corona De coronacrisis had ook effecten voor het erfgoed.

Sluiting en het wegvallen van toeristisch bezoek zorgden voor een grote inkomstenderving voor kasteel en park De Haar, DOMunder en andere bijzondere erfgoedlocaties. Monumentale religieuze gebouwen werden aanzienlijk minder gebruikt, diensten werden veelal digitaal gehouden en concerten, verhuur en toeristisch bezoek vonden maar zeer beperkt plaats. Wij hebben als onderdeel van een noodpakket voor culturele instellingen ook voor erfgoed een regeling ingesteld. Daarentegen konden onderhouds- en restauratiewerkzaamheden aan monumenten wel doorgaan evenals archeologisch en bouwhistorisch onderzoek. Contact met eigenaren was vaak digitaal en minder ter plaatse in de monumentale panden. De crisis had ook tot gevolg dat het besluit over de aanwijzing van de Nieuwe Hollandse Waterlinie als werelderfgoed nog niet is gevallen, de vergadering van het Unesco-comité is met een jaar tot medio 2021 uitgesteld. Dan is ook het besluit over de nominatie van de Romeinse Limes te verwachten.

73

Wat heeft dat gekost? x€1.000 Omschrijving

Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil Actuele begroting 2019 begroting begroting 2020 actueel/ begroting 2019 2020 2020 realisatie 2021

Baten 02-4-1-1

Monumentale en cultuurhistorische waarde

311

566

311

511

500

-11

316

Totaal Baten

311

566

311

511

500

-11

316

Monumentale en cultuurhistorische waarde

2.606

2.544

2.595

2.988

2.945

43

2.754

Totaal Lasten

2.606

2.544

2.595

2.988

2.945

43

2.754

-2.295

-1.977

-2.284

-2.477

-2.445

32

-2.438

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

0

Onttrekking reserves

40

40

40

2.965

2.965

0

40

Saldo na mutaties reserves

-2.255

-1.937

-2.244

488

520

32

-2.398

Lasten 02-4-1-1

Saldo baten en lasten Mutaties reserves

Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Monumentale en cultuurhistorische waarde De baten zijn 0,011 miljoen euro lager dan begroot. De belangrijkste verklaringen zijn de baten uit archeologieleges die 0,078 miljoen euro lager dan begroot. Hier staan ook lagere kosten tegenover. De baten voor Museum Hogewoerd zijn hoger en de rentebaten van het Utrechts Restauratiefonds zijn niet begroot wat leidt tot hogere baten (0,062 miljoen euro). De lasten zijn 0,043 miljoen euro lager dan begroot. Voor archeologische projecten zijn de lasten 0,369 miljoen euro. Deze lasten zijn niet begroot. Daar staan opbrengsten uit interne verrekeningen van 0,536 miljoen euro tegenover. Hierdoor zijn per saldo de lasten voor archeologische projecten 0,167 miljoen euro lager. Ook de lasten voor het voor tijdelijke huur van extra depotruimte (0,048 miljoen euro) en voor de leges (0,067 miljoen euro) zijn lager. Daartegenover staan hogere lasten van Museum Hogewoerd door vervanging van expositiemateriaal (0,039 miljoen euro) en hogere personeelslasten onder andere voor het ontwikkelen van erfgoedbeleid (0,200 miljoen euro). Corona Corona heeft op deze subdoelstelling geen invloed gehad op de uitvoering/kosten. x € 1.000 Onderwerp

Iv3 taakveld

Meer Lasten

Geen invloed

74

Niet gerealiseerde Baten

Lasten

baten

Verbonden Partijen NV Maatschappij tot Stadsherstel Utrecht: bijdrage 0 euro

5. De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan 5.1 Veiligheid, leefbaarheid, milieu en gebruik van de bebouwde omgeving voldoen aan wet- en regelgeving

E5.1.1

Omschrijving

Nulmeting

Percentage slechte panden in de kwaliteitsmonitor ten opzichte van de totale voorraad

0,5% (2005)

Doel stelling 2019 <0,10%

Reali satie 2019 0,19%

Doel stelling 2020 <0,10%

Reali satie 2020 0,19%

Doel stelling 2021 <0,10%

Analyse Percentage slechte panden in de kwaliteitsmonitor ten opzichte van Het streefpercentage wordt mede niet behaald doordat hier geen de totale voorraad actief beleid op gevoerd wordt.

P5.1.1

P5.1.2

P5.1.2

P5.1.2

Omschrijving

Nulmeting

2011

Doel stelling 2019 <1,0%

Reali satie 2019 1,0%

Doel stelling 2020 <1,0%

Reali satie 2020 0,48%

Doel stelling 2021 <1,0%

Gegronde bezwaren op totaal aantal beschikte aanvragen omgevingsvergunningen Gegronde bezwaren op totaal aantal beschikte aanvragen handhavingsbesluiten maximaal 10%

2013

<10%

4%

10%

2,44%

<10%

Door de gemeente 2016 gecontroleerde bouwkundige en constructieve onderdelen voldoen bij oplevering aan de wetgeving De gecontroleerde 2016 (milieu-) activiteiten voldoen (na hercontrole) aan de regelgeving op het terrein van milieu en brandveilig gebruik

100%

100%

100%

100%

100%

>80%

>80%

90%

96%

90%

75

Analyse Gegronde bezwaren op totaal aantal beschikte aanvragen handhavingsbesluiten maximaal 10% Geen afwijking. Door de gemeente gecontroleerde bouwkundige en constructieve Geen afwijking. onderdelen voldoen bij oplevering aan de wetgeving De gecontroleerde (milieu-) activiteiten voldoen (na hercontrole) aan de regelgeving op het terrein van milieu en brandveilig gebruik Gegronde bezwaren op totaal aantal beschikte aanvragen omgevingsvergunningen

Geen afwijking. Deze indicator geeft inzicht in de (juridische) kwaliteit van onze beschikte aanvragen omgevingsvergunningen.

Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E5.1.1 De bebouwde leefomgeving en ruimtelijke ordening is leefbaar, veilig en tast de gezondheid niet aan Conform het Handhavingsprogramma Openbare Ruimte en Bebouwde Omgeving 2020 droegen onze milieu- en bouwinspecties en adviesgesprekken er dit jaar aan bij dat: • Het leefmilieu beschermd is tegen bodemverontreiniging en aantasting door bedrijfsmatige activiteiten; • De bestaande bebouwde leefomgeving voldoet aan de wet- en regelgeving; • Het oprichten, slopen en gebruik van gebouwen voldoet aan de wettelijke en lokale regelgeving; • Woningen legaal verhuurd en bewoond worden; • De uitvoering van toezicht van wet- en regelgeving betrouwbaar is en professioneel en klantgericht gebeurt. Vanwege de coronamaatregelen hebben we het toezicht moeten aanpassen. Meer details hierover nemen we op in het handhavingsverslag 2020. • Gedurende de strenge lockdowns van maart – juni en van december (fase 0) hebben we de huisbezoeken en bedrijfscontroles opgeschort. In de tussenliggende periode hebben we de achterstanden zo veel mogelijk ingehaald. • De noodzakelijke controles op de bouw hebben gedurende de gehele periode plaatsgevonden, met inachtneming van de coronamaatregelen. • Het feit dat mensen thuis werkten en de coronaperiode aangrepen om te klussen was merkbaar aan het grote aantal meldingen.

• De handhavers zijn vanaf maart het hele jaar ingezet op de maatregelen rondom corona bij onder andere horeca, recreatie en detailhandel, en in het voorjaar bij het uitbreiden van de terrassen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P5.1.1 We toetsen en houden toezicht op alle vergunningaanvragen, integraal en adequaat volgens vastgestelde protocollen Alle Wabo-vergunningaanvragen zijn integraal en volgens vastgestelde protocollen getoetst: • de bouwtechnische toetsen zijn geprioriteerd aan de hand van het vastgestelde toets-protocol 'SUPER', met veiligheid en gezondheid als hoogste prioriteit;

76

•

de overige toetsen voerden we integraal uit, waarbij we aandacht hebben voor milieu-, verkeerskundige, economische en archeologische aspecten; • wanneer hier aanleiding toe was maakten we gebruik van de wet Bibob, bijvoorbeeld bij huisjesmelkers. Onze werkwijze heeft geresulteerd in zes gegronde en vier deels gegronde bezwaren op een totaal van 2.095 beschikkingen. De vergunningverleners zijn dagelijks telefonisch en per mail bereikbaar voor vragen over omgevingsvergunningen, zowel voorafgaand aan het indienen van de aanvraag als gedurende de behandeling van de aanvraag. Alle Wabo-vergunningaanvragen (én de beschikking op de aanvraag) zijn digitaal gepubliceerd. We brachten verder in beeld wat voor de Omgevingswet het werken met de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan betekent voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ook de ontwikkelingen rond de Wet Private Kwaliteitsborging hebben we van dichtbij gevolgd. Corona In het eerste halfjaar bleef het aantal aanvragen sterk achter door corona. Vanaf het einde van het tweede kwartaal steeg het aantal kleinere vergunningaanvragen fors door veel kleine verbouwingen.

Prestatiedoelstelling P5.1.2 We houden toezicht op de naleving van de milieuregels, de kwaliteit en het gebruik van de bestaande gebouwen en terreinen en treden op tegen woonfraude Asbest, sloop en bouw(hinder) • De uitvoering van bouwwerken controleerden wij volgens de checklist van het Landelijk Toezichtprotocol. Voor kleine bouwwerken voerden wij alleen de eindcontrole uit, tenzij deze bouwwerken een grote impact hebben op de omgeving. De constructieve berekeningen controleerden wij ook volgens het Landelijk toetsingsprotocol. • Wij hebben alle asbest-/sloopmeldingen afgehandeld. De belangen van omwonenden wogen we daarbij mee in zowel het voortraject als de uitvoeringsfase. • Bij de behandeling van vergunningaanvragen en in het toezicht adviseerden wij actief over de mogelijkheid tot circulair bouwen. • Bij de behandeling van vergunningaanvragen en in het toezicht adviseerden wij over EPC. Wij controleerden EPC-berekeningen en zagen er tijdens de bouw op toe dat daadwerkelijk aan de berekeningen werd voldaan. Milieu wet- en regelgeving • Het accent in de periodieke controles en opleveringscontroles lag in 2020 op bedrijven met grotere milieurisico’s. In projectvorm controleerden we o.a. garages, autoschadebedrijven en bezorgrestaurants. Ook hielden we toezicht op een aantal startmeldingen voor de aanleg van gesloten bodemenergiesystemen.

• De RUD Utrecht voerde de taken uit voor risicovollere bedrijven. Namens de gemeente voerde de RUD Utrecht ook het toezicht en handhaving uit op bodemsaneringen en andere bodemactiviteiten. • We hebben 436 klachtmeldingen actief behandeld en opgepakt. Overige meldingen hebben wij voor zover mogelijk doorgestuurd naar de juiste instantie of afdeling, die vervolgens de melding afhandelden. We hebben meldingen in principe prioriteit gegeven boven andere werkzaamheden en binnen de coronabeperkingen zoveel mogelijk behandeld. Daarbij konden tijdens de twee lockdowns meldingen niet altijd direct opvolging gegeven worden. • Deze diverse werkzaamheden zorgden ervoor dat bedrijven met activiteiten die het milieu kunnen belasten zich aan wet- en regelgeving hielden en hinder voor de omgeving zoveel en zover mogelijk ingeperkt werd. • We voerden 205 energiecontroles uit bij bedrijven, inclusief een aantal energiecontroles die de RUD bij complexe bedrijven uitvoerde. In 47 van de gevallen ging het om een kantoren Label C controle, vooruitlopend op de verplichte Label C-eis per 2023. De energiewerkzaamheden droegen vooral bij aan energiebesparing en ondersteunden de benodigde stappen richting de energietransitie.

77

Wonen, kwaliteit bestaande gebouwen en terreinen • We onderzochten alle binnengekomen bouwkundige meldingen en hielden op basis hiervan toezicht op het gebruik en op de veiligheid van gebouwen. Binnen de coronabeperkingen pakten we zoveel mogelijk meldingen over omzetten, onttrekken, splitsen en onrechtmatige bewoning op. • We hebben ongeveer 2.260 woningen bezocht naar aanleiding van klachtmeldingen. • Daar waar mogelijk gaven zij in hun reguliere werk extra aandacht aan energiebesparende maatregelen en de advisering hierover. De energieambassadeurs onder de inspecteurs klacht/meldingen zijn in het najaar gestart met het uitdelen van energieboxen bij klachtmeldingen en woningsplitsingen. • In 2020 is gestart met een nieuwe subsidie voor huiseigenaren van grondgebonden woningen. Deze subsidie zorgt voor een tegemoetkoming van de kosten van advisering om van het Energieadvies aan Huis ook daadwerkelijk naar uitvoering te gaan. • In het kader van een integrale aanpak hebben we samen met Werk en Inkomen en Burgerzaken meldingen van woonfraude onderzocht. Voorbeelden hiervan zijn de projecten LSI (Landelijke stuurgroep en interventieteams) en LAA (Landelijke Aanpak Adreskwaliteit). • Wij hebben acht Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) ondersteund bij de activering. We hielpen hen met het benaderen van eigenaren en afspraken maken over onderhoud.

Ook stimuleerden we maatregelen voor energiebesparing in combinatie met onderhoud en de aanschaf van zonnepanelen. Bijzondere projecten Huisjesmelkers De aanpak 'Huisjesmelkers en vastgoedcriminaliteit' zetten we voort. Zo pakten we onder meer vastgoedmisbruik aan. We volgden notoire overtreders intensief op naleving van wet- en regelgeving. We richtten ons op de huisjesmelkers waarbij sprake is van achterstallig onderhoud, brandonveiligheid en intimidatie. Daarnaast hielden we actief toezicht en onderzochten we netwerken rond vastgoed waar sprake is van criminele activiteit. Dit levert meer veilige en betaalbare woonruimte op voor onze bewoners, gaat verloedering van de woonomgeving tegen en gaat verdere criminalisering tegen, zoals mensenhandel en illegale hennepteelt. Brandgevaarlijke gevels (Grenfell) Het onderzoek naar brandveiligheid van gevels is in volle gang. Van de aanvankelijke selectie van 729 gebouwen die visueel zijn geïnspecteerd, zijn er uiteindelijk 46 overgebleven die samen met de VRU zijn onderzocht. Van deze gebouwen is aanvullende technische informatie nodig om de juiste risicocategorie te bepalen. De eigenaren van deze gebouwen hebben een brief ontvangen met het verzoek deze aanvullende informatie aan te leveren.

Gebiedsgerichte aanpak ASW, Kanaalstraat, Overvecht en Binnenstad • De gebiedsgerichte aanpak van de Kanaalstraat, Amsterdamsestraatweg en voor de wijk Overvecht zetten we voort. Onze ambitie is de leefbaarheid te verbeteren. De integrale aanpak omvatte onder andere de bouwkundige omgeving, huisvesting, het straatbeeld en de mogelijkheid tot verduurzaming. • Ten slotte richtten we ons op praktijken die een negatieve uitwerking hebben op de leefbaarheid, maar ook op het behoud van gebouwen met historische waarde en het beschermd stadsgezicht. Inspecteurs hebben tijdens de coronaperiode een digitale inventarisatie gedaan van alle winkelstraten in de binnenstad. Op dit moment wordt uitgezocht wat vergund is, en er is begonnen te inventariseren of onvergunde situaties toch nog aan aanmerking komen tot een vergunning.

78

Corona Verantwoording corona-invloeden • Een deel van de controles is administratief afgehandeld, waarbij zorgvuldig is afgewogen of een fysieke controle kon worden overgeslagen. Waar noodzakelijk zijn wel fysieke bezoeken afgelegd. Niet alle bedrijven en branches hebben voldoende administratieve eisen of zijn geschikt om voor deze opzet. • Een deel van de energiecontroles heeft volledig digitaal plaatsgevonden, waarbij de ondernemer langs alle te controleren plekken in het bedrijf liep en via de videoverbinding de controle is uitgevoerd. • Tijdens de (strengere) lockdowns zijn alleen heel ernstige klachtmeldingen opgepakt en is tijdelijk het behandelen van overige klachten opgeschort. • Het aantal geplande milieucontroles is voor 75% gehaald, waar de coronabeperkingen invloed op hebben gehad.

Wat heeft dat gekost? x€1.000 Omschrijving

Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil Actuele begroting 2019 begroting begroting 2020 actueel/ begroting 2019 2020 2020 realisatie 2021

Baten 02-5-1-1 02-5-1-2

Toetsen en toezicht houden vergunningen Toezicht op de naleving van milieuregels

13.442

11.557

13.442

11.818

16.576

4.758

16.137

810

1.278

810

840

675

-165

933

Totaal Baten

14.252

12.836

14.252

12.658

17.251

4.594

17.070

Toetsen en toezicht houden vergunningen Toezicht op de naleving van milieuregels

8.431

8.500

7.517

9.505

9.962

-457

10.142

6.062

5.657

5.407

5.821

5.177

644

6.074

Totaal Lasten

14.493

14.157

12.924

15.326

15.139

187

16.216

-241

-1.321

1.328

-2.669

2.112

4.781

854

Toevoeging reserves

0

0

0

1

1

0

0

Onttrekking reserves

1.828

1.828

21

543

543

0

0

Saldo na mutaties reserves

1.587

507

1.349

-2.126

2.655

4.781

854

Lasten 02-5-1-1 02-5-1-2

Saldo baten en lasten Mutaties reserves

79

Financiële toelichting Hieronder lichten wij de financiële ontwikkelingen per doelstelling toe. Toetsen en toezicht houden vergunningen Baten Bij de 1e Bestuursrapportage 2020 is de opbrengstraming voor de bouwleges met 4,7 miljoen euro verlaagd. Door onder andere de coronapandemie, PFAS- en stikstofcrisis en krapte van arbeidskrachten en materiaal in de bouwsector. Bij de 2e Bestuursrapportage 2020 is aangegeven dat dit tekort minder goot zou worden. Uiteindelijk zijn de opbrengsten bouwleges over 2020 hoger dan begroot. De oorspronkelijk raming voor de opbrengsten van bouwleges bedroeg 14,9 miljoen euro. Dit is uiteindelijk 16,1 miljoen euro geworden. Vanaf het einde van het tweede kwartaal steeg het aantal kleinere vergunningaanvragen door de behoefte om te investeren in de persoonlijke woonomgevingen. Rondom de zomer zijn buiten verhouding grote aantallen kleine verbouwingen aangevraagd. In oktober 2020 is een nieuwe rekentool beschikbaar gekomen voor de berekening van de stikstof bijdrage in bouwprojecten. Dit heeft voor de afronding van de vergunningaanvraag van een aantal grote projecten gezorgd. De invoering van de BENG (met de daarbij behorende verhoging in investeringskosten voor de initiatiefnemer) per 1 januari 2021 heeft ervoor gezorgd dat de hoeveelheid grotere aanvragen in de tweede helft van 2020 groter was als gemiddeld.

Lasten Het hogere aantal vergunningaanvragen heeft tot hogere lasten geleid in 2020. Toezicht op de naleving van milieuregels In 2020 zijn een aantal projecten niet volledig uitgevoerd onder andere als gevolg van de beperkende maatregelen rondom corona, het betreft Pilot Goed Verhuurderschap en het project EPBD III (Europese richtlijn energieprestatie gebouwen). Daarnaast zijn door het uitstel van de invoering van de Wet Kwaliteitsborging Bouw (WKB) een aantal werkzaamheden doorgeschoven naar 2021. Corona Vanwege de coronamaatregelen konden controles achter de voordeur niet doorgaan, waardoor vooral milieucontroles en controles in het kader van onrechtmatige bewoning in mindere mate plaatsgevonden hebben. Dit heeft geleid tot een lagere inzet van personeel. Daarnaast zijn er, op basis van de prognoses van het Economisch Instituut voor de Bouw, door de coronacrisis minder omgevingsvergunningen ingediend. x € 1.000 Onderwerp

Iv3 taakveld

Meer Lasten

Omgevingsvergunningen

8.3

Milieu- en bouwtoezicht

8.3

Verbonden Partijen Regionale Uitvoeringsdienst (RUD): bijdrage 2020 1,619 miljoen euro.

80

Niet gerealiseerde Baten

Lasten

baten 900

310

6. Leidsche Rijn: De stad Utrecht uitgebreid met een stedelijk gebied waar de huidige en komende generaties met plezier kunnen wonen, werken en recreëren 6.1 Leidsche Rijn is een stedelijk gebied waar de huidige en komende generaties met plezier kunnen wonen, werken en recreëren

E6.1.1

Omschrijving

Nulmeting

Tevredenheid bewoners

n.v.t.

Doel stelling 2019 7,4

Reali satie 2019 7,5

Doel Reali stelling satie 2020 2020 7,5 Inw. Enq

Doel stelling 2021 7,5

Analyse

Tevredenheid bewoners

De Bewoners-enquête is de bron voor deze indicator, omdat de Bewoners-enquête nog maar eens in de twee jaar verschijnt kunnen we hier voor 2020 geen gerealiseerde gegevens tonen.

Omschrijving

Nulmeting

n.v.t.

Doel stelling 2019 76,3%

Reali satie 2019 74,5%

Doel stelling 2020 77,5%

Reali satie 2020 77,2

Doel stelling 2021 83,8%

P6.1.1

Woningen

P6.1.1

Kantoren

n.v.t.

39,6%

39,6%

41,1%

40,3

43,0%

P6.1.1

Bedrijven

n.v.t.

60,7%

59,6%

63,0%

60,8

65,2%

Analyse Woningen

In 2020 zijn 927 woningen opgeleverd waarmee het totaal aantal opgeleverde woningen op 27.104 komt.

Kantoren

In 2020 is 5.236 m2 bvo opgeleverd waarmee het totaal uitgegeven m2 kantorenlocaties op 282.959 m2 b.v.o. komt.

Bedrijven

In 2020 is 14.514 m2 b.v.o. opgeleverd waarmee het totaal uitgegeven m2 bedrijventerreinen op 731.550 m2 b.v.o. komt.

Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E6.1.1 Leidsche Rijn is een goed functionerend stadsdeel In 2020 hebben we bijgedragen aan het bouw- en woonrijp maken van grond om in het gebied uiteindelijk te komen tot ontwikkeling van ruim 35.000 woningen, 702.000 vierkante meters kantoren, 270 hectare bedrijventerreinen en een 300 hectare groot Máximapark. Daarbij brachten we een adequate infrastructuur en goede voorzieningen tot stand. Een gezond leefklimaat en een aantrekkelijk openbaar gebied dat uitnodigt om te verblijven, ontmoeten en bewegen blijft een belangrijk doel. In 2020 werkten we hieraan onder andere met de realisatie van de Stadstuin in Leidsche Rijn Centrum, een voedselbos in Rijnvliet, het vergroenen van 'de fietsboulevard' in Het Zand en de aanleg van diverse speelplekken in Leeuwesteyn. De inrichting van het Muziekplein in Terwijde werd afgerond en we legden extra fietsparkeerplaatsen aan in het gebied. Via de woningbouwopgave in Leidsche Rijn hebben we ook bijgedragen aan een stedelijke woningmarkt die steeds beter in balans moet komen. In 2020 zijn ruim 1.500 woningen in aanbouw gegaan. Op de werklocaties De Wetering, Haarrijn, Papendorp, Leidsche Rijn Centrum vestigde zich bedrijven en samen met het in de toekomst circulair bedrijvenpark Strijkviertel zorgen we voor een gevarieerd aanbod aan werkgelegenheid voor iedereen.

Bij het strand aan de Haarrijnseplas werden voorbereidingen getroffen voor het aanplanten van bomen, de aanleg van extra fietsparkeerplaatsen, het vernieuwen van speeltoestellen en de toezichtpost, zodat deze het komend strandseizoen gerealiseerd kunnen zijn.

81

Corona-invloeden Corona had geen significant effect op de uitvoering en de bouw van Leidsche Rijn en Vleuten de Meern in 2020. Effectdoelstelling E6.1.2 Het voorzieningenniveau in Leidsche Rijn sluit ten minste aan bij de vraag (kwantitatief en kwalitatief) van bewoners en bedrijven In 2020 is het voorzieningenniveau in Leidsche Rijn verder uitgebreid en sluit aan bij de actuele vraag van bewoners en bedrijven in het gebied. Procedures voor aanvullende speel-, beweeg- en ontmoetingsplekken voor jongeren in Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern zijn doorlopen zodat deze nu worden gerealiseerd. Een aantal multifunctionele accommodaties wordt ingrijpend gerenoveerd en voor enkele scholen wordt uitbreiding en of nieuwbouw gerealiseerd. De pilot MaaS is van start gegaan om het gebruik van deelauto’s en deelfietsen te stimuleren. We openden een buurtcentrum in Hoge Weide en een parkeergebouw met P&R in Leidsche Rijn Centrum. We sloten overeenkomsten met ontwikkelaars waarin we voorwaarden stellen op het gebied van duurzaamheid, energie, natuurinclusiviteit, circulair bouwen en toegankelijkheid. Zo wordt bijgedragen aan gezonde verstedelijking. Corona-invloeden Corona had geen significant effect, enkel de onderhandelingen over de beoogde uitbreiding van bioscoop Pathé zijn afgebroken.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatiedoelstelling P6.1.1 Realiseren van bouwrijpe grond voor woningbouw, kantoren, bedrijventerreinen, voorzieningen en de aanleg en inrichting van bijbehorende openbare ruimte Sinds de start van Leidsche Rijn in 1998 zijn er al circa 28.000 woningen gebouwd of in aanbouw met bijbehorende infrastructuur, openbare ruimte en voorzieningen. Kansen voor verdichting worden benut. Met het ontwikkelen van de nieuwe buurt Groenewoud, de invulling van de hoogbouwkavel in Leidsche Rijn Centrum Noord en de in voorbereiding zijnde plannen om ook in Papendorp noord ten behoeve van functiemenging woningbouw toe te voegen, komt het verwachtte totaalprogramma in Leidsche Rijn hoger uit dan waar we tot nu toe op koersten. In het MPR 2021 actualiseren we de aantallen. In Leidsche Rijn zijn in 2020 meer dan 1.500 woningen in aanbouw genomen; in Haarzicht is gestart met de bouw van de laatste 112 woningen, waarmee de voltooiing van deze buurt in zicht komt. In Hogeweide waren het er 97, in Leeuwesteyn 110, in Het Zand 446, in Terwijde 100, in Rijnvliet 89 en in Leidsche Rijn Centrum totaal 499 woningen. We zijn in LRC zuid en oost gestart met de bouw van meerdere bouwblokken met appartementen (sociale huur en middenhuur) en eengezinswoningen.

We bouwen aan het Plantsoen van Boedapest dat naast een stadstuin ook een overbrugging is voor het hoogteverschil in het gebied als gevolg van de Leidsche Rijn tunnel. Daarnaast zijn er twee particulieren gestart met de bebouwing van hun zelfbouwkavel in het Máximapark. In Langerak, Vleuterweide en Het Zand werden daarnaast op particuliere kavels elf woningen gebouwd. Ook is het lang leegstaande gebouw Huize Nijevelt in De Meern vernieuwd en zijn 34 woningen gecreëerd, een gemend wonen project. In Parkwijk en de Hoge Woerd werd een bijzonder woonprogramma gebouwd. In Leidsche Rijn Centrum is het complex Mixit met 101 sociale huurwoningen opgeleverd net als een kinderdagverblijf, het parkeergebouw met P&R Berlijnplein en het horecagebouw Buiten bij de Sluis'. In Parkwijk vond de oplevering van een kerk met woningbouw plaats. De verlengde geluidswal bij Veldhuizen vordert. Er is weer een nieuw deel gerealiseerd van de Vikingrijn in het Máximapark en alle zelfbouwkavels van blok 8 ParkZuid in het Máximapark zijn verkocht aan particulieren.

82

In Haarrijn werd gestart met de bouw van Mosselgroep- en Autounit autobedrijven en Plieger Sanitair. Aantjes verfmachines en Bevela verfhandel werden opgeleverd en ook Broekhuis Autobedrijf en van Arragon bedrijfsverzamelunits openden hun deuren. In De Wetering zuid werd het bedrijfsgebouw van Dura Vermeer opgeleverd en opende Eyscan haar deuren, ook werd een start gemaakt met de bouw van de afdeling radiotherapie van het St. Antonius ziekenhuis. In Leidsche Rijn Centrum noord is gestart met de bouw van kantoorgebouw Helix. De nieuwe tijdelijke P&R Papendorp met 750 parkeerplekken is aangelegd en in gebruik genomen. Met de Vereniging Parkmanagement en eigenaren/gebruikers van Papendorp hebben we verder gewerkt aan het verbeteren van de mobiliteit op het kantorenpark. Een app hiervoor wordt in 2021 in gebruik genomen. Corona Corona heeft op deze subdoelstelling geen invloed gehad op de uitvoering/kosten. Prestatiedoelstelling P6.1.2 Voorbereiden van de plannen en opleveren van voorzieningen Naast de uitgifte van gronden en de zichtbare bouwactiviteiten werkten we in 2020 ook aan het voorbereiden van toekomstige plannen.

In Leidsche Rijn Centrum en Leeuwesteyn zijn diverse succesvolle woningbouwtenders gehouden voor diverse bouwvelden, waarbij partijen werden uitgedaagd om woningen te maken met een zeer hoge ambitie op circulariteit, natuurinclusief bouwen, toegankelijkheid en duurzaamheid. Er is overeenstemming met de grondeigenaar in Haarrijn, waardoor er geen exploitatieplan gemaakt hoeft te worden. Met het St. Antonius ziekenhuis zijn afspraken gemaakt over de reservering van kavels voor mogelijke toekomstige uitbreiding. Er is gewerkt aan het ontwerp voor de realisatie van een middelbare school voor voortgezet onderwijs, een sporthal in Leidsche Rijn Centrum Oost en de uitbreiding van een basisschool in Zuid. Ook is verder gewerkt aan de planuitwerking van diverse woningbouwplannen waaronder de hoogbouwkavel met een programma van circa 1.200 woningen. Daarnaast is gewerkt aan de planuitwerking van de boerderijen Hofstede Terweide en Rood Noot. Er is een reserveringsovereenkomst gesloten met de partij voor de ontwikkeling van de hotelkavel, in 2020 is gewerkt aan een voorlopig ontwerp. In Leidsche Rijn Centrum Zuid werken we stapsgewijs toe naar de realisatie van een culturele voorziening 'Berlijnplein' als onderdeel van de Cultuur-as. De voorbereiding van de aanbesteding is in volle gang. Er zijn ontwerpen gemaakt voor drie horecavoorzieningen bij Hooggelegen.

In samenhang met lopende trajecten vanuit Rijk (versnelling) en U Ned en als onderdeel van een visie voor Utrecht Zuidwest hebben we verder gewerkt aan een SPvE Papendorp (de Taats) met een gemengd programma (wonen, werken en voorzieningen). De relatie met de ambities op het gebied van mobiliteit en de binnenstedelijke verdichtingsopgave komt tot uitdrukking in de plannen voor een duurzame mobiliteitshub (voor onder andere Parkeren op Afstand) in Papendorp. Deze locatie wordt een belangrijk knooppunt aan de OV-ring LRC-Westraven-USP. Een Functioneel Programma van Eisen voor de hub in Papendorp is eind 2020 afgerond en dient als basis voor de uitwerking in een uitvraag en als input in het SPvE. Na afronding van de juridische procedure met de Utrechtse Bazaar heeft de raad een besluit genomen om -vooruitlopend op de woningbouwontwikkeling- de hallen aan de Groenewoudsedijk (voorheen Utrechtse Bazaar) te gaan slopen. Het proces om de hallen circulair te slopen is in gang gezet. De ontwikkelaar heeft het Stedenbouwkundig Plan voor Groenewoud afgerond. Bestuurlijke besluitvorming heeft vertraging opgelopen, omdat de onderhandelingen over een anterieure overeenkomst tussen gemeente en ontwikkelaar meer tijd in beslag nemen en de stukken gelijktijdig dienen te worden vastgesteld door het college.

In Rijnvliet is het gelukt verder te verdichten en meer differentiatie te krijgen in het programma. Het ontwerp voor eengezinswoningen langs de stadsbaan is aangepast naar appartementen in het middenhuursegment.

83

In 2020 is ook verder gewerkt aan het Stedenbouwkundig Plan voor (circulair) bedrijvenpark Strijkviertel. Ook is gewerkt aan de plannen voor uitbreiding van sportpark Rijnvliet met een eerste extra hockeyveld en de voorbereiding voor het ondergronds brengen van de hoogspanningskabel in Rijnvliet. Er is gestart met onderzoek naar een locatie voor permanente extra voorgezet onderwijsvoorziening (circa 1.000 leerlingen) in Vleuten-De Meern. Er is een bouwenvelop opgesteld voor de nieuwbouw van twee basisscholen aan de Passiebloemweg. In Terwijde werden de voorbereidingen getroffen voor het verbouwen van de boerderij naar kinderdagverblijf en werd een gymzaal ontworpen ten behoeve van de basisschoolleerlingen in omliggende gebieden. Ook werd gewerkt aan de planvoorbereiding van een basisschool met kinderdagverblijf in Leeuwesteyn. Er werden diverse inrichtingsplannen uitgewerkt tot bouwrijp-bestekken waarmee de aanleg van de openbare ruimte mogelijk wordt in verschillende gebieden zoals Leeuwesteyn, Leidsche Rijn Centrum, Rijnvliet en Het Zand. Voor het waterstoftankstation in Haarrijn werden plannen gemaakt en voorbereidingen getroffen voor de WABO-procedure. Op De Wetering werden voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van een zonneveld.

Corona De planvorming heeft voor de komende jaren een lichte vertraging opgelopen, doordat afstemming en toetsing meer tijd in beslag nam, en nieuwe werkvormen het aanvankelijk ingewikkelder maakte om samen te werken en te overleggen. Tevens is vanwege de extra werkzaamheden als gevolg van coronabeleid/maatregelen niet gewerkt aan het opstarten van enkele ontwikkelmogelijkheden op de locaties die op langere termijn nog een invulling kunnen krijgen, zoals het Hamlaan-gebied, kantoorgebouwen aan de Burgermeester Verderlaan 17-19 en de Hindersteinlocatie. Ook liepen we wat vertraging op bij de onderzoeken die gedaan moesten worden ten behoeve van het Bestemmingsplan Haarrijn en de tender van de zonne-eilanden, besluitvorming is daardoor iets later dan gepland. Ook merken wij enige terughoudendheid bij beleggers en ontwikkelaars. Het hotel en het kantoorverzamelgebouw aan het Brusselplein zijn in verband hiermee nog niet gestart met de bouw. In Leidsche Rijn Centrum is één tender voor een horecapaviljoen en twee tenders voor kantoorgebouwen door de onzekerheid in de markt tevens niet succesvol afgerond.